Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ένας λησμονημένος ποιητής και μια απρόβλεπτη ρίμα

Posted by sarant στο 19 Μαΐου, 2013


Ένας λησμονημένος ποιητής και μια σπάνια ρίμα

MylonΣε ένα ποίημά του, σατιρικό και αυτοσαρκαστικό, γραμμένο το 1937, ο Ναπολέων Λαπαθιώτης περιγράφει πώς (φαντάζεται ότι) θα αντιδράσουν οι φίλοι και οι γνωστοί του σαν μαθευτεί η είδηση του θανάτου του, ποιοι θα έρθουν στην κηδεία του και τι θα γράψουν οι εφημερίδες και η κριτική. Το ποίημα δεν δημοσιεύτηκε όσο ζούσε ο ποιητής, αλλά σώθηκε χρονοσημασμένο στο τμήμα του αρχείου του που υπάρχει στο ΕΛΙΑ. Αργότερα, ο Άρης Δικταίος συμπεριέλαβε στη συγκεντρωτική έκδοση των ποιημάτων του Λαπαθιώτη μια μεταγενέστερη επεξεργασία του ίδιου ποιήματος, συντομότερη και με αρκετές διαφορές.

Όμως στο θέμα αυτό έχω αφιερώσει ειδικό άρθρο, στο οποίο σας παραπέμπω.

Θα εστιάσω τώρα τον φακό σε ένα από τα πρόσωπα που μνημονεύει ο Λαπαθιώτης ανάμεσα σε εκείνους που θα έρθουν στην κηδεία του:

Θα είναι κι ο Μήτσος με το Χάρη,
και πέντε-δέκα συγγενείς,
–κι ο Γιώργος ο Μυλωνογιάννης:
άλλος κανείς, κανείς, κανείς…

Ο Μήτσος είναι ο Παπανικολάου, ο Χάρης είναι ο Σταματίου, ο αρχισυντάκτης του Μπουκέτου. Στη δεύτερη βερσιόν του ποιήματος, οι λιγοστοί πενθούντες γίνονται άξαφνα πολλοί, αλλά τα πρόσωπα αλλάζουν:

Θα είναι ο Άγγελος, ο Χάρης,
ο Κλέων, ο Τάκης, η Λιλή,
ο Γιώργος ο Μυλωνογιάννης,
κι άλλοι πολλοί, πολλοί, πολλοί…

Πάλι αναφέρεται κάποιος Χάρης, αλλά (εικάζω ότι) τώρα πρόκειται για τον Πέτρο Χάρη της Νέας Εστίας, όπως φαίνεται και από τους άλλους συμπενθούντες (Σικελιανό, Κλ. Παράσχο, Τάκη Παπατζώνη, Λιλή Ιακωβίδου).

Ο Μυλωνογιάννης όμως, ο κοινός παράγοντας των δύο εκδοχών, φιγουράρει και σ’ ένα άλλο σημείο της πρώτης εκδοχής του ποιήματος:

Ο Γιώργος ο Μυλωνογιάννης
με σφίξιμο χεριού γερό
θα λέει, αράδα, σ’ όσους βρίσκει:
– Τι φοβερό! Τι φοβερό!…

Και παρατώντας και Σκαρίμπαν,
και στίχους και πολιτική,
και το παιδί του, και το σύμπαν,
θα μου σκαρώσει κριτική!

Η πρωτότυπη ρίμα Σκαρίμπαν-σύμπαν με είχε εντυπωσιάσει όταν πρωτοδιάβασα το ποίημα, και αναρωτήθηκα αν το σύμπαν μπήκε για να βρει ρίμα στον Σκαρίμπα (που αλλιώς μόνο με τη λίμπα και τη μπιρίμπα ριμάρει) ή αν υπήρχε κάποια άλλη, πιο ουσιαστική, αιτία. Απάντηση δεν βρήκα, μέχρι προχτές.

Προχτές, ο φίλος Γιώργος Ζεβελάκης μού έδειξε ένα ποίημα από την πρώτη συλλογή του Μυλωνογιάννη (Προς το φως, 1936)

Εκδρομή στη Χαλκίδα

Στον αγαπημένο φίλο ποιητή και λογοτέχνη Γιάννη Σκαρίμπα

Έχει χαλάσει, φαίνεται, το φρένο
και στέλνοντας σφυρίγματα στο σύμπαν
μας τρέχει προς τον φίλτατο Σκαρίμπαν (*)
το τρένο.

Τ’ ήθελα με τους άλλους εγώ νάμπω;
Να με κερνούν οι αποστάσεις τρόμους
και να θωρώ από μακριά τους δρόμους,
τον κάμπο…

Τόσο κοντά οι γραμμές των οριζόντων,
νάναι, που να μ’ αγγίζουνε το στήθος
νάμαι νεκρός ανάμεσα στο πλήθος
των ζώντων…

Τα δέντρα να χορεύουνε κι οι βράχοι
στη μουσική του τρένου που διαβαίνει,
καμιά εντύπωσή μου να μη μένει
μονάχη.

Μα να μου τη σκεπάζουνε οι όγκοι,
τα πέρατα να στάζουνε λαχτάρες,
να φεύγουν των πραγμάτων οι κατάρες,
κι οι βόγγοι…

Και να προβαίνει, τέλος, η Χαλκίδα,
στα μεθυσμένα μάτια, μεθυσμένη,
στη θάλασσα, σαν αναδυομένη
Βακχίδα.

Ωραία, σαν ονείρου πολιτεία
πούναι μικρός στα κάλλη της ο στίχος
κι όλους μάς έχει μαγεμένους δίχως
αιτία…

Ωραία, που μπροστά τους ξεψυχάει
το τρένο κι ό,τι έχουμ’ απαντήσει
γίνεται μουσική να την υμνήσει
στα χάη…

(*) Μοναδικός σκοπός της συντροφιάς των διανοουμένων που εξέδραμε στη Χαλκίδα, ήταν να γνωρίσει τον Χαλκιδαίο ποιητή Γιάννη Σκαρίμπα και τον τόπο των θαυμάσιων εμπνεύσεών του
Λίγο φλύαρο και με την συχνότατη για τον μεσοπόλεμο ομοιοκαταληξία «ξεψυχάει/ στα χάη», αλλά η προσοχή μας εδώ βρίσκεται στην άλλη ρίμα, σύμπαν-Σκαρίμπαν. Το ποίημα άλλωστε στον Σκαρίμπα είναι αφιερωμένο και μάλιστα, πράγμα σπάνιο για ποίημα, υπάρχει και αστερίσκος με υποσημείωση που μας πληροφορεί ότι «Μοναδικός σκοπός της συντροφιάς των διανοουμένων που εξέδραμε στη Χαλκίδα, ήταν να γνωρίσει τον Χαλκιδαίο ποιητή Γιάννη Σκαρίμπα και τον τόπο των θαυμάσιων εμπνεύσεών του».

Όταν τα γράφει αυτά ο Γιώργος Μυλωνογιάννης (1909-1954) είναι μάλλον νέος, 27 χρονών, και δεν είναι ασυνήθιστες οι φιλοφρονήσεις μεταξύ ομοτέχνων, ιδίως νεότερων προς παλαιότερους (ο Σκαρίμπας είναι 16 χρόνια μεγαλύτερός του και έχει ήδη δημοσιεύσει τρία πεζά βιβλία). Στην ίδια συλλογή, υπάρχει και ένα εκτενές ποίημα (Κολασμένη πολιτεία) αφιερωμένο «Στον αγαπημένο φίλο ποιητή Ναπολέοντα Λαπαθιώτη».

Ο θαυμασμός του Μυλωνογιάννη προς τον Σκαρίμπα δεν περιορίστηκε στο ποίημα που έγραψε. Αφού γνωρίστηκαν από κοντά, έγραψε και εκτενές κριτικό βιβλίο για το έργο του ομοτέχνου του, το οποίο έμεινε ανέκδοτο. Πιθανότατα ο Λαπαθιώτης, στενός φίλος του Μυλωνογιάννη, ήξερε την ενασχόληση του φίλου του με το έργο του Σκαρίμπα, οπότε πολύ εύλογα στο σατιρικό ποίημα που είδαμε στην αρχή τον παρουσιάζει να  διακόπτει τη μελέτη του και επαναλαμβάνει τη ρίμα σύμπαν/Σκαρίμπαν, που πρώτος ο Μυλωνογιάννης είχε χρησιμοποιήσει.

Θα μπορούσαμε να τελειώσουμε εδώ, αλλά η ιστορία έχει συνέχεια. Ο Γιώργος Μυλωνογιάννης συνέχισε να γράφει ποιήματα, αλλά έκανε κυρίως όνομα ως κριτικός και ως συνεργάτης λογοτεχνικών περιοδικών. Στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1930 κρατούσε τη στήλη της κριτικής στα Νεοελληνικά Γράμματα, ενώ ταυτόχρονα δημοσίεψε, με το ψευδώνυμο Γ. Περαστικός, ενδιαφέρουσες συνεντεύξεις με λογοτέχνες της «μεταπολεμικής» γενιάς (που σήμερα έχει γίνει μεσοπολεμική). Μίαν απ’ αυτές, με τον Ν. Λαπαθιώτη, μπορείτε να τη διαβάσετε εδώ. Η συνέντευξη έχει ιστορία γιατί προκάλεσε το επεισόδιο με το ποίημα «Επεισόδιο», που όμως το έχουμε ήδη αφηγηθεί, αλλά έτσι κι αλλιώς το θέμα μας είναι ο Μυλωνογιάννης.

Ο θαυμασμός του προς τον Σκαρίμπα δεν κράτησε ως το τέλος. Όταν κυκλοφόρησε μεταπολεμικά η συλλογή του Σκαρίμπα «Εαυτούληδες», ο Μυλωνογιάννης, από τις στήλες του περιοδικού Νέος Νουμάς, του οποίου ήταν βασικός συντελεστής, έγραψε έντονα αρνητική κριτική για το παλιό του ίνδαλμα. Εκεί, όχι μόνο παρουσιάζει τον Σκαρίμπα παρασυρμένο «από τα ψεύτικα κηρύγματα των οπαδών της ακατανοησίας στην τέχνη», αλλά και τον παρομοιάζει με «επαρχιώτη που κάνει το κάθε τι, στο μεθύσι του απάνω, ακόμα και τούμπες αν χρειαστεί, για να θαμπώσει και να ξαφνιάσει τον Πρωτευουσιάνο, τον Ευρωπαίο…», καταλήγοντας ότι «υπάρχει, σε κάθε είδους μέθη, και ένα σημείο, πέρα από το οποίον ο άνθρωπος παύει πια να είναι άνθρωπος, δε μένει κύριος του εαυτού του».

Τα αποσπάσματα τα παίρνω από το υπό έκδοση βιβλίο της φίλης Αθηνάς Βογιατζόγλου για τον Γ. Κοτζιούλα, ο οποίος, φίλος του Σκαρίμπα από παλιά, έγραψε στο ίδιο περιοδικό μια επαινετική κριτική για τον Σκαρίμπα, στην οποία απαντά έμμεσα και στις επικρίσεις του Μυλωνογιάννη.

Πολύ πιο άμεσα επρόκειτο να απαντήσει ο ίδιος ο θιγόμενος, ο οποίος, με επιστολή του σε άλλο περιοδικό, τα Λογοτεχνικά χρονικά, αποκαλύπτει ότι ο Μυλωνογιάννης παλιότερα τον θαύμαζε και είχε γράψει μελέτη 236 σελίδων για το έργο του, και καταλήγει αποδίδοντας την τωρινή μεταστροφή του σε προσωπικούς λόγους:

Λυπάμαι, και λυπάμαι κατάκαρδα ν’ αναγκαστώ να πικράνω έναν άνθρωπο που τόσο μ’ είχε πολύ αγαπήσει. Τώρα με βρίζει. Με λέει και «οπιομανή του ονείρου». (Βέβαια, ο καθένας με της προτίμησής του το όπιο…) Αλλ’ από πού η μήνις του αυτή; Γιατί τόση εμπάθεια; (Από μεγαλοφυής… συμπαθέστατος! Αγράμματος τώρα -από μέγας σοφός!…) Φυσικά η δικαιολογία είναι ανύπαρχτη, μα η εξήγηση υπάρχει. Και θα λυπηθώ ακόμα περσότερο αν μ’ αναγκάσει σ’ αυτήν.

Απ’ όσο ξέρω συνέχεια δεν δόθηκε στο θέμα· θα προσέξατε όμως τον τσουχτερό υπαινιγμό ότι ο καθένας διαλέγει «της προτίμησής του το όπιο». Ο Μυλωνογιάννης ήταν εθισμένος στα ναρκωτικά, είχε κατ’ επανάληψη νοσηλευτεί, αν και την περίοδο εκείνη φαίνεται ότι είχε επανέλθει σε ρυθμούς κανονικής ζωής («ανανήψαντα» τον χαρακτηρίζει σε κάποιο γράμμα του ο Κοτζιούλας». Τελικά ξανάπεσε στα ναρκωτικά και το 1954 πέθανε στο Δρομοκαΐτειο, στα 45 του χρόνια. Τον ξαναθυμόμαστε σήμερα με το γνωστότερο ίσως ποίημά του, μελοποιημένο από τον Θάνο Ανεστόπουλο:

Οι Ονειροπόλοι

Νικημένοι… Και όμως δεν δώσαμε μάχη
μήτε καν στον ορίζοντα φάνηκε εχθρός,
ενώ θα πρεπε να’μαστε πάντοτε μπρος,
σε σκιές και σε φάσματα στρέφουμε ράχη…

Η δειλία χαράζει το κάθε μας βήμα
κι όλοι ζούμε με τ’ όνειρο κάποιας φυγής,
μας πειράζει στα μάτια το φως της αυγής,
τραγουδάμε το χάρο, ποθούμε το μνήμα.

Μεθυσμένοι… Χωρίς ούτε στάλα να πιούμε,
τη φωτιά μας δε σβήνει κανένα πιοτό,
θα `ρθει ώρα να βρούμε τη λήθη σ’ αυτό,
τώρα όμως δεν ξέρω και μεις τι ζητούμε…

Στο μεθύσι μας πάνω πιστεύουμε αλήθεια
ότι γίναμε κιόλας καινούριοι Θεοί,
τη ζωήν, ως τη ζούνε οι άλλοι θνητοί
τη χλευάζουμε σαν μια χυδαία συνήθεια…

Γελασμένοι… Δεν το `χαμε πριν καταλάβει,
πως μια μέρα θα `ρχόταν αυτός ο καιρός,
που κι ο ύστατος φίλος θα ήταν νεκρός…
Η ζωή δεν προσφέρει, ζητάει να λάβει.

Διαρκώς αυταπάτες και πάντα στο χέρι
λίγα πούπουλα, θύμηση μόνο σκληρή
της χαράς που πετάει και φεύγει ιλαρή
στον ορίζοντα πέρα, λευκό περιστέρι…

 

53 Σχόλια to “Ένας λησμονημένος ποιητής και μια απρόβλεπτη ρίμα”

  1. theopeppas said

    θαυμάσιο..έξοχο Χρειαζόμεστε πολλοί, πολλή ποίηση Και οση περισσότερη ανακαλύπτουμε, που εγω προσωπικά αγνοούσα, και άξιζε ανακάλυψης, τόσο ακλύτερα Ευχαριστίες

  2. spiral architect said

    Καλημέρα. 🙂
    Δεν βρήκα κάποια καλύτερη βιογραφική παραπομπή:
    Ο Γιώργος Μυλωνογιάννης γεννήθηκε στα Χανιά της Κρήτης το 1909. …. Μπλέχτηκε με τη συντροφιά του Λαπαθιώτη, Παπανικολάου και σία και πήρε το στραβό δρόμο.
    Γιάννης Κορδάτος, Ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας, τ. 2, Επικαιρότητα, Αθήνα, 1983, σελ. 699

    Επίσης αν ψάξουμε στο stixoi.info περί του Γιώργου Μυλωνογιάννη μόνο το παραπάνω μελοποιημένο ποίημά του θα βρούμε.
    Υπάρχει κατιτίς άλλο γι’ αυτόν;

  3. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    * Ο Κορδάτος χύνει πάντοτε πολλή χολή εναντίον του Λαπαθιώτη, σε αντίθεση πάντως με την επίσημη αντιμετωπιση του ποιητή από το ΚΚΕ της εποχής.

    * Για τον Μυλωνογιάννη, δες το βιογραφικό στο ΕΚΕΒΙ, αν και έχει λάθος τη χρονολογία της πρώτης συλλογής του (το σωστό είναι 1936, όχι 1934)

    * Ένα ποίημά του, από τα Ελεύθερα Γράμματα, εδώ:
    http://www.sarantakos.com/kibwtos/elgr/mulwno_agwnia.html

    * Κι ένα σονέτο που το βρίσκω στα κιτάπια μου και δεν έχω σημειώσει ούτε από ποια συλλογή είναι ούτε από πού το αντέγραψα:

    ΛΑΧΤΑΡΑ

    Ανοίχτε τα παράθυρα στο φως!
    Οι κάμαρες φαντάζουνε σαν τάφοι,
    του ήλιου λαχταράω το χρυσάφι
    μέσα στο μαύρο χάος ναυαγός.

    Του ήλιου εραστής και νοσταλγός,
    ποια μοίρα και ποια μπόρα μου το γράφει
    γύρω, τριγύρω να με κλειούνε τάφοι
    και με τα χέρια σταυρωτά, κι αργός

    Κι ανήμπορος ν’ αφήνουμαι στη θλίψη,
    τη θλίψη που ποτέ δε θα μου λείψει,
    θαρρώντας πως δε χάνεται ο καιρός,

    Κι αφήνοντας τη φλόγα να με γλύψει.
    Δώστε φτερά για ν’ απλωθώ στα ύψη
    κι ανοίχτε τα παράθυρα στο φως!

  4. spiral architect said

    @3: Ευχαριστούμε. 🙂
    Αν και δεν θέλω να ξεστρατίσω την κουβέντα, κατά τη γνώμη σου που οφείλεται αυτή η χολή του Κορδάτου απέναντι στον Λαπαθιώτη και στην παρέα του;
    Παραήταν μοντέρνοι για τα γούστα του Κορδάτου, ήταν ιδεολογικοί οι λόγοι, ή μήπως ήταν αντίθετος με τις προσωπικές επιλογές τους;
    Αν ίσχυε το πρώτο, λογικά δεν θα έβλεπε και με καλό μάτι τη σοβιετική αβάνγκαρντ και τίποτις περίεργους ταγούς της σαν τον Κλούσιτς

  5. Gpoint said

    Για τον Σκαρίμπα παρατηρώ πως κάνει ρίμα και με το αρίμπα (μουτσάτσο),αν είναι να τα κάνεις λίμπα γαι μια ομοιοκαταληξία δεν αξίζει τον κόπο. Η μπιρίμπα πρέπει να είναι πιο πρόσφατη όπως και ο Σίμπα, ο βασιλιάς των λιονταριών.

  6. sarant said

    Κατά τη γνώμη μου το τρίτο, άλλωστε ο Λ. ήταν «τίμιος άνθρωπος και στάθηκε πάντοτε κοντά μας» (είχε πει ο Ζαχαριάδης θαρρώ). Πουριτανισμός του Κορδάτου. Γνωρίζονταν και προσωπικά, μάλιστα σε έναν Ριζοσπάστη του 1921 υπάρχει αγγελία «Παρακαλείται ο ποιητής Ν. Λαπαθιώτης να επισκεφθεί στα γραφεία του Κόμματος τον κ. Γ Κορδάτον δι’ επείγουσαν τινά υπόθεσιν» (τότε ο κόσμος δεν είχε τηλέφωνα και επικοινωνούσαν και έτσι),

  7. spiral architect said

    Επίσης:
    […] Πάλι αναφέρεται κάποιος Χάρης, αλλά (εικάζω ότι) τώρα πρόκειται για τον Πέτρο Χάρη της Νέας Εστίας, […]
    Από το βιογραφικό του Μυλωνογιάννη στο σάιτ του ΕΚΕΒΙ που με παρέπεμψε ο Νικοκύρης, μπορείτε να διαβάσετε μια ιδιόχειρη επιστολή του Μυλωνογιάννη στο «φίλο κ. Χάρη», γραμμένη από το «Σωτηρία» στις 5-2-1943.
    (στο σάιτ του Ε.Λ.Ι.Α δεν υπάρχει ακόμα ταξινομημένο το έργο του)

  8. leonicos said

    @6 Την εποχή του Κορδάτου πολλοί θα έγραφαν έτσι. Ήταν και αποδεκτό ενώ σήμερα δεν είναι, άσχετα με τις προτιμήσεις μας. Η ίδια πρόταση σήμερα θα φαινόταν φαιδρή, ακόμα και αν την επικροτούσαμε. Όχι και να τη γράφαμε…

    Χτύπησα στο λινκ για το Επεισόδιο και απόρησα από το γεγονός ότι το 2010 περνούσαν αναρτήσεις σου με 15 σχόλια εκ των οποίων 2-3 τα δικά σου; Και ειδικά το ‘επεισόδιο’ αν το ‘ξανάβγαζες’ (μη με ‘γαυγίσεις’ για τα εισαγωγικά) θα σἠκωνε πάνω από 200 σχόλια σήμερα.

    Πολύ ωραίος ποιητής ο Μυλωνάκης, και πολύ ωραιότερος από τον Λαπαθιώτη.

  9. Καλημέρα Νικοκύρη και φίλοι συσχολιαστές.
    Εξαιρετικό άρθρο. Φαντάζομαι όλη αυτή την παρέα των διανοουμένων, σε κάποιο ουζερί στον Καράμπαμπα, να πίνουν, να γελούν, να διαφωνούν, να συμφωνούν και να σκαρώνουν ρίμες: «Χτυπάτε της ποίησης το τύμπαν’ /ν’ ακουστεί σ’ όλο το σύμπαν/.να γίνει ο κύκλος μας μπίμπα / με μπροστάρη το Σκαρίμπα…(1. τύμπαν’ = Και στη Χαλκίδα μασάνε φωνήεντα 2. μπίμπα= χώρος με πολύ κόσμο [δες και slang.gr]).

  10. Παρομοίως με τον Λαπαθιώτη, ο Ούγγρος ποιητής József Attila είχε γράψει στο ποιήμα Ülni, Állni, Ölni, Halni (Να Κάθεσαι, Να Στέκεσαι, Να Σκοτώνεις, Να Πεθαίνεις) το 1926, από το οποίο παραθέτω την αρχή (σε δική μου πρόχειρη μετάφραση):

    Αυτήν την καρέκλα σπρώξε πέρα,
    Μπροστά στο τρένο κάθισε,
    Προσεκτικά ανέβα στο βουνό,
    Το σάκο μου αδειάζω στο λιβάδι

    Ο μεγάλος αυτός ποιητής λοιπόν, αυτοκτόνησε καθισμένος στις ράγες του τρένου δέκα χρόνια αργότερα.

  11. Diminu said

    @5 Και η μαρίμπα.
    Ωραίο άρθρο, ευχαριστώ.

  12. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    10: Α, ευχαριστούμε! Ξέρεις ουγγαρέζικα; Να σε έχουμε υπόψη μας γιατί ο προηγούμενος ουγγρομαθής έχει να φανεί κάτι χρόνια στο Διαδίκτυο 🙂

    8: Το «επεισόδιο» σηκώνει αναδημοσίευση, όντως.

    9: Σε -ίμπα είναι και ένας Αταλίμπα, που ήρθε ή ήτανε να έρθει στον Ολυμπιακό και είχε βγει και σύνθημα, ότι θα έρθει ο Αταλίμπα να τα κάνει όλα λίμπα.

  13. aerosol said

    Πολύ το χάρηκα το à la manière de Σκαρίμπα ποιημάτιον. Και η δομή του (αυτοί οι κουτσοί τελικοί στίχοι) και το περιεχόμενο παραπέμπουν στον αγαπημένο μου χαλκιδαίο!

  14. 5, 11
    …και το «κολύμπα».

  15. Γίνεται, επίσης, και περιφραστικά, ξερω ‘γώ

    Και παρατώντας και Σκαρίμπα,
    και στίχους και πολιτική,
    θα αργολιώνω σαν κερί – Μπα,
    τι σου σκαρώσει η ζωή!

  16. πολὺ ὄμορφο καὶ ἐνδιαφέρον ἄρθρο. κι ὅπως μᾶς συνηθίζει ὁ οἰκοδεσπότης, ὄχι χωρὶς ἔστω καὶ λίγη ἔρευνα!

  17. sarant said

    14: Σωστά -και ακόμα περισσότερο το 15!

    16: Μερσί!

  18. 12: Ξέρω ουγγρικά, ναι και τα μιλάω καλά, τα διαβάζω με λίγη δυσκολία και τα γράφω αρκετά αργά, αλλά τα καταφέρνω. Βεβαίως όπου μπορώ να βοηθήσω θα το κάνω καθώς έχω και άλλους στην οικογένεια με πρώτη τους γλώσσα τα ουγγρικά.

    Και μιας και μίλησα για τον Jozsef Attila, σας δίνω ένα από τα πιό γνωστά και δυνατά του ποιήματα, μεταφρασμένο απο τον παππού μου. Το έχει μεταφράσει και ο Ρίτσος, αλλά μέσω γαλλικών αν θυμάμαι καλά.

    Με Αγνή Καρδιά

    Χωρίς μάνα και πατέρα
    Χωρίς θεό και πατρίδα
    Χωρίς λίκνο και πέπλο
    Χωρίς αγκαλιά και φίλο

    Τρίτη μέρα πια να φάω
    Έτσι λίγο να στανιάρω
    Η δύναμη, τα χρόνια μου
    αυτά, τα είκοσι μου

    Και κάνεις να μην τα θέλει
    ε, ο Διάολος θα τα πάρει
    Με αγνή καρδιά θα κλέψω
    στην ανάγκη θα φονεύσω

    Θα με πιάσουν, θα με κρεμάσουν
    Με άγιο χώμα θα με θάψουν
    Και το λουλούδι του θανάτου
    θα φυτρώσει στη πανέμορφη καρδιά μου

  19. Ηλεφούφουτος said

    Εξαιρετικό άρθρο!

    Απάνω μου έχω πάντοτε στ αφτί μου περασμένο
    ένα μακρύ αβανέζικο γλυκόπιοτο κοχίμπα
    για να ξεσπάω επάνω του όποτ’ έχω ζοχάδες
    όπως ο Γιώργος ο Μυλωνογιάννης στο Σκαρίμπα.

    Επίσης υπάρχει και το «τσίμπα».
    Εμπίσης υμπάρχει και η τρύμπα.

  20. sarant said

    18: Ευχαριστώ πολύ, θα τα λέμε λοιπόν όποτε παρουσιαστεί σχετικό θέμα!

    19: Να ζηλέψει ο Κορνήλιος!

  21. Γς said

    18 @ Ανδρέας

    >Ξέρω ουγγρικά, ναι και τα μιλάω καλά

    Με την Ουγγρική Ραψωδία μπορείς να κάνεις τίποτα για να μπορεί ο Αγάθωνας να την παίζει ελληνικά στο μπαγλαμά του;

    Δεν άρεσε επαρκώς στους ξένους το το «Alcohol is Free», ε;
    Από αύριο 20 ευρώπουλα το σφηνάκι για τους τουρίστες!

  22. theopeppas said

    @ 12 Nικοκύρη με εξέπληξες

  23. 21: Δεν ξέρω αρκεί να μπει στη ψυχολογία του μέσου Ούγγρου. Συνοδεία ποτού και κατάθλιψης μπορείς να καταφέρεις πολλά άλλωστε, και οι συντοπίτες μου το ξέρουν καλά.

    Τώρα για τον έναν πόντο τι να πω. Τους θύμισε ίσως τα τσιγγάνικά τους, και μιάς και η ανάλογη Χρυσή Αβγή, το Jobbik (δηλαδή, δεξιότερο αλλά και καλύτερο) τα πάει περίφημα, θα έπρεπε να υποστηρίξουν κάποια «καλύτερη» (ή δεξιότερη) φυλή.

  24. theopeppas said

    Ειλικρινέστατα αμφιβάλλω αν θυμόταν κανεις άλλος (Ολυμπιακός ή μη-ο Λεώνικος παραβίασε ανοιχτάς θύρας όταν τοπε προχθες-ουδεποτε το έκρυψα, εδω ή οπουδήποτε αλλού από τοτε που ..γεννήθηκα!) τον «παιχταρά αυτό» κατα τον δημοσιογραφο του Φωτός [μασκαρας ειναι κι αυτός!] των Σπορ!
    Για σενα, λοιπόν-καθως αμφιβάλλω αν τον θυμάται και …τρίτος (ισως η ..μανουλα του, αμα ζει κάπου στον Αμαζόνιο…) ιδου και ..φωτογραφία του!
    http://theopeppasblog.pblogs.gr/2010/04/an-thelete-fwtokoy-z-gia-dynatoys-lytes-a-olympiakos.html

  25. Γς said

    23 @ Ανδρέας

    Καμιά μετάφραση συνταγής γκούλας με λιγότερες πατάτες;

  26. 25: Συνταγής γκούϊας θα εννοείς μάλλον. 😛

    Δεν γίνεται να μεταφράσω την συνταγή με λιγότερες πατάτες. Πάντα μεταφράζω με δυό κιλά αποφλοιωμένες πατάτες στη αγκαλιά μου. Εκτός και αν εννοείς να κάνω έκπτωση κατά την μετάφραση. Να μεταφράζω τον αριθμό ένα ως κανένα, το δύο ως ένα, κοκ σαν σκετσάκι Monty Python.

  27. Μαρία said

    19
    Για χάρη του Σκαρίμπα αποκτήσαμε και ακριβά γούστα βλέπω 🙂

    18 Το έχω σε δίγλωσση έκδοση, ουγγρικά -γαλλικά με Μαγιάρο μεταφραστή.
    Στο τέλος της δεύτερης στροφής διαβάζω : τα είκοσί μου χρόνια τα πουλάω (eladom που ριμάρει με τη δύναμη=εξουσία hatalom) κι έτσι γίνεται κατανοητή κι αρχή της τρίτης.

  28. physicist said

    Η λογοτεχνική κριτική συντάσσεται ανάλογα με φιλίες και κολλητηλίκια, βλέπω (εκ νέου). Μετά λες στον άλλον ότι αγνοείς τους κριτικούς κι αποφασίζεις από μόνος σου τι σ’ αρέσει και τι όχι, και σε λέει ακαλλιέργητο στο καπάκι.

  29. Γς said

    Καλότυχος κει πάνω στο Κάστρο με πιάτο τη Χαλκίδα.

    «Ωρα καλή στου απείρου την καρδιά
    γλάρε μου βραδινέ που φεύγεις – πλοίο,
    μετά από σένα η νύχτα, η σιγαλιά,
    η κάμαρά μου, ένα φωσάκι, ένα βιβλίο.
    Πηγαίνεις σύ….. Εγώ εκπεσμένο αλαργινό
    αδέρφι σου νοσταλγικό εδώ μένω
    ένα βιβλίο, ένα φωσάκι – και πονώ –
    μια καμαρούλα – αδέρφι μου υψωμένο»

  30. Τίτλος Εξώς Χριστοδούλου said

    ‘Μπροστά σ’ ένα τραίνο κάθησε’
    Ο Attila, δεν σκοτώθηκε επιχειρώντας να του κόψει το χέρι ένα τραίνο;

  31. sarant said

    22-24: Θόδωρε Πέππα, ήμουν μαθητής τότε, και θυμάμαι που έλεγαν οι γάβροι του σχολείου ότι «θα έρθει/ήρθε ο Αταλίμπα να τα κάνει όλα λίμπα». Απ’ όσο κατάλαβα, δεν ήρθε τελικά!

    29: Τι ωραίο!

    30: Δες σχόλιο 10.

  32. theopeppas said

    31 Ναι, σωστά-ανήκει στα …Abrigos del verano ητοι ..θερινά παλτά («παλτό» στην ποδοσφαιρική αργκό η βαρύγδουπη μεταγραφή που αποδεικνύεται ..φουσκα!) που έμειναν στην ..βιτρίνα -ητοι στα πρωτοσέλιδα των αθλητικων …ωραιο θέμα θα ηταν και ..γλωσσολογικά και ..καλολογικά!
    Σαν τον Αταλίμπα υπήρξαν πολλά παραδείγματα-και κάθε καλοκαίρι τωρα, καθως ..πολλαπλασιάστηκαν οι αθλητικές εχουν γίνει εκατονταδες πλέον
    Με ολους τους πιθανους ..ζωολογικους (Ο ΣΚΥΛΟΣ Χ. ΤΟ ΤΣΑΚΑΛΙ Υ, Ο ΑΙΛΟΥΡΟΣ, Ο ΛΥΚΟΣ-υπαρκτά παραδείγματα, με ονοματεπώνυμο-πολλά και στην ..μητρική τους..Κανιο, Λόμπο – Η ΚΟΜΠΡΑ…)
    Περίπτερα αυτης,
    περίπτερα πυρός,
    φλόγες αυτης…

  33. theopeppas said

    Εμμενω στο «γαυρος» με «υ» πάντως!!!
    ηδη από το 2008!
    http://theopeppasblog.pblogs.gr/giati-gayros-kai-ohi-gabros.html

  34. 30: Πέθανε από τρένο, το οποίο καθώς τον χτύπησε του έκοψε όντως το χέρι. Υπάρχει μαρτυρία πως προσπαθούσε να περάσει τις γραμμές. Μπορεί να επρόκειτο για αυτοκτονία, μπορεί και όχι, δεν ξέρω αν θα μάθουμε ποτέ τις προθέσεις του.

  35. Γς said

    31 @ Νικοκύρης

    >29: Τι ωραίο!

    Μερσί

  36. munich said

    @26
    καλά μιλάμε θεικό, ακόμα γελάω

  37. Ωραιότατο το άρθρο και οι απαντήσεις – και ομολογώ ότι από Μυλονογιάννη ξέρω μόνο τους Ονειροπόλους από κάποια ανθολογία. Δεν το ήξερα αυτό το περί Σκαρίμπα και όλα τα υπόλοιπα. Μια παρατήρηση μόνο: γιατί εγώ τον παρακάτω στίχο τον θυμάμαι (απέξω) ως : «ο φίλτατός μου Πέτρος Χάρης… με σφίξιμο χεριού γερό…»

  38. * διόρθωση, Μυλωνογιάννης. Το έψαξα λίγο και ιδού η άλλη εκδοχή: http://www.sarantakos.com/liter/lapathiotis/xwristitlo.html

  39. Α, καλά, μα που έχω το μυαλό μου; Τώρα κατάλαβα ότι ο ίδιος ο Νικοκύρης ασχολείται και με τις δυο εκδοχές του ποιήματος… Δηλαδή μετά από τα παραπάνω συμπεραίνουμε ότι πιθανόν επίτηδες άλλαξε τις αναφορές στον Μυλωνογιάννη και άφησε μια μόνο αναφορά;

  40. leonicos said

    Bρε θειο-Πέππα, δεν σε ξεμπρόστιασα. Πλάκα σού εκανα! Σε πειράζω που μπορείς να είσαι Ολυμπιακός. Το θεωρώ ακατανόητο για το επίπεδό σου

    Καλά, μη βαράς άλλο!

  41. sarant said

    39: Σοφία, ο Λαπαθιώτης επικαιροποίησε το ποίημα -στην πρώτη περίπτωση, το μαντάτο το μαθαίνει ο κύκλος του Μπουκέτου, στη δεύτερη ο κύκλος της Νέας Εστίας.

  42. Γς said

    40 @ Λεώ
    Επίπεδο ε;
    Τώρα εγώ γιατί θυμήθηκα τον Αττίλιο;

  43. theopeppas said

    @ 40 Δεν είπα «ξεμπρόστιασες»-εννοούσα «γλαύκα εις Αθηνας» ή «..γαυρο εις Πειραιά!» Ξέρω και κάτι άλλους Ολυμπιακούς με επίπεδο…να πω ονόματα-πχ από χωρο Τεχνών; Ασε που το «πας Ολυμπιακός ..αναλφάβητος-ή άνευ ..επιπέδου, έστω» «πας βάζελος φλώρος» «πας καλαματιανός σωματέμπορος» «πας Κεφαλονίτης ..ας μπει ό, τι θέτε!» «πας Πόντιος, αριστερός, ακροδεξιός, μαύρος, ημίλευκος ή ..τυρκουαζ=Χ ή Υ τα θεωρώ ..ατυχέστατα-αστεΊζόμενος σοβαρολογων ! Χαιρε Λέων! (αφου κρατας μόνο το ..αγγλικό «theo» διότι και «θείο» με φωναζουν ..μειονότητές τινες (μην ..αντιφασκω κιόλας στο ιδιο σχόλιο μεσα!!!)

  44. theopeppas said

    42 @ Γς Ναι, γιατί, αλήθεια;
    Κι εγω, έστω και άνευ ..επιπέδου θα ήθελα να γνωρίζω…περιέργεια, ας πούμε Οχι τίποτα άλλο, αλλά επειδή πήγε από καρδιά ισως με βοηθήσετεστην πρόληψη -αν σας τον θυμίζω Γνωριζόμαστε, προφανως…δεν ξέρω, ρητορικό το ερώτημα…

  45. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Μπαλάντα στους ποιητές άδοξοι που ΄ναι.
    (ή Περίπτωση Μυλωνογιάννη)

    Α θες να γίνει το κρασί
    βάλε του μέσα θρύμπα*.
    Ήρθε κι εσένα η ώρα σου
    Ελένη του Συρλίμπα

    Μαντινιάδα που πλέχτηκε ειδικά, ως «εισαγωγή» σε επικείμενο παντρολόγημα μιας Ελένης ,μια βολά.

    -*Θρύμπα , το βότανο θρούμπη.

    -η κολύμπα, νερόλακος (και ο κόλυμπος ή το κολυμπάκι, αναλόγως )

    -η τσίμπα, το αγκάθι. «Νόστιμα τα καπαρόσυκα, μα έχουνε πολλές τσίμπες…»

    -Σπασίμπα 🙂

  46. melen said

    Kαι ο ίδιος ο Σκαρίμπας, ρίμαρε με τα χάη:

    Φαντασία

    Ναναι σα να μας σπρώχνει ένας αέρας μαζί
    προς έναν δρόμο φιδωτό που σβει στα χάη,
    και σένα του καπέλου σου πλατειά και φανταιζί
    κάποια κορδέλα του, τρελά να χαιρετάει.

    Και ναν’ σαν κάτι να μου λες, κάτι ωραίο κοντά
    γι’ άστρα, τη ζώνη που πηδάν των νύχτιων φόντων,
    κι αυτός ο άνεμος τρελά-τρελά να μας σκουντά
    όλο προς τη γραμμή των οριζόντων.

    Κι όλο να λες, να λες, στα βάθη της νυκτός
    για ένα -με γυάλινα πανιά- πλοίο που πάει
    όλο βαθιά, όλο βαθιά, όσο που πέφτει εκτός:
    όξω απ’ τον κύκλο των νερών -στα χάη.

    Κι όλο να πνέει, να μας ωθεί αυτός ο αέρας μαζί
    περ’ από τόπους και καιρούς, εως ότου -φως μου-
    (καθώς τρελά θα χαιρετάει κείν’ η κορδέλα η φανταιζί)
    βγούμε απ’ την τρικυμία αυτού του κόσμου…

    Έχω την εντύπωση -δεν βάζω και το χέρι μου στη φωτιά-
    πως αφετηρία υπήρξε ο Καρυωτάκης:

    Είμαστε κάτι…

    Είμαστε κάτι ξεχαρβαλωμένες
    κιθάρες. Ο άνεμος όταν περνάει,
    στίχους, ήχους παράφωνους ξυπνάει
    στις χορδές που κρέμονται σαν καδένες.

    Είμαστε κάτι απίστευτες αντένες,
    Υψώνονται σα δάχτυλα στα χάη,
    στην κορυφή τους τ’ άπειρο αντηχάει,
    μα γρήγορα θα πέσουνε σπασμένες.

    Είμαστε κάτι διάχυτες αισθήσεις,
    χωρίς ελπίδα να συγκεντρωθούμε.
    Στα νεύρα μας μπερδεύεται όλη η φύσις.

    Στο σώμα, στην ενθύμηση πονούμε.
    Μας διώχνουνε τα πράγματα, κι η ποίησις
    είναι το καταφύγιο που φθονούμε.

  47. Γς said

    44 @ Theopeppas
    >Κι εγω, έστω και άνευ ..επιπέδου

    Μα ήταν μπηχτή για τα περί επιπέδου του Λεώ που τολμά να βάζει στο στόμα του το Θρύλο.
    Οσο για τον Αττίλιο νομίζω ακόμα ότι τον ακούω να σαλπίζει κι ανατριχιάζω

  48. sarant said

    46: Τα χάη τα βρίσκουμε σε πολλά ποιήματα της εποχής. Σε άλλο ποίημα του Σκαρίμπα τα βρίσκουμε σε δύο στίχους.
    Μια καταγραφή, φυσικά ατελής, εδώ
    https://sarantakos.wordpress.com/2009/07/05/xaos/

  49. Σχολιαστής said

    Να καταγράψω και ένα ξεχασμένο απόσπασμα από ποίημα του Μυλωνογιάννη, όπως το θυμάμαι:

    «Τι θέλω ‘γω στο βουερό μελίσσι
    όπου ποτέ τους δε μ’ αγάπησε κανείς
    μ’ όλους νά ‘μαι καλός και προσηνής
    κι ένας να μη βρεθεί να με φιλήσει».

  50. theopeppas said

    @ 47 Γς
    Χαίρω που δεν είμαι ..μόνος εδώ-και δείχνει πόσο εκτιμώ την σελίδα να εκτίθεμαι! Αλλά και ο Λεωνικος φίλτατος τυγχάνει σε όλα τα ..επίπεδα! Αλλωστε, άλλος συνάδελφός του στην Πανεπιστημιακή, όμοια φίλτατος, ερχόταν με ένα χρυσό τριφύλι στο πέτο όποτε κέρδιζαν στο Τσάμπιονς Ληγκ-πρωϊνά Πέμπτης. Μου λέει, λοιπόν, ο καθηγητής Πέρρος ‘Μα καλα΄, κ.Πέππα. είναι σοβαρά πράγματα αυτά να τον βλέπουν ασθενείς και φοιτητές του με τριφυλι στο πέτο; » [προφανως με θεωρούσε-τότε-σοβαρό, εμενα!
    Τι απάντησα- «θα το αντέξουν Ως την Δευτέρα-που θάχουμε βγει Πρωταθλητές και θα βλέπουν το σήμα του Ολυμπιακού στο δικό μου πέτο! Διότι, εδώ είναι πειραιάς…!» η συνεχεια, από ..τακτ, δεν ακουστηκε!
    Την σάλπιγγα την θυμάμαι και γω…μεσημέρια,με τον ήλιο στα μάτια ακι τον Κυρ Νικο να πουλάει σπόρια…»ο τσακα τσουκας, παιδιά» …διακοπή και «…έμπαινε» -αυτος, που ειχε βγαλει το «εμπαινε Γιούτσο» και το «η Μποτίνα η τρελή»…

  51. Γς said

    50 @ TheoPeppas

    Εψαχνα για να βρώ καμιά Μπετοβενική εκτέλεση του Artur Schnabel (και βρήκα την Piano Sonata No.14 & 15) για το σχόλiο σου.

    Αλλα κοίτα που έπεσα ξαφνικά:

    Το ποίημα του Λαπαθιώτη, ένα απόσπασμα απο τη Μανταμ Μπατερφλάι και ένας πίνακας του Natoire !

    Κλεισε τα παράθυρα

  52. theopeppas said

    @ Γς Φίλτατε, μου επιτρέπεις φαντάζομαι, και γνωρίζοντας την σελίδα σου το εννοω απόλυτα το «φίλτατε» η μεν εκτέλεση αυτη του Schnabel στην Σονατα του Σεληνόφωτος είναι η καλύτερη, ισως, που έχω ακούσει Αλιευμα μέγα-και ευχαριστω γιατι ουδέποτε έψαξα στο Γιουτιούβιον για σονατες, όλο συμφωνίες ψαχνω που να μην κατεχω ή να μην εχω ακούσει εκτέλεση Βαθυτατα ευχαριστω, λοιπόν

    Το βιντεακι είναι και εικαστικά και ακουστικά θεσπέσιο, κυριολεκτικά, αλλά δεν ξέρω αν είναι δική μου εντύπωση και μόνο , πως κάπου χάνεται η μουσικότητα της ποίησης από την όπερα Επιασα τον εαυτό μου κάποια στιγμή να μην παρακολουθεί το ποίημα
    Κάπου το θετει ετσι και ο Δήμου για την μελοποίηση -το εχω εδω

    http://theopeppasblog.pblogs.gr/melopoihsh-thanatos-poihshs-n-dhmoy.html

  53. για τις ρίμες περί Σκαρίμπα, στα 90’s όταν είμασταν Δημοτικό ή Γυμνάσιο υπήρχε και το εξής, πικάντικο, αγορίστικο, στη μικρή πολιτεία του Ευρίπου: αρίμπα , αρίμπα / ο κώλος του Σκαρίμπα. έστω κι έτσι, με μία μικρή αίσθηση χυδαιότητας (;), το όνομα του επιβίωσε στην καθημερινή μνήμη

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: