Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Το ελληνικό μαύρο χρυσάφι ξανά

Posted by sarant στο 13 Αύγουστος, 2019


Επειδή είχα μετακινήσεις χτες, αναδημοσιεύω σήμερα ένα παλιό άρθρο της σειράς με τα οπωρικά, ένα άρθρο μάλιστα που, περιέργως, δεν έχει αναδημοσιευτεί μετά την αρχική του δημοσίευση, το μακρινό 2011, παρά μόνο στο βιβλίο μου «Οπωροφόρες λέξεις». Σήμερα βάζω το αντίστοιχο κομμάτι από το βιβλίο, που είναι αρκετά διαφορετικό από την αρχική μορφή του άρθρου.

Πετρέλαιο ακόμα δεν έχουμε αξιωθεί να βρούμε σε μεγάλες ποσότητες κάτω από τη γη ή τη θάλασσά μας, και ίσως να μη βρούμε ποτέ, αλλά ελληνικός μαύρος χρυσός έχει υπάρξει στο παρελθόν, εξίσου προσοδοφόρος και πολύ πιο εύγευστος. Είναι η σταφίδα.

Η αποξήρανση των σταφυλιών για παρασκευή σταφίδας είναι γνωστή από τα αρχαία χρόνια. Ο Έρμιππος, κωμικός της κλασικής εποχής, σε ένα απόσπασμα κωμωδίας που διασώζεται από τον Αθήναιο, μας πληροφορεί ότι οι καλύτερες σταφίδες έρχονταν από τη Ρόδο. Η λέξη που χρησιμοποιεί είναι «ασταφίς», που ήταν παράλληλος τύπος με το «σταφίς» και αρχαιότερος. Φανερή είναι η σχέση με τη λέξη «σταφυλή». Υπάρχει και αρχαία παροιμία, «Ανθρώπου γέροντος ασταφίς η κεφαλή», η οποία μας θυμίζει το «σταφιδιασμένος» που λέμε εμείς σήμερα για κάποιον που έχει γεράσει και το δέρμα του είναι ζαρωμένο και  γεμάτο ρυτίδες.

Η κορινθιακή σταφίδα, δηλαδή η μαύρη, έγινε τόσο ονομαστή ώστε ταυτίστηκε σχεδόν με τη σταφίδα και γλωσσικά. Η λέξη «currant», που σημαίνει στα αγγλικά την κορινθιακή μαύρη σταφίδα, έχει την αρχή της στην Κόρινθο. Από τα γαλλικά, raisins de Corinthe, ή μάλλον raisins de Corauntz όπως ήταν στα γαλλικά της εποχής, πέρασε τον 14ο αιώνα και στα αγγλικά, όπου σιγά-σιγά το raisins παραλείφθηκε. Στα κείμενα της εποχής τη λέξη τη βρίσκει κανείς γραμμένη σε πάμπολλες παραλλαγές: corentes, corauntz, currents, currence, corans κτλ.

Μάλιστα, όταν τον 16ο αιώνα άρχισαν να καλλιεργούνται στην Αγγλία τα φραγκοστάφυλα, ο κόσμος νόμισε ότι αυτός ο καρπός είναι η νωπή μορφή της σταφίδας, και τα είπε κι αυτά currant· το λάθος επισημάνθηκε αμέσως, αλλά, όπως συχνά συμβαίνει, ρίζωσε, γι’ αυτό  σήμερα currants λέγονται και τα φραγκοστάφυλα και οι σταφίδες. Στην Αμερική, για να διαλυθεί η σύγχυση, τις σταφίδες τις λένε Zante currants, δηλαδή ζακυνθινές. Η Ζάκυνθος ήταν σημαντική πηγή για εξαγωγές σταφίδας προς τη Βρετανία. Μια λέξη σχεδόν ξεχασμένη για την κορινθιακή σταφίδα είναι το κουρεντί,  αντιδάνειο από το currant.

Όταν κέρδισε η Ελλάδα την ανεξαρτησία της, η σταφίδα ήταν το μοναδικό αξιόλογο εξαγωγικό προϊόν του νεαρού κράτους. Δεδομένου ότι έφτασε να αντιπροσωπεύει το 50%-75% της αξίας του συνόλου των ευρωπαϊκών εξαγωγών, δεν είναι υπερβολή αυτό που είχε πει ο Ξ. Ζολώτας, ότι η σταφίδα για την Ελλάδα ήταν «ό,τι και ο καφές για τη Βραζιλία». Τότε η σταφίδα χαρακτηρίστηκε «χρυσός της Κορινθίας», αν και καλλιεργήθηκε σε πολύ ευρύτερη ζώνη, σε όλη τη δυτική και βορειοδυτική Πελοπόννησο και στα Επτάνησα, όπου οι αγρότες επέκτειναν δυσανάλογα τις αμπελοφυτείες σε βάρος των ελαιώνων και των άλλων καλλιεργειών. Πολλές οικογένειες που έπαιξαν ηγετικό ρόλο στην ελληνική πολιτική σκηνή εδραιώθηκαν με άξονα τις ζώνες Κόρινθος-Πάτρα και Πύργος-Καλαμάτα και συνδέθηκαν με το εμπόριο της σταφίδας.

Χαρακτηριστικοί είναι οι στίχοι που έγραψε για τη σταφίδα ο Κλεάνθης Τριανταφύλλου (1850-1889), ο εκδότης της εφημερίδας Ραμπαγάς:

        Απ’ το τσαμπί σου κρέμεται, γλυκιά μου μαυρομάτα,
το έθνος… Σένα θρέφουμε μονάκριβη ελπίδα,
χλωρή, όσο ξεραίνεσαι, συ κάνεις την πατρίδα,
είν’ από σένα τάλαρο τ’ αλώνια μας γεμάτα,
μικρή, γλυκομελάχρινη, κοπέλα μου σταφίδα!

Σχεδόν το σύνολο της παραγωγής της σταφίδας εξαγόταν. Ο μεγάλος πελάτης αρχικά ήταν η αγγλική αγορά· εκεί η σταφίδα χρησιμοποιόταν στην παρασκευή της πουτίγκας, που ήταν βασικό στοιχείο της διατροφής των λαϊκών στρωμάτων. Καθώς η τιμή της σταφίδας ανεβοκατέβαινε, οι σταφιδοπαραγωγοί, που είχαν μικρές οικογενειακές εκμεταλλεύσεις, ευημερούσαν ή πεινούσαν (οι έμποροι πάντοτε θησαύριζαν). Μετά το 1880 άρχισε να φθίνει η ζήτηση σταφίδας από την Αγγλία και να πέφτει η τιμή της, αλλά ένα τυχαίο γεγονός έδωσε μια δεκαετή παράταση στην ελληνική παραγωγή: τα γαλλικά αμπέλια καταστράφηκαν από επιδημία φυλλοξήρας, οπότε οι Γάλλοι οινοπαραγωγοί στράφηκαν στην ελληνική σταφίδα και έκαναν μαζικές εισαγωγές που υπεραναπλήρωσαν τη μείωση της αγγλικής ζήτησης, με αποτέλεσμα  να εκτοξευθεί στα ύψη η τιμή της και να αυξηθούν οι καλλιεργούμενες εκτάσεις. Έτσι, ενώ το 1860 καλλιεργούνταν 220.000 στρέμματα που πάραγαν 50.000 τόνους σταφίδας (σχεδόν όλοι εξάγονταν), το 1891 η καλλιέργεια είχε φτάσει στα 670.000 στρέμματα και η παραγωγή στους 165.000 τόνους.

Ο Γ. Σουρής έγραψε στον «Ρωμηό» για τη σταφιδική κρίση:

                  Κι αν λείψει κάθε φόρος της, κι ας βάλουν πιο μεγάλο
                  εγώ ποτέ στο στόμα μου σταφίδα δεν θα βάλω
                  και ούτε θέλω να την δω ποτέ μου σε τραπέζι
                 κι ας κάνουν μόνο με αυτήν πουτίγκες οι Εγγλέζοι

Ο Αντρέας Καρκαβίτσας, που ήταν από εκείνα τα μέρη, περιέγραψε αριστοτεχνικά, στο διήγημά του «Το σύγνεφο», την αγωνία των σταφιδοπαραγωγών που έχουν απλώσει τη σταφίδα να ξεραθεί, καθώς βλέπουν ένα απειλητικό σύννεφο. Στο ίδιο διήγημα ένας παραγωγός καμαρώνει: «Ο Μάης βγάνει τα κεράσια, ο Θεριστής τ’ αγγούρια, ο Αλωνάρης τα καρπούζια και ο Άγουστος τα τάλαρα» – η αυγουστιάτικη σταφίδα έδινε το πολύ εισόδημα. Η Αθηνά Κακούρη περιγράφει με πολλή τέχνη στο μυθιστόρημα Πριμαρόλια την εποχή εκείνη στην Πάτρα.

Μια γουστόζικη λεπτομέρεια: για να πεισθεί το ελληνικό κράτος να δώσει άδεια στη γαλλική αρχαιολογική σχολή να κάνει ανασκαφές στους Δελφούς, κάτι που συνεπαγόταν εκτεταμένες απαλλοτριώσεις στο χωριό (το Καστρί) που ήταν χτισμένο πάνω στον σημερινό αρχαιολογικό χώρο, το γαλλικό κράτος δέχτηκε να αγοράσει μια σημαντική ποσότητα σταφίδας σε ικανοποιητική τιμή – σταφιδική διπλωματία δηλαδή!

Κάθε τι ωραίο κάποτε τελειώνει… και μάλιστα απότομα. Από το 1889 οι γαλλικές αμπελοφυτείες άρχισαν να αναρρώνουν, με αποτέλεσμα οι εισαγωγές να πέσουν κατακόρυφα: από 69.500 βαρέλια το 1889 σε 21.700 το 1892 και σε μόλις 3.100 το 1893. Εξίσου δραματική και η πτώση της τιμής: από 625 φράγκα ο τόνος το 1890 έπεσε σε 92 το 1893! Το κράτος παρενέβη με τρόπο που ικανοποιούσε τους σταφιδεμπόρους και όχι τους σταφιδοπαραγωγούς· αγόραζε ποσότητες σταφίδας από τους παραγωγούς, που τις χρησιμοποιούσε για την παραγωγή οινοπνεύματος, ώστε να ανακόψει την πτώση της τιμής του προϊόντος.

Ο Πατρινός ποιητής Ηλίας Συνοδινός, χρησιμοποιώντας το ψευδώνυμο Μώμος Πατρεύς, δημοσίευσε το 1894 την εξής παράκληση προς τη σταφίδα, σαν να εκλιπαρεί κάποια θεότητα:

       Σταφίς, ελέησόν μας,
κλεινή Ελλήνων σώτειρα, ευθύς βοήθησόν μας
εκ των μεγάλων και πολλών, νυν ρύσαι μας, κινδύνων,
μη ζήτει την καταστροφήν του γένους των Ελλήνων.

        Ως βλάκες, φευ, αφήσαντες αγόνους άλλους πόρους
και ζώντες έως σήμερον με δάνεια και φόρους,
της πείνης θα ψοφήσομεν, αν συ δεν ευδοκήσεις
ολίγον άρτον κρίθινον ημίν να χορηγήσεις.
Σταφίς, σε μόνην έχομεν βοήθειαν κι ελπίδα,
λοιπόν, θεά, διάσωσον την δύστηνον Πατρίδα,
εκ σού και μόνης, των Ρωμηών το κράτος συντηρείται
εκ σού κι αυτός ο Βασιλεύς αδρώς μισθοδοτείται.

Η κρίση της σταφίδας είναι σε μεγάλο βαθμό υπεύθυνη για την πτώχευση της Ελλάδας επί Τρικούπη («δυστυχώς επτωχεύσαμεν», τον Δεκέμβριο του 1893). Επίσης, γέννησε τα πρώτα κοινωνικά κινήματα, αρχικά μεταξύ των σταφιδοπαραγωγών. Δεν είναι τυχαίο που οι πρώτοι σοσιαλιστές και αναρχικοί εμφανίστηκαν όχι στην Αθήνα αλλά στην Πάτρα και στον Πύργο. Η σταφιδική κρίση πυροδότησε άλλωστε τη μαζική μετανάστευση στην Αμερική, από την τελευταία δεκαετία του 1890 και μετά, όταν μετανάστευσαν, κυρίως από την Πελοπόννησο, εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες.

Βέβαια, σταφίδα δεν είναι μόνο η μαύρη αλλά και η ξανθή, που ανήκει στην ποικιλία σουλτανίνα, κι αυτή χωρίς κουκούτσια (απύρηνη), όπως και η κορινθιακή. Το όνομα προέρχεται από τα ιταλικά (uva sultanina) και μάλλον οφείλεται στο ότι η σταφίδα αυτή εισαγόταν από την επικράτεια του σουλτάνου, την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Σύμφωναμε μία άλλη εκδοχή, πήρε το όνομά της από την καταγωγή της, δηλαδή από την επαρχία Σουλτανιέ της Περσίας. (Υπάρχουν και άλλες θεωρίες, πολλές μάλιστα επιστρατεύουν και κάποιον μύθο, επειδή στα αγγλικά η λέξη για τη σταφίδα, sultana, είναι ίδια με τη λέξη για τη σουλτάνα.) Στην Ελλάδα η σουλτανίνα ήρθε το 1838 από τη Σμύρνη.

Όταν λέμε για κάποιον ότι «έγινε σταφίδα», εννοούμε καταρχάς ότι γέρασε πολύ και το δέρμα του έχει γεμίσει ρυτίδες, ότι σταφίδιασε, όπως είπαμε και παραπάνω με αφορμή την αρχαία παροιμία· ωστόσο, η ίδια έκφραση χρησιμοποιείται επίσης σαν ένα από τα αναρίθμητα συνώνυμα τού «έγινε λιάρδα», δηλαδή μέθυσε πολύ. Ο Βάρναλης, στις αναμνήσεις του από την εξορία, θυμάται έναν σύντροφό του, από την Μπαρμπάσαινα Ηλείας, που είχε παρατσούκλι «Ο Σταφίδας», επειδή ήταν σταφιδοπαραγωγός.

Σταφίδες μοιράζει ο στρατός στους φαντάρους· αξιόπιστος σύντροφος κόντρα στο κρύο στις βραδινές περιπολίες σε καιρό ειρήνης, πολύτιμο εφόδιο που σώζει ζωές στον πόλεμο, όπως λέει κι ο Ελύτης στο Άξιον εστί: «Και τις λίγες φορές οπού κάναμε στάση να ξεκουραστούμε, μήτε που αλλάζαμε κουβέντα, μονάχα σοβαροί και αμίλητοι, φέγγοντας μ’ ένα μικρό δαδί, μία μία εμοιραζόμασταν τη σταφίδα.»

Η σταφίδα ποτέ δεν ξαναβρήκε τη δόξα του 1880 και ποτέ δεν ξεπέρασε τη χρόνια κρίση της· στην Κατοχή όμως, αλλά και μετά, έσωσε και έθρεψε πολύ κόσμο. Το ελληνικό μαύρο χρυσάφι έχει χάσει λίγη από τη λάμψη του, όχι όμως και την αξία του.

Advertisements

142 Σχόλια to “Το ελληνικό μαύρο χρυσάφι ξανά”

  1. Γς said

    Καλημέρα

    >Ο Γ. Σουρής έγραψε στον «Ρωμηό»

    Και τον θυμήθηκα με την σταφίδα τα σταφύλια τη σαλάτα και την Αμαλία καθώς θέλει το ανέκδοτο

    Κάποτε κάλεσε η βασίλισσα Αμαλία τον Σουρή στο τραπέζι. Θέλοντας να τον πειράξει, στην αρχή του γεύματος καθώς φέρνανε τις σαλάτες του λέει :
    – Αϊντε τώρα Σουρή, να σ’ αλατίσουμε … (σαλατίσουμε, εννοούσε τάχα να >φάμε σαλάτα)

    Κάνει υπομονή αυτός, και όταν έρχεται το τέλος του γεύματος φέρνουν φρούτο σταφύλια. Οπότε βρίσκει την ευκαιρία και απευθυνόμενος στη βασίλισσα της λέει :

    – Τώρα μεγαλειοτάτη, είναι ώρα να στα φιλήσουμε ! (να σταφυλίσουμε)

    Πηγή: https://anekdota.duckdns.org/2000/0289.html

  2. gpoint said

    πάντως το έγινε σταφίδα για τους μεθυσμένους είναι γιατί δεν γίνεται κρασί από αυτές. Οι αποξηραμένες μαύρες μου αρέσουν και τις βάζω και στην φανουρόπιττα, τις ξανθές μόνο στην γέμιση της γαλοπούλας. Σαν νωπές , τα σταφύλια γενικά δεν μου αρέσουν

  3. Νέο Kid said

    Ο Πατρεύς είναι εύρημα του Νεοκιδιου (σχόλιο 9 στο άρθρο του 2011). Με λύπη βλέπει ο μεγάλος αυτός ανήρ τη συμμετοχή του να έχει γίνει αντικείμενο πλαγιαρισμού , χωρίς να του έχουν προσποριστεί τα νόμιμα πνευματικά δικαίωμα… o tempora o mores!

  4. Γς said

    Κι ήταν και τα ψωμάκια με σταφίδες, ό,τι έπρεπε για την πείνα μας τότε στα μικράτα μας`

    Α, και η Θρεψίνη [σταφιδίνη] που έκανε θραύση

    Και το άσμα:

    Ο χριστός είναι που δίνει το ψωμί και τηυν Θρεψίνη!

    [αντι του: Ο χριστός είναι που δίνει την χαρά και την Ειρήνη]

  5. Καλή σας μέρα, good morning 😊!

    Κλείστε τζάμια, η αιθάλη είναι ζάλη.

  6. atheofobos said

    Την 10ετία του 50 το συνηθέστερο σταφύλι που ερχόταν στην Αθήνα ήταν η πεντανόστιμη κορινθιακή σταφίδα. Σήμερα ρωτώντας ένα μανάβη γιατί δεν φέρνουν, μου απάντησε πως όσες φορές έχουν φέρει έμεινε απούλητη μεγάλη ποσότητα, γιατί οι περισσότεροι δεν την ξέρουν!

  7. 5

    ωχ Μπαναγιάμ τι ΓΙΟΥΤΟΥΜΠΆΚΙ μπηκε αντ αυτού

    σας παρακαλώ ΣΒΗΣΤΕ ΤΟ

  8. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολυ για τα πρώτα σχόλια!

    3 Δικό σου εύρημα είναι, πράγματι!

  9. Γς said

    Ο σταφυλόκοκκος παίζει;

  10. Mr. Eugenides, the Smyrna merchant
    Unshaven, with a pocket full of currants

    (Ο Σμυρνιός έμπορας, κύριος Ευγενίδης
    Αξούριστος, με την τσέπη γεμάτη σταφίδες – του Σεφέρη πρέπει να είναι η μετάφραση που βρήκα)

  11. Στη δεκαετία του 50, τα φουρνάρικα, εκτός από κουλούρια, έφτιαχναν καθημερινά και σταφιδόψωμο. Παιδική λιχουδιά της εποχής ήταν και ανακατεμένη με αφράτα στραγάλια.

    Η σταφίδα μπαίνει και στα κόλλυβα.

    Ο ΑΣΟ ήταν ο οργανισμός για την διαχείριση της σταφίδας.

    Και σήμερα ακόμη, στις πλαγιές της Ζήρειας, ανεβαίνοντας από Ξυλόκαστρο προς Τρίκαλα, βλέπεις στρωμένη την σταφίδα για αποξήρανση στον ήλιο, προστατευμένη από πλαστικά φύλλα.

  12. Νίκος Κ. said

    Ο πάντοτε καυστικός Εμμανουήλ Ροΐδης για το σταφιδικό ζήτημα (Άπαντα, τόμος 5, σελ. 195):

    Πρό τίνων ετών, ότε είχεν άξίαν ή σταφίς, ήδύνατό τις νά μακαρίση τούς «Ελληνας, ότι διά τής φιλοπονίας των κατώρθωσαν νά μεταβάλωσι τήν πατρίδα των εις μέγαν σταφιδώνα. Πώς όμως νά πράξη τούτο σήμερον, ότε άπ* άκρου εις άκρον τοϋ σταφιδώνος τούτου άντηχοΰσι κραυγαί άπελπισίας, και πώς νά συγχαρή διά τήν φρόνησιν και τό πνεΰμά των, τούς πυρπολήσαντας τά δάση, έκριζώσαντας τούς έλαιώνας, θυσιάσαντας τά πρόβατά των και πιστεύσαντας ότι δύναται
    όλόκληρον τό έθνος νά ζή καΐ νά πλουτή έπ’ άπειρον έξ ένός μόνου δωρηθέντος ύπό τοϋ Θεού μονοπωλείου; Τό αύτό περίπου ώς αν έξήρτων οί Γάλλοι τήν τύχην των έκ μόνου τοϋ καμπανίτου ή ol Βούλγαροι έκ μόνης τής άποστάξεως τοϋ ροδελαίου.

  13. Ο ΑΣΟ ήταν ο οργανισμός για την διαχείριση της σταφίδας.

    …όπως ξέρουν όλοι οι παραθεριστές που λύνουν σταυρόλεξα 🙂

  14. Georgios Bartzoudis said

    Κάθε αναφορά του Νοικοκύρη στο εμπόριο (της σταφίδας, επί του προκειμένου) είναι και ένα βέλος κατά του εμπορίου.
    Εγώ λοιπόν θα θυμίσω κάτι που είπε ένας από τους (θεωρούμενους) μεγάλους του Κομμουνισμού, ο Τρότσκι (Θεός σχωρέσ’ τον τον Στάλιν που μας απάλλαξε από αυτόν): Η καθιέρωση του σοσιαλισμού-κομμουνισμού, δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση ότι πρέπει να εγκαταλειφθεί η «οικονομία της αγοράς» (ήτις βεβαίως περιλαμβάνει και το εμπόριο). Αυτό το διάβασα στα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης από μια σειρά τόμων που είχαν εκδοθεί για τους «μεγάλους» της ιστορίας (Χίτλερ, Στάλιν, Τρότσκι κλπ, κλπ) [Καλά. Μη με ρωτήσετε τί άλλο θυμάμαι από τον τόμο περί Τρότσκι, διότι …θα σας το πω!]

  15. nikiplos said

    Στα 50ς οι γονείς μου – εμπορορράπται – θεωρούσαν τους Σταφιδέμπορους σαν κατά τεκμήριο πλούσιους και δέχονταν με αυτήν και μόνο την ιδιότητα ασμένως το βερεσέ τους. Υπήρχαν όμως και εξαιρέσεις, μία εκ των οποίων είχε φεσώσει τους γονείς μου. Σε ένα καφενείο τον συνάντησε ο πατέρας μου και του θύμισε εν μέσω παρόντων το χρέος του. Ο Σταφιδέμπορας θεώρησε ότι προσεβλήθη, και έβγαλε από την τσέπη του μια χούφτα λίρες – και του τις πέταξε. Ο πατέρας μου πήρε τις δύο που ήταν το χρέος και τις υπόλοιπες τις άφησε λέγοντας «αν δεν τις θέλει ο κύριος Νίκος δικές σας παιδιά». Αυτός ξέχασε τους τρόπους του και έσκυψε στα τέσσερα και μάζευε λίρες…

  16. 13 Από εκεί ακριβώς το έμαθα και εγώ, βεβαίως, βεβαίως!

  17. venios said

    4¨ Θυμάμαι ένα κουτί θρεψίνης (που δε βρήκα στο γουγλ), που είχε ζωγραφισμένο ένα παιδί που κρατούσε ένα κουτί θρεψίνη, που είχε ζωγραφισμένο ένα παιδί που κρατούσε ένα κουτί θρεψίνη,που είχε ζωγραφισμένο ένα παιδί που κρατούσε ένα κουτί θρεψίνη, κτλ., μέχρι όπου μπορούσες να δεις.

  18. Θρακιώτης said

    Μία μόνο παρατήρηση στο εξαιρετικό σημερινό άρθρο του κ. Σαραντάκου για την σταφίδα..

    Είτε από άγνοια, είτε εξεπίτηδες, ο κ. Σαραντάκος αποσιωπά κατά τουλάχιστον 650 χρόνια την είσοδο της «σταφίδος στην Θεία Ελληνική Γλώσσα, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η λέξις πρωτοσυναντάται στους «Δειπνοσοφιστές» του Αθηναίου.

    Ακόμα και ο πολυδιαφημισμένος Μπαμπινιώτης κάνει λάθος και στο «Ετυμολογικό» του λέει πως η λέξις πρωτοσυναντάται στον Ιπποκράτη, ενώ γνωρίζει πολύ καλά ότι δεν είναι σαφές τί ακριβώς έχει γράψει ο ίδιος ο Ιπποκράτης στο Ιπποκρατικό Corpus κι ότι τα περισσότερα κείμενα είναι μεταγενέστερα.

    Η αλήθεια είναι μία και ο μπακλαβάς γωνία: Η πρώτη καταγραφή της σταφίδος στην Θεία Ελληνική Γλώσσα έγινε πρίν το 450 π.Χ. στον Ηρόδοτο, στο 2ο βιβλίο των «Ιστοριών» του, στην περίφημη «Ευτέρπη», όπου περιγράφει πώς παραγεμίζουν την κοιλιά του σφαγμένου μοσχαριού οι Αιγύπτιοι:

    «ταῦτα δὲ ποιήσαντες τὸ ἄλλο σῶμα τοῦ βοὸς πιμπλᾶσι ἄρτων καθαρῶν καὶ μέλιτος καὶ ΑΣΤΑΦΙΔΟΣ καὶ σύκων καὶ λιβανωτοῦ καὶ σμύρνης καὶ τῶν ἄλλων θυωμάτων,»

    Εξίσου εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι ο κ. Σαραντάκος δεν τόλμησε να πεί ούτε μιά λέξη για την ετυμολογία της σταφίδος, τί ακριβώς σημαίνει αυτό το άλφα στον αρχαίο τύπο «ασταφίς», αν έχουν ετυμολογική σχέση η σταφίδα με το σταφύλι, γιατί το ένα γράφεται με ύψιλον και το άλλο με ιώτα κλπ. Ο Μπαμπινιώτης τα προσπερνά όλα αυτά, λέγοντας ότι πιθανώτατα η σταφίδα και το σταφύλι είναι προελληνικά δάνεια!.. (σ.σ.: από κάποια σημιτική γλώσσα, κύριε Γιώργο μου;)

  19. 17 designed by Hipgnosis ένα πράμα 🙂

  20. Σηλισάβ said

    14. Αγαπητέ σταλινικιέ είδαμε που οδήγησε ο κεντρικός σχεδιασμός και η κρατικοποίηση των πάντων

  21. Σηλισάβ said

    Σε μια εποχή γεμάτη ψυγεία και λοιπές ανέσεις, είναι δύσκολο να αντιληφθούμε την αξία της τροφής που διατηρείται και δεν χαλάει, της περίφημης «ξηράς τροφής». Για χιλιάδες χρόνια, σύκα, σταφίδες, λάδι και ελιές, κρεμμύδια και σκόρδα, παστό κρέας και ψάρια, αποτέλεσαν βασικό αγαθό και εμπορεύσιμο είδος για τους Έλληνες -και άλλους λαούς. (Στα δημητριακά πάσχαμε και κάναμε εισαγωγές, ήδη από τα αρχαία χρόνια).
    Χωρίς σταφίδα και λάδι δεν θα είχαμε και ναυτική παράδοση και εμπόριο, εφοπλιστές άρα και Μπουμπουλίνες.
    Το ακριβό ευρώ έκανε τις σταφίδες μας μη ανταγωνιστικές, και είναι πλέον μια καλλιέργεια που φθίνει.

  22. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>Το ελληνικό μαύρο χρυσάφι
    Χρυσαφί το χρυσάφι αυτό σ΄εμάς :). Ξανθό/ξανθή σταφίδα που λέει και το …ζουμερό άρθρο 🙂 .
    Σουλτανίνα (ή σουλτανιά) η κρητική κεχριμπαρένια σταφίδα και το κλήμα της, σουλτανί.

    >>αγωνία των σταφιδοπαραγωγών που έχουν απλώσει τη σταφίδα να ξεραθεί,
    Οψιγιάς, ο καθαρισμένος προσήλιος τόπος όπου απλώνονται τα σταφύλια για να ξεραθούν και ν γίνουν σταφίδες και πράγματι η βροχή,ακόμη και μια ψιχάλα είναι ο μέγας φόβος των σταφιδοπαραγωγών.

  23. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    22 Ωραία φωτογραφία!

  24. NIKOS NIKOS said

    Η σουλτανίνα είναι αντιδάνειο από τους Dire Straits.
    Το είχε αμολύσει και ο Ζουρλάρις όταν συνεργαζόταν με το ΚΚΕ. Το επιβεβαιώνει και ο Παπαχριστόπουλος σήμερα ενώ ο Τέρενς το ψάχνει ακόμα.

  25. Σηλισάβ said

    Προς Sarant: μια ιδέα για άρθρο είναι οι προσωπικές μας προφορές των ξένων λέξεων (ή μη). Να δώσουν οι ιστολογοαναγνώστες παραδείγματα, πχ το data ως «ντάτα» αντί για «ντέιτα». Εγώ πχ για χρόνια διάβαζα τη λέξη archive ως «άρτσιβ» (και άλλοι σίγουρα), πριν την ακούσω ως «άρκαηβ»

  26. BLOG_OTI_NANAI said

    18: Ως πρώτη καταγραφή η TLG δίνει ένα φραγκμέντο του Αλκμάνα:

  27. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Ενα επίκαιρο διήγημα από τα Ηρακλειώτικα

    Ο Αύγουστος του μπάρμπα – Μιράλη
    Για μόνιμη παρέα στον οψιγιά ο Μιράλης έσερνε πάντοτε την αγαπημένη γαιδουρίτσα του τη Λουλουδιά

    …Ο τρύγος είχε τελειώσει πριν λίγες μέρες και το απλωμένο σε άψογα στοιχημένους »νταμπλάδες» μαξούλι ,άλλαζε καθημερινά όψη παίρνοντας -μέρα τη μέρα – το χρώμα της παραδοσιακής ξανθοκόκκινης… γόησσας .
    Της σουλτανιάς δηλαδή, που, με φανερή αγωνία περίμεναν οι αγρότες ν αποξεραθεί κι ανίχνευαν με το βλέμμα κάθε πρωί τον ουρανό, μήπως και δούν κανένα συννεφάκι ύποπτο για βροχή .Μόνιμο εφιάλτη τότε της αγροτιάς , ολόκληρο τον Αύγουστο.
    Της σουλτανιάς που το μάζεμα , το σάκκιασμα και η παράδοση της στον έμπορα -κάπου εκεί στη Χανιόπορτα ,συνήθως- ήταν γιορτή για όλη την οικογένεια ,αφού σήμαινε παράδες , ζήση ολάκερης χρονιάς.
    https://www.cretalive.gr/opinions/o-aygoystos-toy-mparmpa-miralh

  28. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Αύγουστος 1935: Η απεργία των σταφιδεργατών στο Ηράκλειο – Οι εργάτες ζήτησαν ψωμί και η κυβέρνηση τους έδωσε 10.000 σφαίρες

    http://agonaskritis.gr/%CE%B1%CF%8D%CE%B3%CE%BF%CF%85%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%82-1935-%CE%B7-%CE%B1%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%B3%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%86%CE%B9%CE%B4%CE%B5%CF%81%CE%B3%CE%B1%CF%84/

  29. BLOG_OTI_NANAI said

    Λεξικό ψευδο-Ζωναρά, 11ος-12ος αι.

  30. mitsos said

    Καλημέρα σας
    @15 Nikiplos : Στα 50ς οι γονείς μου – εμπορορράπται – θεωρούσαν τους Σταφιδέμπορους σαν κατά τεκμήριο πλούσιους και δέχονταν με αυτήν και μόνο την ιδιότητα ασμένως το βερεσέ τους …
    Απίστευτες συμπτώσεις … Θα μπορούσα κι εγώ να ξενικήσω έτσι τα δικά μου σχόλια.
    ……………………………………………………
    Οφείλω ένα σχόλιο παραπάνω λόγω καταγωγής και διαμονής.

    Και στις δεκαετίες 65-85 υπήρξε μια σημαντική ανάκαμψη της τιμής της Κορινθιακής και των εξαγωγών και της παραγωγής. Όταν έφταναν οι πληρωμές στους αγρότες ( συνήθως Οκτώβρη ) τα δεκάδες «κωλόμπαρα» και «σκυλάδικα» από Βραχάτι ως Ξυλόκαστρο γέμιζαν με κάθε ηλικίας κουβαρντάδες που σκόρπαγαν τα χιλιάρικα μαζί μα τα καλαθάκια της λουλουδούς. Μέσα σε ένα μήνα «οι αρπαχτές τέλειωναν» και έμεναν ανοικτά μόνο 4-5 μαγαζιά του είδους.

    Τα τελευταία 10 χρόνια υπάρχει πάλι μια ανάκαμψη αλλά όχι πια προσανατολισμένη στην Κορινθιακή . Ίσως επειδή σε αυτήν ( την Κορινθιακή σταφίδα ) δεν φαίνεται να μπορεί μέσω ειδικών ραντισμάτων να γλυτώσει το χαράκι που θέλει εξειδικευμένα χέρια και πολλή κούραση ( αν και δεν είμαι σίγουρος πως δεν δοκιμάζουν κάποιοι νέα σκευάσματα ).
    Η παραγωγή πλέον στρέφεται είτε στο επιτραπέζιο σταφύλι στην εγχώριο αγορά είτε σε οικολογικά πιστοποιημένες καλλιέργειες για εξαγώγιμο κρασί. Οι οικογενειακές οινοποιΐες από Νεμέα ως Πάτρα πληθαίνουν και αναπτύσσονται. ( Νάναι καλά οι Αλβανοί που μαθαίνουν γρήγορα διότι τα 2-3 παιδιά της οικογένειας δεν θα αρκούσαν ακόμα και αν δεν ήταν φοιτητές στην Πάτρα ).

    Μάλλον δεν είναι λοιπόν κυρίως το ακριβό Ευρώ που έφταιξε . Αλλά ο όλο και μικρότερος κλήρος σε εδάφη με μεγάλη κλίση και ο πολύ αργός ρυθμός προσαρμογής, στα νέα δεδομένα της Θεάς Agoras. Για παράδειγμα αναφέρω πως τελευταία στην περιοχή υπάρχει υψηλή κερδοφορία στην δραστηριότητα με τα φυτώρια ξινών, ελιάς , και φυστικιάς. Δραστηριοτητα που απαιτεί όμως εκτός από πολλή προσωπική εργασία και εναλλαγή εδαφών κάθε 5 το αργότερο χρόνια. Μετά τον 6ο χρόνο με φυτώρια έχει εξαφανιστεί κάθε ίχνος του επιφανειακού γόνιμου εδάφους. Και δυστυχώς γι αυτό δεν φταίνει ούτε οι κρεατοφάγοι ούτε οι χορτοφάγοι . Φταίει ο αγοραίος ορισμός της έννοιας Ανάπτυξη

  31. giorgos said

    Οπως ακριβώς τά λέει ό Ροϊδης στό 12.
    Ποτέ κανένα κράτος δέν πρόκοψε μέ μονοκαλλιέργεια. Οτι έγινε μέ τόν μαύρο χρυσό τήν σταφίδα ,τό ίδιο έγινε καί μέ τόν λευκό χρυσό , τό βαμβάκι καί τό ίδιο γίνεται καί σήμερα μέ τόν τουρισμό.
    http://katotokerdos.blogspot.com/2014/09/blog-post_16.html

  32. BLOG_OTI_NANAI said

    Μεγάλη συλλογή λέξεων από σταφιδ- έχει ο Κουμανούδης:

  33. BLOG_OTI_NANAI said

  34. Θρακιώτης said

    Αφελέστατε κ. Blogotinanai (26 + 29),

    ευχαριστώ θερμώς για την υπενθύμιση της πρώτης καταγραφής της σταφίδος στον Αλκμάνα (620 π.Χ.), αλλά σίγουρα γνωρίζεις ότι αυτά τα fragmenta που αποδίδονται σε παλιότερους συγγραφείς δεν έχουν την παραμικρή εγκυρότητα. Σού θυμίζω το περίφημο ποίημα του Αρχιλόχου όπου πρωτοκαταγράφεται η λέξις «Κίναιδος» στην Θεία Ελληνική Γλώσσα και ο κ. Σαραντάκος αρνείται πεισματικά ότι είναι του Αρχιλόχου, προκειμένου να πειστούμε ότι η λέξις «κίναιδος» είναι πολύ μεταγενέστερη του 7ου αιώνος

    «Ἴσος κιναίδου καὶ κακῆς πόρνης ὁ νοῦς…»

    Από σένα, κύριε Blog μου θα περίμενα κάτι άλλο να μάς πείς: Ποιοί αφαίρεσαν το άλφα της «ασταφίδος» και την κάνανε «σταφίδα» και για ποιόν λόγο: Για να μή κουράζεσαι, θα σε ενημερώσω ότι οι πρώτοι που το κάνανε, ήσαν οι Εβδομήκοντα Ραββίνοι μεταφραστές της Τορά. Διαβάζουμε στο βιβλίο των «Αριθμών» (6,3)

    «ἐκ σταφυλῆς οὐ πίεται καὶ σταφυλὴν πρόσφατον καὶ σταφίδα οὐ φάγεται. »

    Παρόμοιες αναφορές στο σκέτο «σταφίδα» υπάρχουν σε όλη την Παλαιά Διαθήκη,πράγμα που καθιστά σαφές ότι οι αλητάμπουρες Εβδομήκοντα είναι αυτοί που αφαίρεσαν το άλφα από την «ασταφίδα»!.. Το γιατί θα το εξηγήσω (αν με προκαλέσεις…) αργά την νύχτα, μετά την αποψινή συντριβή του ΠΑΟΚ στο Άμστερνταμ. Για να σε βοηθήσω, σε ενημερώνω ότι σε ολόκληρη την Καινή ΔΙαθήκη δεν καταγράφεται ΟΥΤΕ ΜΙΑ ΦΟΡΑ η θεία ελληνική λέξις «σταφίδα». Γιατί άραγε;

  35. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Σταφιδωτά
    παραδοσιακό μας γλύκισμα. Κάνει θραύση τον 15αύγουστο ως νηστίσημο.

    Εμένα μ΄αρέσει πιο πολύ αυτή η εκδοχή

  36. Aghapi D said

    32 σήμερα μού έστειλαν και αυτό
    https://www.hartismag.gr/hartis-8/klimakes/glwsso-logika-lexiko-grafika?fbclid=IwAR1wyLSK6QIrptlAuc3emnmHC8EU3zlxlpETo6YOsiOnHawc73kiryTyhWI

  37. Γιάννης Ιατρού said

    30: Μήτσο, πολύ καλό σχόλιο.
    Απ΄όσα έχω ακούσει, κάτι ανάλογο συνέβη και στην περιοχή του Αιγίου (που έφερε την ονομασία Βοστίτσα κατά τους Μεσαιωνικούς χρόνους), με την σταφίδα που καλλιεργείται κυρίως στην ημιορεινή και ορεινή Αιγιάλεια να παίρνει κι αυτή το όνομά της απ’ αυτό (Vostizza)..

  38. BLOG_OTI_NANAI said

    34: Τι λες βρε τουρμπίνα που θα μιλήσεις για εγκυρότητα όταν ο κατάλογος αποσπασμάτων «Poetae Melici Graeci», κριτική έκδοση του D.L. Page είναι από τους πιο βιβλιογραφημένους που υπάρχουν, στις πιο έγκυρες συλλογές και ιστορίες αρχαίας γραμματείας.

    Επίσης την αφαίρεση του «α» τη συναντάμε ήδη τον 5ο αι. π.Χ. στον Ιπποκράτη ο οποίος έχει και τις δύο μορφές.

  39. Θρακιώτης said

    κύριε Blogotinanai (38), επανειλημμένως σού έχω πεί να μή τρίβεσαι στην γκλίτσα του τσομπάνη γιατί ξεφτιλίζεσαι πανελληνίως και όλοι καταλαβαίνουν τί γκαζοντενεκές είσαι…

    Ο Ιπποκράτης αναφέρεται στο δένδρο σταφίδα και όχι στην γνωστή σταφίδα: «Ἐκβόλιον ἐμβρύου καὶ ὑστέρων· σικύου ἀγρίου τὸν ὀπὸν, ὅσον πόσιν, ἐς μᾶζαν ἐμπάσασαν προσθεῖναι, προνηστεύσασαν ἐπὶ δύο ἡμέρας. Σταφίδος ἀγρίης ὅσον δύο δραχμίδας διεὶς μελικρήτῳ
    δοῦναι πιεῖν»

    Ας βγεί, επιτέλους, ο μακαρίως κοιμώμενος κ. Σαραντάκος και ας μάς πεί: Ποιός κατήργησε πρώτος το άλφα της «ασταφίδος»; Ο Ιπποκράτης που λέει ο κ. Blog, ή οι αλητάμπουρες Εβδομήκοντα που λένε όλοι οι ειδήμονες;

    Αν δεν μπορεί να απαντήσει ο κ. Σαραντάκος, ας βγεί να τοποθετηθεί ο παραγιός του ο Ιατρού, κάνοντας χρήση όλων των γερμανικών λεξικών του…Ας έχει υπόψιν του, όμως ο Ιατρού, ότι η απάντηση του Επιτελείου μας θα είναι πολύ σκληρή, απόψε τα μεσάνυχτα, λίγο μετά την συντριβή του ΠΑΟΚ από τον Άγιαξ…

  40. sarant said

    32-33 Πολύ καλό, βλέπει κανείς την κεντρική θέση που είχε η σταφίδα στη ζωή του κράτους. Σε μεταγενέστερη βερσιόν του άρθρου αξίζει επισήμανση

    38 Α γεια σου!

    36 Είναι πολύ καλά αυτά τα σημειώματα του Χαραλαμπάκη!

  41. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Φανερή -φανερώτατη- είναι η σχέση της «σταφίδος» με την «σταφυλή». Μήπως υπάρχει κάποια καλή εξήγηση [ει δυνατόν, χωρίς εβραϊκές συνωμοσίες..] για το ότι η διτυπία με το αρχικό α- ΔΕΝ συναντάται στο «σταφυλή» /«ασταφυλή»;

  42. Γς said

    36:

    >σήμερα μού έστειλαν και αυτό

    απο το οποίο βρήκα αυτό:

    >Η ιταλική λέξη fontana σημαίνει «σιντριβάνι, κρήνη, βρύση, πηγή».[9] Το μυαλό μας πηγαίνει αμέσως στην ονομαστή Φοντάνα ή Κρήνη ντι Τρέβι (Fontana di Trevi),

    https://caktos.blogspot.com/2014/06/blog-post_7858.html

  43. ΣΠ said

    «Σταφιδιάζω» σημαίνει «ζαρώνω», όπως συμβαίνει στα δάχτυλα όταν μείνουν πολλή ώρα στο νερό.

    Οι ελιές θρούμπες λέγονται και ζαρωμένες ή σταφιδιασμένες.

  44. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    43. >>σταφιδιασμένες
    Σταφιδολιές τις λέμε κάτω


    http://www.bostanistas.gr/?i=bostanistas.el.article&id=4344

    ΔΕΛΤΙΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟΥ ΑΫΛΗΣ ΠΟΛΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ
    Η καλλιέργεια της μαύρης (κορινθιακής) σταφίδας.
    http://ayla.culture.gr/wp-content/uploads/2018/03/H_%CE%BA%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%B9%CE%AD%CF%81%CE%B3%CE%B5%CE%B9%CE%B1_%CF%84%CE%B7%CF%82_%CE%BC%CE%B1%CF%8D%CF%81%CE%B7%CF%82_%CE%BA%CE%BF%CF%81%CE%B9%CE%BD%CE%B8%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CE%AE%CF%82_%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%86%CE%AF%CE%B4%CE%B1%CF%82.pdf

  45. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @43α. ..κι αυτή είναι η έννοια του «έγινε σταφίδα»= μέθυσε αγρίως = μούλιασε και ζάρωσε, σαν να ήταν βυθισμένος επί ώρες μέσα στο κρασί

  46. BLOG_OTI_NANAI said

    39: Και ο ψευδο-Ιπποκράτης πάλι στον 5ο αι. για «σταφίδες» χωρίς «α» μιλάει και το κείμενο δεν αφήνει αμφιβολίες ότι δεν αναφέρεται σε… δέντρο:

  47. BLOG_OTI_NANAI said

    46: Αυτό γιατί η TLG το τοποθέτησε στον 5ο αι;

  48. NIKOS NIKOS said

    Το raisin κανένας αγγλομαθής; Από που βγαίνε; Έχει καμία σχέση με το ρήμα raise ή το rise;

    Επίσης η σταφυλή έχει καμία σχέση με το στεφάνι και ο Στάφυλος με τον Στέφανο;

    Το αγγλικό step σχετίζεται και αυτό με το σταφύλι όπως και η στέπα;

    Το στιφάδο και σταφίδα;

  49. sarant said

    43 Παπουδιάζω λέγαμε εμείς

    47 Έλα ντε;

  50. ΣΠ said

    49
    Το παπουδιάζω δεν το ήξερα αλλά είδα ότι έχεις γράψει σχετικό άρθρο (φυσικά!):
    https://sarantakos.wordpress.com/2011/07/25/papoudiazou/
    Στα σχόλια βλέπω ότι αναφέρονται ως συνώνυμα το σταφιδιάζω και το παπαριάζω.

  51. Θρακιώτης said

    Πολύ αγαπητέ μου, κύριε Blogotinanai (46),

    γνωρίζετε πόσο σάς εκτιμώ για την ακούραστη ικανότητά σας + επιμονή σας να ψάχνετε στα παλαιά βιβλία. Ωστόσο, πέφτω από τα σύννεφα με το σχόλιο 46, αν και δεν θάπρεπε: Ένας ικανός χριστιανός λόγιος είσθε στο φινάλε και έχετε μαύρα μεσάνυχτα από Αρχαιοελληνική Γραμματεία. Το να μού μοστράρετε τον Ψευδο-Ιπποκράτη (ο οποίος έγραψε αιώνες μετά το 270 π.Χ που κατήργησαν οι Εβδομήκοντα το άλφα της ασταφίδος, για λόγους που – αν με προκαλέσετε… – θα εξηγήσω αργά την νύχτα…) σαν απόδειξη ότι υπήρχε παράλληλος τύπος «σταφίς» πρίν την μετάφραση της Τορά, είναι ασύλληπτη γκάφα.

    . Ας βγεί ο κ. Σαραντάκος, ή ο ελληνολάτρης ιατρός κ. Λεώνικος να μάς πούν πότε έγραψε ο Ψευδο-Ιπποκράτης, ώστε να γελάσει ο κάθε πικραμένος. Καλά που κατάλαβες την γκάφα σου στο 47, διαπιστώνοντας και μόνο σου πόσο ανυπόληπτο είναι το TLG, συνδέοντας τον Ψευδο-Ιπποκράτη με τον 5ο αιώνα π.Χ. Απ’ τα σύννεφα έπεσε και ο κ. Σαραντάκος στο 49, ο οποίος όμως αρνείται όπως ο διάβολος το λιβάνι να μάς απαντήσει αν οι Εβδομήκοντα ήσαν αυτοί που πρωτοαφαίρεσαν το άλφα της Σταφίδος!..

    Και κάτι άλλο, κύριε Blog μου: Αν πιστέψουμε τον Ψευδο-Ιπποκράτη, ο πραγματικός Ιπποκράτης (460 – 377 π.Χ.) ήταν ΡΑΤΣΙΣΤΗΣ, διότι ηρνήθη την πρόταση του Αρταξέρξη να περιθάλψει επί πληρωμή τους Πέρσες, επειδή ήσαν βάρβαροι! Αυτά λέει ο Ψευδο-Ιπποκράτης και ο βιογράφος του πραγματικού Ιπποκράτους, ο Σορανός ο Εφέσιος, γύρω στο 100 μετά Χριστόν!..

    Ο Αδαμάντιος Κοραής καταγράφει το εξής περιστατικό που αναφέρει ο βιογράφος του Ιπποκράτους, ο Σορανός ο Εφέσιος: Ο Βασιλεύς των Περσών Αρταξέρξης κάλεσε κάποτε τον Ιπποκράτη στην Αυλή του, στέλνοντας πρέσβεις με πολύτιμα δώρα, προκειμένου να αντιμετωπίσει ό φημισμένος Έλλην γιατρός έναν φοβερό λοιμό που είχε ενσκήψει τα χρόνια εκείνα στην Περσία και αποδεκάτιζε τους υπηκόους του Μεγάλου Βασιλέως… Ποια ήταν η απάντησις του Ιπποκράτους, όπως την καταγράφει ο Αδαμάντιος Κοραής, αντλώντας από τον βιογράφο του «Πατρός της Ιατρικής», Σορανού; ΑΡΝΗΘΗΚΕ ΝΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΤΙΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΤΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΤΟΥΣ ΠΕΡΣΕΣ έναντι οποιουδήποτε ανταλλάγματος και απάντησε στους πρέσβεις του Αρταξέρξου ότι δεν μπορεί να βοηθήσει τους Εχθρούς της Πατρίδος του!..

    Άρα, για ποιόν Όρκο του Ιπποκράτους μιλάμε; Αν αμφισβητείς, κύριε Blog, αυτά που γράφω, ευχαρίστως να σου αναρτήσω το σχετικό κείμενο του Κοραή + το πρωτότυπο του Σορανού και του Ψευδο-Ιπποκράτους για να ξεστραβωθείς

  52. Αγγελος said

    ΝΙΚΟ ΝΙΚΟ, raisin λέγεται γαλλικά το σταφύλι γενικώς, όχι η σταφίδα (που λέγεται raisin sec, ξερό σταφύλι). Ο περιορισμός της σημασίας στο αποξηραμένο σταφύλι είναι ιδιομορφία της αγγλικής. Η γαλλική λέξη πάλι προέρχεται από το λατινικό racemus, που αρχικά σήμαινε τσαμπί και ίσως να συγγενεύει με το ελληνικό ραξ = ρώγα. Η ίδια σημασιολογική διολίσθηση συνέβη στα αγγλικά, όπου τα σταφύλια λέγονται grapes, από το γαλλικό grappe = τσαμπί.
    Τα αλλά που αναφέρεις, όχι, δεν έχουν καμία σχέση μεταξύ τους.

  53. Θρακιώτης said

    Σοφέ Νέστορα του Ιστολογίου, κύριε ¨Αγγελε (52),

    αντί να κάνετε μαθήματα επιπέδου πρώτου μπακαλορεά στον κ. Νίκο-Νίκο, θα ήταν προτιμότερο να βγαίνατε και να μάς απαντούσατε στην ερώτηση που έχει τρομοκρατήσει από το πρωΐ έναν Σαραντάκο, έναν Ιατρού κι έναν Blogotinanai, με αποτέλεσμα να κρύβονται επί 7 ώρες στο καβούκι τους ή να πετάνε την μπάλα στην εξέδρα:

    Ποιός κατήργησε πρώτος το άλφα της ασταφίδος; Ο Ψευδο-Ιπποκράτης οι Εβδομήκοντα ή κάποιος άλλος; Μέχρι το 270 π.Χ. υπήρχε παράλληλος τύπος «σταφίς» (μαζί με το ασταφίς) στην Θεία Ελληνική Γλώσσα;

    Εδώ σε θέλω κάβουρα που περπατάς στα κάρβουνα, τα μαθήματα για το μπακαλορεά είναι εύκολα…

  54. Αγγελος said

    Θρακιωτη, απαντώ όταν ξέρω. Ο ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΣ, που προφανώς δεν ξέρει γαλλικά, έκανε μιαν απλή ερώτηση και του απάντησα. Ποτέ πρωτοαπαντά ο τύπος σταφίς χωρίς αρχικό α και ποτέ επικράτησε ΔΕΝ ξέρω, οπότε δεν μιλώ. Αν όντως πρωτοαπαντά στους Εβδομήκοντα, αυτό απλώς σημαίνει ότι στην εποχή τους επικράτησε, ή τουλάχιστον άρχισε να διαδίδεται ευρύτερα. Ή ότι ο τύπος ασταφίς ήταν αττικός και ο τύπος χωρίς α της αλεξανδρινής κοινής. Αν πιστεύεις ότι υπάρχει βαθύτερος λόγος, πες μας τον χωρίς άλλη πρόκληση 🙂

  55. BLOG_OTI_NANAI said

    53: Ρε χαμένε, το Liddell – Scott το γράφει ξεκάθαρα ότι και ο Ιπποκράτης και ο Θεόκριτος, ΠΡΙΝ ΤΟΝ 3ο αι. π.Χ. που φαντάζεσαι εσύ, αναφέρουν τη σταφίδα χωρίς το «α». Άντε ξύπνα που θα μου κάνεις και τον πονηρό:

  56. Jorge said

    Ρητίνη @48 ,εικάζω

  57. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Η σταφίδα ποτέ δεν ξαναβρήκε τη δόξα του 1880 και ποτέ δεν ξεπέρασε τη χρόνια κρίση της• στην Κατοχή όμως, αλλά και μετά, έσωσε και έθρεψε πολύ κόσμο. Το ελληνικό μαύρο χρυσάφι έχει χάσει λίγη από τη λάμψη του, όχι όμως και την αξία του.

    Θα μου επιτρέψει ο Νικοκύρης να διαφωνήσω με την τελευταία αυτή παράγραφο κατά τα… 2/3.

    α) Η σταφίδα η σουλτανίνα, ξαναβρήκε τη δόξα της –και μάλιστα σε υπέρτατο βαθμό- στην Κρήτη επί τρεις δεκαετίες τουλάχιστον: 1950-80 (δες και σχ.22+27, ΕΦΗ-ΕΦΗ).
    Αφήνω την σταδιακή εξέλιξη που είχε η καλλιέργεια της σταφίδας προπολεμικά (1925-1940), αφού οι πρόσφυγες που εγκαταστάθηκαν στο νησί είχαν μεγάλη εμπειρία στην καλλιέργεια σουλτανίνας. Όμως, ιδιαίτερα οι σταφιδοπαραγωγοί των βόρειων επαρχιών του Ηρακλείου (Μαλεβίζι – Τέμενος – Πεδιάδα) «φίλησαν τα χέρια τους» τα μεταπολεμικά χρόνια ως τις αρχές των 80ς.

    β) Έτσι είναι! Η μεγάλη θρεπτική αξία της σταφίδας έσωσε –κυριολεκτικά- πολλούς.

    γ) Δεν ξέρω για το μαύρο χρυσάφι, αλλά το ξανθό χρυσάφι έχει χάσει πολύ τη λάμψη του και σχεδόν τελείως την αξία του. Ελάχιστοι οι ασχολούμενοι πλέον…
    Αν εξαιρέσομε κάποιους που έχουν ξεκινήσει να καλλιεργούν και να παράγουν βιολογική σταφίδα, ελαχιστότατοι πλέον καλλιεργούν σουλτανιά αμπέλια με σκοπό τη σταφιδοποίηση (για εσωτερική κυρίως κατανάλωση).
    Οι περισσότεροι έχουν προσανατολιστεί πλέον στην παραγωγή επιτραπέζιων σταφυλιών και φαίνεται κάτι να κινείται σ’ αυτόν τον τομέα.
    Αλλά οι παλιές καλές μέρες της σταφίδας έχουν περάσει ανεπιστρεπτί….

    [Κάποια συμπληρωματικά, περί σταφιδοπαραγωγών-σταφιδεμπόρων-σταφιδεργατών-Κ.Σ.Ο.Σ. (Κοινοπραξία Συνεταιριστικών Οργανώσεων Σουλτανίνας) αργότερα, αν προλάβω…]

    – κ. Σαραντάκο: Όχι μόνο αρνείσθε να παραδεχθείτε ότι οι Ο΄ αφαίρεσαν το α- από την «ασταφίδα», αλλά δεν μας αποκαλύπτετε και πού το έχουν κρύψει επί τόσους αιώνες. Αφού σίγουρα το ξέρετε… (Θα τρελαθούμε εντελώς εδώ μέσα… 🙂 )

  58. Γιάννης Ιατρού said

    39 (τέλος) ..κάνοντας χρήση όλων των γερμανικών λεξικών του…
    Έχουμε και γαλλικά και γερμανικά κιτάπια μπάρμπα, διάλεξε 🙂

  59. Είμαι σίγουρος ότι αυτοί οι ύπουλοι Οβριοί οι Εβδομήκοντα βγάλαν το άλφα από τη σταφίδα όπως έβγαζαν το άλεφ από το μέτωπο του Γκόλεμ οι ραβίνοι μετατρέποντας την Αλήθεια σε Θάνατο. https://en.wikipedia.org/wiki/Golem#Earliest_stories Τι μας κρύβουν;; ΔΙΑΔΩΣΤΕ

  60. Γιάννης Ιατρού said

    59: Αμ εσύ είσαι προχωρημένος 🙂

  61. Θρακιώτης said

    Αφελέστατε γκαφατζή κ. Blog (55), άθελά σου μού πήρες το ψωμί απ’ το στόμα στο σχόλιο 55: Ήταν ένας από τους άσσους μου για να σε κάνω με τα κρεμμυδάκια τα μεσάνυχτα, αμέσως μετά την συντριβή του ΠΑΟΚ από τον Αίαντα.

    Καιρός να μάθεις, άχρηστε, ότι το 27ο Ειδύλλιο του Θεοκρίτου στο οποίο καταγράφεται ο τύπος «σταφίς» είναι μή γνήσιο και γραμμένο πολλές δεκαετίες μετά το 270 π.Χ. Αν δεν ήσουν τόσο επιπόλαιος, θα μπορούσες να αποφύγεις την γκάφα, διαβάζοντας το σχετικό λήμμα της Βικιπαιδείας: «Ειδύλλια: Αμφιβολίες έχουν διατυπωθεί και ως προς τη γνησιότητα οκτώ ειδυλλίων και συγκεκριμένα για τα υπ’αριθμόν 8, 9, 19, 20, 21, 23, 26 και 27»

    Αναρτώ την σχετική φωτοτυπία του 27ου Ειδυλλίου για να ξεστραβωθείς και να αντιληφθείς το μέγεθος της γκάφας σου, διότι μάς το ανάρτησες τελείως λάθος, φωτοτυπώντας κάποιο από τα σκουπιδοβιβλία σου

    ΗΘΙΚΟΝ ΔΙΔΑΓΜΑ: Όλοι εμείς οι επαγγελματίαι κλασικισταί ξέρουμε ότι το 27ο Ειδύλλιο του Θεοκρίτου φιάχτηκε από τους μαθητές του Μεγάλου Ποιητή στην Αλεξάνδρεια (όπου βουρβουλάκιαζαν οι συμπατριώτες των Εβδομήκοντα…), πολύ μετά τον θάνατό του (260 π.Χ.). Άρα, οι Εβδομήκοντα προηγήθησαν στην κατάργηση του άλφα της ασταφίδος τουλάχιστον 100 χρόνια του 27ου Ειδυλλίου του Θεοκρίτου. Περισσότερες πληροφορίες τα μεσάνυχτα, αμέσως μετά την συντριβή του ΠΑΟΚ, όταν δεν θα τολμά να βγεί και να πάρει θέση κι ο σχολιαστής Gpoint, γιατί θα τονε κλαίνε οι ρέγγες…

  62. sarant said

    Ευχαριστώ για τα σχόλια. Διασκεδάζω, όσο μπορω δηλαδή.

  63. 60 Όχι δα, είμαι πιο παραδοσιακός!

  64. BLOG_OTI_NANAI said

    61: Ρε τουρμπίνα, που πας να κρυφτείς; Και εγώ και ο φίλος σου ο Ιατρού, σου δείξαμε ότι σταφίς χωρίς «α» υπάρχει και στον Ιπποκράτη. Πάλι θα μας ζαλίσεις τον γκιώνη βραδιάτικα;

  65. BLOG_OTI_NANAI said

    59: Έτσι 🙂

  66. Θρακιώτης said

    Τον διά Χριστόν σαλόν παριστάνεις κ. Blog (64); Σού εξήγησα τόσες φορές (εδώ είναι ο κ. Σαραντάκος και ο επαγγελματίας φιλόλογος κ. Πέπες να το επιβεβαιώσουν) ότι το Ιπποκρατικό Corpus γραφόταν μέχρι το 300 μετά Χριστόν και ουδείς είναι βέβαιος ποιά είναι τα αυθεντικά κείμενα του Πατρός της Ιατρικής, Ιπποκράτους. Βρές άλλον συγγραφέα πρίν τους Εβδομήκοντα για να μάς πείσεις

    Σάς εγκαταλείπω για 3 ώρες διότι πάω να δώ το Άγιαξ – ΠΑΟΚ όπου έχω βάλει όλα μου τα λεφτά: Πενήντα ευρώ στο 3-0, και άλλα 100 ευρώ στο 4 γκόλ διαφορά και πάνω. Το πρώτο πληρώνει 11,5 προς 1 και το 4 γκόλ διαφορά και πάνω 17 προς 1. Υπόσχομαι αν κερδίσω, να κάνω το τραπέζι στον κ. Gpoint στο εστιατόριο «Αρχαίων Γεύσεις» του Μεταξουργείου. Θα υπάρχει και ρέγγα καπνιστή όπως την μαγείρευαν οι ΑΗΠ

  67. Georgios Bartzoudis said

    20, Σηλισάβ said…

    # Πέτυχες διάνα με …λιούφκα (όπως λέμε Μακεδονιστί)

  68. Γιάννης Ιατρού said

    63: χαχα, το έριξες στις προσφορές βλέπω 🙂

    Εγώ επί του θέματος προτιμώ ένα της εποχής μου 🙄😋, το πρωτότυπο πολλών σύγχρονων ιστοριών επιστημονικής φαντασίας, από τον Οβίδιο (LIBER Χ, 243-297), που αφηγείται την ιστορία του Πυγμαλίωνα και της Γαλάτειας 🙂

  69. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @68. Αναμφισβήτητα, Γιάννη, ο κολλητός σου διαθέτει μιά γα____νη διαίσθηση στα ποδοσφαιρικά. Ο ΠΑΟΚ προηγείται με 1-0!! 🙂

  70. mitsos said

    Και ημείς, οι περί των ετύμων αδαείς διασκεδάζομεν,
    Αλλά και δια της λογικής εικασίας άρξαντες την νόησιν περί του όρου «σταφυλίς» μας εγενήθησαν απορίαι τινές:
    α) ο όρος σταφυλίς έτυχε χρήσης υπό των ΑΗΠ ως συνώνυμος του όρου «βότρυς» ( τσαμπί μαλιαριστί ) π.χ. δια τον χαρακτηρισμόν άλλων καρπών πλην αυτών μόνον της αμπέλου ;

    β) είναι λογική η εικασία το αποτέλεσμά της καταστροφής του βοτρυοειδούς σταφυλίδος της αμπέλου να λάβει το χαρακτηριστικό όρο της ασταφ(υλ)ίδος ; Διότι ο όρος μάλλον ευκόλως απλοποιείται ή εκπίπτει εις το «ασταφίς» ; Υπάρχει αναφορά π.χ. του «ασταφίς ελαία» ;

    Ενταξει σταματώ …διότι μπορώ να σας διασκεδάσω κι άλλο ( μην ερεθέισομεν όμως και την σταφυλήν σας με τα χάχανα )… και βεβαίως δεν μπορώ να συναγωνιστώ τον «Θράκα» … Αλήθεια πότε έμαθαν οι Θράκικές φυλές τα Ελληνικά ; 🙂

  71. Myriolis said

    @22 «πράγματι η βροχή,ακόμη και μια ψιχάλα είναι ο μέγας φόβος των σταφιδοπαραγωγών»
    Αν η βροχή είναι μικρή και πετύχει τα σταφύλια απλωμένα, το πράγμα μπορεί να σωθεί, με ράντισμα με ποτάσα και γύρισμα. Με επίπτωση βέβαια στην ποιότητα. Αν ο οψιγιάς είναι σκεπαστός μπορεί και να μην γίνει ζημιά. Χειρότερα είναι τα πράγματα για τα ατρύγητα σταφύλια. Αν δεν τρυγηθούν γρήγορα, μέσα στις 2-3 επόμενες μέρες, θα σαπίσουν όλα και θα γεμίσει το αμπέλι μυγάκια (δροσόφιλα;).
    Θυμάμαι μια χρονιά, δεκαετία 60, έβρεξε την ημέρα της Παναγίας. Ο κόσμος ήταν ανέτοιμος, στην περιοχή μου ο τρύγος ξεκινούσε Σεπτέμβρη, και δεν σώθηκε τίποτα.
    Την χρονιά της επιστράτευσης έβρεξε τόσο πολύ, Σεπτέμβρη μήνα, που και τα απλωμένα χάθηκαν. Θυμάμαι έναν οψιγιά, ο έρμος ο ιδιοκτήτης είχε κάνει και ανάχωμα γύρω-γύρω, δεν ξέρω για ποιό λόγο, οπότε ήταν σαν μικρή λιμνούλα. Λάσπη και σταφύλια είχαν γίνει ένα.

  72. gpoint said

    # 66

    Βρε μανιαμούνια, κι ο τελευταίος κρετίνος κατάλαβε σήμερα γιατί η ουέφα δεν βάζει VAR σ’ αυτά τα ματς ώστε να προωθεί το «θέαμα» Πεντακάθαροπέναλτυ υπέρ του ΠΑΟΚ έπνιξε ο Εγγλέζος και μετά έδωσε 3 σε βάρος του ΠΑΟΚ που τα δυο δεν θα τα σφύριζε ούτε ο Μαρινάκης. Ασε το `100-0 στα φάουλ και το 90-10νστις κάρτες. Μέχρι που χέστηκε στο 3-2 και σφύριξε λήξη χωρίς να βαστήξει την καθυστέρηση που έκανε ο τερμτοφύλακας του Αγιαξ που είδε κίτρινη γι αυτό
    Και στην Τούμπα η διαιτησία έπαιξε Αγιαξ αλλά σήμερα ήτανε πραγματική σφαγή.
    Μοιραίος ο Πέλκας έχασε δυο «πάρε-βάλε» γκολ αν και πιστεύω πως θάδινε και τέταρτο πέναλτυ αν χρειαζότανε ο καραγκιόζης με την σφυρίχτρα

  73. sarant said

    72 Έχασες και την καπνιστή ρέγγα!

  74. NIKOS NIKOS said

    Στο θέμα της γλώσσας είμαι απροκάλυπτα θρησκόληπτος. Η γλώσσα είναι το επικοινωνιακό μέσο της θρησκείας και μόνο αυτό.
    Ο Στάφυλος είναι μία από τις μορφές του Οίνου. Ο Οίνος( ο Διόνυσος) είναι ο στεφανωμένος(Ειραφιώτης) βασιλιάς- Θεός.
    Ο Στέφανος ( Στάφυλος με μετατροπή του λ σε ν όπως Λευκωσία> Νικοσία, ήνθεν(δωρικό)>ήλθεν(αττικό) εορτάζεται από τις περισσότερες εκκλησίες στις 27 Δεκεμβρίου.(Η Ορθόδοξη εκκλησία τιμά την μνήμη του στις 27 Δεκεμβρίου, ενώ η Ρωμαιοκαθολική, η Λουθηρανική και η Αγγλικανική στις 26 του ίδιου μήνα. Σε χώρες όπως η Αυστραλία, η Αυστρία, η Γερμανία το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιρλανδία, η Ιταλία, ο Καναδάς, η Κροατία, η Νέα Ζηλανδία, η Πολωνία, η Σερβική Δημοκρατία, η Σλοβακία, η Τσεχία και η Φινλανδία, η εορτή του Αγίου Στεφάνου είναι δημόσια αργία. από το wiki).

    Είναι δηλαδή ένας άγιος με ευρεία αποδοχή και εορτάζεται μία ή δύο ημέρες μετά την εορτή της γέννησης του Ιησού, ιάσωνος, Ιάκχου, Γιαχβέ, Διονύσου ( Χριστός= εγώ ειμί η άμπελος) και προφανώς σχετίζεται με Αυτόν.
    Θανατώθηκε δε δια λιθοβολισμού από τους Ιουδαίους.
    Η σταφυλή στην υπερώα του καθένα από εμάς ονομάστηκε έτσι από την υπέρτατη θέση της και την επαφή της με την προς κατάποση τροφή.
    Η λέξη raisin έχει σχέση με τα raise και rise (ra είναι ο χρυσός, περίλαμπρος ήλιος, rays είναι οι ακτίνες του).
    Σουλτάνος είναι ο περίλαμπρος, ο εξέχων και ετυμολογείται από το Fάλιος, σάλιος>sol κτλ ( Σούλι Ηπείρου, Αττικής και Σουλία Κρήτης)
    Στα μυκηναϊκά το δ υπήρχε αντί του λ (dapurito=λαβύρινθος) αλλά έχουμε και τα δάφνη>λάφνη, λίσκος>δίσκος μέλι>μεδούλι, δάκρυma>lacryma κ.ά. στις διάφορες ελληνικές διαλέκτους.

    Στείβω> στέμφυλο αλλά και το αγγλικό step και η στέπα από το στείβω ( πατάω, πατητήρι = στίβος)

  75. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Θυμάσαι απού τσι τρώαμε
    στ΄αμπέλι τσι σταφίδες
    και τω μ προβάτω τσι ΄δινα
    γιατί δεν είχα ελπίδες

    (από μια σειρά μαντινάδες που ξεκίναγαν με το Θυμάσαι …)

  76. Γιάννης Ιατρού said

    75: χαχα! Τι να θυμάται κανείς…

  77. Γς said

    Και μετά την ελληνική πατέντα της Παναγίας της Ινδιάνας στο Μοντερέι της Καλιφορνίας

    https://caktos.blogspot.com/2013/05/blog-post_13.html

    στο δρόμο μου για το Σαν Φρανσίσκο στα 20 μίλια περίμενα να δω … σταφύλια!

    Ετσι μού’ ρθε ασυναίσθητα. Ενα φορτηγό από την Οκλαχόμα έστω.
    Τίποτα!
    Μια άχαρη μουντή πόλη η Σαλίνας

    Σήμερα κάπως ομόρφυνε με το National Steinbeck Center

  78. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Η σταφιδική κρίση και η μετανάστευση στις Η Π Α

  79. Γς said

    78:

    >Η σταφιδική κρίση και η μετανάστευση στις Η Π Α

    Κι εκεί σε λίγο καιρό κρίση ξανά και τα σταφύλια της οργής [Σχ. 77]

  80. Κώστας said

    52, 54: Άγγελε, νομίζω ότι… το τραβάει ο οργανισμός σου… 🙂

  81. sarant said

    80 Κώστα, γιατί σε πιάνει η παγίδα δεν ξέρω.

  82. […] Επειδή είχα μετακινήσεις χτες, αναδημοσιεύω σήμερα ένα παλιό άρθρο της σειράς με τα οπωρικά, ένα άρθρο μάλιστα που, περιέργως, δεν έχει αναδημοσιευτεί μετά την αρχική του δημοσίευση, το μακρινό 2011, παρά μόνο στο βιβλίο μου “Οπωροφόρες λέξεις”. Σήμερα βάζω το αντίστοιχο κομμάτι από το βιβλίο, που είναι αρκετά διαφορετικό από την αρχική μορφή του άρθρου.… — Weiterlesen sarantakos.wordpress.com/2019/08/13/stafida-2/ […]

  83. Κώστας said

    Ναι, όντως… Είναι εκνευριστικό.

  84. BLOG_OTI_NANAI said

    Σιγά μην ασχοληθούμε με τον μπάρμπα. Η TLG εμφανίζει τη σταφίδα χωρίς το «α» τρεις φορές στον 3ο π.Χ. αι., στον Νίκανδρο επικό, τον Μανέθωνα και τον Φίλωνα Βυζάντιο (1η εικόνα):

  85. BLOG_OTI_NANAI said

    74:

    … και με ονοματεπώνυμο

  86. Τι μπορεί να έγραψε ο Μανέθων για τη σταφίδα, αναρωτιέμαι;

  87. Aghapi D said

    86 https://www.academia.edu/15971264/%CE%9F%CE%B4%CF%85%CF%83%CF%83%CE%AD%CE%B1%CF%82_%CE%93%CE%BA%CE%B9%CE%BB%CE%AE%CF%82._%CE%91%CE%93%CE%A1%CE%99%CE%91_%CE%A7%CE%9F%CE%A1%CE%A4%CE%91_%CE%9A%CE%91%CE%99_%CE%9B%CE%91%CE%A7%CE%91%CE%9D%CE%99%CE%9A%CE%91_%CE%A3%CE%A4%CE%97%CE%9D_%CE%91%CE%A1%CE%A7%CE%91%CE%99%CE%9F%CE%A4%CE%97%CE%A4%CE%91

    Εδώ όλο και κάτι θα λέει

  88. Γιάννης Ιατρού said

    71: καλές παρατηρήσεις, για να καταλάβει κανείς τον κόπο και την αγωνία των παραγωγών (τουλάχιστον πιό παλιά, όσο υπήρχαν!)

    58 (συμπλήρωμα): για το (εικαζόμενο αρχαιότερο του ‘σταφίς’, προ-ελληνικό ?) ασταφίς κλπ. συμπυκνωμένα τα σχετικά αποσπάσματα/εξηγήσεις από το έργο των R.S.P. Beekes & Stefan Norbruis, (2014) Pre-Greek – Phonology, Morphology, Lexicon σε εικόνα εδώ

  89. 86 Μάλιστα. Πρέπει να είναι αυτό:
    Fr. 87 (from Plutarch, Is. and Osir., ch. 80).

    Kyphi is a mixture of sixteen ingredients — honey, wine, raisins, cyperus [? galingale], resin, myrrh, aspalathus, seselis [hartwort]; mastic, bitumen, thryon [a kind of reed or rush], dock [monk’s rhubarb], as well as of both junipers (arceuthids — one called the greater, the other the less), cardamom, and reed [orris-root, or root of sweet flag].
    http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Manetho/Sacred_Book*.html#On_Festivals

    Πράγματι, τυχαίνει να έχω τα Ηθικά του Πλούταρχου (όπου και το «Περί Ίσιδος και Οσίριδος») και διαβάζω: «Το δε κύφι μείγμα μεν εκκαίδεκα μερών συντιθεμένων, εστί, μέλιτος και οίνου και σταφίδος και κυπέρου…» κλπ κλπ.

  90. BLOG_OTI_NANAI said

    89: Ναι, είναι απόσπασμα από τον Πλούταρχο:

  91. BLOG_OTI_NANAI said

    Να προσθέσω ότι το «Περί Διαίτης Οξέων» που αναφέρει το Liddell – Scott (βλ. σχ. 55), έχει χρονολογηθεί ως ένα από τα παλιότερα και ως ένα από αυτά που διασώζουν αυθεντικά τη σκέψη του Ιπποκράτη:

    Τι έχουμε πάθει με τη σταφίδα χωρίς το… «α». Ρίχνει ένας παλαβός την πέτρα στο πηγάδι και χρειάζονται δέκα γνωστικοί για να τη βγάλουν…

  92. BLOG_OTI_NANAI said

    91: και εδώ:

  93. Γιάννης Ιατρού said

    Μπλόγκιε, σε λίγο ο «τρελός» θα ανακηρυχτεί σε personal trainer 🙂

  94. Γιάννης Ιατρού said

    O Ιπποκράτης στο «Περί γυναικείων». i-iii 101.1 🙂
    …χαλκεῖα͵ καὶ αὖθις ἐπιπάσσειν τοὺς ἅλας καὶ τὴν στυπτηρίην͵ εἶτα καταλείψας ὑποκάειν νύκτα καὶ ἡμέρην. Τὴν ἕδρην ἐμβάλλει· ἀσταφίδι λείῃ͵ τετριμμένῃ͵ ξηρῇ͵ ἐπαλείφειν τὴν ἕδρην. Τὰ πεπωρωμένα διαχεῖ· σανδαράκην ἐν σταιτί.

  95. BLOG_OTI_NANAI said

    93: Το γελάς; Οι πυροβολημένοι δίνουν αφορμές για έρευνα που είναι πέρα από κάθε φαντασία…

  96. BLOG_OTI_NANAI said

    94: Ναι, εξαιτίας του τρόπου διαμόρφωσης του, το ιπποκρατικό έργο περιλαμβάνει και τις δύο μορφές 🙂

  97. Γιάννης Ιατρού said

    95: Μόνο που καμιά φορά παρεξηγείται αυτή η έννοια του τρελού 🙂

  98. BLOG_OTI_NANAI said

    97: Αν και δεν είμαι σίγουρος ότι οι προτιμήσεις του συγκεκριμένου μοιάζουν με αυτές τις εικόνας, όπως και να’ χει, ευτυχώς, για κάθε ενδεχόμενο, είμαστε μακριά!

  99. NIKOS NIKOS said

    @77

    Στην Καλιφόρνια θεωρούσαν μέχρι πρόσφατα ως γηγενή ποικιλία το Zinfandel. ( Γενετικά προέρχεται από κροατικές ποικιλίες κτλ)
    Το White Zinfandel ήταν το διαδεδομένο γαμησόκρασο της δεκαετίας του 80 στην Αμερική.

    Πες μας αν ξέρεις εσύ ή κανένας άλλος αγγλομαθής ή Ινδιανομαθής το Napa Valley τι σημαίνει; Και από που προέρχεται;

  100. Γιάννης Ιατρού said

    96: Μπλόγκιε,

    δεν ξέρω αν έχεις προσέξει την σχετική παρατήρηση του Φρισκ (για ονόματα προερχόμενα από τον χώρο της Μ. Ασίας, βλ. σελ. 1 του ετυμολ. λεξικού του) για αυτό το πρόθεμα [ἀ- ], όπου αναφέρεται στον Paul Kretschmer (βλ. παραπομπές στο Glotta 21 (1932), σελ. 86ff., Glotta 22 (1933), σελ. 108 σημ. 3, Glotta 24 (1936), σελ. 218f. και Glotta 32 (1953), σελ. 182f. & σελ. 200ff.)

    Ο P.K. τείνει να διακρίνει σ΄αυτό το πρόθεμα ένα μη-ελληνικό άρθρο (όπως πιστεύει και ο Ελβετός Ασσυρολόγος/Χεττιτολόγος Emil Forrer που ασχολήθηκε και με την διαδρομή της ΠΙΕ).

    Οι ανωτέρω παραπομπές στο Glotta έχουν όντως ενδιαφέρον (τα τεύχη υπάρχουν στο γνωστών συμφερόντων 🙂 JStor…, έστω και μέσω SciHub 🙄🤐).

  101. 37,
    Πράγματι, παρόμοια περίπτωση στο Αίγιο (Βοστίτσα).
    Τα ορεινά χωριά της περιοχής (Μαμουσιά του συνονόματου παππού μου, που δεν γνώρισα) ακόμα φέρνουν το πρώτο τσαμπί στην εκκλησία να ευλογηθεί του Σωτήρος. Η μαύρη σταφίδα νωπή είναι μέλι αν είναι καλογινωμένη.
    Οι σταφιδαποθήκες στην παραλία του Αιγίου δίπλα στο λιμάνι είχαν αφεθεί στην τύχη τους για χρόνια, μέχρι πρόσφατα, που βλέπω με χαρά πως αναπλάθονται για πολλαπλές χρήσεις (με την καφετέρια σε δεσπόζουσα θέση, ως αναμενόμενο).

  102. BLOG_OTI_NANAI said

    100: Εννοείς την πιθανότητα η αύξηση του «α» να οφείλεται σε επιρροή από μή ινδεοευρωπαϊκή γλώσσα;

  103. Γιάννης Ιατρού said

    101: Γειά σου Μιχάλη,
    και στο Κιάτο το ίδιο, αναπλάθονται κυρίως για «πνευματικές» εκδηλώσεις, αλλά ενίοτε και για εκδηλώσεις με δοκοχορεύτριες… 🙂

  104. Γιάννης Ιατρού said

    102: Ναι, ο Kretschmer δεν το αποκλείει.
    Κι απ΄ό,τι βλέπω και άλλοι, κορυφαίοι (Φρισκ, Σανταιν, Μπέκες κλπ.) για το συγκεκριμένο λήμμα (*σταφίς κλπ.) (είτε με ἀ- είτε χωρίς) έχουν πάντα μιά παρατηρησούλα περί προ-ελληνικού κλπ. μέσα…

  105. Φαντάζομαι το πνεύμα είναι ότι πρόκειται για προελληνική λέξη που διατήρησε το άρθρο της, όπως έγινε στις ευρωπαϊκές γλώσσες με τα αραβικά δάνεια/αντιδάνεια και το άρθρο αλ (ελιξήριο, άλγεβρα, αλμαγέστη…).

  106. Γιάννης Ιατρού said

    105: Ναι, έτσι. Υπάρχουν κι άλλες του είδους, αλλά ασφαλώς όχι πως κάθε πρόθεμα α- ανήκει σ΄αυτήν την κατηγορία. Υπάρχουν διάφορα κριτήρια ένταξης, βλ. Beekes, Norbruis (2014), Pre-Greek Lexicon (τό ‘χει κι αυτό που σού ‘χα στείλει 🙂 )

  107. BLOG_OTI_NANAI said

    104: Υποτίθεται έχουμε και σήμερα (ή έχει επιβιώσει) χρήση αυτής της αύξησης σε λέξεις όπως «χθες» ~ «ε-χθές», «κείνος» ~ «ε-κείνος», «θέλω» ~ «ε-θέλω». Δεν ξέρω βέβαια αν είναι ίδια περίπτωση.

  108. Μπλογκ, αυτά τα παραδείγματα όμως δεν είναι προελληνικά και η αύξηση απλά χάνεται με τον καιρό, ανήκει όμως οργανικά στην αρχική λέξη. Αυτό που λέει ο Καλόψυχος είναι ότι η λέξη σταφίδα π.χ. ήρθε από κάποια προελληνική λέξη με το άρθρο της (α-σταφίς), το οποίο έχασε με τον καιρό (με τον ίδιο μηχανισμό φαντάζομαι που το εθέλω έγινε θέλω). Βέβαια αν δούμε ένα ετυμολογικό, τα ε- και του εθέλω και του εχθές είναι λέει δυσεξήγητα.

  109. BLOG_OTI_NANAI said

    108: Δυστυχώς τα γλωσσολογικά δεν τα κατέχω. Απλά μέσω TLG βλέπω στον Όμηρο ή στους Ομηρικούς ύμνους τις λέξεις «κείνοι» και «εκείνοι», «θέλεις» και «εθέλεις», «χθες» και σε μεταγενέστερο αιώνα π.Χ. το «εχθεσινή».
    Εμείς πάντως σε αυτά δεν βλέπουμε κάποιο άρθρο, δεν ξέρω καν αν βλέπουμε κάτι άλλο πέρα από μια αύξηση 🙂

  110. BLOG_OTI_NANAI said

    108: Μήπως σε αυτό το Pre-Greek λεξικό αυτά θεωρούνται προελληνικά;

  111. Γιάννης Ιατρού said

    110: Μπά, άλλη περίπτωση αυτά.

  112. Θρακιώτης said

    Αγαπητοί φίλοι,

    1) Η κατάθλιψη που μού προξένησε το χθεσινοβραδυνό οικονομικό στραπάτσο που έπαθα εξαιτίας του ΠΑΟΚ (150 ευρώ πήγαν στον βρόντο, λόγω της κωλοφαρδίας του Πασχαλάκη), με έκανε να μήν εμφανισθώ τα μεσάνυχτα, όπως είχα υποσχεθεί, προκειμένου να σάς αποκαλύψω γιατί οι Εβδομήκοντα Ραββίνοι μεταφραστές της Τορά αφαίρεσαν το άλφα από την πανάρχαια ελληνική λέξη «ασταφίς»

    Η απάντησις είναι απλουστάτη και μπορεί να την επιβεβαιώσει ο εβραιογνώστης σχολιαστής Λεώνικος, μιάς και τα εβραϊκά του σοφού Νέστορος του Ιστολογίου κ. Αγγέλου δεν είναι αρκετά προχωρήμένα, όπως φάνηκε: Ο ήχος «αστάφ» στα αρχαία Εβραϊκά της εποχής των Πτολεμαίων (αγνοώ αν ισχύει και για τα σημερινά εβραϊκά) παραπέμπει σε μιά πολύ κακόφημη λέξη, γι’ αυτό και οι Εβδομήκοντα αφήρεσαν το άλφα από την ασταφίδα. Αυτό σημαίνει ότι η σημερινή λέξις «σταφίς» είναι καθαρός εβραϊσμός. Η ορθή ελληνική λέξις είναι «ασταφίς», αν και ισχύει πάντα ο εμπειρικός κανόνας… «λάθος επαναλαμβανόμενο γίνεται σωστό».

    Περισσότερες λεπτομέρειες θα δώσω το Σαββατοκύριακο (αν προκληθώ…), αν και είναι σίγουρο ότι θα βγεί ο κ. Λεώνικος και θα με επιβεβαιώσει, αποκαλύπτοντας και ποιά είναι αυτή η κακόφημη εβραϊκή λέξη, εξαιτίας της οποίας οι Εβδομήκοντα πετσοκόψανε την «ασταφίδα» και την κάνανε «σταφίδα». Σε αντίθετη περίπτωση (αν και τοθ κ. Λεωνίκου τα εβραϊκά αποδειχθούν φτωχά), θα τα αποκαλύψω όλα εγώ το Σαββατοκύριακο, με βιβλιογραφική τεκμηρίωση – εννοείται…

    2) Η απίστευτη επιπολαιότης του κ. Blogotinanai συνεχίζεται και ο κ. Σαραντάκος (που σπεύδει να διορθώσει και την παραμικρή αβλεψία των άλλων σχολιαστών) κάνει ότι δεν καταλαβαίνει: Ο κ. Blog διέπραξε την εξευτελιστική γκάφα (βλέπε σχόλια 84 + 90) να αποδώσει στον Μανέθωνα (3ος αιών π.Χ.) μιά ατάκα του Μανέθωνος που καταγράφει ο Πλούταρχος (120 μ.Χ.)!.. Είναι σαν να γράψω εγώ το 2019 μιά μελέτη για τον Καραϊσκάκη, να του αποδώσω την φράση «άει σικτίρ» και κάποιος το 3900 μ.Χ. να χρησιμοποιήσει το κείμενό μου για να αποδείξει ότι ο Καραϊσκάκης ήξερε το «άει σικτίρ»

    3) Εύγε στον κακόψυχο Ιατρού που είχε την καλωσύνη (σχόλιο 94) να κολλήσει τον κ. Blog στον τοίχο, αναρτώντας απόσπασμα από το πανθομολογουμένως γνήσιο έργο του Ιπποκράτους «Περί Γυναικείων», όπου ο Μέγας Ιατρός γράφει «ασταφίς» και ουχί «σταφίς» που γράφουν οι μιμητές του σε άλλα σημεία του Ιπποκρατικού Corpus. Πανάσχετε κ. Blogotinanai, μάθε επιτέλους ότι η χρήσις του τύπου «ασταφίς» στα Ιπποκρατικά Έργα είναι αλάνθαστη απόδειξις ότι το έργο αυτό όντως το έγραψε ο κορυφαίος Ιατρός όλων των εποχών.

    Υπόψιν ότι το «Περί Γυναικείων 1 + 2» είναι γεμάτο από τον τύπο «ασταφίς», όπώς φαίνεται ΕΔΩ:

    «συκαμίνου φύλλα και ρόδου σύν Ασταφίδι..»

    4) Θα κλείσω με το τελειωτικό χτύπημα στον επιπόλαιο χριστιανό λόγιο κ. Blogotinanai, όσον αφορά τον Ιπποκράτη και την σταφίδα. Σημειωτέον ότι το επιχείρημα αυτό δεν το πήρε χαμπάρι ο ανελλήνιστος Ιατρού, παρότι ανήρτησε το σχετικό Ιπποκράτειο απόσπασμα στο σχόλιο 94!..: Στο «Περί Γυναικείων πρώτον» (αυθεντικό έργο του Ιπποκράτους, ξαναλέω…) ο Μέγας Ιπποκράτης στην ίδια σελίδα κάνει διάκριση μεταξύ της «σταφίδος αγρίας» (του δένδρου) και της «ασταφίδος» (της σταφίδας από σταφύλι):΅Την μέν πρώτη την γράφει χωρίς αρχικό άλφα («σταφίς»), την δε δεύτερη με άλφα, όπως είναι η ορθή ελληνική λέξις πρίν την πετσοκόψουν οι Εβδομήκοντα!..

    ΚΑΙ ΡΩΤΑΩ τον έντιμο κ. Σαραντάκο: Πώς εξηγείτε εσείς, κύριε Νίκο μου, στην ίδια σελίδα του «Περί Γυναικείων πρώτον» ο Ιπποκράτης να χρησιμοποιεί την λέξη «σταφίδα» για το δένδρο και την λέξη «ασταφίδα» για την σταφίδα από σταφύλι; Δεν είναι αυτό το τελειωτικό επιχείρημα ότι ο αυθεντικός Ιπποκράτης του 5ου αιώνος π.Χ. έλεγε κανονικά «ασταφίς» όπως όλοι οι ελληνόφωνοι της εποχής του;

  113. sarant said

    Το 112 είχε μείνει κάμποσες ώρες στην παγίδα.

  114. BLOG_OTI_NANAI said

    112: Όπως συνήθως, αφού έφαγες τις φάπες σου, φωνάζεις όπως ο Χλαπάτσας, «τώρα θα σας δείξω εγώ…»

  115. BLOG_OTI_NANAI said

    108, 111: Δεν αντιλέγω, δεν έχω ασχοληθεί με τα θέματα αυτά.

  116. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    (Συνέχεια εκ του προηγουμένου…)

    Μερικά σκόρπια πραγματολογικά στοιχεία για τη σταφίδα, όπως τα θυμάμαι και τα έζησα τα χρόνια 1960-1980 (περίπου) στο Ηράκλειο, όπου η σουλτανίνα έφερνε πολύ πλούτο σε όλο το Νομό-και όχι μόνο (με ότι καλό και κακό συνεπάγεται…)

    – Την εποχή της «βεντέμας» δηλ. του τρύγου και του μαζέματος της σταφίδας, μετακόμιζαν ολόκληρες οικογένειες από φτωχά χωριά της νότιας Κρήτης κυρίως, για 15-20 μέρες, για να δουλέψουν μεροκάματο στα αμπέλια του Ηρακλείου.

    – Για τις ανάγκες της μηχανικής καλλιέργειας των χιλιάδων στρεμμάτων αμπελώνων, είχαν αναπτυχθεί στο Ηράκλειο καμιά 10αριά μικρές βιομηχανίες-βιοτεχνίες κατασκευής «σκαφτικών», συνήθως με ρυμούλκα, αλλά και τρικύκλων αμιγώς μεταφορικών, με πρωτότυπη εγχώρια τεχνολογία και ελληνικές πρώτες ύλες (εισαγόμενα εξαρτήματα ήταν μόνο οι βενζινο(πετρελαιο)κινητήρες, τα ρουλεμάν και τα ελαστικά – μέχρι και τα κιβώτια ταχυτήτων ήταν τοπικής παραγωγής!!)

    – Για προστασία από τον εφιάλτη της ξαφνικής βροχής, εφευρέθηκαν οι κρεμαστοί οψυγιάδες, που μπορούσαν να σκεπαστούν και με νάιλον, στην ανάγκη.

    – Για την επεξεργασία της σταφίδας (καθάρισμα, ψήσιμο, συσκευασία κλπ) λειτουργούσαν περίπου 15 μικρά και μεγάλα σταφιδεργοστάσια, με εκατοντάδες εργαζόμενους -και εργαζόμενες. (Οι μεγαλύτερες αδελφές μου έκαναν συχνά «νυχτέρια» σε ένα σταφιδεργοστάσιο και ο φίλος μου ο Γιώργης, μαθητής γυμνασίου, δούλευε στα «κασάκια», δηλ. την κατασκευή ξυλοκιβωτίων συσκευασίας).

    (Σταματώ, γιατί το εικονογραφημένο σεντόνι απλώθηκε πολύ… 🙂 Συγνώμη!)

  117. Γιάννης Ιατρού said

    116: Συνέχισε! Πολύ ωραίες φωτό και οι άλλες σου πληροφορίες/παρατηρήσεις 👍👍👍

  118. Γιάννης Ιατρού said

    112: Ρε συ, διαβάζεις τις παραπομπές ή δεν καταλαβαίνεις ούτε γαλλικά, ούτε τίποτα;
    Στο #58 (που προηγείται δικού σου σχολίου, του #61) και επίσης στο 88 αναφέρεται επί λέξει η σημασία ασταφίς = αγρία σταφίς. Τι φωνασκείς;

  119. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    118 περί ασταφίς, ασ τ΄αφήσ΄ς !
    α κατς α μαλόεις; 🙂

  120. Γιάννης Ιατρού said

    119: σταφίδα θα γίνω 🙂

  121. Θρακιώτης said

    Κακόψυχε Ιατρού (117 + 118),

    για τις φωτογραφίες του Μικίου που μπορούμε να βρούμε σε δεκάδες sites είχες να πείς ένα καλόν λόγο. Για το μνημειώδες σχόλιο 112, με το οποίο απέδειξα οριστικά την ανυποληψία του «γκαζοντενεκέ» κ. Blogotinanai, γιατί δεν βγάζεις άχνα; Το ότι η «ασταφίς» σήμαινε και την αγρία σταφίδα, το ξέρουμε από το Liddell-Scott, δεν περιμέναμε τα σκουπιδολεξικά του υπογείου σου για να το μάθουμε…

    Αλλά τί σχέση έχει αυτή η ανθυπολεπτομέρεια με την κατατρόπωση του Blogotinanai στο σχόλιο 112; Τόσο άσχετος είσαι και δεν καταλαβαίνεις το στραπάτσο που έπαθε, ή απλώς πετάς τη μπάλα στην εξέδρα για να μή καταλάβουν όλοι πόσο γκαζοντενεκές είναι ο χριστιανός φιλαράκος σου;

    1) Κι αφού δεν μού απαντάει ο κ. Σαραντάκος (φυλάει – προφανώς – τα νώτα του, γιατί γνωρίζει ότι έχω κι άλλους άσσους στο μανίκι μου), ΡΩΤΑΩ εσένα, κύριε Ιατρού: Πώς εξηγείς εσύ ότι στην ίδια σελίδα του «Περί Γυναικείων» ο Μέγας Ιπποκράτης γράφει «σταφίδα» το δένδρο και «Ασταφίδα» την σταφίδα του σταφυλιού; Εδώ σε θέλω κάβουρα που περπατάς στα κάρβουνα…

    2) Και κάτι άλλο, κύριε Ιατρού: Γιατί στο σημερινό άρθρο για τα ιστολογικά κεσάτια δεν τολμάς να βγείς και να ενημερώσεις τους ανυποψίαστους αναγνώστες σε ποιά θέση στην βαθμολογία της ALEXA είναι σήμερα το παρόν Ιστολόγιο, μετά την πολιτική των συνεχών αποβολών κορυφαίων σχολιαστών από τον κ. Σαραντάκο για ψύλλου πήδημα, την οποία εσύ του εισηγήθηκες, λόγω της κακοψυχίας από την οποία πάσχεις;

    Στην 3.847η θέση της ALEXA το έχεις φέρει το Ιστολόγιο μέσα σε λίγους μήνες με την στρατηγική που εισηγήθηκες στον κ. Σαραντάκο να μήν ακούγεται η αντίθετη άποψις. Μιλάμε για πραγαματικό ΚΑΤΑΠΟΝΤΙΣΜΟ του παρόντος Ιστολογίου μέσα σε λίγους μόνο μήνες, αν σκεφθούμε (και έχω όλες τις αποδείξεις) ότι:

    Στις 23 Ιανουαρίου 2019 ήταν στο 1.484 της Αλέξαινας…
    Στις 21 Μαρτίου 2019 ήταν στο 1.686…
    Στις 10 Απριλίου 2019 ήταν στο 1.924…

    Από τον Απρίλιο και μετά που εντάθηκαν οι αποβολές κορυφαίων σχολιαστών για ψύλλου πήδημα, το Ιστολόγιο πήρε την κάτω βόλτα σε θεαματικότητα (διότι την ποιότητά του την κρατάει ακόμα…) και έφτασε στο σημερινό εξευτελιστικό 3.847, παραμονή Δεκαπενταύγουστου… Αλλά γι’ αυτή την θεμελιώδη πληροφορία, κανείς δεν βγάζει άχνα στο σημερινό άρθρο για τα ιστολογικά κεσάτια του Αυγούστου…

  122. Γς said

    99:

    Napa. Στη γλώσσα των Ινδιάνων Patwin σημαίνει «πατρίδα».
    Είναι η μεγαλύτερη πόλη της κομητείας Napa με τους αμπελώνες της και τα οινοποιεία της. Η Napa Valley.

    Και η άλλη Νάπα που σημαίνει δάσος.

    «Αγία Νάπα σημαίνει Άγιο Δάσος. Η περιοχή πήρε το όνομα της από την Εικόνα της Παναγίας της Νάπης, δηλαδή της Αγίας του Δάσους. Για συντομία ονομάστηκε Αγία Νάπα. Η ονομασία αυτή δόθηκε στην περιοχή πριν το 1366, ενώ το Μοναστήρι της Αγίας Νάπας είναι κτίσμα του 15ου αιώνα.»

    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CE%B3%CE%AF%CE%B1_%CE%9D%CE%AC%CF%80%CE%B1

    Είναι κι η δικιά μου, που έχει κατέβει για λίγο κάτω στην Αγία Νάπα

  123. Γιάννης Ιατρού said

    121: χαχαχα, …οι αποβολές κορυφαίων σχολιαστών..
    Ο πληθυντικός μου άρεσε !!! Ρε, αφού δεν έχεις σταματήσει να σχολιάζεις με τα δεκάδες χρηστώνυμα ούτε στιγμή, τι θέλεις και ξύνεσαι στη γκλίτσα του τσοπάνη;

  124. Μουτούσης Κωνσταντίνος said

    Ἀξιόλογο τὸ ἂρθρο . Στὰ θετικά ὅτι ὑπάρχουν πολλές καὶ καλές ἱστορικές πληροφορίες. Στὰ ἀρνητικά ὅτι δὲν δίδεται ἐτυμολογία τῆς λέξεως σταφυλή , ἂρα δὲν εἶναι δυνατόν νὰ ἐρευνηθεῖ εἰς βάθος καὶ ἡ προέλευσις τοῦ σταφίς ἢ ἀσταφίς . Μία παρόμοια ἀσάφεια αἰωρεῖτο καὶ στὸ ἂλλο ἂρθρο ἀπό τὸ 2016 [ « Ο θεϊκός καρπός » ] ὅπου τὸ βασικό ὑπό ἐξέταση φροῦτο ἦταν τὸ σταφύλι

  125. NIKOS NIKOS said

    Αυτό το προέλληνες δείχνει τη σαχλότητα μιας μερίδας της αυτοαποκαλούμενης ‘»επιστημονικής κοινότητας».
    Πρώτον γιατί δεν έχει καμία επιστημονική απόδειξη ( αρχαιολογική ή γλωσσολογική)
    Δεύτερον γιατί είναι ρατσιστική από την φύση της. Ότι δήθεν οι Έλληνες της κλασσικής εποχής ( οι γνωστοί άγνωστοι κλεπταποδόχοι των ανατολικών πολιτισμών) ήταν ανώτεροι από την σημερινή φουρνιά των νεοελλήνων. Πως λέμε ανώτερη και κατώτερη γλώσσα; Όλες αυτές οι φιλολογικούρες που ασχολούνται με το ποιοι και πως οι Προ…..Έλληνες, μετά οι Πρωτο…Έλληνες, οι Νεο.. Έλληνες και οι Μετα….Έλληνες ας αράξουνε στα πασαλάκια τους και να ασχοληθούνε με τα δικά τους θεματάκια. Πχ. τι σημαίνει γάλλος, τι γερμανός, ολλανδός, άγγλος και από ποια χεσότρυπα προέρχονται και ας μας αφήσουνε ήσυχους να παίζουμε κλέφτες και αστυνόμους μεταξύ μας.
    Ήμαρτον ο Θεός ας μας συγχωρέσει όλους αύριο είναι και της Παναγίας.

  126. sarant said

    Καλημέρα από εδώ!

    116 Πολύ καλός!

  127. sarant said

    125 Το σχόλιο είχε κρατηθεί στην παγίδα από χτες βράδυ.

  128. gpoint said

    # 112

    Βρε μανιαμούνια ποιά κωλοφαρδία Πασχαλάκη ίδες ; ο καλύτερα γυμνασμένος γκολκήπερ της Ευρώπης είναι (αν ήξερε και μπάλλα θάτανε πρώτος στον κόσμο) δες το σώμα του ή κοιτάς και συ τα κοτσιδάκια σαν κάποιους που θαυμάζουνε τον όμοιον με άγαλμα του Πάσχα, Μπάρκα !!

  129. NIKOS NIKOS said

    @122

    Εκτός από την Παναγία Νάπα που γιορτάζει σήμερα (μεγάλη Της η Χάρη)

    Από το site του logeion

    νάπα = hollow, valley ἑτοῖμος ὕμνων θησαυρὸς ἐν πολυχρύσῳ Ἀπολλωνίᾳ τετείχισται νάπᾳ (ἐν τῷ ναῷ τῷ ἐν Πυθοῖ. ἐκεῖ γὰρ ἡ Ἀπολλωνία νάπη, περὶ ἧς ἐν παιᾶσιν εἴρηται. Σ, = fr. 69, but cf. μυχός, P. 5.68, P. 10.8) P. 6.9 κοίλᾳ λέοντος ἐν βαθυστέρνου νάπᾳ at Nemea I. 3.12 από το

    https://logeion.uchicago.edu/%CE%BD%CE%AC%CF%80%CE%B1

    Βοός Νάπα (Βοϊοδοκοιλιά)

    https://aristomenismessinios.blogspot.com/2013/11/blog-post_559.html

    Το ιερό του Ναπαίου Απόλλωνος στην Νάπη Λέσβου.

    Ο Νάπος, ακρωτήρι στην Σίφνο.

    Ναπολέων στην ουσία είναι και το αρχαϊκό άγαλμα στην Κέα (αν έχεις πάει θα καταλάβεις).

    Οι Ινδιάνοι της Αμερικής δεν λένε ψέμματα.

    Παρεμπιπτόντως πως λέγεται και ο κυριότερος ποταμός της πρωτεύουσας των ΗΠΑ;

  130. Γς said

    129:
    Potomac Γιατί;

  131. Γς said

    129:

  132. Θρακιώτης said

    Παρακαλείται ο αρρωστημένος παοκτζής σχολιαστής κ. Gpoint (128), να βγεί και να μάς πεί αν συμφωνεί με την καταπάτηση της Ελευθερίας του Λόγου από τον ΠΑΟΚ, που έβαλε την μαριονέτα Αυγενάκη να διαμαρτυρηθεί στην ΟΥΕΦΑ για τάχα ρατσιστικό σχόλιο του Ολλανδού σχολιαστή εναντίον των οπαδών του ΠΑΟΚ


    ΡΩΤΑΩ: Τί είδους «ράτσα» είναι οι οπαδοί του ΠΑΟΚ και το σχόλιο για την φτώχεια τους καταγγέλλεται ως ρατσιστικό;

    Όσο για τον κωλόφαρδο Πασχαλάκη, ναι είμαι αγανακτισμένος γιατί οι 4 τυχαίες αποκρούσεις του (τετ-α-τέτ) μού στέρησαν 1.600 ευρώ που θα κέρδιζα στο στοίχημα, διότι το σκόρ θα ήταν τουλάχιστον 7-2. Το αν ο Πασχαλάκης είναι καλός τερματοφύλακας ή τροχονόμος (όπως πιστεύω εγώ), θα το δείς σύντομα στο Πρωτάθλημα, όπου θα τον βρίζετε εν χορώ όλοι οι αρρωστημένοι παοκτζήδες

  133. Γιάννης Ιατρού said

  134. Γ-Κ (γλωσσικά τέλος) said

    Χειρότερο από αυτό που έχουν πάθει ήδη, αποκλείεται να πάθουν. Η πνευμονία θεραπεύεται, το σύνδρομο «Νίκος Ξανθόπουλος»* όχι.

    * για να το πω ευγενικά.

    —————————

    Πάντως εγώ τους γουστάρω. Τώρα που οι Παναθηναϊκοί το γύρισαν στο υποβρύχιο συγχρονισμένο τάβλι, ευτυχώς έχουμε τα ΠΑΟΚια να γελάμε. 🙂

  135. Γ-Κ (γλωσσικά τέλος) said

    Βέβαια, υπάρχει και η άλλη άποψη. Ο Παναθηναϊκός, κάθε φορά που χάνει από τον Άγιαξ, βάζει ένα αστέρι στο σήμα του. Μήπως να το δοκιμάσει και ο ΠΑΟΚ;

  136. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Το «μαύρο» διαμάντι στ’ αλώνια!
    https://myroniailias.blogspot.com/2017/08/blog-post_891.html

  137. gpoint said

    # 134

    Η αλήθεια είναι πως η περίπτωση του μανιαμούνια δεν κάλυπτε την έλειψη γελωτοποιών και τζουτζέδων στο ιστολόγιο αλλά ευτχώς ενεφανίσθης σαν τον Ριγκολέττο μασκαρεμένος ώστε να κρύψεις ταυτότητα και δήθεν υπεράνω…
    Ο Ριγκολέττο όμως δεν είχε καλό τέλος στο διήγημα le roi s’ amuse, de Victor Hugo,και τα γέλια του του βγήκαν ξινά στο τέλος, όπως θα βγουν και τα δικά σου στο τέλος της σεζόν, όπως και πέρισυ γιατί ο εφιάλτης σας έχει αρχίσει κι έχει πολύ δρόμο ακόμα, θα το καταλάβεις μόλις αρχίσει το πρωτάθλημα

  138. Γιάννης Ιατρού said

    136: ΕΦΗ,
    ωραία η (τελευταία) εικόνα από τα ώριμα τσαμπιά που κρέμονται, έτοιμα για να τρυγηθούν 👍

  139. NIKOS NIKOS said

    @ 129 Potamoc (πόταμος) είναι στην αιολική διάλεκτο. Putumayo ο παραπόταμος του Αμαζονίου. Συμπτώσεις ε; Που θα έλεγε και ο γνωστός πρωτοϊνδοευρωπαϊστής του ιστολογίου με τα δύο φοινικικά ν.

  140. Γ-Κ (γλωσσικά τέλος) said

    @ 137
    Πω πω λύσσα!
    Γουστάρω, λέμε…

    (Το 135 ξανασκεφτείτε το.)

  141. Reblogged στις Greek Raisins.

  142. Γιάννης Ιατρού said

    Καλά πάμε φέτος, έως τώρα, απ΄ό,τι φαίνεται…
    .Αντε πια, ν΄ακούσουμε και κάτι καλό….

    Η καλύτερη παραγωγή σταφίδας των τελευταίων ετών στη Μεσσηνία

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: