Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Οι κακόμοιροι οι καλοί μεταφραστές (άρθρο του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες σε μετάφραση του Miltos86)

Posted by sarant στο 17 Φεβρουαρίου, 2022


Γλωσσικό ιστολόγιο είμαστε, οπότε η μετάφραση μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα, πολύ περισσότερο που κι εγώ αυτό το επάγγελμα ασκώ -το μοναδικό που έχω ασκήσει στη ζωή μου. Κι έτσι, χάρηκα πολύ όταν ο φίλος μας ο Miltos86 μού έστειλε το κείμενο του μεγάλου συγγραφέα Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες, που θα διαβάσετε σήμερα.

Ο Μάρκες μιλάει από μια πολύ ιδιαίτερη σκοπιά, του (πολυ)μεταφρασμένου συγγραφέα -διότι, βέβαια, μόνο ένα μικρό κλάσμα των συγγραφέων παγκοσμίως είχαν την τύχη να μεταφραστεί έργο τους σε ξένη γλώσσα.

Ωστόσο, πιστεύω πως το άρθρο του έχει ευρύτερο ενδιαφέρον, τουλάχιστον για όσους αγαπούν να διαβάζουν λογοτεχνία και όσους ενδιαφέρονται για τη μετάφραση (της λογοτεχνίας). Διότι βέβαια, κυρίως για τους μεταφραστές λογοτεχνίας ισχύει αυτό που γράφει ο Μάρκες, ότι κάνουν δουλειά κακοπληρωμένη. Αλλά όταν έρθει (που, ουσιαστικά, έχει έρθει) ο οδοστρωτήρας της αυτόματης μετάφρασης και ισοπεδώσει τα πάντα στο επάγγελμα, οι μεταφραστές λογοτεχνίας θα μείνουν. Όμως, αυτά θα τα συζητήσουμε και άλλη φορά, ας μην πλατειάζω -και επιστρέφω στον Μάρκες.

Το άρθρο δημοσιεύτηκε τον Ιούλιο του 1982, δηλαδή λίγους μήνες πριν ο μεγάλος συγγραφέας τιμηθεί με το βραβείο Νόμπελ, στην ισπανική εφημερίδα Ελ Παΐς (εδώ μπορείτε να δείτε το πρωτότυπο). Αργότερα συμπεριλήφθηκε, μαζί με άλλα άρθρα σε εφημερίδες, στο βιβλίο «Το σκάνδαλο του αιώνα», το οποίο κυκλοφόρησε πρόσφατα και στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ψυχογιός.

Ωστόσο, εδώ θα διαβάσουμε τη μετάφραση που έκανε ο φίλος μας ο Μίλτος, όχι αυτήν που περιλαμβάνεται στην ελληνική έκδοση. Ο ίδιος λέει ότι η μετάφρασή του είναι πρόχειρη και ερασιτεχνική, αλλά νομίζω πως είναι καλή. Οι δυο υποσημειώσεις, μία στην αρχή και μία στο τέλος, είναι του Μίλτου. Εγώ βάζω ένα σχόλιο μέσα σε αγκύλες.

(Εγώ, σαν μεταφραστής που είμαι, προτιμώ να διαβάζω τα βιβλία μεταφρασμένα, ακόμα κι όταν το πρωτότυπο είναι γραμμένο σε γλώσσα που τη χειρίζομαι με άνεση. Μόνο αν δεν έχει εκδοθεί στα ελληνικά θα προτιμήσω ξενόγλωσσο βιβλίο. Πολύ λίγα δικά μου γραφτά έχουν μεταφραστεί -ένα διήγημα στα γερμανικά, σε μια ανθολογία στα τέλη της δεκαετίας του ’80, και καμιά τριανταριά άρθρα για το μπριτζ, που τα έγραφα στα αγγλικά και μεταφράζονταν στα ολλανδικά τα μεν και τα δε στα… ελληνικά).

ΟΙ ΚΑΚΟΜΟΙΡΟΙ ΟΙ ΚΑΛΟΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΕΣ

El País, 21 Ιουλίου 1982

Κάποιος έχει πει ότι το να μεταφράζεις είναι ο καλύτερος τρόπος να διαβάζεις. Νομίζω πως είναι επίσης ο δυσκολότερος, ο πλέον άχαρος, αλλά και o πιο κακοπληρωμένος. Tradittore, traditore* λέει το πολύ γνωστό ιταλικό ρητό, θεωρώντας δεδομένο ότι όποιος μας μεταφράζει μας προδίδει κιόλας. Ο Μορίς-Εντγκάρ Koυαντρό, ένας από τους πιο έξυπνους και πρόθυμους μεταφραστές της Γαλλίας, έκανε στα απομνημονεύματα του κάποιες αποκαλύψεις σχετικά με τη μεθοδολογία, που επιτρέπουν να σκεφτούμε το αντίθετο. «Ο μεταφραστής είναι η μαριονέτα του μυθιστοριογράφου», δήλωσε παραφράζοντας τον Μοριάκ και εννοώντας ότι ο μεταφραστής οφείλει να μιμηθεί τη στάση και τους ελιγμούς του συγγραφέα είτε του αρέσουν είτε όχι. Οι μεταφράσεις έργων από βορειοαμερικανούς μυθιστοριογράφους νέους και άγνωστους στην εποχή του -Γουίλιαμ Φόκνερ, Τζον Ντος Πάσος, Έρνεστ Χεμινγουέι, Τζον Στάινμπεκ- που έκανε στα γαλλικά ήταν όχι μόνο αριστοτεχνικές αναδημιουργίες, αλλά εισήγαγαν στη Γαλλία μια ιστορική γενιά της οποίας η επιρροή στους σύγχρονούς της Ευρωπαίους -συμπεριλαμβανομένων των Σαρτρ και Καμί- είναι παραπάνω από εμφανής. Κατ’αυτόν τον τρόπο ο Κουαντρό δεν ήταν προδότης αλλά το ακριβώς αντίθετο: ένας ιδιοφυής συνεργός. Όπως δηλαδή και οι μεγάλοι μεταφραστές κάθε εποχής, των οποίων η προσωπική συνεισφορά στο κείμενο τείνει να περνά απαρατήρητη, καθώς εστιάζουμε μόνο στα σφάλματά τους.

Όταν διαβάζει κανείς ένα συγγραφέα σε μια γλώσσα διαφορετική από τη δική του, αισθάνεται μια σχεδόν φυσική επιθυμία να το μεταφράσει. Αυτό είναι κατανοητό, αφού μια από τις απολαύσεις της ανάγνωσης -όπως και τη μουσικής- είναι η δυνατότητα να τη μοιραστείς με τους φίλους σου. Ίσως αυτό εξηγεί και μία από τις επαναλαμβανόμενες επιθυμίες του Μαρσέλ Προυστ, που πέθανε χωρίς να την εκπληρώσει, η οποία ήταν να μεταφράσει από τα αγγλικά κάποιον τόσο ξένο στον ίδιο όσο ο Τζον Ράσκιν.

Δύο από τους συγγραφείς που θα μου έκανε κέφι να μεταφράσω μόνο και μόνο για τη χαρά του να το κάνω είναι ο Αντρέ Μαλρό και ο Αντουάν ντε Σεντ-Εξιπερί, που και οι δύο σίγουρα δεν εισέπραξαν και τη μέγιστη εκτίμηση από τους συμπατριώτες της εποχής τους. Ποτέ ωστόσο δεν προχώρησα πέρα από την επιθυμία. Αντιθέτως μεταφράζω εδώ και καιρό σταγόνα σταγόνα τα Cantos του Τζιάκομο Λεοπάρντι, αλλά το κάνω στα κρυφά τις λίγες ελεύθερες ώρες μου, και με πλήρη συναίσθηση ότι δεν είναι αυτός ο δρόμος που θα μας οδηγήσει στη δόξα, ούτε τον Λεοπάρντι ούτε εμένα. Το κάνω απλά σαν μια ασχολία από αυτές που υπάρχουν για να περνάει η ώρα στο μπάνιο, τις οποίες οι Ιησουίτες ονόμαζαν μοναχικές απολαύσεις. Αλλά και μόνο η απόπειρα ήταν αρκετή για να συνειδητοποιήσω πόση δυσκολία ενέχει και πόση αυτοθυσία απαιτεί το να προσπαθήσεις να αμφισβητήσεις τη συνταγή των επαγγελματιών μεταφραστών.

