Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Το είνορο του Γιώργου Κοτζιούλα

Posted by sarant στο 8 Μαρτίου, 2011


Η Αθηνά Βογιατζόγλου, που διδάσκει Νεοελληνική Φιλολογία στο πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και γράφει ένα βιβλίο για τον ποιητή Γιώργο Κοτζιούλα, προδημοσίευσε την Κυριακή 27 Φεβρουαρίου, στην Αυγή, ένα απόσπασμα από το βιβλίο της (που έχει προσωρινό τίτλο Μαχητικός και αντιμοντερνιστής. Ο Γιώργος Κοτζιούλας ως ποιητής και κριτικός).  Παραθέτει εκεί ένα ποίημα του Κοτζιούλα,  που μου τράβηξε την προσοχή και θα το παρο υσιάσω κι εγώ σήμερα, διότι πέρα από την ποιητική του αξία έχει και γλωσσικό ενδιαφέρον.

Ο Κοτζιούλας, γεννημένος στην Πλατανούσα Άρτας από πολύ φτωχή οικογένεια, σπούδασε στη Φιλοσοφική ενώ παράλληλα δούλευε διορθωτής και μετάφραστής σε περιοδικά. Από την ανέχεια και τη σκληρή δουλειά έπαθε φυματίωση που τον ταλαιπώρησε στην υπόλοιπη ζωή του. Το 1941 γύρισε στη γενέτειρά του. Από το 1943 συμμετείχε στην Αντίσταση, όπου ήταν η ψυχή του «θεάτρου του βουνού». Εκεί, ο φιλάσθενος διανοούμενος γνωρίστηκε με τον Άρη Βελουχιώτη και τα παλικάρια του. Με το τέλος της αντίστασης γυρνάει στην Αθήνα, όπου ξαναρχίζει τη ζωή του μαχόμενου λόγιου, αλλά πάντα νοσταλγεί τον ενάμιση χρόνο που πέρασε πλάι στον -προδομένο και νεκρό πια- Άρη.

Το ποίημα που θα διαβάσετε γράφτηκε τον Φεβρουάριο του 1947. Ανήκε στη συλλογή «Τα πλούτη του φτωχού» που σχεδίαζε να εκδώσει αλλά δεν εξέδωσε ο Κοτζιούλας’ τελικά εκδόθηκε το 1959, μετά τον θάνατο του ποιητή, στον τρίτο τόμο των Απάντων που εξέδωσαν οι φίλοι του.

ΕΙΝΟΡΟ
Με τα σπαθιά σερνάμενα, με χαμηλά τα μάτια,
χωρίς τα πολεμόχαρα που σας γνωρίζαν άτια,
φορώντας τα φανταχτερά καλπάκια σας μονάχα
(που σα να λυποκράταγαν κι αυτά μαζί σας τάχα),
σας είδα, μαυροσκούφηδες, καρδιές από στουρνάρι,
σα χαραμήδες να είστε πια, σαν παλιοκαρβανάροι,
σε σύδεντρο, ώρα που το φως με το σκοτάδι σμίγει,
μικρό μπουλούκι αμίλητο, και μουδιασμένοι, κρύγιοι,
τραβούσατε όλο πιο βαθιά με χόλιασμα, γενάτι,
πάντα σας αγριοπρόσωποι κι όλοι μαυρογενάτοι.
«Πού πάτε δίχως το γαμπρό, σας έκραξα, έρμο ψίκι;».
Βαριά πατώντας χάθηκαν μες στο ρουμάνι οι λύκοι.
(18 Φεβρουαρίου 1947)

Ο ποιητής βλέπει στ’ όνειρό του τούς παλιούς του συντρόφους. Όπως εύστοχα παρατηρεί η Α. Βογιατζόγλου, το ποίημα μοιάζει με εικόνα από τη δαντική Κόλαση, έτσι όπως εμφανίζει τους νεκρούς μαυροσκούφηδες να χάνονται σα σκιές σ’ ένα σκοτεινό δάσος, ορφανεμένοι από τα άλογα και τον αρχηγό τους.

Ίσως να έχετε άγνωστες λέξεις. Υπάρχουν τουλάχιστον τέσσερις λέξεις που δεν βρίσκονται στα μεγάλα σύγχρονα λεξικά μας: είνορο, χαραμήδες, παλιοκαρβανάροι, ψίκι. Υπάρχει βέβαια και το «λυποκράταγαν» αλλά πρέπει να είναι λεξιπλασία του Κοτζιούλα. Βέβαια, υποθέτω ότι κι ο αναγνώστης που δεν ξέρει τις λέξεις θα υποψιαστεί ότι το είνορο είναι το όνειρο, θα καταλάβει ότι οι χαραμήδες κι οι παλιοκαρβανάροι δεν είναι καλό πράγμα, ίσως όμως κολλήσει λίγο περισσότερο στο μυστηριώδες (αν δεν το ξέρεις) ψίκι.

Το είνορο πράγματι είναι ιδιωματικός τύπος της λ. όνειρο, και μάλιστα, συμπεραίνω απο το γκουγκλ, όχι μόνο ηπειρώτικος. Μη με ρωτήσετε πώς έγινε η αντιμετάθεση, δεν ξέρω.

Οι χαραμήδες είναι οι ληστές. Η λέξη από τα τουρκικά, παράγωγο της λ. haram που είναι το δικό μας χαράμι και που έχει τρομερό ενδιαφέρον σαν λέξη’ έχω μισοέτοιμο ένα άρθρο οπότε δεν θέλω να σχολιάσω περισσότερο εδώ. Πάντως, υπάρχει και επώνυμο Χαραμής, αφού σήμερα η αρχική σημασία της λέξης είναι άγνωστη για τους πολλούς.

Οι καρβανάροι είναι οι οδηγοί των αλόγων, του καραβανιού (από εκεί βγήκε η λέξη). Υπάρχει ποίημα του Κρυστάλλη, συντοπίτη του Κοτζιούλα, με τίτλο «Ο γέρος καρβανάρος», που αρχίζει:

Ένα πουλάκι λάλησε ‘ς της ποταμιάς τα δέντρα,
Ένα πουλάκι οπού λαλεί τον Μάη με την αυγούλα
Κι’ οπού ξυπνάει τους πιστικούς, ξυπνάει τους καρβανάρους,
Τους καρβανάρους στ’ άλογα, τους πιστικούς στα γίδια.

Όμως, ο καρβανάρος δεν είναι απόβλητος, σαν τους χαραμήδες, οπότε δεν αποκλείω οι παλιοκαρβανάροι του Κοτζιούλα να μην είναι αλογολάτες αλλά αλογοσούρτες, αλογοκλέφτες.

Τέλος, το ψίκι. Εδώ δεν έχουμε διάφανη ετυμολογία, αν και από τα συμφραζόμενα καταλαβαίνουμε ότι το ψίκι έχει κάποια σχέση με την τελετή του γάμου. Πράγματι, το ψίκι είναι η νυφιάτικη πομπή, που οδηγεί τη νύφη στην εκκλησία, ή γενικότερα η γαμήλια πομπή, ανάλογα το έθιμο σε κάθε τόπο. Η λέξη είναι λατινικής αρχής, από το οbsequium, που πέρασε στους πρώτους βυζαντινούς αιώνες στα ελληνικά ως «οψίκιον». Στο μεσαιωνικό του λεξικό ο Κριαράς διακρίνει τρεις σημασίες στο οψίκιν/αψίκι/ψίκι: 1. Ακολουθία αξιωματούχου, 2. Γαμήλια πομπή (έτσι στον Διγενή), 3. Νεκρική πομπή -στα σημερινά γαλλικά les obsèques είναι η κηδεία. Στη νεότερη λαϊκή γλώσσα πέρασε η σημασία της γαμήλιας πομπής, αν και στο ποίημα του Κοτζιούλα το «έρμο ψίκι» είναι ορφανεμένο αφού σκοτώθηκε ο γαμπρός, ο Άρης.

Τέλος, μια γλωσσική-λεξικογραφική παρατήρηση. Οι λέξεις δεν υπάρχουν, είπα, στα σύγχρονα λεξικά μας, πράγμα που είναι εύλογο μια και δεν χρησιμοποιούνται τόσο πολύ σήμερα. Μέσα σε έξι-εφτά δεκαετίες η αλλαγή της διάρθρωσης της ελληνικής κοινωνίας είναι τόσο μεγάλη που το λαϊκό-αγροτικό λεξιλόγιο έχει γίνει δυσπρόσιτο από νεότερους, χωρίς αυτό να ξεσηκώνει ηθικόν πανικό για λεξιπενία και φθορά της γλώσσας όπως όταν κάποιος δεν καταλαβαίνει την ευδοκίμηση. Ωστόσο, παλιότερα ή εκτενέστερα λεξικά έχουν τις λέξεις που είδαμε. Ο Δημητράκος έχει τις τρεις και δεν έχει τον χαραμή, το λεξικό του Παπύρου έχει πάλι τρεις, αλλά του λείπει το είνορο. Το Μείζον δεν το κοίταξα.

Όμως, ποιος έχει τον Δημητράκο ή τον Πάπυρο; Ελάχιστοι. Όμως, με αναζήτηση μέσω γκουγκλ μπορείτε να βρείτε ή να συμπεράνετε με βεβαιότητα τη σημασία και των τεσσάρων λέξεων. Μόνο ο χαραμής θα σας δυσκολέψει, διότι το επώνυμο επισκιάζει το ουσιαστικό. Θα πρέπει να αναζητήσετε τον πληθυντικό, χαραμήδες, και τότε θα βγάλετε μάλλον άκρη, αν και σε ένα γλωσσάρι του Μακρυγιάννη δίνεται η εξήγηση: αυτοί που τρώνε άδικα το βιος του άλλου. Διότι λέει ο Μακρυγιάννης κάπου, να βγάλω το πατρικό μου χρέος που μας χρέωσαν oι χαραμήδες.

Θα μπορούσε να είναι και επίκαιρο:  Χαραμήδες,  φέρτε πίσω τα κλεμμένα!

 

 

47 Σχόλια προς “Το είνορο του Γιώργου Κοτζιούλα”

  1. Νέος Τιπούκειτος said

    Το ποίημα του Κοτζιούλα (που δεν το ήξερα) μοιάζει κάπως σαν να αντιστρέφει πικρά την εικόνα με την οποία ξεκινάει το αντάρτικο «Τραγούδι του Άρη»:

    Αναστενάζουν τα βουνά,
    ο ήλιος σκοτεινιάζει.
    Το δόλιο το μικρό χωριό
    και πάλι ανταριάζει.

    Λαμποκοπούν χρυσά σπαθιά,
    Πέφτουν ντουφέκια ανάρια.
    Ο Άρης κάνει πόλεμο
    μ’ αντάρτες παλικάρια.

    Ωραία εκτέλεση από τον Πέτρο Πανδή εδώ: http://www.greeksongs-greekmusic.com/to-tragoudi-tou-ari-greek-lyrics/

  2. Νέος Τιπούκειτος said

    Στα «Αντάρτικα», με τη Μαρία Δημητριάδη, βρίσκω το τραγούδι με άλλον τίτλο: «Του μικρού χωριού». Αλλά κι εκεί δίνουν σαν εναλλακτικό τίτλο το «Ο Άρης».

  3. Νέος Τιπούκειτος said

    Όσο για την αντιμετάθεση, είναι αλήθεια ότι στα νέα ελληνικά συμβαίνει συχνότερα με σύμφωνα παρά με φωνήεντα: χούφτα > φούχτα, φαλάκρα > καράφλα. Για το όνειρο > είνορο δεν μπορώ να σκεφτώ ακριβές παράλληλο. Υπάρχει όμως το Ιθάκη > Θιάκι, όπου γίνεται αντιμετάθεση φωνήεντος και συμφώνου.

  4. sarant said

    Ναι, στα σύμφωνα είναι συχνή η αντιμετάθεση -ούτε εγώ μπορώ να θυμηθώ άλλο παράδειγμα μόνο με φωνήεντα.

  5. physicist said

    Αν και έχω δεσμούς με την Ήπειρο, το «είνορο» δεν το είχα ακούσει ποτέ από ανθρώπους της περιοχής των Ιωαννίνων, άρα μού φαίνεται ότι δεν πρόκειται για διαδεδομένο πανηπειρωτικό ιδίωμα. Το άρθρο μού κίνησε την περιέργεια, και όντως γκουγκλίζεται ένα ηπειρώτικο παραμύθι στο «Νουμά» κι ένα σύντομο διήγημα του Χριστοβασίλη. Κάνει και πληθυντικό «εινόρατα» όπως ακριβώς «ονείρατα», που το έχω ακούσει συχνά από γιαννιώτες. Ο Κοτζιούλας ήτανε αρτινός, ίσως να το λένε κατά Άρτα ή Πρέβεζα μεριά. Ξέρει κανείς περισσότερα, είναι η λέξη ακόμα σε χρήση κάπου στην Ήπειρο;

  6. marulaki said

    Αυτό το ‘εινόρατα’ θυμίζει κάτι από ενόραση.

  7. physicist said

    #6 Συνειρμικά και μένα αυτό μου ήρθε, κι άρχισα να κάνω κάτι ηλίθιες παρετυμολογικές σκέψεις, μέχρι που σκέφτηκα ότι στα ηπειρώτικα δεν λένε «οράω» αλλά «τηράω» («τ΄ραω» για την ακρίβεια), και τις παράτησα αμέσως. 🙂

  8. http://www.krassanakis.gr/linguistics.htm

    ὅπου στὴν παράγραφο 4 τὸ παράδειγμα ὄνειρο-εἴνορο

  9. νομίζω ὅτι ἡ χρῆσι τοῦ τηρῶ μὲ τὴν ἔννοια τοῦ παρατηρῶ εἶναι ἀρχαία καὶ μάλιστα τὸ ἴδιο ἰσχύει καὶ γιὰ τὰ λατινικὰ μὲ τὸ ῥῆμα tueor, ὄχι;

  10. physicist said

    #9: Κορνήλιε, το tueor έχει αφήσει απογόνους σε καμιά από τις σύγχρονες λατινογενείς γλώσσες; Στα ιταλικά, guardare, osservare, notare, scrutare, κανένα δεν μού φαίνεται συγγενές.

  11. sarant said

    Ευχαριστώ για τα σχόλια!

    Το «τηράω» δεν είναι μόνο ηπειρώτικο, το λένε και σε άλλες περιοχές.

    Κορνήλιε, ευχαριστώ για το λινκ.

  12. Νέος Τιπούκειτος said

    Ο λίκνος του Κορνήλιου έχει άλλο ένα παράδειγμα αντιμετάθεσης φωνηέντων: υλακτώ > αλυχτώ.

  13. γαλλιστὶ tuteur ὁ κηδεμών. (λατινιστὶ tutor ἀπὸ τὸ tueor μὲ μτχ. παρακ. tuitus ἢ tutus)

  14. ΚαπετανΈνας said

    Η γιαγιά μου (που δεν τη γνώρισα) από τη Μεσσηνία, το ονερεύεσαι το ‘λεγε: νείρεσαι.
    -Τι νείρεσαι, παιδάκι μου;

    Όσο για τον Άρη ,αρκετά με το Μικρό Χωριό.
    Τώρα, μαζί με την κάπως αμελώδιστη, πλην συγκινητική, μέσα στην μουσική ανημπόρια της, νέα γενιά, τραγουδάμε αυτό:

    *
    Αν και το συγκεκριμένο αντλεί το συγκινητικό ύφος όχι μόνο από τους ωραίους στίχους και τις σωστές ομοιοκαταληξίες, αλλά και από τη μελωδία της εισαγωγής, που ακούγεται κι από κάτω από το ραπάρισμα σαν ένα είδος ριφ, προσόν σπάνιο για αυτού του είδους τη «μουσική».

  15. ΚαπετανΈνας said

    ΠΑΙΔΙΑ, ΣΥΓΓΝΩΜΗ, ΛΑΘΟΣ. ΔΕΝ ΞΕΡΩ ΑΠΟ ΠΟΥ ΚΑΤΕΒΗΚΕ ΑΥΤΟ. ΤΟ ΣΥΓΚΙΝΗΤΙΚΟ ΤΟΥ ΑΡΗ ΒΕΛΟΥΧΙΩΤΗ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟ:

    * Δεν κάνω για Ναπολέων. Ούτε δυό πράγματα μαζί δεν μπορώ να κάνω.

  16. physicist said

    #13: Α, μάλιστα, το tutor και τα συγγενεύοντα. Ευχαριστώ!

  17. Νέος Τιπούκειτος said

    @10: Το tueor/tutor, μέσω του λατινικού tutela, έδωσε στα γαλλικά και το tutelle, «κηδεμονία».

  18. Μαρία said

    5
    Δεν ξέρω αν το πρόσεξες, το παραμύθι στο Νουμά είναι απο την Πλεσίβιτσα, σημερινό Πλαίσιο, κι άρα λεγόταν και στη Θεσπρωτία.

  19. Μαρία said

    Το όνειρο-είνορο και στον Τριανταφυλλίδη μαζί με το τσαγκρουνώ-τσουγκρανώ.

  20. sarant said

    Εμ, έτσι εξηγείται, μερσί.

  21. Μαρία said

    20 Ποιο;

  22. sarant said

    Ότι το κείμενο που υπογράφει ο Κρασανάκης έχει μέσα δύσκολες λέξεις 😉

  23. γιατί ὁ Κρασανάκης λέει ὁτι ἀπὸ τὸ γράφμα στὸ γράμμα ἔχουμε ἀφαίρεσι φθόγγου; ἀφομοίωσι δὲν ἔχουμε;

  24. physicist said

    18. Δεν μπήκα στον κόπο να κοιτάξω πού είναι η Πλεσίβιτσα, ευχαριστώ που μου το λες. Κατά Θεσπρωτία μεριά (όμως στο Νομό Ιωαννίνων) είναι ο τόπος του πατέρα μου. Ο ίδιος δεν είπε ποτέ «είνορο», θα τον ρωτήσω όμως αν το λέγανε παλιά στα μέρη του.

  25. Μαρία said

    23 Γιατί είναι γλωσσοπαπαρολόγος. Άσε που για να βρούμε την παραπομπή σου πρέπει να φτάσουμε στο κεφ.9.

  26. @29 ναί, δὲν παρέπεμψα σωστά.

  27. παρόραμα:@25

  28. Διαβάζετε τον Jacques Prévert said

    Με τον «Γέρο καρβανάρο» και τους παλιοκαρβανάρους, μήπως σχετίζονται οι παλιές καραβάνες που κάνουνε τη ζωή δύσκολη στους νεοσύλλεκτους;

  29. sarant said

    28: Δεν νομίζω, αλλά ποτέ δεν ξέρεις 🙂

  30. Μαρία said

    29 Η ίδια λέξη είναι λένε τα λεξικά. Η σημασία της ελλ. καραβάνας απ’ τα τούρκικα.

  31. Raniouska said

    #15

    Καλό αντάμωμα στα γουναράδικα, φίλε μου.

  32. k19 said

    Εσείς που ασχολείστε με αυτά, είναι αλήθεια ότι ο Βελουχιώτης ήταν ομοφυλόφιλος και σαδιστής;

  33. sarant said

    Δεν ασχολούμαι με αυτά.

  34. Διαβάζοντας πρόσφατα (στα Αγγλικά) το μυθιστόρημα «A Thousand Splendid Suns» (http://en.wikipedia.org/wiki/A_Thousand_Splendid_Suns) του Αφγανού Khaled Hosseini (http://en.wikipedia.org/wiki/Khaled_Hosseini) συνάντησα πολλές φορές την λέξι «harami» (sic), με την έννοια του νόθου, του μπάσταρδου.
    Δεν είμε σίγουρος αν πρόκειται για λέξι που χρησιμοποιείται μόνο στα Αφγανικά Περσικά (Fārsī-ye Darī, http://en.wikipedia.org/wiki/Dari_%28Persian%29) , μόνο στα Πάστο (http://en.wikipedia.org/wiki/Pashto_language) ή και στις δύο γλώσσες του Αφγανιστάν.

  35. metanastis said

    από την τελευταία ερμηνεία του χαράμη μάλλον μας έρχεται και το χαραμοφάης…

  36. sarant said

    34: Ευχαριστώ, πολύ ενδιαφέρον.

    35: Ο χαραμοφάης είναι, πιο απλά, παράγωγο της λ. χαράμι, αυτός που τρώει χωρίς να προσφέρει. Αλλά έχω ετοιμάσει άρθρο, ίσως για μεθαύριο.

  37. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Πολύ ενδιαφέρον το άρθρο, και λογοτεχνικά, και γλωσσολογικά/ γλωσσοπλαστικά, και ιστορικά…

    Για ένα σημερινό αυτί, νομίζω ότι μπορούν να δημιουργήσουν παρεξήγηση οι «μαυροσκούφηδες» του «ονείρου» (στ. 5 κι εφ.), αφού, πλέον, ως τέτοιοι λογίζονται μόνο οι «τεθωρακισμένοι» αξιωματικοί, υπαξιωματικοί και στρατιώτες, λόγω του μαύρου μπερέ της στολής τους. Είχα την τύχη (;) να υπάρξω ένας απ’ αυτούς και δεν μπορώ να ταυτιστώ μ’ εκείνους του Κοτζιούλα.

    Την αντιμετάθεση, φαίνεται ότι την αγάπαγε ο ποιητής (άθελά του; τεχνηέντως;-δεν μπορώ να ξέρω), αφού την χρησιμοποιεί και σ’ εκείνο το ποίημα του, που περισσότερο με συγκινεί: «Τον πήραν τον Κολιό/ τον πήραν οι μαστόροι…». Γράφει, λοιπόν για τη μάνα του Κολιού, «καρδιά μοναχική», όπως τη λέει, ότι την ώρα του αναχωρισμού, με δάκρυα στα μάτια τού λέει «τετράδη, κυριακή/ θα καρτερώ για γράμμα».

    Τής έγραφε, άραγε, ο Κολιός;
    Φοβάμαι όχι.

  38. sarant said

    Γιώργο Λ., το μαστορόπουλο συγκινεί πολλούς…

  39. k19 said

    Κρίμα. Γιατί τότε η φράση «γνωρίστηκε με τον Άρη Βελουχιώτη και τα παλικάρια του» θα αποκτούσε και λίγο βιβλικό αλατοπίπερο. Επίσης έχει μαγάλη σημασία να ξέρουμε αν ήταν σαδιστής. Ή/και ανίκανος, όπως λένε άλλοι. Θα μας βοηθούσε να κατανοήσουμε τον ψυχολογικό μηχανισμό που οδηγεί κάποιον στη διάπραξη σφαγών και βασανιστηρίων. Αλλά ξέχασα, δεν ασχολείστε με αυτά. Είστε της λογοτεχνίας. Αχ καλέ.

  40. sarant said

    Κοιτάξτε, αν θέλετε να γνωρίσετε τον ψυχολογικό μηχανισμό που οδηγεί στη διάπραξη βασανιστηρίων, σίγουρα προλαβαίνετε ζωντανούς κάποιους χουντικούς βασανιστές.

  41. Μαρία said

    40 και με βιβλιογραφία αλλά τέτοιοι τύποι δεν διαβάζουν.
    http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=159062

  42. k19 said

    Χαίρομαι που αναφέρθηκες στους χουντικούς βασανιστές. Ήταν ένας παραλληλισμός που ήθελα να κάνω, αλλά με πρόλαβες.

  43. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    @38
    από άλλες οδούς, ίσως, φίλε Νίκο, το αποτέλεσμα όμως παραμένει το ίδιο…

  44. […] είχα αναφερθεί  προχτές, μ’ αφορμή το ποίημα Είνορο του Κοτζιούλα, στη λέξη «χαραμής», που θα πει ληστής, και θυμήθηκα […]

  45. Eλειπα και παραλίγο να το χάσω αυτό. Μπράβο, ωραία πρωτοβουλία, τα έχουμε πει από παλιά που κάναμε την παρουσίαση Κοτζιούλα (ο Νικοκύρης κι εγώ) ότι δεν έχει μελετηθεί επαρκώς.

    Ελπίζω μάλιστα η Αθηνά Βογιατζόγλου να βρει και να αναδημοσιεύσει το περίφημο χαμένο δοκίμιο του 1950 σχετικά με την έμμετρη ποίηση που ψάχνω μανιωδώς να βρω και να διαβάσω κάπου.

  46. […] Πέρα όμως από το βιβλίο με τις αναμνήσεις, ο Γιώργος Κοτζιούλας τίμησε και με τον τρόπο της ποίησης τον καπετάνο του (έτσι λέγεται ο καπετάνιος στα ηπειρώτικα). Το 1946 εξέδωσε τη μικρή συλλογή «Ο Άρης», στην οποία περιλάμβανε πέντε ποιήματά του για τον Άρη. Διάλεξα το μεγαλύτερο από αυτά, με τίτλο «Ο Άρης νεκρός» και το παραθέτω στα επόμενα (εξηγώντας κάποιες λέξεις στο πλάι). Σημειώνω ότι ο Κοτζιούλας έχει γράψει και άλλα ποιήματα για τον Άρη -ή για την απουσία του, όπως στο σπαραχτικό Είνορο (= Όνειρο) που το είχα παρουσιάσει εδώ παλιότερα. […]

  47. […] [6] Το ψίκι είναι η νυφιάτικη πομπή, που οδηγεί τη νύφη στην εκκλησία, ή γενικότερα η γαμήλια πομπή, ανάλογα το έθιμο σε κάθε τόπο. Η λέξη είναι λατινικής αρχής, από το οbsequium, που πέρασε στους πρώτους βυζαντινούς αιώνες στα ελληνικά ως «οψίκιον». Πηγή: https://sarantakos.wordpress.com/2011/03/08/einoro/ […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: