21 όπερες του Τζουζέπε Βέρντι (Μια συνεργασία του Gpointofview)
Posted by sarant στο 12 Μαρτίου, 2025
Θα δημοσιεύσω σήμερα μια συνεργασία του φίλου μας του Τζι, την πρώτη για το 2025. Οι προηγούμενες συνεργασίες του είναι σχεδόν όλες λογοτεχνικές, σήμερα όμως κάνουμε μιαν εξαίρεση, διότι το θέμα είναι μουσικό.
Όπως ξέρουν οι τακτικοί θαμώνες του ιστολογίου, ο Τζι είναι δεινός βερντιστής, αγαπάει τις όπερες του Βέρντι (όπως επίσης και τον Ντίλαν και τον ΠΑΟΚ). Τις προάλλες, που τα λέγαμε στην Κυψέλη, κάπως έφτασε η κουβέντα στην όπερα, οπότε μου είπε ότι έχει πάψει πια να θεωρεί ότι ο Χορός μεταμφιεσμένων (Un ballo in maschera) είναι η καλύτερη βερντική όπερα, και αντίθετα τώρα δίνει αυτή τη θέση στον Ερνάνη.
Οπότε, ο Τζι μου είπε ότι έχει ένα κείμενο για 21 όπερες του Βέρντι, με μια σύντομη αναφορά για την κάθε μία. Επειδή κι εμένα μου αρέσει πολύ ο Βέρντι, αν και είμαι μπελκαντίστας και σταματάω στο 1860, τον παρακίνησα να μου το στείλει για το ιστολόγιο -κι έτσι γεννήθηκε το σημερινό άρθρο.
Οι 21 όπερες που παρουσιάζει ο Τζι αντιπροσωπεύουν τα 3/4 της οπερατικής παραγωγής του Βέρντι. Η κάθε μία ξεχωρίζει για κάποιο χαρακτηριστικό της. O Τζι τις παρουσιάζει σε χρονολογική σειρά, κι έτσι έχουμε κι ένα σκαρίφημα της ζωής του Τζουζέπε Βέρντι (1813-1901). Επίσης, για κάθε όπερα υπάρχει ένα γιουτουμπάκι με απόσπασμά της -συχνά αυτό που σχολιάζεται.
Εγώ δεν λέω άλλα, η σειρά του Τζι:
Οι 21 «πιο» όπερες του Βέρντι
Ο Τζιουζέπε Βέρντι ανέβασε 28 όπερες βέβαια, αλλά εδώ έχουμε μια διαδρομή που παραλείπει μερικές, χρονικά αλλά και τοπικά επειδή δεν είναι «πιο» κατά την κρίση μου
1. Η πιο παλιά…………………….Oberto, conte di Bonifacio, Milano 1839
Ο Βέρντι, με την στήριξη του πεθερού του και όχι μόνο, καταφέρνει να ανεβάσει στην Σκάλα του Μιλάνου την όπερα Ομπέρτο και να θριαμβεύσει. Κατά πολλούς χρησιμοποίησε την μουσική από την όπερα Ρότσεστερ που είχε συνθέσει, κατ’ άλλους όχι, κάτι που δεν θα το μάθουμε γιατί δεν έχει βρεθεί γραπτό με τις νότες του Ρότσεστερ. Οι φίλοι της μουσικής του Βέρντι στον Ομπέρτο θα ξεχωρήσουν δείγματα από τις όπερες που θα ακολουθήσουν
https://www.youtube.com/watch?v=20K1eKyCXG0&t=10s&ab_channel=gpointofview
- Η πιο αποτυχημένη………….Un giorno di regno, Milano1840
Η επιτυχία του έφερε κι ένα συμβόλαιο για δυο ακόμα όπερες και μια κωμική κατά προτεραιότητα. Αλλά η τύχη το έφερε όταν έπρεπε να συνθέσει μουσική κωμική να χάσει τα δυο παιδιά του κσι την γυναίκα του από την επιδημία χολέρας που υπήρχε στο Μιλάνο. Η αποτυχία της όπερας υπήρξε παταγώδης, ο συνθέτης αμφισβητήθηκε έντονα.
[Δικό μου σχόλιο: Σύμφωνα με το ChatGPT, είναι επίσης η συντομότερη σε διάρκεια όπερα του Βέρντι ]
https://www.youtube.com/watch?v=feuF3ZzesQ0&ab_channel=ArchiviMusicaSAN
- Η πιο επαναστατική………… Nabucco, Milano 1842
Απογοητευμένος ο Βέρντι είχε χάσει κάθε διάθεση για σύνθεση όταν του φόρτωσαν ένα λιμπρέτο και φτάνοντας σπίτι του το πέταξε κι αυτό άνοιξε με τους στίχους “Va pensiero, sull’ ali dorati”. Ηταν τα λόγια των εβραίων σκλάβων του Ναβουχοδονόσορα και ταίριαζαν με την κατάσταση των Ιταλών στην αυστριακή κατοχή ! Ο Βέρντι ξαναβρήκε τον οίστρο του, τελείωσε την όπερα Ναμπούκο σε χρόνο ρεκόρ για να προλάβει την σεζόν και κέρδισε την εκτίμηση του κοινού οριστικά και αμετάκλητα αφού όλοι οι Ιταλοί τραγουδούσαν το Βα πενσιέρο παρά την απαγόρευση από τους Αυστριακούς κυβερνώντες.
https://www.youtube.com/watch?v=GS6L_9xUT5E&t=1s&ab_channel=MusicalMaieutics
- Η πιο θρησκευτική……………I Lombardi alla prima crocciata, Milano 1843
Αν ο Ναμπούκο ακουμπούσε πολιτικά ζητήματα, οι Λομβαρδοί ήρθανε να θίξουνε και τα θρησκευτικά. Υπήρξε αντίδραση της εκκλησίας αλλά το αίτημά της στους Αυστριακούς για την απαγόρευση της όπερας δεν έγινε δεκτό. Το πρελούδιο της τρίτης πράξης είναι ένα δείγμα της τέχνης του Βέρντι.
https://www.youtube.com/watch?v=uyb8mBPSOns&ab_channel=FilarmonicadellaScala-Topic
- Η πιο δραματική ……………..Ernani, Venezia 1844
Έχοντας άλλο κύρος πλέον ο Βέρντι μπόρεσε να επιβάλει τον Ερνάνι του Ουγκό αντί του Κρόμβελ που ήταν η πρόταση του ιμπρεσάριου του θεάτρου. Ήταν στην ουσία η πρώτη «βερντική» όπερα που αποθεώθηκε παρότι δεν βρήκε έξοχους τραγουδιστές -θέλει τρεις βαρύτονους. Ο Ουγκό αρχικά ζήτησε η όπερα να ονομάζεται Il proscritto ( ο επικηρυγμένος) αλλά μετά από επίσκεψη του Βέρντι άλλαξε γνώμη.
https://www.youtube.com/watch?v=pta5zr8sXGg&t=24s&ab_channel=mioverdi
- Η πιο ρομαντική……………… I due Foscari, Roma 1844
Ίσως και η πιο αδικημένη όπερα του Βέρντι, στην σκια του θριάμβου του Ερνάνι δεν της δόθηκε η δέουσα προσοχή, παρότι θριάμβευσε όπου ανέβηκε.
- Η πιο εξωτική…………………..Alzira, Napoli 1845
Ψάχνοντας ίσως λίγο ποικιλία ο μαέστρος στράφηκε σ‘ ένα έργο του Βολταίρου που δεν είναι δράμα, αλλά έχει χάπυ έντ! Ξεχάστηκε γρήγορα.
https://www.youtube.com/watch?v=Bqjj0NeQ61I&ab_channel=Ram%C3%B3nVargas-Topic
- Η πιο πατριωτική……………. Attila, Venezia 1846
“Κατάκτησε όλο τον κόσμο, άσε την Ιταλία σε μένα», «Resti l’ Italia a me” φωνάζανε όλοι οι θεατές στους Αυστριακούς ακούγοντας στην όπερα τον Έτζιο να απευθύνεται στον Αττίλα, Όταν όντως δημιουργήθηκε η Ιταλία -λίγα χρόνια μετά- η όπερα ξεχάστηκε
https://www.youtube.com/watch?v=SUhfSMHXVpo&ab_channel=SanFranciscoOpera
- Η πιο θεατρική……………….. Macbeth, Firenze 1847
Ο Βέρντι ανέβαζε ως επί το πλείστον έργα γνωστών λογοτεχνών και η σειρά του Σέξπηρ είχε έρθει, όπως και η εποχή που οι κριτικοί είναι εναντίον του αλλά το κοινό τον αποθεώνει.
https://www.youtube.com/watch?v=iOtcFMg_Gdo&ab_channel=Edisoperedi
- Η πιο κλασσική………………..Luisa Miller, Napoli 1849
Ο Βέρντι αφού παρουσίασε όπερες σε Παρίσι, Λονδίνο και Ιταλία μεγαλώνοντας την «επικράτειά» του, αποφασίζει να επανέλθει στο μπελκάντο, το δυνατό του σημείο. Η Λουίζα Μίλλερ είναι σαν εισαγωγή στην Τραβιάτα.
https://www.youtube.com/watch?v=qd7y9T4jcTo&ab_channel=MetropolitanOpera
- Η πιο ποιοτική………………….Rigoletto, Venezia 1853
Ο χαρακτηρισμός ανήκει στον ίδιο τον Βέρντι. Ίσως το ωραιότερο 8λεπτο στην ιστορία της όπερας είναι η τετραφωνία.
https://www.youtube.com/watch?v=oMhB_jticKE&ab_channel=tmo
- Η πιο αναγνωρίσιμη …………Il Trovatore, Roma 1853
Ποιος δεν έχει ακούσει έστω μια φορά τον ύμνο των τσιγγάνων ;
https://www.youtube.com/watch?v=MdX3T_Kjcos&ab_channel=FredoniaOperaHouse
- Η πιο δημοφιλής …………….. La Traviata, Venezia 1853
Η δημοφιλέστερη όπερα όλων των εποχών ατύχησε στην πρεμιέρα της, αλλά η κλάση της αναδείχθηκε την επόμενη χρονιά στην ίδια πόλη, σε άλλο θέατρο και με νορμάλ κουστούμια ! Bασισμένη στην Κυρία με τις καμέλιες του Αλέξανδρου Δουμά υιού.
https://www.youtube.com/watch?v=3jC63ckkIa0&ab_channel=OperaLyrics
- Η πιο αντιστασιακή…………..Vespri Siciliani, Parigi 1855
Μετά το μπελκάντο, η πολιτική, στο Παρίσι ο Βέρντι ανεβάζει την σφαγή των Γάλλων από τους Ιταλους αντιστασιακούς στην Σικελία κάποιους αιώνες πριν.
https://www.youtube.com/watch?v=sH5QA1T5ToA&ab_channel=AClassicalTrove
- Η πιο πολιτική………………… Simone Boccanegra, Venezia 1857
Πολιτικά και όχι μόνο παιχνίδια για την εξουσία, κάτι ασορτί με την εποχή ανεβάζει ο Βέρντι, χωρίς επιτυχία. Πολλά χρόνια μετά ο Δημήτρης Μητρόπουλος ανέδειξε τις ομορφιές αυτής της όπερας.
https://www.youtube.com/watch?v=KrYMuVtGwbI&t=21s&ab_channel=RoyalBalletandOpera
- Η πιο μελωδική………………..Un ballo in Maschera, Roma 1859
Η τελευταία μπελκάντο όπερα του Βέρντι, κλείνει στην ουσία την ιταλική πλευρά του κι ανοίγει φτερά…
https://www.youtube.com/watch?v=tzGpQA0atNk&ab_channel=Makktha
- Η πιο ιστορική…………………La forza del destino, Petersburg 1862
Στη φωλιά του λύκου… ο Βέρντι παρουσιάζει όπερα στην Αγία Πετρούπολη, όπου κυριαρχούσε ο Βάγκνερ κι ο Μουσσόργκσκι. Θριαμβεύει !
https://www.youtube.com/watch?v=cOSj8J6JxGE&ab_channel=ESMTheory
- Η πιο φιλοσοφημένη………. Don Carlos, Parigi 1867
5 χρόνια μετά ο Βέρντι ανεβάζει τον Ντον Κάρλος με τις φιλοσοφικές απόψεις για την ζωή και την εξουσία. Διαφορετικό μουσικό ύφος πλέον.
https://www.youtube.com/watch?v=yNPxYQbBuDI&ab_channel=medici.tv
- Η πιο χλιδάτη………………… Αida, Cairo 1871
Το χρήμα κινεί το παν και η αμοιβή του Βέρντι για την όπερα στα εγκαίνια της διώρυγας του Σουέζ είναι εξωπραγματική. Η μεγαλειώδης παρέλαση του νικηφόρου στρατού και των αιχμαλώτων προσελκύει θεατές, η Αΐντα είναι από τοις πιο πολυπαιγμένες όπερες
https://www.youtube.com/watch?v=JXMdei-UTfw&ab_channel=FrysLan
- Η πιο παθιασμένη………….. Otello, Milano 1887
16 χρόνια μετά, μόνο ο Σέξπηρ μπορεί να ανάψει την φλόγα στον μαέστρο. Ίσως με τις αναπόφευκτες γεροπαραξενιές να νοιώθει κοντά στον Οθέλλο κι αποφασίζει να τον μελοποιήσει. Κι όμως η μουσική είναι τελείως ήρεμη κι ελάχιστα δραματική !
https://www.youtube.com/watch?v=xgcLd_-8y_g&ab_channel=ABAOBilbaoOpera
- Η πιο χαρούμενη……………..Falstaff, Milano 1893
6 χρόνια μετά γράφει -εν γνώσει του- την τελευταία όπερα, πάλι σε κείμενο του Σεξπηρ αλλά αυτή την φορά σε κωμωδία όπου όλοι βγαίνουν γελασμένοι, όπως συμβαίνει και στην ζωή !
Tutti gabbati !
https://www.youtube.com/watch?v=xb7-3VUESW0&ab_channel=skeptonomisthabilis
Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία 
Δύτης των νιπτήρων said
Ευχαριστούμε πολύ!
Είναι πολυ επιδερμική η γνώση μου για την όπερα. Μου είχε κάνει εντύπωση πόσο θυμίζει Μάλερ αυτό το κομμάτι από την Τραβιάτα:
atheofobos said
Εξαιρετική η ανάρτηση του Τζί! Ο Βέρντι είναι ίσως ο πιο γνωστός συνθέτης στο ευρύ κοινό εδώ, γιατί οι περισσότερες όπερες του είναι από αυτές που ανεβαίνουν πιο συχνά στην χώρα μας. Πριν 10 χρόνια είχα γράψει σχετικά το ποστ ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΠΟΥ ΞΕΣΗΚΩΣΕ ΜΙΑ ΧΩΡΑ Είναι το Va pensiero από τον Ναμπούκο του Βέρντι.
Jorge said
Twain, ο πάρε σημάδι.
«Εκπληκτικό! δεν ματάκουσα τέτοιο πράμα, από τότε που κάηκε το ορφανοτροφείο»
sarant said
Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ τον Τζι για το άρθρο και εσάς για τα πρώτα σχόλια!
2 Πράγματι, στο operabase.com βλέπω πως από το 1978 μέχρι σήμερα ο Βέρντι είναι ο πιο πολυανεβασμένος συνθέτης όπερας στην Ελλάδα.
Spyros said
Εξαιρετική η σημερινή ανάρτηση!! Ευχαριστούμε πολύ!
Έμεινε εκτός λίστας, μεταξύ άλλων, η πιο… ελληνική όπερα του Βέρντι: «ο Κουρσάρος » που διαδραματίζεται στην Κορώνη και σε κάποιο ανώνυμο νησί του Αιγαίου .
gpointofview said
Καλημέρα
Ευχαρισtώ πολύ για τα πρώτα σχόλια και ευχαριστώ τον Νικοκύρη για την δημοσίευση, Εξυπακούετaι πως θα πρέπει ν ακουστούν τα βίδδεα, είναι και σαν εισαγωγή στους αμύητους, στην αρχή με χορωδιακά ή συμφωνικά κομμάτια, οι άριες αργότερα…
Οι προσωπικές επιλογές μου στα βίδδεα είναι στο 3 και 4, αλλά σήμερα λόγω συνθηκών σιγοψιθυρίζω το 7 (Alzira, io vivo ancor)
DaPonte said
Καλημέρα και ευχαριστούμε πολύ!
Η πιο παλιά…………………….Oberto, conte di Bonifacio, Milano 1839
και
Η πιο επαναστατική………… Nabucco, Milano 1842
Κοινό τους σημείο η σοπράνο Τζουζεπίνα Στρεπόνι, στην πρώτη κλήθηκε να αντικαταστήσει την αρχική πρωταγωνίστρια και στη δεύτερη ο ρόλος της Αμπιγκαϊλ προσαρμόστηκε πάνω της. Έκτοτε υπήρξε σύντροφος ζωής για τον Βέρντι.
Η πιο δημοφιλής …………….. La Traviata, Venezia 1853
από το ημερολόγιο του Βέρντι: » Η πρεμιέρα ήταν ένα φιάσκο. ΄Ηταν δικό μου το σφάλμα ή των συντελεστών; Ο χρόνος θα δείξει.» (σημ: ήταν κωμικό το ότι την εύθραυστη φυματική Βιολέτα υποδύθηκε μια ευτραφής σοπράνο, χώρια που η υπόθεση σκανδάλισε το συντηρητικό κοινό)
Θα επανέλθω!
gpointofview said
# 5
Εχοντας εμπιστοσύνη στην κρίση του Βέρντι (καλύτερα να την ξεχάουμε, έχει πει γι’ αυτήν την όπερα) δεν έχω ασχοληθεί
michaeltz said
Καλημέρα!
Ευχαριστώ το Τζι και τον Νικοκύρη για τη σημερινή ανάρτηση.
«Và, Pensiero»
Arpa d’or dei fatidici vati,
perché muta dal salice pendi?
Le memorie nel petto raccendi,
ci favella del tempo che fu!
Άρπα χρυσή μοιραίων προφητών
γιατί βουβή απ’ την ιτιά κρέμεσαι;
τις μνήμες στο στήθος ξανάναψε,
πες μας για τους καιρούς τους περασμένους!
Το έχω ακούσει πάνω από 500 φορές στη ζωή μου… Ούτε μία φορά δεν κατάφερα να μην κλάψω! Μπαίνει στο μυαλό και αρχίζει ένα τρέμολο σε όλο μου το είναι, ο ρυθμός των σφυγμών μου διπλασιάζεται σαν να τρέχω κατοστάρι. Θυμάμαι τη μάνα μου, από τότε που ήμουν παιδάκι, δάκρυζε και μου έλεγε: «Τι θεϊκή μουσική, αγόρι μου!»
Τα ίδια πάλι σήμερα!
sarant said
9 Τώρα το έβαλα να το ξανακούσω!
Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said
Τζῆ, ὡραῖος!
Διά μέσου τῆς ἀγάπης μου γιά τόν Σαῖξπηρ καί τόν Ὀθέλλο, ἄκουσα ἀρκετές φορές τήν ὄπερα. Ἔχω τήν ἐντύπωσι ὅτι τόν ἀδικεῖς λιγάκι μ’ἐκεῖνο τό «η μουσική είναι τελείως ήρεμη κι ελάχιστα δραματική». Ἡ μουσική δραματικότητα ὑπάρχει καί ἀντιστοιχεῖ ἁρμοδίως στίς δραματικές κορυφώσεις (Ξανάκουσέ τό καί τά λέμε! 🙂 )
Αλφα_Χι said
Σχόλιό μου ακούει όπερα στη στενή, από τις 10.18 ! 🙂
Κουνελόγατος said
Δηλώνω παντελώς -πιο παντελώς πεθαίνεις- άσχετος, μ’ αρέσει πολύ όμως ν’ ακούω. Έστω, όχι συχνά πλέον…
Κουνελόγατος said
Το ευχαριστώ ΤΖΙ το έφαγε η μαρμάγκα πάντως.
gpointofview said
# 11
Αγαπητέ η σύγκριση γίνεται με την μουσική σε άλλες δραματικές όπερες του Βέρντι (π.χ Μάκβεθ, Δύναμη του πεπρωμένου κ.α.) Η υπόθεση είναι δραματική, η μουσική όχι και τόσο κατά την γνώμη μου.
Konstantinos said
https://www.schmopera.com/opera-haters-they-exist-thats-alright/
Mark Twain wasn’t about opera either. He visited Bayreuth one summer, saw some Wagner, and brilliantly echoed what many of opera’s biggest fans often feel after a Big Opera Night: “I feel strongly out of place here. Sometimes I feel like the sane person in a community of the mad; sometimes I feel like the one blind man where all others see; the one groping savage in the college of the learned, and always, during service, I feel like a heretic in heaven.”
Less gently put, Twain is also credited with saying, “I have attended operas, whenever I could not help it, for fourteen years now; I am sure I know of no agony comparable to the listening to an unfamiliar opera… that sort of intense but incoherent noise which always so reminds me of the time the orphan asylum burned down.”
best0626 said
κατι σαν εισαγωγή στην όπερα
michaeltz said
16. Konstantinos
Τι περίμενες από τ’ αμερικανάκια!
ΑΝΤΡΗ Αντρη said
Δημοφιλέστερα έργα του ανήκουν οι όπερες Ριγκολέττο, Ναμπούκο,
Αλφα_Χι said
Βέρντι, Τραβιάτα (Η παραστρατημένη), 1982-1983
«Στιγμιότυπο από τη συνέντευξη τύπου για το ανέβασμα της όπερας Τραβιάτα, στο Θέατρο Ολύμπια τον Δεκέμβριο του 1982. Από αριστερά, άνω σειρά: ο βαρύτονος Τζον Μοδινός, ο βαρύτονος Θέμις Σερμιέ, η μεσόφωνος Μάρθα Χαρίτου* (Αννίνα), ο βαρύτονος Ανδρέας Κουλουμπής˙ κάτω σειρά: η διευθύντρια χορωδίας Φανή Παλαμίδη, ο σκηνοθέτης Μιχάλης Κακογιάννης, η υψίφωνος Τζένη Δριβάλα (Βιολέττα).«
*Η Μάρθα Χαρίτου ήταν οικογενειακή μας φίλη, μια πολύ συναισθηματική ψυχή, αφοσιωμένη στην όπερα.
sarant said
12 –> 20 Συγγνωμη εκ μέρους της μαρμάγκας
16 Ωραιος όμως ο μπαγάσας ο Τουέν
Ο παλιος said
13-14 χρόνων πηγαίνοντας στο γυμνάσιο η φεύγοντας από εκει,σε όλη τη διαδρομή τραγουδούσα τη μελωδία του Ναμπούκο και έκλαιγα…Και όλα αυτά το 1962-63.
michaeltz said
Με μεγάλη μου χαρά βλέπω πως η εκλεκτή παρέα μας αυξάνεται και πληθαίνει! Χαρές κι ο Νικοκύρης…
michaeltz said
21. Sarant
Τι ωραίος, Νικοκύρη; Μόνο για να βυθομετράει τον Μισισιπή είναι ικανός1 🙂
sarant said
24 Kαλά λες, ούτε γερμανικά ήταν άξιος να μάθει
Konstantinos said
Το βρήκα αυτό (που αποδίδεται στον Τουαιην γιατι το σημερινό άρθρο του ιστολογίου μου έδωσε την ευκαιρία να ψαχτώ για μια ακόμα φορά. Ενώ μου αρέσει η κλασική μουσική (χωρίς να έχω μουσικές γνώσεις) και ακούω συχνά τρίτο πρόγραμμα, την όπερα δεν την άντεχα ποτέ. Ξεφεύγει από το μου είναι αδιάφορη ή δεν μου αρέσει, το άκουσμα της μου προκαλεί σωματική δυσφορία έως πόνο.
Άκουσα μερικά βιντεάκια σήμερα από τα παραπάνω λινκ για να με δοκιμάσω, δυστυχώς για να επιβεβαιώσω την αίσθηση που είχα. Με κανένα άλλο είδος μουσικής δεν το παθαίνω σε τέτοιο βαθμο, ούτε με τα τράπ ή τα σκύλοποπ που τα σιχαίνομαι.
Φαντάζομαι ότι μου λείπει κάποιο τσιπάκι. Ο γουγλης επιβεβαίωσε ότι δεν είμαι ο μόνος.
ΓιώργοςΜ said
Καλημέρα!
Αν θυμάστε τη σκηνή στο pretty woman, που η Τζούλια Ρόμπερτς πάει για πρώτη φορά στην όπερα, ο Ρίτσαρντ Γκιρ της εξηγεί πως η όπερα είτε θα σε συγκλονίσει είτε θα σε απωθήσει· στη δεύτερη περίπτωση μπορεί να μάθεις να την εκτιμάς, αλλά δεν πρόκειται ποτέ να σε ενθουσιάσει.
Εγώ στη δεύτερη περίπτωση είμαι 🙂 (κι ο Μαρκ Τουέν το ίδιο…)
ΓιώργοςΜ said
Πάντως βασικές μουσικές γνώσεις έχω. Ξέρω πως ο Βέρντης και ο Βέρτης είναι διαφορετικά πρόσωπα, ο πρώτος έχει πιθανότητες να τον ακούσω 😛 😛 😛 😛
Theo said
Καλημέρα,
Δεν ακούω όπερα, ούτε και μ’ ενδιαφέρει. Οπότε, δεν διάβασα το άρθρο του Τζι, μόνο τα σχόλια.
Το «Và, Pensiero» το έμαθα με ελληνικούς στίχους σε μια κατασκήνωση, διαφορετικούς απ’ αυτούς του Μιχάλη (#9) και το αγάπησα. Παρακάτω, ό,τι θυμάμαι:
Ναι(;), πατρίδα, το χώμα σου το ιερό
ήρθ’ η ώρα ευλαβικά να ασπαστώ.
Ψάλτρα άρπα χρυσή, ψάλε ξανά,
να ηχήσουν κραυγές(;) της χαράς.
Ο γιος ενός γνωστού, πεντάχρονος, το σιγοσφύριζε σε μια στάση, περιμένοντας το λεωφορείο με τη μητέρα του. Τον άκουσε ένας καθηγητής του Εθνικού Ωδείου, είπε στη μητέρα του πως ο γιος της δεν έκανε κανένα λάθος και πρότεινε να τον στείλει εκεί. Άρχισε τότε να σπουδάζει μουσική, κάτι που διήρκεσε κάποιες δεκαετίες, και σήμερα παίζει όμποε σε μια συμφωνική ορχήστρα και μια ορχήστρα δωματίου και διδάσκει μουσική σ’ ένα κολέγιο.
michaeltz said
26. Konstantinos
Φίλε, η λύση είναι μία και μοναδική! Αυτοδεσμεύσαι να ακούσεις υποχρεωτικά ένα οποιοδήποτε έργο, οποιουδήποτε είδους μουσικής που σου είναι ξένη, άγνωστη και γι’ αυτό άφιλη! Ας πούμε δέκα φορές! Εγώ είχα κάποτε αυτοδεσμευτεί ν’ ακούσω τη Νύχτα στο φαλακρό βουνό 20 φορές. Μετά την ακρόαση έγινα φίλος της Κλασικής μουσικής. Το ίδιο «έπαθα» και με την τζαζ που δεν μου άρεσε! Τρεις ώρες υποχρεωτική ακρόαση και το πρόβλημα λύθηκε!
aerosol said
Πολύ λίγες οι γνώσεις μου πάνω στην όπερα, τις αύξησε σημαντικά σήμερα ο Τζη.
ΓιώργοςΜ said
30 Δεν είναι η μοναδική λύση: Αποφεύγεις την όπερα όπως ο διάολος το λιβάνι και γλιτώνεις και 10 ώρες καταναγκαστικά έργα 😛
Theo said
@32:
Συμφωνώ 😉 😉
Dimitris said
#26
Kάποτε συμφωνούσα μαζί σου. Πριν καμιά 15αρια χρόνια βρέθηκα στο Βερολίνο. Με τράβηξε στην όπερα ένας γνωστός μου ( Ισπανός που μάθαινε γερμανικά γιατί ήταν και ο ίδιος τραγουδιστής όπερας).
λοιπόν από εκείνη τη μέρα άλλαξα γνώμη και αυτό που με έκανε να αλλάξω γνώμη ήταν η συνειδητοποίηση ότι η όπερα είναι μουσική ΚΑΙ ΘΕΑΤΡΟ ΜΑΖΙ…
Ξεχωριστά ακόμα δεν αντέχεται
Jorge said
Στο χωριό μου είχαμε τον Κατρουλά, ούτε Μισσισσιπί, ούτε Σμετανάδες. 🙂
gpointofview said
Το κινητό μου όταν κτυπάει παίζει την Ντόνα, την Μόμπιλε που γράφτηκε πριν 172 χρόνια. Τρεις φορές ως τώρα έτυχε να κτυπήσει στον δρόμο και οι εκάστοτε νηπιακοί ακροατές να πούνε «μαμά , τι ωραία μουσική! «
Επίσης την παραμονή της πρεμιέρας της όπερας στο Παρίσι υπήρχε εκνευρισμός στους υπεύθυνους γιατί δεν είχε βρεθεί ποιός θα έπαιζε τον ρόλο του δούκα στο έργο. Ο μαέστρος τους καθησύχασε, «|όποιος και να πάρει τον ρόλο, την επόμενη μέρα όλο το Παρίσι θα τραγουδάει το la donna e mobile»
Δύτης των νιπτήρων said
Διαβάζοντας μια μεγάλη συνέντευξη του Φελίνι (νομίζω την έχω αναφέρει πολλάκις) συνειδητοποίησα ότι η όπερα, που για μας είναι κάτι ας πούμε λόγιο και εστέτ όπως καθετί που σχετίζεται με την κλασική μουσική, για τους Ιταλούς είναι ένα λαϊκό θέαμα. Κάθε Ιταλός ξέρει απέξω και τραγουδάει τις σημαντικές άριες, τουλάχιστον της ιταλικής όπερας. Για πες Pedis…
DaPonte said
Η όπερα είναι πράγματι ένα λαϊκό θέαμα, και είναι ένα ολοκληρωμένο έργο που συμπεριλαμβάνει πολλά είδη τέχνης.
Σε πολλούς ανθρώπους ανοίγει δρόμους στην αισθητική τους αντίληψη και τους συνεπαίρνει. Οι Ιταλοί πάντα τραγουδούσαν τις δικές τους, οι Γάλλοι ομοίως τις δικές τους (όλες οι κοινωνικές τάξεις) κοκ. Οι Αυστριακοί λάτρευαν και λατρεύουν την όπερα και την οπερέτα. Κι οι δικές μας οι ελληνικές οπερέτες ήταν πολύ δημοφιλείς στον καιρό τους, σε λαό και Κολωνάκι!
Να βάλω τη δεύτερη δημοφιλέστερη άρια του Rigoletto:
ΓΤ said
σειρά του Τζι: —> σειρά του Τζι:
Faltsos said
Υπάρχουν λοιπόν και πολιτισμένοι παοκτσήδες;
Αστειεύομαι βέβαια. Έχω αρκετούς φίλους που έχουν αυτό το κουσούρι.
Να ευχαριστήσω κι εγώ τον Τζι για το σημερινό δώρο.
Μιχάλης Νικολάου said
… Τζουζέπε Βέρντι … συνεργασία του φίλου μας του Τζι …
Τζι-ουζέπε, λοιπόν, σήμερα — ευχόμαστε και εις άλλα, πράσινος (παραμένων ΠΑΟΚτζής) και αειθαλής
Αλφα_Χι said
9. michaeltz
Σχετικά με το Va, pensiero διαβάζω (μτφρ) το πρώτο σχόλιο από εδώ:
«Αυτό το κομμάτι, γνωστό και ως Χορωδία των Εβραίων Σκλάβων, είναι μια από τις πιο συγκινητικές και περίφημες στιγμές της όπερας, που παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Teatro alla Scala στο Μιλάνο το 1842. Η συγκινητική μελωδία και το υποβλητικό κείμενο αντικατοπτρίζουν τον πόνο και τη νοσταλγία του εβραϊκού λαού στην εξορία, που ονειρεύεται την επιστροφή στην πατρίδα του. Η επιτυχία του «Va, pensiero» εκτείνεται πέρα από τη μουσική του αξία. Έχει λάβει βαθιά πολιτική και κοινωνική σημασία στην Ιταλία της εποχής εκείνης, που αγωνιζόταν για ενοποίηση. Η λαχτάρα για ελευθερία και ανεξαρτησία που εκφραζόταν στη χορωδία είχε βαθιά απήχηση στο ιταλικό εθνικό συναίσθημα, μετατρέποντας την όπερα σε έναν ανεπίσημο ύμνο του Risorgimento, του κινήματος για την ιταλική ανεξαρτησία και ενοποίηση. Σε μια περίοδο που η Ιταλία ήταν κατακερματισμένη σε μικρά κράτη συχνά υπό ξένο έλεγχο, το «Va, pensiero» συμβόλιζε τον αγώνα και τη φιλοδοξία για ένα μέλλον ελευθερίας και ενότητας. Η συναισθηματική δύναμη και το μήνυμα ελπίδας μέσα στη χορωδία βοήθησαν να εδραιωθεί η φήμη του Βέρντι ως ενός από τους σημαντικότερους συνθέτες της εποχής του, που φημίζεται όχι μόνο για τις εξαιρετικές μουσικές του ικανότητες αλλά και για τη συμβολή του στο ιταλικό εθνικό συναίσθημα.«
Faltsos said
Απορώ ειλικρινά με αυτούς που δήλωσαν ότι δεν αντέχουν την όπερα. Αν δεν είναι από προκατάληψη είναι ότι την προσεγγίζουν με λάθος τρόπο. Την όπερα δεν την ακούς. Λογικό είναι, αν δεν είσαι εξοικειωμένος, να μη ξεχωρίζεις μια άρια από ένα ουρλιαχτο. Η όπερα δεν είναι σκέτη μουσική. Την όπερα την παρακολουθείς όπως μια θεατρική παράσταση. Αν αφεθείς στη μαγεία της και την γνωρίσεις αρκετά, μπορείς να βάλεις να ξανακούσεις τα αποσπάσματα που σου άρεσαν, ή και ολόκληρη την όπερα. Θα την έχεις όμως ήδη μέσα σου.
Να ξεκαθαρίσω ότι δεν γράφω σαν ειδικός. Από τις 21 όπερες του καταλόγου έχω ακούσει μόνο τις πέντε έξι. Αυτό που ξέρω είναι ότι δύο τρεις φορές που «κερασα» τα εισιτήρια σε γνωστούς, που ως τότε δεν είχαν παρακολουθήσει όπερα, βγήκαν μαγεμένοι και ενθουσιασμένοι.
Μαρία said
37 Όλοι π.χ. οι κουρείς ξέρουν απέξω τον κουρέα της Σεβίλης.
Costas Papathanasiou said
Καλημέρα!
Αναγκαιότατο σ’ αυτούς τους χαλεπούς καιρούς ήταν ετούτο το μπλακτζάκ του Βέρντι που ετοίμασε με το γνωστό μεράκι του ο Τζι για να το μοιραστεί μαζί μας ως αντίδοτο μαυρίλας.
Απόηχοι αυτού και τα ακόλουθα:
Ας πιούμε αδέλφια απόψε μαζί, σαν την άμμο ο χρόνος σκορπίζεται,
σαν σύννεφο τρέχει και φεύγει η ζωή όλοι αδέλφια ας πιούμε μαζί.
https://www.youtube.com/watch?v=sfZD8FWx4Cw Κώστας Χατζής- “Ας πιούμε μαζί”–1996 (Στίχοι:Νίνα Ναχμία/ Μουσική:Βέρντι / Δίσκος:’Μουσική Ιεροσυλία’- 1994)
Γυναίκα, αγάπη μου, μάνα, αδελφή μου, σώμα, ψυχή μου στης γης την πάλη
γυναίκα, τύραννε μα και καημέ μου φίλη κι εχθρέ μου κι ανεμοζάλη,
φωτίζεις μέρες μου, γλυκαίνεις νύχτες στους ωροδείχτες ζωή μετράς.
https://www.youtube.com/watch?v=K6sMOi0zUmo Κώστας Χατζής – “Γυναίκα, μάνα, αδελφή” (Στίχοι:Νίνα Ναχμία Μουσική:Βέρντι/ Δίσκος: ‘Μουσική Ιεροσυλία’ – 1994)
“Va, pensiero”
‘Αλός όπερα, ρεπό σ’ όλα’,
για έργα απώτερα, Terra Sola1.
Άλως Βέρντι,/ σολ, λα Μπέρντι,
δι’ ὅ,τι ἀοιδοῦ πρωΐ δεῖν2
ἐς, ἐξ3 Ἅιδου προϊδεῖν.
1: The word of god in rain […] When the air that we breathe is so thick with the shame/ We expire
https://www.youtube.com/watch?v=xWQKLuNKLEo Rosetta – “Terra Sola” – 2019 ( The band’s name does not come from the Rosetta Stone, but was chosen because they «wanted a one word name that was both feminine and beautiful.» https://en.wikipedia.org/wiki/Rosetta_(band) )
2: δεῖν, / απαρ. του δέω, / συνηρ. αντί δέον, ουδ. μτχ., βλ. δεῖ.
3: ενν. οἶκον, οἴκου.
Jorge said
Μην απορείτε, μην απορείτε.
Όπερα σαν την Τρωίλος και Χρυσηίδα δεν έχει
https://youtu.be/7sY_-YVJc1U
παραθέτω ένα νόστιμο:
πράξη δεύτερη, σκηνή πρώτη
https://www.opensourceshakespeare.org/views/plays/play_view.php?WorkID=troilus&Scope=entire&pleasewait=1&msg=pl
Μιχάλης Νικολάου said
Το μαγνητικό πέρασμα εδώ στην Αΐντα (#19 στην λίστα) το είχα πρωτοακούσει λάιβ από τον Νίκο Ξανθούλη με την τρομπέτα του στο προαύλιο της Ιωνιδείου, πάλαι ποτέ.
Μιχάλης Νικολάου said
Ήταν ακριβώς σαν σήμερα, πριν δύο εφταετίες* (12 Μαρτίου 2011):
O Ρικάρντο Μούτι, διευθύνοντας την ορχήστρα σε παράσταση του Ναμπούκο στην Ρώμη, σταματάει την παράσταση – πράγμα σπάνιο – μετά το Βα πενσιέρο από την χορωδία, για να εξηγήσει την αντίθεσή του σε δραστικές περικοπές χρηματοδότησης στην τέχνη, και επανέρχεται σε δεύτερη εκτέλεση του εμβληματικού χορωδιακού «με την βοήθεια του (εκστατικού) κοινού».
* εικοσαετίες είναι η παράδοση, αλλά δεν μού έβγαινε, οπότε εφταετίες.
Μιχάλης Νικολάου said
Nabucco ήταν και η ονομασία για αγωγό φυσικού αερίου από την Κασπία στην Κεντρική Ευρώπη (Βιέννη++), ο οποίος δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. (Η ειρωνεία είναι πως θα μάντευε κανείς Ιταλική υποστήριξη στο εγχείρημα, αλλά αυτή (μέσω της ΕΝΙ) ήταν για τον ανταγωνιστικό αγωγό South Stream, ο οποίος επίσης τελικά ακυρώθηκε.)
Τώρα βλέπω στην Βίκη πώς προέκυψε το όνομα:
The name Nabucco comes from the same famous opera of Giuseppe Verdi, which was given to the project in the very early phases by Lutfu Atasoy (a consultant to Erdemir Engineering Company in connection with BOTAŞ) in a request for inquiry for pipeline engineering services to Kent plc.
Atasoy wanted to shorten the original verbose project name, and decided to suggest Nabucco, which he had been listening to throughout his car ride on the way to the meeting with the General Manager of Erdemir Engineering Company at the time.
This arbitrary suggestion has interestingly gained lots of popularity since, likely causing the five partners to attend a live premiere of the opera at the Vienna State Opera
sarant said
29 Ωραία ιστορία
37 Απο τη μικρή πείρα μου, ισχύει -ή, ίσχυε
47 Πότε πότε τον βλέπω τον Νίκο
Μιχάλης Νικολάου said
(49 συνέχεια)
… και βλέπω επίσης πως ακόμα και για τον αγωγό Ναμπούκο ισχύει το Νικοκύρειο
«Έχουμε γράψει γι’ αυτό«
Jorge said
Ποιός κατέει; N.B.K. ! Παλιά κρυάδα.
voulagx said
Ένας τενόρος πολύ μπανιόρος
DaPonte said
Η πιο θεατρική……………….. Macbeth, Firenze 1847
Το καλλιτεχνικό ζητούμενο για τον Βέρντι ήταν η μουσική του να αντανακλά, να εκφράζει, και να δίνει σάρκα και οστά στο δράμα, ή αλλιώς η μουσική να υπηρετεί τη δράση.
Γι’ αυτό έγραφε ότι για το ρόλο της Λαίδης Μάκβεθ «δε θέλω μια όμορφη παρουσία, θέλω μια άσχημη και μοχθηρή, δε θέλω μια όμορφη φωνή, θέλω μια φωνή τραχιά και υπόκωφη» & » το ντουέτο ανάμεσα στη λαίδη και τον άντρα της και η σκηνή της υπνοβασίας δεν πρέπει να τραγουδηθούν αλλά να παιχτούν με φωνή υπόκωφη και καλυμμένη».
DaPonte said
Η πιο θεατρική……………….. Macbeth, Firenze 1847
Το καλλιτεχνικό ζητούμενο για τον Βέρντι ήταν η μουσική του να αντανακλά, να εκφράζει, και να δίνει σάρκα και οστά στο δράμα, ή αλλιώς η μουσική να υπηρετεί τη δράση.
Γι’ αυτό έγραφε ότι για το ρόλο της Λαίδης Μάκβεθ «δε θέλω μια όμορφη παρουσία, θέλω μια άσχημη και μοχθηρή, δε θέλω μια όμορφη φωνή, θέλω μια φωνή τραχιά και υπόκωφη» & » το ντουέτο ανάμεσα στη λαίδη και τον άντρα της και η σκηνή της υπνοβασίας δεν πρέπει να τραγουδηθούν αλλά να παιχτούν με φωνή υπόκωφη και καλυμμένη».
sarant said
51 Oμολογώ πως το είχα ξεχάσει (έχουν περάσει και 16 χρόνια)
gpointofview said
Ευχαριστώ σας, όσους σχολιάσατε για τις χρήσιμες πληροφορίες που αναφέρθηκαν και τα καλά σας λόγια. Φυσικά και είναι λαϊκή μουσική η όπερα πλην .ομως έχει ανέβει σε πολύ υψηλά επίπεδα τέχνης και έχει γίνει πανάκριβη. Οπως έχει ανέβει πολύ και το επίπεδο των εκτελεστών-δεν είναι μόνο θέμα ταλέντου όπως κάποτε- με αποέλεσμα να εκτελούνται καλύτερα οι παραστάσεις κααι να αναδεικνύονται «δύσκολες» όπερες.
Να πούμε ακόμα πως ο Βέρντι βάδισε στα χνάρια του άτυχου Μπελίνι, ενώ από τους νεότερους πιο κοντά στον Βέρντι θεωρώ τον Τσαϊκόφσκι, λογικά θα είδε την Δύναμη του Πεπρωμένου στην Αγιαπετρούπολη.
Χαρούλα said
Μπράβο Τζη! Ωραία δουλειά. Είχα αντιληφθεί την αγάπη σου για την όπερα, και με το σημερινό, με πήρες από το χέρι, να με ξεναγήσεις στο αρχοντικό της.
Δεν θα υποκριθώ «καλλιέργεια». Είμαι σ’αυτούς που δεν έχω στις προτιμήσεις μου την όπερα. Σ’ αυτούς που τα «κουσούρια» τους, κάνουν τον Faltsos#43 να απορεί.
Οπότε το σημερινό θα είναι βοήθεια, μια-μια, αργά-αργά, να τις γνωρίσω.
Συμπτωματικά όμως σε κατασκήνωση, όπως και ο Theo#29, γνώρισα το «Va, pensiero”. Μια εμπνευσμένη ομαδάρχισσα χρησιμοποίησε την μελωδία με δικούς μας στίχους ως ύμνο της ομάδας. Αφού φυσικά μας συστησε πρώτα το πρωτότυπο. Και το θυμάμαι με αγάπη και συγκίνηση.
Ευχαριστώ Τζή και Νικοκύρη!
Χαρούλα said
#2 Atheofobos, πολύ ενδιαφέρουσα και η δική σου προσέγγιση, στο δικό σου σπιτικό! Καλά έκανες κι έβαλες παραπομπή.
Αλφα_Χι said
Σκηνογραφικά-ερμηνευτικά-μουσικά μου άρεσαν κατά σειρά τα : 3, 12, 19.
Πολύ αστείο μου φάνηκε το 21, όπου οι ερμηνευτές υποχρεώνονται να ανεβοκατέβουν από το τραπέζι-πασαρέλα, τραγουδώντας και πατώντας σε μία καρέκλα, ιδιαίτερα ο βαρύτονος. 🙂
ΓΤ said
Για την όπερα υπάρχουν ειδικοί:
Φέλιξ Μέντελσον, Ο κόσμος της όπερας, μτφρ. Δάφνη Ανδρέου, πρόλ. Θάνος Μικρούτσικος, «Στοχαστής», Αθήνα, 2006.
Fremder said
16, 18, 43:
de gustibus et coloribus non est disputandum
Αλφα_Χι said
29.
Σχετικά με τους ελληνικούς στίχους του Ναμπούκο και την ερμηνεία του από σχολική χορωδία.
Costas Papathanasiou said
2. Η πιο αποτυχημένη………….Un giorno di regno, Milano1840 /[…]/ 21. Η πιο χαρούμενη……………..Falstaff, Milano 1893
Περαιτέρω σχετική φλυαρία (δι’ αποκομμάτων):
Ο χαρακτήρας του ηλικιωμένου δανδή που κυνηγά ανεπιτυχώς όμορφες νεαρές κοπέλες και στο τέλος τιμωρείται για την υπεροψία του, απαντά στην παράδοση της κωμικής όπερας του 18ου και 19ου αιώνα και, όπως είναι φυσικό, κέντρισε το ενδιαφέρον αρκετών δραματουργών. […]Η λυρική κωμωδια Φάλσταφ του Βέρντι και του Μπόιτο είναι σημαντική για πολλούς λόγους, τόσο ιστορικούς όσο και μουσικοδραματικούς. Ιστορικά ο Φάλσταφ αποτελεί την πρώτη πετυχημένη κωμική όπερα του Βέρντι, μετά από την αποτυχημένη απόπειρα των νεανικών του χρόνων στο κωμικό είδος, με τη δεύτερη κατά σειρά όπερα της εργογραφίας του: Μία ημέρα βασιλείας (Un giorno di regno, 1840) – κυριολεκτικά “μίας ημέρας βασιλείας” αφού την επόμενη της παράστασης η όπερα κατέβηκε από την σκηνή. […] Το κείμενο της καταληκτικής φούγκας με τον εναρκτήριο στίχο “Tutto nel mondo é burla. L’ uomo é nato burlone” (Όλα στον κόσμο είναι ένα αστείο, ο άνθρωπος γεννήθηκε χωρατατζής) είναι μία παράφραση του σαιξπηρικού στίχου “All the world is a stage, and all the men and women merely players” (Όλος ο κόσμος είναι μία σκηνή και οι άνθρωποι, άντρες και γυναίκες, ηθοποιοί) από το έργο As you like it, ΙΙ πράξη και 7η σκηνή (Όπως σας αρέσει: 1599/ σσ: πρβλ και 5ος/4ος πκε αιώνας, Δημόκριτος, Απόσπασμα, 115, [118 N.] — ὁ κόσμος σκηνή, ὁ βίος πάροδος· ἦλθες, εἶδες, ἀπῆλθες ). […] Η αυλαία πέφτει και ο καταληκτικός στίχος που μας συνοδεύει, είναι η παροιμιώδης φράση του Μπόιτο “Ma ride ben chi ride la risata final” (Μα γελά καλύτερα, όποιος γελάει τελευταίος)[…] Η βασική, ωστόσο, καινοτομία του Μπόιτο, σε ό,τι αφορά τον χειρισμό της ιστορίας, η οποία προέκυψε μετά από αλλεπάλληλες συζητήσεις με τον Βέρντι, αφορά την ανάπτυξη μίας ρομαντικής υπο-ιστορίας μεταξύ των δύο νεαρών εραστών, της Νανέτα και του Φέντον, μία ρομαντική ιστορία που εισάγει την υπόθεση στον κόσμο της όπερας. Ο κόσμος των δύο εραστών είναι ένας κόσμος κλεμμένης αγάπης, που προσδίδει «λάμψη σε ολόκληρη την κωμωδία», όπως ακριβώς «η άχνη ζάχαρη πασπαλίζει μία τάρτα». Ο Βέρντι ανταποκρίθηκε στον εφευρετικό χειρισμό του Μπόιτο χτίζοντας γύρω από το κείμενο των δύο εραστών ένα μουσικό κόσμο διαφορετικό από την υπόλοιπη κωμωδία: μία μουσική πιο ήρεμη και λυρική, η οποία φέρει κομψές χρωματικές πινελιές και γλυκά ορχηστρικά περάσματα. [ “Φάλσταφ: Η μεταμόρφωση του σαιξπηρικού ήρωα από τον Βέρντι και τον Μπόιτο για το ιταλικό μουσικό θέατρο”- Μαριάννα Σιδερή, σ.391-399 στο 9ο ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΟΥΣΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ «Παραλλαγές, επεξεργασίες, μεταμορφώσεις» – Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών Α.Π.Θ. Θεσσαλονίκη, 1-3 Δεκεμβρίου 2017 ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ υπό την αιγίδα της Ελληνικής Μουσικολογικής Εταιρείας https://hellenic-musicology.org/wp-content/uploads/2021/07/ConfProc2017.pdf (όπου και σ.226-247 για τον Μοντεβέρντι) βλ. και Έλενα Ματθαιοπούλου Ομιλία πάνω στον Φάλσταφ του Τζουζέππε Βέρντι https://www.nationalopera.gr/nea-anakoinoseis/item/5121-o-saikspir-tou-vernti-omilia-tis-elenas-matthaiopoylou-me-aformi-tin-opera-falstaf-tou-tzouzeppe-vernti]
Ο μαέστρος Ρικάρντο Μούτι είπε γι΄ αυτόν: «Είναι ένας συνθέτης απολύτως ικανός να απογυμνώσει και να μιλήσει για τα πάθη και τον πόνο μας, για τις ευχές και τα ελαττώματά μας κι αυτός είναι ένας από τους λόγους της παγκοσμιότητάς του: θα είναι για πάντα επίκαιρος. Όσο ο άνθρωπος έχει τα ίδια χαρακτηριστικά και δεν μοιάζει με φιγούρα του “Σταρ Τρεκ”, κάθε γενιά θα ανακαλύπτει στη μουσική του Βέρντι μία κουβέντα παρηγοριάς». https://www.imerodromos.gr/tzouzepe-vernti-apo-tous-korufaious-sunthetes-ston-choro-ths-operas/ .
Jorge said
Όλος ο κόσμος μια σκηνή, άντρες και γυναίκες μοναχά ηθοποιοί. Αφήνει έξω τα παιδιά, πάντα απορούσα.
Jorge said
Και μια μονογραφία της Έλενας Ματθαιοπούλου. Που δεν αλαφραίνει τον διάκοσμο.https://www.archaiologia.gr/wp-content/uploads/2011/07/101-2.pdf
Ioannis Rentzos said
Κατατοπιστικό και εκλαϊκευτικό. Ευχαριστούμε τον G.
ΓΤ said
67 ΔΧ
Για να είναι εκλαϊκευτικό ένα κείμενο πρέπει να έχει γίνει προσπάθεια εκλαΐκευσης.
sarant said
66 Πολύ ενδιαφέρον άρθρο
64 Ωραίο!
ΓΤ said
Χρυσούπολη: συνελήφθη γιαγιάκα που πουλούσε κομπολόγια. Δολοφόνοι και παιδεραστές ελεύθεροι.
gpointofview said
Ευχαριστώ για τα νεότερα σχόλια !
Προσπάθησα να δώσω έναν «οδηγό» στον αμύητο και μια θύμιση στους μυημένους, φιλτράρονταςπολλές πληροφορίες που εύκολα βρίσκει κάποιος σήμερα. Αν έστω και ένας γίνει φαν της όπερας από τον οδηγό μου θα είμαι ευτυχής
Ενα αγαπημένο μου κομμάτι, γλυκεια είναι η ελπίδα πάντοτε…
Konstantinos said
Ο Μουτι τα έκανε μουτι. Οι φιγούρες του σταρ τρεκ ξεχειλίζουν από ανθρωπιά και λατρεύουν την κλασική μουσική και την όπερα.
michaeltz said
42. Αλφα_Χι
Υπάρχει ένα κινηματογραφικό έργο για τη ζωή του Βέρντι, δεν θυμάμαι τον τίτλο, που το είδα πολύ νέος. Με ένα αξιοθαύμαστο σενάριο, δίνει με μεγάλη επιτυχία την ατμόσφαιρα που ανάφερες στο σχόλιό σου. Επίσης περιγράφεται η παρακολούθηση του έργου από τον τοπικό Αυστριακό διοικητή, την οργή του όταν το έκρινε σαν σαμποτάζ ενάντια στην αυστριακή κατοχή και προσπάθεια πρόκλησης κάποιου λαϊκού ξεσηκώματος, και η απαξιωτική του αποχώρηση από το θέατρο Κάποιοι πλήρωσαν ακριβά τη συμμετοχή τους σε αυτό. Πρέπει και ο ίδιος ο Βέρντι να κυνηγήθηκε, αλλά δεν θυμάμαι πώς ακριβώς…
Jorge said
# 73 Michaeltz
Πρέπει να είναι αυτή :
https://youtu.be/JifXa8_rrP8
Όμως υπάρχει και άλλη μια του 1938
https://www.imdb.com/title/tt0026415/
Μαρία said
Και το αρκτικόλεξο V.E.R.D.I.
DaPonte said
73 Michaeltz
Υπάρχει και ταινία και μία καλογυρισμένη μίνι σειρά με τη ζωή του Βέρντι (είχε προβληθεί και στην ελληνική τηλεόραση:
Jorge said
# 75 ; αυτό;
https://www.epa.gov/air-research/visual-environment-rich-data-interpretation-verdi-program-environmental-modeling
ΓΤ said
77 Χόρχε
Vittorio Emanuele Re D’ Italia
Jorge said
78 ΓΤ Γιό μπρο! ούτε καν τον λήγοντα. 😦
michaeltz said
63. Αλφα_Χι
Ἅρπα ψάλε ξανὰ γιὰ τὴ γῆ μας·
γιατί μένεις βουβὴ ξεχασμένη;
Παρηγόρα τη δόλια ψυχή μας,
διηγήσου μία δόξα παλιά!
Ἂς ἠχήσει ὁ θρῆνος σου πέρα,
γιὰ ἕνα ἔθνος ποὺ ζεῖ στὴ σκλαβιά·
ἂς ἐμπνεύσει ὁ Κύριος μία μέρα
τοῦ λαοῦ σου νὰ ψάλεις τὴ λευτεριά!
Πρόκειται για παράσταση στα Ελληνικά, και έγινε προσπάθεια να αποκτήσει το ποίημα κάποια ομοιοκαταληξία, οπότε πρόκυψε μια παράφραση του ύμνου. Το αποτέλεσμα δόκιμο.
Για σύγκριση, το ίδιο κομμάτι:
Άρπα χρυσή μοιραίων προφητών
γιατί βουβή απ’ την ιτιά κρέμεσαι;
τις μνήμες στο στήθος ξανάναψε,
πες μας για τους καιρούς τους περασμένους!
Αυτό το συγκεκριμένο κομμάτι που έβαλα στο σχόλιο 9 είναι αυτό όπου η μουσική απογειώνεται και που σε συγκλονίζει! Νομίζω ότι είναι το κορυφαίο μουσικό δημιούργημα του Βέρντι.
Μαρία said
77, 78 🙂
Εμφανίζεται επίσης σε κάποια ταινία σαν σύνθημα σε ντουβάρι.
Jorge said
Μιλάτε με γρίφους, σε ποιά ταινία; (με το τσιγκέλιον) 🙂
Κουτρούφι said
Μια άλλη άρια από τον Rigoletto ειναι το “Caro nome che il mio cuor”.
Στη μελωδία της άριας αυτής στηρίχτηκε η μελοποίηση του Αντιοθωνικού εμβατηρίου «Έως πότε η ξένη Ακρίδα» που εμφανίστηκε τότε, περί τα 1860. Το εμβατήριο αυτό μεταλλάχτηκε σε νησιώτικο συρτό και είναι ακόμα ένα από τα βασικά κομμάτια του Σιφνέικου γλεντιού. Την Ακρίδα θα την ξέρει και ο Δημ. Μαρτίνος στα Θερμιά.
Ενδεχομένως, είναι δύσκολο να βρει κανείς ομοιότητες, ακόμη και μετά από πολλά ακούσματα. Περισσότερα εδώ:
https://rembetiko.gr/t/%CE%B7-%CE%B1%CE%BA%CF%81%CE%AF%CE%B4%CE%B1-%CE%BD%CE%B7%CF%83%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF-%CF%83%CF%85%CF%81%CF%84%CF%8C/7447/54
Μαρία said
82 Δεν θυμάμαι.
gpointofview said
# 73
Ο Βέρντι είχε προβλήματα με την λογοκρισία για πολλά ζητήματα αλλά ποτέ δεν υποχώρησε σε βάρος του έργου αλλά με λογικά επιχειρήματα ή αναίμακτες αλλαγές πετύχαινε την άδεια. Με τον Ριγκολέτο εμφανίσθηκε πτώμα στην σκηνή για πρώτη φορά, άλλα ήθη και έθιμα τότε.
Καληνύχτα
Χαρούλα said
#83 Κουτρούφι, ναι! Δεν το ήξερα! Καλή πληροφορία.
Jorge said
84 «Ο Νονός»;
Δύτης των νιπτήρων said
84 Βισκόντι, Σένσο;
Ioannis Rentzos said
# 68 ΓΤ
Σωστό. Αλλά είναι μια συστηματοποίηση των περί Βέρντι που αποτελεί, ας το πούμε, και εκλαΐκευση, σε ανώτερο επίπεδο.
freierdenker said
Πολύ ωραίο το σημερινό.
Από αυτά που είδα και άκουσα στα βίντεο, ξεχώρισα την Traviata για τη ζωντάνια του τραγουδιού, και μετά τον Rigoletto για την έμπνευση του δημιουργού του.
spyridos said
81
Il gattopardo ;;;
Costas Papathanasiou said
Αξιοσημείωτες και οι μουσικές παραπομπές στον Βέρντι , τελούμενες υπό Bernardo Bertolucci στην ταινία του “ Strategia del ragno”,1970 ( https://en.wikipedia.org/wiki/The_Spider%27s_Stratagem ) που είναι βασισμένη στο διήγημα «Tema del traidor y del héroe»,1944 του Jorge Luis Borges (https://en.wikipedia.org/wiki/Theme_of_the_Traitor_and_the_Hero ), κατά τα αναλυόμενα ενδεικτικά εδώ :
Bertolucci, too, appears to exploit the political aspects of this opera, in contrast to the emphasis on the personal in his references to Rigoletto. In the film, Gaibazzi sings (unaccompanied) the opening of the aria: ‘Eri tu che macchiavi quell’anima, la delizia dell’anima mia’-‘It was you who stained that soul, the delight of my life’ (and it continues: ‘You who put your faith in me, and with one shameful deed poisoned for me the universe! Traitor!’). In the opera this is sung by Renato as he looks at a portrait of the Count, who has seduced his wife. In the context of the film, Gaibazzi is addressing Beccaccia, who in the pre-war years was an avowed follower of Mussolini. We are surely meant to understand that Gaibazzi is referring, however lightheartedly, to Fascism, and how it ‘poisoned’ their lives. ( ‘RIGOLETTO’ p.259)
The very name ‘Attila’ was bequeathed by Bertolucci to a blackshirt figure in his 1976 film 1900. It seems especially apt in invoking the anti-Fascists’ view of the Fascists […] If Bertolucci indeed knew what he was evoking here (and we think he did), there remains the problem of the recognition of it on the part of the audience. While recognition of the source of the music adds to the already substantial layers of reference within the film, it is unlikely that a typical audience would be as well acquainted with Attila as they are with, say, Rigoletto. This opera is now much less well known, even in Italy, than many of Verdi’s other works; the instrumental excerpt carries no text that might help to locate its source; and it is so typical of Verdi’s early writing that it could have come from a number of his operas. In the 1840s and ’50s, however, the work was seen as a battle-cry for the independence of Italy from Austrian domination. In the Prologue, Ezio says to Attila: ‘Avrai tu l’universo, resti l’Italia a me’ (‘You take the universe, leave Italy to me’). At these words, audiences would shout back: ‘A noi! l’Italia a noi!’ (‘Italy for us!’).19 This particular resonance of performance history, paralleled by the fluctuating stages of the Hitler-Mussolini pact, adds considerably to the meaning of the film and, for those in the know, is another example of the subtlety and depth of Bertolucci’s references (‘ATTILA’ p.260-261 VERDI AND SCHOENBERG IN BERTOLUCCI’S ‘THE SPIDER’S STRATAGEM’ BY DEBORAH CRISP & ROGER HILLMAN https://www.jstor.org/stable/3526061 )
( Λοιπά για την επιδραστικότητα του Βέρντι στα: https://www.youtube.com/watch?v=DRsWyAiQ_dY , https://www.lifo.gr/guide/music/news/viva-verdi , https://utahopera.org/explore/2011/05/viva-v-e-r-d-i-the-distance-between-memory-and-myth/ , https://it.wikipedia.org/wiki/Viva_Verdi )
freierdenker said
Το γερμανικό συνδικάτο Vereinte Dienstleistungsgewerkschaft λέγεται ver.di, ίσως γιατί η δεύτερη λέξη δυσκολεύει και τους Γερμανούς.
sarant said
83 Ομολογώ πως δεν βρίσκω μεγάλη ομοιότητα.
93 🙂
ΛΑΜΠΡΟΣ said
ΘΗΣΑΥΡΟΣ!
Συγχαρητήρια Gee και Νικοκύρη.
Pedis said
# 75 – Έτσι θα ήταν: «W V.E.R.D.I.»
Στο «Σένσο» χλωμό: υποθέτω ότι αν ο Βισκόντι το είχε δείξει θα μπορούσε ίσως να έχει μια πιθανότητα στις χίλιες να γλυτώσει τη λογοκρισία, το στημένο θάψιμο στη «Βενετία» και το κυνηγητό… (και που δεν τα κατάφερε ξαναγυρίζοντας το φινάλε.)
Στον «Γατόπαρδο» δεν θυμάμαι. Με την ευκαιρία δωράκι Verdi: το περίφημο βαλς (παρτιτούρα που ανακάλυψε ο Ρότα)
(O μεταγλωττιστής του Λάνκαστερ έχει σικελική προφορά.)
ΕΦΗ - ΕΦΗ said
Μπράβο Τζη για τον κόπο και την προσφορά, ευχαριστούμε κι εμείς οι μη ρέκτες του είδους.
Λόγω μη εξοικείωσης, μόνο ορισμένα κομμάτια όπερας, επιλεκτικά, μ΄αρέσουν. Σε παράσταση του Ναμπούκο στο Ηρώδειο, πριν πολλάαα χρόνια, έκλαψα όμως.
34 >>η όπερα είναι μουσική ΚΑΙ ΘΕΑΤΡΟ ΜΑΖΙ…
Εξ ου και λυρικό θέατρο
…
Το τέλος του Βέρντι,(1813-1901) από πλευράς δημοσιότητας θυμίζει την τέντα στο Ωνάσειο:
το 1901, έπαθε εγκεφαλικό, ενώ έμενε σ’ ένα ξενοδοχείο στο Μιλάνο. Το νέο της αρρώστιας του Βέρντι κυκλοφόρησε σε όλη την Ιταλία. Ο διευθυντής του ξενοδοχείο έδιωξε τους άλλους πελάτες, έστησε γραφείο Τύπου.
Η αστυνομία έδιωχνε τα οχήματα για να μην περνούν απ’ το ξενοδοχείο και κάνουν θόρυβο, ενώ το βασιλικό ζεύγος λάμβανε τηλεγραφήματα για την πορεία της υγείας του ανά ώρα.
Ο Βέρντι πέθανε στις 2:50 το πρωί της 27ης Ιανουαρίου. Το πρωί, τα περισσότερα καταστήματα στο Μιλάνο παρέμειναν κλειστά σε ένδειξη πένθους….https://www.mixanitouxronou.gr/tzouzepe-vernti-o-sinthetis-tou-nampouko-ke-tis-traviata-kopike-apo-to-odio-os-metriotita-prokalese-polemo-sto-chorio-tou-ke-echase-proora-ti-sizigo-ke-ta-dio-pedia-tou/
…
1900 (film)
The music for the movie was composed by Ennio Morricone, who included several melodies from Verdi operas.
ΕΦΗ - ΕΦΗ said
97τέλος το λινκ
1900 (film)
ΕΦΗ - ΕΦΗ said
29, Τεό, για δες εδώ
Η ψυχή μου ψηλά φτερουγίζει
στης αγάπης τη μόνη πατρίδα
όπου λείπουν ο πόνος κι η θλίψη
κι η χαρά τ΄ουρανού αντηχεί
Ολα εδώ μέσα στην αμαρτία
ρημαγμένα βουβά σιγοκλαίνε
κι καρδιά μου ψηλά λαχταράει
να βρεθεί στου Θεού την αγκαλιά
(δεν περιγράφω άλλο-πολύ του κατηχητικού)
«Va, pensiero»(nabucco)
Χριστιανικός ύμνος
Είναι λιμπρέτο από τον Τεμιστόκλε Σολέρα (Temistocle Solera), εμπνευσμένο από τον Ψαλμό 137.
Πάντως η χορωδία είν΄ ωραία.
ΕΦΗ - ΕΦΗ said
το πολιτικό κόμμα του Bossi, Λέγκα του Βορρά (Lega Nord / Padania), υιοθέτησε το «Va, pensiero« ως τον επίσημο ύμνο και τώρα, η επωδός τραγουδιέται σε όλες τις συναντήσεις του κόμματος.
ΓΤ said
97 Φου
Αξέχαστη η τέντα Ωνασείου. Πασοκόβλακες στήνονταν μπροστοκάμεροι κράζονταν «για τον Αντρέα δίνω το συκώτι μου» έχοντας ενημερωθεί από τη Μοσχαροκεφαλή της Ακαδημίας Αθηνών ότι ο ηγέτης βρισκόταν σε βυθιότητα.
ΕΦΗ - ΕΦΗ said
102 ΓΤ,
Αξέχαστο πανηγύρι.
Οι ομοιότητες τελειώνουν στην τέντα, (α και στα γκομενιλίκια που έρεπε λέει και ο μαέστρος) αλλά ο Βέρντι τις έθαψε τις δυο συζύγους ενώ τον Παπ τον ξεπροβόδισαν δυο χήρες.
ΓΤ said
Υμνήθηκαν δεόντως οι ανηφοριές Κυψέλης
πώς θα ‘σκαγε απ’ τα γέλια ο Πάνος ο Χατζηκουτσέλης…
ΓΤ said
101
κράζοντας
gpointofview said
Καλημέρα
Να ευχαριστήσω για τα νεότερα σχόλια και να προσθέσω δυο πράγματα :
Απέφυγα να γράψω για όσα θρυλούνται για τον Βέρντι μια που οι νεότεροι ιστορικοί αμφισβητουν έντονα αρκετά.
Τα τελευταία χρόνια αρκετοί βλέπουν στα δράματα του Βέρντι μια λεπτή ειρωνία ή μια κωμική ματιά στις επαληθεύσεις των προφητειών.
sarant said
Καλημέρα από εδώ!
105 Ευχαριστούμε πολύ για τη συνεργασία, Γιώργο, ωραία συζήτηση έγινε.
Theo said
@99:
Όχι δεν είν’ αυτό. Ένας λίκνο εδώ μου θύμισε την αρχή:
Πέτα σκέψη με χρυσωμένα φτερά
στα λαγκάδια τους κάμπους τα βουνά.
Theo said
Ένας λίκνος, άτιμε κορέκτορα 😦
ΕΦΗ - ΕΦΗ said
108, Τί λέει ο ψαλμός 107, τί εννοεί; Του Δαυΐδ;
Όντως
ΛΑΜΠΡΟΣ said
108 – Βρε Theo δεν υπάρχει λόγος να διορθώνεις και το παραμικρό λαθάκι, δεν θα σου βάλει κακό βαθμό ο Νικοκύρης.😊 Όλοι οι καλοπροαίρετοι καταλάβαμε το νόημα κι ούτε που είδαμε το λάθος. Άλλωστε ουδείς άσφαλτος όπως είπε κι η μεγάλη μας αοιδός, εκτός από τους άριστους της κυβέρνησης και τους διάφορους κομπλεξικούς λαθοθήρες.😊
Καλημέρα💥
ΛΑΜΠΡΟΣ said
108 – Βρε Theo δεν υπάρχει λόγος να διορθώνεις και το παραμικρό λαθάκι, δεν θα σου βάλει κακό βαθμό ο Νικοκύρης.😊 Όλοι οι καλοπροαίρετοι καταλάβαμε το νόημα κι ούτε που είδαμε το λάθος. Άλλωστε ουδείς άσφαλτος όπως είπε κι η μεγάλη μας αοιδός, εκτός από τους άριστους της κυβέρνησης και τους διάφορους κομπλεξικούς λαθοθήρες.😊
Καλημέρα💥
Theo said
Καλημέρα, Λάμπρο,
Προλαβαίνω τους λαθοθήρες 😉
ΑΝΤΡΗ Αντρη said
Ριγκολέττο, ο γελωτοποιός του Δούκα της Μάντοβας.
DaPonte said
100 ΕΦΗ
Κάποια στιγμή είχε προταθεί σοβαρά να γίνει το Va, pensiero ο εθνικός ύμνος της Ιταλίας. Το εξαίσιο αυτό χορωδιακό ήταν από την εποχή του Βέρντι ο ανεπίσημος ιταλικός εθνικός ύμνος και ακούγεται συχνά σήμερα και στα γήπεδα:
Pedis said
# 114 – Κάποια στιγμή είχε προταθεί σοβαρά να γίνει το Va, pensiero ο εθνικός ύμνος της Ιταλίας.
Μύθος, βασισμένος ίσως στο ότι ο Κράξι είχε κάτι ψελλισει σε στενό κύκλο αλλά εταπώθη αμέσως, αρκεί να δει κανείς τα λόγια, αν όχι τη μουσική τοθ χορωδιακού ότι δεν κάνει για εθνικός ύμνος.
DaPonte said
115 Μπορεί να υποστηριχτεί ότι δεν κάνει για εθνικός ύμνος, αν έχουμε στο μυαλό μας ότι οι εθνικοί ύμνοι είναι συνήθως εμβατήρια. Οι στίχοι μπορεί να φαίνεται ότι δεν τονώνουν το μαχητικό πνεύμα αλλά είναι πατριωτικοί εφόσον εκφράζουν βαθιά αγάπη για την πατρίδα.
Μολαταύτα οι Ιταλιάνοι με αυτό στα χείλη διεκδικούσαν την απελευθέρωση από τον ξένο ζυγό και την ενοποίηση της Ιταλίας, και η πρόταση για ορισμό του ως επίσημου εθνικού ύμνου είχε δημοσιευτεί το 1981 από τον δημοσιογράφο Τζόρτζο Σοάβι στην εφημερίδα Il Giornale Η πρόταση συζητήθηκε για ένα διάστημα χωρίς αποτέλεσμα.
Jorge said
Πω πω ! Τίγκα σε σιδεράδες η πλατεία, γεμάτα σοβατζήδες τα θεωρεία.
DaPonte said
117 Είχαν χιούμορ οι Μιλανέζοι!
Jorge said
118 Χαίρομαι που όχι μόνο οι Μιλανέζοι.
Jorge said
Τη Ρέα του Σαμάρα είχα ακούσει όταν η Μητρόπουλος μύριζε χρώμα. Και μίσησα τον Μητρόπουλο.
Jorge said
Ααα ναι, και η εικοστή δεύτερη : Avanti!
Άκου αταξική!
Pedis said
# 116 – Καλά, δεν θα το κάνουμε θέμα. Δες πάντως και μόνος σου ότι οι στίχοι περιέχουν αναφορές σε Ιορδάνη, Σιών και Ιεροσόλυμα και μετά δεν ξέρω ποιοι και πώς πήραν σοβαρά την πρόταση…
Pedis said
Τώρα το πρόσεξα στο 116 το χολυγουντιανό ντοκουμέντο πηγής αρχείου. 😁
Δύτης των νιπτήρων said
Η Σίσι είναι;
Jorge said
Σημαντική και το «Αηδόνι του Μιλάνου», έχει δώσει το όνομα της σε αστεροειδές.
https://el.wikipedia.org/wiki/1683_Κασταφιόρε
Γιώργος Τσερούλης (1949-4.7.2025) - Χάρης Μεταλλίδης said
[…] άλλες του αγάπες ήταν οι όπερες του Βέρντι (είχε γράψει και σχετικό άρθρο, όπου τις παρουσιάζει) και τα τραγούδια του Μπομπ […]