Είναι λίγες οι πιθανότητες να μείνει ενας συγγραφέας ικανοποιημένος από τη μετάφραση ενός δικού του έργου. Σε κάθε λέξη, σε κάθε φράση, σε κάθε έμφαση μέσα σε ένα μυθιστόρημα υπάρχει σχεδόν πάντα μια δεύτερη πρόθεση κρυφή, που γνωρίζει μόνο ο συγγραφέας. Για το λόγο αυτό είναι και επιθυμητό, στο βαθμό που είναι αυτό δυνατό, να συμμετέχει και ο ίδιος ο συγγραφέας στη μετάφραση. Μια αξιοσημείωτη εμπειρία τέτοιου τύπου είναι η μετάφραση του Οδυσσέα του Τζέιμς Τζόις στα γαλλικά. Το πρώτο πέρασμα το έκανε εξ ολοκλήρου και μόνος του ο Ογκίστ Μορέλ, ο οποίος συνεργάστηκε μετά για την τελική εκδοχή με τον Βαλερί Λαρμπό και τον ίδιο τον Τζέιμς Τζόις. Το αποτέλεσμα είναι ένα αριστούργημα, που το ξεπέρασε μόλις -σύμφωνα με αξιόπιστες μαρτυρίες- αυτή που έκανε στα βραζιλιάνικα πορτογαλικά ο Αντόνιο Όαϊς. Από την άλλη, η μόνη μετάφραση που υπάρχει στα ισπανικά είναι σχεδόν σαν να μην υπάρχει. Αλλά η ιστορία της το δικαιολογεί. Την έκανε για τον εαυτό του, απλώς για να αποσπά το μυαλό του, ο Αργεντίνος Χ.Σάλας Σουμπιράτ που στην κανονική του ζωή ήταν εμπειρογνώμονας σε ασφάλειες ζωής. Ο εκδότης Σαντιάγο Ρουέδα από το Μπουένος Άιρες την ανακάλυψε, που μακάρι ποτέ να μην το έκανε, και την εξέδωσε στα τέλη της δεκαετίας του ‘40. Παρεμπιπτόντως τον Σάλας Σουμπιράτ τον γνώρισα λίγα χρόνια αργότερα στο Καράκας και καθισμένοι στο γραφείο μιας ασφαλιστικής εταιρείας που δεν είχε ταμπέλα περάσαμε ένα υπέροχο απόγευμα συζητώντας για Βρετανούς μυθιστοριογράφους, που εκείνος τους ήξερε σχεδόν όλους απέξω. Η τελευταία φορά που τον είδα ήταν σαν ένα όνειρο: Χόρευε, αρκετά ηλικιωμένος και πιο μοναχικός από ποτέ, στην πίστα του καρναβαλιού της Μπαρανκίγια. Ήταν τόσο παράξενο το θέαμα που δεν πήρα καν την απόφαση να τον χαιρετήσω.

Άλλες ιστορικές μεταφράσεις είναι αυτές των μυθιστορημάτων του Τζόζεφ Κόνραντ που έκαναν στα γαλλικά ο Γκυστάβ Ζαν-Ομπρί και ο Φιλίπ Νεέλ. Αυτός ο διαχρονικά μεγάλος συγγραφέας -που στην πραγματικότητα ονομαζόταν Γιόζεφ Τεοντόρ Κόνραντ Κορζενιόφσκι-  είχε γεννηθεί στην Πολωνία και μάλιστα ο πατέρας του ήταν μεταφραστής Άγγλων συγγραφέων, μεταξύ άλλων και του Σέξπιρ. Η βασική του γλώσσα ήταν τα πολωνικά αλλά από πολύ μικρός έμαθε τα γαλλικά και τα αγγλικά, και έφτασε να συγγράφει και στις δύο αυτές γλώσσες. Σήμερα τον θεωρούμε, δικαιολογημένα ή και όχι, ως έναν μετρ της Αγγλικής γλώσσας.  Λέγεται πως έκανε το βίο αβίωτο στους Γάλλους μεταφραστές του επιβάλλοντάς τους τη δική του τελειομανία, αλλά ποτέ δεν αποφάσισε να μεταφράσει ο ίδιος δικά του έργα. Είναι παράξενο, αλλά δεν είναι γνωστοί πολλοί δίγλωσσοι συγγραφείς που το επιχειρούν. Η πιο κοντινή σε μας περίπτωση είναι αυτή του Χόρχε Σεμπρούν, που έγραφε το ίδιο καλά στα ισπανικά και στα γαλλικά, ωστόσο πάντα διαχωρισμένα. Ποτέ του δεν μεταφράζει τον εαυτό του. Ακόμα πιο παράξενος είναι ο Ιρλανδός Σάμιουελ Μπέκετ, κάτοχος βραβείου Νόμπελ λογοτεχνίας, που γράφει δύο φορές το ίδιο έργο, μια στα γαλλικά και μια στα αγγλικά. Πρόκειται για το ίδιο έργο σε δύο γλώσσες, ωστόσο ο ίδιος επιμένει ότι το ένα δεν είναι μετάφραση του άλλου, παρά δύο διαφορετικά έργα γραμμένα σε διαφορετικές γλώσσες.

Πριν μερικά χρόνια, στο καυτό καλοκαίρι της Παντελερία, είχα μια αινιγματική εμπειρία μετάφρασης. Ο κόμης Ενρίκο Τσικόνια, που ήταν ο μεταφραστής μου στα ιταλικά μέχρι τον θάνατό του, μετέφραζε κατά τη διάρκεια εκείνων των διακοπών το μυθιστόρημα Paradiso του Κουβανού Χοσέ Λεσάμα Λίμα. Είμαι αφοσιωμένος θαυμαστής της ποίησης του, και της παράξενης προσωπικότητάς του επίσης, αν και είχα λίγες φορές την ευκαιρία να τον συναντήσω, κι εκείνο τον καιρό ήθελα να γνωρίσω καλύτερα το ερμητικό αυτό έργο του. Οπότε βοήθησα λίγο τον Τσικόνια, όχι τόσο στην μετάφραση όσο στο δύσκολο εγχείρημα της αποκρυπτογράφησης του πεζού λόγου. Έτσι λοιπόν κατανόησα πως η μετάφραση είναι όντως ο βαθύτερος τρόπος ανάγνωσης. Μεταξύ άλλων, συναντήσαμε μια φράση που το υποκείμενο της άλλαζε γένος και αριθμό πολλές φορές μέσα σε λιγότερο από δέκα αράδες, σε σημείο που τελικά ήταν αδύνατον να γνωρίζεις ποιος ήταν, πότε ήταν ή πού ήταν. Γνωρίζοντας προσωπικά τον Λεσάμα Λίμα, ήταν πιθανό αυτή η αταξία να ήταν εσκεμμένη, αλλά αυτό θα μπορούσε να το πει μόνο ο ίδιος και δε θα μπορούσαμε ποτέ να τον ρωτήσουμε. Η απορία του Τσικόνια ήταν αν όφειλε να σεβαστεί και στα ιταλικά εκείνη την παράλογη σύμβαση, ή αν ήταν χρέος του να την αποδώσει με ακαδημαϊκή αυστηρότητα. Η άποψη μου ήταν ότι θα έπρεπε να την κρατήσει ως έχει, ώστε να μεταφερθεί το έργο στην άλλη γλώσσα ακριβώς όπως ήταν, με τις αρετές αλλά επίσης και τις ατέλειες του. Ήταν μια υποχρέωση για λόγους εμπιστοσύνης προς τον αναγνώστη της άλλης γλώσσας.

[Ο Γιάννης Χάρης έχει γράψει ότι, σε ένα βιβλίο του Κούντερα που το μετέφραζε από τα γαλλικά, σε ένα σημείο που περιέγραφε τις συνομιλίες ενός ζευγαριού, υπήρχε ένα ses paroles, τα λόγια του/της, που δεν ήταν καθόλου φανερό αν εννοούσε τα δικά του ή τα δικά της λόγια. Αλλά καθώς ο Κούντερα ευτυχώς ήταν (και είναι) ζωντανός, τον πήρε τηλέφωνο και τον ρώτησε!]

Για μένα δεν υπάρχει πιο βαρετή παραξενιά από το να διαβάζω τις μεταφράσεις των βιβλίων μου στις τρεις γλώσσες που είμαι ικανός να το κάνω. Δεν αναγνωρίζω τον εαυτό μου παρά μόνο στα ισπανικά. Έχω όμως διαβάσει ένα από τα βιβλία μου σε αγγλική μετάφραση του Γκρέγκορι Ραμπάσα και οφείλω να ομολογήσω πως βρήκα κάποια αποσπάσματα που μου άρεσαν πιο πολύ απ’ ότι στα ισπανικά. Η εντύπωση που δίνουν οι μεταφράσεις του Ραμπάσα είναι ότι μαθαίνει το βιβλίο απ’έξω στα ισπανικά και ύστερα το γράφει εξ ολοκλήρου στα αγγλικά: η προσήλωσή του του είναι πιο περίπλοκη από την απλή ακριβή απόδοση. Ποτέ δεν χρησιμοποιεί υποσημειώσεις, που είναι η λιγότερο έγκυρη μέθοδος, δυστυχώς πολύ διαδεδομένη μεταξύ των κακών μεταφραστών. Το πιο αξιοσημείωτο παράδειγμα τέτοιου τύπου είναι αυτό του Βραζιλιάνου μεταφραστή ενός βιβλίου μου, που έβαλε επεξήγηση στο υποσέλιδο για τη λέξη ‘αλστρομέρια’: φανταστικό άνθος επινοημένο από τον Γκαρσία Μάρκες. Το χειρότερο είναι ότι μετά διάβασα, δε θυμάμαι πού, ότι οι αλστρομέριες όχι απλώς υπάρχουν στην Καραϊβική, όπως γνωρίζει όλος ο κόσμος, αλλά ότι το όνομά τους είναι και πορτογαλικό.**

*Γραμμένο εσφαλμένα στο πρωτότυπο ισπανικό κείμενο, η έκφραση κανονικά είναι ‘traduttore, traditore’ και κατά λέξη σημαίνει ‘μεταφραστής, προδότης’.

**Στο πρωτότυπο η ισπανική λέξη που χρησιμοποιεί για την αλστρομέρια είναι astromelia. Είναι παραπλανητική η εξέλιξη της λέξης στην ισπανική γλώσσα και παραπέμπει παραδόξως σε ελληνική ρίζα, ωστόσο η αρχή της είναι διαφορετική. Φαίνεται ότι το όνομα της το έδωσε ο Κάρολος Λινναίος, προς τιμήν του φίλου του βαρώνου Κλας Αλστρέμερ (Clas Alströmer), που συνέλεξε τους σπόρους του φυτού κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού του στη Νότια Αμερική το 1753. (Σουηδοί και οι δύο) Ενδέχεται βέβαια ο Μάρκες απλά να αστειεύεται ή να ειρωνεύεται εδώ, όπως έκανε συχνά στο κλείσιμο των άρθρων του.

Κλείνω τη συζήτηση με ένα μεταφραστικό πρόβλημα. Η τελευταία πρόταση της τρίτης παραγράφου είναι στα ισπανικά: Pero la sola tentativa me ha bastado para darme cuenta de qué difícil es, y qué abnegado, tratar de disputarles la sopa a los traductores profesionales.

Αυτό το tratar de disputarles la sopa a los traductores profesionales είναι ζορικο στη μετάφρασή του. Το disputar la sopa (κατά λέξη: αμφισβητώ τη σούπα) δεν φαίνεται να είναι παγιωμένη ιδιωματική έκφραση, βλέπω να συζητιέται μόνο εδώ και να παρατίθεται, ακριβώς, το κείμενο του Μάρκες.

Στη μετάφραση του Ψυχογιού η Μαρία Παλαιολόγου το αποδίδει » «να προσπαθείς να πάρεις τη μπουκιά από το στόμα των επαγγελματιών μεταφραστών». Ο φίλος μας ο Μίλτος το έχει αποδώσει «να προσπαθήσεις να αμφισβητήσεις τη συνταγή των επαγγελματιών μεταφραστών». Εγώ κλίνω προς την απόδοση της Μαρίας Παλαιολόγου, αν και χωρίς απόλυτη βεβαιότητα. Καταλαβαίνω για ποιο λόγο διάλεξε αυτή την έκφραση αλλά δεν ξέρω αν ο Μάρκες εννοεί ακριβώς αυτό ή απλώς «να κάνεις τη δουλειά τους, να τους ανταγωνιστείς».

Advertisement

91 Σχόλια προς “Οι κακόμοιροι οι καλοί μεταφραστές (άρθρο του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες σε μετάφραση του Miltos86)”

  1. Κουνελόγατος said

    Καλημέρα.

  2. «Όταν διαβάζει κανείς ένα συγγραφέα σε μια γλώσσα διαφορετική από τη δική του, αισθάνεται μια σχεδόν φυσική επιθυμία να το μεταφράσει»
    Και αντιστρόφως, έχω παρατηρήσει ότι όταν διαβάζω έναν μεταφρασμένο συγγραφέα (από γλώσσα που κάπως ξέρω) ασυναίσθητα σκέφτομαι πώς θα ήταν κάθε φράση (ιδίως στους διαλόγους – ίσως βίτσιο του σινεφίλ) στο πρωτότυπο. Αυτό δεν μου συμβαίνει στις πραγματικά καλές μεταφράσεις.

    Για τον Λεσάμα Λίμα και το Paradiso του διάβαζα πολύ πρόσφατα στα «Μαθήματα λογοτεχνίας» του Κορτάσαρ:

  3. (δεν ξέρω γιατί μου βγήκαν και τα δύο τουί στο #2 – το δεύτερο λέει μια ιστοριούλα για τον Λ.Λ.)

  4. Ο Έκο έχει γράψει ολόκληρο βιβλίο για τη μετάφραση: στο μισό ασχολείται αν θυμάμαι καλά με την αυτόματη, στο άλλο μισό με τις μεταφράσεις των έργων του και τις λύσεις σε δύσκολα σημεία, λογοπαίγνια κλπ. https://www.politeianet.gr/books/9789604065257-eco-umberto-ellinika-grammata-empeiries-metafrasis-149366

  5. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    4 Αυτό μου έχει ξεφύγει. Θα πρέπει να το βρω στα ιταλικά.

  6. sarant said

    Και βέβαια, ευχαριστούμε τον Μίλτο για την επιλογή και τη μετάφραση!

  7. Πολύ ενδιαφέρον.

  8. miltos86 said

    Ευχαριστώ πολύ κι εγώ τον Νικοκύρη για τη συνεργασία!

    Η μετάφραση είναι σίγουρα ερασιτεχνική αφού επαγγελματικά δεν έχω εργαστεί ποτέ σε αυτό το κομμάτι, μηχανικός είμαι, και μάλιστα δεν εξασκώ πια καν συστηματικά τα ισπανικά.
    Πρόχειρη ήταν στην αρχή, μετά από επιμέλεια Σαραντάκου μάλλον δεν είναι πια! 🙂

  9. Reblogged στις anastasiakalantzi59.

  10. Pedis said

    Ένα μπράβο στον Miltos86!

    Παρά πολύ μου άρεσε το σημερινό!

  11. @ 8 Miltos86

    Μπράβο, καλέ.

  12. sarant said

    8 Nάσαι καλά!

  13. miltos86 said

    Σχετικά το disputar la sopa, που ήταν όντως δύσκολο σημείο, το νόημα που εγώ αποκόμισα είναι ότι οι μεταφραστές έχουν μια πεπατημένη, μια μεθοδολογία (που δέχεται και πολλές επικρίσεις) και το να κάνεις κάτι παραπάνω από αυτό είναι πολύ δύσκολο και θέλει και αυτοθυσία.
    Το «παίρνω/κλέβω τη μπουκιά από το στόμα» μου βγάζει μια πολύ αρνητική χροιά, σχεδόν επιθετική, που δε μου ταίριαξε με τη συμπάθεια και συμπόνια προς τους μεταφραστές που κρύβει ο Μάρκες εδώ, και για να μείνω σε παρομοιώσεις από την κουζίνα κατέφυγα στη «συνταγή», χωρίς να μείνω και εντελώς ικανοποιημένος.

    Αυτή όμως είναι η δική μου οπτική, εννοείται σχόλια, κριτική, διορθώσεις σε αυτό ή σε οποιοδήποτε άλλο κομμάτι του κειμένου είναι ευπρόσδεκτες!

  14. Μαρία said

    4
    Κλασικό για τη μετάφραση είναι το Μετά τη Βαβέλ του Στάινερ https://biblionet.gr/titleinfo/?titleid=88094&return_url

  15. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Πολύ καλό, agradecemos la presentación Nicoquiri y Miltosochentayseis!

    Αυτό με τη σούπα θα μπορούσε να αποδοθεί λαϊκότροπα ως «να τους μπει σφήνα», τι λέτε?

  16. Νέο Kid said

    Πολύ καλή μετάφραση Μίλτο, συγχαρητήρια!
    Εγώ δεν συμφωνώ με το Νικοκύρη σε σχεση με το ντισπουτάρ λα σόπα. Θεωρώ ότι η απόδοση του Μίλτου είναι εξαιρετική . Επιπροσθέτως , το «παίρνω την μπουκιά απ το στόμα» βασικά σημαίνει προλαβαίνω στο τσακ να κάνω (ή να υποκλέψω) κάτι δεδομένο , καθιερωμένο, ήδη «λελυμένο» και «έτοιμο». Δεν είναι αυτό το νόημα που θέλει να δώσει ο Μαρκές.

  17. Πουλ-πουλ said

    «Το κάνω απλά σαν μια ασχολία από αυτές που υπάρχουν για να περνάει η ώρα στο μπάνιο, τις οποίες οι Ιησουίτες ονόμαζαν μοναχικές απολαύσεις.»
    Απόλαυση!

  18. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Πρώτα το νήμα με τον χιλιαγαπημένο Μαρκές (τον Μαρκες που μου άνοιξε ψηλό παράθυρο απ΄όπου με προσγείωσε στους παράδεισους του μαγικού ρεαλισμού) αλλά κι εσύ Δύτη(σχ.2), πάλι με πέτυχες στην καρδιά!
    Έμπλεη Κορτάσαρ, διάβασα ξανά και ξανά χθες τα Αποκόμματα Τύπου (από το Πόσο αγαπάμε την Γκλέντα).
    Τώρα πρέπει να πάω, οπωσδήποτε, στην «Όπερα» (Κωλέττη) για τα Μαθήματα λογοτεχνίας – όπου σκάβουν απόξω πάνω από μήνα. (Σκηνικό Λεσάμα Λίμα σχ.2): Λάσπη και σκόνη και κομπρεσέρ και φαγάνες. Πασπαλισμένοι από τα αυτιά ως τα παπούτσια οι μαυριδεροί εργάτες. Μακρύ σκιερό το στενό εκεί, φορτωμένο μνήμες μα και παρέες νεολεϊστικες που τιτιβίζουν στα τραπέζια παρά το θόρυβο και τη μπούρμπερη. Ευχάριστο ξάφνιασμα σε μια περιοχή όπου γύρω όλο κι απλώνεται λερή η εγκατάλειψη.
    Καίτοι άσχετη με την επαγγελματική μετάφραση, καταλαβαίνω πολύ καλά τη δυσκολία και ενίοτε την αγωνία του εγχειρήματος. Ωδίνες διαρκείας.
    Miltos86, ευχαριστώ για το ευγενές λάκτισμα.

  19. leonicos said

    Ένα μπράβο στον Miltos86!

    Πολύ ενδιαφέρον θέμα

    Προσωπικά δεν έχω ασχοληθεί με τη μετάφραση και δεν θα ήθελα. Το θεωρώ άχαρο και αμφίβολου αποτελέσματος

    Εντουτοις έχω βρεθεί αντιμέτωπος με μεταφράσεις, οπως όλοι και έχω αναλογες εμπειρίες

    Ο Μπασιάς (Γράμματα δεν μαθαινουν στη στάν του Μπασιά) και το ‘Νερό Γάμπειμ, Σου Αδερφέ μου, που έχουν φιλοξενηθεί΄κιεδώ χάρη στην καλοσύνη το υΝίκου, μεταφράστηκαν από τον γνωστό NIko Ago στα αλβανικά. Ο Νίκο τα αγάπησε και τα μετέφρασε αριστουργηματικά.

    Δεύτερη εμπειρία, μετέφρασα ο ίδιος το πρωτο γράμμα από το ποιητικό μου ‘έντεκα γράμματα από το μέτωπο’ και το έστειλα στην Λογοτεχνική Παρέα που συναντιέται κάθε Δευτέρα σ’ ένα ιστορικό καφενείο της Μαδρίτης. Είχα υποσχεθεί να εμφανίζομαι κάθε εξάμηνο, αντε κάθε χρόνο μια φορά. Ξ κοροωοϊός δεν επέτρεψε ούτε μια φορά βεβαίως. Στην πραγματικοτητα ΔΕΝ το μετέφρασα αλλά το ξανάγραψα στα ισπανικά, διότι η ηχητική της μια γλώσσας δια΄φερει τόσο πολύ από την άλλη, που το ένα κείμενο από το άλλο ήταν τελειως διαφορετικό. Δεν μπορούσες να το διαβάσεις με τον ίδιο τρόπο.

    Τρίτο, παραλίγο να το ξεχάσω, μεταφράζω τον Κοϊντο Σμυρναίο, Μεθομηρικά. Στην εισαγωγή εξηγώ ότι ΔΕΝ μεταφράζω αλλά παρέχω ένα αναγνωσιμο κείμενο που θα βοηθήσει τον αναγνώστη να διαβασει το πρωτότυπο. Σε καμιά περίπτωσβ δεν πιστεύω ότι το ένα κείμενο αντικαθιστά το άλλο. ΟΥΤΕ στον Ζούκη!
    Παραθέτω γύρω στις εικοσι μεταφρασεις του Ομήρου, από τα Ρωσικά μέχρι τα Τούρκικα, την προσευχή του Χρύση προς τον Απόλλωνα, που προκάλεσε τον Λοιμό, για να πω ότι κανένας μεταφραστής δεν απέδωσε επακριβώς την αύρα του κειμένου, διότι οι γλώσσες διαφέρουν ηχητικά, συντακτικά κοκ. Εκεί που πετύχαινε ο ένας αποτύγχανε ο άλλος και βάις-βέρσα

  20. Αρχικα νασυγχαρώ τον Μίλτο 86 για την ιδέα του και την δουλειά του και να ευχαριστήσω τον Νικοκύρη για την δημοσίευση.
    Χάρηκα που ο Γκαμπριελ Γκαρσία με δικαίωνει που έχω γράψει σ’ αυτό το ιστολόγιο πως όταν διαβάζουμε μεταφρασμένο έργο διαβάζουμε τον μεταφραστή και όχι τον συγγραφέα. Την ιδέα ο μεταφραστής να διαβάσει το κείμενο και μετά να το γράψει σε άλλη γλώσσα όπως το θυμάται, την βρίσκω σωστή και την εφαρμόζω όταν μεταφράζω (προς ιδίαν χρήσιν) τραγούδια, χρακτηρίζοντας την (πολύ)ελεύθερη μετάφραση ή κοντά στο κείμενο.
    Τα ιταλικά μου οφείλουν την προέλευσή τους στον Σέρτζιο παλιότερα και στον Φαμπρίτσιο μετά, είναι …τουριστικού επιπέδου. Οταν δοκίμασα να μεταφράσω ένα ποίημά μου (με λεξικό) ζήτησα από ένα φίλο που τα ήξερε καλύτερα να τα σουλουπώσει. Μετά έδειξα το πρωτότυπο και τα δυο μεταφρασμένα κείμενα στην από χρόνια φίλη Ναπολιτάνα φιλόλογο που μιλάει άπταιστα ελληνικά. Του φίλου σου είναι καλά ιταλικά, μου είπε, μα τα δικά σου είναι πιο ποιητικά ιταλικά από του φίλου σου.

    E adesso è ora che io vada

  21. ΓΤ said

    (https://parallaximag.gr/epikairotita/ilion-ilikiomeni-pou-peinouse-eklepse-apo-souper-market-den-aposyrei-ti-minysi-alysida)

  22. sarant said

    16 Kαλώς τον. Όπως λέω, κι εγώ έχω δισταγμό για το «κλέβουν τη μπουκιά από το στόμα»

    19 Δεν μας τα είπες αυτά με τον Νικο Άγκο και τη μετάφραση στα αλβανικά. Μπράβο! (Ώστε στη Μαδρίτη, ε;)

    21 Και το ονοματάκι της αλυσίδας;

  23. ΓΤ said

    20@

    Το #20 είναι ένα χαρακτηριστικό κλείσιμο ματιού. Εξηγούμε: «Χάρηκα που ο Γκαμπριέλ Γκαρσία […]». Απουσιάζει το «Μάρκες». Ακριβώς επειδή ο σχολιαστής, λέγοντάς μας «Γκαμπριέλ Γκαρσία», βαθιά μες στην ψυχή του «συνομιλεί» με τον Πάμπλο Γκαρσία του ΠΑΟΚ.

    Να μιλάς για τον Θερβάντες και να λες «ο Μιγκέλ»…

  24. ΓΤ said

    22γ@

    Είναι φούστηδοι, το κρύβουν…
    (Αλλά θα ρίξω τα κονέδια)

  25. # 22γ

    Αγνωστον το όνομα… και που να δεις σε λίγο που εισέρχεται στην αγορά η…αγία οικογένεια με κέλυφος «καρφουρ» και μόνο μικρά μαγαζιά, όχι μέγκα κ.λ.π. που ρίχνουν τις τιμές !
    Η γιαγιά είχε ζητήσει βοήθεια «από κάποιον μεγάλο παράγοντα ποδοσφαίρου γιατί κάποτε είχε εργαστεί στην ομάδα» χωρίς ανταπόκριση

  26. # 23

    Ρε αλλοπαρμένε , παρακάτω που γράφω Σέρτζιο και Φαμπρίτσιο πες μας τι κλείνω; το τέταρτο το μάτι πούχω πίσω απ’ την πλάτη ;

    Εχεις ξεπεράσει τον Τζόε Ντάλτον στις ιστορίες του Λ.Λ.

    Η απορία είναι τι σούχει πειράξει παόκι κιέχεις τέτοιο μόνιμο πέρα-δώθε !!

  27. nikiplos said

    22@ Έχει κυκλοφορήσει… Πως λέμε επιστήμων από τα Λίντρλ?

  28. ΓΤ said

    Σπλαχνικός ΙΑΝΟΣ βρέχει τις μοκέτες για να μην κοιμούνται οι άστεγοι…

    https://www.news247.gr/koinonia/ianos-orgi-me-ti-diarroi-e-mail-vrechoyn-tis-moketes-gia-na-min-koimoyntai-astegoi.9532807.html

    και η αποκάλυψη των ονομάτων στο:

    https://athens.indymedia.org/post/1617052/

  29. leonicos said

    Ένα άλλο ζήτημα, προσωπικό ίσως αλλά είναι μέσα στο θέμα, είναι οι μεταφράσεις της Αγίας Γραφής, κι εδώ βεβαίως έχουε δύο διαφορετικά πράγματα, άλλο το Τανάχ, με πρωτότυπο την εβραΊκή και άλλο η Κοινή με πρωτότυπο την Κοινή ελληνική.

    Τανάχ: Έχω απέναντι μου, για να το αφήσω απλό, τρεις μεταφράσεις: τους Ο΄, τον Βάμβα και την Νέου Κόσμου (των ΜτΙ)
    Η αλήθεια είναι ότι επειδή από πολύ μικρός άκουσα και διάβασα Bereshit bara’ elohim et ha-arets be-et ha-shαmayim και Εν αρχή εποίησεν ο Θεός τον ουρανόν και την γην, τα έχω συνηθισει εξίσου. Ο Βάμβας δεν αφίσταται. Αλλά αν το συγκρίνουμε με το Başlangıçta Allah gökleri ve yeri yarattı (Kitabı Mukaddes, έκδοση 1904 σε οθωμανική γραφή και 1958 σε λατινική γραφή) θα δούμε ότι ο ρυθμός του στρινγκ της τουρκικής είναι πλησιέστερος στην εβραϊκή απ’ ότι στην ελληνική. Επιπλέον, η λέξη Başlangıçta είναι ακριβέστερη προς το Bereshit διοτι περιέχουν και οι δυο τον όρο ‘κεφάλι – κεφαλή’ που λείπει από την ελληνική. Γι’ αυτό ο Onkelos αρχίζει με το απαράδεκτο ‘Εν κεφαλαίω’, απαράδεκτο διότι δεν είναι μετάφραση του Bereshit.

    Αφήνω τους Ψαλμούς, που η απόσταση γίνεται κραυγαλέα. Μια πρόταση τριών λέξεων που γράφονται με 10-12 γρ΄μματα, στα ελληνικά γίνονται δυο σειρές.

    Καινή Διαθήκη. Ματθαιος Α΄ Εδώ έχουμε το εγέννησε, που σημαίνει ‘έγινε πατέρας’ (δεν έτοκε ο Αβραάμ) Έτσι το αποδίδουν και οι ΜτΙ αλλά και το Kitabı Mukaddes: İbrahim İshakın babası idi (αρχαϊκό, χωριστό το idi, χωρίς να επηρεάζεται από το babası )

  30. leonicos said

    Κατήγαγα και μι α ΑΝΤΙμεταφραστική επιτυχία

    Την έχω ξαναπει: Στα παιδια που μου ετυχαν, δίδασκα Όμηρο πό το πρωτότυπο. Τίποτα πιο εύκολο. Το κάνεις παιχνίδι. Μαθαίνεις ένα στίχι απ’ έξω και αναγνωριζεςι μια μια τις λέξεις. γνωστή, π.χ. θεά, μισογνωστή άδω, άγνστη ίφθιμος.

    Στο τέλο ςτο παιδί μού είπε: Ενώ το κείμενο μου δημιουργεί εικόνες στον νου, η μετάφραση είναι νερόβραστη

  31. ΓΤ said

    Περισσότερα για την «αλυσίδα πολιτισμού» ΙΑΝΟΣ…

    https://sputniknews.gr/20220216/xespasma-orgis-sto-twitter-me-to-vivliopoleio-ianos-vregmeni-moketa-gia-astegoys—apanthropia-23945650.html

  32. leonicos said

    Και κάτι εκτός θέματος, για να με μαλωσει ο Πέπε

    Αγαπήστε τα Ελληνικά σας Ρε!

    Αγαπήστε τα Εβραϊκά σας Ρε!

    Αγαπήστε τα Ισπανίκά σας Ρε!

    Αγαπήστε τα Αλβανικά σας Ρε!

    Αγαπήστε τα Τούρκικά σας Ρε!

    Αγαπήστε τα Βλάχικά σας, Ρομανί σας, Τσακώνικά σας Ρε!

  33. leonicos said

    22 Για τη Μαδρίτη τα έχω πει

  34. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    25 >>που να δεις σε λίγο που εισέρχεται στην αγορά
    κάτι είχε βγει με τη volte (ή την e-food ) αλλά έχουμε και την μετεξέλιξη του Αρσάκειου σε τροφιμαγορά (προτείνω να το πουν Μεγάλο Περίδρομο, ως κατάληξη από τον Μ. Περίπατο* )
    https://www.voria.gr/article/stin-kriti-ke-ta-nisia-tou-egeou-epektinete-i-masoutis-me-tin-exagora-tis-sinka

    *απόπατο θυμίζει και μυρίζει το σημείο («κλεισμένο» κατά μήκος με πανώ που διαφημίζουν το έργο) καθώς έχουν ξύσει,σκάψει το οδόστρωμα και ανοίξει τα καπάκια των υπονόμων από Σίνα-Ομήρου-Αμερικής- Βουκουρεστίου

    24
    να το μάθουμε να μην ξαναπατήσουμε. Ασταδιάλα. Χειρότεροι από τη Λιρόι.

  35. nikiplos said

    Καλημέρα… Δύσκολο πράγμα η μετάφραση λογοτεχνήματος. άλλο ένα κείμενο, άλλο ένα ειδησάριο, άλλο ένα λογοτέχνημα, όπου ο συγγραφέας έχει περισσότερα του ενός υπόρρητα μηνύματα σε μερικές φράσεις του.

    Κι αυτά αλλάζουν βέβαια από εποχή σε εποχή. Ας πούμε σε έναν σημερινό νέο, δεν λέει πολλά η φράση «Τίποτε μωρέ, τον φώναξαν στο Τμήμα να τον κεράσουν μια πορτοκαλάδα» με αυτή που έλεγε σε έναν παλιότερο που αν μη τι άλλο θα είχε μνήμες άμεσες ή έμμεσες όπου θα τον είχαν τραβολογήσει σε κάποιο ΑΤ και θα του είχαν τρίψει τα μούτρα σε κάποιο γραφείο με χυμένη πορτοκαλάδα, βουτώντας τον από τα μαλλιά ή κοπανόντας τον.

    Όπως και σε έναν σημερινό δεν θα λέει πολλά το «μη σε τυλίξω σε μια κόλλα χαρτί» ή ακόμη κι αν κατανοεί το μήνυμα, αγνοεί τι σήμαινε μιαν άλλη εποχή, όπου κυριολεκτικά με μια απλή ρουφιανιά στην Ασφάλεια, έχανε ο άλλος τη γη κάτω από τα πόδια του: δουλειά, σπίτι, οικογένεια κλπ.

    Έβλεπα πρόσφατα γαλλική ταινία όπου έκανε πολλά άμεσα και έμμεσα λογοπαίγνια με τον Πολωνό Υδραυλικό, διάσημο από μια διαφήμιση αρχές μιλένιουμ. Θα λέγαμε εμείς εδώ «έχω τον Αλβανό στον κήπο» με την έννοια ότι έχουμε έναν που το πιο πιθανό είναι να είναι Αλβανός και να μερετίζει τον κήπο.

    Στα οικοδομικά Αλβανός μάστορας, είναι συνώνυμο του κακοτέχνη, που τα ξέρει όλα και αναλαμβάνει εύκολα εργολαβία με χαμηλές τιμές, αλλά οι δουλειές που παραδίδει είναι ήσσονος ποιότητας με την γνωστή επωδό: ό,τι πληρώνεις παίρνεις.

  36. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    31. «Ξύπνα φίλος, σε ΄βάλαν στο τρυπάκι να ΄σαι σκύλος»
    Τρέχον, σε τοίχο, στην Έβρου 50+, κείθε απ΄τη στην Σχ. Ευελπίδων

  37. miltos86 said

    Ευχαριστώ όλους θερμά για τα καλά σας λόγια!

    Σημαδιακή σύμπτωση για μένα μιας και αγαπώ πολύ τον Μάρκες. Τα βιβλία του με συνόδευσαν στην εφηβεία και την ενηλικίωση και αποτέλεσαν έναυσμα, αν όχι και κίνητρο, να μάθω ισπανικά και να διαβάσω το πρωτότυπο. Και συμπτωματικά σήμερα, η πρώτη μου απόπειρα να μεταφράσω λογοτεχνία που κατά κάποιο τρόπο δημοσιεύεται είναι ένα δικό κείμενο σχετικό με τους μεταφραστές λογοτεχνίας…!

    Να πω και δυο λόγια για το βιβλίο που περιέχει αυτό το άρθρο, το El escándalo del siglo. Στην αρχή το είδα με καχυποψία, μήπως δηλαδή πάνε οι εκδότες μετά θάνατον να βγάλουν από τη μύγα ξύγκι εκμεταλλευόμενοι το εμπορικά βαρύ όνομα του συγγραφέα.
    Οι πρώτες σελίδες με άφησαν αδιάφορο αλλά τελικά βγάζει νόημα όλο αυτό καθώς παρακολουθούμε την εξέλιξη της γραφής του Μάρκες μέσα από μικρά άρθρα του από το 1950 ως το 1984, από όταν ήταν δηλαδή νέος και άσημος μέχρι το απόγειο της δόξας του και το Νόμπελ. Η θεματολογία των κειμένων δεν έχει συνοχή αλλά είναι ενδιαφέρουσα καθώς μιλάει για άλλους συγγραφείς, γνωστά πολιτικά πρόσωπα και γεγονότα, ταξίδια και συγγραφικά κουτσομπολιά.
    Βρήκα ονλάιν ένα ακόμα άρθρο του βιβλίου μεταφρασμένο στα αγγλικά όπου ειρωνεύεται τα βαθύτερα νοήματα και τους κρυφούς συμβολισμούς που βρίσκουν οι καθηγητές λογοτεχνίας:
    https://lithub.com/gabriel-garcia-marquez-on-taking-writers-at-their-word/

  38. Καλημέρα. Κάποια βιβλία για την μετάφραση, εδώ: https://vivlioanihneftis.wordpress.com/2010/07/23/%ce%bc%ce%b5%cf%84%ce%b1%cf%86%cf%81%ce%b1%cf%83%ce%b5%ce%bf%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%b9%ce%b1/

  39. ΓΤ said

    Βρεγμένη σανίδα σε όποιον βρέχει τη μοκέτα…

  40. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    31 Τον Ιανό τον έχω κόψει από το 2013 ή 2014. Και μου άρεσε το καφενείο του για ραντεβού.

  41. @ 32 Leonicos

    Αγαπήστε το βόρειο ιδίωμά σας βρε… 🙂

  42. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Γειά σας.

    Πολὺ ἐνδιαφέρον (καὶ γιὰ μένα) τὸ σημερινό.
    Θερμὲς εὐχαριστίες στὸν Μίλτο γιὰ τὴ μετάφραση καὶ στὸν Νικοκύρη γιὰ τὴ δημοσίευση.

    Κάπου ἔχω ἀκούσει/διαβάσει (δὲ θυμᾶμαι ποῦ) τὸ (σεξιστικὸ γιὰ τὰ σημερινὰ δεδομένα) σχόλιο:

    Ἡ μετάφραση εἶναι σὰν τὴ γυναίκα· ἂν εἶναι πιστὴ δὲν εἶναι ὄμορφη κι ἂν εἶναι ὄμορφη δὲν εἶναι πιστή.

  43. Κιγκέρι said

    Μήπως αυτό το disputar la sopa, σαν ιδιωματική έκφραση, θα μπορούσε να αποδοθεί – αν κατάλαβα σωστά το νόημά της – από μία ανάλογη ελληνική ιδιωματική έκφραση, όπως «να πατήσεις στα χωράφια των επαγγελματιών μεταφραστών»;

  44. Georgios Bartzoudis said

    Εδώ και αρκετά χρόνια, πολύ λίγο με απασχολεί η λογοτεχνία. Και βέβαια δεν έχω πολλές …διπλωματικές σχέσεις με τα μεταφραστικά. Παρά ταύτα χρειάστηκε να δημοσιεύσω (στο διαδίκτυο) ένα «δίγλωσσο» πόνημα (σε ελληνικά και αγγλικά). Δεν με ενδιέφερε να είναι «καλή» η μετάφραση αλλά να καταλαβαίνει καλά ο αναγνώστης τί θέλω να πω (ιδίως στην εκδοχή από τα ελληνικά στα αγγλικά). Δεινοπάθησα, προσπαθώντας να αποδώσω αγγλιστί την εν τω ελληνικώ στρατώ φράση «ράδιο αρβύλα» (καμιά σχέση με το επίκαιρο …σίριαλ). Και καταλαβαίνω ότι η μετάφραση λογοτεχνικών έργων είναι πολύ δύσκολη.
    Πάντως, με ικανοποίηση βλέπω να διαβάζουν το υπόψη πόνημα αρκετοί «τζαμπατζήδες» από διάφορες χώρες. Και το (αγγλικό) όνομα αυτού είναι: Politics and War Victims-The Case of Carnegie Report on Balkan Wars.

  45. @ 44 Georgios Bartzoudis

    Μπράβο για τον ακτιβισμό.

  46. ΓΤ said

    44@

    Στα οποία Περιεχόμενα του μπαρτζούδειου πονήματος διαβάζουμε: «Για την αγγλικό κείμενο»

    «βουβαμάρα για το μακελειό στη Νιγρίτα». Πάλι καλά που δεν γράφτηκε «μουγκαΐλα»

    Στο «Αντί Προλόγου» βλέπουμε «από γενεσημιού». Ποιος ξέρει τι γενόσημα είχες κουμπώσει…

    «συνοφρυώθηκε φοβερά». Εμείς να δεις…

    ΕΣΤουρνέλ… Θα πέσει ο Άιφελ με αυτά τα γαλλικά

    Πανεπιστήμιο της Κολούμβια —-> τρέμε, Μητσοτάκη

    «μπολιάζοντάς το με άλλο ένα εξίσου χονδρό ψέμα: σημειώνουν επανειλημμένα, και βεβαίως ψευδώς, […]» Αφού το μπολιάζουν με ψέμα, θα μπορούσαν να σημειώνουν αληθώς; Τραβάνε τα βυζά τους όλες οι Νιγριτόγιαγιες μ’ ετούτες τις αράδες. Δεν πιστεύω να θες παράδες, αφού λες ότι το διαβάζουν «τζαμπατζήδες». Ίσα-ίσα εμείς πρέπει επειγόντως να σου στείλουμε τα αϊμπάνια μας, Σαββατοκύριακο έρχεται, στείλε κάτι…

    Λοιπόν, πάω για ουίσκι από τώρα, να γίνω λειωμάδι να ησυχάσω.
    Τα μάτια μου δεν πάτησαν στο αγγλικό κομμάτι, εκεί θα λιώσει η λάρνακα του Τσόσερ…

  47. Y. G. said

    Τι τραβανε οι μεταφραστες…

    Διηγειται ο Norman Thomas di Giovanni, μεταφραστης του Borges στα αγγλικα, μια εμπειρια του με την μεταφραση της φρασης «Nadie lo vio desembarcar en la unánime noche», κυριολεχτικα, «Κανενας δεν τον ειδε να αποβιβαζεται στην ομοφωνη νυχτα». Ο di Giovanni ρωτησε τον Borges tτι εννοουσε με την «ομοφωνη νυχτα» και αυτος του απαντησε: “Di Giovanni, that’s just one example of the irresponsible way I used to write.” Τελικα ο μεταφραστης χρησιμοποιησε το “encompassing” στη μεταφραση.

    Οι μεταφραστες ειναι ηρωες.

  48. sarant said

    46 Το «γενεσημιού» το πρόσεξα κι εγώ και απόρησα αν είναι ιδιωματισμός ή αβλεψία, τώρα θα μάθω ίσως.

    47 Ωραία ιστορία!

  49. Πέπε said

    Τι σημαίνει το marques στη δ/νση url του σημερινού άρθρου; Δεν είναι ούτε η κανονική ορθογραφία του πρωτότυπου ονόματος (Μάrquez, άρα marquez αφού δεν μπαίνουν τόνοι ή κεφαλαία στα ουρλ), ούτε η λατινική, τ. γκρίκλις, επαναμεταγραφή της ελληνικής μεταγραφής (markes).

  50. Πέπε said

    46

    > είχες κουμπώσει

    Αυτός ο ΓΤ είναι γλωσσικός θησαυρός. Πραγματικά αμφιβάλλω αν έχω δει ή ακούσει οποιονδήποτε να δανείζεται από τόσο πολλά και ποικίλα γλωσσικά επίπεδα μέσα σε τόσο λίγες λέξεις. Μπράβο από μένα!

  51. BLOG_OTI_NANAI said

    Κάποια να βρίσκονται:

  52. GeoKar said

    27 κ.ά.: πιθανοτατα δεν θα προχωρήσουν νομικές διαδικασίες (βλ. https://www.protothema.gr/greece/article/1213060/lidl-ellas-anakoinosi-gia-tin-ilikiomeni-pou-prospathise-na-klepsei-trofima/) – ευτυχώς, δηλαδή…

  53. ‒ Εκατό χρόνια μοναξιάς (κατάλοιπο καθαρεύουσας)
    ‒ Εκατό χρόνια μοναξιά (φυσική απόδοση).

  54. sarant said

    49 Ε, όλα τα προσέχεις;

    51 Ωραίος ο Καψάλης

    53 Η πρώτη έκδοση είχε «Μοναξιάς», η δεύτερη και οριστική «Μοναξιά»

  55. Μαρία said

    53, 54
    Εφτά χρόνια φαγούρα.
    Είχε πέσει σχετικό κράξιμο απο Χάρη.

  56. Ωραία.

  57. ΑΧΙΛΛΕΑΣ ΤΖΑΛΛΑΣ said

    «να μεταφράσει στα αγγλικά κάποιον τόσο ξένο στον ίδιο όσο ο Τζον Ράσκιν»
    να μεταφράσει από τα αγγλικά, βέβαια (traducir del inglés)

  58. Aghapi D said

    Γνώμες, ιδέες ή ό,τι άλλο για μεταφραστές που μεταφράζουν οι ίδιοι τα έργα τους;
    Πρόχειρο – και όχι, ίσως, το καλύτερο – παράδειγμα ο Αλεξάκης

  59. ΓΤ said

    @54β

    Ναι, πολύ ωραίος, τι να σου πω. Βγήκε οχυρωμένος πίσω απ’ το σοβαρογυάλι ο ψογιστής, αλλά έγραψε «ποικίΛουν»…

  60. Costas Papathanasiou said

    Καλησπέρα και μούτσας γκράσιας στον Miltos86!
    Ξεκινώντας από τον τίτλο, νομίζω ότι θα πήγαινε καλύτερα (προκειμένου να υποβιβαστεί τυχόν υποτιμητική ή ειρωνική χροιά και να ενισχυθεί αντ’ αυτής η συμπάθεια για τους μεταφραστές), μία συμπαραδηλωτική απόδοση για το “LOS POBRES TRADUCTORES BUENOS”, όπως το “Η ΕΝΔΕΙΑ ΚΑΛΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΩΝ”, έτσι ώστε να υπονοείται εκ προοιμίου ότι στο υπ’ αυτόν τον τίτλο κείμενο του Μάρκες θα επισημανθεί πρωτίστως η έλλειψη καλών μεταφραστών, δευτερευόντως το ότι ακόμα και οι λίγοι αναμφισβήτητα καλοί κάθε άλλο παρά καλοπληρώνονται για τον κόπο τους και τριτευόντως ο ψόγος για τους πολλούς κακούς.
    Χαρακτηριστική είναι η απόφανσή του “No me reconozco a mí mismo, sino en castellano.” (Δεν αναγνωρίζω τον εαυτό μου παρά μόνο στα ισπανικά. ), η οποία, εάν ληφθεί τοις μετρητοίς, εκτός συγκειμένου, θα μπορούσε να ερμηνευτεί και ως αλαζονική (το Εγώ που αναγνωρίζει μόνον εαυτόν απαξιώνοντας την ξένη ματιά), εκφερόμενη από άνθρωπο χωρίς ενσυναίσθηση και /ή …φαντασία (!), άτομο που διεκδικεί το μεγαλομανές αμετάφραστο των αγνώστων βουλών του Κυρίου.
    Ενώ, βάσει συμφραζομένων, δεν προβάλλει παρά μόνον ως ένα πικρό παράπονο αλλά και ως μία αγωνιώδης παράκληση ή προτροπή για καλύτερες μεταφράσεις-αποδόσεις-διαδόσεις, όχι μόνον των δικών του πνευματικών προϊόντων αλλά και αυτών των συναδέλφων του, μέσω και των καλύτερων αντίστοιχων αμοιβών για εκείνους τους μεταφραστές που ασκούν με μεράκι αυτό το τόσο απαιτητικό επάγγελμα. Πολύ περισσότερο αφού εκφέρει τη φράση αυτή, έχοντας προηγουμένως αυτοσαρκαστεί ως ερασιτέχνης (κακός) μεταφραστής συγκαταλέγοντας αυτή του την ασχολία σε “αυτές που υπάρχουν για να περνάει η ώρα στο μπάνιο, τις οποίες οι Ιησουίτες ονόμαζαν μοναχικές απολαύσεις”.
    Υπ’αυτό το πρίσμα, για το “tratar de disputarles la sopa a los…:”. ίσως θα πήγαινε καλύτερα το «να προσπαθείς να βουτήξεις το πιάτο..» ή «να κλέψεις το ψωμί (των επαγγελματιών μεταφραστών)» [αφού το «να πάρεις τη μπουκιά από το στόμα.» θα ταίριαζε και για εκείνον που στερεί απότομα την απόλαυση από κάποιον ή ακόμη και γι’ αυτόν που παίρνει έτοιμο φαΐ ή μασημένη τροφή και, εν προκειμένω, ολίγον τι λογοκλόπο.-βλ. και σχ.12, 22 α].
    Έτσι που να μπορούμε να κλείσουμε και με την εξής παραλλαγή του γνωστού λαϊκού άσματος:
    Το ψωμί της ξένης γλώσσας είν’ πικρό/ το νερό της θολό- και το στρώμα σκληρό
    τα λεφτά που αποκτάς τα βλαστημάς/υποφέρεις πονάς- την πατρίδα ζητάς
    Κάνε Παναγιά η ξενογλωσσιά να πάψει
    κι άλλη μάνα πια τα ξένα να μην κλάψει κτλ, κτλ.
    ΥΓ: Οσον αφορά το παρόραμα “Tradittore, traditore”, θα πρέπει να σημειωθεί -ίσως εκ του περισσού- ότι αυτό θα πρέπει να χρεωθεί στην “El País” και όχι στον Μάρκες αφού στο https://www.cervantesvirtual.com/obra/los-pobres-traductores-buenos/ η φράση αναγράφεται σωστά.

  61. … ασχολία … στο μπάνιο, τις οποίες οι Ιησουίτες ονόμαζαν
    μοναχικές απολαύσεις. …

    Απολαύσεις για
    μοναχούς ή μονάχους;
    (Όταν οι μοναχοί βρίσκονταν στο μπάνιο ή
    όταν οι Ιησουίτες βρίσκονταν μονάχοι τους στο μπάνιο?)

  62. Aghapi D said

    Ξαναδιάβασα προσεχτικότερα: εξαιρετικό κείμενο 🙂

  63. sarant said

    57 Ωχ, ναι, αβλεψία

    61 Μονάχους μονάχους

  64. Α. Σέρτης said

    59
    «αλλά έγραψε «ποικίΛουν»…»

    Έχεις μπλέξει (αθέμιτα βέβαια, ούτε λόγος) το τι γράφει ο πάσα ένας (Καψάλης) με το τι τυπώνει ο πάσα άλλος (Ελεφάντης)

  65. 61# Μονείρης βίος, τι θλίψη…

  66. miltos86 said

    @60
    Ευχαριστώ για τις ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις!
    Βλέπω και παραπάνω προτάθηκαν αρκετές καλές εκδοχές για το disputar la sopa, για να είμαι ειλικρινής μου φάνηκαν όλες πολύ καλές αλλά καμία τέλεια (ούτε η δική μου!)…

    Σχετικά με το Tradittore, traditore, αναρωτήθηκα κι εγώ ποιός έκανε το λάθος. Η Ελ παΐς κατέχει την πρώτη έκδοση αλλά θα μπορούσε να έχει συμβεί αργότερα, κατά τη μεταφορά σε ηλεκτρονική μορφή.
    Θυμήθηκα πάντως ότι στο αυτοβιογραφικό του έργο «ζω για να τη διηγούμαι» (δεν έχω δυστυχώς το βιβλίο για να το αντιγράψω ακριβώς) ο Μάρκες παραδέχεται πως είναι ανορθόγραφος και λέει πως έβρισκε κωμικό το γεγονός ότι οι κοπελίτσες που έκαναν τη δακτυλογράφηση στις εφημερίδες συχνά πίστευαν ότι τους έχει δοθεί λάθος κείμενο (θεωρούσαν αδύνατο ένας τόσο επιφανής λογοτέχνης να κάνει τέτοια παιδαριώδη ορθογραφικά). Με αυτό στο μυαλό, και μη μπορώντας να εξακριβώσω αν φταίει ο ίδιος ή η Ελ παΐς αποφάσισα συνειδητά να το αφήσω έτσι και να το επισημάνω ως υποσημείωση χωρίς να ρίξω κάπου το φταίξιμο.

  67. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Αν και δεν έχω ιδιαίτερες σχέσεις με μεταφράσεις, μεταφραστές κ.λπ. νομίζω ότι καλά τα λέει ο Μάρκες και πολλές ευχαριστίες και μπράβο στον Μίλτο για τη δουλειά του και τα σωστά ελληνικά του!

    20, Τζη
    >>Την ιδέα ο μεταφραστής να διαβάσει το κείμενο και μετά να το γράψει σε άλλη γλώσσα όπως το θυμάται, την βρίσκω σωστή…

    Ναι, αλλά είναι δυνατή;! Θεωρώ σχεδόν αδύνατο κάτι τέτοιο –ειδικά για εκτεταμένα κείμενα- και αν γίνει το αποτέλεσμα μάλλον θα είναι αντίθετο από αυτό που θα περίμενε ο Μάρκες. 🙂
    Ο οποίος λέει: «Η εντύπωση που δίνουν οι μεταφράσεις του Ραμπάσα είναι ότι μαθαίνει το βιβλίο απ’ έξω στα ισπανικά και ύστερα το γράφει εξ ολοκλήρου στα αγγλικά: η προσήλωσή του είναι πιο περίπλοκη από την απλή ακριβή απόδοση». Προφανώς, δεν κυριολεκτεί αλλά θέλει να τονίσει ότι το κριτήριο της καλής μετάφρασης είναι σαν να προκύπτει από τέτοια διαδικασία.

    >>…και την εφαρμόζω όταν μεταφράζω (προς ιδίαν χρήσιν) τραγούδια, χαρακτηρίζοντας την (πολύ)ελεύθερη μετάφραση ή κοντά στο κείμενο.
    Εδώ συμφωνώ, αν πρόκειται για τραγούδια και χωρίς τη δέσμευση για ακριβή απόδοση. Και δεν αμφιβάλω πως εσύ τα καταφέρνεις μια χαρά, όταν μεταφράζεις έτσι. Εξάλλου, στα δημοτικά τραγούδια κάτι τέτοιο δεν συνέβαινε επί αιώνες;
    Όταν πρόκειται όμως για ποιήματα, νομίζω ότι τα πράγματα δυσκολεύουν πολύ (έως αξεπέραστα). Κάτι είχε πει ο Ελύτης σχετικά, αλλά δεν το έχω πρόχειρο…

  68. sarant said

    67 Nαι, έτσι όπως το λες είναι για τις αγγλικές μεταφράσεις. Οι οποίες πάντως, έχω παρατηρήσει, σε γενικές γραμμές είναι πολύ πιο ελεύθερες από τις γαλλικές κτλ.

  69. rogerios said

    Καλησπέρα,

    Πολλές ευχαριστίες σε Νικοκύρη και miltos86 για τη σημερινή ανάρτηση και το θέμα της, για το οποίο θα μπορούσαμε να συζητάμε χρόνια. 🙂
    Ας περιοριστώ στο περιβόητο πλέον disputar la sopa. Το «κλέβω τη μπουκιά από το στόμα» πάει πράγματι πιο πέρα από αυτό που θέλει να πει ο Μάρκες. Από την άλλη, και να με συμπαθά ο φίλτατος miltos86, η απόδοση περί «αμφισβήτησης της συνταγής» προκαλεί την εντύπωση ότι ο συγγραφέας αμφισβητεί τη μεθοδολογία των επαγγελματιών μεταφραστών, κάτι για το οποίο δεν είμαι καθόλου βέβαιος. Έχω την αίσθηση ότι ο Μάρκες ήθελε να δώσει έμφαση στη δυσκολία που ενέχει το ίδιο το μεταφραστικό έργο. Η χρήση της φράσης dipsutar la sopa νομίζω ότι έχει να κάνει με την αμιγώς αντικειμενική διαπίστωση του να επιχειρήσεις να κάνεις κάτι που κανονικά το έχει αναλάβει άλλος, όχι όμως κατ’ ανάγκη ότι αυτός που το επιχειρεί είναι παρείσακτος, βουλιμικός και άπληστος. Ίσως κάτι σαν «Πόσο δύσκολο είναι και τι αυτοθυσία απαιτεί να επιχειρήσεις να κάνεις αυτό που συνήθως αποτελεί τη δουλειά ενός επαγγελματία μεταφραστή».

  70. 63β,
    😀

  71. loukretia50 said

    Miltos86
    Πολύ ενδιαφέρον το σημερινό θέμα και πολύ στρωτή η μετάφραση, ρέει αβίαστα και δείχνει μεγάλη επιμέλεια.
    Πάντα εκτιμούσα το δύσκολο έργο των μεταφραστών και χαίρομαι το μεράκι που έχουν οι ερασιτέχνες.
    Θα ήθελα να διαβάσω κι άλλα κείμενά σας, σίγουρα έχετε ή θα έχετε!
    Ευχαριστούμε !

    ΥΓ Καλή μετάφραση ποιημάτων πιστεύω ότι είναι άθλος.
    Και πάντα εξαγριώνομαι με κάτι «άραχλα κουτορνίθια».
    Άσχετο, αλλά ήθελα να το ξαναπώ!

  72. Triant said

    Από την Ναυτεμπορική:

    Ανακοίνωση εξέδωσε η Lidl Ελλάς σχετικά με το πρόσφατο συμβάν στο κατάστημα της εταιρείας στο Ίλιον.

    Όπως επισημαίνει «η Lidl Ελλάς από την έναρξη της λειτουργίας της εφαρμόζει με υψηλό αίσθημα ευθύνης αξίες και πρακτικές κοινωνικής υπευθυνότητας. Έχει αποδείξει έμπρακτα και διαχρονικά ότι στέκεται δίπλα στους συμπολίτες της με ήθος και ευθύνη, όπως πράττει πάντα σε αντίστοιχες περιπτώσεις κοινωνικής ευαισθησίας. Συγκεκριμένα, έχει μεριμνήσει με μηχανισμό υποστήριξης μέσω ΜΚΟ σε όλη την Ελλάδα ώστε να αντιμετωπίζει άμεσα αιτήματα για προϊοντική βοήθεια από ευπαθείς ομάδες πληθυσμού».

    Αναφερόμενη στο πρόσφατο συμβάν στο κατάστημα Lidl στο Ίλιον η εταιρεία σημειώνει «Το πρόσφατο περιστατικό που έλαβε χώρα στο κατάστημά μας στο Ίλιον μάς λυπεί βαθιά. Ο υπεύθυνος του καταστήματος, όπως και κάθε υπεύθυνος καταστήματος, είναι υποχρεωμένος να ακολουθεί τις προβλεπόμενες διαδικασίες αναφορικά με παραβατικές συμπεριφορές που ορίζει η νομοθεσία. Η διοίκηση της εταιρείας έλαβε γνώση του περιστατικού και θα φροντίσει να μην υπάρξει συνέχεια. Η εταιρεία θα έρθει σε επικοινωνία με την πελάτισσα για να λήξει το θέμα που δημιουργήθηκε».

    Τέλος σημειώνεται ότι «η Lidl Ελλάς θα συνεχίζει να στέκεται διαχρονικά στο πλευρό όσων μας χρειάζονται, αναγνωρίζοντας την ευθύνη και τον ρόλο της στην ελληνική κοινωνία».

    Εδώ που τα λέμε, πόσο ήρωας μπορεί να γίνει ο ‘υπεύθυνος’ (που υποπτεύομαι πως παίρνει 700 αντί για 600 ευρώ) αν έχει να αντιμετωπίσει την διοίκηση που ίσως τον διώξει για παραδειγματισμό; Εεδώ μιλάμε για Γερμανούς – με το συμπάθειο (όταν λέμε διαδικασίες εννοούμε διαδικασίες και όταν λέμε εντολές εννοούμε εντολές);

  73. Georgios Bartzoudis said

    46, ΓΤ said: …
    # Οργίασες! Λοιπόν (προς γνώση και του 48 sarant ): Αν κάποιος είναι από γενεσημιού του ζουμπάς, γελοιοποιειται αν φιλοδοξεί να γίνει γίγαντας [ελπίζω τώρα να κατάλαβες τί είναι το «από γενεσημού»]

  74. Costas Papathanasiou said

    66-Συμφωνούμε:Όπως και νά’ χει βέβαια τελική (συν)υπευθυνότητα έχει ο αναγκαίος επιμελητής του κειμένου.
    Όμως εδώ, αυτό που δεν πρέπει να λησμονείται, εν είδει κεντρικής ιδέας, είναι ότι ο Μάρκες βγάζει τελικά το καπέλο του στους ευσυνείδητους επαγγελματίες μεταφραστές, συνιστώντας τους απλώς για καλύτερα αποτελέσματα τη συνεργασία, ει δυνατόν και με τον συγγραφέα, εάν αυτός ζει, και εκφράζοντας αντιστικτικά την όμορφα συγκαλυμμένη αποστροφή του για τους μονήρεις κακούς ερασιτέχνες ξεκινώντας από τον ίδιο του τον εαυτό και καταλήγοντας στον επιδιδόμενο στη “μοναχική απόλαυση” του χορού του, αυτοϊκανοποιούμενο και κακό, κάπως έτσι, μεταφραστή του Τζόυς, Σάλας Σουμπιράτ.
    Δοθέντος αυτού, η όμοια μαρκεσιανή μεταφραστική απόπειρα τίθεται ως αντιπαράδειγμα, ως υπόδειγμα ματαιο-δοξίας/-πονίας, οπότε και η σχετική πρόταση με τη “σούπα” μάλλον χρήζει ανασκευής, έτσι ώστε να γίνεται σαφώς αντιληπτό στον αναγνώστη της ότι κανείς δεν μπορεί/δεν πρέπει να «κλέβει» ολομόναχος τη δουλειά ενός επαγγελματία μεταφραστή εάν δεν ξεπερνάει, με τη βοήθεια άλλων και υπερβαίνοντας εαυτόν, τις δυσκολίες και τις παγίδες της γλώσσας την οποία παλεύει να μονοιάσει με τη δική του (:αντί για το “αυτοθυσία”, επί παραδείγματι, ίσως θα ταίριαζαν στην εν λόγω πρόταση τα λιγότερο ηρωικά “αυταπάρνηση” ή “ανιδιοτέλεια”).

  75. Pedis said

    Μου έκαναν μεγάλη εντύπωση τα ακόλουθα περάσματα

    Αντιθέτως μεταφράζω εδώ και καιρό σταγόνα σταγόνα τα Cantos του Τζιάκομο Λεοπάρντι, αλλά το κάνω στα κρυφά τις λίγες ελεύθερες ώρες μου, και με πλήρη συναίσθηση ότι δεν είναι αυτός ο δρόμος που θα μας οδηγήσει στη δόξα, ούτε τον Λεοπάρντι ούτε εμένα.

    Το κάνω απλά σαν μια ασχολία από αυτές που υπάρχουν για να περνάει η ώρα στο μπάνιο, τις οποίες οι Ιησουίτες ονόμαζαν μοναχικές απολαύσεις.

    Η τελευταία φορά που τον είδα ήταν σαν ένα όνειρο: Χόρευε, αρκετά ηλικιωμένος και πιο μοναχικός από ποτέ, στην πίστα του καρναβαλιού της Μπαρανκίγια. Ήταν τόσο παράξενο το θέαμα που δεν πήρα καν την απόφαση να τον χαιρετήσω.

    Έχω όμως διαβάσει ένα από τα βιβλία μου σε αγγλική μετάφραση του Γκρέγκορι Ραμπάσα και οφείλω να ομολογήσω πως βρήκα κάποια αποσπάσματα που μου άρεσαν πιο πολύ απ’ ότι στα ισπανικά.

    Η εντύπωση που δίνουν οι μεταφράσεις του Ραμπάσα είναι ότι μαθαίνει το βιβλίο απ’έξω στα ισπανικά και ύστερα το γράφει εξ ολοκλήρου στα αγγλικά..

    (Nοτιοαμερικάνικη υπερβολή. Kαταπληκτική!)

  76. sarant said

    74 Πράγματι, το «αυταπάρνηση» είναι όχι απλώς καλύτερο αλλά σωστό

    75 Μάστορας, λέμε

  77. Μαρία said

    75, 76
    Εμένα μου κάνει εντύπωση που παρομοιάζει τις μεταφραστικές του απόπειρες με τη μαλακία.
    Μάστορας.

  78. Pedis said

    # 76, 77 – Μοναδική μαεστρία! 😀

    (btw, έχεις σχετικό άρθρο?)

  79. Α. Σέρτης said

    46/73

    Από το επίψογο «ζουμπαλίκι» στο αυτεπίστροφο «ζορμπαλίκι», μια γλωσσοπενταροδεκάρα δρόμος

    Και το πλήθος ράτσα Χάσκει επί πάγου…

  80. sarant said

    78 Για τη μαεστρία;

  81. Pedis said

    Ναι, μαέστρος, μάγιστρος, μάστερ, μετρ, γκραν μάστερ, γκραν μαέστρο, μαεστρια, μάστορας μαζί με όλα τα ελληνικά μαστοριλικια …θα βγαινει πλήρες αρθρο, αν δεν το έχεις ήδη γράψει…😄

  82. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    81# Σιγά μη γράψει και για τη μετρέσα, ντροπής πράματα, πιπέρι 😇

  83. Georgios Bartzoudis said

    79 Α. Σέρτης said….
    # Κερδίζεις κρεμμυδούν αροστείον!

  84. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    74
    Τους ταγμένους μεταφραστές – μια φωνούλα από το πλήθος 🙂
    ή αφοσιωμένους

  85. Pedis said

    # 82 – Εγκαυλωτική λέξη … όταν η ερωμένη διδάσκε κόλπα που η σύζυγος έπρεπε να κάνει ότι δεν τα γνωρίζει. 😝

  86. sarant said

    81 Ναι, θα βγαίνει. Το σημειώνω.

  87. Pedis said

    Μια ισοδύναμη και απλουστευτική έκφραση που προτείνει ένας νοτιοαμερικάνος φίλος σχετικά με την έκφραση «tratar de disputarles la sopa a los traductores profesionales» είναι «… να προσπαθήσεις να συναγωνιστείς επαγγελματίες μεταφραστές».

    Μια συνθετότερη απόδοση, με βάση την εικόνα που δημιουργεί η εκφραστική επιλογή του Μάρκες, είναι: » … να προσπαθήσεις να κερδίσεις ψίχουλα [θα λέγαμε στα ελληνικά] κόντρα σε έμπειρους μεταφραστές.

    [Η sopa, σύμφωνα με την εντύπωση που δηιουργήθηκε στο φίλο μου, θέλει να δώσει την εικόνα του λιγοστού φαγητού, που δεν φτάνει για όλους. ]

    Αυτά. Δεν ξέρω αν σας φώτισα. 😀

  88. loukretia50 said

    87. Από μαγειρική λίγα καταφέρνω καλά, η σούπα είναι ένα από αυτά και θέλει λίγο ανακάτεμα να μην κολλήσει!
    Η ματιά ενός μερακλή ερασιτέχνη μπορεί κάποτε να είναι πιο καθαρή.

  89. dryhammer said

    87,88. Μaestro de cocina πρωί πρωί

  90. Κιγκέρι said

    83: Πας γυρεύοντας όμως κι εσύ. Το δικό σου το μέρος πήρε ο Α. Σέρτης στο 79, αλλά μάλλον δεν το κατάλαβες και βιάστηκες να του απονείμεις «κρεμμυδούν αροστείον».

  91. […] Οι κακόμοιροι οι καλοί μεταφραστές (άρθρο του Γκαμπριέ… […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: