Τα πρώτα μεζεδάκια του 2026

Κι αυτή τη βδομάδα ήταν  πολύ ευκολο να βρω τίτλο για το πολυσυλλεκτικό εβδομαδιαίο άρθρο μας, το πρώτο του 2026. Βέβαια, κάποιος ψείρας θα έλεγε ότι ενώ το άρθρο είναι το πρώτο του 2026, τα ίδια τα μεζεδάκια, τουλάχιστον τα περισσότερα, είναι του 2025 -άλλωστε, ακόμα βρισκόμαστε στις 3 του μηνός, τι μεζεδοσυγκομιδή να γίνει μέσα  σε δυο μέρες, και μάλιστα γιορτιάρες; (Τον τύπο αυτό ακούστηκε να χρησιμοποιεί ο πρωθυπουργός πρόσφατα).

* Ξεκινάμε με ένα γεωγραφικό κουίζ  ή έστω ποδοσφαιρογεωγραφικό.

Γίνονται αυτές τις μέρες  οι αγώνες του Κυπέλλου Αφρικής στο ποδόσφαιρο και πολύς κόσμος  μαθαίνει χώρες  που την  ύπαρξή τους ίσως και να αγνοούσε. Ας πούμε, πού βρίσκεται η Αυτοκρατορική Γουινέα;

Σίγουρα βρίσκεται  στη Χώρα των Αγνώριστων. Διότι, Γουινέες υπάρχουν πολλές, όχι  όμως «Αυτοκρατορική». Υπάρχει το νησί Νέα Γουινέα, το δεύτερο πιο μεγάλο στον  κόσμο, που ανήκει το μισό στην Ινδονησία και το άλλο μισό αποτελεί το κράτος Παπούα Νέα Γουινέα, στον  Ειρηνικό. Υπάρχουν και τρία κράτη  στην Αφρική, η σκέτη Γουινέα ή Δημοκρατία της Γουινέας,  κάποτε γαλλική κτήση. Η Γουινέα Μπισάου, κάποτε πορτογαλική κτήση και η  μικρότερη απ’ όλες Ισημερινή Γουινέα, κάποτε  ισπανική κτήση.

Στο Κόπα Άφρικα συμμετέχει μόνο η Ισημερινή Γουινέα, και αυτήν… αναβάθμισε σε Αυτοκρατορική ο μεταφραστής -πώς το Equatorial έγινε Imperial, δεν ξέρω.

* Πριν προχωρήσω, μια προσθήκη επί του πιεστηρίου.  Όπως ανακάλυψε η Ομάδα  Παρακολούθησης Πρωτοσέλιδων Εστίας,  το ιστολόγιό μας έγινε πρωτοσέλιδο! Στην πρώτη  σελίδα της σημερινής Εστίας υπάρχει άρθρο με τίτλο «Παμψηφεί λέξις της χρονιάς  ο ΟΠΕΚΕΠΕ» και αναφορά στην ψηφοφορία μας, φυσικά σε πολυτονικό!

* Και συνεχίζω  τηλεοπτικά, με ένα  μεζεδάκι του 2026, έστω και παρωνυχίδα.

Ο Ηρακλής Πουαρό δεν είναι «Επιθεωρητής», δεν υπηρετεί στο αστυνομικό σώμα, είναι ιδιωτικός  ντετέκτιβ, private investigator. Ντετέκτιβ θα τον πούμε.

* Φίλος στέλνει την  οθονιά που βλέπετε, και ρωτάει αν έχω πάει  στο Φουκέτ.

Xρόνια φολλά, του απάντησα.

* Το επόμενο δεν το άκουσα με τα αυτιά μου, αλλά μου το μετέφεεραν δύο φίλοι, ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλον.

Ο λόγος για τους ορειβάτες στα Βαρδούσια: Μόλις το είπε στην ΕΡΤ. Μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο «οι σορές» των άτυχων ορειβατών. Χριστιάνα Μανιάτη η δημοσιογράφος.

* Κι ένα απόφευγμα διεθνούς κλίμακας. Γράφει φίλος:

Λέει ο φίλος:

Κυκλοφορεί η συνημμένη φωτό/αφίσα. Όμως διάβασα στα μηνύματα κοινότητας στο Τουίτερ πως ο Μαρκ Τουέν ποτέ δεν το είπε, ότι η φράση  αυτή εμφανίστηκε πρώτη φορά το 2011 κατά το κίνημα Occupy Wall Street και ότι  έχει αποδοθεί σε διάφορα πρόσωπα. Το 2016 αποδόθηκε και στον Τουέν.

Ετσι φαίνεται να είναι. Στη σελίδα του Κέντρου Μελετών Τουέν υπάρχει πολύ καλογραμμένη διερεύνηση.

* Ο ανταποκριτής μας από το Ηράκλειο Κρήτης στέλνει τη φωτογραφία.

Διαχείριση βέβαια, ο σφαλερός τύπος *διαχείρΗση είναι έλξη από την επιχείρηση.

Ξεχάστηκε και  ένα γράμμα στην  έκτακτη  ανάγκη, όπως και ο τόνος στην ανάγκη, εκτός αν πρόκειται για «εκτατή ανάγκη», που δεν το θεωρώ πολύ πιθανό!

Παρωνυχίδες; Αλλά και τσαπατσουλιά, κύριε Αντιδήμαρχε.

* Φίλος στέλνει ενδιαφέρον  άρθρο από το in.gr σχετικά με το μέλλον της εργασίας στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης. Εκεί επισημαίνει:

Παρά τη σαρωτική επέλαση των μηχανών, υπάρχουν τομείς που επιδεικνύουν αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα. Αυτοί οι κλάδοι βασίζονται σε τρία στοιχεία που η τεχνολογία αδυνατεί (προς ώρα) να προσομοιώσει πλήρως: την ενσυναίσθηση, τη σύνθετη δημιουργικότητα και τη χειρωνακτική επιδεξιότητα σε μη δομημένο περιβάλλον.

Και επίσης:

Η ρομποτική δυσκολεύεται (πάλι προς ώρα) να κινηθεί με την ίδια ευελιξία σε έναν χώρο που δεν είναι εργαστηριακά ελεγχόμενος.

Προσώρας ειναι το επίρρημα, που σημαίνει «προς το παρόν» και προήλθε εκ συναρπαγής απο τη μεσαιωνική φράση «προς ώραν». Έτσι το εχουν τα λεξικά.

Ο σχιζολέκτης  συντάκτης μάς γυρίζει… πίσω στον Μεσαίωνα.

* Kαι κάτι από την καποδιστριάδα, τον θόρυβο που έχει ξεσπάσει για την ταινία του Γιάννη Σμαραγδή.

Το αν η Ελβετία έγινε «πρώτη  φορά κράτος» το 1815 είναι συζητήσιμο, αλλά  το  βέβαιο είναι ότι η Ελβετία έχει  καντόνια, όχι καντούνια. Καντούνια, στενά σοκάκια, έχει η  Κέρκυρα.

Βεβαια, οι δυο λέξεις έχουν κοινή ρίζα, είναι ξαδέρφια από ετυμολογική άποψη -θα γράψουμε κάποτε.

* Φίλος στέλνει ένα παλιότερο λινκ, όπου γίνεται λόγος για την αγιοκατάταξη του Παπουλάκου:

Nέος Άγιος της Ορθόδοξης Εκκλησίας ο Όσιος Μοναχός Χριστόφορος, επικαλούμενος Παπουλάκος.

Δεν θα μπούμε (τώρα) στην ουσία, δηλαδή στην προσωπικότητα του Παπουλάκου, αλλά θα περιοριστώ στο ερώτημα  του φίλου,  αν  στέκει το «επικαλούμενος».

Όχι, θα έλεγα. Το ρήμα είναι «επικαλούμαι»,  οπότε επικαλούμενος είναι «αυτός  που επικαλείται». Π.χ. Ο υπουργός ακύρωσε  τη συνάντηση, επικαλούμενος ασθένεια.

Αποκαλούμενος, ταιριάζει. Και επονομαζόμενος, αν θέλετε.

Διόρθωση: Όπως υποδείχτηκε, το «επικαλούμενος» μπορεί να έχει και τη σημασία «επονομαζόμενος», ιδίως σε εκκλησιαστικά συμφραζόμενα,  οπότε είναι άστοχα όσα έγραψα.

* Μέρες που είναι, πολλοί αναζήτησαν το Εμβατήριο Ραντέτσκι, που είναι αγαπημένο πρωτοχρονιάτικο άκουσμα.

Θα  θυμάστε, το συζητήσαμε άλλωστε προχτές, ότι στο ρωμαϊκό ημερολόγιο, παλιά, ο πρώτος μήνας ήταν ο Μάρτιος.

Ε, ορίστε λοιπόν και ο Μάρτιος  Radetzky, τι χρείαν έχομεν άλλων  μαρτύρων;

(Radetzky March λέγεται το εμβατήριο, Μάρτιος μεταφράζει το μηχανάκι).

* Και άλλο ένα που δεν το διάβασα (ευτυχώς)  αλλά το μεταφέρει φίλος εγνωσμένης αξιοπιστίας:

«Η εφαρμογή της δεύτερης φάσης του 20-σημείου σχεδίου του προέδρου».

Αυτό ειπώθηκε αντί για «του σχεδίου 20 σημείων». Εντελώς στραμπουληγμένη σύνταξη, πιστή μεταφορά του «President’s 20-point plan».

* To σινεφιλικό της εβδομάδας, από τον Τιτανικό.

Δίνω τον λόγο στον σινεφίλο μας διότι τα λέει ωραία:

Ο εκ Κάπριου Λεονάρδος λέει στην Καίτη Γουϊνσλετ «πολύ σκληρός για βαλές» αναφερόμενος στον υπηρέτη-σωματοφύλακα του μνηστήρα της που τους καταδιώκει. Και βέβαια ούτε  …βαλές είναι, ούτε ρήγας, ούτε άσσος κούπα… την λέξη valet, αγγλικό λεξιδάνειο εκ της γαλλικής, που είναι ο προσωπικός υπηρέτης, ο καμαριέρης, κάποιου. Για αν είμαστε πάντως δίκαιοι στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, του εικοστού, τον απέδιδαν «βαλέ» πχ «Ο βαλές εισήλθε σιωπηλός, εκράτει τον δίσκον με την επιστολήν και εστάθη όπισθεν της πολυθρόνας του κυρίου του, αναμένων διαταγάς.» Honoré de Balzac, Ο πατήρ Γκοριό, μτφρ. ανών., Αθήνα: Βιβλιοθήκη των Κλασσικών, περ. 1915

* Άλλος φίλος στέλνει οθονιά από θρησκευτικό σάιτ:

Σχόλιο του φίλου: Μετά σεβασμού πληροφορώ τον συντάκτη πως ο Μόδεστος στον οποίο απάντησε ο Μέγας Βασίλειος (άνευ …δώρων και ταράνδων -αυτά υπήρξαν …εισαγόμενα) ήταν έπαρχος καθ’ότι η Καισάρεια ήταν -και είναι- πόλη και κέντρο  περιφέρειας, και όχι αντιτορπιλικό για να έχει …ύπαρχο!

* Και  κάτι αλλόκοτο.

Σε άρθρο για τη Μπριζίτ Μπαρντό στο in.gr διαβάζουμε ότι η εκλιπούσα είπε το ανεκδιήγητο:  «σφάζουν γυναίκες, παιδιά, μοναχούς, δημόσιους υπαλλήλους και τουρίστες – μια μέρα θα σφάξουν κι εμάς, και θα το έχουμε αξίξει».

Στην ουσία του αποφθέγματος δεν μπαίνω, αλλά σχολιάζω τον ταιριαστά ανεκδιήγητο ρηματικό τύπο «έχουμε αξίξει».

Το ρήμα «αξίζω» απαντά μόνο σε ενεστώτα και παρατατικό, λένε τα λεξικά, άντε και μέλλοντα διαρκείας. Δεν έχει αόριστο και παρακείμενο, αλλά αν είχε θα λέγαμε «άξισα» και «έχω αξίσει».

Προφανώς  η  Μπαρντό είπε κάτι σαν «on l’aura mérité». Mπορεί να αποδοθεί με ενεστωτα: θα μας σφάξουν  και θα το αξίζουμε, ακόμα καλύτερα: «και θα είμαστε άξιοι της τύχης μας». Υπάρχουν και άλλες ενδεχόμενες αποδόσεις, λιγότερο πιστές.

Αλλά όχι  «θα το έχουμε  αξίξει»!

* Επί του πιεστηρίου,  που λένε,  ένα τραγικό λάθος του  skai.gr:

Πέθανε πράγματι ο λυράρης Μανώλης Σκουλάς. Αλλά ο εικονιζόμενος είναι Σκουλάς, είναι λυράρης, είναι επίσης Ανωγειανός, αλλά είναι ο πολύ γνωστότερος Βασίλης Σκουλάς!

Ο Μανώλης Σκουλάς, όπως βλέπετε εδώ, ήταν άλλος!

* Και κλείνω με μια φωτογραφία από καταστημα στο Σύνταγμα.

Τσάντα χειρώς, βλέπω, αλλά και τσάντα χεριώς, μία φορά.

Και μη  χειρώστερα!

* Ας είναι το 2026 γεμάτο μεζεδάκια!