Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Πώς βάζουμε κανέλα στην κορφή;

Posted by sarant στο 8 Φεβρουαρίου, 2013


Μια από τις πασίγνωστες παροιμίες ή παροιμιακές εκφράσεις, που τη λέμε για να περιγράψουμε ασυνάρτητα ή ανόητα λόγια ή συζήτηση χωρίς κανέναν λογικό ειρμό, είναι και η «Από την Πόλη έρχομαι και στην κορφή κανέλα». «Καλέ, αυτός σα μιλά άκρη δε βρίσκεις στο λόγο του. Από την Πόλη έρχομαι και στην κορφή κανέλα», διαβάζω σ’ έναν διάλογο στο μυθιστόρημα «Η συγκάτοικος» της πρόωρα χαμένης Στέλλας Βογιατζόγλου. Την Πόλη τη γράφω με κεφαλαία, γιατί στην παροιμία εννοείται όχι μια κάποια πόλη, αλλά η Πόλη, η Κωνσταντινούπολη παναπεί -σε παλαιότερες ασφαλώς εποχές, αφού η παροιμία, όπως θα δούμε, έχει κάμποσους αιώνες στην πλάτη της.

Πολλές φορές, για να επιτείνουμε την αίσθηση της ασυναρτησίας, προσθέτουμε και δεύτερον στίχο, ακόμα πιο παράλογον, π.χ. «…και βγάζω τα παπούτσια μου να μη βραχεί η ομπρέλα» (υπάρχουν δεκάδες παραλλαγές, μερικές θα τις δούμε παρακάτω). Άλλοτε πάλι, ιδίως σε τίτλους άρθρων σε εφημερίδες ή ιστότοπους, βλέπουμε να χρησιμοποιείται μόνο το δεύτερο σκέλος της φράσης, για να δείξουμε, και πάλι, τον παραλογισμό μιας κατάστασης. Για παράδειγμα, «ψήφος εμπιστοσύνης και στην κορφή κανέλα». Όλοι ξέρουν ότι λείπει το πρώτο σκέλος και όλοι καταλαβαίνουν τι θέλει να πει ο αρθρογράφος. Αν όμως για τη σημασία της δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία, η προέλευσή της έχει βασανίσει όχι λίγο τους λαογράφους και γενικά τους μελετητές της γλώσσας. Πολλές θεωρίες έχουν διατυπωθεί, χωρίς καμιά να έχει γίνει γενικώς αποδεκτή. Θα τις δούμε εδώ, υπομονή νάχετε.

Γκουγκλίζοντας, βρήκα ένα παράδειγμα χρήσης της φράσης, από τον συχωρεμένο τον Αντώνη Καρκαγιάννη, γραμμένο σε μια μακάρια εποχή που φαίνεται πολύ μακρινή κι ας μην μας χωρίζουν ούτε πέντε χρόνια από τότε: Είπε χθες ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, ο κ. Θ. Ρουσόπουλος, προς τους δημοσιογράφους: «Δεν θα μπω στην ουσία του θέματος (η ουσία είναι το σκάνδαλο του Βατοπεδίου), γιατί δεν μπήκα όλο αυτό το διάστημα, από τη στιγμή που η υπόθεση είναι στη Δικαιοσύνη, όμως επαναλαμβάνω αυτό που ανέφερα και προηγουμένως περί εντυπώσεων». Επιτρέψτε μου να συμπληρώσω. Από την Πόλη έρχομαι και στην κορφή κανέλα… Η κατ’ εξοχήν σουρεαλιστική αυτή παροιμία έρχεται στον νου μας κάθε φορά που θέλουμε να επισημάνουμε κραυγαλέα λογικά χάσματα. Μάλιστα, η συνήχηση του αυθεντικού «καν’ έλα» και της γνωστής κανέλας κάνει ακόμη πιο δραστικό τον σουρεαλισμό της.

Ο Καρκαγιάννης χρησιμοποιεί την παροιμία για να αναδείξει το λογικό χάσμα της απάντησης του κυβερνητικού εκπροσώπου, μας λέει όμως και κάτι άλλο, ότι στην αυθεντική της μορφή η παροιμία δεν έχει κανέλα αλλά «καν’ έλα». Τι είναι αυτό το «καν’ έλα»; Είναι μια προσπάθεια εκλογίκευσης της παράλογης παροιμίας, υποστηρίζεται δηλαδή ότι στην αρχική της μορφή η παροιμία δεν είχε την κανέλα, το γνωστό μας μπαχαρικό, αλλά τη φράση «καν έλα» ή «καν’ έλα». Να τα πάρουμε όμως με τη σειρά.

Ο μεγάλος Νικόλαος Πολίτης, στον β’ τόμο των Παροιμιών του (σελ,. 369) εξετάζει αυτή την παροιμία, αφού παραθέτει και άφθονες παραλλαγές της ή συμπληρώσεις της. Σημειώνει ότι λέγεται «επί λόγων ασυναρτήτων και μωρών» και λέει ότι με την κανέλα δεν εννοείται το γνωστό μας μπαχαρικό, αλλά (μεταφράζω γιατί παραείναι αρχαΐζουσα η γλώσσα του): «Φαίνεται όμως ότι η παροιμία αποτελούσε στίχο δημώδους άσματος, ο οποίος αφού παρανοήθηκε έγινε παροιμιώδης και πήρε τη σημερινή έννοια. Ταίριαζε δε τέτοιος στίχος σε άσμα παλινοστούντος ναύτου, ο οποίος προσκαλούσε την ερωμένη του να ανέβει σε κάποια κορυφή και να αγναντέψει για να δει το πλοίο που θα τον έφερνε στο λιμάνι της πατρίδας του: Από την Πόλη έρχομαι, και στην κορφή καν έλα!. Και πράγματι δεν είναι ασυνήθιστο σε πολλά νησιά της Ελλάδας να υποδέχονται οι γυναίκες των ναυτικών τους συζύγους τους ανεβαίνοντας σε ύψωμα απ’ όπου έχουν θέα στο πέλαγος και μπορούν να δουν το πλοίο πολύ πριν φτάσει στο λιμάνι . Η παρανόηση των δυο τελευταίων λέξεων [καν έλα] ήταν πανεύκολη, και αφού ο κόσμος νόμισε ότι εννοούσαν τη γνωστότατη κανέλα, υποτέθηκε ότι ο στίχος ήταν ασυνάρτητος και μετέπεσε σε παροιμία.». Το «καν» εδώ είναι (με ψιλή οξεία στο πολυτονικό) το επίρρημα που συνήθως δίνει αρνητική έμφαση στη φράση (π.χ. έφυγε χωρίς καν να με χαιρετήσει). Παρόμοια έχει υποστηρίξει ο Φαίδων Κουκουλές (στο παράρτημα του Ε’ τόμου του Βυζαντινών Βίος και Πολιτισμός).

Παρ’όλο τον απεριόριστο σεβασμό που τρέφω στον πατέρα της λαογραφίας μας, δεν βρίσκω πειστική την εκδοχή του. Καταρχάς, το «καν έλα» δεν είναι λαϊκή φράση. Στον λαϊκό λόγο, απ’ όσο ξέρω, το «καν» χρησιμοποιείται είτε για αρνητική έμφαση είτε αναδιπλασιασμένο (π.χ. «με θέλαν καν και καν γαμπροί, και παντρεύτηκα εσένα τον ανεπρόκοπο»). Το «στην κορφή καν έλα» δεν φαίνεται λαϊκό. Και τι θα σήμαινε τάχα το «στην κορφή καν έλα»; «Έλα έστω στην κορφή», έτσι; Βγαίνει νόημα αλλά δεν πείθει. Επιπλέον, και εξίσου σημαντικό, ο Πολίτης δεν λέει ότι υπάρχει τέτοιο τραγούδι, λέει ότι θα ταίριαζε (προσήκε, στο πρωτότυπο), παναπεί κάνει μια εικασία. Και να πούμε βέβαια ότι ο Νικ. Πολίτης ήταν μέγας μελετητής των δημοτικών τραγουδιών -αν στις  χιλιάδες τραγούδια της συλλογής του υπήρχε κάποιο που να ταίριαζε στην παροιμία, ασφαλώς θα το παρέθετε. Κι έπειτα, αν υπήρχε τραγούδι με τον στίχο «και στην κορφή καν έλα», οι υπόλοιποι στίχοι θα απέτρεπαν την παρανόηση. Για να φέρω ένα παράδειγμα, όταν ακούμε «χίλια έχις μέλι» δεν ξέρουμε τι σημαίνει (χίλια μέλη ή χείλια μέλι), όταν όμως ακούσουμε στη συνέχεια «κι άπονη καρδιά» καταλαβαίνουμε ότι η δεύτερη εκδοχή είναι η σωστή.

Επειδή το «καν έλα» δεν είναι πειστικό, κάποιοι άλλοι πρότειναν μια παραλλαγή. Δεν είναι «καν έλα», λένε, αλλά «κάνε έλα», άρα «καν’ έλα». Αυτή μάλλον την εκδοχή είχε κατά νου ο Καρκαγιάννης πιο πάνω, γιατί το έγραψε με απόστροφο. Υποτίθεται ότι το «κάνε» (προστακτική του «κάνω») χρησιμοποιείται κάπως με την έννοια του «κινάω», δηλαδή «ξεκίνα κι έλα». Τη βελτίωση αυτή τη βρίσκω εξίσου απίθανη με την πρόταση του Πολίτη. Και βέβαια, εξακολουθεί να είναι αμάρτυρο το υποτιθέμενο τραγούδι από το οποίο βγήκε η φράση. Κάποιοι το «βελτιώνουν» ακόμα περισσότερο, λέγοντας ότι η φράση αυτή ειπώθηκε αρχικά από…. Σταυροφόρους που επέστρεφαν από την Πόλη. Ελληνικά μιλούσαν οι σταυροφόροι; Αστειότητες.

Ο Γιάννης Βλαχογιάννης, άλλος μεγάλος μελετητής (σ’ αυτόν χρωστάμε τον Μακρυγιάννη), δεν πίστευε την εκδοχή από το «καν έλα» και μάλιστα σε άρθρο του στη Νέα Εστία τη χαρακτηρίζει «καλαμπούρικη ανοησία» (όμως την αποδίδει στον Ιω. Βαλαβάνη). Κατά τον Βλαχογιάννη, η κανέλα είναι κανέλα, αλλά υπάρχει ιστορικό ανέκδοτο που εξηγεί τη φράση. Συγκεκριμένα, ένας Χιώτης καπετάνιος που έφερνε μπαχαρικά από την Αλεξάντρεια, μπήκε στο λιμάνι της Χίου. Ο τελώνης τον ρώτησε «από πού έρχεσαι;» και ο καπετάνιος απάντησε «από την Πόλη» για να μην πληρώσει φόρο εισαγωγής από το εξωτερικό. Ο τελώνης τότε είδε την κανέλα, που ήταν πάνω-πάνω, και λέει δυνατά: Από την Πόλη έρχεσαι, και στην κορφή έχεις κανέλα; υπονοώντας, υποθέτω, ότι η κανέλα ήταν πασίγνωστο πως ερχόταν από τις Ινδίες μέσω Αλεξάντρειας και όχι από την Πόλη, άρα ξεσκέπασε το ψέμα του καπετάνιου, ο οποίος στη συνέχεια θα έχασε το πλοίο του και θα φυλακίστηκε. Απόσπασμα από το κείμενο του Βλαχογιάννη υπάρχει, σε κάμποσους ιστότοπους (που βέβαια το πήραν από τον Νατσούλη, ο οποίος παραθέτει τον Βλαχογιάννη χωρίς να προσθέτει τίποτε δικό του).

Την εκδοχή του Βλαχογιάννη τη βρίσκω λίγο λιγότερο απίθανη από το «καν έλα», αλλά και πάλι όχι πιθανή. Το κλειδί της ερμηνείας του είναι ότι στην Πόλη δεν γινόταν ποτέ εμπόριο κανέλας, ότι Πόλη και κανέλα είναι «δυο πράματα τέλεια αντίθετα». Και μάλιστα ο ίδιος χρονολογεί την παροιμία σαν παλιότερη από το 1517 (διότι τότε οι Οθωμανοί καταχτήσανε την Αίγυπτο, οπότε έπαψε το εμπόριο με την Αλεξάντρεια να είναι ‘εξωτερικού’ και να έχει ανάγκη δασμού). Τόσο παλιά δεν πιστεύω να είναι η παροιμία, ούτε άλλωστε υπάρχει σε κάποια από τις παλιές συλλογές (π.χ. του Βάρνερ, 1546), ούτε έχει καταγραφεί κάποιο τέτοιο επεισόδιο που να έκανε πάταγο ώστε να έγινε παροιμιώδες.  Κι ο Βλαχογιάννης δηλαδή, όπως και ο Πολίτης, μια εικασία κάνει. Στηρίζεται μόνο σε ένα δημοσίευμα παλιάς εφημερίδας όπου καταγράφεται ότι η  παροιμία είναι χιώτικη, και απ’ αυτό φτιάχνει την ιστορία του, που τη συνδέει επίσης με την άλλη παροιμιακή φράση «την έπαθε χιώτικη» (που σημαίνει ότι έπαθε μεγάλο κάζο). Αλλά ο Πολίτης έχει καταγράψει την παροιμία «Από την Πόλη έρχομαι…» σε όλη την Ελλάδα, το ότι το συγκεκριμένο δημοσίευμα έτυχε να την καταγράφει από τη Χίο δεν λέει και πολλά.

Μια και ανέφερα πάλι τον Πολίτη, να παραθέσω μερικές από τις παραλλαγές που δίνει: «Από την Πόλη έρχομαι και στην κορφή κανέλα / και πέφτω μες στη θάλασσα και πλέω σαν τσεκούρι», «Από την Πόλη έρχομαι και στην κορφή κανέλα / και στα ξανθά σου τα μαλλιά κρέμεται μια τσαπέλα», «Από την Πόλη έρχεται και στην κορφή κανέλα /το γάιδαρό σου να χαρείς και καλομοίρης νάσαι»,  ή «Από την Πόλη έρχομαι και στους Παξούς διαβαίνω / χαμήλωσ’ το καπέλο σου να μη σε κάψει ο ήλιος» και άλλες πολλές. Η Καλλιόπη Μουσαίου-Μπουγιούκου δίνει μια μικρασιάτικη παραλλαγή, χωρίς την Πόλη: Από τη Σάντα έρχομαι και στην κορφή κανέλα / και στης γκαμήλας το λαιμό κουδούνια αρμαθιασμένα. Κάπου αλλού είδα μιαν άλλη παραλλαγή: «Από την Πόλη έρχομαι και στην κορφή κανέλα / κι αν δεν σ’ αρέσει η μύτη μου να σου την πελεκήσω». Αλλά η πληθώρα των παραλλαγών δεν μας κάνει σοφότερους ως προς την προέλευση της φράσης.

Άλλοι έχουν προτείνει άλλες εξηγήσεις. Ας πούμε, κάποιος υποστήριξε (το βλέπω στην εφημερίδα Εστία, 10.10.1928) ότι όσοι έρχονταν από την Πόλη έρχονταν φρεσκοκουρεμένοι και παρφουμαρισμένοι, με κανελόλαδο στην κορφή του κεφαλιού τους. Απιθανότητα, θα πείτε -και θα συμφωνήσω, αλλά ίσως κάποια από τα παραπάνω να είναι πιο απίθανα.

Εγώ έχω άλλη γνώμη που θα σας την πω αμέσως τώρα. Η φράση «Από την Πόλη έρχομαι και στην κορφή κανέλα» είναι φράση που κοροϊδεύει την ασυναρτησία του λόγου, την έλλειψη λογικού ειρμού στη συζήτηση. Γιατί λοιπόν απαιτούμε να έχει λογική εξήγηση; Δεν έχει, και δεν πρέπει να έχει. Μήπως ζητάμε λογική εξήγηση από τη φράση «Τι κάνεις Γεια σου Γιάννη! Κουκιά σπέρνω» που επίσης λέγεται όταν κάποιος μας απαντάει κάτι εντελώς άσχετο απ’ αυτό που τον ρωτάμε; Και έστω ότι αυτή την εξηγούμε, λέγοντας ότι ο Γιάννης είναι κουφός και απαντάει άλλα αντ’ άλλων. Πώς θα εξηγήσουμε τη φράση «Άρρητα αθέμιτα, κουκιά μαγειρεμένα» που λέγεται επίσης για παράλογα; Τι σχέση έχουν τα κουκιά μαγειρεμένα με τα άρρητα αθέμιτα; Καμία, απλώς ταιριάζουν στο ρυθμό. Ή, η σύγχρονη φράση «Τρία πουλάκια κάθονταν και πλέκανε πουλόβερ», λέτε να έχει από πίσω της καμιά ιστορία; Όχι, απλώς δίνει μια εικόνα παράλογου και ταιριάζει στο ρυθμό. Οπότε, στην ερώτηση «τι σχέση έχει η Πόλη με την κανέλα», θα μπορούσα να απαντήσω «καμία, απλώς ταιριάζει στο ρυθμό».

Μπορούμε όμως να δώσουμε μιαν εξήγηση, κι αυτά που θα πω από δω και πέρα είναι εικασία δική μου που δεν την έχω δει αλλού. Η φράση «Από την Πόλη έρχομαι», στον ελληνόφωνο χώρο της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, θα ήταν μάλλον συχνή, ας πούμε στα αστικά κέντρα του 18ου αιώνα. Και η φράση «και στην κορφή κανέλα» έχει μόνη της νόημα: όταν παραγγέλναν ριζόγαλο, μουσταλευριά, σαλέπι, ασουρέ, ζητούσαν από τον καφετζή να βάλει από πάνω κανέλα.

Εικάζω δηλαδη ότι η παροιμία που μας απασχολεί είναι συρραφή δυο άσχετων μεταξύ τους φράσεων, με σκοπό να φανεί το παράλογο και η έλλειψη λογικού ειρμού. Θα μπορούσαμε να φανταστούμε και τη σκηνή, σε ένα καφενείο της Σμύρνης, ας πούμε, γύρω στο 1750. Από την Πόλη έρχομαι, λέει ο ένας. Και στην κορφή κανέλα, απαντάει ο άλλος, λέγοντας στον καφετζή πώς να του φτιάξει το σαλέπι. Ασυνεννοησία. Δεν λέω ότι έτσι ακριβώς έγινε, αλλά το βρίσκω ταιριαστό -σε κάθε περίπτωση όμως θεωρώ ότι η παροιμία είναι συγκόλληση δυο άσχετων φράσεων που ακούγονταν στην καθημερινή ζωή.

Η εξήγησή μου βέβαια δεν είναι «τερπνή», δεν έχει μέσα ιστορίες με εμπόριο μπαχαρικών (όπως του Βλαχογιάννη) ούτε ξενιτεμένους που γυρίζουν στην πατρίδα. Και επιπλέον είναι μια εξήγηση που δέχεται το παράλογο, ενώ όπως ξέρουμε η έμφυτη τάση που έχουμε είναι να επιδιώκουμε να βρούμε λογικές εξηγήσεις στα πάντα, ακόμα και εκεί που δεν μπορούν να υπάρχουν -σαν τους άλλους, που δεν καταλαβαίνουν την έκφραση «και πράσινα άλογα» και πλάθουν ιστορίες για την ανύπαρκτη φράση «πράσσειν άλογα» (στην εποχή του Βλαχογιάννη έλεγαν για «πράσιν άλογον», παράλογη πώληση) διότι, σου λέει, «δεν υπάρχουν πράσινα άλογα». Μα, η φράση φτιάχτηκε ακριβώς επειδή δεν υπάρχουν πράσινα άλογα, βρε μπουμπουνοκέφαλε, είναι έκφραση του ανύπαρκτου! Αλλά αυτά τα έχουμε ξαναπεί. Τέλος πάντων, εγώ είπα την άποψή μου, παρέθεσα, όσο μπορούσα πιο καλά, τις άλλες απόψεις, εσείς θα κρίνετε.

Υστερόγραφο: Είπα πιο πάνω ότι η παροιμία έχει κάμποσους αιώνες στην πλάτη της, αν και δεν νομίζω να γεννήθηκε «πριν από το 1517» όπως ήθελε ο Βλαχογιάννης. Πάντως, είναι παλιά. Υπάρχει σε συλλογές του 19ου αιώνα, ενώ επίσης τη βρήκα σε ένα κείμενο του 1832 με τον περίεργο τίτλο «Επιστολή σταλείσα εκ Σαλαμίνος από φίλου προς φίλον διατρίβοντα εις Παρίσια. Όνομα συγγραφέα δεν βρίσκω, ούτε άλλο στοιχείο, πάντως στη σελ. 39 βρίσκω τη φράση που μας απασχολεί. Κι αν ξέρει κανείς τίποτα για την «επιστολή εκ Σαλαμίνος», σς μας πει.

136 Σχόλια to “Πώς βάζουμε κανέλα στην κορφή;”

  1. Μαρίνα said

    Πολύ ωραίο κείμενο!Καλημέρα!

  2. Γς said

    Καλημέρα,
    Εγώ θα το γράψω πάντως και θα κλείσω το PC και θα σας αφήσω να με βρίζετε.
    -Θα ρίξουμε κανέλα;
    -Θα ρίξουμε κανέλα;
    Ολοι αυτό έλεγαν στην κατασκήνωση του Υπουργείου Προνοίας στο Καβούρι όπου εμείς οι παλιοί εκπαιδεύαμε τους καινούργιους ομαδάρχες.
    Ηταν η τελευταία από τις 5 μέρες και θα ακολουθούσε γιορτή.
    Απόγευμα λοιπόν και είχε σερβιριστεί η κρέμα (όπως θα γινόταν στην πραγματική κατασκήνωση) Παρόντες και υψηλέ προσώπατα από το Υπουργείο κλπ.

    Μόλις είχα βγει από την κουζίνα όπου η φίλη μου η Αννα έκανε ότι μπορούσε. Εγώ όμως πειραχτήρι: -Τι θα γίνει μωρή, θα ρίξουμε κανέναν. –Σκάσε ρε, μη φωνάζεις! Μια δυο, τελικά έσκασα. Παίρνει η Αννα τη κατσαρόλα με την υπόλοιπη κρέμα και πάμε να τη σερβίρουμε.
    Οπότε της φωνάζω μπρος σε όλους:
    -Τι θα γίνει Αννα, θα ρίξουμε κανένα.
    Πάγωσε, μου φαίνεται ότι πρασίνισε κιόλας. Πάντως η κατσαρόλα της έφυγε από τα χέρια.

    Κανείς δεν κατάλαβε ότι δεν είπα ‘κανέλα’.

    Κλείνω και φεύγω!

  3. Νίκος Δ. said

    Στα γυμνάσιο είχα συμμαθητή που προτιμούσε πιο μοντέρνες παροιμίες με την ίδια νοηματική χρήση όπως το Τρεις παπάδες με μαγιό κι ο Δεσπότης κάου μπόυ ή την παραλλαγή τρείς παπάδες με μοτοσακό κι ο Δεσπότης καμικάζι, ίσως επειδή η κανέλα στην κορφή παραήταν σουρεαλιστικτή για τα γούστα μας
    Καλημέρα

  4. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Καλημέρα. Η επιστολή εκ Σαλαμίνος αποδίδεται με αμφιβολία στο Σκαρλάτο Βυζάντιο, εδώ http://www.benaki.gr/bibliology/index.htm (θα πρέπει να το ψάξετε μόνοι σας, δεν δίνει λινκ με το αποτέλεσμα της αναζήτησης).

  5. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Είχα γράψει παλιότερα εδώ https://sarantakos.wordpress.com/2009/05/06/prasinaloga/#comment-45398 μια άποψη του τι μπορεί να σημαίνει η φράση:
    «Πάντα νόμιζα ότι η φράση “Από την πόλη έρχομαι, και στην κορφή κανέλα” είχε ως αρχική σημασία ότι αν και έρχομαι από την πόλη (όπου μπορώ να βρω τα πάντα) μόλις φτάνω σε κάποιο απομακρυσμένο μέρος (κορφή) εκεί τελικά βρίσκω το πολύτιμο μπαχαρικό. Δηλαδή ότι λεγόταν σε περιπτώσεις που μας συμβαίνει κάτι απρόσμενο. Ή κάτι τέτοιο, τελοσπάντων.»

  6. Νέο Kid Στο Block said

    Nα αναφέρω -τιμής ένεκεν προς την ιδιαιτέρα πατρίς- και τα «τρία πουλάκια κάθουνταν και κάπνιζαν ταμπάκο»

  7. Καλημέρες. 🙂

    Από την Πόλη έρχομαι και στην κορφή κανέλακι αν δεν γυρίσεις να με δεις, σου κατουρώ τον τον τοίχο.
    (το ντεσού της έκφρασης)

  8. bbk said

    Με βάση την δική σου ερμηνεία, μια δική μου εικασία. Ενδέχεται το «από την Πόλη έρχομαι» να αποτελούσε τυπική εισαγωγή μαντατοφόρων κι όσων ήθελαν να τονίσουν την αξιοπιστία των λόγων τους με το κύρος της πρωτεύουσας. Πιθανό δε, μέσα σε αυτούς να υπήρχαν κι αυτοί που, σαν ραψωδοί της εποχής τους, βάζανε την δική τους ερμηνεία, δίπλα στην παράθεση των γεγονότων, το δικό τους άρωμα και γεύση, κάτι σαν την «σάλτσα» που βάζει κάποιος σήμερα στην περιγραφή.

  9. Νέο Kid Στο Block said

    Συμφωνώ με την ανάγνωση του/της Bbk. (αν την έχω εννοήσει σωστά)
    Όπως στις μέρες μας (ή λίγο παλιότερα) λέγεται «τι νέα από την πρωτεύουσα» ή «Στην Αθήνα ξέρετε…πετάνε οι γάιδαροι!» (πετάγανε παλιά τέλος πάντων, γιατί πλέον μόνο οι γύπες πετάνε)

  10. Από την Πόλη έρχομαι (και για να σας πώ τα νέα θα με κεράσετε κάτι ακριβό που θα έχει) και στην κορ’φή κανέλα

  11. sarant said

    Καλημέρα και ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    4: Γρηγόρη ευχαριστώ.

    10: Λογικό είναι αυτό που λες, αλλά δεν ξέρω αν πρέπει να αναζητούμε λογική σε εκφράσεις που είναι δηλωτικές του παραλόγου.

  12. Η φράση χρησιμοποιείται για να δείξει ασυναρτησία δεν μπορεί να προέρχεται από κάτι λογικό οπως ειπε ο Νικοκύεης

    Λέτε μετά από χρόνια να προσπαθεί κάποιος να βρει λογική εξήγηση στο ποιηματάκι που λέγαμε στο σχολείο;

    Από την πόρτα σου περνώ
    και τηγανίζεις ψάρια
    μου πετάς ένα κεφτέ
    -Ευχαριστώ δεν καπνίζω

  13. Καλημέρα κι από δω με μια μικρή διαφωνία. Η παροιμία «Τι κάνεις Γιάννη; Κουκιά σπέρνω.» δεν είναι ενδεικτική του παράλογου της κουβέντας αλλά της ασυνεννοησίας (;) της υπεκφυγής (;) του αλλάζω θέμα εσκεμμένα (;) του άλλα μου λένε κι άλλα καταλαβαίνω (;), σε καμία περίπτωση όμως του παράλογου. Γιατί κάποιος που όντως σπέρνει κουκιά, στην ερώτηση «τι κάνεις» μπορεί μια χαρά ν’ απαντήσει «μια χαρά εσύ;» ή «κουκιά σπέρνω» χωρίς να είναι καθόλου παράλογο.

    Τώρα με τα πουλάκια, θυμήθηκα μια ταινία που είχα δει σε αβάν πρεμιέρ κάποτε στη Θεσσαλονίκη, σ’ ένα κινηματογράφο κάπου στη Ναυαρίνου, η οποία παρά τα κινηματογραφικά διαπιστευτήριά της ήταν μάλλον καθαρά ερωτικού προσανατολισμού. Ήταν λοιπόν η πρωταγωνίστρια μέσα σ’ ένα δωμάτιο γεμάτο με κλουβιά πουλιών που χάλαγαν τον κόσμο και γδυνότανε αργά και αισθησιακά. Υποτίθεται πως ο φακός ήταν τα μάτια του πρωταγωνιστή που περίμενε ν’ απογδυθεί. Κάποια στιγμή, όταν αποχωρίστηκε και το τελευταίο κομμάτι ύφασμα, τα πουλιά ξαφνικά σώπασαν και ο φακός εστιάζει σ’ ένα κλουβί με τρία παπαγαλάκια που την κοιτούσαν όλο θαυμασμό και λαγνεία.
    Και μέσα στην απόλυτη ησυχία ακούγεται μια φωνή από την πίσω σειρά να λέει «τρία πουλάκια κάθονταν» και μετά από μερικά δευτερόλεπτα μια άλλη συμπληρώνει «κάναν μπανιστήρι». Και χάλασε ο κόσμος από τα γέλια! 😀

  14. Νέο Kid Στο Block said

    13. 😆 😆

  15. Γς said

    13:
    Αχ αυτές οι στιγμές αμηχανίας στις προβολές.
    Ροζικλερ και ο καλός μια ώρα τις έτρωγε και μόλις τα τελευταία λεπτά τραβάει το σπαθί του και σκοτώνει τον κακό. (Προφανώς τους έλειπε μια μπομπίνα από το φιλμ).

    Ανακούφιση βέβαια, αλλά…

    Κι εκεί που έπεφταν οι τίτλοι μπρος το παλληκαράκι που είχε το σπαθί του πάνω στον κακό, ακούγεται μια φωνή απ τον εξώστη:

    -Ρίξτου κι έναν @ού@σο!

  16. Στέλιος München said

    «Από την Πόλη έρχομαι και στην κορφή κανέλα / Βάλε το καπελάκι σου να μη βραχεί η ομπρέλα»
    Για όποιον μιλάει ασυνάρτητα στην Κρήτη λέμε: «Τσούρλους* πετώ του φεγγαριού κι αυτοί γυρνούν οπίσω !» (*Τσούρλος = πέτρα) 🙂

  17. @16 Αχ οι τσούρλοι! 🙂
    Εκτός από τις ασυνάρτητες, είναι όμως και οι χαζές κουβέντες, οι αγράμματες. Δεν λέγανε στο χωριό σου για όποιον δεν ήξερε να μιλάει ή έλεγε χαζαμάρες ότι αυτός «οντέ ανοίγει το στόμα του πετεί τσούρλους «;

  18. spyroszer said

    Όχι ότι είναι πιθανή πράγματι αυτή η ερμηνεία, αλλά στη Κέρκυρα και τα Επτάνησα το «κάνε» νομίζω σημαίνει λοιπόν και είναι βέβαια λαικό. Σε φράσεις όπως έλα κανέ μου, έλα λοιπόν.

  19. Τσούρης Βασίλειος said

    Αχ στης Πάργας τον ανήφορο
    κανέλα και γαρίφαλο ( γαρύφαλλο γράφαμε παλιά )

    Ούτε αυτό βγάζει νόημα αλλά το τραγούδι υπάρχει.

  20. @16: Νεοκίδιε, λίγο πιο βόρεια απ’ την ιδιαιτέρα σου πατρίς λέγαμε το λίαν παραπλήσιο «Τρία πουλάκια κάθονταν και πίνανε ταμπάκο».

  21. Αρχή Διά Βίου said

    Η κανέλα πάει παντού και μπαίνει πάντα στην κορυφή, ειδικά στην πολίτικη κουζίνα. Στο ρυζόγαλο, τον χαλβά, το σαλέπι, την μπουγάτσα, κόλλυβα, σχεδόν οπουδήποτε, δυστυχώς και στον καπουτσίνο (αν δεν πεις μην βάλεις κανέλα, υπάρχει σοβαρή πιθανότητα ο καφές να θυμίζει ολίγον από ρυζόγαλο), ίσως ακόμη και στην φράση «Από την Πόλιν έρχομαι».
    Ίσως το «και εις την κορυφήν κανέλα» να ήταν πολύ διαδεδομένο στα ηδυφαγεία της Πόλεως.

    Δεν ξέρω πότε το «κιννάμωνον» έγινε «κανέλα» για να αποκλείσουμε κάποια χρονική περίοδο.

  22. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    18: Ναι μπράβο, υπάρχει κι αυτή η σημασία του «κάνε» -όχι ότι είναι επτανησιακή η φράση.

    21: Η λέξη «κανέλα» υπάρχει στα ελληνικά από τον 16ο αιώνα.

  23. ΣοφίαΟικ said

    Μα καλά, ποιός λέει κορφή το πάνω μέρος του φαγητού, του ποτού κλπ; Κορφές έχουν τα βουνά. Όχι τα ρυζόγαλα.

  24. το «κάνε μ’» ή «κανέμ’» το έχουμε και στην Μεσσηνία, περίπου ως «λοιπόν»

  25. spyroszer said

    22, 24 Ναι μπορεί να το έχω ακούσει στη Μεσσηνία όχι στην Κέρκυρα, έχω μπερδέψει τις καταγωγές μου !!

  26. ππαν said

    Tα υπόλοιπα, αυτά που έρχονται μετά από τη κανέλα, πώς και δεν προσπάθησε να τα ερμηνεύσει κανείς; Σε στυλ το τσεκούρι πλέει διότι βρισκόμαστε στη Νεκρά Θάλασσα κλπ;

  27. sarant said

    23: Κορφή είναι, μεταξύ άλλων, και το πάνω-πάνω μέρος. Δεν είναι τυχαίο ότι το γάλα έχει κορυφή (το αποβουτυρωμένο λέγεται αποκορυφωμένο) και το καϊμάκι το λένε κορφή.

  28. Στέλιος München said

    @ 17: Βεβαίως ! Όπως και το «Όντεν ανοίγει τη μπούκα ντου, χαλεί τροχάλους*» (Τρόχαλος = ξερολιθιά) 😀

  29. aerosol said

    @7:
    Αυτό ανήκει σε άλλο -πλήρες και λογικό- κομψοτέχνημα:

    Από την πόρτα σου περνώ, βήχω και ξεροβήχω
    κι αν δεν γυρίσεις να με δεις, σου κατουρώ τον τον τοίχο.

  30. Γς said

    Δεν ξέρω τι λέτε αλλά εγώ έχω πρόβλημα με τα μπαχαρικά.
    Εχουμε ένα ντουλάπι ολόκληρο από δαύτα, αλλά ποτέ δεν βρίσκω (εύκολα) αυτό που θέλω και μάλιστα όταν το θέλω σε στιγμές άγριας λαιμαργίας!
    Γι αυτό κι εγώ έχω ξεμοναχιάσει σε ιδιαίτερο χώρο (σε συρτάρι του γραφείου μου) κανέλα και μαύρο πιπέρι.

    Ετσι λύθηκε το πρόβλημα. Κατα κάποιο τρόπο όμως. Διότι αν σας πω πόσες κρέμες με πιπέρι και αυγά μάτι με κανέλα έχω φάει…
    😦

  31. AntonisGr said

    Εγώ την ξέρω ως: «Από την Πόλη έρχομαι και στην κορφή κανέλα, σήκωσ’ το φουστανάκι σου να μην βραχεί η ομπρέλα», που έχει και μια λίγο πονηρή έννοια 🙂

  32. cronopiusa said

    ΧΡΟΝΗΣ ΑΙΔΟΝΙΔΗΣ

    Χρυσή Αυγή: Φόβος και τρόμος για μαθητές, καθηγητές και γονείς

  33. Νέο Kid Στο Block said

    30. Kαλά, μιλάμε ότι είσαι ντιπ αχάππαρος! Η κανέλα δεν μπαίνει στα αυγά μάτι! Μπαίνει στις ντομάτες γεμιστή ,ρε άσχετε!

  34. @28 Έτσι ακριβώς! 🙂

  35. sarant said

    28: χαλεί τροχάλους, ωραίο -λέμε βέβαια και «πετάει τούβλα»

  36. Zbeebz said

    Τα «τρία πουλάκια» που «κάθονταν και πλέκανε πουλόβερ» τα πρωτοσυνάντησα σε κείμενο της Έλενας Ακρίτα στον Ταχυδρόμο, γύρω στο 1980. Μου είχε αρέσει πάρα πολύ αυτή η εικόνα!

  37. Κατ’ αρχήν εγώ το ήξερα σαν :

    Από την Πόλη έρχομαι και στην κορφή κι αν (μπορείς) έλα

    σαν να λέμε δηλαδή αν μπορείς φτάσε με που έχω καταγωγή από την Πόλη, κορυφαία

    Από την άλλα στα τζιπόντια λέγεται ως εξής :

    Από την Πόλη έρχομαι και στην κορφή θυμάρι
    γιατί η κανέλλα σώθηκε, ο διάολος να πάρει

    #33

    Κανέλα σε οποιοδήποτε φαγητό είναι δείγμα μαγειρικής ασχετοσύνης που προσπαθεί να κάλυφτεί από το άρωμά της.

  38. Γς said

    33:
    Εγώ το ξέρω, αυτά το ξέρουν;

    Μπερδεύομαι βρε πάνω στη λαιμαργία μου!

    Καλά έχω πάθει και χειρότερα:
    Φοιτητής θυμάμαι είχα φτιάξει μια χωριάτικη, όνειρο:
    Ντοματούλες, αγγουράκι, κρεμμυδάκι, ελίτσες, φετούλα και πλακώνο, αλατάκι, ρίγανη, το μπουκάλι με το λάδι, με το, με το και με το…ΑVA!

    Πόσο την έκλαψα… Κι αυτό μνημόσυνο της είναι τώρα.

  39. # 38

    Καλά εδώ μέσα μάλλον κανείς δεν ξέρει να τρώει…

    ακου αλάτι στην σαλάτα !!!

    εχω να βάλω από το 1976 που μου το μάθανε,με τά από δυο-τρεις φορές πουσυνέρχεται η γεύση σου δεν ξαναβάζεις ποτέ.

  40. sarant said

    36: Ευχαριστώ για τα νεότερα! Μπορεί να είναι και επινόηση της Ακρίτα -την εποχή εκείνη είχε μεγάλη ρέντα.

  41. π2 said

    Αν θυμάμαι καλά, η ανάρτηση αυτή ήταν υπεσχημένη εδώ και πάρα πολύ καιρό. Άξιζε τον κόπο όμως η αναμονή, απολύτως πειστική μου φαίνεται η εξήγηση.

  42. LandS said

    Αον
    Η κανέλα δεν είναι μόνο σκόνη για να πασπαλίζεται στις κορυφές και μόνο. Είναι και σε ξυλάκια για μαγείρεμα, χωρίς να αποκλείεται και τριμμένη στο μαγείρεμα.

    Βον
    Έχουμε μάθει πως και γιατί την λέμε κανέλα και όχι κίναμο ή σίναμον ή κάτι τέτοιο, ή πρέπει να κάνουμε μεταπτυχιακά;

  43. sarant said

    41: Μερσί, είπαμε να ελαφραίνουμε τα χρέη 🙂

    42: Δάνειο από ιταλικά, αντιδάνειο μάλιστα (από το κάννα, καλάμι: όταν έρθει η ώρα να εισπράξουμε τα πέντε σεντς για κάθε ελληνική λέξη, πρέπει να δώσουμε κι ένα ποσοστό στους εβραίους γιατί η κάννα θεωρείται σημιτικής αρχής)

  44. Αρχή Διά Βίου said

    42 Την λέμε κιννάμωμον.

  45. π2 said

    Τι να πούμε κι εμείς που θέλουμε ή βαρβάτο πιεσάι ή κάτι για την πίεση για τα (εργασιακά όχι ιστολογικά) χρέη;

  46. cronopiusa said

    Μπαχάρι-Κανέλλα Και Φιλί . Ε.ΡΕΜΠΟΥΤΣΙΚΑ

  47. Γς said

    Πολύ ωραία τα δύο τελευταία άρθρα:

    Πώς να μη βάζετε υποσημειώσεις στην κορφή;
    και
    Πώς βάζουμε κανέλα (φιλική προσφορά)

  48. j7n said

    @4 http://www.benaki.gr/bibliology/print.asp?prov=2&ids=60537

  49. sarant said

    47: 😉

  50. sarant said

    48: Α, πολύ ωραία!

  51. Νέο Kid Στο Block said

    Eγώ πάντως έχω αρχίσει να εισπράττω από τις ελληνικές λέξεις και δεν δίνω φράγκο στους εβραίους! Έχουν ριάλια αυτοί!

    Αν υποψιαστώ ότι το μικρό του Τζιπουάν είναι Ζώγζ Ογκύστ Εσκοφιέ λε πτι…

  52. emil said

    Τρια πουλάκια καθονταν και πλέκανε πουλόβερ
    το τριτο το μικροτερο μονολογαει και λεει…

    δημοτικοφανές 15μετρο

  53. Ηλεφούφουτος said

    Πολύ πλούσιο σε πληροφορίες κείμενο και συμφωνώ απόλυτα ότι είναι μάταιο να ψάχνουμε λογικό ειρμό σε εκφράσεις που θέλουν να αποδώσουν την έλλειψη λογικού ειρμού.

    Ανάλογο σκεπτικό είχα βέβαια και για το αλαλούμ αλλά όπως διαπιστώσαμε η λέξη και συγκεκριμένη ετυμολογία έχει και μια ενδιαφέρουσα ιστορία πίσω της.

  54. Alexis said

    Πολύ καλή ανάρτηση!

    #52, «τρία πουλάκια κάθονταν και ρούφαγαν ταμπάκο» είναι άλλη μία εκδοχή που έχω ακούσει εγώ.
    Το «Τι κάνεις Γιάννη; Κουκιά σπέρνω» δεν βλέπω γιατί εμπεριέχει το στοιχείο του παράλογου, μου φαίνεται τελείως φυσιολογικός διάλογος. Έχω ακούσει όμως και την εκδοχή «Γειά σου Γιάννη! Κουκιά σπέρνω» που είναι πράγματι σουρεαλιστική, κάτι σα διάλογος μεταξύ κουφών.

    Με την ευκαιρία το «άρες, μάρες, κουκουνάρες» ξέρει κανείς από που προέρχεται; Κάτι σα να θυμάμαι αμυδρά από το σχολείο (πάνε και τόσα χρόνια) ότι είναι λόγιο, το έχει επινοήσει κάποιος συγγραφέας σε κείμενό του, αλλά δε θυμάμαι περισσότερα.

  55. Αντιφασίστας said

    Καλημέρα!
    Εδώ
    http://www.newsbomb.gr/blogs/story/269575/deite-apo-poy-vgikan-polles-gnostes-ellinikes-paroimies
    συναντάμε μια ακόμα πιο απίθανη εξήγηση: ότι οι Σταυροφόροι έρχονταν από την κατακτημένη Κωνσταντινούπολη και καθόριζαν ως σημείο συνάντησής τους την κορυφή του λόφου. Κουφό.

  56. @54 Το πάμε και μεις ότι δεν είναι παράλογη η σπορά των κουκιών μα ο Νικοκύρης φαίνεται αγρόν αγόραζε (αυτόν με τα κουκιά ντε! ) 😀

  57. Μαρία said

    54 Απ’ το άρες μάρες κουταμάρες.

  58. ππαν said

    55: Ακόμη πιο απίθανη από την ίδια που παραθέτει ο Ν. στο κείμενο, εκεί που λέει για τους Σταυροφόρους που μιλούσαν ελληνικά;

  59. Η κορφή θέλει κανέλα
    και ο πάτος καραμέλα
    και η κρέμα να’ν’πηχτή
    να’το το καζάν ντιπί! 🙂

    @28,58: 😀

    Καλημέρα σε όλους! Καλό Π-Σ-Κ!! 🙂

  60. Αντιφασίστας said

    58: Ωχ, δεν το είχα προσέξει! Αυτή η εκδοχή κυκλοφορεί σε πολλούς ιστότοπους, τελικά.

  61. Αντιφασίστας said

    Είναι φοβερή η παραπληροφόρηση που πέφτει στο Διαδίκτυο. Δινουν και παίρνουν οι Σταυροφόροι και τα πράσσειν άλογα.
    Και προεκλογικά έπαιξε η κορυφοκανέλα:
    http://papaioannou-giannis.net/2012/06/09/%CE%B1%CF%80%CF%8C-%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CF%80%CF%8C%CE%BB%CE%B7-%CE%AD%CF%81%CF%87%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B9-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%BA%CE%BF%CF%81%CF%86%CE%AE-%CE%BA%CE%B1/

  62. 52 Emil

    Εγώ το ξέρω κάπως αλλιώς

    Τρία πουλάκια κάθονταν και έπλεκαν πουλόβερ.
    Το ένα πλέκει το ομπρός,
    το άλλο το οπίσω.
    Το τρίτο, το μικρότερο, πλέκει τα δυό μανίκια.

  63. silia said

    @ 13 Immortalité
    Έχεις απόλυτο δίκιο (για την έλλειψη του στοιχείου του παραλόγου , όταν λέμε “Τι κάνεις Γιάννη; Κουκιά σπέρνω.” )
    Όμως εγώ την παροιμία την άκουγα στα παιδικά μου χρόνια στον τόπο που γεννήθηκα (Θράκη) ως “Καλημέρα Γιάννη . Κουκιά σπέρνω.” όπότε έχει την έννοια του παράλογου . Συγκεκριμένα την χρησιμοποιούσε η μάνα μου , όταν ήθελε να δείξει πως δεν μπορεί να συνενοηθεί κάποιος με κάποιον άλλο που δεν ακούει καλά . Και συγκεκριμένα έλεγε ολόκληρο ποιηματάκι , που δεν ξέρω αν έτσι έχει , ή ήταν εφεύρεση σκωπτική της μητέρας μου
    «Καλημέρα Γιάννη – Κουκιά σπέρνω .
    Τι κάνει η μπάμπω σου ?- Ε , έχει και μικρά , έχει και μεγάλα .
    Άει γ@…σου (απηυδισμένος) – Φχαριστώ , φχαριστώ και στα δικά σας»

  64. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    54-56-63: Αυτό με τα κουκιά ήταν αβλεψία, ο «σωστός» παράλογος διάλογος είναι όπως τον διόρθωσα τώρα, Γεια σου Γιάννη ./ Κουκιά σπέρνω.

    63: Και σε συλλογές έχω πετύχει και δεύτερο γύρο:

    – Γεια σου Γιάννη !
    – Κουκιά σπέρνω
    – Κι η συντέκνισσά σου;
    – Εφτά μετρήματα χωρεί!

  65. j7n said

    @23,27 Οι γαλατάδες της Ελλάδος «κορφήν» ονομάζουν το καϊμάκι του γάλακτος.
    http://www.ekebi.gr/magazines/ShowImage.asp?file=50351&code=6828

  66. Isresak said

    @ 18, 22, 24. Και στον θεσσαλικό κάμπο υπάρχει το κάνε με την έννοια του λοιπον, άμα είναι. Μόνο που στο ε γινεται μια μακροσυρτη μίξη με το ι και τελικά προφέρεται κάνιεεε

  67. Λάμπρος said

    Η ετυμολογία της λέξης «κανέλα», ποια είναι, ξέρουμε; Έχω ακούσει ότι λόγω του σχήματος του μπαχαρικού που παραπέμπει σε κάννη όπλου, προέρχεται από εκεί, άρα και η ορθή γραφή της λέξης είναι «καννέλα». Κατά πόσο ισχύει κάτι τέτοιο;

  68. Μαρία said

    67
    cannella 1 υποκοριστικό της canna = καλάμι και αργότερα η κάννη του όπλου
    cannella 2 το μπαχαρικό λόγω του σχήματος
    cannello κομμάτι καλαμιού ανοιχτό και απο τα δύο άκρα, σωλήνας
    cannellone το μεγάλο σχετικά καλάμι, στον πληθ. τα κενελόνια. 🙂

  69. τυφλόμυγα said

    Το +1μου σε όλα του 53α @Ηλεφούφουτος.

    Συνηθισμένη έκφραση στην Κρήτη ήταν το «κάνε γερά γερά» ή «κάν’ έλα» με τη σημασία του «κάνε γρήγορα, κουνήσου». Ποτέ δε μπέρδεψα το μπαχαρικό με το «κάν’ έλα». Ίσως, επειδή το άκουγα πάντα στο συγκεκριμένο συγκείμενο.

    16, Εγώ το ξέρω ως «Τσούρλους πετώ του φεγγαριού και τσι γιαγέρνει οπίσω, κι άμα μου ‘ρθει στη κεφαλή θα βγω να το @@@ήσω. Είδατε; Ως το διάστημα έφτασε η «λεβεντιά» των συμπατριωτών μου. 🙂

    Τη φράση με τον Γιάννη και τα κουκιά τη ξέρω:
    -Καλημέρα, Γιάννη.
    -Κουκιά σπέρνω.
    -Ίντα κάνεις αρώτησα.
    -Έπαε τα φύτεψα κι οπέρυσις κι εγινήκανε θερία.

    Μαθήματα γαστρονομίας, αστρονομίας και γλωσσολογίας. 🙂

  70. lpanoss said

    Ράβδος εν γωνία, άρα βρέχει..

  71. Αντιφασίστας said

    Χτίσανε πόρτες και παράθυρα. Όπως κάνουν και στη ζωή μας.
    http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=750193

  72. Τι ίππε εδώ το άτομο, ρε σεις;
    Νικοκύρη, σόρρυ που προκαταλαμβάνω τα αυριανά μεζεδάκια αλλά εδώ έχομε ολάκερο μπουφέ και μάλιστα με κρέας αλόγου!

  73. Αρχή Διά Βίου said

    43 Το δικό μου λεξικό λέει ότι κάννα/κάννη είναι δάνειο από το σουμεριακό gin.

  74. spyridonv said

    κανέλα < ιταλική cannella < (υστερολατινική) cannella, υποκοριστικό του canna (καλάμι) < αρχαία ελληνική κάννα (καλάμι)(αντιδάνειο). Η λέξη κάννα είναι μάλλον σουμεριακής ή προελληνικής προέλευσης…

  75. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    72: Σκύλε, τι είναι αυτό το σάιτ;

  76. Γς said

    69: (Λίκνο στο τέλος)
    Ωραίο.
    La sal de la vida (στην Αργεντγινή)
    Un toque de Canela (στην Ισπανή)
    η Πολίτικη Κουζίνα (μας)

  77. Γς said

    … και στη κορφή καν έλα.

    Ο Περούν στο προχριστιανικό σλαβικό πάνθεον ήταν ο θεός των καταιγίδων, ο Δίας να πύμε. Από το όνομά του είναι η πόλη Περνίκ λίγο πριν φτάσεις στη Σόφια. Για ένα διάστημα προς τιμή του Δημητρώφ λεγόταν Δημήτροβο.

    Ωραία πόλη και τη θυμήθηκα ξαφνικά πέφτοντας στο YouTube επάνω σ ένα βουλγάρικο τραγούδι. Елате тук във Перник. (Ελάτε του βα Φέρνικ). Ελάτε στο Πέρνικ.

    Елате στα βουλγάρικα είναι το …Ελάτε.
    Ελα και ελάτε τα έχουμε κοινά (και στον ενικό και στον πληθυντικό).
    Πως γίνετε ακριβώς;

    In_ Ηλίας Μαμαλάκης _mood

  78. Νικοκύρη (στο 75)

    το σάιτ αυτό είναι ένας αναδημοσιευτικός αχταρμάς λίγο-απ’-όλα. Το πρωτότυπο σάιτ αναφέρεται σε λίνκ, στο τέλος της δημοσίευσης όπου παραπέμπω, αλλά είπα να μην το βάλω απευθείας για τους γνωστούς και μη εξαιρετέοι λόγοι.

  79. sarant said

    77: Από μας τα πήραν, μάλλον, αλλά και στα ελληνικά το έλα και το ελάτε δεν ανήκουν στο ρήμα έρχομαι αλλά στο ελαύνω. Ωραίο θέμα είναι αυτό, θυμάμαι το είχαμε ξανασυζητήσει πριν από πολλά χρόνια αλλού.

  80. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Το …κανελώνετε το ίστολόγιο ;

    69.:παραλλαγή
    -Καλημέρα γιάννη
    -κουκιά σπέρνω
    -ίντα κάνει η γυναίκα σου;
    -επαέ τά σπειρα κι οπέρυσις κι ήτονε καλόψητα!

    -Τρία πουλάκια πα μπζιλά και τόνα χαμηλώνει κι από τη μπόλη έρχομαι και στη γκορφή κανέλα (απίστευτο;-ακριβώς έτσι.

    -Στην Αίγινα που πηγαίναμε,(ακόμη και μονοήμερες) στα φοιτητικά χρόνια, μέναμε σε μια κυρία που είχε μια κατσικούλα.Την κατσίκα τη λέγανε Μάρω και την κυρία Κανέλα!
    -Κανελάδα έχετε πιεί; Και η τεντούρα κανέλα έχει.Τις «φλόκες» κανέλα τις θυμάστε;
    Ο πατέρας μου ακόμη βράζει για το κρυολόγημα κανελογαρύφαλα.
    Παλιότερα τα ‘εβραζε με μαύρο τσάι Κεϋλάνης που το έπαιρνε με το κιλό.Μετά, με την «εισβολή» τόσων ειδών τσαγιών σε χαρτάκια και κουτάκια, σα να χάθηκε αυτό το είδος.
    Προ 3-4 χρόνια που πήγε στα Ιεροσόλυμα,( έχει πιάσει φιλίες εκεί και πάει κάθε χρόνο) έφερε 3 κιλά χύμα, που του τα προμήθευσε ο φίλος του ο παλαιστίνιος Μπιλάλ. Κοντέψαμε να βάζουμε και στα γεμιστά, να το καταναλώσουμε για να μην «ξεθυμάνει»!

  81. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    διόρθωση :΄πα μπζηλά!

  82. Γς said

    78:
    >είπα να μην το βάλω απευθείας για τους γνωστούς και μη εξαιρετέοι λόγοι.

    Για ποιούς γνωστούς και μη εξαιρετέους λόγους;

    Τώρα βέβαια το έβαλες και το παραέβαλες.

  83. Γς said

    80:
    >Το …κανελώνετε το ίστολόγιο ;

    Τρόμαξα

  84. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    27. Η γιαγιά στ αγγόνι: «κορφούλα μου!»

    Στην ταινία «Μια αιωνιότητα και μια μέρα» ο Αγγελόπουλος βάζει το Σολωμό να αγοράζει ξεχασμένες λέξεις : κορφούλα μου, ξενίτης, αργαδινή.

  85. Αντιφασίστας said

    84: Μπράβο, Έφη, που το θυμήθηκες! Να κι ο θαυμάσιος μονόλογος απ’ την ταινία:
    http://www.tometopo.gr/home/culture/341-2012-01-28-18-16-05.html

  86. Reblogged this on ΤΟ ΠΙΤΣΙΡΙΚΙ.

  87. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Στην ταινία Πολιτικη κουζίνα, η προσθήκη κανέλας στους κεφτέδες δεν είναι το μυστικό που κάνει τη διαφορά;

  88. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    καν δυο, καν τρεις

    Ματωμένος Γάμος,μτφρ Ν.Γκάτσου
    Μάνα (Πράξη Γ – Εικόνα 2)
    Γειτόνισσες, γειτόνισσες..
    …………………………….
    Ένα μικρό μικρό μαχαίρι,
    Ψάρι χωρίς ποτάμι, χωρίς λέπια,
    Π’ ούτε το χέρι δεν το πιάνει.
    Κι όμως μια μέρα αφορεσμένη
    Καν δυο καν τρεις θα ‘ταν η ώρα,
    Με τούτο το μικρό μαχαίρι,
    Δυο παλικάρια μείναν ξερά.
    ………………………………………
    Απροπό, το βρίσκουμε στο γιουτιουμπ με την Παξινού και με τη Συνοδινού στο Θέατρο της Δευτέρας

  89. 27 Ἔχω ἀκούσει νὰ γίνεται προσεκτικὴ διάκριση μεταξὺ κορφῆς τοῦ γάλατος καὶ κορυφῆς τοῦ βουνοῦ (ἢ ἀντιστρόφως, δὲν θυμᾶμαι καλά).

  90. Γς said

    >μεταξὺ κορφῆς τοῦ γάλατος

    Δεν τη λένε και καϊμάκι;

  91. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Ἡ σωστὴ συνέχεια τῆς παροιμίας εἶναι «κατέβασε τὸ σκοῦφο σου νὰ μὴ φανῆ ἡ ὀμπρέλλα». Ὅλα τ’ἄλλα εἶναι τρίχες κατσαρές 🙂

  92. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    16,17,28
    -Σε λίγο θα τσουρλοκοπούμε όλοι. Θα μας παλαβώσουν με όλα τα συμβαίνοντα.

    -Στέκει κι αμοναχό του «Τσούρλος»! τελεία και παύλα.

    -Ένα δοκιμασμένο χαρμάνι για καφέ φίλτρου με κανέλα, είναι να αλεστούν μαζί 200γρ.»αμερικάνικος», 200γρ.»γερμανικός» και 50γρ.σίναμον.

  93. Γς said

    92 c:
    εννοείς να τα ανακατέψουμε

  94. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    93. Ε ναι. Σε χαρμάνι.Να αλεστούν μαζί.ζυγίζει τους σπόρους ανά είδος και τους ρίχνει κι αλέθονται όλοι μαζί.Παίρνεις 450 γρ καφέ φίλτρου.Όταν είχα πει 100γρ σίναμον ήταν πολύ δυνατό το άρωμα (βέβαια περί ορέξεως…)
    Κορυφή λέμε κι αυτό το στρίψιμο των τριχών πάνω στο κεφάλι. Κάποιοι έχουν δυό κορυφές (δίκορφοι).
    («βοϊδογλυψιές» ακουσα να τις λένε)

    Ο γυναικείος κόρφος, σχετίζεται με την κορφή;

  95. Γς said

    91:
    >κατέβασε τὸ σκοῦφο σου νὰ μὴ φανῆ ἡ ὀμπρέλλα

    Είχε ένα αέρα μα τι αέρα. Από εκείνον τον περίεργο που σηκώνει τα φουστάνια.
    Ενα τέτοιο έγινε μπρος τα μάτια μου κάποτε. Φάνηκε και το εσώρουχό της.
    Και ρωτάει ένας το φίλο του δίπλα μου:

    -Δικέ μου, σου έχει τύχει ‘ομπρέλλα’ και να μη φοράει τίποτα από κάτω;
    -Όχι ρε συ. Δεν με έχει αξιώσει ο θεός ακόμα…

  96. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Και κορφολόι (των αμπελιών)
    κορφολογώ.
    Βιόλα μου ακορφολόγητη
    κι άνυδρό μου περβόλι
    αγάπα με να σκάσουνε
    στη γειτονιά μας όλοι

  97. Αντιφασίστας said

    94: Μπα, όχι. Σχετίζεται με τον κόλπο, αν πιστέψουμε τη Βικούλα:
    http://el.wiktionary.org/wiki/%CE%BA%CF%8C%CF%81%CF%86%CE%BF%CF%82

  98. Γς said

    94:
    Το αντίθετο εννοούσα:
    Θα το κάνω αύρι. Θα ρίξω στη καφετιέρα 3 κουταλιές καφέ φίλτρου και μισή κανέλα σε λίγο και θα σας πω

  99. Αντιφασίστας said

    Και αυτό σχετίζεται με την κορυφή:
    http://www.google.gr/search?q=%CE%BC%CF%80%CE%B1%CF%83%CE%BA%CE%B5%CF%84+%CF%80%CE%B1%CE%BF&hl=el&tbo=u&tbm=isch&source=univ&sa=X&ei=wGAVUYTSCs3I0AW834GABA&ved=0CFMQsAQ&biw=1092&bih=533#imgrc=UYhUJok9o3wu7M%3A%3BlILG22kilzStTM%3Bhttp%253A%252F%252F4.bp.blogspot.com%252F-HJGswopEoIM%252FTcjiG35wjfI%252FAAAAAAAAAP0%252Fo-BEeoxtHA4%252Fs1600%252F321.jpg%3Bhttp%253A%252F%252Fthanoslogo.blogspot.com%252F2011%252F05%252F6.html%3B1600%3B1101

  100. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    95. ο ποιητής το λεγε: φύσα αέρα σύμμαχε.

    -Φύσηξε βοριάς κοντή
    νεραντζούλα φουντωτή
    κι εσηκώθηκε το ποδοφουστανό της
    και εφάνηκε ο ποδαστράγαλός της

    -Η Μαίρυλιν με το κόκινο χειλάκι και το πλισσέ φουστάνι ανεμισμένο

  101. Γς said

    97:
    >κόλπος

    Υπάρχει κι ο κόλπος των ναυτικών. Ο περσικός.

    -Νεφέλη ο άντρας σου ο καπετάνιος στο τηλέφωνο!
    -Ελα που είσαι; Στο Κόλπο; Πότε θα έρθετε; Στο Πειραιά!

    Φώναζε του κερατά. Μαζεύτηκαν όλοι στο εργαστήριο.
    -Τι φώναζες έτσι μωρή; Και κάνω πως υπολογίζω, τΑνατολή, Δύση, Βορράς, Νότος:
    -Και γιατί φώναζες προς την Ιερά Οδό; Προς το Γκάζι έπρεπε να φωνάζεις. Προς τα εκεί είναι ο Κόλπος!

  102. Στα γουγλοβιβλία βρίσκω το «Ράβδος εν γωνία, άρα βρέχει» ως αρχαίο αντίστοιχο της παροιμίας.

  103. …και δεν πρόλαβα να ρωτήσω αν ξέρετε κάτι για το παράλογο της αρχαίας φράσης, που δεν έχω ξανακούσει.

  104. Γς said

    Και η φρέσκια κοτσάνα μου, πριν λίγο.
    Κάπου έχω παρατήσει το κινητό μου και κατέβηκα στα αμάξι να ψάξω.
    Μετά είπα μήπως μου έπεσε την ωρα που έσκυψα στο μπορμπαγκάζ να μαζέψω κάτι πορτοκάλια που μου έπεσαν στο δρόμο.
    Κοίταξα κάτω απ το αμάξι και μετα γενικώς τριγύρω.
    -Ψάχνεται κάτι κύριε; Μου λένε κάτι Ζητάδες που έχουν σταματήσει με τις μηχανές για τσιγάρο στη γωνία.
    Τους κοιτάζω και
    -Ναι ρε γμτ. Κάπου εδώ είχα αφήσει ένα καλάσνικωφ.

    Την άλλη φορά όμως στη Πάρνηθα με τις φωτιές που έπαιζαν τάβλι μερικοί πυροσβέστες και μας κοίταξαν λίγο περίεργα και για αυτό και γώ τους ρώτησα: -Μήπως σας βρίσκεται κανα στουπί, Δεν γέλασαν όλοι. Βρήκα το μπελά μου

  105. Αντιφασίστας said

    104: Πολύ επικίνδυνα αυτά τ’ αστεία στις μέρες μας. Ιδίως αν βρίσκονται τίποτα ζαρντινιέρες εκεί γύρω. Απόφευγέ τα.

  106. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!
    Ωραίες ιστορίες λέτε!

  107. sarant said

    102-103:

    Στη Λεξιλογία που είχε συζητηθεί, είχα σχολιάσει:
    Το «ράβδος εν γωνία, άρα βρέχει» είναι παρμένο μάλλον από την εκπαιδευτική ζωή, και χρησιμοποιείται σε πιο επίσημο ύφος. Το λέμε σε κάποιον που βγάζει αυθαίρετα συμπεράσματα, που αναφέρει κάποιο γεγονός (που ισχύει) και από αυτό βγάζει ένα εντελώς ξεκάρφωτο συμπέρασμα.

    Δηλαδή, δεν νομίζω ότι είναι αρχαία η φράση «ράβδος εν γωνία…» Πρέπει να είναι δασκαλίστικο κατασκεύασμα του 19ου αιώνα. Τουλάχιστον δεν τη βρίσκω στην αρχαία γραμματεία.

    Η συζήτηση εκείνη:
    http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?5018-%CE%A1%CE%AC%CE%B2%CE%B4%CE%BF%CF%82-%CE%B5%CE%BD-%CE%B3%CF%89%CE%BD%CE%AF%CE%B1-%CE%AC%CF%81%CE%B1-%CE%B2%CF%81%CE%AD%CF%87%CE%B5%CE%B9

  108. ππαν said

    Υπάρχει και το πρόσφατο «Ράμφος εν γωνία»
    http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=724199

  109. Μαρία said

    107 Το βρέχει αντί του ύει δείχνει οτι είναι μεταγενέστερη.

  110. Αντιφασίστας said

    Πώς μου δίνουν στα νεύρα αυτοί οι παρλαπίπες περιφερόμενοι τηλεπαραθυροφιλόσοφοι σαν τον Ράμφο δε λέγεται!

  111. agapanthos said

    @100 Ποιος είναι ο ποιητής;

  112. etzetza said

    Χάρηκα που αυτό το καν’ έλα που χρόνια προσπαθούν να μας το φορέσουν, καταδικάζεται επιτέλους. Συμφωνώ με τη θεωρία του παραλόγου.

  113. # 111

    Ο Μουντής του 1900…

  114. Γς said

    100, 111, 112:

    >φύσα αέρα σύμμαχε.

  115. Μιχαλιός said

    54. «Με την ευκαιρία το “άρες, μάρες, κουκουνάρες” ξέρει κανείς από που προέρχεται; Κάτι σα να θυμάμαι αμυδρά από το σχολείο (πάνε και τόσα χρόνια) ότι είναι λόγιο, το έχει επινοήσει κάποιος συγγραφέας σε κείμενό του»

    Δεν το επινόησε, αλλά το χρησιμοποίησε ο Βιζυηνός στην ομώνυμη συλλογή του.

    http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:M1hb4L12l-AJ:www.e-poema.eu/dokimio.php%3Fid%3D36+%CE%86%CF%81%CE%B1%CE%B9%CF%82+%CE%92%CE%BF%CF%83%CF%80%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B4%CE%B5%CF%82&cd=6&hl=el&ct=clnk&gl=gr

  116. sarant said

    112: Σας κράτησε λίγο στην καραντίνα η σπαμοπαγίδα, συγνώμη!
    54-115: Ο Πολίτης λέει ότι το «άρες μάρες» προέρχεται από τη φράση «άρα μ’ άρα» [για πλήρη αδιαφορία], όπου άρα από το αρά με ανέβασμα του τόνου λόγω επηρεασμού από το κατάρα. Οι κουκουνάρες μπήκαν μετά.

  117. Μαρία said

    116 Μα υπάρχει η φράση άρες μάρες κουταμάρες, οπότε δεν υπάρχει κανένα μυστήριο.

  118. sarant said

    117: Και αυτή πώς βγήκε;

  119. Μαρία said

    118 Με επανάληψη της τελευταίου μέρους της λέξης.

  120. sarant said

    Το «άρες μάρες» εννοείς; Και τι είναι η άρα; Το «άρες μάρες» απασχολεί όσους το μελετάνε, οι προσθήκες είναι εύκολες.

  121. Μαρία said

    120 Αν είναι τόσο σίγουρο οτι πρόκειται για προσθήκες, πάσο.

  122. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Άποψη 3ετούς περί του ζητήματος «άρες μάρες»:

    «άλες μάλες σαχαμάλες»
    ή άλλη φορά:
    «άλες μάλες χαζαμάλες»

  123. Alexis said

    #115, και #116, Ευχαριστώ πολύ, μόλις τώρα είδα τις απαντήσεις!
    Μιχαλιέ μπράβο, τώρα που είπες για Βιζυηνό, μού ήρθε φλασιά και θυμήθηκα κι εγώ ότι γι αυτόν μας είχαν πεί στο σχολείο, ότι συνδέεται δηλαδή τ’ όνομά του με τη φράση!

  124. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    Απο την Πόλη έρχομαι, και στην κορφή κανέλα, πράσινα άλογα, τρία πουλάκια κάθονταν, κλπ. Επειδή, πολύς κόσμος μπερδεύονταν με αυτές τις παράλογες φράσεις, ο σοφός λαός μας, έδωσε ενα τέλος στην παρανόηση, με την φράση που επεξηγεί, απλά και κατανοητά, όλες τις παρανοήσεις, ΠΙΑΣ΄Τ΄ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΚΟΥΡΕΥΤΟ.

    72 – Συναγόμενο συμπέρασμα, ο ίππος δεν είναι άλογο, (είναι αυτοκίνητο) η αρθρογράφος όμως, είναι γαϊδουρομούλαρο.

  125. sarant said

    124: Καλό, κατά σύμπτωση με ρώτησαν κάτι σχετικό, μου δίνεις μια ιδέα!

  126. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    124, 125, «κούρευε αυγά κι άρμεγε χελώνες»

  127. silia said

    http://silia.wordpress.com/2007/12/17/mataioponies/

  128. sarant said

    126: Εγώ το ξέρω «‘άρμεγε λαγούς και κούρευε χελώνες», αλλά το δικό σου είναι πιο… μάταιο.

    127: Ωραίος κατάλογος, κάπου τον έχω δει.

  129. silia said

    128 Sarant
    Στο «ΠΟΘΕΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΙ» του Μιχαήλ Ιατρού (μάλλον) .

  130. Γρηγόρης Κονδύλης said

    Πρέπει να υπήρχαν πολλά πολίτικα εδέσματα με κανένα πάνω. Δεν είναι να χρησιμοποιούσαν κάποιο τέτοιο έδεσμα με κανέλα κοροϊδευτικά για κάποιον (πώς λέμε, έλα ρε τυρί, ρε ρύζι, κ.λπ.)και η φράση να είχε τη μορφή «το κορόιδο (= που είναι σαν το τάδε έδεσμα με κανέλα στην κορφή), δεν ξέρει τι λέει (άνοιξε το καπέλο σου… Άσχετο δηλαδή). Τώρα δεν ξέρω κι εγώ πόσο άσχετο είναι αυτό που λέω. Λέμε τώρα…

  131. Γρηγόρης Κονδύλης said

    όχι κανένα μωρέ, κανέλα! Κανέλα!

  132. sarant said

    131: Δες και το 2, με το ίδιο μπέρδεμα 🙂

  133. Φρύνις said

    Από την Πόλη έρχομαι
    και στην Ευρώπη πάω
    και όλα τα περιττά λεφτά
    στου Ζάρα τα σκορπάω

    Ερρίφθη!
    τ’ αποφάσισα, να την περάσω φίνα
    κι’ άσε την πλέμπα να μεθά με λαϊκή ρετσίνα
    Αν είσαι σίκ και λαμπερός, μαζί μου σύρε κι έλα
    Από την Πόλη έρχομαι και στην κορφή κανέλλα!

  134. sarant said

    Μπράβο!

  135. […] του “Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία”  (εδώ) «…θα μπορούσα να απαντήσω «καμία, απλώς ταιριάζει […]

  136. Γς said

    87:

    >Στην ταινία Πολιτικη κουζίνα, η προσθήκη κανέλας στους κεφτέδες δεν είναι το μυστικό που κάνει τη διαφορά;

    «Είχε απ όλα και κεφτέδες με κανέλα. Εκτός από Πολιτική. Πολιτικά μαγειρέματα, δολοπλοκίες και τέτοια»

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: