Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Το αμφίσκορο παιχνίδι των γλωσσών (Παντελής Μπουκάλας)

Posted by sarant στο 12 Απριλίου, 2013


Δεύτερη μέρα του Χαζάιν Πιρούιτ σήμερα, και διάλεξα ένα άρθρο του Παντελή Μπουκάλα, που δημοσιεύτηκε την περασμένη Κυριακή, και που έτσι κι αλλιώς ήθελα να το παρουσιάσω εδώ, όχι μόνο επειδή είναι απολαυστική η γραφή του αλλά και επειδή είναι αφιερωμένο σε έναν σχετικά πρόσφατο λαϊκό νεολογισμό, που ομολογώ ότι δεν τον είχα πάρει είδηση, διότι ενδιαφέρομαι μεν (λιγάκι) για το ποδόσφαιρο αλλά δεν είμαι κουμαρτζής, και η λέξη “αμφίσκορο”, διότι γι’ αυτήν πρόκειται, ανήκει στην ορολογία όχι του ποδοσφαίρου καθαυτού (ή: καθαυτό αν είστε πουρίστες) αλλά στην ορολογία του στοιχήματος. Αμφίσκορο λέγεται ένα παιχνίδι όταν σκοράρουν και οι δύο ομάδες -και το ενδεχόμενο αυτό είναι μία ακόμα από τις πάμπολλες παραμέτρους που έχουν βρει οι στοιχηματζήδες για να προσελκύουν το ενδιαφέρον στην πραμάτεια τους. Η λέξη βγάζει αρκετές γκουγκλιές από στοιχηματικούς ιστότοπους (παράδειγμα). Βέβαια, κάποιος θα μπορούσε να αντιτάξει ότι ο νεολογισμός δεν είναι ακριβώς λαϊκός, επειδή κατά τα φαινόμενα δεν τον έπλασαν οι παίχτες του στοιχήματος, αλλά οι στοιχηματογράφοι (=οι δημοσιογράφοι σε στοιχηματζίδικα σάιτ και έντυπα). 

Όπως θα δείτε και πιο κάτω στο άρθρο του Μπουκάλα, το “αμφίσκορο” είναι υβριδικό σύνθετο, αφού το πρώτο συνθετικό είναι λέξη αυτόχθονη και αρχαία (αμφί) ενώ το δεύτερο είναι δάνειο και δη ασυμμόρφωτο. Τα υβρίδια και οι μιγάδες βέβαια είναι πλούτος και στις γλώσσες και στη ζωή, αλλά κάποιοι ίσως τα στραβοκοιτάζουν. Πάντως, το φαινόμενο δεν είναι μοναδικό -αν μείνουμε στο χώρο του ποδοσφαίρου, βλέπουμε ότι το “γκολ”, επίσης ασυμμόρφωτο δάνειο, έχει δώσει όχι μόνο υβριδικά παράγωγα (γκολάκι, γκολάρα, γκολτζής) αλλά και σύνθετα (χασογκόλης). Μιλάμε βέβαια πάντοτε για λαϊκές λέξεις, διότι η λόγια γλώσσα μας έχει χάσει την ικανότητα αυτή από τον καιρό του Βυζαντίου: τότε που διοικούσαν μιαν αυτοκρατορία, δεν είχαν πρόβλημα να δανείζονται αβέρτα από το λατινικό γλωσσικό ταμείο. Αλλά πλατειάζω κι εσείς πληρώσατε για να διαβάσετε τον Μπουκάλα, όχι τις δικές μου φλυαρίες. Παρεμπιπτόντως, τη λέξη την πρόσεξε (όχι που θα του ξέφευγε) και ο Νίκος Λίγγρης στη Λεξιλογία, και στο σχετικό νήμα υπάρχουν και κάμποσα άλλα, μεταξύ σοβαρού και αστείου, για τα σύνθετα με το αμφι-. Και, πριν τελειώσω, προσέξτε ότι γίνεται μνεία και στο “αμφίβολο”, το δίχτυ, που έγινε “αφίβολο”, και που το είχαμε συζητήσει τις προάλλες, με αφορμή τη λέξη “αθιβολή”.

Ιδού λοιπόν το άρθρο του Π. Μπουκάλα από την Καθημερινή:

Ανάπτυξη με ξένες επενδύσεις λέει το κυβερνητικό σχέδιο. Αλλά μάλλον για όνειρο πρόκειται, γιατί τα ίχνη σχεδιασμού είναι πολύ λιγότερα και από τα ίχνη μικροβιακής ζωής στον μακρινό Πλούτωνα, μια και η ΝΑΣΑ αναγνωρίζει πλέον ότι ο πιο κοντινός μας Αρης ήταν μια φορά κι έναν καιρό κατάλληλος για τη φιλοξενία μικροζωής. Επειδή, όμως, οι εκπλήξεις ποτέ δεν έπαψαν να νοστιμεύουν τη ζωή, μια τυχαία περιήγηση στο Ιντερνετ, από εκείνες όπου για αλλού ξεκινάς και αλλού καταλήγεις, με έφερε πάνω σε μια καινούργια λέξη της ελληνικής γλώσσας που έχει πράγματι τα γνωρίσματα της «ανάπτυξης με ξένη επένδυση», αφού δημιουργήθηκε με τη συμβολή και (άυλων) ξένων κεφαλαίων. Αν, βέβαια, είχα τη συνήθεια να διαβάζω μία από τις αρκετές εβδομαδιαίες εφημερίδες στοιχήματος ή τις περί στοιχήματος στήλες σχεδόν όλων των ημερήσιων φύλλων (εννοώ και των πολιτικών, όχι μόνο των αθλητικών) ή αν σύχναζα σε προπατζίδικα προς αναζήτηση του χαμένου πλούτου, θα την είχα μάθει πολλούς μήνες πριν τη νεότευκτη λέξη, ίσως και χρόνια. Αλλά κάθε πράγμα στον καιρό του. Και οι λέξεις επίσης. Οπως καλή ώρα η λέξη «αμφίσκορο».

Ποιος είναι ο εφευρέτης-πλάστης της συγκεκριμένης λέξης κι αν έχει κατοχυρώσει την πατέντα του δεν το ξέρω. Ισως κάποιος Στέφανος Κουμανούδης του μέλλοντος, υπομονετικός όσο και ο λόγιος του 19ου αιώνα (αν όχι περισσότερο, γιατί πλέον το προς έρευνα και αποδελτίωση γλωσσικό πεδίο είναι τεράστιο), αναζητήσει κάποια στιγμή την πατρότητά της. Το νόημά της, πάντως, προκύπτει μάλλον εύκολα εκ των συμφραζομένων, τα διαδικτυακά δείγματα άλλωστε είναι πολλά. Αμφίσκορο, λοιπόν, θεωρείται το ποδοσφαιρικό παιχνίδι στο οποίο ο παίχτης ποντάρει ότι θα σκοράρουν και οι δύο ανταγωνιζόμενες ομάδες («και οι δύο ομάδες έχουν θεματάκια στην άμυνα και έτσι το αμφίσκορο αποκτά καλές πιθανότητες» λέει π.χ. ένας χρήστης). Εχουμε δηλαδή μια λέξη-όρο η οποία τηρεί τους κανόνες σύνθεσης που διέπουν την ελληνική γλώσσα, λέει αυτά που έχει να πει με οικονομία στις συλλαβές της, καλύπτει ένα κενό, τουλάχιστον της γλώσσας του ποδοσφαίρου ή των παιχνιδιών όπου και κάποια γνώση χρειάζεται και αρκετή τύχη, οι δε χρήστες της συνεννοούνται πάραυτα και άνευ απωλειών νοήματος. Επιπλέον, κάθε άλλο παρά εύκολο είναι να αντικατασταθεί από κάποια άλλη· το ίδιο πράμα μόνο περιφραστικά θα μπορούσε να ειπωθεί, αφού το «δίτερμα» λ.χ. έχει εντελώς διαφορετική σημασία. Εν ολίγοις, το άρρητο γλωσσικό συμβόλαιο ικανοποιείται πλήρως. Γενικότερα, άλλωστε, το αθλητικό ιδίωμα μπορεί να έχει τις υπερβολές του (με ασυναγώνιστο το θρυλικό «αυτοί δεν ήταν θεοί, ήταν ημίθεοι»), έχει όμως και τις ωραίες και έξυπνες λύσεις του.

Η λέξη «αμφίσκορο», λοιπόν, έρχεται να αποτελέσει ένα από τα νεότερα μέλη μιας αρκετά μεγάλης οικογένειας λέξεων, οι περισσότερες αρχαιότατης καταγωγής, με πρώτο τους συνθετικό την πρόθεση «αμφί» – και, αντίθετα με τις προθέσεις των πολιτικών, οι προθέσεις της γραμματικής είναι μια ευλογία για τη γλώσσα που τις διαθέτει. Κάνει παιχνίδι με αυτές, ποντάροντας συνεχώς σε καινούργιες σημασίες. Εχουμε και λέμε: αμφίβιος, αμφίβολος, αμφίγλωσσος, αμφίγνωμος, αμφιδέξιος, αμφιθαλής, αμφιθεατρικός, αμφίλογος, αμφιλοχία, αμφίπλευρος, αμφίσπορος – τελειωμό δεν έχουν. Ανάμεσά τους, βέβαια, είναι και κάποια που τα ξεχάσαμε με τον καιρό, πιθανόν επειδή χάθηκε ή ξεχάστηκε το πράγμα ή η πρακτική που κατονόμαζαν κι ήρθαν νέα στη θέση τους, με τη δική τους ονομασία. Αλλά η ζωή μιας γλώσσας οδεύει μέσα από μικρούς καθημερινούς θανάτους, αν και αυτό το αρνούνται οι μονιμάδες των γλωσσικών μοιρολογιών, ορισμένοι εκ των οποίων γράφουν μια χαρά ελληνικά, για να πουν ωστόσο πως «η ελληνική γλώσσα πέθανε».

Για παράδειγμα, από τον καιρό που οι ψαράδες μας, ποιος ξέρει πότε, έπαψαν να λένε «αμφίβολο» το μικρό δίχτυ της μαστορικής τους κι άρχισαν να το λένε αθίβολο, πεζόβολο ή όπως αλλιώς, πάψαμε και να αποκαλούμε αμφιβολείς όσους ψαρεύουν με τον συγκεκριμένο τρόπο – αλλά δεν είναι βέβαια αυτός ο λόγος που η ελληνική αλιεία περνάει κρίση. Ενδιαφέρον έχει και το ομογάλακτο λήμμα «άμφιππος», «ο ησκημένος εις το μεταπηδάν από ίππου εις έτερον και ούτως άνευ εφιππίου και χαλινού ιππεύων» σύμφωνα με το Λεξικό Δημητράκου. Σαν να λέμε, άμφιπποι είναι οι Ινδιάνοι, όπως τουλάχιστον τους βλέπουμε σε ταινίες γουέστερν να πετάνε από το ένα ξεσέλωτο άλογο στο άλλο. Μόνο που δυστυχώς στα πετρογλυφικά που βρέθηκαν τάχα στη Βόρεια Αμερική και αποδεικνύουν, τάχα στο τετράγωνο, ότι εκτός όλων των υπόλοιπων φυλών, όπου γης, Ελληνες είναι και οι Ινδιάνοι Τσερόκι, απόγονοι λέει θαλασσοπόρων που έφτασαν στο Οχάιο το 100 π.Χ. (μάρτυς μου οι ειδικοί τόποι του Διαδικτύου και οι εκεί εφημερεύοντες ελληνοδίφες), δεν βρέθηκε γραμμένη η λέξη «άμφιππος», για να ’χουμε να λέμε.

Φοβάμαι, ωστόσο, πως οι ληξίαρχοι της γλώσσας θα κρίνουν απαράδεκτη και ανεπιθύμητη τη λέξη «αμφίσκορο», με το επιχείρημα ότι τυγχάνει προϊόν μοργανατικού γάμου. Συζεύχθηκε παναπεί η γαλαζοαίματη λέξη «αμφί» με την ταπεινή ξενόφερτη λέξη «σκορ», με νόθα αποτελέσματα. Να τους πείσουμε ότι το «σκορ» των Αγγλων και των αθλημάτων έχει ηχητικό έστω προπάππο του το λίαν δυσαρέστου οσμής αρχαιοελληνικό «σκωρ» (μόνο στις νοσοκομειακές σκωραμίδες διασώζεται), με την ακόμα πιο δύσοσμη γενική του, δεν φαίνεται πιθανό. Πρόκειται, άλλωστε, για ανθρώπους απολύτως βέβαιους πως υπάρχουν λέξεις ευγενείς και ιερές, οι δικές μας, και λέξεις χυδαίες, όλες οι άλλες όλων των άλλων. Ας πάρουμε, λοιπόν, άλλο δρόμο. Κι ας αναρωτηθούμε: Η λέξη «πολύ (μ)πριζο», επί παραδείγματι, είναι ελληνική, μη ελληνική, μισαδάκι ή κακόγουστο υβρίδιο; Ελληνικότατη είναι. Είναι όμως και αυτή αποκύημα μοργανατικού γάμου, ανάμεσα στο ευγενές υποτίθεται «πολύ» και στην ταπεινής γαλλικής προελεύσεως « (μ)πρίζα»; Είναι. Και λοιπόν; Είναι ωραίο πράμα η τσιπουροποσία; Είναι. Ιδίως η έμμετρη, με παρέα και μετά μουσικής. Ε, πειράζει που η μεν «πόσις» είναι δική μας, το «τσίπουρο» όμως, όπως (μόνο) τα λεξικά θυμούνται και καταγράφουν, μάλλον είναι τουρκοταταρικό; Και θα βρεθείς ή όχι σε μπελά αν μπεις στην κακή σκέψη να πεις στον ημινόμιμο παραγωγό-προμηθευτή σου ότι οφείλει να ελέγξει την ελληνικότητα των ριζών του; Τέλος, έπαψαν ποτέ τα δημοτικά τραγούδια να είναι τεκμήρια βαθιάς ελληνικότητας ενώ έχουν ποικίλες ξένες λέξεις στον οργανισμό τους;

About these ads

118 Σχόλια to “Το αμφίσκορο παιχνίδι των γλωσσών (Παντελής Μπουκάλας)”

  1. Μερικέςπαρατηρήσεις στα πεταχτά

    Δεν είμαι λάτρης του στοιχήματος, παίζω μόνο σε σπάνιες στοιχηματικέςευκαιρίες
    ( π.χ. Ελλάς-Γαλλία το 2004 με 7,5 την νίκη και 4 το Χ πως να έχανες ;) αλλά ακούγοντας στο ράδιο στοιχηματικές εκπομπες ξέρω το γκολ-γκολ και όχι το αμφίσκορο. Ισως είναι ιδέα κανενός…αμφιβληστροειδούς από την Αμφιθέα ή αμφίβολου από την Αμφιάλη.

    Αν το τσίπουρο είναι τουρκοταταρικό πέστο ρακί που είναι αραβοτουρκικό ή τσικουδιά που είναι κρητικό !

  2. Νέο Kid Στο Block said

    E λοιπόν, το αμφίσκορο δεν το είχα ξαναματακούσει. Φταίει υποθέτω οτι έχω σαράντα τέρμηνα να πατήσω σε μπούκικο. (μού φτάνουν οι τράπεζες..). Πάντα απολαμβάνω το γράωιμο του κου Μπουκάλα. Έμαθα και το “μοργανατικός” λουκουνοπυλιάζοντάς το (=ψάχνω στο ΛΚΝ της “Πύλης”).
    Υπάρχει και το σκέτο “αμφί” για τους “αμφί” ως προς την σεξουαλική προτίμηση.

  3. Triant said

    Εμένα πάντως η ετυμολογία ρακή < ράκη (των σταφυλιών) που χρησιμοποιούνται στην απόσταξη (Πορτοκάλειο ξε-Πορτοκάλειο) μου αρέσει έστω και ως ben trovato.

  4. #1. Κι εμείς που το λέμε σούμα, λες ότι ξέρουμε από που προέρχεται; Θα ρωτήσω κανένα Χιώτη, γιατί κι αυτοί την απόσταξη από σύκα σούμα τη λένε…

  5. MelidonisM said

    αμφίσκωρος οικονομία…που την τρώει ο σκώρος
    και στο plan A, και στο plan B.
    δλδ, αμφίκουρος= ὁ ἑκατέρωθεν κεκαρμένος
    αμφίκορος= ὁ μέσος τριῶν ἀδελφῶν (Ησύχιος)

    Athletic bilbao-lyon goal-goal(1.60)
    Το rotation που λογικά θα επιχειρήσουν οι δυο ομάδες θα δημιουργήσει εύφορο έδαφος για το αμφίγκολο! http://bet-gourou.blogspot.gr/2012/11/uefa.html
    Πώς λέγεται ελληνιστί το αθλητικό rotation?

  6. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Τσάμπουρα,τσίκουδα, τσίπουρα , τσικουδιά, ρακή (η) κι αποράκι (το) και κρασόρακα, όλα τα λέμε, αλλά και σουμάδα μεραμπελιώτικη. Στα πεταχτά χωρίς να διαβάσω άλλο ακόμη πάρεξ τα σχόλια, για καλημέρες κι έφυγα.

  7. sarant said

    Ευχαριστώ για τα πρώτα σχόλια!

    1: Ναι, λέγεται και γκολ-γκολ, γιαυτό είπα για στοιχηματογράφους.

  8. spiral architect said

    Καλημέρα. :)

    Μερικά ρητά για τζογαδόρους, από έναν – εδώ και χρόνια – απεξαρτημένο και καθαρό:

    - Των άγαν γαρ άπτεται Θεός, τα μικρά δ’ εις τύχην αφείς εά. – Πλούταρχος
    - Άλλαι μεν βουλαί ανθρώπων, άλλα δε θεός κελεύει. – Βιργίλιος
    - Αεί γαρ πίπτουσιν εύ οι Διός κύβοι. – Σοφοκλής
    - Τύχη είναι αυτό που συμβαίνει στους άλλους.- Ζάρκο Πετάν
    - Να ξέρεις να σηκώνεσαι απ’ το τραπέζι, πάντα την κατάλληλη στιγμή. – spiral architect

    Το άσμα της ημέρας:

    την εποχή που υπήρχε δουλειά και αφεντικό που έδινε έναντι, χαμογελώντας σατανικά. :lol:

  9. Νέο Kid Στο Block said

    5. Mιχάλη. 12 πόιντς! :-)
    Προσθήκη στα σπειροτζογαδόρικα ρητά:
    (είναι λίγο “αμφί” ,γιατί πιάνει δύο κοινωνικώς και αδίκως κατακριτέες έξεις )
    Ο παίζων χάνει και ο πίνων μεθά!

  10. Νέο Kid Στο Block said

    To στοιχηματικό “παρολί” που σχηματίζει τα “παρολάκι” “έσιασα ένα παρολάκι μούρλια και μού την έκατσε η Μάδεργουελ..” κλπ. πόθεν έσχε; Φρανσέ;

  11. # 4

    έχει ίδια προέλευση με την (εξ αμυγδάλου) σουμάδα ;;

    #7

    οι αθλητικογράφου και αθλητικοσχολιαστές ψάχνουν για λέξεις να εντυπωσιάσουν το κοινό τους. π.χ, το “ίσως” έχει πεθάνει γι αυτούς, χρησιμοποιούν όλοι το βαρύγδουπο “ενδεχομένως “. Ολο και κάποιος βαρεμένος θα ανακάλυψε το αμφίσκορο (ψυλλιάζομαι τον αρχαιολάγνο Πανούτσο )

    #8

    να συμπληρώσω κι εγώ ;

    Γ@μ#σέ τα κι άφησε τα – Τζιπόντιος

  12. Νέο Kid Στο Block said

    To πρωί άκουσα σε κυπριακό κανάλι: “Ο Μέσσι μπήκε στο γήπεδο ωσάν Ελ Σιντ..!” :lol:

  13. Anasto said

    Κι εγώ γκολ-γκολ το έχω ακούσει. Κι ας είναι “διπλοασυμμόρφωτο”, χρησιμοποιείται περισσότερο από τον κόσμο ενώ δεν υπάρχει η, έστω ελάχιστα δικαιολογημένη, αμφισημία (μπορεί κάποιος να θεωρήσει πως μιλάς για αμφίρροπο αποτέλεσμα). Οπότε προτιμώ το γκολγκολ σαν μια σύνθετη λέξη με τα δυο της συνθετικά ίδια. Δεν είναι η πρώτη. Εγώ τουλάχιστον έχω στο μυαλό μου άλλη μια που δυο απ’ τα τρία της συνθετικά είναι η ίδια λέξη αλλά δεν την λέω για να δω αν μπορεί να τη βρει κανείς ή μήπως έχει υπόψη κι άλλες.

    Καλημέρα :)

  14. Triant said

    #11
    Το καλυτερότερο όλων όμως είναι το περίφημο “οδηγεί την ομάδα εκ του ασφαλούς (στη νίκη)”. Δηλαδή τι εννοεί; Έχει πληρώσει τους πάντες; Αντιπάλους, διαιτητές, μπάλα, όλους και όλα; Και πάλι δεν στέκει.
    Θα μπορούσε να το πεί ίσως κανείς για διατητή (με κουκούλα) τον οποίο περιμένει ελικόπτερο για ασφαλή αποχώρηση.
    Η σημασία “είναι σε τέτοια θέση που δεν τον πειράζει και να κερδίσει η ομάδα” δεν νομίζω να παίζει.

  15. munich said

    καλογραμμένο, έψαξα κι εγώ το μοργανατικος
    μοργανατικός -ή -ό [morγanatikós] Ε1 : συνήθ. στον όρο ~ γάμος, όταν ο ένας μόνο από τους συζύγους είναι βασιλικής ή ευγενικής καταγωγής, οπότε τα παιδιά δεν κληρονομούν τους σχετικούς τίτλους.

  16. spiral architect said

    @11:
    Τζι: Ο παθός και (μη;) μαθός.
    Πιες κάνα τσιπουράκι ή τσικουδιά, είναι πιο δημιουργική απασχόληση. :)
    (ακούς εκεί αμφίσκορο … ήμαρτον και ξαναμαναήμαρτον)

  17. sarant said

    8: Δεν το ήξερα το άζμα!

    10: Ιταλικό, paroli πληθυντικός του parolo (από το paro = ίσος)

    14: Χαχα, ακριβώς!

  18. Νέο Kid Στο Block said

    O αγών ήτο αμφίρροπος και αμφίσκορος.
    Οι φίλαθλοι ήταν αμφίστομοι (΄”ού ρε κρέας Σαραντάκο!” επόμενη φάση Σαραντάκος πάς λαίκ Μέσσι (ρητό του Χριστόφια..) και “Γίγα Σαραντάκο, Θεέ!” (μασαίρκα εν είχασι!)
    Η κατοχή της μπάλας αμφίδρομη
    Ο παικταράς μας είναι αμφίπους ,αλλά ο αντίπαλος αμφίχειρ.
    Οι αποφάσεις του κόρακα αμφίσημες και αμφιταλαντευόμενος (πάρτε του αμφίκυρτα γυαλιά!)
    Οι αμφιτρύονες ήταν …”εδώ θα γίνει ο αμφιτάφος σας!”
    Ε, αυτό δεν είν παιχνίδι,αλλά η σπηλιά του Αμφιάραου…

  19. LandS said

    Πώς λέγεται ελληνιστί το αθλητικό rotation?

    Το αθλητικό δεν ξέρω. Το πολιτικό λέγεται συνήθως ροτασιόν, γιατί το εναλλαγή ή ο περιορισμένος αριθμός θητειών, είναι πολύ δεσμευτικό.

  20. @2 NK Εμπλουτίζω το λεξιλόγιό μου σήμερα!!!! Αμφίσκορο, λουκουνοπυλιάζω, μπούκικο… Σκέψου να ερχόταν και κανένας αρβανίτης να μας πει ότι μπούκικο είναι το ψωμάδικο, ο φούρνος < bukë,θα γινόταν πλάκα. Και η Πλάκα, αγιόκλημα, πάστρα, δεν είναι εκ του πλαξ αλλά εκ του plak = παλαιός.

    @3 Triant, αν όμως είχες ακούσει το άρρακ (al rak), δε θα είχες την ίδια γνώμη.

    @3 Ορέβιε, μου έλυσες μερικώς μια απορία, γιατί το υπέροχο οινοπνευματώδες από πικραμύγδαλα, προέλευσης κυρίως Λήμνου κι εκεί γύρω, λέγεται σουμάδα. Προφανώς ‘σούμα’ λένε και άλλες αποστάξεις ή επεξεργασίες για οινοπνευματοποίηση. Βέβαια καλό θα ήταν να βρίσκαμε και από βγαίνει. Δεν πιστεύω, αλλά κανείς δεν ξέρει, να έχει σχέση με την άλλη σούμα, άθροισμα.

    @5 Μελιδ. Συνεχίζω να μαθαίνω, αμφίσκωρος οικονομία, αμφίκουρος νεανίας… Ούτε το γκολ-γκολ το ήξερα, αλλά δε θα παινέσω και τον Νοικ. Νικ. που όλο λείπει και όλο εδώ είναι, και δε μας αφήνει λίγο μόνους να του το κάψουμε το μπλογκ!

    @8 Σ.Α. (Να ξέρεις να σηκώνεσαι απ’ το τραπέζι, πάντα την κατάλληλη στιγμή. – spiral architect). Συμπληρώνει ο Λεώνικος: Και από το κρεβάτι.

    @ΝεοΚιδ, όταν λές κάτι πολύ δύσκολο να το εξηγείς κι όλας. Εγώ το Παρολί το ξέρω σουβλατζιδικο. Δεν έχω μπει, αλλά περνάω απ’ έξω.

  21. Triant said

    Το rotation το λέγαμε παλιά ρολόι. Από το γνωστό παιχνίδι, παραλλαγή του μπάσκετ, σε μια μπασκέτα.
    Η μπασκέτα πως λέγεται; Καλαθοσφαιρόστυλος; (μετά ταμπλού και καλαθίου;)

  22. Εγώ το ροτασιόν το ξέρω και αλλαξοκ@@@@@@. Προφανώς προέρχεται από συγκεκριμένο χώρο όπου συνανήκουν και πολλοί πολιτικοί.

    Για το ‘σκωρ’ του Μπουκάλα ήθελα να πω, ότι μέμφομαιπάντα τους συντάκτες των σχολικών γραμματικών ότι δεν περιλαμβάνουν και το εν λόγω ουσιαστικό στα περίφημα ετερόκλιτα: σκωρ, σκατός, σκατί, (λείπει – λείπει). Πληθ. σκατά (τα) κατά τα γνωστά. Φανταστείτε το στην τάξη και σε διαγώνισμα.

    Και όμως οι λέξεις, όπως και τα λεφτά κατά τον Βεσπασιανό, δεν μυρίζουν.

  23. spiral architect said

    @20ε: … καλύτερα, το τραπέζι με την πράσινη τσόχα.
    Για το κρεβάτι, εξαρτάται, αν μιλάμε για ύπνο, ή αχαλίνωτο σεξ. :D

    Γλωσσοπλάστες έχουμε γίνει όλοι μας κατά καιρούς. Τα σχόλια και οι αναρτήσεις μας στο διαδίκτυο βοήθησαν πολυ σε αυτό
    Το ζήτημα είναι να μην καθιερωθούν και μελλοντικά λεξικογραφηθούν αυτοί οι νεολογισμοί. Κάπου το’χουμε παρατραβήξει, νομίζω. :(

  24. Triant said

    @20/3
    Δεν είμαι βέβαιος (αν και έχω πιεί Yeni Raki – και δεν σας το συστήνω) εκτός αν το είχα ακούσει πριν από αρκετές εκατοντάδες χρόνια. Και το γεγονός οτι η λέξη είναι ρακ (al rak) ίσως (ή ενδεχομένως, για να μην απομακρυνόμαστε από την μπάλα) ενισχύει την άλλη εκδοχή.

  25. Μια και αναφέρθηκε το ωραίο ‘αμφίσκωρη οικονομία’ ας ρωτήσω και κάτι την ομήγυρη:

    Στο παμπάλαιο αλλά πολύ καλό εγκυκλοπαιδικό λεξικό Ήλιος, θυμάμαι ότι στο περί πορνείας (το 1950 εντρυφούσα σε σχετικά άρθρα και θυμάμαι την έκπληξή μου όταν επιτέλους κατάλαβα ‘πώς γίνεται το σεξ’ διότι τότε δεν είχα αλληλογραφία με τον Γς ακόμα) έλεγε ότι (το νόημα συγκρατώ): Το οικονομικό προϊόν της πορνείας είναι μεγάλο αλλά δεν είναι δυνατό να φορολογηθούν οι πόρνες, διότι τότε το κράτος θα δεχόταν χρήματα από ύποπτη ή όχι αξιοσέβαστη συναλλαγή, και θα γινόταν ένα είδος ‘προστάτη’ εφόσον θα δεχόταν ποσοστό επί του προϊόντος.
    Το είπα του πατέρα μου ο οποίος γέλασε και συμπλήρωσε ότι ‘αν γίνόταν έτσι, το κράτος θα υπέθαλπε την πορνεία για ν’ αυξήσει τα έξοδά του’.

    Δεν ξέρω αν είμαι αφελής, αλλά άκουσα ότι όταν προσπαθούσαμε να μπούμε στο ευρώ, είχαμε συμπεριλάβει στοεγχώριο προϊόν και αυτή την παράμετρο, και ότι σήμερα οι πόρνες φορολογούνται κανονικά (άμεσα). Ισχύει; Ξέρει κανείς;

  26. marulaki said

    #5 Στο τέννις το λέμε ρολόι πάντως.

  27. “εσείς πληρώσατε για να διαβάσετε τον Μπουκάλα, όχι τις δικές μου φλυαρίες”

    Τις δικές σου “φλυαρίες” προτιμούμε να διαβάζουμε, Νίκο, αλλά στην αναβροχιά καλός και ο Μπουκάλας!

  28. (23)”Το ζήτημα είναι να μην καθιερωθούν και μελλοντικά λεξικογραφηθούν αυτοί οι νεολογισμοί. Κάπου το’χουμε παρατραβήξει, νομίζω.”

    Κάποιος σχετικά νέος θαμών δεν μας έγραφε τις προάλλες, νομίζω χωρίς ν’αστειεύεται, “εσείς εδώ το λέτε λίκνο, εγώ το ήξερα σύνδεσμο”; Όντως υπάρχει ένας τέτοιος (μικρός) κίνδυνος, αλλά ίσως να μην είναι και κακό — αν όντως κάποτε “λεξικογραφηθούν αυτοί οι νεολογισμοί”, κάποια ανάγκη θα καλύπτουν…

  29. spiral architect said

    @28: Α, ο λίκνος είναι πονεμένη ιστορία.
    (μαζί με το OpenGov και την πράσινη ανάπτυξη)
    Υιοθετήθηκε όμως πάραυτα από τον Σαραντάκο. Οι (καθαρο)γλωσσολόγοι του μέλλοντος θα του εκτοξεύουν αρές*. :D

    * αρά [αρχ], αρή [ομηρ]: η κατάρα.

  30. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    28-29: Όλο λέω να επικαιροποιήσω (σικ, ρε) και να αναρτήσω ως μόνιμη σελίδα το λεξικό του ιστολογίου και όλο το αναβάλλω…

  31. LandS said

    #22 τελευταίο. Το Χρήμα δεν έχει μυρουδιά. Έτσι οι τράπεζες δεν μυρίζουν. Οι βεσπασιανές όμως μυρίζουν.

  32. spiral architect said

    @30: Έχω μια καλύτερη ιδέα για να έχουν δουλειά οι ιστορικοί και γλωσσολόγοι του μέλλοντος:
    Σκάλισε και συ μια ψηφιακή στήλη της Ροζέττας και θάψε την στο βαθύ ίντερνετ. :lol:

  33. LandS said

    #25
    Για την Εφορία ο Κωδικός Αριθμός Δραστηριότητας για “υπηρεσίες ιερόδουλου” είναι 93.05.10.06.

  34. LandS said

    Σόρι 96.09.19.12 ο ΚΑΔ 93κλπ δεν υπάρχει. Συγνώμη για την αναστάτωση :)

  35. spiral architect said

    @33: … Κ.Α.Δ. 93.05.10.01: Αστρολογικές υπηρεσίες. :shock:

  36. LandS said

    96.09.19.01 Αστρολογικές και πνευματιστικές υπηρεσίες

    Οι ΚΑΔ έχουν αλλάξει από το 2010 (Έχουν εναρμονιστεί με τα Ευρωπαϊκά αντίστοιχα)

  37. spiral architect said

    @36: Έχουν εναρμονιστεί με τα Ευρωπαϊκά αντίστοιχα.

    [απαισιοδοξία mode on]
    Το λούγκερ παρέχεται δωρεάν άραγε; :(
    [απαισιοδοξία mode off]

  38. Γς said

    25: (Λεώ)
    >όταν επιτέλους κατάλαβα ‘πώς γίνεται το σεξ’ διότι τότε δεν είχα αλληλογραφία με τον Γς ακόμα

    Γι αυτό τα έμαθες στραβά

    >και ότι σήμερα οι πόρνες φορολογούνται κανονικά (άμεσα). Ισχύει; Ξέρει κανείς;

    Γιατί ρωτάς; Κρατάς αποδείξεις για την φορολογική σου δήλωση;

    Τι θέμα κι αυτό σήμερα. Είδα αυτό το αμφί στον τίτλο και θυμήθηκα πως έληξε άδοξα η καλλιτεχνική μου σταδιοδρομία.

  39. Μαρία said

    10, 17
    φρανσέ το paroli, χαρτοπαιχτικός όρος.
    Το είχα συναντήσει παλιά σε ρεμπέτικο άσμα (εσύ με παίζεις παρολί) και το έψαξα.
    http://www.cnrtl.fr/definition/paroli

    Ο μοργανατικός γάμος παραλίγο να μου στοιχίσει αποβολή εκείνες τις ωραίες εποχές που μας απαγόρευαν να πάμε σινεμά.

  40. Αχ, αχ…
    Σήμερα μπήκαν στο παρολί 3 αγαπημένες… ομάδες: Γλώσσα, ποδόσφαιρο και … (χμ) στοίχημα! Και με κοουτσάρισμα του δίδυμου Μπουκάλα – Σαραντάκου, πάμε φουλ για ταμείο (το κέρδος είναι ήδη στην τσέπη)!

  41. Εξαιρετικός όπως πάντα ο Μπουκάλας, έμαθα και τον μοργανατικό γάμο!
    Και το αμφίσκορο καταπληκτικό όπως όλα σχεδόν τα παιδιά των μικτών γάμων.

    @4 Ορεσίβειε λέτε τη ρακή σούμα; Η πρώτη σούμα που έμαθα ήταν η… άθροιση. Ο πατέρας μου, λύναμε ασκήσεις και όταν έφτανα στο διαταύτα έλεγε “κάνε τώρα μία σούμα”.
    Όταν είδα το sum και summation έμεινα άναυδη διότι ο πατέρας μου αποκλείεται να το έλεγε έτσι από τα αγγλικά.

    Η σουμάδα δεν είχα αναρωτηθεί μέχρι τώρα από του προέρχεται (επειδή νόμιζα ότι ήξερα πώς είναι απ’ τ’ αμύγδαλα).
    @20-3 Λεώνικε απ’ τ’ αμύγδαλα βγαίνει κι απ’ τα πικραμύγδαλα αρωματίζεται. :)

  42. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    40: :)

  43. sarant said

    Σούμα ξέρω εγώ το χιώτικο ρακί από σύκα. Κάποτε ήξερα και την ετυμολογία του αλλά την ξέχασα.

  44. @43 Τι παναπεί ήξερες και την ξέχασες; Κι εμείς τι θ’ απογίνουμε τώρα; :)

    Δηλαδή δε λέτε σούμα την άθροιση;

  45. Άρτεμη said

    28 εγώ το είχα γράψει και φυσικά αστειευόμουν :)

  46. Μαρία said

    43
    Τη σούμα την πέτυχα σε πρακτικά της βουλής του 1927, όπου συζητούσαν αιτήματα οινοπαραγωγών της Λευκάδας για τη σούμα.
    Μήπως έχεις στο μυαλό σου την ετυμολογία της σουμάδας απο ιταλικό soma μάλλον σανσκριτ. προέλευσης;

    44β Βέβαια. Αυτή την κάνουμε την άλλη την πίνουν.

  47. Λάμπρος said

    @Anasto Μήπως η λέξη που εννοείς είναι το “ετεροαμφίσκορο”;

  48. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    Αμφίσκορο κι εγώ πρώτη φορά το ακούω.

    18 – Χωρίς ΑΜΦΙΒΟΛΙΑ έγραψες.

    22 – Μπορεί να μη μυρίζουν, αλλα ως επι το πλείστον είναι βρώμικα, και πολλές φορές λερωμένα με αίμα αθώων, συνεπώς, δεν μυρίζουν γιατι βρωμάνε.

    Κι ενα ανεκδοτάκι απο τα παλιά, για να ευθυμίσουμε ακόμα πιο πολύ.

    Κάνει ο Τοτός ποδήλατο στον δρόμο, και η μαμά του καθόταν στην βεράντα. Περνάει την πρώτη φορά, μαμά κοίτα χωρίς πόδια, μπράβο Τοτέ, μετα, μαμά κοίτα χωρίς χέρια, μπράβο παιδί μου, την επόμενη, μαμά κοίτα, χωρίς δόντια.

    Να χαμογελάτε, είναι μεταδοτικό, και κάνει κάνει την εξουσία (και την Γερμανία) να ανησυχεί.

  49. Ηλεφούφουτος said

    Τη σούμα την έμαθα λόγω στρατιωτικού στη Σάμο. Απ ό,τι ξέρω γίνεται από σταφύλι. Εδώ που είμαι δεν μπορω΄ να βρω τσίπουρο της αρεσκείας μου, παραδόξως όμως βρίσκω σαμιώτικη σούμα και την έχω για υποκατάστατο.

    Η ετυμολογία της δεν θα μπορούσε να έχει σχέση με την απόσταξη, με την έννοια δηλαδή ότι είναι το τελικό προϊόν, αυτό που μας ενδιαφέρει να κρατήσουμε;

    39 Προσπαθώ να φανταστώ πώς ο μοργανατικός γάμος συνδέεται με αποβολή λόγω σινεμά. Το απλούστερο σενάριο που μου έρχεται στο μυαλό είναι ότι προδώθηκες στην τάξη επειδή ήξερες τι σημαίνει και μόνο όποιος είχε δει την ταινία που έπαιζαν εκείνες τις ημέρες θα μπορούσε να το ξέρει. Ή μάλλον ακόμα πιο απλό (και μπανάλ), σε έκαναν τσακωτή σε ταινία όπου αναφερόταν ο εκκεντρικός αυτός όρος.
    Τα άλλα σενάρια, τα πιο σύνθετα τα αφήνω καλύτερα.

  50. sarant said

    49α; Μπορεί να είναι αυτή η ετυμολογία.

    49β: Κι εγώ κάτι τέτοιο σκέφτηκα :)

  51. “… οι προθέσεις της γραμματικής είναι μια ευλογία για τη γλώσσα που τις διαθέτει. Κάνει παιχνίδι με αυτές, ποντάροντας συνεχώς σε καινούργιες σημασίες”.

    Τα ξέρετε βέβαια τα ιστορικά ανέκδοτα με αυτούς που πηγαίνουν στο περίπτερο και μπερδεύουν το “Αντί” με το “Αμφί”.

  52. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Πῶς λέγεται ὁ μπαϊσέξουαλ λοχίας; Ἀμφιλοχίας

  53. Anasto said

    47: Λόλια. :P Όχι. Εννοούσα οποιαδήποτε σύνθετη που να έχει συνθετικά με την ίδια ρίζα, όχι σχετική με το θέμα. Λεπτεπίλεπτος είναι η λέξη. Κι όσο και να το σκέφτομαι δεν βρίσκω άλλη τέτοια.

  54. Μαρία said

    49
    Το πρώτο σενάριο σε παραλλαγή.
    Εξαιτίας της:
    http://it.wikipedia.org/wiki/Maria_Vetsera
    http://www.imdb.com/title/tt0064645/

  55. Μαρία said

    53
    φαυλεπίφαυλος

  56. Το οποίο Αντί είχε βγάλει, το 1983 νομίζω, ένα σπαρταριστό αποκριάτικο ένθετο, το “Αυτί”. Όπου μασκάρευε αρχικά τον εαυτό του, και μετά όλες τις εφημερίδες που κυκλοφορούσαν εκείνη την εποχή, και έκανε ένα φοβερά λεπτό και ειρωνικό χιούμορ. Η υποθετική βασική είδηση της ημέρας ήταν ότι ο Κ. Καραμανλής, Πρόεδρος της Δημοκρατίας τότε, είχε δεχθεί στο Προεδρικό Μέγαρο τον Πρωθυπουργό Α. Παπανδρέου. Είχε λοιπόν τα “πρωτοσέλιδα” όλων των εφημερίδων, μιμούμενο το στήσιμο και τις γραμματοσειρές τους, και το πώς παρουσίαζε η κάθε μια την είδηση (εκτός από την Απογευματινή, που είχε πρώτο θέμα “Την έπνιξε με το ροζ σουτιέν” :-D). Και μετά από το βασικό θέμα βέβαια, γέμιζε την υπόλοιπη σελίδα με χαρακτηριστικού για την κάθε μια στυλ, μικρότερες ειδήσεις.

    Δείγμα:
    Η “Αντριανή” (Αυριανή): “Τα έψαλλε ο [φωτογραφία Αντρέα] στον [φωτογραφία Καραμανλή]“.
    Η “Καθιερωμένη” (Καθημερινή): “Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εδέχθη τον κο Πρωθυπουργό, και του έκαμε υποδείξεις και συστάσεις”.

    Αλλά και στις μικρότερες λεπτομέρειες, ήταν απόλαυση. Η Καθιερωμένη είχε διεύθυνση έκδοσης “Ντάουνινγκ Στρητ 10″, ο Ριζοσπάστης (δεν θυμάμαι το αποκριάτικο όνομα) είχε στο λογότυπο, αντί για σφυροδρέπανο ένα μπλακεντέκερ (για όσους θυμούνται το σχετικό σύνθημα), και η “Αστία” (Εστία), [θυμηθείτε τους εκδότες / διευθυντές Άδωνι, Αχιλλέα και Κύρο Κύρου] είχε βέβαια “Εκδότης: Δαρείου και Παρεισάτιδος”. (Εντάξει, μπορεί ως αυτοτελή αστεία να είναι λίγο κρύα, εμπίπτουν όμως στην κατηγορία των μικρολεπτομερειών που δεν είναι ποτέ σε πρώτο πλάνο, και αν τις πάρεις χαμπάρι εκεί πίσω, μικρές και χωμένες, ξεκαρδίζεσαι στα γέλια).

  57. Ποδοσφαιρικό υβρίδιο: Νταμπλούχος

  58. sarant said

    55: Εδώ υπάρχει μεγάλο περιθώριο για πρωτολογισμούς του τύπου Χ-επί-Χ. Ο παππούς μου έλεγε “μαυρεπίμαυρος” για τους ακροδεξιούς.

    56: Κάπου υπάρχει στο ιντερνέτι αυτό.

  59. spyroszer said

    57 + μπακότερμα

  60. physicist said

    #53. — Σαχλεπίσαχλος.

  61. Ηλεφούφουτος said

    56 Εγώ κλαίω το αποκριάτικο Αντί που είχε βγει το βρόμικο ’89 και βασικός του στόχος ήταν βέβαια η Αντριανή και ο Φιλάθλιος. Δεν έχω καταλάβει πώς το έχασα.

    Για χαρακτηρισμούς τύπου Χ-επι-Χ, γνωστός από την Ευφημιανή Συλλογή: “ω τραυλορρήμων, τραυλεπίτραυλε γνάθε”

  62. skol said

    53: ελαιόλαδο

  63. Μαρία said

    61
    Πολύ ωραία η μασέλα.

  64. 56, 58 Νομίζω ο Στάζυ, αν περάσει, θα μας πει κάτι για το πού υπάρχει αυτό στο δίκτυο. Έτσι θυμάμαι δηλαδή.

  65. 61: Το έγραψα και πριν, αλλά μάλλον το κράτησε η σπαμοπαγίδα: εγώ το αποκριάτικο, του ’85 τελικά, το κράτησα στη βιβλιοθήκη μου! ;-)

  66. 58 β: Με πρόχειρο ψάξιμο βρήκα αυτό το οποίο όμως έχει πρόβλημα με τις φωτογραφίες, και επιπλέον το http://manolisvardis.wordpress.com/anti/ που αναφέρει, δεν υπάρχει πιά.

    Ευτυχώς εγώ το κρατησα στη βιβλιοθήκη μου! ;-)

  67. Ηλεφούφουτος said

    Και κάτι άσχετο.
    Ξέρω και από προσωπικές γνωριμίες πόσο χαμηλά μπορεί να κατρακυλήσει κανείς στο πλαίσιο της πατροκτονίας αριστερού πατέρα. Επομένως η περίπτωση της Σώτης http://tinyurl.com/d4dayw6 δεν με ξενίζει. Με ξενίζει που συγγραφέα(ς) ούσα κατοικεί σε άλλο γλωσσικό πλανήτη:
    “Σε πρόσφατο άρθρο της «Αυγής» με τίτλο «Πρετεντέρη, Πρετεντέρη, άσ’ το καμουτσίκι απ’ το χέρι» αποκαλύπτεται ο καθημερινός φανατισμός που διατυπώνεται με ένα είδος γλωσσικού φασισμού: υπερβολές, ύβρεις, πομπώδεις εκφράσεις, τουρκικές και μαλλιαρές λέξεις – χρειάστηκε να ανοίξω το λεξικό για δυο-τρεις από αυτές.”

    Μάλλον σε άλλον πλανήτη γενικότερα, αφού στο ίδιο άρθρο λέει “δεν διάβαζα ποτέ την «Αυγή» – δεν είμαι σίγουρη ότι ήξερα πως κυκλοφορούσε ακόμη”.

  68. sarant said

    65: Το απελευθέρωσα και άλλαξα την ώρα, έγινε το 66. Το ίδιο είχα δει κι εγώ.

    67: Ωχ, άλλο ηλιακό σύστημα!

  69. spyroszer said

    Σουμάδα:
    Η λαϊκή ερμηνεία είναι ότι η λέξη σουμάδα προέρχεται από το «σουμάδ» (=σημάδι), δηλαδή ένα δώρο του γαμπρού προς τη νύφη που σφράγιζε τη συμφωνία για τον γάμο και ακολουθούσε αμέσως το κέρασμα με το ποτό.

    σουμάδα η [sumáδa] O26 : αρωματικό ηδύποτο αναψυκτικό που παρασκευάζεται από αλεσμένη ψύχα αμυγδάλων. [βεν.(;)]
    ΛΚΝ

    σουμάδα ποτό από γαλάκτωμα αμυγδάλου
    πιθανώς < «αρωματικό ποτό (συνήθως ρακί από σύκα)» (με παραγωγικό τέρμα -άδα κατά το πορτοκαλάδα…) < παλαιό τουρκικό soma (σύγχρονο suma), ίσως κινέζικης αρχής (πβ. κινέζικο so-ma «ζύθος από σιτάρι ή κριθάρι»). Ορισμένοι εικάζουν ότι η λέξη είναι ινδικής αρχής.
    Ετυμολογικό λεξικό Μπαμπινιώτη

    Both Soma and the Avestan Haoma are derived from Proto-Indo-Iranian *sauma-. The name of the Scythian tribe Hauma-varga is related to the word, and probably connected with the ritual. The word is derived from an Indo-Iranian root *sav- (Sanskrit sav-/su) "to press", i.e. *sau-ma- is the drink prepared by pressing the stalks of a plant. The root is Proto-Indo-European (*sew(h)-)
    http://en.wikipedia.org/wiki/Soma

  70. Μαρία said

    67 To είδα εδώ αλλά είμαι σε φάση που τη λυπάμαι.
    http://left.gr/news/i-soti-triantafylloy-eytyhos-de-mas-leei-tipota
    Οι πιθανές άγνωστες λέξεις: μπουγιουρντί, μπεζαχτάς και μεϊντάνι!

    Να έψαχνε μετάφραση για το Αλ σικιμί βουρ ντουβαρά του Καρτερού, να τη δικιολογούσαμε.

  71. Anasto said

    Α, για τα Χ-επί-Χ ιδέα δεν είχα. Στουρνεπίστουρνος ήμουν. :P

  72. Ηλεφούφουτος said

    70 Ε, ναι, αυτές τις “άγνωστες” τούρκικες εντοπίζω κι εγώ.
    Να πω ότι είναι από αυτές που χάνονται!

    Πάντως επί της ουσίας, χρόνια τώρα είχα την απορία γιατί αναγνώριζαν με τη συμμετοχή τους στον Πρετεντέρη το ρόλο του αμερόληπτου συντονιστή.

  73. Μαρία said

    72
    Χάνονται για τα πιτσιρίκια. Αυτή είναι πιο μεγάλη κι απ’ το Νικοκύρη.

    Το άλλο είναι τεράστιο θέμα, αφού αμερόληπτος δεν είναι κανένας.

  74. Νίκος Μαστρακούλης said

    71: Και, για να επανέλθουμε στο αρχικό θέμα της ανάρτησης, ένας αγώνας με μεγάλο σκορ θα ήταν σκορεπίσκορος; :)

  75. sarant said

    73: Όχι πολύ πιο μεγάλη, πάντως.

    74: Χαχά!

  76. spiral architect said

    Μια αφορμή έψαχνε κι αυτή η καημένη.
    Σε κάποιον έπρεπε να τη πει.
    Οπως δι’ ασήμαντον αφορμήν (επειδή έπαιρνε την Αυγή αντί για την Αθενς Βόις) σκότωσε το μπαμπά της, έτσι τώρα βρήκε τα τούρκικα και τη μαλλιαρή.
    Greek pretenders don’t write in English!

  77. Μαρία said

    75
    Λίγο, αλλά πάντως μεγάλη. Χρόνια στο μεϊντάνι.

    Τώρα διάβασα τον ορισμό του άμφιππου κατά Δημητράκο. Το εφίππιο για τη σέλα δεν λέγεται πια αλλά κάποτε χρειάστηκε να κάνω ακτινογραφία τουρκικού εφιππίου (μετάφρ. της sella turcica).

  78. Αντιφασίστας said

    ”Ο τόπος είναι ιερός”

    Άσχετο με τη σημερινή ανάρτηση, αλλά θέλω να σας πω τι μου αφηγήθηκε φίλος μου καθηγητής σε γυμνάσιο του Πειραιά.
    Π’ηγε σήμερα το πρωί με τους μαθητές του στο Καλλιμάρμαρο, για να παρακολουθήσουν εκδήλωση με θέμα την αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων. Αφού περίμεναν υπομονετικά καμιά ώρα κάτω απ’ τον ήλιο, ήρθε η σειρά τους για να μπουν. Ο φίλος μου κράταγε το απαραίτητο κυπελλάκι με καφέ κι ένα μπουκαλάκι νερό.
    -Δεν μπορείτε να μπείτε με τον καφέ, κύριε. Μόνο το νερό περνάει, του είπε ο υπάλληλος-πορτιέρης.
    -Γιατί, παρακαλώ;
    -Ο τόπος είναι ιερός, κύριε!
    -Και το καφεδάκι προσβάλλει την ιερότητα του χώρου;
    -Τι να σας πω, κύριε, υπάλληλος είμαι, εντολές εκτελώ.
    Και το μιαρό καφεδάκι δεν πέρασε, εν αντιθέσει με το αγνό νεράκι.
    Πληροφοριακά, στον ”ιερό” χώρο ιερούργησαν οι μύστες Καπουτζίδης, Λουδάρος, Μπεγνής, οι οποίοι διαφήμισαν δεόντως τη θεατρική παράσταση στην οποία συμπρωταγωνιστούν, και τραγούδησε η ιέρεια του ελαφρού άσματος Ντέμι(η;υ;).
    Αυτή είναι η ελληνική σοβαροφάνεια και γραφικότητα, κυρίες και κύριοι. Ιερός ο χώρος, στον οποίο έχουμε παρακολουθήσει αγώνες μπάσκετ μεταξύ Παναθηναϊκού και Ολυμπιακού, με τον ανάλογο σεβασμό όλων των παρευρισκομένων στην ιερότητα του χώρου, καθώς και ροκ συναυλίες, όπου το ”λιβάνι” πήγαινε κυριολεκτικά σύννεφο! Ιερός χώρος και κινδυνεύει από το καφεδάκι!

  79. Γς said

    75:
    Tουρκικό εφίππιο. Ο βόθρος της υπόφυσης στο σφηνοειδές οστούν.
    Μου την έδινε αυτή η ονομασία στην Ανατομία. Το διάβαζα κι από μέσα μου έλεγα φέρτε μου Τούρκο να σφάξω. Τελικά έπεσε και στις εξετάσεις.
    Κι αυτός ο Θεόφιλος, ο Βόλφγκανγκ Αμαντέους
    δεν βρήκε άλλο όνομα για την Μάρτσα αλλα Τούρκα;
    Και το έχει η κυρά μου σαν ρινγκτόνε στοι κινητό της και μου τη δίνει κι αυτό!

  80. Πέπε said

    Η σούμα γίνεται σε διάφορα νησιά: τουλάχιστον στη Σάμο και τη Χίο που ήδη αναφέρθηκαν, αλλά νομίζω και αλλού. Δεν είμαι καθόλου βέβαιος αν όποιο μέρος χρησιμοποιεί την ίδια λέξη εννοεί και ακριβώς το ίδιο ποτό, ούτε και για το αντίστροφο (αν δηλαδή διαφορετικό όνομα = διαφορετικό ποτό).
    Έχω ακούσει δύο ετυμολογήσεις. Και οι δύο συνδέουν τη λέξη με τη γνωστή σούμα, το άθροισμα.
    α) Μόλις αρχίζει η απόσταξη, τρέχει το πιο δυνατό απόσταγμα, κοντά στα όρια του καθαρού οινοπνεύματος. Σταδιακά αλαφραίνει, και στο τέλος βγαίνει σχεδόν νερό. Συνεχίζουμε την απόσταξη ή τη σταματάμε ανάλογα πόσο δυνατό θέλουμε το τελικό προϊόν. Αυτό λοιπόν το τελικό προϊόν είναι η σούμα, το άθροισμα / σύνολο, όλων των επιμέρους προϊόντων (του πολύ δυνατού, του λίγο ελαφρύτερου κλπ.).
    β) Σε κάποιο νησί το απόσταγμα βγαίνει από διάφορα φρούτα, μόνα τους ή πολλά είδη μαζί, κατά τις προτιμήσεις (και το βρισκούμενο βέβαια) του παραγωγού. Ε, άμα ρίξεις π.χ. σύκα, κυδώνια και σταφύλια, αυτό που θα πιεις θα είναι η σούμα των αποσταγμάτων όλων αυτών των φρούτων.
    Καθώς αυτό το ανακάτεμα φρούτων δεν είναι γενικός κανόνας, τείνω περισσότερο προς την πρώτη ερμηνεία.

  81. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    78 – Mετα τις αλήστου μνήμης ιερές γιορτές του ηγέτη της Απριλιανής επαναστάσεως, ο χώρος απέκτησε ξανά τη ιερότητά του, μη κοιτάς που εσύ είσαι εθνοπροδότης και δεν τα αντιλαμβάνεσαι αυτά.

  82. 74: Βρε καλώς τα παιδιά! Πού χαθήκατε εσείς; Ισχύει η πληροφορία που είχα για κάθε [εδώ υπήρχε όνομα ημέρας της εβδομάδας, το οποίο σβήστηκε] το βράδυ;

  83. munich said

    @41 σούμα λέμε την άθροιση και υποθέτω είναι από το λατινικό summa summarum, δηλ. το τελικό άθροισμα

  84. Triant said

    @78
    Ίσως ο καφές να κάνει στο μάρμαρο λεκέ που δεν φεύγει (όπως στο gelcoat).

  85. 11. Εγώ όπως είπα, δεν έχω ιδέα για την ετυμολογία της λέξης σούμα.
    20. Λεώνικε ναι, σούμα λένε στο χωριό μου το ποτό που φτιάχνουν από την απόσταξη των τσάμπουρων (= η μάζα που απομένει όταν συμπιέζονται τσαμπιά σταφυλιών κατά την παραγωγή κρασιού, αποτελούμενη από κοτσάνια, κουκούτσια και φλούδες από τις ρώγες). Σούμα λέγεται και σε άλλες περιοχές. Στη Χίο λέγεται σούμα, η απόσταξη από τα σύκα.
    41. Ναι Ιμόρ. Τη λέξη σούμα = άθροισμα, τη χρησιμοποιούμε επίσης.
    69. Σπύρο, πολύ ενδιαφέροντα μου φαίνονται όλα αυτά.

  86. agapanthos said

    Σούμα από σύκα (αλλά και από φραγκόσυκα) φτιάχνουν και στη Νίσυρο. Ή τουλάχιστον φτιάχνανε παλιότερα, τώρα πια νομίζω τη φέρνουν από τη Ρόδο.

    Στις λέξεις Χ-επί-Χ υπάρχει και ο κομψεπίκομψος.

  87. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Πάει μόλις το κομψεπίκομψος που σκέφτηκα. Χαλάλι 86.

    13,53,71. κ.α Μανουλομάνουλο !

  88. Πέπε said

    Αλλοπρόσαλλος.
    Γαϊδουρογάιδαρος (http://www.slang.gr/lemma/show/gaidourogaidaros_10970)

    Από τα προαναφερθέντα, και τον σαχλεπίσαχλο και τον φαυλεπίφαυλο και τον κομψεπίκομψο τους ακούω σχετικώς συχνά.

    Το ελαιόλαδο εξαιρετική παρατήρηση. Πώς να το έλεγαν στ’ αρχαία, ελαιέλαιον;

  89. Νίκος Μαστρακούλης said

    82: Καλησπέρα φίλτατε Κώστα, εμείς κατά συνήθεια κάθε τόσο χανόμαστε και ξαναβρισκόμαστε! Η [μυστική ημέρα] ισχύει μετά από συνεννόηση, γιατί κάθε τόσο κάτι βγαίνει μπροστά και μας το χαλάει. Να βρεθούμε, το σηκώνει άλλωστε ο καιρός (κι η εποχή) :)

  90. sarant said

    82-89: Τι συνωμοτικά είναι αυτά; :)

  91. Ηρακλής said

    Πάντα θαυμάσιος ο Μπουκάλας, όπως και η συζήτηση εδώ μέσα, αρκεί να έχει κανείς χρόνο (σήμερα είχα). Να συμβάλω με μια παρωνυχίδα παρατήρησης: ο κ. Μπουκάλας γράφει “προπατζίδικο” κι έχω ακούσει πολλούς νοτιοελλαδίτες να το αποκαλούν έτσι. Εμείς εδώ πάνω (Β. Ελλάδα και συγκεκριμένα Δράμα) το λέμε προποτζίδικο.
    Να πω και τον πόνο μου, οι βορειοελλαδίτες αρχίζουν να μιλάνε όπως η τηλεόραση. Ακούω να λένε τριάμισυ και τεσσερισήμισυ, ενώ σοκαρίστηκα όταν η μαμά μου (69 χρονών) είπε θα φτιάξω ραβανί, ενώ μέχρι τώρα το έλεγε, φυσικά, ρεβανί.

  92. Αντιφασίστας said

    Και τη μόνη …μαλλιαρή λέξη που μπόρεσα να διακρίνω είναι το τσιγκλιζόμενος, εκ του τσιγκλίζω. Ένα ρήμα που, προφανώς, ποτέ δεν μίανε τα κοσμοπολίτικα αυτάκια της Sotis. Κι ύστερα ανησυχούμε μήπως αδυνατούν τα παιδιά μας να διαβάσουν Παπαδιαμάντη και Βιζυηνό. Εδώ γνωστοί μεσήλικοι συγγραφείς και αγνοούν λέξεις που βρίσκονται ακόμα και σήμερα στα χείλη των ανθρώπων του λαού, των καθημερινών ανθρώπων, των ανθρώπων του ρείθρου, κατά τη συγγραφέα-δοκιμιογράφο-δημοσιογράφο-μεταφράστρια-καιδενξερωγωτιαλλο.

  93. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Το τσαμπί εκτός από του σταφυλιού ή της μπανάνας , είναι και του χορού.
    Ενα τσαμπί ή ένα τσαμπάκι χορό.
    “Εφάγαμε,ήπιαμε,επαίξαμε κι ένα τσαμπάκι” (φέραμε δυο στροφές)

    Να με καλέσεις κοπελιά
    στην αρραβώνιασή σου
    να κάμω ένα τσαμπί χορό
    με το ντελικανή σου.
    …………………………………………………
    -Αμφιμονοσήμαντη ή αμφίτιμη αντιστοιχία συνάρτησης (εγώ την αμφιμονοσήμαντη αντιστοιχία,θυμόμουν μόνο-μη μου τ αυγατίσετε οι μαθηματικο-φυσικοί εδώ-δηλώνω άγνοια). Για
    -αμφοτεροβαρείς συμβάσεις το ΄χουμε.
    Αμφοτερόπλευτρη οχύρωση, στήριξη (στην ιατρική τα αμφοτερόπλευρα είναι όλο για κακό, ‘αστα καλύτερα).

    Ανευθυνοϋπεύθυνο
    και αλλοπρόσαλλό μου.
    Είν αμφιμονοσήμαντο
    το πάθος μας καλό μου :)

  94. Μαρία said

    88
    Ο αλλοπρόσαλλος μάλλον βγαίνει απο τη φράση άλλοτε προς άλλον = πότε στον ένα πότε στον άλλο = άστατος.

  95. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    88.Μέχρι να κάμω το στιχάκι μου πάει και τ΄ αλλοπρόσαλλο μου.Μαζί το κοιλοποναγάμε :)

  96. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    94. Στο στόχο το χω

  97. sarant said

    93: ένα τσαμπί χορό, τι ωραίο!

    91: ενδιαφέρουσα παρατήρηση αυτή για τη γλωσσική συμμόρφωση των βορείων!

  98. Μαρία said

    97 Ο Μπαμπί ποιον τύπο έχει πρώτο; Το δικό μας το σωστό :-) ή το ραβανί;

  99. Αντιφασίστας said

    Είτε ραβανί, είτε ρεβανί, η ουσία βρίσκεται στο σιρόπι. ;)

  100. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Να πάρω παρουσίες.Έχω να παρουσιάσω ένα στιχούργημα που τραγουδιέται !
    Ποιοί ειν ακόμη εδώ

  101. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Αλό, αλό, ακούει κανείς; Θα ΄χει πλάκα

  102. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Το ΄λουσα το χτένισα και σας το χαρίζω:

  103. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Άλα, άνοιξε κι άλλο Μπουκάλα

    (Εδώ το παλιό άσμα) (Εδώ το νέο ) : στους Σαραντακιστές απ άκρη σ΄ άκρη

    Άλα, Άλα,
    άνοιξε κι άλλη μπουκάλα άνοιξε κι άλλο Μπουκάλα
    και την κοινωνία τώρα και το ιστολόγιο τώρα
    τηνε παίζω ένα παρά θα το κάνω χαρκιδειό
    Βίβα, Βίβα,
    τα φαρμάκια που`ταν στίβα βρε τα σχόλια είναι στίβα
    ποτηράκι ποτηράκι κουβεντούλα κουβεντούλα
    λες και κάνανε φτερά μαζευτήκανε σωρό
    Βάνε, Γράψε,
    όσα έρθουν κι όσα πάνε κι άμα θέλεις ξαναγράψε
    που θα βρούμε τέτοιο βράδυ πού θα βρεις τέτοια παρέα
    στη ζωή μας τη ρηχή στη ζωή μας τη ρηχή
    Δώσε, Δώσε,
    το τραπέζι ξαναστρώσε πάσες, λεξιλόγιο στρώσε
    φέρε καθαρά ποτήρια πιάσε το καινούργιο νήμα
    κι άντε φτου κι απ’ την αρχή κι άντε πάλι απ την αρχή
    Ρώτα Ρώτα
    το κορίτσι πρώτα πρώτα πώς το λέγαν πρώτα-πρώτα
    τι γουστάρει να του παίξεις τούτο, τάλλο να το ψάξεις
    μπουζουξή μου σεβνταλή σχολιαστή μου μερακλή
    Βάρα Βάρα,
    την κρυφή σου την λαχτάρα πληκτρολόγια με λαχτάρα
    που ίσως να `ναι η αγάπη που θα βρεις την απαρχή του
    το πιοτό ή το φιλί την κρυφή του την πηγή
    Ώπα Ώπα,
    η καρδιά μου ισορρόπα μες τις έννοιες ισορρόπα
    σάμπως και θα σπάσει απόψε μην ξεχνάς το πώς και πότε
    και στα δέκα θα κοπεί κάθε λέξης να το βρεις
    φτου σου, Φτου σου,
    οι πενιές του μπουζουκιού σου πόσα κατεβάζει ο νους σου
    μου επήρανε τα ρέστα βάλε πάλι να διαβάσω
    και μ’ αφήσανε ταπί τις συνδέσεις να χαρείς
    Άλα, ‘Αλα
    έχω στρώσει μια κεφάλα ‘εχει Παντελή Μπουκάλα
    και τα βλέπω όλα σαν μπέης στον ιστό του Σαραντάκου
    και τα νιώθω σαν πασσάς να κρεμά τις μαργιολιές
    Άιντε, Άιντε
    στα ποτήρια ξαναβάλτε απ την Κρήτη ως το Ζάντε
    κι άιντε βίβα μου κι εμένα κι άντε λέξεις νοθευμένες
    κι άιντε βίβα σας κι εσάς κι άντε λέξεις καθαρές
    Σβήνω, Πίνω
    πω πω Θεέ μου τι θα γίνω τη σουμάδα μου κι αφήνω
    αγκαλιά μου το κορίτσι να μου κάνετε τη σούμα,
    και τριγύρω τα βιολιά ΄πε το αμφίσκορο το ματς
    σπάστα, ‘Αστα
    κι όλα ας γίνουνε ανάστα τα τηγάνια Αφέντη σπάστα
    και μπαρντόν αν μπουμπουνίσει κι άντε βίβα σου κι εσένα
    και καμία τουφεκιά κι άντε βίβα μας κι εμάς

  104. Γς said

    Ρίξτο!

  105. Γς said

    Με πρόλαβες

  106. Γς said

    Καλούτσικο

  107. Γς said

  108. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Άλα,
    άνοιξε κι άλλο Μπουκάλα
    και το ιστολόγιο τώρα
    θα το κάνω χαρκιδειο
    Βίβα,
    βρε τα σχόλια είναι στίβα
    κουβεντούλα κουβεντούλα
    μαζευτήκανε σωρό
    Γράψε,
    κι άμα θέλεις ξαναγράψε
    πού θα βρεις τέτοια παρέα
    στη ζωή μας τη ρηχή
    Δώσε,
    πάσα, λεξιλόγιο στρώσε
    πιάσε το καινούργιο νήμα
    κι άντε πάλι απ την αρχή
    Ρώτα
    πώς το λέγαν πρώτα-πρώτα
    τούτο τ΄άλλο να το ψάξεις
    σχολιαστή μου μερακλή
    βάρα,
    πληκτρολόγια με λαχτάρα
    για να δεις την απαρχή του
    την κρυφή του την πηγή
    Ώπα,
    μες τις έννοιες ισορρόπα
    μην ξεχνάς το πώς και πότε
    κάθε λέξης να το βρεις
    Φτου σου,
    πόσα κατεβάζει ο νους σου
    βάλε πάλι να διαβάσω
    τις συνδέσεις να χαρείς
    ‘Αλα
    έχει Παντελή Μπουκάλα
    στον ιστό του Σαραντάκου
    να κρεμά τις μαργιολιές
    Άιντε
    απ την Κρήτη ως το Ζάντε
    κι άντε λέξεις νοθευμένες
    κι άντε λέξεις καθαρές
    Πίνω
    τη σουμάδα μου κι αφήνω
    να μου κάνετε τη σούμα
    πες το αμφίσκορο το ματς
    ‘Αστα
    τα τηγάνια Αφέντη σπάστα
    κι άντε βίβα σου κι εσένα
    κι άντε βίβα μας κι εμας.

    Εμ τα έκανα χαρκιδειό.:) Μ αφήσατε αμοναχή στον κάβο να χορεύω.

    ‘Οταν αποτηγανίσετε με το καλό Νικοκύρη,νοικοκυρέψτε σας παρακαλώ κι εδώ και ξεκρεμάστε το προηγούμενο σεντόνι μου που ‘εβαψε η πλύση. (άσπρα-χρωματιστά,ένα “σύστριγκλο”). Εγώ πάντως φώναζα, ακούει κανείς (να μου πει πως κάνουνε δυο στήλες.Χαθήκανε όλοι και να τα καζάντια!

  109. nestanaios said

    Αμφίσκορο. Προσθέσει του μεταφορικού Δ έχομεν αμφισκόροδος. Αντικαταστάσει του Κ πνεύματος έχομεν, αμφισχόρος. Τα πράγματα μπλέκονται. Καλό είναι να εισάγουμε όταν δεν έχουμε εναλλακτική. Τα εισαγόμενα για ευτελής λόγους επιδεικνύουν κάτι κακό.

  110. Νίκος Μαστρακούλης said

    90: Συγνώμη Νικοκύρη, γιάφκα στο κάναμε το μαγαζί με τα συνωμοτικά!

    Είναι κι εκείνο το άτιμο το ανέκδοτο που καταλήγει με τον Χριστό να λέει:
    “Κι εσύ, παιδί μου Ιούδα, τι έφερες;”
    “Την Αντιτρομοκρατική, Κύριε!” :)

  111. Γς said

    108:
    Με συγχωρείτε μανδαμίτσα που πέρασα νυχτιάτικα κι έπεσα πάνω που παίρνατε παρουσίες και φωνάζατε αν είναι κανεις εδώ και
    > Αλό, αλό, ακούει κανείς;

    Γι αυτό πετάχτηκα κι απάντησα.
    Ε και τι έγινε;
    Και πάλι μάγκες!
    Πολύ καλημέρα σας

  112. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    107,111 Ευχαριστώ.
    Βεβαίως ωραίος!
    Απίκο, και με το άσμα στο δίσκο τραταρισμένο.
    Καλημέρες απριλιάτικες.

  113. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    110. Χαμαιτυπείον. :) :)

  114. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Όσα φέρνει η ώρα… Κατεβαίνω στο νησί. Σε λίγες μέρες πίσω Θεού θέλοντος.

  115. sarant said

    Καλημέρα!

    Έφη, πολύ καλή η διασκευή. Γενικά μ’ αρέσουν πολύ οι παρωδίες, μιμήσεις και διασκευές, αλλά τώρα καμαρώνω κιόλας :)

  116. Μαρία said

    67
    Σενάρια συνωμοσίας – Σoτέ αλα κρέμ
    http://e-dromos.gr/index.php?option=com_k2&view=item&id=7492:%CF%83%CE%B5%CE%BD%CE%AC%CF%81%CE%B9%CE%B1-%CF%83%CF%85%CE%BD%CF%89%CE%BC%CE%BF%CF%83%CE%AF%CE%B1%CF%82-

  117. 117 χαχά, ωραίο ήταν!

  118. 116 εννοούσα

Υποβολή απάντησης

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

WordPress.com Logo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Log Out / Αλλαγή )

Twitter picture

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Log Out / Αλλαγή )

Facebook photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Log Out / Αλλαγή )

Google+ photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Log Out / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 7,720 other followers

%d bloggers like this: