Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Το Money Drop και οι συνωμοσίες του κ. Βακερνάγκελ

Posted by sarant στο 29 Νοεμβρίου, 2010


Τηλεόραση σπανίως βλέπω τα σαββατόβραδα, κι αν έβλεπα προχτές μάλλον δεν θα διάλεγα το Money Drop του Μέγα, μια και βρίσκω αντιπαθητικό και τον τίτλο αλλά και τον παρουσιαστή. Κατά τα άλλα, τα παιχνίδια γνώσεων μ’ αρέσουν, και τον Εκατομμυριούχο, όποτε μπορούσα, τον έβλεπα και απολάμβανα τις καλά διαλεγμένες ερωτήσεις που ασφαλώς ήταν καρπός σοβαρής δουλειάς. Για το Money Drop, δεν μπορώ να πω το ίδιο, τουλάχιστον αν κρίνω από το προχτεσινό περιστατικό, που μου το γνωστοποίησε με ηλεμήνυμα ένας φίλος του ιστολογίου.

Όπως μου λέει ο φίλος, στις δυο παίκτριες τέθηκε το ερώτημα: Ποια από τις παρακάτω λέξεις είναι γραμμένη λάθος;

Οι επιλογές που είχαν ήταν:
1. εισιτήριο
2. συνομωσία
3. αληλλεγγύη
4. παρεμπιπτόντως

Οι δυο παίκτριες, λέει ο φίλος μου, πόνταραν όλα τους τα λεφτά στο «παρεμπιπτόντως» (μάλιστα, λέει ο φίλος, η μία είπε στην άλλη «Μα καλά, έχεις ακούσει κανέναν να το λέει έτσι; Όλοι παρεπιπτόντως το λένε») και έχασαν, διότι, είπε ο παρουσιαστής της εκπομπής, έπρεπε να διαλέξουν την «αληλλεγγύη», η οποία όντως είναι λάθος γραμμένη. Μια επόμενη παίκτρια έκανε ένσταση, υποστηρίζοντας ότι η ερώτηση ήταν παγίδα, διότι το παρεμπιπτόντως έχει, λέει, διπλή ορθογραφία και γράφεται και παρεπιπτόντως.

Καμιά τους δεν πρόσεξε ότι στην ερώτηση υπήρχε όχι παγίδα αλλά κοτζαμάν τρύπα που την αχρήστευε, διότι δεν ήταν μόνο η *»αληλλεγγύη» λάθος γραμμένη αλλά και η *συνομωσία. Αν οι υπεύθυνοι της εκπομπής είχαν κάνει τον κόπο να ανοίξουν λεξικό, θα έβλεπαν ότι γράφεται συνωμοσία. Απορώ μάλιστα τι θα συνέβαινε αν οι παίκτριες έδιναν απάντηση ότι η συνομωσία είναι το λάθος’ θα τις μηδένιζε ο ευφυής Αρναούτογλου; Και θα είχαν δικαίωμα για ένσταση; Ποιος θα έπαιρνε τα χιλιάρικα -ο τυχερός ανορθόγραφος ή ο άτυχος ορθογράφος;

Είναι σαφές ότι αυτός που διάλεξε τις ερωτήσεις δεν ξέρει τη δουλειά του -είναι ανεπίτρεπτο να μην ελέγχονται τόσο απλά πράγματα όπως η ορθογραφία μιας λέξης (όταν δεν είναι η λέξη ορθοπ*δικός). Φαίνεται όμως πως οι παραγωγοί της εκπομπής αδιαφορούν για το κύρος της. Ωστόσο, ο φίλος που μου έγραψε, ο οποίος ανέτρεξε στο λεξικό, είχε απορία:

Αφού  η συνωμοσία παράγεται από το συν και το αρχαίο όμνυμι, πού βρέθηκε το ωμέγα;

Η απορία δεν είναι καθόλου αδικαιολόγητη -και εδώ μπαίνει στη μέση ο κ. Βακερνάγκελ με τις… συνωμοσίες του. Ο Ιάκωβος Βακερνάγκελ (1853-1938) ήταν ένας Γερμανοελβετός γλωσσολόγος ο οποίος διατύπωσε τον νόμο της «έκτασης εν συνθέσει» (Regelung der Dehnung in der Zusammensetzung), σύμφωνα με τον οποίο, στα αρχαία ελληνικά και σε άλλες παλιές ινδοευρωπαϊκές γλώσσες, όταν έχουμε σύνθεση δυο λέξεων από τις οποίες η δεύτερη αρχίζει από φωνήεν, τότε το  αρχικό (ή αρκτικό όπως το λένε οι γλωσσολόγοι) φωνήεν της δεύτερης λέξης εκτείνεται, δηλαδή γίνεται μακρό.

Έτσι, στο ρήμα όμνυμι/ομνύω, και πιο συγκεκριμένα στο θέμα -ομοσ, το αρχικό ο παθαίνει έκταση στα σύνθετα και γίνεται ω, έτσι: συνωμοσία, ορκωμοσία. Και αυτό ισχύει για πάρα πολλές λέξεις όπου το βραχύ α ή το ε γινόταν μακρό η και το ο γινόταν ω. Αγορεύω αλλά συνήγορος. Ακούω αλλά ευήκοος. Οδύνη αλλά επώδυνος. Έλεος αλλά ανηλεής. Ορύσσω αλλά χρυσωρυχείο. Ομαλός αλλά ανώμαλος. Μια πασίγνωστη και πολυμελής ομάδα συνθέτων, σαν τα ανώνυμος, ψευδώνυμος, επώνυμος, συνώνυμος κτλ. προέρχεται από τον διαλεκτικό αρχαίο τύπο όνυμα (αντί του όνομα).

Να πω ότι δεν έχω ανοίξει καμιά μεγάλη γραμματική της αρχαίας γλώσσας κι έτσι δεν ξέρω να σας πω γιατί πολλές λέξεις που αρχίζουν από φωνήεν φαίνεται να μην τηρούν τον νόμο της έκτασης όταν σχηματίζουν σύνθετα.  Επίσης, να πω ότι στα κιτάπια που κοίταξα είδα να λένε ότι η έκταση γινόταν όταν η πρώτη λέξη τελείωνε σε φωνήεν και η δεύτερη άρχιζε από φωνήεν, για να μην υπάρχει, λέει, χασμωδία. Αυτό εξηγεί π.χ. τον στρατηγό (στρατό + άγω) αλλά δεν μου φαίνεται να εξηγεί τον ανώμαλο ή τη συνωμοσία, όπου δεν βλέπω να τελειώνει σε φωνήεν το πρώτο συνθετικό. Τα έργα του Βακερνάγκελ υπάρχουν ονλάιν, αλλά είναι γραμμένα στα γερμανικά και μάλιστα μ’ εκείνα τα φριχτά γοτθικά γράμματα, οπότε θέλει κάποιον πιο θαρραλέο από μένα για να διαβαστούν.

Βέβαια, οι λαϊκές λέξεις κρατάνε το δικό τους τρόπο σύνθεσης γι’ αυτό και έχουμε βαριακούω αλλά βαρήκοος, ανελέητος αλλά ανηλεής. Αντίθετα, στις νεότερες λόγιες λέξεις που φτιάχνονται πάνω στο πατρόν των αρχαίων,  ο νόμος του Βακερνάγκελ θεωρείται ότι ισχύει. Για το λόγο αυτό, όλα τα λεξικά ομοφωνούν ότι πρέπει να γράφουμε «ημιώροφος», παρόλο που η λέξη αυτή δεν είναι αρχαία, επειδή παραδίδονται στα αρχαία οι λέξεις τριώροφος και πολυώροφος.

Με τον όροφο έχω να διηγηθώ μια ιστορία, και μ’ αυτήν θα τελειώσω. Πριν από δυο χρόνια περίπου, τα παιδιά του indy.gr μου είχαν ζητήσει τη γνώμη μου αν πρέπει να γράφουν Ημιόροφο ή Ημιώροφο μια ιστοσελίδα που έφτιαχναν (η οποία, στο μεταξύ, έχει εξελιχτεί σε αυτοτελή ιστότοπο και γράφεται Ημιόροφος). Τους είχα συμβουλέψει λοιπόν να γράψουν ημιόροφος, για τους λόγους που θα πω παρακάτω:

Η αλήθεια είναι ότι η λέξη ημιώροφος ξεκίνησε ως λόγιος σχηματισμός· και η λέξη όροφος, άλλωστε. Το λαϊκό ισοδύναμο ήταν το πάτωμα, μεσοπάτωμα ο ημιώροφος, τρίπατη πολυκατοικία η τριώροφη.

Και είναι επίσης αλήθεια ότι ο νόμος του Βακερνάγκελ στα βασικά του σημεία κρατάει γερά, δηλαδή κανείς δεν διανοείται να τον αμφισβητήσει συνολικά, να γράψει ας πούμε *εποφελής, *ανόδυνος, *ανόμαλος ή, ακόμα περισσότερο, *καταγορώ.

Ωστόσο, είναι κραυγαλέα η, έστω φαινομενική, ασυνέπεια: όροφος με όμικρον, ημιώροφος, διώροφος, τριώροφος με ωμέγα. Και όταν λέμε ότι ζούμε σε μια εποχή όπου η λόγια γλώσσα έχει μπολιάσει την καθομιλουμένη, το μαχαίρι είναι δίκοπο, θέλω να πω ότι και τις λόγιες λέξεις τις οικειοποιούμαστε, πολύ περισσότερο που σήμερα, στη συντριπτική μας πλειοψηφία (πλειονότητα αν δεν σηκώνετε μύγα στο σπαθί σας) μένουμε σε κτίρια με ορόφους.

Έπειτα, όπως και στην περίπτωση των δύο ρ (γιατί να γράφουμε ηχορρύπανση; ) έτσι κι εδώ, θυμίζουμε λίγο τους Ποσειδωνιάτες του καβαφικού ποιήματος, μια και τηρούμε κανόνες της αρχαίας, που ούτε να τους μυριστούμε δεν μπορούμε αφού ούτε από βραχέα και μακρά ξέρουμε στη νέα μας γλώσσα ούτε μπορούμε να εξηγήσουμε (αν δεν είμαστε κλασικοί φιλόλογοι) γιατί μερικές λέξεις εκτείνουν σε σύνθεση το αρχικό τους φωνήεν ενώ άλλες όχι. Κι έπειτα, εμείς τον Βακερνάγκελ στη νέα μας γλώσσα δεν τον τηρούμε, εκτός από αναλογικούς σχηματισμούς. Λέμε κρεαταγορά, ενώ οι αρχαίοι ισηγορία, λέμε βαριακούω και όχι βαρήκοος, λέμε απάνεμος και όχι υπήνεμος.

Και καθώς ο Βακερνάγκελ έχει πεθάνει και δεν πρόκειται να μας φέρει αντίρρηση, πιστεύω ότι μπορούμε να υποστηρίξουμε μια μικρή παρέκκλιση από τον νόμο του, ειδικά και μόνο για τις περιπτώσεις όπου το β’ συνθετικό είναι κοινή λέξη της καθομιλουμένης και διατηρεί στη σύνθεση το γένος του και τον τονισμό του. Διότι, την «ασυνέπεια» του οδύνη – επώδυνος δεν τη βλέπει το παιδί, ούτε καν του ομαλός – ανώμαλος, αλλά το όροφος – διώροφος και το ορυχείο-χρυσωρυχείο βγάζει μάτι, και πώς ν’ αντικρίσεις το παιδί σου μετά;

Τέτοιες περιπτώσεις, όπου δηλαδή το β’ συνθετικό να διατηρείται ολοσούμπιτο και ακέραιο «εν συνθέσει», και με το γένος και με τον τονισμό του, είναι μόνο οι σύνθετες της λ. όροφος και της λέξης ορυχείο.

Εισηγούμαι δηλαδή, κατ’ εξαίρεση από τον κ. Βακερνάγκελ, να γράφουμε διόροφος, τριόροφος, πολυόροφος, ημιόροφος κτλ. καθώς και χρυσορυχείο, ανθρακορυχείο, και κατ΄αναλογία μεταλλορύχος κτλ.

Ψάχνοντας στο γκουγκλ πριν από δυο χρόνια, είχα βρει ότι το «ημιόροφος» είναι συχνότερο από το «ημιώροφος», ενώ το «διώροφο» είναι συχνότερο από το «διόροφο». Η αντίφαση, είχα γράψει σε ένα παλιό άρθρο, ίσως εξηγείται από το ότι το «διώροφο» το πουλάς ή το νοικιάζεις, άρα του βάζεις ωμέγα για να πιάσεις καλύτερη τιμή (επισημότερο, ντε!) ενώ ο καημένος ο ημιόροφος απλώς υπάρχει, οπότε του βάζουν όμικρον επειδή τους φαίνεται πιο φυσιολογικό. Σε μια σημερινή αναζήτηση βλέπω ότι και η γραφή «διόροφο» υπερτερεί ελαφρά σε σχέση με τη «διώροφο», παναπεί υπάρχει ελπίδα να βάλουμε λίγη λογική στην ορθογραφία μας (όσο κι αν αυτό μοιάζει μάταιος στόχος).

μα καλά, έχεις ακούσει κανέναν να το λέει έτσι; Παρεπιπτόντως το λέμε!» -η δήλωση της μίας, για την ιστορίαμα καλά, έχεις ακούσει κανέναν να το λέει έτσι; Παρεπιπτόντως το λέμε!» -η δήλωση της μίας, για την ιστορία
Προσθήκη: Παρόλο που το είχα κατά νου όταν έγραφα το άρθρο, τελικά μου ξέφυγε και μου το θυμίζει το πρώτο σχόλιο, του Κώστα. Λοιπόν, αν και θεωρώ ανεπίτρεπτη προχειρότητα της εκπομπής να μην έχουν ανοίξει ένα λεξικό να δουν πώς γράφεται η συνωμοσία, όποιος γράφει *συνομωσία έχει πολλά ελαφρυντικά. Όχι μόνο δεν είναι φανερό το ωμέγα στη δεύτερη συλλαβή, αλλά, αν σκεφτούμε το ρήμα «ομώνω» (ή και «αμώνω», αν και τα λεξικά δεν το έχουν) η τρίτη συλλαβή φαίνεται να θέλει ωμέγα!

119 Σχόλια to “Το Money Drop και οι συνωμοσίες του κ. Βακερνάγκελ”

  1. Ωραίο άρθρο! Στη συνωμοσία->συνομωσία έχει ενδιαφέρον και η αλλαγή μο-μω.

  2. sarant said

    Σ’ ευχαριστώ γιατί μου θύμισες κάτι που είχα σκοπό να το γράψω αλλά το ξέχασα, ότι αν θυμηθεί κάποιος το ρήμα «ομώνω» παρασέρνεται να βάλει ωμέγα στο -μο-.

  3. Νέος Τιπούκειτος said

    Αν τα δυο ρ μπορούμε να τα καταργήσουμε στις λόγιες (δηλαδή όχι αρχαίες) σύνθετες λέξεις, και να γράφουμε ηχορύπανση, εμποροράπτης (αλλά ισορροπώ, απορρίπτω), τότε δεν βλέπω γιατί δεν μπορούμε να υιοθετήσουμε την πρότασή σου, φίλε Νίκο.

    Για τον νόμο του Βακερνάγκελ, τώρα, η εφαρμογή του σε σύνθετα των οποίων το πρώτο συνθετικό δεν λήγει σε φωνήεν (συνήγορος, πανήγυρις, δυσώδης, κυνηγός) εξηγείται ως αναλογική επέκταση. Με άλλα λόγια, το κατήγορος, που αποτελεί γνήσια περίπτωση εφαρμογής του νόμου, επηρέασε και τον σχηματισμό τού συνήγορος· κ.ο.κ. Καλή πραγμάτευση του φαινομένου βρίσκει κανείς στον M. Lejeune, Traité de phonétique grecque (2η έκδ., Παρίσι 1955) και στου Μπαμπινιώτη την Ιστορική Γραμματική της Αρχαίας Ελληνικής (Ι. Φωνολογία), σελ. 127-8.

  4. Νατάσσα said

    Εξαιρετικά ενδιαφέροντα τα επιχειρήματα. Με ξενίζει όμως το ανθρακορύχος κλπ., ίσως γιατί τις θεωρώ λέξεις της αρχαίας.
    Μια συναφής, νομίζω, περίπτωση είναι η πενταήμερη εκδρομή της γ’ λυκείου. Η λέξη σχηματίστηκε όταν είχε πάψει πια η διάκριση του δασυνόμενου αρχικού φωνήεντος, άρα μου φαίνεται εντελώς σωστή. Θα ΄πω πενταήμερη εκδρομή, αλλά πενθήμερη άδεια. Όπως δε βάζω το καλοκαίρι ανθηλιακό αλλά αντηλιακό. Άρα, μήπως το επιχείρημα θα έπρεπε να έχει σχέση με το πότε σχηματίστηκε η λέξη και πότε εξαπλώθηκε η χρήση της;

  5. sarant said

    Τιπούκειτε, ευχαριστώ για τις αναφορές!

    Νατάσσα, για τα δασυνόμενα έχουμε ξαναγράψει -και συμφωνώ. Τώρα, το κριτήριο τού πότε εμφανίστηκε η λέξη ασφαλώς ισχύει, όπως ισχύει και η αναλογία. Δηλαδή, αν γράφουμε τριώροφος θα γράψουμε και εικοσαώροφος, παρόλο που το τελευταίο είναι καινούργιος σχηματισμός. Από την άλλη, η αναλογία λειτουργεί αμφίδρομα, δηλαδή αν τελικά πούμε ότι θα γράφουμε με -ο-, θα τα γράψουμε όλα έτσι, κι ας έχει παραδοθεί στα αρχαία το τριώροφος.

    (Αυτό το λέω επειδή το ορθογραφικό του Μπαμπινιώτη προτείνει ηχορρύπανση αλλά αφισορύπανση, επειδή το δεύτερο είναι νόθο σύνθετο, έχει ξένη λέξη μέσα. Τέτοιες διακρίσεις όμως πολύ δύσκολα είναι διδάξιμες, οπότε το βρίσκω λάθος τακτική. Ή όλα τα σύνθετα της ρύπανσης με ένα ρο, που είναι και η προτίμησή μου, ή όλα με δύο).

  6. Μάνος said

    Πάντως, πέρα από όσα έχουν να κάνουν με τη γλώσσα και την ορθογραφία, το τηλεπαιχνίδι αυτό βασίζεται σε μια έρευνα του κλάδου των «behavioral economics» – οι οικονομικές θεωρίες σε σχέση με την ανθρώπινη συμπεριφορά – για την οποία διάβασα στο βιβλίο του Dan Ariely «The Upside of Irrationality: The Unexpected Benefits of Defying Logic at Work and at Home».

    Έχει τρομερά μεγάλο ενδιαφέρον το πείραμα που διεξήχθη στην Ινδία όπου φτωχοί αγρότες κλήθηκαν να παίξουν κάποια πολύ απλά παιχνίδια δεξιοτήτων με ανταμοιβή για την επιτυχία τους μισθό μιας ημέρας, 2 εβδομάδων και ενός μήνα. Οι πρώτοι τα πήγαν σχετικά καλά (το κίνητρο δεν ήταν επαρκές), οι δεύτεροι πολύ καλά (είχαν το κατάλληλο κίνητρο) αλλά οι τρίτοι χάλια! Ιδιαίτερα όταν επανέλαβαν το πείραμα και τους έδωσαν τα λεφτά στο χέρι εκ των προτέρων (όταν έχαναν, θα έπρεπε να τα γυρίζουν πίσω). Είναι λίγο δύσκολο να σας δώσω να καταλάβετε το άγχος που είχαν οι παίχτες αν δεν διαβάσετε το κείμενο! Μονολογούσαν, είχαν χάσει την επαφή με το περιβάλλον και μάλιστα ένας από αυτούς όταν είδε ότι σχεδόν είχε χάσει όλα τα λεφτά, τα κλότσησε όλα και την έκανε από το παράθυρο!

    Το συμπέρασμα είναι ότι όταν το διακύβευμα είναι υπέρογκο και κινδυνεύεις να χάσεις κάτι που (νομίζεις) ότι κατέχεις, το άγχος σε κάνει να μην μπορείς να λειτουργήσεις. Ο συγγραφέας μας δείχνει με αυτό το πείραμα ότι δεν είναι άξιο απορίας το γιατί τα golden boys (με τα τρελά bonus) των μεγάλων χρηματοπιστωτικών οργανισμών δεν κατάφεραν να κάνουν αυτό που πρέπει για να προστατεύσουν τον οικονομικό κόσμο από την κατάρρευση.

    Στην δική μας περίπτωση λοιπόν, δεν μου κάνει εντύπωση να μην πρόσεξαν τα λάθη και να επικεντρώθηκαν στο «παρεμπιπτόντως». Από την άλλη, επιβεβαιώνεται ότι όλα αυτά τα τηλεπαιχνίδια δεν είναι καθόλου τυχαία και έχουν βασιστεί σε έρευνες της στατιστικής, της οικονομικής και της ψυχολογίας. Και φυσικά δεν δίνουν τα λεφτά έτσι εύκολα…

  7. sarant said

    Μάνο, αυτό που μου γράφεις για τους παίκτες που τα έχαναν όταν το έπαθλο ήταν υπέρογκο, μού θύμισε κάτι που είχα διαβάσει στο Εκόνομιστ με αφορμή την πρώτη νικήτρια της αγγλικής έκδοσης του παιχνιδιού Εκατομμυριούχος, η οποία ήταν μια πολύ ευκατάσταση μεγαλοαστή. Το περιοδικό έγραφε ότι η νίκη της είχε και ταξική, ας πούμε, απόχρωση, επειδή ένας φτωχότερος παίκτης πιθανώς να μην είχε ρισκάρει κάποιες απαντήσεις στο τέλος και να είχε αρκεστεί στα μικρότερα έπαθλα (τα μαξιλαράκια)

  8. bernardina said

    Καλημέρα και καλή εβδομάδα.

    Θυμάμαι πριν από αρκετά χρόνια, σε ένα επεισόδιο του Εκατομμυριούχου είχαν μια ανάλογη ερώτηση όπου η επίμαχη λέξη ήταν το αντεπεξέρχομαι, το οποίο, φυσικά, ήταν γραμμένο ως *αντΑπεξέρχομαι. Αν δεν με απατά η μνήμη μου, ο παίκτης υπέδειξε κάποια άλλη ως λανθασμένη.

    Τώρα, ως προς το «ημιώροφος»: αναρωτιέμαι γιατί όταν το βλέπω γραμμένο με ωμέγα περιμένω να δω και ένα ουσιαστικό δίπλα του; Θέλω να πω ότι, χωρίς να υπάρχει εμπεριστατωμένος λόγος, τα «τριώροφο», «τετραώροφο» κλπ, με παραπέμπουν αμέσως σε επίθετο (όπου εννοείται η λέξη «κτήριο»), ενώ το «ημιόροφος» είναι ουσιαστικό και ως εκ τούτου μου φαίνεται απολύτως φυσιολογικό να γράφεται με όμικρον. Θα ζήσω γιατρέ μου; 😀

  9. Qq said

    Πιο καθαρή παρουσίαση δεν θα μπορούσε να υπάρχει για την απλοποίηση της ορθογραφίας. Σιγά μην υπάρχει άνθρωπος να αναλύει την λέξη αν προέρχεται από όμνυνι ή αμώνω. Γράφει όπως την έχει μάθει την λέξη, και αν δεν τη θυμάται, γράφει ότι του κατέβει. (Ευτυχώς σήμερα υπάρχει το word και δεν χρειάζεται ούτε να θυμάται και λιγότερο να μάθει) Το ίδιο δεν γίνεται και με τις ξένες λέξεις. Ξέρει κανείς γιατί breath και breathe, και γιατί το ένα μιλιέται έτσι και το άλλο αλλιώς. Κι όμως, κάπου διάβασα ότι υπάρχει εξήγηση πως προήλθαν αυτά τα συμπλέγματα γραμμάτων, αλλά από κανέναν δεν απαιτείς να το ξέρει. Τελικά η ορθογραφία μόνο αγράμματους φτιάχνει.

  10. nickel said

    Καλημέρα. Να επισημάνω ότι η περίπτωση με τη *συνομωσία είναι παλιά αμαρτία του διορθωτή της Microsoft. Παλιά τουλάχιστον δεχόταν και τις δύο ορθογραφίες, οπότε την είχε πατήσει πολύς κόσμος. Αν κάποιος χρησιμοποιεί νεότερη έκδοση του Ορθογράφου της (όχι του Ορθογράφου της Neurolingo) παρακαλείται να μας πει αν διατηρεί αυτή την largesse.

  11. sarant said

    Πράγματι και το δικό μου δεν κοκκινίζει τη *συνομωσία. Προφανώς πρόκειται για συνωμοσία των γνωστών κύκλων…

  12. Immortalité said

    Το open office το κοκκινίζει. Το word δεν ξέρω…

  13. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Εκτός από τον «φίλο του ιστολογίου», έτυχε και είδα κι εγώ την εν λόγω εκπομπή. Κι έγινα έξαλλος και από την ερώτηση, που δικαιολογεί την σημερινή ανάρτηση και (άλλη μία φορά)από τον απαράδεκτο παρουσιαστή. Ο οποίος, σημειωτέον, στην ίδια εκπομπή, με αφορμή μία ερώτηση για το πότε εφευρέθηκαν τα χαρτονομίσματα (στην Κίνα, τον έκτο αιώνα, εν πάση περιπτώσει) έλεγε και ξανάλεγε την φράση «μετά Χριστού» (επειδή, προφανώς, στα κιτάπια του τού είχαν γράψει μ.Χ.).
    Χάρη στη σημερινή ανάρτηση, ηρεμώ λίγο και ικανοποιείται, εν μέρει, η θιγμένη αξιοπρέπεια του τηλεθεατή.
    Όμως, δεν παύω να αναρωτιέμαι: τι τους θέλουν τους άχρηστους και τους ανίκανους και τους αντιπαθητικούς για παρουσιαστές;

  14. Immortalité said

    τι τους θέλουν τους άχρηστους και τους ανίκανους και τους αντιπαθητικούς για παρουσιαστές;

    Κάνουν όλους τους υπόλοιπους να αισθάνονται καλύτεροι (και καλύτερα) …

  15. sarant said

    Γιώργο Λ., όχι και «κιτάπια» στον Γρηγόρη -θέλετε να πάθει σοκ; Τεφτέρια και πολύ πάει.

  16. http://www.enet.gr/?i=news.el.texnes&id=228613

    Το MEGA αναγνώρισε το λάθος του

  17. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Πάντως, για να λέμε και του στραβού το δίκιο (όπου «στραβός» διάβ. MEGA), η μία εκ των δύο ξανθών, εννοώ ή τη Βάσω ή τη Βίκυ, τόνισε δις ότι διαλέγει αυτή την κατηγορία επειδή «σπούδασε φιλολογία». Όταν, λοιπόν, δίπλα στην «αληλλεγγύη» διάλεξε το «παρεμπιπτόντως» για λάθος, πρόσθεσε, με διακριτό νάζι ναρκίσσου, ότι «θα φάω το πτυχίο μου αν δεν είναι κι αυτό».

    Ασχέτως του εάν τις ξαναδούμε το ερχόμενο σάββατο και κερδίσουν ή όχι τα χρήματα, εύχομαι ολοψύχως να πραγματοποίησε την απειλή της, και να πει και σ’ εμάς, τους υπολοίπους, που ακόμη δεν καταφέραμε να υλοποιήσουμε το «μεγάλο το όχι», τι γεύση είχε αυτό το χαρτί, για το οποίο, όπως φαίνεται, επί ματαίω χρόνια πολλά κοπίασε.

  18. Νατάσσα said

    Οι διορθωτές βέβαια δεν είναι και το πιο αξιόπιστο εργαλείο…

    I have a spelling checker
    It came with my PC
    It plane lee marks four my revue
    Miss steaks aye can knot sea.

    Eye ran this poem threw it
    Your sure reel glad two no.
    Its vary polished in its weigh.
    My checker tolled me sew.

    A checker is a bless sing,
    It freeze yew lodes of thyme.
    It helps me right awl stiles two reed,
    And aides me when eye rime.

    Each frays come posed up on my screen
    Eye trussed too bee a joule
    The checker pours o’er every word
    To cheque sum spelling rule.

    Bee fore a veiling checker’s
    Hour spelling mite decline
    And if we’re lacks oar have a laps,
    We wood bee maid to wine.

    Butt now bee cause my spelling
    Is checked with such grate flare,
    There are know fault’s with in my cite,
    Of none eye am a wear.

    Now spelling does knot phase me,
    It does knot bring a tier.
    My pay purrs awl due glad den
    With wrapped word’s fare as hear.

    To rite with care is quite a feet
    Of witch won should bee proud,
    And we mussed dew the best wee can,
    Sew flaw’s are knot aloud.

    Sow ewe can sea why aye dew prays
    Such soft wear four pea seas,
    and why eye brake in two averse
    buy righting want too pleas.

  19. Νατάσσα, σατανικό!

  20. sarant said

    17: Η μία λέει «θα φάω το πτυχίο μου», ο άλλος «όσο ζω δεν θα δεις δημαρχείο», κανείς δεν τηρεί την υπόσχεσή του, περιμένεις να πάμε μπροστά σαν χώρα;

  21. Και ο άλλος «θα παραιτηθώ αν χρειαστούν νέα μέτρα»…

  22. Εισηγούμαι δηλαδή, κατ’ εξαίρεση από τον κ. Βακερνάγκελ, να γράφουμε διόροφος, τριόροφος, πολυόροφος, ημιόροφος κτλ. καθώς και χρυσορυχείο, ανθρακορυχείο, και κατ΄αναλογία μεταλλορύχος

    πρότασις μὴ ἀποδεκτή!

  23. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Πάντως, η οικογένεια που υποσχέθηκε «δεν θα δεις πρωθυπουργία» φαίνεται να καταβάλει φιλότιμες προσπάθειες για να την πραγματοποιήσει. Ειλικρινά, με συγκινούν…

  24. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Κορνήλιε,
    πολυέλεος!

    (Σημ: πρόταση για το επόμενο money drop)

  25. @16 (το MEGA αναγνώρισε το λάθος του)

    Και φυσικά, όπου τα έχουμε κάνει γλωσσικά σαλάτα, τα χάνουμε και καταφεύγουμε σε μια γενική δικαστική μαζί με μια παρένθετη δοτική γνωστική για να δείξουμε πόσο κατέχουμε το άθλημα :-D:

    «…ακριβώς από το σημείο που είχε προηγηθεί της εν λόγω ερώτησης…»

  26. τυφλός said

    κ. Σαραντάκο, καλησπέρα.
    Διαβάζω το ιστολόγιο σας μετά από σύσταση φίλης εδώ και λίγο καιρό. Γράφω πρώτη φορά.
    Το Σάββατο παρακολουθούσα την εκπομπή την ώρα της μετάδοσής της. Η δεύτερη λάθος λέξη ήταν το εισιτήριο που είχε γραφτεί ως «εισητήριο».
    Συγγνώμη, αλλά μπορείτε να ψάξετε. Κάπου θα υπάρχει το βίντεο με τις λέξεις.

  27. sarant said

    Καλησπέρα σας

    Θα κοιτάξω να βρω το βίντεο, διότι βλέπω πως οι γνώμες διίστανται (μα, όλες λάθος; μήπως η ερώτηση έπρεπε να είναι ‘ποια λέξη ΔΕΝ είναι λάθος;’)

  28. Χμμ, έχω μία ένσταση:
    Το ψάξιμο στο γκουγκλ για σύγκριση των αποτελεσμάτων δύο διαφορετικών ορθογραφιών, δεν το θεωρώ ούτε αξιόπιστο, ούτε σωστό.
    Εξηγούμαι:
    Πριν μερικά χρόνια, διαφημίστηκε έντονα η διεξαγωγή μίας παρτίδας σκακιού μεταξύ του τότε παγκόσμιου πρωταθλητή (δεν θυμάμαι αν ήταν ο Καρπόφ, ή ο Κασπάροφ) εναντίον όλου του πλανήτη !!! Εναντίον όλων των σκακιστών του κόσμου.
    Δηλαδή όλοι οι χρήστες του διαδικτύου ψήφιζαν την κίνηση που πρότειναν και τελικά επικρατούσε η κίνηση που πλειοψηφούσε.
    Τότε θεωρήθηκε καινοτομία και συναρπαστικός αγώνας…
    Αποτέλεσμα: μαύρη αποτυχία… Γιατί; Απλούστατα η μεγάλη πλειοψηφία των ανθρώπων ψηφίζει τις μέτριες, μη ιδιοφυείς, αναποτελεσματικές κινήσεις. Οι πραγματικά εμπνευσμένες κινήσεις θάφτηκαν κάτω από την πλειοψηφία και φυσικά ο πρωταθλητής νίκησε πανεύκολα όλους τους σκακιστές του πλανήτη…
    Ποιους σκακιστές όμως;
    Για αυτό και το εγχείρημα δεν επαναλήφθηκε…

    Το ίδιο πάνω κάτω συμβαίνει και με το γκουγκλ.
    Αν κάτι έχει επικρατήσει λανθασμένα αναπαράγεται εύκολα, χωρίς κανείς να μπαίνει στον κόπο να διασταυρώσει..
    Π.χ. Hellenic Quest. Έχω λάβει το ίδιο e-mail 7-8 φορές τα τελευταία 10 χρόνια…

  29. Μαρία said

    27

  30. sarant said

    26: Όπως βλέπετε, αγαπητέ, το εισιτήριο είναι σωστά γραμμένο.

    28: Το γκουγκλ, φίλε Γιώργο Βιολέττα, είναι χρήσιμο για να δούμε ποιες χρήσεις επικρατούν και ποιες όχι ή ποια είναι η συχνότερη από δυο «ανταγωνιστικές» ορθογραφίες π.χ. κτήριο ή κτίριο / ορθοπεδικός ή ορθοπαιδικός. Βεβαίως στη γλώσσα τα πράγματα αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου και αυτό που χτες ήταν λάθος αύριο μπορεί να θεωρείται σωστό. Δεν υπάρχει κάτι εγγενώς σωστό, ας πούμε κάποτε σεμνός σήμαινε περήφανος, σήμερα σημαίνει σχεδόν το αντίθετο.

    29: Μαρία, συγχαρητήρια που βρήκες το βιντεάκι. Να πούμε εδώ ότι η κυρία αριστερά, που κάνει την ανάλυση, τον προσπερνάει τον Βακερνάγκελ και τον νόμο της έκτασης κατά τη σύνθεση. Λέει ότι το συνωμοσία είναι από το συν + ομνύω, το οποίο έχει μεν όμικρον αλλά η λέξη φτιάχνεται από τον αόριστο, ώμοσα. Δεν είναι έτσι, αλλά ακούγεται πειστικό 🙂

  31. Raniouska said

    Εγώ, για να πω την αμαρτία μου, προτού αναζητήσω το πώς και γιατί του ωμέγα στη συνωμοσία, είχα ένα κολπάκι για να το γράφω σωστά:
    σκεφτόμουν τον Μητσοτάκη, που έχει τικ στον ώμο: συν-ωμότης.
    Μα την αλήθεια.

  32. Το open office το κοκκινίζει φυσικά. Όπως και ο firefox κι ο Thunderbird, αφού βασίζονται όλα στο λεξικό Ispell που διανέμεται με τις άδειες χρήσης GPL/MPL/LGPL.

    Επίσης, στο τελευταίο βασιζόταν και ο πάλαι ποτέ ορθογράφος της Neurosoft, που δεν κυκλοφορεί πια, αλλά μια χαρά παίζει ακόμη στον Όφιν (τουλάχιστον ως το 2k3 σε μένα, και σε 2k7 που μου έχουν πει).

    Όπως αναφέρθηκε ήδη, έτσι κι αλλιώς, ορθογραφικός έλεγχος χωρίς συντακτικό, είναι κουλός έλεγχος, καθώς δεν μπορεί να αποφύγει τα ομόηχα false positives.

  33. sarant said

    31: 🙂

    32: Σε άλλες γλώσσες γίνεται ορθογραφικός έλεγχος με συντακτικό;

  34. #33β Ναι, στα αγγλικά εν μέρει γίνεται σίγουρα

  35. Νέος Τιπούκειτος said

    @Raniouska (31): Εξαιρετικό! Η ωμότης υπήρξε άλλωστε γνώρισμα του ανδρός εξαπανέκαθεν.

  36. #34 (συνέχεια) μην φανταστείς τίποτα σπουδαία πράγματα, βέβαια…
    http://en.wikipedia.org/wiki/Spell_checker#Context-sensitive_spell_checkers

  37. gbaloglou said

    #33-$34:

    Στο WORD δεν είναι με κόκκινο τα ορθογραφικά λάθη και με πράσινο τα συντακτικά λάθη;

  38. #37 για πολύ τετριμμένους κανόνες. Στην έκδοση 2007 ξεκίνησε κάπως ο ορθογραφικός έλεγχος λαμβάνοντας υπόψη και το συγκείμενο.

  39. Διβανίδης said

    Στο Word 2003 που χρησιμοποιώ: Τη λέξη συνομωσία τη θεωρεί σωστή. Το ίδιο βέβαια και για τη λέξη συνωμοσία. Όμως τα πράματα αλλάζουν για τον συνωμότη τον οποίο θεωρεί σωστό ενώ δεν ανέχεται τον συνομώτη χωρίς όμως να προτείνει αντί αυτού τον συνωμότη. Υποθέτω ότι πρόκειται περί λάθους αφού π.χ. βγάζει και ορθογραφικό λάθος στην λέξη Ιλιάδα και προτείνει τη λέξη χιλιάδα.

  40. […] σύνδεσμος: «Το Money Drop και οι συνωμοσίες του κ. Βακερνάγκελ» (Ν. Σαραντάκος, […]

  41. Φαίδων said

    Να γίνω λίγο συνωμοσιολόγος και να αναρωτηθώ μήπως όλο αυτό έγινε για τσάμπα διαφήμιση στην μεσημεριανή ή και πρωινή ζώνη, όπως όμορφα επιβεβαιώνει η Μαρία με το 27; Αν ήταν οποιοσδήποτε άλλος παρουσιαστής, μάλλον δεν θα μου πέρναγε από το μυαλό.

  42. Alexandra said

    Μ’ αρέσει που όλο το άρθρο σου αναδημοσιεύεται στο Halkidiki Blogs, Τα Επιλεγμένα Blogs του Νομού Χαλκιδικής.
    http://3feeet.blogspot.com/2010/11/money-drop.html
    Με τη διατύπωσή τους, εγώ τουλάχιστον, κατάλαβα ότι ο Σαραντάκος βρίσκεται στη Χαλκιδική!

  43. Γεώργιος Ἰακ. Γεωργάνας said

    Νὰ ρωτήσω κι ἐγὼ δυὸ πραγματάκια τὸν (ἐν Χαλκιδικῇ πλέον) κύριον Σαραντάκο :
    Πρῶτον, θεωρεῖτε ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ γλῶσσα ἔχει ὑπερβολικὰ πολλούς κανόνες, ὑπερβολικὰ λίγους κανόνες ἢ περίπου τὸν σωστὸ ἀριθμὸ κανόνων ;
    Δεύτερον, θεωρεῖτε ὅτι οἱ λανθασμένες ἀπαντήσεις καταφανῶς ἡμιμαθῶν σὲ τηλεοπτικὴ ἐκπομπὴ συνιστοῦν ἔγκυρο λόγο νὰ προτείνει κανεὶς νέους κανόνες ὥστε ἡ ἡμιμάθεια νὰ φαίνεται εἰς τὸ ἑξῆς ἐμβρίθεια ;
    Εἴπαμε, ἐπικρατοῦν λάθος δημιουργεῖ κανόνα, ἀλλὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ τρέχουμε πίσω ἀπὸ κάθε ἀπαίδευτο ψάχνοντας ν` ἀκούσουμε τὶ κοτσάνα θὰ ‘πεῖ γιὰ νὰ τὴν ἀναγορεύσουμε σὲ νέο «Ἐπέστρεφε» ;

  44. sarant said

    41: Γιατί να αποδώσουμε στον δόλο ότι εξηγείται θαυμάσια με την ανικανότητα;

    42: Δεν το είχα δει, ευχαριστώ’ αλλά θα προτιμούσα να πάω το καλοκαίρι 🙂

    43: Με στενοχωρείτε κ. Γεωργάνα, διότι αν βγάζετε αυτά τα συμπεράσματα από το άρθρο τότε σημαίνει ότι γράφω απρόσεχτα και δεν καταφέρνω να…. επικοινωνήσω (επίτηδες το έγραψα) αυτό που θέλω.

    Στο πρώτο ερώτημα: Αν περιοριστούμε στην ορθογραφία, το θέμα δεν είναι η ποσότητα των κανόνων αλλά η διδαξιμότητα και η λογική τους. Με το να θεωρούμε θέσφατο ό,τι παραδόθηκε από τα αρχαία και να προσπαθούμε να τηρούμε τους κανόνες της αρχαίας στην ορθογραφία μας (π.χ. τα δύο ρο στα σύνθετα ή την έκταση του Βακερνάγκελ) καταλήγουμε σε παραλογισμούς, όπως: όροφος αλλά διώροφος, ορυχείο αλλά χρυσωρυχείο, ηχορρύπανση αλλά αφισορύπανση.
    Μια τέτοια ορθογραφία δεν είναι διδάξιμη και τέτοιοι παράλογοι κανόνες αποτελούν τον καλύτερο συνήγορο της καθιέρωσης της φωνητικής ορθογραφίας.

    Στο δεύτερο ερώτημα: Εδώ κυρίως με στενοχωρήσατε. Ποιαν λανθασμένη απάντηση ημιμαθούς είδατε να θεωρώ έγκυρο λόγο; Παρακαλώ διευκρινίστε!

  45. LandS said

    # 6 και # 7

    Αυτό λέγεται «convexity of stochastic utility» ή «risk aversion».

    Και μια και μπήκαμε στο πεδίο της choice under uncertainty δεν συμμερίζομαι την άποψη ότι η ερώτηση του διαγωνισμού ήταν λάθος.
    Θέλω να πω ότι εφόσον έχεις την επιλογή να μοιράσεις (ποντάρεις) τα λεφτά σε περισσότερες από μία επιλογές, είναι θεμιτό να είναι σωστές περισσότερες από μία.
    Στο συγκεκριμένο τεστ αν οι κυρίες μοίραζαν τα λεφτά τους στα τρία και τα τοποθετούσαν στις λέξεις «συνομωσία», «αληλλεγγύη» και «παρεμπιπτόντως», με την προϋπόθεση ότι οι συντελεστές του παιχνιδιού έκαναν σωστά την δουλειά τους (που δεν την έκαναν, απόδειξη ότι παραδέχτηκαν ‘λάθος’ που δεν έκαναν) θα έχαναν μόνο το 1/3 των χρημάτων τους και όχι όλα που έχασαν με την επιλογή τους (ή τα 2/3 με την απάντηση που θεωρεί το «αληλλεγγύη» σωστό).

    Αυτά, βέβαια «τα λέει η επιστήμη». Αλλά ποιος την ακούει;

  46. Χρυσαλίδα said

    Επειδή έχω λάβει μέρος σε τηλεπαιχνίδι, πρέπει να σας τονίσω-όπως πολύ σωστά αναλύει ο φίλος Μάνος παραπάνω- ότι το άγχος είναι τόσο μεγάλο, που πραγματικά ο παίκτης ξεχνάει κι όσα ξέρει!
    Η συγκεκριμένη κοπέλα, κόλλησε στην πρώτη λέξη που άκουσε, δεν της «κάθισε» καλά ούτε στο μάτι ούτε στο αυτί, με αποτέλεσμα να μην κοιτάξει ουσιαστικά τις υπόλοιπες. Τη δικαιολογώ απόλυτα, βεβαια η βαρύγδουπη δήλωση της γύρισε μπουμεραγκ, αλλά και πάλι δικαιολογείται.
    Είναι ΕΝΤΕΛΩΣ διαφορετικό να δίνεις τις απαντήσεις από τον καναπέ του σπιτιού σου κι αλλιώς να καλείσαι να ποντάρεις 300.000 ευρώ σε ένα και μόνο λεπτό!

  47. Γεώργιος Ἰακ. Γεωργάνας said

    Ἐννοοῦσα «λόγο» μὲ τὴν ἔννοια τῆς αἰτίας, τῆς ἀφορμῆς νά προτείνετε νέο κανόνα. Οἱ συγκεκριμένοι, ἀλλὰ καὶ ὂλοι οἱ ἡμιμαθεῖς δὲν πρόκειται ποτὲ νὰ τηρήσουν κανόνες, ὂσο λογικοὶ καὶ διδάξιμοι κι ἂν εἶναι οἱ κανόνες αὐτοί. Ἀλλὰ καὶ τὸ κριτήριο τῆς διδαξιμότητος καὶ τῆς λογικῆς ἀμφίβολο μοῦ φαίνεται γιὰ κάτι τόσο ὑψηλὸ ὅπως ἡ γλῶσσα (καὶ πίσω της ἡ σκέψη) καὶ ἡ ἀποτύπωσή της στὴν γραφή. Βάσει λογικῆς καὶ διδαξιμότητος ἡ Ἀγγλικὴ θὰ ἦταν ἀπὸ τὶς τελευταῖες σὲ διάδοση γλῶσσες καὶ θὰ χρησιμοποιούσαμε ὅλοι τὴν ἑσπεράντο …
    Ἡ ὀρθογραφία, ἡ δημοκρατία καὶ ἡ οἰκονομία τῆς ἀγορᾶς εἶναι κι οἱ τρεῖς τους φρικτὲς μέγαιρες. Τὸ φρικτώτερο, ὅμως, εἶναι ὅτι ὁτιδήποτε ἄλλο προσπαθοῦμε νὰ βάλουμε στὴν θέση τους μᾶς βγαίνει χειρότερο.

  48. Μαρία said

    Διαβάζοντας με καθυστέρηση τα σχόλια …
    13
    >έλεγε και ξανάλεγε την φράση “μετά Χριστού” (επειδή, προφανώς, στα κιτάπια του τού είχαν γράψει μ.Χ.

    Πριν απο λίγο στην επανάληψη του αφιερώματος στο Μίκη στη ΝΕΤ, «προ Χριστό, μετά Χριστό» απο Νότη Μαυρουδή.
    Στα κιτάπια μου έχω «μετά Χριστού» απο βυζαντινολόγο στις 15/4/09. Κάπου έχω και μια καθηγήτρια της Ιατρικής αλλά βαριέμαι να ψάξω ημερομηνία.
    Άτιμη αυτή η αναλογία!

  49. 48 Το ‘προ’ + αιτιατική το λένε διάφοροι λαϊκοί, π.χ. «προ δέκα χρόνια».

  50. LandS said

    «..Ἀλλὰ καὶ τὸ κριτήριο τῆς διδαξιμότητος καὶ τῆς λογικῆς ἀμφίβολο μοῦ φαίνεται γιὰ κάτι τόσο ὑψηλὸ ὅπως ἡ γλῶσσα (καὶ πίσω της ἡ σκέψη) καὶ ἡ ἀποτύπωσή της στὴν γραφή…»

    Αγαπητέ με βάζετε στον πειρασμό να σας αντιτείνω, ότι με τα συμπεράσματά σας δεν είναι παράλογο που διαχωρίζετε την λογική από

  51. LandS said

    …την σκέψη

  52. Ηρώ Διαμαντούρου said

    δεν προλαβαίνω να διαβάσω τα σχόλια (για την περίπτωση που έχει ήδη ειπωθεί κάτι σχετικό με αυτό που θα πω), αλλά Νίκο και όποιος άλλος μπορεί να ξέρει, υπάρχει άραγε στην παγκόσμια βιβλιογραφία κάποια μελέτη σχετικά το φαινόμενο των ανώμαλων τύπων, εξαιρέσεων κλπκλπ στις γλώσσες ; Ασχολήθηκε κανείς ποτέ με την ερμηνεία αυτών των φαινομένων ως φαινόμενα; Δηλ.: γιατί υπάρχουν, πώς παρέμειναν στο περιθώριο, αν συνιστούν γλωσσική αδυναμία ή ελευθερία/ποικιλία (ψηφίζω τα δεύτερα), αν προήλθαν από τον καθημερινό λόγο της εποχής και γι’ αυτό παρέμειναν εκτός κανόνων -και κατά ειρωνικό τρόπο τώρα δυσκολεύουν τους απανταχού φοιτητές- κλπ.

  53. Ηρώ Διαμαντούρου said

    εννοώ μελέτη που να αφορά όλες τις γλώσσες, όχι μόνο στην ελληνική

  54. Ηρώ Διαμαντούρου said

    και εννοώ μαθητές αντί φοιτητές…

  55. sarant said

    Ηρώ, αν υπάρχει κάτι τέτοιο που λες… δεν το ξέρω.

  56. Η τεραστία υπαρξιακή σημασία των ανωμαλιών εν ταις γλώσσαις. 🙂

  57. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    @48,
    αν Νότης Μαυρουδής, (άγνωστος/-η) βυζαντινολόγος και (άγνωστη) καθηγήτρια Ιατρικής λένε «μετά Χριστό» ή «μετά Χριστού», κάπου εκεί ανάμεσα βρίσκεται το σωστό.

  58. Γεώργιος Ἰακ. Γεωργάνας said

    @LandS
    Καθόλου δὲν μοῦ ἀντιτείνετε ! Ἡ λογικὴ σκέψη εἶναι ὑποσύνολο τῆς σκέψεως καί, πιθανώτατα, μικρὸ ὑποσύνολο. Ἡ δημιουργικότητα, γιὰ παράδειγμα, δὲν μπορεῖ νὰ συνυπάρξει μὲ τὰ πεπερασμένα ἀξιώματα τῆς Λογικῆς. Τὸ ἴδιο καὶ ἡ ὀμορφιά. Θἄγραφε κανὲνας «Ἐπέστρεφε» (προστακτικὴ νὰ ἐξηγούμεθα) μὲ βάση τὴν διδαξιμότητα καὶ τὴν λογική ;

  59. 57 ‘“μετά Χριστό” ή “μετά Χριστού”, κάπου εκεί ανάμεσα βρίσκεται το σωστό.’ Δηλαδή όπως εκείνο το μεταξύ ο και ου των αρχαίων, που το βρίσκουμε στις γενικές Φειδίο ειμί και Κίμων Μιλτιάδο. Ή ανάμεσα στο ουίσκι και το οΐσκι του Τσιτσάνη. 🙂

  60. Δημήτρης Δημίδης said

    Πόσες φορές μας έχει πει γιατρός ή φαρμακοποιός ότι το τάδε φάρμακο πρέπει να το παίρνουμε «μετά φαγητού»; Σε εμένα τουλάχιστον έχει συμβεί αρκετές φορές…

  61. sarant said

    Καλό!
    Δημήτρη, τι έγινε; Καιρό έχουμε να τα πούμε!

  62. Και εννοούσε «μαζί με το φαγητό» ή «μετά το φαγητό»;

  63. «Βάσει λογικῆς καὶ διδαξιμότητος ἡ Ἀγγλικὴ θὰ ἦταν ἀπὸ τὶς τελευταῖες σὲ διάδοση γλῶσσες καὶ θὰ χρησιμοποιούσαμε ὅλοι τὴν ἑσπεράντο …»

    Από το στόμα σας και στου Θεού τ΄αυτί! Στα σοβαρά όμως, πιστεύετε ότι η σημερινή διάδοση της αγγλικής οφείλεται σε παράγοντες σχετικούς με «κάτι τόσο ὑψηλὸ ὅπως ἡ γλῶσσα (καὶ πίσω της ἡ σκέψη) καὶ ἡ ἀποτύπωσή της στὴν γραφή» και όχι στο βρετανικό ναυτικό και το αμερικανικό χρήμα;

  64. Και ομολογώ ότι δεν βλέπω κανένα ύψος στο συγκεκριμένο τρόπο αποτύπωσης της γλώσσας στη γραφή. Η εφεύρεση της αλφαβητικής γραφής ναι, ήταν τεράστιο βήμα προόδου, αλλά απο κει και πέρα το αν θα γράφουμε «κυνηγοί» κατά τα παραδεδομένα, «κηνηγή» κατά Βηλαρά ή kinijí κατά… ούτε ύψους ούτε βάθους θέμα μου φαίνεται να είναι, παρά μόνο απλή σύμβαση.

  65. 52-55,
    Για ανώμαλα ρήματα και άλλα παρόμοια φαινόμενα της γλώσσας έχω τύχει να δω βιβλία του Steven Pinker, που διαβάζονται εύκολα. Φαντάζομαι αυτοί που έχουν μελετήσει το θέμα θα έχουν να προτείνουν αρκετή βιβλιογραφία.

  66. Μαρία said

    62 Αν είχαμε ένα λογικό μονοτονικό, δεν θα υπήρχε η αμφισημία.
    Μετα φαγητού όπως μετα μουσικής αλλά: μετά φαγητού=μετά το φαγητό.

  67. Zazula said

    44: «Γιατί να αποδώσουμε στον δόλο ότι εξηγείται θαυμάσια με την ανικανότητα;»

    Υποθέτω ότι το «ότι» είναι «ό,τι» — σωστά;

  68. sarant said

    67: Ε, ναι.

  69. Δημήτρης Δημίδης said

    #61, 62#

    Πράγματι, Νίκο, έχουμε καιρό να τα πούμε, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν διαβάζω και σένα αλλά και τα σχόλια που γίνονται. Ίσως κάποτε λίγο ξαποσταίνω, αλλά ξανά προς τον ιστότοπό σου τραβώ. Αν δεν σε κερδίσει κάποια Τενερίφη (θυμάμαι ένα εξαιρετικό άρθρο σου στην εφημεριδούλα μας πριν από πολλά-πολλά χρόνια…) και κοπιάσεις κατά τα μέρη μας, ευχαρίστως να τα πούμε και από κοντά.

    Άγγελε, πάντοτε όλοι εννούσαν μετά το φαγητό. Πάντως καλού-κακού εγώ κάνω τη διευκρινιστική ερώτηση:
    – Δηλαδή, στη μέση του φαγητού;
    Για να εισπράξω:
    – Όχι καλέ, μετά φαγητού είπα!
    Και να σκεφτούμε ότι για να μπουν στην Ιατρική πρέπει να έχουν πάνω από 19,5.

  70. Μαρία said

    69 Δημήτρη, κι εγώ πριν απο χρόνια πίστευα οτι οι γιατροί δεν κάνουν λάθη, μέχρι που άκουσα σε εκπομπές για την υγεία α.αλλεργιολόγο να λέει επανειλημμένα άσμα και β.ορθοπεδικό να μιλάει για το βρόγχο του δεσίματος.

  71. Δημήτρης Δημίδης said

    #70
    Μαρία, περαστικά μας

  72. Δημήτρης Δημίδης said

    #70, συνέχεια#

    Μαρία, σκέφτομαι ότι αν δεθούν οι βρόγχοι του ορθοπεδικού ίσως και ο αλλεργιολόγος να μη μπορεί να τραγουδήσει.

  73. Το κακό είναι ότι δεν ξέρουν (και δεν μαθαίνουν) ούτε μαθηματικά και στατιστική, με συνέπεια να τους χειραγωγούν -επιστημονικά- οι φαρμακευτικές.

  74. Η φιλόλογος ξαναχτύπησε, ισχυριζόμενη ότι η μεγέθυνση είναι λάθος και θέλει κι άλλο νι. Αμφιταλαντεύτηκε και με την πρωτοπορεία (φωναχτά έλεγε «πρώτος+πορεία, σωστό»), αλλά ευτυχώς την παρέσυρε η συμπαίκτριά της και πόνταρε τα μισά λεφτά ότι ήταν λάθος. Προχώρησαν έναν δυο γύρους και μετά τα χάσανε όλα…

  75. Vaso said

    Αγαπητε Stazybο Hοrn , δεν εχω απαντησει μεχρι τωρα σε ολα τα κακεντρεχη σχολια που διαβαζω ως προς το προσωπο μου.
    Θελω να πω λοιπον, πως εγω, οντας η φιλολογος που επαιξε και τα δυο προηγουμενα Σαββατα στο τηλεπαιχνιδι, δεν ειχα καμια αμφιβολια για το πως γραφεται η λεξη «μεγεθυνση». Επρεπε ομως να παιξουμε με ασφαλεια. Οποτε, με παροτρυνση της συμπαικτριας μου -και για να μη παγιδευτουμε οπως με το «παρεμπιπτοντως» της πρωτης εκπομπης, σπασαμε τα λεφτα μας για σιγουρια.
    Μας το παιζετε ολοι φωστηρες και Μπαμπινιωτηδες. Ελεος ρε παιδια. Ενα παιχνιδι πηγαμε να παιξουμε και μας φαγατε. Ελεος.
    Μακαρι να ειχατε τα κοτσια να ανεβαινατε κι εσεις εκει πανω. Μεχρι και τ’ονομα μου ξεχασα στο πρωτο λαηβ απο το αγχος.
    Δεν απολογουμαι. Απλα απορω με την επιθεση των χρεωκοπημενων καναλιων και καποιοων αλλων που ξαφνικα το παιζουν πεφωτισμενοι.
    Ευχαριστω.

  76. sarant said

    Καλώς ήρθατε. Ευχαριστώ για την τοποθέτηση και ασφαλώς καταλαβαίνω ότι το άγχος σε τέτοια παιχνίδια δεν σε αφήνει να σκεφτείς καθαρά. Προσωπικά σπάνια βλέπω τηλεόραση, οπότε ούτε τη δική σας δεύτερη εμφάνιση είδα, ούτε τα σχόλια των «χρεοκοπημένων» όπως λέτε καναλιών (προτιμώ να γράφω με όμικρον τη χρεοκοπία, όπως το ΛΚΝ).

    Πάντως, αν αμφιταλαντευτήκατε με την «πρωτοπορία», έχετε καλή παρέα: το 1929 ο Κ. Παλαμάς έγραψε γράμμα στον Φώτο Γιοφύλλη, του περιοδικού Πρωτοπορία, και στο υστερόγραφο τον μάλλωνε γιατί δεν το γράφει *Πρωτοπορεία, αγνοώντας τον κανόνα (που υπήρχε από τότε).

    Ο Γιοφύλλης, τότε, βρήκε την ευκαιρία να του τονίσει πόσο μάταιη είναι η ιστορική ορθογραφία και να προπαγανδίσει την υιοθέτηση φωνητικής ορθογραφίας και λατινικού αλφαβήτου, όπως ήταν η πρόταση του περιοδικού. Εγώ τόσο μακριά δεν θα φτάσω, αλλά ασφαλώς πιστεύω ότι η ορθογραφία των -εία-ία χρειάζεται εξορθολογισμό. Αφού πορεία, τότε πρωτοπορεία. Κι αφού όμηρος, ομηρία και εταίρος, εταιρία. Αλλά αξίζει να γράψει κανείς ιδιαίτερο σημείωμα.

  77. ἡ πορεία θέλει ει διότι παράγεται ἀπὸ τὸ πορεύομαι. πρωτοπορεύομαι ὅμως δὲν ὑπάρχει, ἡ πρωτοπορία βγαίνει ἀπὸ τὸν πρωτοπόρο. ὅπως εἰδωλολατρία, ἀνεξιθρησκία (ὁ Παῦλος βέβαια γράφει ἐθελοθρησκεία).

  78. sarant said

    Κορνήλιε, πώς θέλεις να ξέρει ο μέσος μαθητής ότι το ομηρία βγαίνει από το ομηρεύω και όχι από το όμηρος, ότι το εταιρεία-εταιρία βγαίνει από το εταιρήιος και όχι από το εταίρος, ότι τα σύνθετα της πορείας γράφονται με -ία (αλήθεια, το οπισθοπορεία βγαίνει κι αυτό από το οπισθοπόρος; και η προπορεία; ), ενώ τα σύνθετα της μαντείας ή της λαγνείας κρατάνε το -ει- τους;

  79. #75 Ως προς το προσωπο σας δεν διάβασα κάτι, ούτε με απασχολεί. Από εκεί και πέρα η έκθεση, και μάλιστα λαηβ, έχει και τις συνέπειές της, θα έπρεπε να το γνωρίζετε από πριν. Τώρα για πρέπει να έχουμε όλοι τα κότσια τα δικά σας, σεις γνωρίζετε καλύτερα.

  80. για πρέπει = γιατί πρέπει

  81. Μαρία said

    75 Βάσω, εσύ επικαλέστηκες το αλάθητο της φιλολόγου, οπότε ήθελές τα και παθές τα.

  82. προπορεύομαι ὑπάρχει, τὸ ὀπισθοπορεία πάλι γιατί νὰ γράφεται μὲ ι; γιὰ τὴν μαντεία π.χ. ὀρνιθομαντεία μὴ ξεχνᾶμε ὅτι ἔχουμε ὁ ὀρνιθόμαντις τοῦ ὀρνιθομάντε-ως. ἂν καὶ τὸ ΛΣ γράφει ἱερομαντία μὲ ι. τόσο γι’αὐτὸ ὅσο καὶ γιὰ τὰ εἰς -λαγνεία ἔχω μιὰ σκέψι ποὺ ὅμως δὲν ξέρω ἀκόμη ἂν εἶναι σωστή.

  83. Immortalité said

    @ 75 Οι τόνοι περιττεύουν από άποψη;

  84. Vaso said

    Κύριε Σαραντάκο
    η πολυμορφία των λέξεων στην ελληνική γλώσσα πάντα ήταν ένας τομέας που δυσκόλευε αρκετά τους μαθητές μου -όπως φάνηκε παγίδευσε κι εμένα- κι αισθάνομαι ευγνώμων που ανακάλυψα το μπλογκ σας. Πολύ αξιόλογη δουλειά, να είστε πάντα καλά κι ευχαριστώ που απαντήσατε.
    Χαίρομαι που και ο Παλαμάς είχε αμφιταλαντευτεί στην ορθογραφία της εν λόγω λέξης. Εγώ από την άλλη, ήμουν σίγουρη εξ ‘αρχής πως ήταν γραμμενη λάθος, αλλά προτίμησα να επιλέξω και ως λανθασμένη τη λέξη «μεγέθυνση» έτσι ωστε σε κάθε περίπτωση, με το άγχος και την πίεση του χρόνου, να μην παγιδευτούμε ξανά και να συνεχίσουμε παρακάτω με λιγότερα έστω χρήματα.
    Stazybο Hοrn
    Να σας υπενθυμίσω οτι προχωρήσαμε 5 γύρους παρακάτω και χάσαμε και όχι 2 όπως ισχυρίζεστε παραπάνω. ΠΟΤΕ δεν ισχυρίστηκε η «φιλόλογος που ξαναχτύπησε» (ωσάν δολοφόνος) ότι η λέξη «πρωτοπορεία» ήταν σωστή. Η συμπάικτριά μου αμφιταλαντεύτηκε φωναχτά καθώς δε μπορούσε να με εμπιστευτεί ξανά μετά την ήττα του προηγούμενου λαηβ. Νομίζω παίξαμε και χάσαμε αξιοπρεπώς αυτή τη φορά με ερωτήσεις αρκετά δύσκολες. Το ύψος του Νίνη ήταν κατί που δε με απασχολούσε ιδιαίτερα.
    Αγαπητή Μαρία
    Και βέβαια έβαλα τα χεράκια μου κι έβγαλα τα ματάκια μου. Πάνω στο άγχος και στην πίεση του χρόνου, κοίταξα εντελως επιφανειακά τις υπόλοιπες τρεις λέξεις, με αποτέλεσμα να κολλήσει το μυαλό στο «παρεμπιπτόντως» με απόλυτη σιγουριά ότι είναι λάθος! Ούτε ξέρω για πότε ξεστόμισα το σκίσιμο του πτυχίου… Τα ήθελα και τα έπαθα αλλά πήρα ένα γερό μάθημα.
    Immortalité
    Αν κοιτάξετε την ώρα που γράφω το παραπάνω μήνυμα, θα διαπιστώσετε οτι ειναι 16.54, ώρα μεταίχμιο, καθώς από τη μια δουλειά μου πάω στην άλλη. Οπότε δεν είχα χρόνο να τονίσω τις λεξούλες μου αγαπητέ-ή. Όχι λοιπόν, οι τόνοι δεν περισσεύαν από άποψη. Και στα γραπτά των μαθητών μου πάντα επιπλήττω την απουσία τους.
    Ευχαριστώ από καρδιάς

  85. sarant said

    Αγαπητή Βάσω, ευχαριστώ για τα καλά λόγια. Βρήκα κάπου ένα βιντεάκι με απόσπασμα από τη δεύτερη εκπομπή και, πραγματικά, ο χρόνος κυλάει γρήγορα.

    Όσο για την ερώτηση για το ύψος, είχε γίνει πριν από δυο χρόνια αρκετός θόρυβος στις ειδήσεις, διότι ο Μπερλουσκόνι είχε κατηγορήσει τις ιταλικές εφημερίδες ότι τον παρουσιάζουν κοντό, ενώ ο ίδιος έλεγε ότι είναι 1,71, όσο και ο Πρόντι, δηλαδή ψηλότερος από τον Σαρκοζί και τον Πούτιν. Όμως στην πραγματικότητα ο Καβαλιέρε είναι 1,65 με 1,67 και φοράει ειδικά παπούτσια, όπως δεν είχαν παραλείψει να τονίσουν τότε οι εφημερίδες. Και ο Γούντι Άλεν 1,65 είναι. Ο Νίνης είναι λίγο πάνω από 1,70. Οπότε η ερώτηση δεν ήταν και τόσο κακοστημένη -αν κανείς θυμόταν τον ντόρο, θα έβαζε τα λεφτά (ή ένα μερίδιο) στον Μπερλουσκόνι. Συμφωνώ πάντως ότι δεν είναι θέμα που πρέπει κανείς ντε και καλά να το ξέρει.

    (Αυτό το σημαδάκι στο ‘εξ αρχής’, αν είναι απόστροφος δεν χρειάζεται)

  86. #84 Θέλετε να πείτε ότι τονίζετε εκ των υστέρων; μήπως και μέσω αυτόματου ορθογράφου, ή σας παίρνει περισσότερο χρόνο η πληκτρολόγηση τονισμένων φωνηέντων;

    Καταλάβαμε, καταλάβαμε εξ ‘αρχής. Ελπίζω οι δουλειές σας να μην περιλαμβάνουν διδασκαλία ελληνικής γλώσσας.

  87. Vaso said

    85. Κάτι είχα ακούσει σχετικά, αλλα δε με βοήθησε τη συγκεκριμένη στιγμή. Έπαιξα στην τύχη περισσότερο. Εντούτοις, ευχαριστώ ξανά για την απάντησή σας. Τιμή μου.

    86 .Δεν τονίζω εκ των υστέρων βεβαίως βεβαίως. Μου παίρνει παραπάνω χρόνο όμως απ’ότι όταν τα γράφω άτονα. Ελλειπής εξοικείωσις με το word. Προτιμώ βλέπετε τη φυσική γραφή. Αυτόματο ορθογράφο ευτυχώς δεν έχω χρησιμοποιήσει έως τώρα. Αγνοούσα μέχρι και την ύπαρξή του, ευχαριστώ που με ενημερώνετε σχετικά.
    Οι δουλειές μου περιλαμβάνουν και τη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας, αρχαίας και νέας, λατινικών, ιστορίας και έκθεσης Β’ Λυκείου. Οι μαθητές μου είναι άριστοι και δεν περιμένω φυσικά να με κρίνει ο καθένας σαν φιλόλογο και σαν προσωπικότητα από το λάθος που έκανα στον αέρα της εκπομπής. Εξέθεσα τον εαυτό μου και διαπιστώνω τις συνέπειες, σαφέστατα. Τόση χολή όμως, δεν την περίμενα. Και λυπάμαι πολύ γι’αυτό. Πολλή κακία…
    Παρε-μπι-πτόντως, ευχαριστώ πολύ και για το δικό σας σχόλιο.

  88. Immortalité said

    @84 Να διευκρινίσω αγαπητή ότι αφενός ανήκουμε στο ίδιο φύλο και αφετέρου η ερώτησή μου ήταν έκφραση απορίας και όχι ειρωνείας. Εάν ήθελα να σας ειρωνευτώ, θα μπορούσα να πιαστώ από διάφορα άλλα, κάτι μετοχές σε λάθος γένος ας πούμε. Κρίνοντας εξ ιδίων, μου φάνηκε αδιανόητο να πληκτρολογεί κανείς χωρίς τόνους, κρίνοντας από την ιδιότητά σας μου φάνηκε αδιανόητο να δημοσιεύατε ένα κείμενο άτονο, κρίνοντας από το νεαρόν της ηλικίας σας μου φάνηκε αδιανόητο να μην έχετε εξοικείωση με κειμενογράφο. Υπέθεσα ότι τις εργασίες σας στη σχολή θα έπρεπε να τις δίνατε δακτυλογραφημένες. Τα δε επιχειρήματα για το χρονικό σημείο του σχολίου σας είναι ανυπόστατα αφενός γιατί δεν έχετε θαρρώ την απαίτηση όλοι να γνωρίζουμε το ωρολόγιο πρόγραμμά σας και αφετέρου διότι κανείς δεν σας ανάγκασε να απαντήσετε τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Ό,τι γράφουμε μας χαρακτηρίζει· το πως το γράφουμε επίσης. Τα όποια συμπεράσματα, μας τα επιτρέψατε. Ενημερωτικά δεν χτυπάνε μόνο οι δολοφόνοι δύο φορές, χτυπάνε και οι ταχυδρόμοι (μεταξύ άλλων). Οπότε γιατί όχι και οι φιλόλογοι.

  89. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Πολύ ενδιαφέρων ο διάλογος κι ενδιαφέρουσα -γιατί όχι;- και η Βάσω, τώρα που τη γνωρίσαμε καλύτερα.
    Και είναι άδικο, όπως φαίνεται, να «ξεσπούν/ξεσπάμε» όλοι (με εξαίρεση τον Νίκο, βεβαίως, ο οποίος σαν καλός οικοδεσπότης…κλπ. κλπ.) πάνω της, ενώ ο έτερος οικοδεσπότης της, ο Γρηγόρης, συνεχίζει να περιφέρει αμέριμνος την ανικανότητα και την εγωπάθειά του. Κακά τα ψέματα: δεν έχουμε βρεθεί στην θέση της Βάσως. Και με συγκινεί που οι μαθητές της συνεχίζουν να είναι «πρώτοι μαθητές», παρά τις ώρες ώρες βιαστικές της απαντήσεις. Γιατί αυτό είναι το ζητούμενο, νομίζω: οι δάσκαλοι και οι καθηγητές να νιώθουν υπερήφανοι για τους μαθητές τους, κι εκείνοι να τους αγαπούν, γιατί στο πρόσωπό τους αναγνωρίζουν κάποιον που προσπαθεί να τους μεταλαμπαδεύσει, με όλες τις μύριες δυσκολίες, μια χρήσιμη γνώση.

    Ας οδηγεί συχνά αυτή η στέρεα γνώση σε … money drop!

  90. vicky said

    gia na diasfalisw ton diasurmo mou tha grapso greek-english!
    re paidia,kala ola osa lete me tin anesi toy kanape alla ontos otan anevei kaneis ekei pano ksexnaei kai to onoma tou.ego den katalavaino giati tosi kakia se sxolia kai diorthoseis kai giati tosos diasurmos gia duo koritsia pou APLA pigane na paiksoun ena rimadi paixnidi?tin tuxi mas pigame na dokimasoume kai oxi tis gnoseis mas…dioti auto to paixnidi mono gnosewn den einai!
    kai giati krinetai h morfosi tou kathenos apo to agxos tis stigmis,apo tin asteia ataka pou petaei gia na spasei ton pago poy idi niothei kai stin teliki…apo to upsos toy NINH??????
    eleos!!!!
    euxomai na eiste oloi kala kai na gelate panta!
    estw kai me koritsia tou logou mas!

    🙂

  91. betatzis said

    Δεν μου αρέσει να διορθώνεται λεκτικά ή φραστικά ένας σχολιαστής, από άλλους σχολιαστές, ακόμα και αν πρόκειται για μία (νεαρή, κρίνοντας από το βίντεο) φιλόλογο, ανεξάρτητα τελείως από τις επιδόσεις στην επιστήμη της, ακόμα και αν, το μόνο σφάλμα που θα της έβρισκα, επικαλέστηκε δημοσίως το «αλάθητο» της φιλολόγου. Η αυτοκριτική της όμως που ακολούθησε μου φάνηκε αληθινή.

    Ακόμα χειρότερα δεν μου αρέσει να βγαίνουν προσωπικά συμπεράσματα από τυχόν λάθη στο γραπτό κάποιου.

    Ποιός είπε ότι οι φιλόλογοι δεν έχουν δικαίωμα στο λάθος ή να είναι αμελείς ή απρόσεχτοι, ειδικά όταν πιάνουν χαλαρό λακριντί και κουβεντούλα στο ίντερνετ ;;. Και ν΄ αφήσουμε τα υποκριτικά εκείνα «μα τι γράμματα μαθαίνουν στα παιδιά μας» και τέτοια. Όποιος ενδιαφέρεται να μάθουν γράμματα τα παιδιά του, να τα μάθει να διαβάζουν βιβλία και να μην εμπιστεύεται κανένα σχολείο και κανένα καθηγητή.

    Μεγάλοι παιδαγωγοί έχουν θεωρηθεί π.χ. ο Παπανούτσος και ο Ι. Μ. Παναγιωτόπουλος. Ούτε με σφαίρες δεν θα τους εμπιστευόμουνα παιδιά. Ούτε καν στο Μπάμπη δεν θα εμπιστευόμουνα, παρ΄ όλο που η πιθανότητα γλωσσικού λάθους από όλους τους παραπάνω σίγουρα μειώνεται.

    Τα σχολιάκια για την φιλόλογο και τα λαθάκια της, μου θύμισαν εύκολη στοχοποίηση, «βρήκαμε ένα εύκολο θύμα, που κάνει λάθη στο γραπτό της και είναι και φιλόλογος, ας του ρίξουμε στα αυτιά για να μάθει να μη μας κουνιέται».

    Άλλωστε όλοι εδώ καταφέρονται συχνά εναντίον των λαθολόγων και λαθοθήρων.

    Όταν κάποιος προσπαθεί να επικοινωνήσει και να πει κάτι σε κάποιον άλλον μέσω του κειμένου, είναι πολύ αποκαρδιωτικό ως απάντηση να λαμβάνει σχόλια για τυχόν λάθη που εμφιλοχώρησαν είδατε λεξάρα που έβαλα ;;; 🙂 στο κείμενό του.

    Η συγκεκριμένη φιλόλογος από την άλλη μεριά, θα πρέπει να υπομείνει το γεγονός ότι τίποτα δεν αποκτάται χωρίς κάποιο τίμημα, ακόμα και τα 15 λεπτά δημοσιότητας που ο καθείς δικαιούται.

    Κυρία Vaso, πήρες ό,τι πήρες από το τηλεπαιγνίδι, πάει αυτό τελείωσε, ασχολήσου και με τίποτα πιο σοβαρό στη ζωή σου, π.χ. άρχισε να διαβάζεις πιο συστηματικά σαραντάκο και λοιπούς :-). Όντως μαθαίνεις χρήσιμα πράγματα.

    Πιο εντάξει απ΄ όλους, βρίσκω κάποιους που (στο ιντερνετ) γράφουν «παρεμπιτέτοιο» 🙂

    Τα λέω αυτά γιατί και ΄γω κάνω λάθη στο γραπτό μου (θέλω να πιστεύω ότι εάν είχα χρόνο θα το έψαχνα και δεν θα τα έκανα) και όσο να ΄ναι ένα σχετικό κομπλάρισμα το έχω.

    Ουσιαστικά όμως, βάζω πιο ψηλά το αγαθό της επικοινωνίας, από το αγαθό της ορθής χρήσης της γλώσσας. Όταν βέβαια κάποιος το παίζει γλωσσαμύντορας και τον πιάνουμε να κάνει λάθη, ε, τότε ρίξτε του στ΄ αυτιά.

  92. sarant said

    Μπετατζή, εκτός από παρεμπιτέτοιο γράφουν και «παρεπιφτού». Τα υπόλοιπα που γράφεις αξίζουν σχολιασμό αλλά όχι τώρα διότι τρέχω.

  93. Παρεμπιτέτοιο δεν έχω γράψει εγώ, γράφω όμως συχνά παρεμπιφτού, παρεμπλιμπλίπ, παρεμπλουμπλούμ, όπως γνωρίζουν οι θαμώνες. 🙂

  94. Vaso said

    91.’Κυρία Vaso, πήρες ό,τι πήρες από το τηλεπαιγνίδι, πάει αυτό τελείωσε, ασχολήσου και με τίποτα πιο σοβαρό στη ζωή σου, π.χ. άρχισε να διαβάζεις πιο συστηματικά σαραντάκο και λοιπούς 🙂 . Όντως μαθαίνεις χρήσιμα πράγματα.’
    Φυσικά κύριε betatzi θα αρχίσω να διαβάζω Σαραντάκο και χαίρομαι που το τηλε-παίγνιον έγινε αφορμή να ανακαλύψω το μπλογκ ετούτο.
    🙂 Έχω πολλά να μάθω ακόμη και η ανταλλαγή απόψεων εδώ μέσα με καθιστά ιδιαίτερα χαρούμενη, μετά την εβδομάδα στεναχώριας που πέρασα εξαιτίας του ναρκισσισμού μου στο γυαλί!
    Το πτυχίο-για το οποίο κοπίασα ιδιαιτέρως και εγώ και οι γονείς μου, δεν το έσκισα ούτε το έφαγα.
    Είναι η «προίκα» μου και είμαι πολύ περήφανη που το έχω.
    Ευχαριστώ πολύ

  95. sarant said

    Βάσω, αφού σε ευχαριστεί η παρέα, χαίρομαι κι εγώ.

    Τώρα, εδώ που τα λέμε δεν έχει άδικο κι ο Μπετατζής σε αυτά που γράφει. Το μόνο ενοχλητικό λάθος είναι αυτό που εμποδίζει την επικοινωνία -και από τους φιλολόγους, το ενοχλητικό είναι αν επιμένουν στο λάθος την ώρα της παράδοσης ή αν διαδίδουν διάφορες αντιεπιστημονικές ή/και εθνικιστικές σαχλαμάρες για τη γλώσσα.

    Πάντως, ομολογώ ότι πολύ μ’ αρέσει να πιάνω λάθη στους γλωσσαμύντορες 🙂

  96. Voulagx said

    #91 Εγκρινω και … επαυξανω!! Με την ευκαιρια, το «παρεμπιπτοντως» το γραφω σωστα (σπανια το χρησιμοποιω) αλλα το προφερω λαθος: «παρεπιπτοντως».
    Παρεπιπτοντως :wik: να αναφερω οτι θυμηθηκα κατι που ειχα διαβασει σ΄ενα αρθρο προ αρκετων ετων, οτι δηλ. με την ιστορικη ορθογραφια οι λεξεις μετατρεπονται κατα καποιον τροπο σε ιδεογραμματα.

  97. Μπουκανιέρος said

    Α, κι εγώ με το Μπετατζή είμαι.

  98. Immortalité said

    Νέο λάθος του Μέγκα: Στην ερώτηση ποιο παραμύθι δεν είναι των αδελφών Γκριμ, και τις επιλογές
    1. Σταχτοπούτα
    2. Η Χιονάτη και οι εφτά νάνοι
    3. Η Κοκκινοσκουφίτσα
    4. Το Ασχημόπαπο

    Εκτός από το Ασχημόπαπο που είναι του Αντερσεν, δεν είναι των αδερφών Γκριμ ούτε η Κοκκινοσκουφίτσα που αφενός είναι παραμύθι προφορικής παράδοσης και αφετέρου γραπτώς την παρουσίασε πρώτος στην Ευρώπη ο Περρώ το 1697 βεβαίως βεβαίως…

  99. sarant said

    Αυτό το στιγμιότυπο έτυχε και το είδα κι εγώ, και «ψήφισα» κι εγώ Κοκκινοσκουφίτσα, διότι ήξερα ότι είναι του Περρώ, αλλά είναι *και* του Περρώ. Το έχουν γράψει και οι Γκριμ:

    http://de.wikipedia.org/wiki/Rotk%C3%A4ppchen

  100. Immortalité said

    Μα οι Γκριμ δεν το έγραψαν, το μετέγραψαν έναν και κάτι αιώνες μετά την πρώτη του γραπτή εμφάνιση. Δηλαδή άμα το έκαναν και με το Ασχημόπαπο θα ήταν και δικό τους; Κόντεψε να μου πέσει το ταψί με τα μελομακάρονα από το χέρι…

  101. Οι Γκριμ κατέγραψαν γερμανικά παραμύθια, όπως ο Περρώ γαλλικά -με αυτή την έννοια, δεν είναι ακριβώς λάθος.
    Μπερδεγουέι, Νίκο, αυτό το «Περρώ» δεν συνάδει ακριβώς με τις ορθογραφικές αρχές σου, ή κάνω λάθος; 🙂

  102. Μαρία said

    99 Εγώ πάλι δεν κατάλαβα πώς βλέποντας ολόκληρο ασχημόπαπο ψήφισες Κοκκινοσκουφίτσα.
    Στον Γκριμμ που πήρα για πρωτοχρονιάτικο μπουναμά το 57 περιλαμβάνεται και η Κοκκινοσκουφίτσα.

  103. sarant said

    101: Το Περρώ ήταν φιλοφρόνηση προς την Ιμόρ 🙂

    102: Εγώ δεν πήρα μπουναμά το 57 και δεν θα διάλεγα παραμύθια αν έπαιζα.

  104. Immortalité said

    @102 και στο βιβλίο Charles Perrault «Contes» έχει την Κοκκινοσκουφίτσα πρώτη πρώτη.
    Δηλαδή δεν μπορούσαν να βάλουν το «Ο Χάνσελ και η Γκρέτελ»;

    @103 Μερσί για τη φιλοφρόνηση Νίκο 😉
    Εγώ πάλι αν έπαιζα θα διάλεγα παραμύθια και άμα μου λέγανε ότι είναι των αδερφών Γκρίμ θα τους έκανα αγωγή 😉

    Δύτη δεν κατάλαβα τι δεν είναι ακριβώς λάθος;

  105. Δεν είναι ακριβώς λάθος γιατί, στο βαθμό που είναι και γερμανικό παραμύθι, μπορείς να πεις ότι είναι και των Γκριμ. Έτσι κι αλλιώς κανένα δεν το έγραψαν οι ίδιοι, όπως ούτε και ο Περρώ.

    Απόψε έχεις λίγο εριστική διάθεση ή μου φαίνεται; 🙂

  106. Μαρία said

    >Δηλαδή άμα το έκαναν και με το Ασχημόπαπο θα ήταν και δικό τους;

    Όχι, γιατί αυτό είναι δημιούργημα του Άντερσεν.

  107. Immortalité said

    Όχι μωρέ· απατούν τα φαινόμενα 🙂

    (Για να μην πω ότι και η Σταχτοπούτα με την εκδοχή που την ξέρουμε, κολοκύθες που έγιναν άμαξες, νεραιδονονές και κρυστάλλινα γοβάκια κτλ είναι του Περρώ ενώ οι αδελφοί Γκριμ έγραφαν ότι ένα δέντρο περιέλουσε τη Σταχτοπούτα με πολύτιμα δώρα και πράσινα άλογα και μου πεις ότι τα λέω επειδή συμπαθώ τους Γάλλους :P)

  108. Μπουκανιέρος said

    Εντάξει, είναι προφανές ότι η ερώτηση που αναφέρεται στο 98 είναι στραβή, όμως έχει ενδιαφέρον να κάνετε κριτική στις τεχνικές λεπτομέρειες των τηλεπαιγνιδιών, τα οποία είναι θεμελιωδώς στραβά;

  109. Immortalité said

    Και μετά το σχόλιο του Μπουκάν που με έβαλε στη θέση μου, λέω να πάω να θέσω και να διαβάσω κανένα παραμύθι. 🙂
    (Ας όψεται το πρωινό ξύπνημα…)

  110. μα γιατί; μαλώστε κι άλλο! παρακολουθούμε…

  111. Immortalité said

    @110 Κυρίως και πρωτίστως, δεν μαλώναμε! 🙂

  112. Μαρία said

    Ένα φρέσκο «προ Χριστό» απο προφέσορα της ιατρικής.

  113. angelos said

    Με απόλυτη ειλικρίνια δεν έχω καμία πρόθεση να «διορθώσω τη φιλόλογο που κάνει λάθος», αντίθετα επειδή κι εγώ δεν είμαι αλάνθαστος ειδικά σε αυτά, δύο ερωτήσεις:

    «Θελω να πω λοιπον, πως εγω, οντας η φιλολογος που επαιξε..», το σωστό είναι «ούσα», έτσι. Ή όχι?

    και (το πιο δύσκολο):

    «κι αισθάνομαι ευγνώμων που ανακάλυψα το μπλογκ σας». Αν δεν κάνω λάθος αυτό είναι σωστό (ο/η ευγνώμων). Ωστόσο, «η πατρίς ευγνωμωνούσα» (ενώ «ο Γιώργης ευγνωμωνών»), σωστά; Το ένα είναι επίθετο και το άλλο μετοχή. Η ερώτηση είναι υπάρχουν μετοχές που η κατάληξη αρσενικού και θηλυκού είναι η ίδια?

    Για να μην επαναλαμβάνομαι, είναι πολύ πιθανόν να λέω κάτι λάθος παραπάνω. Διορθώστε με, θα είμαι…ευγνώμων. Οικονομικά σπούδασα ο καψερός, αρχαία δεν διδάχθηκα ουσιαστικά ποτέ, πολυτονικό και λοιπές δημοκρατικές δυνάμεις (ίσα που) δεν πρόλαβα, …ό,τι μπορώ κάνω. Ξαναλέω, σκοπός μου ΔΕΝ είναι να διορθωσωκοροϊδέψω τη φιλόλογο.

  114. sarant said

    Άγγελε, δεν έχεις δίκιο. Το «όντας» είναι μετοχή ενεστώτα της δημοτικής και δεν έχει γένη. Είναι όπως λέμε «κάνοντας, κλείνοντας, παίζοντας». Αν ήθελε να καθαρευουσιανίσει, θα έλεγε «ων» και στο θηλυκό «ούσα». Το λέμε καμιά φορά και για πλάκα, π.χ. «Απρόσεχτος ων, την πάτησα».

    Μετοχές με ίδια κατάληξη στα δυο γένη δεν μου έρχονται, εκτός βέβαια από την παραπάνω περίπτωση.

  115. angelos said

    Περίεργο αυτό.
    Πολύ θα με ενδιέφερε λιγάκι παραπάνω ανάλυση.
    Δηλαδή έχουμε «μεταφέρει» στη δημοτική τα ων, ούσα, ον σε όντας, χωρίς γένη;. Ενώ τα υπόλοιπα τί;
    Π.χ. αυτός που «κάνει παιχνίδι» στα χαρτιά (θα) ήταν «ο κάνων παιχνίδι» (και «η κάνουσα* παιχνίδι», άμα μιλάμε για τη Ρ. Βλαχοπούλου), αλλά σήμερα απλά το λέμε περιφραστικά; Ή μπορούμε να πούμε «ο κάνοντας παιχνίδι» και ακόμα πιο περίεργο «η κάνοντας παιχνίδι»;

    *Δεν ξέρω αν έτσι κλείνετε αυτό, δε ξέρω αν είναι δόκιμη καν η λέξη. Ένα παράδειγμα έφερα.

  116. angelos said

    πωπω το «κλίνεται» το σκότωσα και μετά το αποτελείωσα. Ταπεινά συγγνώμη.

  117. sarant said

    Όχι, δεν παίρνει άρθρο. Σαν το αγγλικό γερούνδιο. «Τρώγοντας έρχεται η όρεξη».

  118. Left G700 said

    Φίλε Sarant, ευχαριστώ πολύ! Ο κύριος Βακερνάγκελ και τα δικά σου παραδείγματα όχι μόνο με κάλυψαν, αλλά με κουκούλωσαν ολοκληρωτικά! 🙂

    Τα λέμε

  119. […] Παρεμπιπτόντως, προσέξτε και το κοινό ορθογραφικό λάθος με την «*ορκομωσία». Όπως και με τη συνωμοσία, αρκετοί μπλέκουν το ο και το ω -το σωστό είναι ορκΩμΟσία. Το ωμέγα εξηγείται από τον νόμο του Βακερνάγκελ, της έκτασης κατά τη σύνθεση, για τον οποίο έχουμε γράψει άρθρο. […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: