Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ο Σταβάτος Μάτερος και άλλοι προϊστορικοί ήρωες της Νομανσλάνδης

Posted by sarant στο 25 Οκτώβριος, 2013


Ο Σύλλογος των Εισαγγελέων δεν είναι, όπως θα μπορούσε να σκεφτεί κανείς, η επαγγελματική ένωση των εισαγγελέων της χώρας μας -αυτή είναι η Ένωση Εισαγγελέων Ελλάδος. Είναι ο τίτλος ενός βιβλίου που θα μπορούσαμε να το ονομάσουμε «ανθολογία του ελληνικού χιούμορ του 19ου αιώνα», παρόλο που δεν είναι συλλογικό έργο. Βλέπετε, παρόλο που το βιβλίο τυπικά είναι συλλογή από ευθυμογραφήματα, ο συγγραφέας του, ο Μπάμπης Άννινος, δεν αρκείται μόνο στις δικές του εμπνεύσεις. Ειδικά το τελευταίο κεφάλαιο, με τίτλο «Οι πηγές του γέλωτος» είναι μια σχεδόν πλήρης επισκόπηση διαφόρων περιστατικών και πραγμάτων, ιδίως από τον Τύπο και γενικότερα τον χώρο των γραμμάτων και των τεχνών, που έκαναν και κάνουν τους ανθρώπους να γελούν: αστεία τυπογραφικά λάθη, πομπώδεις ανοησίες σε άρθρα εφημερίδων, θεατρικά σαρδάμ, μαργαριτάρια, παράλογες επιγραφές καταστημάτων, ελληνικούρες στρατιωτικών κτλ.

Ο Μπάμπης Άννινος (1852-1934), μια μεγάλη μορφή του παλιότερου ελληνικού τύπου στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα, έχοντας φάει τη δημοσιογραφία με το κουτάλι, δίνει στη συλλογή αυτή το χιουμοριστικό απόσταγμα της σταδιοδρομίας του, Ο τίτλος, τόσο αταίριαστος για μια συλλογή ευθυμογραφημάτων, εξηγείται στο πρώτο κεφάλαιο. Όταν ο Άννινος έκανε τα πρώτα του βήματα στη δημοσιογραφία, στην εφημερίδα που δούλευε (μάλλον την προσδιορίζει, αλλά επίτηδες γράφω από μνήμης χωρίς να κοιτάξω το βιβλίο) είχαν το μόνιμο πρόβλημα με τους αναγνώστες που ήθελαν να δημοσιεύσουν στην εφημερίδα έργα τους, και φορτικά τούς παρακαλούσαν ή τα άφηναν για να τα κρίνουν οι συντάκτες. Αυτό το πρόβλημα το είχαν, απ’ όσο ξέρω, πολλά έντυπα, εφημερίδες και περιοδικά: όταν ο παππούς μου δούλευε στο περιοδικό του Ηλίου, περνούσαν ταχτικά από τα γραφεία τους διάφοροι (τους οποίους οι συντάκτες αποκαλούσαν αγενώς «μπουζούκια»), συνήθως για να υποβάλουν σχέδια περίεργων εφευρέσεών τους -ο Ήλιος ήταν επιστημονικό περιοδικό, οπότε λογικό ήταν να προσελκύει παραγνωρισμένους εφευρέτες, αλλά στις παλιές εφημερίδες περισσότερο σύχναζαν επίδοξοι ποιητές και θεατρικοί συγγραφείς.

Μια μέρα, ένας τέτοιος επισκέπτης άφησε στον Άννινο ένα ογκώδες θεατρικό έργο το οποίο ήταν γεμάτο παραλογισμούς, σολοικισμούς και μαργαριτάρια, σε σημείο που να μαζεύονται μετά τη δουλειά με την παρέα του και να διαβάζουν αποσπάσματα από το ανοητούργημα και να γελάνε. Η υπόθεση του έργου διαδραματιζόταν μέσα σε δικαστήριο, ο δε εισαγγελέας έλεγε τις πιο εξωφρενικές ανοησίες, κάθε φορά που άνοιγε το στόμα του πετούσε μαργαριτάρια, οπότε επικράτησε να λένε «ο εισαγγελέας» για οποιονδήποτε έλεγε ανοησίες, και σιγά-σιγά τα μέλη της παρέας, δημοσιογράφοι και λόγιοι οι περισσότεροι, το καθιέρωσαν μια φορά στο τόσο να μαζεύονται σε κάποιο καφενείο για να λένε αστεία και να γελάνε, και μάλιστα για να ειδοποιούνται (τότε δεν υπήρχαν τηλέφωνα!) έβαζαν αγγελία στην εφημερίδα «Ο Σύλλογος των Εισαγγελέων θα συνεδριάσει εκεί κι εκεί» -μια φορά η αγγελία προκάλεσε το ενδιαφέρον της αστυνομίας, αλλά αυτά είναι άλλη ιστορία -πάντως, έτσι πήρε τον τίτλο του το βιβλίο.

Ανάμεσα στα ποικίλα θέματα που εξετάζει ο Άννινος στις «πηγές του γέλωτος», είναι και τα μεταφραστικά μαργαριτάρια της εποχής. Καθώς το ιστολόγιο ενδιαφέρεται για τα μεταφραστικά λάθη, σκέφτηκα να παραθέσω αποσπάσματα από το βιβλίο του Άννινου, ιδίως επειδή κάποια από τα λάθη θα πλουτίσουν την ιστορία ή μάλλον την προϊστορία της Νομανσλάνδης. Εξηγώ για τους όχι τακτικούς αναγνώστες του ιστολογίου ότι η Νομανσλάνδη είναι η χώρα των Ανύπαρχτων, που έχουν γεννηθεί όχι από μάνα και πατέρα αλλά από την ατζαμοσύνη κάποιου μεταφραστή. Περισσότερα για τη Νομανσλάνδη στο σχετικό άρθρο και δίνω τον λόγο στον Άννινο, που θα μας κουράσει λίγο γιατί γράφει σε στριφνή καθαρεύουσα:

Σήμερον η γλωσσομάθεια προήχθη αρκετά εις την χώραν μας, η διδασκαλία δε των ξένων γλωσσών γίνεται πολύ μεθοδικώτερον ή [=παρά] στο παρελθόν και παράγει εξαίρετα αποτελέσματα. Και μολαταύτα οι μεταφραστικοί μαργαρίται δεν σπανίζουν εις τα βιβλία και εις τας εφημερίδας και μάλιστα εις τα θεατρικά έργα. […] Παραλείπων τινάς των μεγαλοσχήμων, υποπεσόντας εις πολύκροτα μεταφραστικά αμαρτήματα, θ’ αναφέρω τα κατορθώματα ασημοτέρων τινών και ανωνύμων.

Ούτως, είς εξ αυτών τον διάσημον στρατηγόν Λαφαγέτ ενέδυσε με φουστάνια, μεταφράσας το όνομα La Fayette διά του «Η Φαγέτα».

Εις γυναίκα μετέβαλεν ωσαύτως έτερός τις μεταφραστής, και μάλιστα εις μαθήτριαν με την σάκκαν της, την πρωτεύουσαν της Βουλγαρίας Σόφιαν, αποδώσας την φράσιν Le sac de Sophie (ήτοι η διαρπαγή της Σόφιας): «ο σάκκος της Σοφίας».

Το εν Παρισίοις νοσοκομείον Hôtel-Dieu μετέφρασεν κάποιος «Ξενοδοχείον του Θεού» και τοιουτοτρόπως μετέβαλε τον Ύψιστον εις ξενοδόχον!

Την γαλλικήν φράσιν prendre la poudre d’escampette, σημαίνουσαν δραπετεύειν και αντιστοιχούσαν εις το ημέτερον δημώδες «το κόπτω λάσπην», μετέφρασέ τις επί λέξει «έλαβε την κόνιν της εσκαμπέττης», κόνιν ήτις δεν ευρίσκεται εις κανέν φαρμακείον.

Την παλλακήν του Λουδοβίκου ΙΔ’ κυρίαν δε Μαιντενών, εν τω γαλλικώ κειμένω maitresse, μετάβαλεν έτερος εις «διδασκάλισσαν του βασιλέως», μη γνωρίζων τι είδους μαθήματα του παρέδιδε.

Νεαρός δημοσιογράφος, μεταφράζων άρθρον γαλλικής εφημερίδος της Κωνσταντινουπόλεως περί των αυτόθι παραστάσεων του ηθοποιού Κοκελέν, έγραψεν ότι ο Σουλτάνος εχάρισεν εις αυτόν «εκατόν βιβλία τουρκικά», εκλαβών τας οθωμανικάς λίρας, livres turques, ως βιβλία και μεταβαλών τοιουτοτρόπως τον εταίρον της Γαλλικής Κωμωδίας εις ουλεμάν φορτωμένον με Κοράνια!

Σώζεται ίσως ακόμη εις τα βιβλιοπωλεία των παλαιών και μεταχειρισμένων βιβλίων κανέν αντίτυπον διηγήματος, μεταφρασθέντος προ πολλών ετών εκ του ιταλικού υπό τον τίτλον «Ο Τυφλός της Ασκόλης», Ο τυφλός αυτός ήτο ο Cecco d’Ascoli (σημειωτέον δε ότι ο τυφλός εις την ιταλικήν γλώσσαν γράφεται cieco), όστις δεν έπασχε διόλου την όρασιν· τυφλός ήτο μόνον ο μεταφραστής, όστις εξέλαβε το όνομα Cecco, υποκοριστικόν του Francesco, ως cieco.

Ο πασίγνωστος επίσκοπος Βρεσθένης Θεοδώρητος, διαπρέψας κατά τους πρώτους χρόνους της Ελληνικής Επαναστάσεως του 1821, μετεβλήθη παρ’ αδοκίμου μεταφραστού, επιχειρήσαντος να μεταγλωττίση το γνωστόν σύγγραμμα του γερμανού Μένδελσον-Βαρθόλδυ, εις Θεοδωρέτον. Είς δε των ευφυών και δηκτικών πολιτικών ανδρών της παρελθούσης γενεάς, ο Θρασύβουλος Ζαΐμης, έλεγε περί του μεταφραστού ότι μετέβαλε τον επίσκοπον εις τενόρον!

Αλλά το άκρον άωτον των τοιούτων τερατωδών μεταφράσεων αποτελεί βιβλιάριον, ίσως σωζόμενον ακόμη εις τα παλαιοπωλεία, εκδοθέν προ ημίσεος αιώνος υπό τον τίτλον: «Η Γυνή με το βελούδινον περιδέραιον», έν της σειράς των φανταστικών διηγημάτων του Αλεξάνδρου Δουμά, μεταφρασθέν παρ’ ανωνύμου τινός. Εκ των πολλών μαργαριτών εξ ων κοσμείται η μετάφρασις θ’ αναφέρω δύο μόνον. Το πασίγνωστον θρησκευτικόν άσμα της Καθολικής Εκκλησίας, το τονισθέν υπό του Ροσσίνη, ο μεταφραστής εκλαβών ως όνομα ανθρώπου μετέφρασεν: «Ο Σταβάτος Μάτερος» (!), Έν δε κεφάλαιον επιγραφόμενον: Le jugement de Paris, ήτοι «Η κρίσις του Πάριδος» μετέφρασεν: «Η δίκη των Παρισίων» (!!)

Θα προσέξατε ότι δεν ταιριάζουν όλα τα μαργαριτάρια του Άννινου για τη Χώρα των Ανύπαρχτων, τη Νομανσλάνδη, μερικά ανήκουν δικαιωματικά στη Χώρα των Αγνώριστων, την Απωνία, όπου ζουν όσοι έχουν γίνει Αγνώριστοι λόγω μεταφραστικής ανεπάρκειας -περισσότερα δείτε στο άρθρο που έχω γράψει– ενώ κάποια άλλα είναι απλά μεταφραστικά μαργαριτάρια, έστω και πολύ διασκεδαστικά.

Για να τα πάρουμε με σειρά εμφάνισης, η Φαγέτα ανήκει στους Αγνώριστους, ενώ η Σοφία με τον σάκο της στους Ανύπαρκτους και στη Νομανσλάνδη. Στη Νομανσλάνδη ανήκουν και άψυχα, όχι μόνο έμψυχα, έτσι το Ξενοδοχείο του Θεού ασφαλώς παίρνει μια από τις πρώτες θέσεις στη νομανσλανδιανή τουριστική υποδομή (για θεϊκή φιλοξενία, διαφημίζεται), ενώ και η «σκόνη της εσκαμπέττης» πουλιέται σε κάθε νομασλανδιανό φαρμακείο.

Η διδασκάλισσα του βασιλέως και τα τουρκικά βιβλία, stricto sensu, δεν ανήκουν πουθενά, αλλά θα μπορούσαν να ενταχθούν στο νομασλανδιανό φολκλόρ, όπως, ας πούμε, τα καναπουτσάρ. Ο Θεοδωρέτος ετοιμάζεται να καταταγεί στους Αγνώριστους, όπου μάλλον θα πρέπει να στείλουμε και τον Τυφλό της Ασκόλης.

Η δίκη των Παρισίων είναι σκέτο μεταφραστικό λάθος, θαρρώ, αλλά ο Σταβάτος Μάτερος κατατάσσεται ανάμεσα στους ήρωες της Νομανσλάνδης. Στους προϊστορικούς ήρωες, πρέπει να πω, αφού το βιβλίο στο οποίο περιέχεται εκδόθηκε, βρίσκω χάρη στο γκουγκλ, το 1861, δηλαδή πριν από ενάμισι αιώνα (και κάτι χρόνια)! Κυριολεκτικά προϊστορικούς, μια και η ίδια η Νομανσλάνδη γεννήθηκε μόλις πριν από 73-74 χρόνια, όταν σε ελληνική εφημερίδα γράφτηκε, στις αρχές του Δεύτερου Πολέμου, ότι «ουδεμία κίνησις εσημειώθη εις την Νομασλάνδην», όπως απέδωσε ο δημοσιογράφος το «No man’s land», τη νεκρή ζώνη ανάμεσα στα δυο αντιμαχόμενα στρατεύματα, αν και ως όρος χρησιμοποιήθηκε κυρίως στον Πρώτο Πόλεμο.

Βέβαια, οι μεταφραστές του 1860 είχαν πολύ περισσότερα ελαφρυντικά από τους επόμενους -τους έλειπαν τα πάντα: όχι μόνο λεξικά δεν υπήρχαν, αλλά ούτε και η επαφή με τον άλλο πολιτισμό, επαφή βέβαια που έλειπε κι από τους αναγνώστες. Κι έτσι, όταν ο Γάλλος μεταφραστής ενός αμερικάνικου βιβλίου είδε τη φράση he tied his horse to a locust (έδεσε το άλογό του σε μια χαρουπιά), αγνοώντας ότι στα αμερικάνικα η χαρουπιά λέγεται locust-tree, αλλά κάποτε το tree παραλείπεται, σκέφτηκε ότι locust=ακρίδα, κι έτσι απέδωσε το locust με το sauterelle (ακρίδα) -δηλαδή “έδεσε το άλογό του σε μιαν ακρίδα”. Και σαν να μην έφτανε αυτό, έβαλε υποσημείωση και πληροφόρησε τους αναγνώστες του ότι στην Αμερική υπάρχουν γιγαντιαίες ακρίδες, και μια τέτοια ακρίδα, βαλσαμωμένη, ήταν έξω από το σπίτι για να δένουν οι επισκέπτες τα άλογά τους!

Ελαφρυντικά, έστω και λιγότερα,  βρίσκω και σ’ έναν μεταφραστή εφημερίδας, των αρχών του 20ού αιώνα, που γέννησε κι αυτός έναν ανύπαρκτο μεταφράζοντας ένα ειδησάριο των γαλλικών εφημερίδων, για τον ιταλό εργάτη Αουντούν ΛεΤίκε που δολοφόνησε ειδεχθώς τη γυναίκα του σε πόλη της Λωρραίνης -ενώ στην πραγματικότητα επρόκειτο για την πόλη Audun-le-Tiche. Ακόμα λιγότερα ελαφρυντικά είχε η μεταφράστρια που γέννησε τον Μποχεμιάν γύρω στο 1980 -κυρίως ελαφρυντικά άλλης τάξης, όταν η ορμητική αύξηση των μεταφρασμένων βιβλίων μετά τη μεταπολίτευση δεν μπορούσε πάντοτε να καλυφθεί από το υπάρχον μεταφραστικό δυναμικό.

Σήμερα με το Διαδίκτυο τα ελαφρυντικά είναι σαφώς λιγότερα -με ένα κλικ έχεις τον κόσμο στα ακροδάχτυλά σου. Σήμερα δεν είναι εύκολο να γεννηθούν ούτε γιγάντιες ακρίδες, ούτε ο Σταβάτος Μάτερος, αλλά λάθη γίνονται, επειδή πάντοτε θα γίνονται κι επειδή κάποιοι εκδότες θεωρούν πως μπορούν να συμπιέζουν όσο θέλουν τις τιμές. Κι αν προσθέσουμε εδώ τα διάφορα μεταφραστήρια, καταλαβαίνουμε ότι ο Μποχεμιάν δεν έχει πει την τελευταία του λέξη.

Advertisements

131 Σχόλια to “Ο Σταβάτος Μάτερος και άλλοι προϊστορικοί ήρωες της Νομανσλάνδης”

  1. Όπως έχω ξαναπεί, το αγαπημένο μου είναι ο αγώνας χωρίς ευχαριστώ < lutte sans merci 🙂

  2. Καλημέρα. Το βιβλίο του Άννινου εδώ http://tinyurl.com/p7g3jn7

  3. Επειδή στην Ανέμη είναι στα δύο και λίγο ασουλούπωτο, το κόλλησα, το καθάρισα, το έκοψα και το ανέβασα εδώ http://we.tl/jDUnq7jOyb Το λινκ ισχύει για μια εβδομάδα.
    Από τη γραμμτοσειρά, μου φαίνεται ότι έχει εκδοθεί στο μεσοπόλεμο. Αν γνωρίζαμε πότε λειτουργούσε ο οίκος Ελευθερουδάκης-Νίκας θα περιορίζαμε το χρονικό διάστημα.

  4. Θρασύμαχος said

    Ωραίους τόπους Νομανσλάνδης θα βρείτε στην ελληνική έκδοση του βιβλίου του Gustav Geib, «Παρουσίαση της Κατάστασης του Δικαίου στην Ελλάδα στη διάρκεια της τουρκοκρατίας και ως τον ερχομό του βασιλιά Όθωνα» (Γκοβόστης). Η καλή μεταφράστρια αναμετέγραψε τη γερμανική απόδοση ελληνικών τοπωνυμίων αντί να βάλει τα αυθεντικά, οπότε η Επίδαυρος Λιμηρά έγινε «Επίδαυρος Λιμέρα» (από το γερμανικό Limera), η Μεθώνη έγινε «Μόδο» (από το Modon) και ούτω καθ’ εξής.

  5. sarant said

    Καλημέρα, επανήλθα στο Διαδίκτυο, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    3: Μπράβο Γρηγόρη!

  6. Πάνος με πεζά said

    Ένα γνωστό και συνηθισμένο μας είναι το «βάρεσε μπιέλα». Η μπιέλα διεφάνη αρχικά ότι ήταν μια πιο καθημερινή λέξη για το διωστήρα (έμβολο) του κυλίνδου μιας μηχανής. Ωστόσο είναι μια ηχητικοποιημένη λέξη από το αγγλικό B.L.R=beyond local repair, πέραν επί τόπου επισκευής.

  7. Πάνος με πεζά said

    «του κυλίνδΡου» ! $#&^ τα κολλημένα πληκτρολόγια και τα sites που δεν έχουν «απόκριση» στο γρήγορο γράψιμο…

  8. Theban said

    6,7
    Πρόκειται για δυο εκφράσεις. Έχει ξανασυζητηθεί κι εδώ και στη λεξιλογία νομίζω.

  9. Ηλεφούφουτος said

    «…στους Αγνώριστους, όπου μάλλον θα πρέπει να στείλουμε και τον Τυφλό της Ασκόλης.»

    και θα βρει το δρόμο;

    Μερσί Γρηγόρη. Γιατί εγώ δεν είμαι Élefoufou sans merci!

  10. #5, 9
    Δεν είναι τίποτε σπουδαίο. Να είστε καλά.

  11. Δημήτρης Μ. said

    Είς δε των ευφυών και δηκτικών πολιτικών ανδρών της «παρελθιύδης» γενεάς, ο Θρασύβουλος Ζαΐμης, έλεγε περί του μεταφραστού ότι μετέβαλε τον επίσκοπον εις τενόρον!

    Μάλλον «παρελθούσης»

  12. «καναπουτσάρ». Αν το τρίτο γράμμα αντικατασταθεί με το ρο και προστεθεί η κατάληξη «ιό» έχουμε την λέξη της αργκό ο ορισμός της οποίας υπάρχει στο ‘www.slang.gr

  13. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα και τη διόρθωση (το είχα δώσει στον Τυφλό της Ασκόλης)

  14. IN said

    6. Μα νομίζω υπάρχει και Ελληνικό αντίστοιχο ακρωνύμιο στο στρατό (όχι που δεν θα υπήρχε) Π.Ε.Ε. (=Πέραν Επιτοπίου Επισκευής) και η (ακατανόητη για τους περισσότερους) έφραση «βγήκε πε» που ακουγόταν, νομίζω, τουλάχιστον στα χρόνια της δικής μου θητείας (πριν καμιά 20ετία).

  15. Voulagx said

    Τι ειναι ο σταβατος ματερος;

  16. munich said

    νομίζω το Stabat Mater Dolorosa του Ντβόρακ;

  17. munich said

    δλδ ένας ύμνος εκκλησιαστικός

  18. #15
    stabat mater http://en.wikipedia.org/wiki/Stabat_Materhttp://en.wikipedia.org/wiki/Stabat_Mater
    Μάλλον κάτι σαν τον ορθόδοξο Επιτάφιο Θρήνο

  19. sarant said

    Είναι το Stabat Mater του Ροσίνι

  20. andreas said

    Και για του λόγου το αληθές, να το πρώτο μέρος από το Στάμπατ Μάτερ του Περγκολέζι:

    Κι ένα μέρος από του αναφερθέντος Ροσσίνι, πικάντικο αυτό:

  21. #16
    Το έχουν μελοποιήσει πολλοί http://en.wikipedia.org/wiki/Stabat_Mater#Musical_settings

  22. Corsair said

    ευχαριστώ, το απόλαυσα!

  23. Gpoint said

    Κι εδώ από τον «μαέστρο» σε διεύθυνση Ρικάρντο Μούτι

  24. Ψάχνοντας τον Σταβάτο Μάτερο στο Γιουτιούμπ, στα αποτελέσματα βγήκε και ένα άλλο έργο του Ροσσίνη 😉 που μου θύμισε μιαν Αγνώριστη για την οποία έχω ξαναπεί, με μόνη λεπτομέρεια, αν έχει καμία σημασία, ότι την διάβασα στο Μίκυ Μάους: Την Σεμιραμίδη.

  25. Gpoint said

    Κάτι ξέχασα !

  26. Alexis said

    Νίκο στο τέλος της 2ης παραγράφου γράφεις «ο Ήλιος ήταν επιστημονικό προσωπικό», μάλλον «επιστημονικό περιοδικό» ήθελες να πεις.

  27. munich said

    ιδού και ο ντβόρακ

  28. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα και για τη διόρθωση!

  29. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Ἀπολαυστικό

  30. munich said

    Ο Σταβάτος Μάτερος του 18– είναι το Μαντάτο ρίλο του σήμερα.
    ακόμα γελάω με το μαντάτο ρίλο 🙂

  31. Alexis said

    #6, Σχετικά με τη μπιέλα: Θυμάμαι πολύ καλά ένα παλιό βιβλίο μηχανολογίας που έγραφε ότι «εντός του κυλίνδρου παλινδρομεί το έμβολο το οποίο μεταφέρει την κίνηση στο στροφαλοφόρο μέσω του διωστήρα (μπιέλας)»
    Θεωρώ λοιπόν απίθανο η λέξη να έχει συμπεριληφθεί σε επίσημα εγχειρίδια και να ετυμολογείται από το BLR.
    Άλλωστε το ΛΚΝ την ετυμολογεί από το ιταλικό biella και λημματογραφεί ξεχωριστά το BLR ως μπιελάρ.

  32. LandS said

    Κανένας μηχανολόγος ρε παιδιά να μας πει πως λένε οι φραντσέζοι ή οι ινγκλέζοι τον διωστήρ ;

  33. Πάνος με πεζά said

    Ακριβώς τα «Stabat Mater» δεν είναι σύνθεση ενός μόνο, είναι εκκληιαστικό ποίημα που μελοποιήθηκε με μελωδία διαφοροποιούμενη ανά συνθέτη, κατά παραγγελία διαφόρων Παπών (??? σωστός ο πληθυντικός;) αλλά και πολλές φορές διαφοροποιούμενη και στον ίδιο συνθέτη. Π.χ. ο Παλσετρίνα το συνέθεσε ως οκτάφωνο και ως δωδεκάφωνο κλπ. Με κάνατε να θυμηθώ την Ιστορία της Μουσικής που μάθαινα με το συγχωρεμένο το Βαληνδρά.

  34. Cornu Ammonis said

    Πολύ μου άρεσαν τα «τουρκικά βιβλία»! Ίσως αποτελούν τη λύση στο δίλημμα «δραχμή ή ευρώ»!! Άλλωστε, για να τα έχουν στη Νομανσλάνδη ως νόμισμα, κάτι θα ξέρουν… 🙂

  35. spyroszer said

    Ο Τυφλός της Ασκόλης, ιστορικόν διήγημα του ΙΔ’ αιώνος / υπό Πέτρου Φανφάνη, μεταφρασθέν εκ του ιταλικού υπό Α. Νικολαϊδου – 1874.
    http://www.sudoc.abes.fr//DB=2.1/SET=8/TTL=1/CLK?IKT=1016&TRM=%CE%9F+%CE%A4%CF%85%CF%86%CE%BB%CE%BF%CC%81%CF%82+%CF%84%CE%B7%CF%82+%CE%91%CF%83%CE%BA%CE%BF%CC%81%CE%BB%CE%B7%CF%82
    Cecco d’ Ascolli di Pietro Fanfani -1870.
    http://books.google.gr/books?id=BX0NAAAAQAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Pietro+Fanfani%22&hl=el&sa=X&ei=jT5qUoGiE-ek0AXMtYGgAg&ved=0CHEQ6AEwCDhG#v=onepage&q&f=false

    Πραγματικά μιλάμε για στραβομάρα!

  36. LandS said

    Υπάρχει ξεχωριστή κατηγορία «εκκλησιαστικό ποίημα» για ύμνο; Την εποχή που λέει η Βίκι ότι γράφτηκε όποιος έμπαινε στο κόπο να γράψει ύμνο για την Παναγιά, δεν τον έψελνε κιόλας;
    Εδώ http://www.stabatmater.info/index1.html υπάρχει CD με συνθέσεις από το 1490. Ούτε ο Αλουφάν και η Μισιρλού του.

  37. Ηλεφούφουτος said

    36 Αν την εποχή του μεταφραστή-στράβακα υπήρχε Τσεχική Δημοκρατία (ιταλ. Repubblica Ceca), η Νομασλάνδη ίσως να είχε αποκτήσει και την Τυφλή Δημοκρατία της.

  38. Φιλίστωρ said

    Ντβόρζακ είναι ο συνθέτης, βρε παιδιά. Όχι Ντβόρακ.
    http://en.wikipedia.org/wiki/Anton%C3%ADn_Dvo%C5%99%C3%A1k

  39. spiral architect said

    Καλημέρα. 🙂
    Εξαιρετική η σημερινή ανάρτηση.

    …οπότε επικράτησε να λένε “ο εισαγγελέας” για οποιονδήποτε έλεγε ανοησίες, …

    Στη δουλειά μου έλεγαν σε οποιονδήποτε τεχνίτη, εργοδηγό ή μηχανικό ηλεκτρολόγο, όταν πέταγε κάποια κοτσάνα τεχνικής φύσεως, ή έκανε κάποιο λάθος το: «Από που σε φέραν εσένα, απ’ τα Λιπάσματα;»
    Αν οι κοτσάνες ή τα λάθη συνεχιζόντουσαν διαχρονικά αφ’ ενός όλοι τον απόφευγαν, μην βγαίνοντας μαζί του σαν συνεργείο δύο ατόμων (οι ηλεκτρολόγοι σε εργασίες υπό τάση και για λόγους ασφαλείας δουλεύουν πάντα σε ζευγάρια) αφ’ ετέρου του έμενε σα ρετσινιά το παρατσούκλι «κορκόδειλος», (σικ!) άγνωστης προέλευσης. 😀

    Ο Μποχεμιάν είπε την τελευταία του λέξη 😉 δια στόματος ενός Περσικής καταγωγής τραγουδιστή:

    (το άσμα της ημέρας)

  40. munich said

    39
    Έχετε σαφώς δίκιο η προφορά μου είναι άθλια και εσφαλμένα νόμιζα ότι επιτρέπεται στους ξένους να μην προφέρουν σωστά το ř . αλλά το δουλεύω και αν χρειαστεί θα πάω και σε λογοθεραπευτή , τι να κάνουμε θα πλερώσουμε 😀

  41. Εθνικόφρων said

    Αξιότιμοι σύντροφοι,

    Το σημερινόν θέμα του κ. Σαραντάκου Νικολάου είναι «αβανταδόρικον», υπό την εξής έννοιαν: Ο πάς είς ημιμαθής δύναται να χαρή χαράν μεγάλην με την βλακείαν, αφέλειαν ή αγραμματοσύνην των κατά καιρούς επιδόξων μεταφραστών. Προβλέπω, λοιπόν, ότι τα σχόλια των μπολσεβίκων αναγνωστών θα υπερβούν τα 150 μέχρι του μεσονυκτίου, αν και σήμερον Παρασκευήν διασκεδάζει εκτός οικίας και η «κουτσή Μαρία»…

    Άλλον είναι, όμως, το θέμα του Εθνικόφρονος σήμερον…

    Μεταξύ των βιβλίων που θα σάς προσφέρω είναι και το εξαίσιον «Translation, an advanced resource book» των εκδόσεων Routletge (2004)

    http://www.scribd.com/doc/70622187/Translation-An-Advanced-Resource-Book-041528306X

    Αφού το καταβιβάσητε, υπάγετε εις την σελίδα 38, όπου θα αναγνώσητε τα εξής διδακτικά:

    «CONNOTATIVE MEANING
    The other area explored by Nida is connotative meaning, the emotional response evoked in the hearer. For instance, on various occasions in St John’s gospel, the Greek word gunai is translated as woman in the old King James Version but as mother in
    the New English Bible. The justification for this change is the positive connotation of the Greek which, the translators felt, merited a similarly positive translation equivalent (1969:95)».

    Τι δηλοί το απόσπασμα; Ότι η «πολιτική ορθότης» έχει εισαχθή εδώ και πολλάς δεκαετίας εις την Μεταφραστικήν δραστηριότητα. Γίνομαι σαφέστερος: Εις το 2ον Κεφάλαιον του Κατά Ιωάννην ευαγγελίου, ο αποσυνάγωγος Εβραίος Ραββίνος Ιησούς Χριστός απαξιοί να αποκαλέση την Παναγίαν μας «μητέρα» και την λέγει «γύναι»!.. ΙΔΟΥ το σχετικόν απόσπασμα: «Ιω. 2,1 Καί τή ημέρα τή τρίτη γάμος εγένετο εν Κανά της Γαλιλαίας, και ήν η μήτηρ τού Ιησού εκεί· Ιω. 2,2 εκλήθη δε και ο Ιησούς και οι μαθηταί αυτού εις τον γάμον. Ιω. 2,3 και υστερήσαντος οίνου λέγει η μήτηρ τού Ιησού προς αυτόν· οίνον ουκ έχουσι. Ιω. 2,4 λέγει αυτή ο Ιησούς· τι εμοί και σοί, γύναι; ούπω ήκει η ώρα μου. Ιω. 2,5 λέγει η μήτηρ αυτού τοίς διακόνοις· ό,τι αν λέγη υμίν, ποιήσατε»..

    ΕΠΙΣΗΣ, εις το 19ον Κεφάλαιον του Κατά Ιωάννην, ο Χριστός ευρίσκεται επάνω εις τον Σταυρόν και παραδίδει την μητέρα του εις τον αγαπημένον του μαθητήν.

    Αναγιγνώσκομεν από το ελληνικόν πρωτότυπον του Ευαγγελίου: «Ιω. 19,26 Ιησούς ούν ιδών την μητέρα και τον μαθητήν παρεστώτα ον ηγάπα, λέγει τή μητρί αυτού· γύναι, ίδε ο υιός σου. Ιω. 19,27 είτα λέγει τώ μαθητή· ιδού η μήτηρ σου. και απ εκείνης της ώρας έλαβεν ο μαθητής αυτήν εις τα ίδια»…

    Όπως, λοιπόν, γράφει το αγγλικόν απόσπασμα που σας παρέθεσα προηγουμένως, η μεν μετάφρασις του Βασιλέως Ιακώβου την λέξιν «γύναι» την μεταφράζει «woman», ενώ αι σύγχρονοι Αγγλικαί Μεταφράσεις την μεταφράζουν «mother», διά να μη πληροφορηθούν οι χαχόλοι Αγγλοσάξωνες πιστοί το εξής συνταρακτικόν γεγονός: Ο Ιησούς Χριστός (ως γράφει μετά πικάντικων λεπτομερειών το έγκυρον Ταλμούδ) εμίσει και εβδελύσσετο την μητέρα του Παναγίαν διότι ήτο γυνή ελαφρών ηθών και τον είχε γεννήσει μπάσταρδον μετά Ρωμαίου στρατιώτου του περιφήμου Πανθήρου!.. Και το επιχείρημα που χρησιμοποιούν οι Αγγλοσάξωνες μεταφρασταί της Καινής Διαθήκης είναι το «connotative meaning», τουτέστιν… η κατά συνεκδοχήν σημασία, δηλαδή τί υπονοούσε ο Ιησούς και όχι τί ξεστόμισε στο Κατά Ιωάννην!..

    Το ίδιον συμβαίνει σήμερον και με τους Έλληνας μεταφραστάς των Ευαγγελίων: Κατά την διάρκειαν του Μυστηρίου του Γάμου, ο ιερεύς λέγει την περίφημον φράσιν «Η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα», όπερ είναι εμπνευσμένον από τον αποσυνάγωγον Εβραίον Ραββίνον Σαούλ (καλλιτεχνικόν ψευδώνυμον Απόστολος Παύλος), όστις εις την Επιστολήν προς Εφεσίους 5,33 λέγει: «πλήν και υμείς οι καθ ένα έκαστος την εαυτού γυναίκα ούτως αγαπάτω ως εαυτόν, η δε γυνή ίνα φοβήται τον άνδρα»… Αυτό, λοιπόν, το «φοβήται» εδώ και λίγα έτη, οι Ορθόδοξοι θεολόγοι και παπαδοκαλόγεροι το μεταφράζουν «σέβεται» διά να μη σκεφθούν οι πιστοί πως το Χριστιανικόν Ευαγγέλιον είναι αντιφεμινιστικόν!..

    ΚΑΙ ΕΡΩΤΩ τον επαγγελματίαν μεταφραστήν κ. Σαραντάκον Νικόλαον, αλλά και απαξάπαντας τους μπολσεβίκους αναγνώστας του παρόντος Ιστολογίου: Από πότε η λέξις «φοβήται» εις τα ελληνικά σημαίνει «σέβεται»; Από πότε η λέξις «γύναι» με την οποίαν προσφωνεί δίς ο Ιησούς Χριστός την Παναγίαν εις το Ευαγγέλιον του Ιωάννου σημαίνει «μητέρα», ως μας λέγουν όλαι αι σύγχρονοι Αγγλικαί μεταφράσεις;..

    Περαίνω εδώ την λογοδιάρροιάν μου, διά να μη γίνω κουραστικός. Διά σήμερον σάς προσφέρω το αριστουργηματικόν βιβλίον της Οξφόρδης διά την Θεωρίαν και Πρακτικήν της Μεταφράσεως,

    όπως και ένα θαυμάσιον εγχειρίδιον διά τους μεταφραστάς υπό τον εύγλωττον τίτλον «In Other Words, a Course Book on Translation»

    Τέλος, σας προσφέρω τα ΑΠΑΝΤΑ του Καβάφη εις τα αγγλικά, με παράλληλον παράθεσιν του ελληνικού πρωτοτύπου, προκειμένου να κάμετε τας συγκρίσεις σας, διά την επιδεξιότητα των αγγλοσαξώνων μεταφραστών.

    http://www.poemhunter.com/i/ebooks/pdf/constantine_p_cavafy_2012_3.pdf

    Και εις άλλα με υγείαν

    ΕΘΝΙΚΟΦΡΩΝ Έλλην και ουχί Ρωμηός καρπαζοεισπράκτωρ
    Μέγας Ευεργέτης του παρόντος Ιστολογίου (Βιβλιοθήκη Loeb, Λεξικόν Liddell-Scott κλπ.)

  42. Alexis said

    #40: Α μπράβο, άρα ο Μποχεμιάν δεν είναι ανύπαρκτος, έχει γράψει την περίφημη Ραψωδία του την οποία διασκεύασε ο Φρέντι! 🙂

    Κάτι μου λέει μάλιστα ότι έζησε και δημιούργησε την ίδια περίπου εποχή με τον επίσης σπουδαίο συνθέτη Τζιανμπατίστα Ροβιόλι!

  43. Εννοείται, και για όποιον δεν θυμάται ή δεν πρόλαβε τι έχει ειπωθεί εδώ, να και το λινκ: http://uncyclopedia.wikia.com/wiki/Levon_Bohemyan

  44. Κόκκινος Πλανήτης said

    Πρόβλημα υπερπληθυσμού στην Νομανσλάνδη! πολλές γεννήσεις, μηδέν θάνατοι.
    Μπιέλα = Rod ή Conrod
    http://en.wikipedia.org/wiki/Connecting_rod
    Τα περισσότερα της πιάτσας του αυτοκινήτου – μοτοσυκλετας είναι Γαλλικής προέλευσης, όπως και εδώ από το bielle.
    Και των καραβιών συχνά Ιταλικά.
    Ο Μπαμπι γράφει ότι η μπιέλα είναι ιμάντας! τουλάχιστον στην 1η Έκδοση.

  45. Κόκκινος Πλανήτης said

    το 45 για το 33

  46. Γς said

    >42:
    >εμπνευσμένον από τον αποσυνάγωγον Εβραίον Ραββίνον Σαούλ (καλλιτεχνικόν ψευδώνυμον Απόστολος Παύλος)

    😉

  47. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    44: Με πρόλαβες, μπράβο!

    42: Το «γύναι» είναι μάλλον αγενής προσφώνηση, καλά το λες.

    36: Μπράβο Σπύρο!. Και η «γυνή με το βελούδινον περιδέραιον» υπάρχει, στην Εθνική Βιβλιοθήκη.

  48. spyroszer said

    Μου φαίνεται λίγο υπερβολικό αυτό που λέει ο Άννινος, ότι ο ίδιος ο Τρικούπης είδε τις αγγελίες στις εφημερίδες για τον «Σύλλογο Εισαγγελέων» και ότι ανησύχησε και ανέθεσε στον τότε αστυνομικό διευθυντή Κοσονάκο να ερευνήσει το θέμα. Ο οποίος Κοσονάκος λέει έγινε και μέλος του Συλλόγου.

  49. «Οι μαργαρίται – των μαργαριτών»!! Γιατί εμένα αυτό μου φέρνει σε μαργαρίτες και όχι σε μαργαριτάρια;;; 😉
    Παρεμπιπτόντως, ξέρουμε πότε (και κυρίως γιατί) καθιερώθηκε ο όρος «μαργαριτάρι» για τέτοιου είδους λάθη;

  50. ππαν said

    50: Ο μαργαρίτης. Σύμφωνα με τον Κουμανούδη το 1896. Αργά μου φαίνεται. Προφανώς από τα γαλλικά όπου είναι perle η κοτσάνα και η πέρλα-μαργαριτάρι.

  51. IN said

    48β: Σε σύγχρονο «κόντεξτ» είναι αγενής προσφώνηση, αλλά πώς συμπεραίνετε ότι το ίδιο ίσχυε και την εποχή που γράφηκαν τα Ευαγγέλια; Ρωτάω, μπορεί όντως να έχετε κάποιο στοιχείο, αλλά κάντε τον κόπο να μας το πείτε. Γιατί στην εξήγηση που δίνει στα Αγγλικά ο Εθνικόφρων γίνεται λόγος για «positive connotation of the Greek». Λάθος κάνανε, δηλαδή, οι Άγγλοι μεταφραστές, και είδαν positive connotation σε κάτι που είχε αρνητική χροιά;

    Και [τώρα το σκέφτηκα αυτό] φαντάζεστε τι πρόβλημα θα δημιουργήσει στους μεταφραστές του μέλλοντος [ή ίσως να δημιουργεί και τώρα] το «ρε μ…. «; Άντε να βρεις πότε έχει positive connotation (οικειότητα μεταξύ φίλων) και πότε είναι βρισιά!

  52. Μαρία said

    51
    Μια αναφορά στον Ασμοδαίο του 1883.
    https://sarantakos.wordpress.com/2009/02/22/margaritar/#comment-5077

  53. Άλλος ένας μπολσεβίκος που απόλαυσε το σημερινό άρθρο. και θυμήθηκα από ένα παλιό μου ποστ ότι αν σπάσετε μερικά ποτήρια σε πολλά κομμάτια, κάθε κομμάτι γίνεται ένα νέο ποτήρι! Φαινόμενο από το μακρινό 1928, που οι μπόλικοι μπολσεβίκοι επιστήμονες αναγνώστες μπορούν να αναλύσουν.

  54. Yannis said

    Απολαυστική η προϊστορία!

    Κατεβάζοντας από την Ανέμη το βιβλίο του Αννινου διαπίστωσα ότι έχουν διαφορετικές χρονολογίες γέννησης και θανάτου (1862-1938) αντί του 1852-1934, που δίνει ο Νικοκύρης κι άλλες διαδικτυακές πηγές. Ξέρει κανείς ποιο είναι το σωστό (π.χ. από παλια εγκυκλοπαίδεια);

  55. Μαρία said

    55
    Ο Ήλιος δίνει 1852-1934.

  56. Yannis said

    56. Ευχαριστώ!

  57. Christos said

    Για μαργαριτάρι από τα αποδυτήρια/το εξώφυλλο, θυμάμαι και μια μετάφραση του Λαβκραφτιανού Haunter of the Dark. Ο μεταφραστής μάλλον ήταν βιαστικός και το απέδωσε ως Ο Κυνηγός του Σκότους, αντί για Ο Θαμώνας του Σκότους (ή κάτι τέτοιο). Τρέχα γύρευε.

  58. Christos said

    Στο ίδιο βιβλίο, το ομώνυμο διήγημα το έχει μεταφράσει μέ άλλον τίτλο, Ο Δαίμονας του Σκοταδιού…

  59. Πέπε said

    @34 & 37: Μα και σ’εμάς, στο ελληνικό ορθόδοξο υμνολόγιο, υπάρχει αυτό: παίρνεις ένα κείμενο -που μπορεί κάλλιστα να έχει ήδη μελοποιηθεί- και το μελοποιείς σε νέα μελωδία. LandS, ψάξε λίγο στο ΥΤ πόσα διαφορετικά «Κύριε εκέκραξα» υπάρχουν. Ακόμη και για το Χριστός Ανέστη, δεν υπάρχει μόνο η γνωστή μελωδία αλλά και άλλες.

    Στη Δυτική λόγϊα Μουσική (όπου ίσως δεν υπάρχει τόσο κάθετη διάκριση εκκλησιαστικής/κοσμικής μουσικής) ένα σωρό συνθέτες έχουν γράψει Λειτουργίες, κατά παραγγελία εκκλησιαστικών αρχόντων. Το κείμενό τους είναι πάντα το ίδιο.

  60. ΠΑΝΟΣ said

    10:Ευχαριστούμε για το βιβλίο τού Άννινου.Θαύμασα την γλώσσα.Πλούσια,χυμώδης,δίχως να είναι ακραίος τής καθαρεύουσας.Έχει κάπου ας πούμε «παμφαής ήλιος».Όλοι το «φως»,»φωτεινός» δεν τα λέμε και τα ξέρουμε;Τι έλεγε ο Κώστας Χατζηχρήστος σε μια ταινία; «μην είμαστε κι υπερβολικοί,μην είμαστε κι πλιονέκτες,μην τα θέλουμε κι όλα δικά μς».Για τον Ντβόρζακ,με πρόλαβαν,μπράβο!

  61. Γς said

    54:
    ηγοράσθη

  62. spyroszer said

    53. Ο Ασμοδαίος σχεδόν αμέσως μετά την επανέκδοσή του, το 1880 (είχε διακόψει από 1876-1880), καθιέρωσε στήλη «κοινοβουλευτικοί μαργαρίται». Μετά η ίδια στήλη υπήρχε και στο Άστυ. Πιθανόν ο Άννινος να το καθιέρωσε.
    http://xantho.lis.upatras.gr/pleias/index.php/asmodaios/issue/view/7358

  63. spyroszer said

    53. Μαρία, έχεις ξεχάσει τις δικές σου παραπομπές 🙂 🙂
    https://sarantakos.wordpress.com/2012/02/24/margaritaria/#comment-103515

  64. πρέπει νὰ γράψω κἄτι γιὰ τὸν Σταβᾶτο Μάτερο καὶ τὴν Νομανσλάνδη, ἀλλὰ εἶμαι πτῶμα!

  65. SophiaE said

    Κι εγώ έχω δουλειά αλλιώς θα έγραφα την προιστορία της Νομανσλάνδης…

  66. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    Σε σχέση με το μαργαριτάρι, η ελληνική πρώτη ανεύρεση είναι παλιότερη από την του γαλλικού perle, αλλά μάλλον οι Γάλλοι δεν το έχουν ψάξει καλά.
    Ο μαργαρίτης = το μαργαριτάρι.

  67. sarant said

    52: Δεν θυμάμαι πού έχω διαβάσει/ακούσει ότι το γύναι ήταν αγενές. Μπορεί να κάνω λάθος.

  68. Τάσος Αράπης said

    Le systeme bielle-manivelle: To σύστημα διωστήρα -στροφάλου = μετατροπέας γραμμικής κίνησης σε περιστροφική. Ο διωστήρας=μπιέλα, αγγλιστί connecting rod ή con-rod (informal). To έμβολο =πιστόνι συνδέεται με τον διωστήρα, piston στην αγγλική κ γαλλική. Εξού και »βάρεσε μπιέλα» ,»έκοψε μπιέλα», »κόλλησε πιστόνι» – για τις μηχανές εσωτερικής καύσης. To TLA beyond local repair άλλο πράγμα, ως εκφραση: »βγήκε BLR»

    Για να βγεί καλή η μετάφραση της Μαρτυρίας ήθελε… θητεία στην ΚΝΕ. Κατά πως φαίνεται, απαραίτητο αξεσουάρ σε κάθε sounding resume.Έστω στους Νέους Πρωτοπόρους…Τότε τους πιονέρους και τα κομσομόλια θα τα έπαιζε στα δάχτυλα.

    Ο Μποχεμιάν υπάρχει, είναι συνθετάρα και έπαιζε στους Queen. Εξού και το άσμα Bohemian Rapsody.

  69. akis51 said

    @ 6, Πάνος με πεζά : Καθυστερημένη διόρθωση στην επεξήγηση σας για την «μπιέλα» ! Δεν έχει καμία σχέση το Αγγλικό BLR, απλώς
    στα Γαλλικά ο διωστήρας είναι bielle. Και γιά όσους δεν το γνωρίζουν, ο λόγος που έχουν επικρατήσει οι Γαλλικές προφορές στα
    μηχανικά των αυτοκινήτων είναι ότι οι πρώτοι διδάξαντες τούς Έλληνες μηχανικούς ήταν μέλη τής Γαλλικής Στρατιωτικής Αποστολής (1910
    και μετά). Έτσι λέμε καρμπυρατέρ, ντιστριμπιτέρ αντί των «καρμπιουρέητορ», «ντιστρίμπιουτορ». Τα πρώτα εγχειρίδια συντηρήσεων
    μεταφράστηκαν από αξιωματικούς και ..έπεσε καθαρεύουσα σύννεφο ! Απανθρακωτήρ το καρμπυρατέρ, διωστήρ η μπιέλα, σώτρον
    η ζάντα, επίσωτρα τα λάστιχα, κ.ο.κ.

  70. munich said

    συγχωρέστε μου τη βλαχιά αλλά τα χα μάθει από παλιά Ντβορακ και βαν Γκογκ, τώρα ξέρω ότι είναι ντβορζακ και φαν Γχογχ αλλά μου βγαίνει αυθόρμητα το λάθος και ας μην μπορούν οι Ολλανδοί να μου δείξουν το σωστό δρόμο για το μουσείο…

  71. Απέραντο Μπορντέλο said

    Σύντροφε Σαραντάκο,

    θέλω να καταγγείλω από το αντιρατσιστικό μπλόγκ σου τον υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη, γιατί εξέδωσε και προλόγισε ένα κατάπτυστο βιβλίο για την Φυλετική Συνέχεια των Ελλήνων

    http://www.bookoffers.gr/index.php/frontend/campaigns/single/317/-

    Το οποίο, επειδή η μισή Χρυσή Αυγή είναι στη φυλακή, δεν το αγοράζει κανείς και ο Άδωνις το πουλάει μισή τιμή για να βγάλει κανένα φράγκο, δεδομένου ότι και η Ευγενία είναι άνεργη.

    Διαδώστε!

  72. Φωτοτυπάκιας said

    Δεν ξέρω αν ανήκει στους ήρωες της Νομανσλάνδης, πάντως πριν από λίγο το κανάλι Αντένα ανακάλυψε το γονίδιο του Αλμπίνο!

  73. Διονύσης said

    @73, καλά το αντ1 έχει κάνει και ρεπορτάζ για το χιονοδρομικό της Γκώνιας.

    http://www.tokoulouri.com/international/el_snowboard/

  74. Φωτοτυπάκιας said

    Να δω πώς θα τελειώσουν αυτή την υπόθεση με το πεντάχρονο κορίτσι, γιατί αυτό έχει σημασία. Μιλάμε για γκάφα ολκής. Τα εδώ ανεύθυνα τζιμάνια που δώσανε τεράστια δημοσιότητα στο γεγονός, θα το θυμούνται για πολύ καιρό το χαστούκι που φάγανε.

  75. sarant said

    Kαι μακάρι τελικά ζημιωμένο να μη βγει το κοριτσάκι.

  76. physicist said

    Παιδιά, επειδή δεν το έχω παρακολουθήσει λεπτομερώς, πού ακριβώς είναι η γκάφα; Εννοείτε την αρχική υπόθεση ότι το κοριτσάκι δεν ήταν τσιγγανάκι επειδή ήταν ξανθό, που φαίνεται να διαψεύστηκε; Σε κάθε περίπτωση, η υπόθεση ότι δεν ήταν παιδί της οικογένειας στην οποία βρέθηκε είναι αλήθεια, όχι;

  77. Στην Κανά δεν ήταν η προσφώνηση »γύναι» το πρόβλημα, αλλά το »τι εμοί και σοί» που ακολούθησε.

  78. sarant said

    77: Η γκάφα έγκειται στο ότι το παιδί δεν είχε κλαπεί όπως έλεγαν τα κανάλια και ότι οι εξηγήσεις των θετών γονέων ήταν αληθινές στα βασικά τους σημεία.

    78: Σωστά, το «τι εμοί και σοί γύναι». Αυτό με επηρέασε.

  79. Μαρία said

    77
    Και πήραμε μια γερή δόση ρατσισμού για το ξανθό αγγελούδι που τελικά παραμένει γυφτάκι.
    http://left.gr/news/synigoros-toy-paidioy-fiasko-mythoplasies-kai-tromokratia-eis-varos-ton-roma-apo-ta-mme

  80. #77 Μερικές ακόμα πληροφορίες για τη μικρή Μαρία (αν δουλέψει το λινκ, φυσικά)…
    http://left.gr/news/test-dna-tha-deixei-poioi-einai-oi-goneis-tis-mikris-marias

  81. Yannis said

    Μόλις διάβασα ένα κείμενο Ολοκαύτωμα ελληνικών και μετάφρασης:
    http://tvxs.gr/news/taksidia-sto-xrono/pos-i-dania-boithise-toys-ebraioys-apo-ti-mania-ton-nazi
    Π.χ.
    «η δανεική κυβέρνηση παραιτείται.»
    «το ένα πέμπτο των γαλλικών και ιταλικών Εβραίων έχασαν τη ζωή τους»
    «πριν από το θάνατό του το Ισραήλ τον τίμησε με το βραβείο «Δίκαιο των Εθνών». «

  82. physicist said

    #79, #80. — Ναι, δεν τα είχα διαβάσει αυτά. Ώστε το θέμα για μερικούς ήταν αν η μικρή Μαρία ήταν κόρη ξανθών Αρείων που την είχαν αρπάξει οι γύφτοι. Μάλλον θάπρεπε να το είχα φανταστεί …

  83. physicist said

    Α, οι ευχαριστίες και για το #81, ασφαλώς.

  84. Μαρία said

    83
    Greeks told us gipsies don’t steal babies – now we know that they do
    http://www.dailyrecord.co.uk/news/uk-world-news/ben-needhams-mum-kerry-greeks-2472103
    Ένα απ’ τα πιο κουφά το είπε η αδερφή του Μπεν, οτι η μικρή μπορεί να είναι …παιδί του.

  85. physicist said

    #82. — Γιάννη, οι γαλλικοί και οι ιταλικοί Εβραίοι μου θύμισαν μιαν (υπερ-)διόρθωση που είχε κάνει ο Ρένος Αποστολίδης σ’ ένα γιουτουμπάκι σε σχέση με το επίθετο «Σοβιετικός» που χρησιμοποιούσαμε όλοι μας για τους πολίτες της ΕΣΣΔ. Συγκεκριμένα, είχε πει ότι το «Σοβιετικός» είναι αμορφωσιά και το σωστό είναι «Σοβιετός» (κατά το Ελβετός), εννοώντας, φαντάζομαι, ότι «σοβιετικός» είναι το αντίστοιχο του γαλλικός, ιταλικός κλπ.

    Εμένα μου φαίνεται υπερβολή αυτή η παρατήρηση και νομίζω ότι και λάθος να είναι το «Σοβιετικός» κατατάσσεται στην κατηγορία των λαθών που νομιμοποιήθηκαν από την ευρεία χρήση. Αναρωτιέμαι τι λέει ο Νικοκύρης γι’ αυτό.

  86. physicist said

    #85. — Μαρία, έχω ένα Ίντερνετ της κακιάς συμφοράς αυτή τη στιγμή και ο σύνδεσμος κολλάει, δεν μπορώ να το διαβάσω.

  87. sarant said

    82: Ιταλικοί εβραίοι σημαίνει (ότι η μετάφραση έγινε από) μηχανάκι.

    86: Ο Ρένος εδώ είναι εντελώς οφσάιντ, αφού και τα λεξικά και όλες οι πηγές χρησιμοποιούσαν το «σοβιετικός» και για το όνομα των κατοίκων της ΕΣΣΔ αλλά και ως επίθετο. Δηλαδή δεν είναι καν λάθος, ούτε αμορφωσιά, είναι ένα σημείο όπου η γλώσσα έχει μια αδυναμία.

    Η αλήθεια είναι ότι κάποιοι, συναισθανόμενοι αυτή την αδυναμία, λάνσαραν τον όρο «Σοβιετός» -νόμιζα ότι η πατρότητα του όρου ανήκει στον Άρη Αλεξάνδρου που τον χρησιμοποιεί ευρέως στις μεταφράσεις του, αλλά δεν αποκλείω να είναι ιδέα του Ρένου. Ωστόσο, όπως και τόσες άλλες λογικές προτάσεις, ο «Σοβιετός» δεν έπιασε.

  88. physicist said

    #88. — Ευχαριστώ, Νίκο. Πάντως, αν είναι αδυναμία της δικής μας γλώσσας ειδικά για τους Σοβιετικούς, τότε τα αγγλικά την έχουν για όλες τις εθνικότητες.

  89. Διονύσης said

    #89. Μπορεί για τη δομή των αγγλικών να μην είναι αδυναμία. Άλλωστε είναι γνωστά για την απλότητα τους (επιφανειακή εκτίμηση γιατι σε γραμματικούς όρους που εμείς έχουμε της παναγιάς τα μάτια οι Εγγλέζοι με ένα s καθάρισαν, αλλά έχουν και κάτι παλούκια και αυτοί π.χ. phrasal verbs κ.α. ενώ το συντακτικό τους δεν το λες κι εύκολο – το αποδεικνύουν και κάποια μαργαριτάρια των ελληνικών μεταφράσεων).

    Υπάρχει και η τάση χρήσης διαφορετικών όρων για το εθνικό και για το επίθετο (π.χ. Sweden – Swedes – Swedish, Denmark – Danes – Danish, Scots, Turks) αλλά οι περιπτώσεις μάλλον είναι λίγες.

  90. Yannis said

    86. Αγαπητέ Φυσικέ, το να γράφεις «ιταλικοί και γαλλικοί Εβραίοι» σε ένα άρθρο για το Ολοκαύτωμα, πέρα από λάθος, νομίζω ότι είναι τρομερό. Είναι σαν να γράφεις για πράγματα ή για ράτσες ζώων, πράγμα το οποίο αναιρεί τα όσα θέλει να υποστηρίξει το δημοσίευμα.
    Οσο για το Σοβιετικός, συμφωνώ με το Νικοκύρη.

    Σέρνεται το Ιντερνετ στη Ντωυτσλάνδη; 🙂

  91. Yannis said

    90. Να προσθέσω και τα Spaniards, Jews?

  92. physicist said

    #90, #92. — Σε καμία περίπτωση δεν υποτιμώ τη δομή των αγγλικών, και τα φρέηζαλ και όλα τα ωραία τους. Νομίζω όμως ότι αυτή η ιστορία με τα εθνικά ονόματα (πλην των εξαιρέσεων που αναφέρετε) φέρνει κάμποσο κόσμο σε αμηχανία, τουλάχιστον στη Γερμανία, όπου η μητρική γλώσσα κάνει τη διάκριση (Grieche-griechisch, Italiener-italienisch κλπ.)

    #91. — Η ασέβεια είναι ολοφάνερη, γιαυτό και δεν τη σχολίασα, αγαπητέ Γιάννη.

    Όχι, δεν είμαι στην Ντώυτσλαντ, αυτές τις μέρες τριγυρνάω στην Ισπανία και το Ίντερνετ του ξενοδοχείου κουτσαίνει. Η σύνδεση είναι τυχαία μεταβλητή. 🙂

  93. Yannis said

    93. Καλή διασκέδαση!

  94. physicist said

    #94. — Ό,τι διασκεδάσαμε-διασκεδάσαμε, Γιάννη. Φάγαμε απόψε τα κέρατά μας από λιχουδιές με τους συναδέλφους, κάτι ασύλληπτα ισπανικά ζαμπόν, κάτι μαντσέγκα και τσούρρος με σοκολάτα στο καπάκι, τελέιωσε. Από αύριο πίσω στα βουρστ. 🙂

    Καληνύχτα!

  95. Gpoint said

    Με κίνδυνο να παρεξηγηθώ θεωρώ το ιταλός σκύλος πιο σωστό από το ιταλικός σκύλος. Δεν ισχύει όμως το ίδιο για τα ραδίκια όπου είναι γνωστά τα ιταλικά και άγνωστα τα ιταλά…

  96. Γς said

    Μαζί με τα ραδίκια και το σίγμα το τελικό.
    Ο συμμαθητής μου ο Σισμανόπουλος. Στραβά το πήρε το «ς» απ την αρχή (πριν 65 χρόνια).
    Το έλεγε σίγμα ιταλικό.

  97. Γς said

    Τώρα κοιμάστε και ίσως βλέπεται όνειρα.
    Ονειρα της πλάκας.
    Ο Γς όμως…

  98. Gpoint said

    Μην απελπίζεσαι που ξύπνησες. Αμα το παλέψεις μπορεί να δεις και την συνέχειά του αλλά δεν σε βλέπω να τις κερδίζεις.

  99. Γς said

    Dreams where the umbrella is folded
    Into the path you are hurled
    And the cards are no good that you’re holding
    Unless they’re from another world

  100. sarant said

    Kαλό αυτό με το ιταλικό σίγμα!

  101. 95 ζαμπόν η χαμόν; ισπανικά ή καταλάνικα; διαδοχικές ιεροσυλίες και καραβίδα; εξηγήσου 🙂

  102. physicist said

    #95. — Χαμόν, σερράνο, τσορίθο και άλλα περιποιημένα. Πανδαισία σε λέω αλλά θα χάσω το αεροπλάνο άμα ξηγηθώ λεπτομερώς. 🙂

  103. michm said

    Χίλια ευχαριστώ όλους σας, από τα βιβλία μέχρι τα χαμόν και τα τσούρος με σοκολάτα (της κόλασης ε). πιστός αναγνώστης σας.
    Michm

  104. Φωτοτυπάκιας said

    (77) Είναι γκάφα, αποτυχία και ρεζιλίκι, όλου του «οργανωμένου» κράτους για διάφορους πολύ σοβαρούς λόγους που έχουν να κάνουν με τη ζωή του μικρού κοριτσιού.
    Τώρα που αποκαλύφθηκε ότι το κορίτσι είναι «παράνομα»—εγώ θα έλεγα ανεπίσημα — υιοθετημένο, και η βιολογική του μητέρα είναι αυτή η πάμφτωχη γυναίκα, τι πρόκειται να γίνει;
    Το κοριτσάκι θα επιστρέψει στους βιολογικούς του γονείς;
    Το κορίτσι θα δοθεί σε ίδρυμα της Βουλγαρίας, όπως ανακοινώθηκε;
    Μήπως θα δοθεί στο Χαμόγελο του Παιδιού, το οποίο πιστεύω ότι δεν έπρεπε να ανακατευτεί σ’ αυτή την υπόθεση;
    Ή μήπως θα δοθεί πάλι πίσω στην θετή του οικογένεια;
    Ό,τι και να γίνει, ζημιωμένο θα βγει το κοριτσάκι που θα έχει υποστεί τεράστια ταλαιπωρία.

  105. Yannis said

    96. Ναι, σωστό. Οπως λέμε ο «Ανδαλουσιανός σκύλος».

  106. Triant said

    Σιγά μη λένε ντιστριμπιτέρ το τρισιμπιτέρ και καρμπιρατερ το καρμπιλατέρ… 🙂

  107. sarant said

    105: Δυστυχώς, έτσι είναι!

    107: 🙂

  108. physicist said

    #105. — Είναι σωστό ότι αν οι Αρχές είχαν χειριστεί το ζήτημα με περισσότερον επαγγελματισμό και λεπτότητα, το κοριτσάκι θα είχε αποφύγει ανώφελη ταλαιπωρία και έκθεση στα ΜΜΕ της συμφοράς. Ωστόσο, το βάρος της ευθύνης για τη δυστυχία αυτών των παιδιών πέφτει στους γονείς τους, ας μη γελιόμαστε.

  109. leonicos said

    Θυμάμαι ένα καλαίσθητο βιβλίο της γιαγιάς μου που μιλούσε για κάποιον ‘βοημό’ που είχε κάποιον μυστηριακό ρόλο, δεν θυμάμαι ακριβώς. Είχα εντυπωσιαστεί από το βοημός και αναρωτιόμουν γιατί δεν τον λέει ‘τσέχο’ οπότε ρώτησα τη γιαγιά μου. Τσέχο; Δεν είμαστε καλά! Τον βοημό; Της εξήγησα πού είναι η Βοημία. Εκείνη γέλασε και μου είπε υπάρχει και άλλη Βοημία, στη Γαλλία, απ’ όπου προέρχοινται οι τσιγγάνοι. Έτσι φωτίστηκα.

    Α προπό! Στο παλιό Οφθαλμιατρείο επίτης Πανεπιστημίου υπάρχει η εξής επιγραφή: ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ. Οι ίδιοι όμως έχουν έδρα επί της οδού ΘΟΥΚΙΔΙΔΟΥ. Αυτό λέγεται ‘νεότερος ιωτακισμός’

  110. Γς said

    110 @ Λεώ
    Εντάξει. «Κτήριο» και «Θουκυδίδου».

    Και μόλις σχόλαγε ο Γς δίπλα απ το Οφθαλμιατρείο στη Σίνα έτρεχε 10 συνεχόμενα κατοστάρια σε 5 λεπτά (Σίνα-Εδουάρδου Λω-Σταδίου-Κολοκοτρώνη-Βουλής-Απόλλωνος-Θουκυδίδου) ένα χιλιόμετρο περίπου μέχρι το Παρθεναγωγείο Χιλλ που σχόλαγε την ίδια ώρα η δικιά του.
    Κι ήταν μετά 25 χρόνια στο Κολυμβητήριο της Βουλιαγμένης που η δασκάλα κολύμβησης της κόρης του τον πλησίασε και του είπε στ αυτί γλυκά γλυκά: -Γιάννη;
    Τόσα τρεξίματα και δεν την γνώρισε.

  111. Gpoint said

    # 112

    Εσένα έπρεπε να σε λέγανε ΣουΓου (Σπήντυ Γκονζάλες !! )

  112. Γς said

    112:
    Το τρέξιμο από μόνο του δεν λέει…

  113. sarant said

    110: Δεν νομίζω ότι υπάρχει άλλη Βοημία στη Γαλλία, οι μποέμ λέγονται έτσι από τους Βοημούς της Τσεχίας.

  114. Yannis said

    110, 114. Κι όμως… Φαίνεται ότι η γιαγιά κάτι θυμόταν σωστά. Σύμφωνα με τη Wikipedia και το λεξικό του Βοσπόρου (Οξφόρδης),

    (also bohemian )a socially unconventional person, especially one who is involved in the arts.
    [mid 19th cent.: from French bohémien ‘Gypsy’ (because Gypsies were thought to come from Bohemia, or because they perhaps entered the West through Bohemia).]

    Αρα, έκφραση γαλλική για τους τσιγγάνους.

  115. sarant said

    115: Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το μποέμ είναι γαλλική έκφραση, και αυτό κανείς δεν το αμφισβήτησε -όμως η γιαγιά του Λεώνικου έλεγε ότι υπάρχει και άλλη Βοημία πέρα από τη γνωστή.

  116. Yannis said

    116. Αυτό που παρατήρησα (εμμέσως, ίσως) είναι το πώς η γαλλομαθής γιαγιά «ταίριαξε» το σωστό με το λάθος 🙂
    Λόγω εκπαίδευσης; Λόγω ηλικίας;

  117. Μα φυσικά bohémien σημαίνει γαλλικά Τσιγγάνος (υπάρχει και γνωστό σονέτο του Baudelaire, Les Bohémiens en voyage), και από κει (όχι απευθείας από τη σημασία «Βοημία») έφτασε να λέγεται bohême ο κόσμος των ελαφρώς περιθωριακών καλλιτεχνών κλπ.
    Ως «Σκηναί του Βοημικού Βίου» είχε μεταφραστεί από το Ροΐδη το «Scènes de la vie de Bohême» του Henri Murger, που βεβαίως δεν αναφέρεται στα ήθη και έθιμα των Τσέχων και που ενέπνευσε και τη γνωστή όπερα του Πουτσίνι.

  118. physicist said

    Έτσι, μόνο έμμεση έμμεση η σχέση με τη Βοημία. Για να γίνει κανείς Μποέμ της Πράγας πρέπει πρώτα να πάει τουρνέ στην Αυστραλία. Εκεί υιοθετεί το νέο όνομα και το νέο έμβλημα — ίσως το πιο πρωτότυπο που έχει ευρωπαϊκή ποδοσφαιρική ομάδα.

  119. Γς said

  120. Emphyrio said

    Εξαιρετικος ο πατριωτης μου με τους Εισαγγελεις του…

    Για το Stabat mater τα ελαχιστα λατινικα μου μου ψυθιριζουν «Ιστατο η μητηρ» (αντε, «Στεκοταν η μητερα» για οσους δεν μπορουν να διαβασουν καλα χωρις τα σκουληκακια)

  121. Emphyrio said

    ψιθυριζουν – σορρυ

  122. 118

    Ως “Σκηναί του Βοημικού Βίου” είχε μεταφραστεί από το Ροΐδη το “Scènes de la vie de Bohême” του Henri Murger, που βεβαίως δεν αναφέρεται στα ήθη και έθιμα των Τσέχων και που ενέπνευσε και τη γνωστή όπερα του Πουτσίνι.

    Και την όμορφη ταινία του Καουρισμάκι, La vie de bohème (1992).

  123. Αυτό με τα phrasal verbs και την υποτιθέμενη δυσκολία /παραξενιά τους δεν το χώνεψα ποτέ. Και τα ελληνικά έχουν phrasal verbs. Μόνο που η προσθήκη στο ρήμα, που του αλλάζει ή εξειδικεύει την έννοια, κολλάει πριν από αυτό, και το κάνει σύνθετη λέξη: π.χ. θέτω, και μπροστά απ΄αυτό ανά κατά διά μετά παρά από επί, κλπ. Όσο δύσκολο ή παράδοξο είναι για τον Εγγλέζο το ελληνικό, αντίστοιχο είναι για τον Έλληνα το αγγλικό.

  124. Μόλις ανακάλυψα, καταχωνιασμένον σε ένα παιδικό βιβλίο της δεκαετίας του 1980, τον χαμένο αδερφό του πρίγκιπα Ρήτζεντ, τον πρίγκιπα Σαρμάν!

    «Όταν ο πατέρας της της μίλησε για τον πρίγκιπα, το μυαλό της έτρεξε στον πρίγκιπα Σαρμάν. Τον φανταζόταν νέο, ωραίο, έξυπνο και λεπτό (!).»

    Αναρωτιέμαι ποιά γαλλική λέξη προσπαθούσε να αποδώσει ο μεταφραστής μ’ αυτό το «λεπτός»…

  125. sarant said

    Χαχά, πολύ καλό, η Νομανσλάνδη έχει ανάγκη από τον νεαρό πρίγκιπα!

  126. Μαρία said

    125
    O πρίγκιπας ήταν charmant.

  127. Το πρόβλημα δεν είναι ο Σαρμάν, είναι ο «λεπτός». Μάλλον fin ή délicat.

  128. Emphyrio said

    (Prince) Charming –> Charmant –> Charmince –> Charmans –> Σαρμαν (Και προσοχη να μη μας βγει και κανενας Saruman νυχτιατικα)

  129. Και επειδή κάθε παλάτι πρέπει να έχει και έναν μάγειρο, σας παρουσιάζω τον πιό διάσημο σεφ της Νομανσλάνδης, τον κύριο Γκόρντον Μπλού (μακρινός ξάδερφος του Γκόρντον Ράμσεϊ) 🙂

  130. […] Ο διαβόητος, λοιπόν, Μνησιβιάδης, δεν έχασε την ευκαιρία να μου το φορτώσει ως άσκηση, βέβαιος ών ότι δεν θα μπορέσω να το αποδώσω. Με την πολύτιμη όμως βοήθεια του υπέροχου φίλου Νίκου Σαραντάκου και των εξαίσιων Γαλλικών του, μεταξύ άλλων, μπόρεσα να κάνω μια αξιοπρεπή, θαρρώ, απόδοση και να αποφύγω τις παρυφές και την ενδοχώρα της Νομανσλάνδης […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: