Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Το βάρβαρο φυτό

Posted by sarant στο 29 Μαρτίου, 2017


Προχτές που είχα πάει στο μανάβικο (δηλαδή, στο τμήμα οπωρολαχανικών του σουπερμάρκετ) τα είδα πρώτη φορά για φέτος, κι είπα να τα φωτογραφίσω, έτσι όπως στέκονταν ανάμεσα στις φράουλες και στα φραμπουάζ, όχι φρούτα όμως αλλά κοτσάνια, σαν ροζ σέλινο να πεις.

Το φυτό αυτό που βλέπετε στη φωτογραφία δεν το ήξερα πριν έρθω στην Εσπερία -εδώ το έμαθα, στην Ελλάδα δεν ξέρω να το καλλιεργούμε. Εδώ, αντίθετα, το συνηθίζουν. Το κάνουν σαλάτες, μαρμελάδες και τάρτες, ενώ πιθανώς να το μαγειρεύουν και με άλλους τρόπους που δεν τους ξέρω.

Εγώ για να το τιμήσω παίρνω κάθε χρόνο μια τάρτα, κι ένα βαζάκι μαρμελάδα που συνήθως το βαριέμαι πριν φτάσει στη μέση -η γεύση είναι ευχάριστη, γλυκόξινη, αλλά δεν με τρελαίνει. Το συνδυάζουν πάντως και με φράουλα, είτε σε τάρτες είτε σε μαρμελάδες.

Όμως γράφω τόσην ώρα και δεν έχω ακόμα αναφέρει το όνομα του φυτού και θα παρεξηγηθεί κι εκείνος ο αρχαίος ημών πρόγονος που επέμενε ότι αρχή σοφίας είναι η επίσκεψη των ονομάτων.

Και το όνομα αυτού ραβέντι, μια λέξη που μόνο το Χρηστικό Λεξικό την έχει, από τα σύγχρονα μεγάλα λεξικά μας, δάνειο από το τουρκικό ravend. Λέγεται επίσης και ρεβέντι, ενώ έχει κι άλλα ονόματα, αρχαία και νεότερα, που θα τα αναφέρω πιο κάτω κι έτσι θα δούμε και γιατί το αποκαλώ «βάρβαρο» φυτό. Μπορεί να μην πολυχρησιμοποιείται στην Ελλάδα, όμως από ετυμολογική άποψη έχει (και) ελληνικές ρίζες.

Δηλαδή, ελληνικές ρίζες έχει η ευρωπαϊκή ονομασία του φυτού, που είναι rhubarb στα αγγλικά και rhubarbe στα γαλλικά. Όπως γράφει ο Νίκος Λίγγρης σε ένα καλογραμμένο άρθρο της Λεξιλογίας: Τον ποταμό Βόλγα οι αρχαίοι τον έλεγαν Ρα. Και το φαρμακευτικό ρήον, προϊόν της Άπω Ανατολής, το έφερναν από τα μέρη του Βόλγα, οπότε του έδωσαν και το όνομα ρα. Ρα βάρβαρον, δηλαδή «ξένο ρήον».

Όπως γράφει ο Διοσκουρίδης ο Πεδάνιος, ῥᾶ· οἱ δὲ ῥῆον καλοῦσι. γεννᾶται ἐν τοῖς ὑπὲρ Βόσπορον τόποις, ὅθεν καὶ κομίζεται.

Αυτό το ρα βάρβαρον έγινε στα λατινικά rha barbarum και στη συνέχεια rheubarbarum, από όπου στα γαλλικά reubarbe (σήμερα rhubarbe), στα αγγλικά rhubarb, ενώ στα ιταλικά rabarbaro. Το τουρκικό ravend, πάλι, απ’ όπου το δικό μας ραβέντι, έχει περσική αρχή.

Ωστόσο, εκτός από ραβέντι/ρεβέντι, υπήρχαν και άλλα ονόματα του φυτού, από τα ιταλικά: ραμπάρμπαρο και ρουμπάρμπαρο (έτσι στα Άτακτα του Κοραή). Οι λέξεις αυτές είναι αντιδάνεια, επομένως. Κάπου είδα και τον παρετυμολογικό εξελληνισμό «αγριομπάρμπαρο».

Το ραβέντι όμως δεν είναι μόνο βρώσιμο φυτό παρά και φαρμακευτικό -από τη ρίζα του φτιάχνεται ένα ήπιο καθαρτικό. Πιθανώς να είχε και άλλες χρήσεις παλιότερα, διότι διαβάζω ότι τον Μεσαίωνα η τιμή του ραβεντιού στην Ευρώπη ήταν πολλαπλάσια από την τιμή της κανέλας ή του οπίου. Μάλιστα, ένας Ισπανός περιηγητής που είχε ταξιδέψει στη Σαμαρκάνδη και αναφέρει τα πολύτιμα εμπορεύματα που έφερναν στο παζάρι από την Κίνα, μνημονεύει, ανάμεσα σε μετάξια και ρουμπίνια και το ραβέντι!

Στις Εφημερίδες του ο Κοδρικάς διηγείται ότι ένας πρέσβης από την Άπω Ανατολή έφερε δώρα στους πασάδες, γουναρικά, «μερικόν τζάγι και μερικό ραβέντι» -δεν νομίζω ότι σωστά το εξηγεί «είδος γλυκού ποτού» στο γλωσσάρι ο επιμελητής.

Τον 19ο αιώνα ακούγονταν και οι άλλες ονομασίες του φυτού. Για παράδειγμα, στην Εφημερίδα των Αθηνών στο φύλλο της 28 Απριλίου 1825 εμφανίζεται η εξής αγγελία: «Εις την Αίγινα έλαβε προχθές απ’ το Τριέστι ο κύριος Σταύρος Νικολάου τας κάτωθι πραγματείαις δια πούλησιν. …
7. Ραμπάμπαρο»

Τελικά η ονομασία «ραβέντι» επικράτησε, ίσως επειδή είναι πιο σύντομη και εύηχη. Επιπλέον, βόλευε και τους ποιητές, όπως εδώ τον Σουρή που ειρωνεύεται τον Θεοτόκη:

Πουλιά μου, μην τον είδατε τον Κόντε τον λεβέντη;
τον είδαμε… χωρίς να πιει δραστήριο
 ραβέντι
από τα πλούτη τα πολλά δεν έκανε νισάφι
κι από τα βρακοπόδια του κυλούσε το χρυσάφι.

Σε ένα κατάστιχο λευκαδίτη πραχτικού γιατρού διαβάζουμε ότι το ρεβέντι είναι «ένα βασιλικόν ιατρικόν πινόμενον ή με νερό ή με κρασί. Είναι εις κάθε πόνον και σφάκτην του σώματος».

Αλλά, είπαμε, το βάρβαρο αυτό φυτό δεν το πολυσυνηθίζουμε στην Ελλάδα -και, όπως γράφει το άρθρο της Λεξιλογίας, σε μια ξένη εκπομπή όπου γινόταν λόγος για rice pudding with rhubarb ο υποτιτλιστής το απέδωσε «πουτίγκα ρυζιού με σέσκουλα». Βέβαια, από μια άποψη και τα σέσκουλα μοιάζουν λίγο με το ραβέντι -μόνο που δεν έρχονται από την Άπω Ανατολή!

 

 

Advertisements

106 Σχόλια to “Το βάρβαρο φυτό”

  1. Πέπε said

    Καλημέρα!

    > > Τον ποταμό Βόλγα οι αρχαίοι τον έλεγαν Ρα. Και το φαρμακευτικό ρήον, προϊόν της Άπω Ανατολής, το έφερναν από τα μέρη του Βόλγα, οπότε του έδωσαν και το όνομα ρα. Ρα βάρβαρον, δηλαδή «ξένο ρήον».

    Μπερδεύτηκα…

    Κατ’ αρχήν, τι σόι λέξη είναι αυτό το Ρα; Πώς κλίνεται;
    Και μετά, αφού το «προερχόμενο εκ του Ρα» το λέγαν ρήον, γιατί ρα βάρβαρον (με το όνμα του ίδιου του ποταμού) κι όχι ρήον βάρβαρον;

  2. spiral architect said

    Ρήον το βαρβαρικόν λοιπόν. Θυμίζει λίγο τα κλωνιά του παντζαριού. Με ξύδι και λάδι τρώγεται;

  3. spiral architect said

    Ψάχνω με τη βοήθεια του gps του κινητού σου, να βρω το σουπερμάρκετ … 🙄

  4. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα,

    … στην Ελλάδα δεν ξέρω να το καλλιεργούμε….

    ε, πως, βεβαίως. Εδώ, γεμάτος ο κήπος. Κοιτάω κάθε χρόνο να το περιορίσω λίγο, γιατί πολλαπλασιάζεται ραγδαίως….
    Σημερινές οι φωτό 🙂

  5. Ανδρεας Τ said

    @2. Εγώ το γνωρίζω, εδώ εις την βάρβαρη Εσπερία, μόνο σε τάρτες αντί μήλου ή σε μαρμελάδα. Δεν το έχω δεί ή γευστεί σε σαλάτα.

  6. Έχει φάει ποτέ κανείς πουτίγκα ρυζιού, να μας πει πώς είναι; 🙂

  7. Γιάννης Ιατρού said

    Α, και κάτι σχετικό με το ότι λεξιλογούμε εδώ:
    Στα γερμανικά λέγεται Rabarber, το κάνουν κι εκεί γλυκό, τάρτες, μαρμελάδες κ.ά..
    Αλλά η λέξη, επαναλαμβανόμενη (Rabarber, Rabarber) έχει κι άλλη σημασία:
    Κάτι σαν το δικό μας «μπλά, μπλα», δηλώνει δηλαδή την πολυλογία κλπ.

  8. Γς said

    >Προχτές που είχα πάει στο μανάβικο (δηλαδή, στο τμήμα οπωρολαχανικών του σουπερμάρκετ) τα είδα πρώτη φορά για φέτος, κι είπα να τα φωτογραφίσω, έτσι όπως στέκονταν ανάμεσα στις φράουλες και στα φραμπουάζ

    Καμιά μανάβισσα, πελάτισσα δεν είπες να φωτογραφήσεις, έτσι όπως στέκονταν ανάμεσα στις φράουλες και στα φραμπουάζ

  9. Γς said

    3:

    Τι κόλπο είν’ αυτό;

  10. LandS said

    Βρε το ρούμπαρπ και δεν του τόχα.

  11. Πάνος με πεζά said

    καλημερα

  12. Νέο Kid Al Kuwaiti said

    Σπάιραλ, κοίτα μην απαντήσεις στο 9.! Είναι που είναι ρουφιάνος, άμα μάθει κι αυτά τα κόλπα…αλίμονο στον ανυποψίαστο κοσμάκη!

  13. dionisispapanikos said

    Νίκο καλημέραΝομίζω ότι και στον Καναδά (Αλμπέρτα- Κάλγκαρυ) το έχω συναντήσει σε τάρτες. Γλυκόξινο και εύγευστο. Εκεί το φυτό το λένε horse tail (αλογοουρά) – τουλάχιστον έτσι μου το συστήσανε. Θα ψάξω για περισσότερα (πχ. στο φυτολογικό λεξικό του Καβαθά η στη συστηματική φυτολογία του Γκανιάτσα κ. α. ). Διονύσης από Πρέβεζαυγ. προσπάθησα να το βάλω στο μπλογκ αλλά θέλει κωδικούς κλπ και έτσι το στέλνω πίσω. 

  14. Γιάννης Ιατρού said

    3: spiral
    Να χρησιμοποιούμε όμως τα εξειδικευμένα εργαλεία, τα κομμένα και ραμμένα για τον Νίκο 🙂 🙂 …

  15. sarant said

    Kαλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    3 Ψάξε ψάξε δεν θα το βρεις!
    Η φωτο του Street View είναι του 2009, από τότε μέχρι σήμερα εκεί που ήταν το μεγάλο πάρκινγκ έχει γίνει πλατεία και εμπορικό κέντρο (όπου και το σουπερμάρκετ) με λίγες πανάκριβες πολυκατοικίες -τα διαμερίσματα πρέπει να πλησιάζουν το εκατομμύριο, ποιος μένει απορώ, πάντως όσους βλέπω στην περιοχή φαίνονται κανονικοί άνθρωποι.

    Αλήθεια, μπορεί κανείς να κάνει save τις φωτογραφίες του Street View;

    7 Ακριβώς.
    Να βάλουμε και κάτι σχετικό:

  16. sarant said

    13 Διονύση στο μπλογκ το έβαλες

    15 Α… πώς έγινε αυτό;

  17. spiral architect said

    Άμα θες να δαγκώσεις τον κοσμάκη:

    Το ραβέντι συνήθως θεωρείται ως λαχανικό. Ωστόσο, στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1947, ένα δικαστήριο της Νέας Υόρκης, αποφάσισε, δεδομένου ότι στις Ηνωμένες Πολιτείες είχε χρησιμοποιηθεί ως φρούτο, θα υπολογίζονταν ως φρούτο για τους σκοπούς των κανονισμών και των δασμών. Μια παρενέργεια αυτής της απόφασης, ήταν οι μειωμένοι δασμοί στα εισαγόμενα τιμολόγια του ρεβέντι, καθώς στα τιμολόγια για τα λαχανικά, οι δασμοί ήταν υψηλότεροι από ό,τι στα τιμολόγια για τα φρούτα.
    εδώ)

  18. Γιάννης Ιατρού said

    9: Άσε, κι αμα αρχίσει να μπαίνει και μέσα και να ψάχνει τίποτα μανάβισσες ….
    Εγώ μόλις μπήκα να δω τις τιμές εκεί 🙂 🙂

  19. Alexis said

    Μ’ έπιασες αδιάβαστο. 🙂
    Δεν το γνωρίζω, ούτε κατ’ όνομα.
    Ως αυτοφυές πιθανόν να το έχω συναντήσει (βλ. και σχόλιο 4) χωρίς να το προσέξω.
    Ως καλλιεργούμενο ποτέ, ούτε κάν από ερασιτέχνες…

  20. Γς said

    18:

    >Εγώ μόλις μπήκα να δω τις τιμές εκεί

    Και νούμερα. Σουτιέν και τέτοια

  21. Alexis said

    Βλέπω και ακλισιά στο σχετικό άρθρο της Βίκι: το ραβέντι, του ραβέντι, τα ραβέντι.
    Θα μου πεις, και πώς να το έκλιναν; Το ραβέντι, του ραβεντιού, τα ραβέντια, ακούγεται κάπως…
    Του ραβεντιού απέναντι, πες τε του πως το θέλω (να το φάω)! 😆

  22. spiral architect said

    @15γ: Μόνο με οθονιά, Νίκο.

  23. Γιάννης Ιατρού said

    20: Γς,
    αυτά είναι σε άλλο τμήμα 🙂

  24. sarant said

    21 Φυσικά το ραβέντι του ραβεντιού, όπως και το γλέντι του γλεντιού!

    22 Μερσί

    17 Το λινκ δεν βγαίνει

  25. sarant said

    23 Μάγια κάνει αυτός!

  26. Γς said

    23:

    Βρε αυτά που φοράνε οι πωλήτριες και οι πελάτισσες!

  27. # 20 τέλος

    – Ναι, σαν αυγά ! τηγανητά, μάτια !

  28. Γιάννης Ιατρού said

    25: Τώρα περίμενε, να σε βρω που ψωνίζεις, από τις κάμερες ασφαλείας… 🙂 🙂 🙂

  29. spiral architect said

    @24γ: Ρήον το βαρβαρικόν
    (ο χαμένος λίκνος του #17)

  30. ΣΠ said

    Καλημέρα.
    Ευχαριστώ για το σημερινό. Το ιστολόγιο δεν σταματάει να μου λύνει απορίες. Σήμερα μου έλυσε την απορία που μου είχε δημιουργηθεί πριν από πολλά χρόνια στην Αμερική με την rhubarb pie που αναρωτιόμουν τι περίεργο φρούτο να περιέχει.

  31. sarant said

    30 Πριν από σας για σας 😉

  32. ΓιώργοςΜ said

    32 Καλημέρα!
    Λύθηκε (και αναλυτικά) ποιο είναι επιτέλους αυτό το λαχανικό που φύτευε μετά μανίας η σύζυγος όταν έπαιζε farm frenzy… 😛
    Χρειάστηκε να το ψάξω τότε γιατί δεν το είχα ξανακούσει, ούτε με το αγγλικό ούτε με το ελληνικό όνομα.
    Πρέπει να είναι πολύ εύκολο στην καλλιέργεια και καθόλου απαιτητικό.

    15 Το βιντεάκει πρέπει να το έχω ξαναδεί εδώ. Έχει πλάκα το γεγονός πως οι περισσότερες λέξεις προέρχονται από το «βάρβαρος»!

  33. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Γηράσκουμε αεί διδασκόμενοι.
    Ίσως πρέπει να μπαίνουμε συχνότερα εις αυτό το βλόγ.

  34. ΣΠ said

    Ίσως ενδιαφέρει τον Γς ότι το σουπερμάρκετ είναι της αλυσίδας Cactus. 🙂

  35. sarant said

    34 Η εθνική μας αλυσίδα, εδώ στο Δουκάτο

  36. atheofobos said

    Μερικά στοιχεία από το βιβλίο Σύγχρονη πλήρης θεραπευτική με τα Βότανα, του Γεωπόνου Ιγνατ.Ζαχαρόπουλου¨
    Ρήο (Rheum officinalis) οικ. Πολυγωνωδών Κοινώς ραβέντι (Rhubarbe)
    Φυτό ιθαγενές του Θιβέτ με πολύ μεγάλες διαστάσεις.
    …………
    Πολλαπλασιάζεται εύκολα με μοσχεύματα βλαστών. Χρησιμοποιούνται τα ριζωματώδη εξογκώματα του φυτού γνωστά ως «ραβέντι» που είναι αποτελεσματικά για την καταπολέμηση της δυσπεψίας και της δυσκοιλιότητος ……..

  37. atheofobos said

    Και εδώ η φωτογραφία του
    https://en.wikipedia.org/wiki/Rheum_officinale

  38. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Καλημέρα κι ἀπὸ μένα.
    Ὑπάρχει κι ἄλλο «βάρβαρο» φυτὸ στὴν Ἑλλάδα. Καὶ μάλιστα αὐτοφυὲς καὶ σὲ ἀφθονία:
    Τὸ ἁλιβάρβαρο (Centaurea raphanina mixta) http://www.agriamanitaria.gr/?gallery=%CE%B1%CE%BB%CE%B9%CE%B2%CE%AC%CF%81%CE%B2%CE%B1%CF%81%CE%BF-centaurea-raphanina-mixta

  39. Βάγια said

    Πάντως, στη χρήση του ραβεντιού ως βρώσιμο σε γλυκά αλλά και ως βότανο πρέπει να είναι κανείς πολύ προσεκτικός, καθώς τα φύλλα του περιέχουν οξαλικό οξύ σε τοξικές ποσότητες και μόνο οι κοκκινωποί μίσχοι είναι βρώσιμοι. Αυτό το φυτό το έχω συναντήσει (αναγνωστικά μόνο, σε βιβλία μαγειρικής από το εξωτερικό) να χρησιμοποιείται μόνο σε γλυκά, σήμερα. Ως λαχανικό έχω διαβάσει ότι χρησιμοποιούνταν σε κάποιες Ευρωπαϊκές χώρες κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Αυτό το διάβασα σ’ ένα επιστημονικό μπλογκ για δηλητηριώδη φυτά.

  40. spiral architect said

    Γιατί διαβάζοντας την ονομασία, έρχεται κάτι άλλο στο νου μου μου τρέχουν τα σάλια; 😋

  41. sarant said

    39 (και πιο πριν στο 5): Για το ραβέντι σε σαλάτα,
    https://www.google.com/search?q=rhubarb+salad&ie=utf-8&oe=utf-8

  42. # 38

    το νοστιμότερο χόρτο είναι το αγγιναράκι αλλά όχι και σε αφθονία…που να το βρεις παντού πουλάνε σταμναγκάθι καλλιέργειας, δεν το ψάχνουν στα βουνά πια

  43. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    42. Σὲ ἀφθονία γι’ αὐτοὺς ποὺ τὸ ψάχνουν στὰ βουνά. Γιατὶ ἄν δὲν βρέξεις κῶλο δὲν τρῶς ψάρι, ὅπως πολὺ καλὰ γνωρίζεις, Γιῶργο μου.

  44. Γς said

    40:

    Αντε

  45. Γς said

    40:

    Αντε

  46. Γς said

    Ωχ,

    https://www.google.gr/search?q=%CF%81%CE%B1%CE%B2%CE%B1%CE%BD%CE%AF&espv=2&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ved=0ahUKEwj1vPHjxfvSAhVC1BoKHSnUAvUQ_AUIBigB&biw=853&bih=605&dpr=1.5

  47. LandS said

    Βόλγας και πέρα του Βοσπόρου τόποι. Μιλάμε για τον Βόσπορο της Κριμαίας και όχι της Θράκης. Ναι;

  48. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    43,42,38. Τώρα ποὺ τὸ ξανασκέφτηκα μᾶλλον ἔχεις δίκιο, Γιῶργο.Θυμήθηκα πὼς μοῦ ‘λεγε κάποιος φίλος ὅτι στὴν Κρήτη ἀπαγορεύτηκε νὰ τὰ μαζεύουν ἐπειδὴ κόντευαν νὰ τὰ ξεπαστρέψουν.
    Εἶχαν γίνει κι αὐτὰ ἀντικείμενο ἐμπορίας στὰ μεζεδοπωλεῖα. Ὅ,τι ἔγινε καὶ μὲ τοὺς ἀχινοὺς.

  49. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Ἡ λέξη rabarbaro μοῦ ἦταν γνωστὴ ἀπὸ τὰ ἰταλικὰ ἀλλὰ δὲν μποροῦσα νὰ θυμηθῶ γιατί. Ποῦ τὴν εἶχα ἀκούσει; Τελικὰ θυμήθηκα. Στὴ βρώση του μπορεῖ νὰ ὀφείλονται τὰ κόκκινα οὖρα. Ὅπως καὶ μὲ τὸ πατζάρι

  50. Στούμπος said

    Στη Γερμανία (βόρεια ρηνανία βεστφαλία) το λένε ραμπάμπα (Rababa) εκ του Rhabarber, στην όψη θυμίζει κοτσάνια από παντζάρια, αλλά στην γεύση -μαρμελάδες, τάρτες- κάτι σαν πελτέ από ακτινίδια χωρίς τα κουκουτσάκια.

  51. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    50. Rababa εἶναι κι αὐτό:
    https://egyptiancentermakan.wordpress.com/rababa/

  52. sarant said

    51 Για την οποία ραμπάμπα έχει γράψει ποίημα ο Αγγουλές:

    Ραμπάμπα – Φώτης Αγγουλές

    Άκου, περνάνε τα ταμ-ταμ, με συνοδεία ραμπάμπας.

    Σοφέ, που σ’ αποτύφλωσε το λίγο φως της λάμπας,

    τίναξε απ’ τα γένια σου της έρευνας τη σκόνη,

    κι άντε ξοπίσω τους κι εσύ, στο δάσος που στοιχειώνει,

    να δεις το αμέρωτο στοιχειό, την πιο γλυκιά σου πλάνη,

    που απόψε μέσα στων πυρσών τις φλόγες θα πεθάνει.

  53. Μόνο εμένα αυτό το χορταρικό μου θυμίζει τα άγρια ραδίκια;

  54. Η rhubarb pie (βαρβαρόπιτα;) είναι χιλιοτραγουδισμένη (κάτι σαν «ιτιά μ’ ιτιά μ'») σε φολκ, κάουντρυ, και συναφή αμερικάνικα είδη μουσικής.
    Στο πιο γνωστό (διαφημιστικό) τζινγκλ ο – συνταξιούχος πλέον – Γκάρισον Κίλορ τραγούδαγε το Bebob-a-Rebop Rhubarb pie σε κάθε επεισόδιο του Prairie Home Companion (που συνεχίζει και χωρίς αυτόν).

    Και απ’ τον John Fogerty, σε ύφος bayou.

  55. Λ said

    Η πουτίγκα ρυζιού είναι το γνωστό ρυζόγαλο.Εμείς το φτιάχνουμε στην εστία. Η εγγλέζα συννυφάδα μου το φτιάχνει στο φούρνο και εκτός από γάλα βάζει και κρέμα γάλακτος και είναι πολύ ωραίο.

  56. sarant said

    55 Και είχα απορία αν είναι το ίδιο!

    54 Βαρβαρόπιτες και σπαμακόπιτες 😉

  57. ΣΠ said

    54, 56
    Η βαρβαρόπιτα πρέπει να φτιάχνεται της Αγίας Βαρβάρας.

  58. Γς said

    55:

    >Η πουτίγκα ρυζιού είναι το γνωστό ρυζόγαλο

    Περίπου. Ρυζόκρεμα.

    Δεν βάζουμε κρέμα γάλακτος στο Ρυζόγαλο.

    Τέσπα.

    Πολύ τό’ χω ρίξει στα ρυζόγαλα και τα ζελέ.

    Ομως το ζάχαρο ανέβηκε στα ύψη.

    Ετσι ψάχνω για καμιά πατέντα ζελέ χωρίς ζάχαρη.

    Και διαβάζω εδώ σε μια συνταγή με φυτική ζελατίνη, το άγαρ-άγαρ:

    «Το αγάρ – αγάρ δεν πήζει στο ξύδι και σε τροφές που περιέχουν οξαλικό όξύ όπως η σοκαλάτα, το σπανάκι ή το ραβέντι»

    Και σιγά μην δεν ξέρουμε [τώρα πια] τι είναι το ραβέντι…

  59. 57,
    Βεβαίως, το συζητάγαμε και σε κάποιο νήμα τις προάλλες για τον ασουρέ/Βαρβάρα, δημοφιλή στους Βορειοελλαδίτες.

  60. Λ said

    Ούτε εγώ βάζω φρέσκα κρέμα στο ρυζόγαλο. Μόνο γάλα, και το αρωματίζω με κιούλι (αμπερόριζα) και κανέλα

  61. Γιάννης Ιατρού said

    60: Λ
    αρμπαρόριζα το ξέρω εγώ, έτσι το λέτε εκεικάτω ή τό ‘γραψες έτσι κατά λάθος;
    (μην πάθουμε και καμιά ηλεκτροπληξία, ε;)

  62. Μαρία said

    61
    Εκεί κάτω το λένε κιούλι 🙂 Τι προέλευσης είναι άραγε η λέξη; Τούρκικο δεν είναι, γιατί τούρκικα τη λέμε εμείς: ιτίρι.
    Η αμπερόριζα κι αλλού https://www.google.gr/search?q=%CE%B1%CE%BC%CF%80%CE%B5%CF%81%CF%8C%CF%81%CE%B9%CE%B6%CE%B1&ie=utf-8&oe=utf-8&client=firefox-b&gfe_rd=cr&ei=7OjbWKurFsf08AeV2YzgAg

  63. Γιάννης Ιατρού said

    62 και θκιούλι. Δεν ξέρω αν βοηθάει αυτό για την προέλευση….

  64. Γιάννης Ιατρού said

    62β https://sarantakos.wordpress.com/2016/10/04/dragoman/#comment-386445

  65. Γιάννης Ιατρού said

    62α Βρήκα κι αυτό:
    Εγίναμε κκιούλι και γιέβεντο, στο χωρκιό = Γίναμε ρεζίλι στο χωριό.

  66. Ριβαλντίνιο said

    @ Γιάννης Ιατρού

    gül = ρόδο στα τουρκικά

    ;;;

  67. kül είναι στα τούρκικα η στάχτη, και συνδέεται κλασικά με τη διαπόμπευση («γίναμε ρεζίλι»). Δεν ξέρω τι σχέση μπορεί να έχει με την αρμπαρόριζα (ούτε τι είναι το γιέβεντο).

  68. Α, το γιέβεντο είναι φράγκικο όπως φαίνεται: https://www.slang.gr/lemma/2672-gibento (βλ. και σχόλια),

  69. Μαρία said

    67
    Αυτό το είδα κι εγώ στο λεξικό αλλά το απέκλεισα ξέροντας το ιtιr.

  70. Γιάννης Ιατρού said

    67/68: Δύτα
    γιεβέντο = αιτία να μας κοροϊδέψουν (γιβεντίζω, βυζαντινό) (;;;;)

  71. Γιάννης Ιατρού said

    α, τα 70 και 65 από εδώ

  72. Μαρία said

    70
    http://www.greek-language.gr/greekLang/medieval_greek/kriaras/search.html?lq=%CE%B3%CE%B9%CE%B2%CE%B5%CE%BD%CF%84%CE%AF%CE%B6%CF%89&dq=

  73. Καππαδοκης said

    70 στα κρητικά : ξεγιβεντιζω κάνω κάποιον ρεζίλι επίσης γιβεντο το ρεζιλικι

  74. Καππαδοκης said

    Ξεγιβεντισμενος ο ξςφτιλισμενος,

  75. Γς said

    66:

    Γκιούλ

    Κι ο φίλο μου ο Κώστας ο Γκιουλσερέν από την Πόλη.

    Το άλλαξε σε Γεωργίου

  76. leonicos said

    Αργά, για να μην πάρω απουσία
    Αύριο ίσως να ε΄πιμαι καλύτερο παιδί

  77. ΚΑΒ said

    H σκρόφα το γιβέντισμα για πανηγύρι τόχει.

  78. Γς said

    76:

    Γιατρέ μου, απανωτές μερτήσεις ζαχάρου από 405 έως 489 τώρα.

    Τι κάνουν;

  79. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα -είχα έξοδο μετά δημοσίων θεαματων!

  80. Παναγιώτης Κ. said

    @79. Πες μου ότι την έκφραση αυτή την ξέρεις από τον παππού σου ή τον πατέρα σου;
    Πιτσιρικάς όταν ήμουν και τρελαινόμουν με το σινεμά αυτό άκουγα ως σχόλιο!

  81. Παναγιώτης Κ. said

    @78. Τί; Άλλαξε η κλίμακα! Εγώ ακούω για 110, 120 άντε βία 160!

  82. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα,

    81: Μάλλον άλλο (καινούργιο) μηχανάκι μέτρησης χρειάζεται ο Γς 🙂 🙂

  83. Γς said

    82:

    Δυστυχώς αυτή είναι η πραγματικότητα. Τόσο υψηλές.
    Τώρα το πρωί νηστικός επιτέλους κατέβηκε στα 242…

    Και ρώταγα χτες το βράδυ την κόρη μου στο τλφ αν θέλει να πω τίποτα της μάνας της. Της μακαρίτισσας…

  84. Γιάννης Ιατρού said

    83: κανένα χαπάκι, καμιά ινσουλινούλα, κανένα περίπατο/περπατηματάκι; Κάνεις ή τρως μόνο ρυζόγαλα κλπ.;
    Τι να πω ρε Γς, πρόσεχε λίγο….

  85. ΓιώργοςΜ said

    80 Ακριβέστερο,»είχα εξόδου μετά δημοσίων θεαμάτων», παλιά στρατιωτική αργκό. Νοείται «άδεια εξόδου», η οποία περιοριζόταν στο σπίτι ή σε κάποια δουλειά, ενώ «μετά δημοσίων θεαμάτων» επέτρεπε είσοδο σε θέατρα, κινηματογράφους ….

  86. Πέπε said

    Γς, ξέρουμε ότι συνηθίζεις να γράφεις εδώ για ό,τι σε απασχολεί. Αλλά τώρα μ’ αυτό το τελευταίο, αρχίζει κανείς να αναρωτιέται για τα όρια μεταξύ ψιλής/ελαφριάς κουβέντας και σοβαρότητας:

    Πάνε δες ένα γιατρό από κοντά, αντί να ρωτάς για την υγεία σου σε λεξιλογικά μπλογκ!!!

  87. Γς said

    84:

    Ευχαριστώ ρε Γιάννη. Αν και ακούγονται όλα αυτά σαν ιατρικές συμβουλές Ντοcteur.

    Οσο για περπάτους και εξόδους μετά δημοσίων θεαμάτων (σχ. 80 & 85) προτιμώ τας εισόδους, μετά … ιδιωτικών θεαμάτων

  88. Γς said

    86:

    Με παρακολουθούν, αλλά τι να πρωτοπρολάβω.
    Ειδικά για τον διαβήτη ήμουν χτες στον παθολόγο. Μου άλλαξε κάτι δόσεις. Θα τον ξαναδώ στις 21/4/17. Μαμά μου. 50 χρόνια μετα τα τανκς…

  89. Παναγιώτης Κ. said

    @88. Είσαι άτυχος!
    Αν ζούσα στην Αθήνα (πολύ πιθανό το σπίτι μου θα ήταν στο Βύρωνα γιατί εκεί είναι τα περισσότερα πατριωτάκια εξ΄Ηπείρου) θα κάναμε από κοινού πρόγραμμα 6 χλμ. ημερησίως και τότε να δεις μέχρι που…κατακρημνίζεται το ζάχαρο!
    Τα 6 χλμ. δεν είναι πλασματικό. Γίνεται!

  90. ΓιώργοςΜ said

    86, 88 Από τη λίγη μου γνώση και εμπειρία σχετικά με το θέμα, είναι κεφαλαιώδους σημασίας να είναι κανείς πολύ σχολαστικός στη δίαιτα και τη δοσολογία των φαρμάκων, σε επίπεδο ψυχαναγκασμού.

    Ο διαβήτης θέλει κανόνα [MN mode off]

    Συμφωνώ κι εγώ πως όταν τα πράγματα είναι σοβαρά, οι συμβουλές από εμάς που μιλάμε χωρίς ευθύνη, στην καλύτερη περίπτωση θα δώσουν ιδέες, στη χειρότερη, κακές ιδέες… Ας κάνουν κι οι γιατροί τη δουλειά τους…

  91. sarant said

    89 Φυσικά και γινεται να κάνεις 6 χλμ τη μέρα.

  92. Λ said

    Για την καταπολέμηση του διαβήτη συστήνω μπόλικο κουρκουμά σε συνδυασμό με πιπέρι μαύρο, κανέλα, αρτισιά και άλλα μπαχαρικά.

  93. Για την καταπολέμηση του διαβήτη προτείνω το Διαβητολογικό Κέντρο του Λαϊκού και να μην σαβουριάζουμε γλυκά.

  94. Γς said

    Μέγας είσαι Κύριε!
    και
    Θαυμαστά τα έργα σου!

    Οπερ μεθερμηνευόμενον:

    ΤΗΣ ΠΟΥΤΑΝΑΣ !

    Μιράκολο, μιράκολο!

    Για τον διαβήτη που λέγαμε.

    Μετά τις απανωτές τετρακοσαριές κοντά στα 500
    mg/dL
    (Χιλιοστά γραμμαρίου γλυκόζης στο δεκατόλιτρο αίματος) τι τιμή είχα μόλις τώρα;

    119 !

    Επιτέλους!

    Μάλλον βρήκα ποιος ήταν ο λόγος του τόσο υψηλού σακχάρου.

    Μακάρι να έχω ανάλογες τιμές (γύρω στα 200) κατά την διάρκεια της ημέρας.

    Οπότε θα επανέλθω

    Δεύτερη μέτρηση τώρα:

    104! Θα τρελαθώ!

    Μακάρι, οπότε μπορεί να βρήκα την αιτία!

    Την οποία ας την αναφέρω [με κάθε επιφύλαξη]

    Ολα τα είχα σκεφτεί, και όλες τις προφυλάξεις είχα πάρει μέχρι που χτες το απόγευμα μου’ ρθε μια φλασιά:

    Η ινσουλίνη! Μήπως φταίει η παρτίδα, η συντήρησή της κλπ. παρ όλο που ήταν φρεσκοαγορασμένη…

    Πήγα λοιπόν κι αγόρασα καινούργια.

    Μακάρι να είναι αυτή η αιτία!

  95. gpoint said

    Δεν φταίνε τόσο πολύ τα γλυκά στο ανέβασμα του ζάχαρου, αν δεν κάνει κάποιος υπερβολές. Αυτό που ανεβάζει περισσότερο από όλα είναι η στενοχώρια οπότε το τρακοσάρι το πιάνεις σε χρόνο ντετε

  96. Γιάννης Ιατρού said

    94: Γς

  97. ΓιώργοςΜ said

    93 Συνυπογράφω, ο γενικός ιατρός ή ο παθολόγος μπορούν να ρυθμίσουν μια μέση περίπτωση, όταν τα πράγματα ξεφεύγουν, καλό είναι ν’ ασχοληθεί κάποιος ειδικός. Δεν ξέρω από γραφειοκρατικές διαδικασίες, χρόνο αναμονής και άλλα σχετικά, αλλά το Λαϊκό είναι πανεπιστημιακό και το προσωπικό ενήμερο.
    ΔΕΝ είναι μόνο μία παράμετρος που επηρρεάζει το σάκχαρο. Εκτός από τους υδατάνθρακες, είναι και η πηγή των υδατανθράκων, η αναλογία με πρωτεΐνες και λίπη, η άσκηση, η ψυχολογική κατάσταση, και πιθανότατα άλλα που δεν ξέρω (την εγκυμοσύνη δεν τη βάζω, νομίζω μπορούμε να την αποκλείσουμε με ασφάλεια 😛 ).
    Εγώ θα έκλεινα ένα ραντεβού με διαβητολόγο και στο μεταξύ θα κρατούσα ημερολόγιο με το είδος και την ποσότητα του φαγητού, το χρόνο άσκησης και τις μετρήσεις.
    Απροπό, δεν είναι μόνο η ινσουλίνη που μπορεί να επηρρεάσει τη μέτρηση. Το μαραφέτι που μετράει, οι ταινίες-αντιδραστήρια κλπ είναι σίγουρο πως είναι εντάξει;

  98. Γιάννης Ιατρού said

    Ρε Γς, αφού σου έχουμε πει, μην τα παίρνεις τα ληγμένα γμτ%$#@, αφού σε πειράζουν 🙂

    Αν είναι η παρτίδα ρε συ (όπως γράφεις/διαφαίνεται), πρέπει να γίνει και σ΄αλλους γνωστό …

  99. Πάντως, ο πατέρας μου παραλίγο να σχωρεθεί καμιά τριετία νωρίτερα γιατί το γμομηχανάκι του έβγαζε σχετικώς κανονικές μετρήσεις και όταν πήγε στο Διαβητολογικό του Λαϊκού, τον βρήκαν σούπερ-ανεβασμένο. Πήγα κι άλλαξα μηχανάκι, ταινίες κι όλα τα σχετικά. Τώρα, τα κληρονόμησα και μετριέμαι κι εγώ πότε-πότε.

  100. Γιάννης Ιατρού said

    99: Σκύλε,
    τα αντιδραστήρια που χρησιμιποιούνται στα μηχανάκια, ναι, μπορεί να είναι μάπα παρτίδα και να δείχουν το ίδιο.
    Αλλά, αν (π.χ. ο Γς) μέτραγε 40Χ και τώρα μετράει 10Χ με το ίδιο μηχανάκι/αντιδραστήρια, τότε η παρτίδα της ινσουλίνης είναι όντως πολύ ύποπτη και γι αυτό είπα πως πρέπει να γίνει περεταίρω γνωστό, π.χ. μέσω του φαρμακείου ή κάποιας υπηρεσίας του υπουργείου υγείας, γιατί απ΄ αυτό μπορεί να πάει κόσμος στα πευκάκια …. (εκτός κι αν δεν την είχε συντηρήσει σωστά, αλλά αυτό ο ίδιος το διαψεύδει αφού γράφει πως την είχε στο ψυγείο κλπ. κλπ).

  101. Το οποίο ψυγείο είχε χαλάσει και είχαμε γίνει όλοι ψυκτικοί εδώ μέσα. Θυμάσαι;

  102. Γιάννης Ιατρού said

    101: Ναι, το θυμάμαι, αλλά δεν έχει περάσει μήνας…. 🙂
    ‘Ασε που δεν είναι αναγκαίο…:
    Κάθε συσκευασία ινσουλίνης περιέχει οδηγίες σχετικά με το τρόπο συντήρησης της και την ημερομηνία λήξης της. Κάθε φιαλίδιο ινσουλίνης που διατηρείται σε θερμοκρασία δωματίου χάνει 1% της δραστικότητας της ανά μήνα παραμονής της . Σε ερεύνα που έγινε σε ινσουλίνες όπως regular, Lente and NPH που διατηρηθήκαν για το χρονικό διάστημα των 110 ημερών έχασαν το 10% της δραστικότητας τους

  103. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Βάρβαρο φυτό;
    Δίκταμνος ο λευκός dictamus albus,μπαρμπάρους, βάρβαρον, Αγιοβάρβαρα
    Τα φαρμακευτικά φυτά της Ελλάδος σελ.26

    Αϊ Βάρβαρος https://dasarxeio.com/2015/06/22/837-7/

    62. >>Η αμπερόριζα κι αλλού
    μπαρμπαρούσαστα Χανιά,
    αμπερόζα,εμείς ανατολικά.

  104. Γς said

    102:

    Και σιγά μην είχα την ινσουλίνη σ αυτό το ψυγείο.
    Την είχα πάντα σ ένα από τα άλλα δύο, που ποτέ δεν εχουν παρουσιάσει κάτι.
    Οσο γι αυτά που έλεγα για την ινσουλίνη…

    Δυστυχώς μετά από τις πραγματικά πολύ μικρές πρωινές συγκεντρώσεις….

    Δεν θέλω να το συζητάω πια. Συγγνώμη
    Και ευχαριστώ, που με παίζετε ακόμα 😦

  105. spyridon (...μόνο σπύρο με λένε, μόνο σπύρο ) said

    4 Γιάννη Ιατρού

    Αυτά δεν μου φαίνονται για ραβέντι (rabarber) όπως τα έμαθα στην Εσπερία και εγώ.
    Πριν δεν τα ήξερα. Τα κοτσάνια τους είναι αδύνατα

    Δυό φωτο σημερινές. Κρίμα σήμερα μας έφυγε ο ήλιος.
    Στην πεταλούδα (‘παγωνομάτα της ημέρας’ τη λένε οι Ολλανδοί) άρεσε μάλλον ο χυμός.
    Εγώ δεν κατάφερα να τα αγαπήσω. Τα έτρωγα μόνο στα επιδόρπια της Danone, γιαούρτι με rabarber

    [url=https://postimg.org/image/59owrohqh/][img]https://s20.postimg.org/59owrohqh/Rabarber_1.jpg[/img][/url]

    [url=https://postimg.org/image/8uksawma1/][img]https://s20.postimg.org/8uksawma1/Rabarber_2.jpg[/img][/url]

  106. sarant said

    105 Από αμέλεια της διευθύνσεως το σχόλιο έμεινε τρεις μέρες (!) στη σπαμοπαγίδα. Χίλια συγνώμη!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: