Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Το ανύπαρκτο πρόβατο του Βάρναλη

Posted by sarant στο 27 Οκτωβρίου, 2013


Φιλολογικό το θέμα σήμερα, καθότι Κυριακή, και προς στιγμήν, επειδή αύριο είναι 28 Οκτωβρίου, σκέφτηκα να ανεβάσω κάποιο από τα αντιστασιακά διηγήματα που έχω στον παλιό μου ιστότοπο -αλλά μπορώ απλώς να σας παραπέμψω εκεί. Επετειακό θέμα θα έχουμε έτσι κι αλλιώς αύριο, που είναι αργία -και θα αφορά κι αυτό τον Βάρναλη όπως και το σημερινό, αλλά αυτό οφείλεται σε σύμπτωση επειδή το σημερινό θέμα δεν το διάλεξα, ήρθε από την επικαιρότητα.

Συγκεκριμένα, σε μια ενδιαφέρουσα συνέντευξή του στην Αυγή, που αναδημοσιεύτηκε αρκετά, ο καθηγητής της Νομικής κ. Γιώργος Κατρούγκαλος, που όλοι μας (πλην Σώτης) τον χαρήκαμε τις προάλλες να παίρνει το αίμα μας πίσω στην εκπομπή του Πρετεντέρη, είπε πολλά σωστά πράγματα και, στη ρύμη του λόγου του, έκανε ένα λαθάκι. Το ιστολόγιο επισημαίνει το λαθάκι και θέλει να το διορθώσει, επειδή ήδη το είδα να αναδημοσιεύεται αυτονομημένο κι αυτά τα πράγματα πρέπει κανείς να τα σκοτώνει όσο είναι μικρά. Άλλωστε, το λαθάκι βρίσκεται έξω από τον τομέα της ειδικότητας του κ. Κατρούγκαλου. Εγώ στα Νομικά κάνω πολύ χειρότερα λάθη.

Όταν λοιπόν ο κ. καθηγητής ρωτήθηκε τι έχει να πει για τις διώξεις των κατοίκων στις Σκουριές, απάντησε ότι οι κυβερνώντες συκοφαντούν όποιους αγωνίζονται και ότι θέλουν ως πρότυπο για την ελληνική κοινωνία το πρόβατο του Βάρναλη, που «ήσυχα και συνετά, πάει με ‘κείνον που νικά».

Όπως καταλάβατε, η αντίρρησή μου δεν είναι στην ουσία των λεγομένων του κ. καθηγητή, αλλά στο φιλολογικό σκέλος, στο πρόβατο του Βάρναλη.

Για να διαλύσω το σασπένς από την αρχή, πρόβατο δεν υπάρχει. Ούτε στο ποίημα από το οποίο είναι παρμένος ο συγκεκριμένος στίχος, ούτε γενικά στο δημοσιευμένο σε βιβλία ποιητικό έργο του Βάρναλη. (Μία μόνο αναφορά υπάρχει σε «πρόβατα», σε ένα ποίημα της συλλογής «Ελεύθερος κόσμος»). Αυτό το λέω με βεβαιότητα, η οποία δεν πηγάζει από το γεγονός ότι θυμάμαι απέξω ολόκληρο τον Βάρναλη (δεν τον θυμάμαι, φευ), αλλά επειδή ένα από τα μικρά θαύματα του Διαδικτύου είναι κι η Ανεμόσκαλα, ο καταπληκτικός ιστότοπος του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας που έχει συμφραστικούς πίνακες λέξεων (κονκορντάντσες που τις λέγαμε παλιά) για δέκα σημαντικούς νεοέλληνες ποιητές, μαζί και για τον Βάρναλη. Περιορίζεται στο εκδομένο σε βιβλία έργο τους, άρα δεν έχει τα ποιήματα που σέρνονται αδέσποτα σε περιοδικά, αν και μαθαίνω ότι έχουν σκοπό κι αυτά να τα προσθέσουν. Από την Ανεμόσκαλα λοιπόν βεβαιωνόμαστε ότι το πρόβατο του Βάρναλη δεν υπάρχει.

Έπειτα, και χωρίς την Ανεμόσκαλα ξέρουμε ότι ο στίχος δεν είναι ακριβώς όπως τον θυμάται ο κ. Κατρούγκαλος, αν και το νόημα δεν αλλάζει πολύ. Δεν είναι ήσυχα και συνετά, αλλά φρόνιμα και ταχτικά: Φρόνιμα και ταχτικά, πάω με κείνον που νικά.

Ποιος όμως μιλάει, αν όχι το πρόβατο; Να δούμε ολόκληρη τη στροφή:

Χωρίς την ανισότητα,
πώς θα ‘ταν δικιοσύνη,
χωρίς τον άγιο πόλεμο,
πώς θα ‘ταν καλοσύνη;
Φρόνιμα και ταχτικά
πάω με κείνον που νικά.

Ταιριάζει λίγο για δημοσιογράφους των μεγάλων καναλιών, δεν βρίσκετε; Ο Βάρναλης όμως το έγραψε γενικότερα, για τον «καλό» λαό.

Πρόκειται για ένα ποίημα από την ποιητική του σύνθεση «Σκλάβοι πολιορκημένοι». Στο πρώτο μέρος της, ο ποιητής φαντάζεται τη σταύρωση του Ιησού, που πολύς λαός έχει έρθει να την παρακολουθήσει, λαός που τον περιγράφει ως εξής σε ένα πεζό κείμενο-γέφυρα με τίτλο «Η τιμωρία του ανόμου»:

Κάτου στρατός και λαός -άντρες, γυναίκες, παιδιά- τρώνε, πίνουνε, βλαστημούνε, χορέβουνε ή κάθονται σταβροπόδι γύρω από φωτιές και ζεσταίνονται. Φαίνονται σα να μην έχουνε χορτάσει πολύ το μίσος τους, κι ακόμα τους λείπεται πολύ κακό να κάνουν. Οι αρχηγοί τούς ερεθίζουν αδιάκοπα.

Χάμου στο χορτάρι κυλιούνται ξεροκόμματα, φλούδες, κουκούτσια και τσόφλια, καθώς και σπασμένα ποτήρια….

Και ενώ το άψυχο σώμα του Ιησού κρέμεται στο σταυρό κίτρινο σαν κεχριμπάρι, παίρνει το λόγο ο «καλός» λαός:

Ο «ΚΑΛΟΣ» ΛΑΟΣ
Απ’ το χωριό κατέβηκα
μ’ όλη τη φαμελιά μου.
Καρδιά μου, τί ξαλάφρωμα!
Τι πρήξιμο, κοιλιά μου! 5
Βάντε κλήρο, ρίχτε ζάρι,
το μαντύ του ποιός θα πάρει.

Με γκάιδες και με πίπιζες
πήδα, κοράσι ντρέτο!
Σα μέστωσες κι ωρίμασες, 10
θανα κοπείς εφέτο.
Θα σε πάρει να σε πα
με καρότσα και παπά.

Μας σφίγγ’ η φλόγα, κόκκινη,
το λάρυγγα, θελιά. 15
Κι όσο μπορούν ουρλιάζουνε
κι ανθρώποι και σκυλιά.
Και σηκώνουν το φουστάνι
νιες και γράδες, όσο φτάνει.

Χλωμά και κακορίζικα 20
ο θάνατος κρεμνά σου
στην παγερή διχάλα του
τα μέλη τα στεγνά σου.
Σε τρυπώ με το καλάμι
και νερό δε βγάνεις δράμι.

Τί γρήγορα ξεψύχησες! 25
Μας χάλασες τη φέστα.
Πού ’ναι τα μεγαλεία σου,
της φαντασιάς σου η ζέστα;
Ήσουνα θεός και ρήγας 30
κι είχες την ψυχή μιας μύγας!

Εχάλα και ξανάχτιζ’ ε-
κκλησιές σ’ ένα μινούτο!
Ξύπνα λοιπόν, που σε βαρούν
κοτρόνια, λάσπη, κνούτο! 35
Άιντε λούσου και χτενίσου
κι όσο τρίχα μια, κουνήσου!

Πιάσου μ’ εμάς και χόρεψε,
ρετσίνα πιες αφράτη
και θα γενούν τσιφλίκια σου 40
Μισίρι και Μπαγδάτι.
Θα σε πάρω και μια δούλα
να τη λένε Σπυριδούλα.

Το χερομάχο σόγι σου
μες στην κοπριά σ’ εγέννα 45
κι εζήτας βασιλίκι σου
Γη κι Ουρανό ενωμένα!
Πίσκοπε του Δαμαλά,
τώρα το ’παθες καλά!

Χωρίς φουσάτα μπρούντζινα, 50
πεζούρα και καβάλα,
χωρίς καράβια στο γιαλό
και ματωμένη πάλα,
λιμάρης και ξυπόλυτος,
νά! βασιλιάς απόλυτος. 55

Φαινόσουνα καλό παιδί,
ζαβό τί πήρες δρόμο
και μια την Πίστη βάραγες
και μια τον άξιο Νόμο;
Εδώ χάμου δυο κορφές: 60
το Ζακόνι κι οι Γραφές!

Να ’σουνα κλέφτης στα βουνά,
φονιάς μέσα στην πόλη,
σπιούνος και ψευτομάρτυρας
θα σε τιμούσαν όλοι. 65
«Σαν του Βαραβά και σένα
όλα σου συμπαθημένα!»

(Μια γυναίκα με ψιλή και παθητική φωνή)

Στο πανεθύριν- έσκυβα
τη γλάστρα να ποτίσω,
σα διάβαινες περήφανος, 70
μάτι και πάτημα ίσο.
Τώρα ολόγδυτον, καλό
μια σε φτύνω, μια γελώ.

(Ξανά όλοι μαζί)

Πλερώνω τα δοσίματα
στο Κράτος και δε μνήσκω 75
και τα στερνά μου τα όβολα
στης Εκκλησιάς το δίσκο.
Ό,τι αφήσαν οι προγόνοι,
πάει από παιδί σ’ αγγόνι.

Μπροστά από χρυσοπάλατα 80
περνά η καρδιά και τρέμει.
Μέσα σουλτάνος και πασάς
μ’ αρίφνητο χαρέμι,
λαλήματα, θυμιάματα,
της Χαλιμάς τα θάματα.

Το μάτι μου δε δάκρυσε  85
κι ο νους δε σκανταλίστη.
Είν’ όλα τούτα πρόσκαιρα,
καθώς το λέγ’ η Πίστη.
Απ’ τη στράτα πάω την ίσα 90
στη χαρά την παραδείσα.

Χωρίς την ανισότητα,
πώς θα ’ταν δικιοσύνη,
χωρίς τον άγιο πόλεμο,
πώς θα ’ταν καλοσύνη! 95
Φρόνιμα και ταχτικά
πάω με κείνον που νικά.

Και σα μου παίρνουν κάποτε
καλύβα και χωράφι,
την τσούπα την αγούρμαστη, 100
της μάνας της χρυσάφι,
θαν τα βρω ψηλά ένα ένα
και τη Βαγγελιώ παρθένα!

………………………………….

Χάιντε, γυναίκα, νύχτωσε!
Μάζωξε στο πανέρι 105
μπουκάλες και ψωμότυρα.
Πιάσ’ τα παιδιά απ’ το χέρι
— κάνε δίπλα, μη σε πάρω,
θα τραβήξω διπλό σμπάρο.

Το μάθημα, που δώσαμε 110
για πάντα θα φωτίζει.
Μελίσσι ο λαός και θα χιμά
σ’ όποιον τον ερεθίζει.
Μια μονάχα υπάρχει αλήθεια:
Μαχμουρλίκι και Συνήθεια!

Στο ποίημα υπάρχουν μερικές ευθείες αναφορές στο Ευαγγέλιο: ας πούμε ο στίχος «βάλτε κλήρο, ρίχτε ζάρι, το μαντύ[α] του ποιος θα πάρει» παραπέμπει ευθέως στο «σταυρώσαντες δε αυτόν διεμερίσαντο τα ιμάτια αυτού βάλλοντες κλήρον» (στον Ματθαίο), ενώ στο κατά Ιωάννην ακόμα πιο εκφραστικά σε πρώτο πρόσωπο: «διεμερίσαντο τα ιμάτιά μου εαυτοίς και επί τον ιματισμόν μου έβαλον κλήρον». Τις άλλες θα τις βρείτε εσείς, τις επισημαίνει όλες ο Γιάννης Δάλλας στην υποδειγματικήν έκδοση που έχει κάνει (Κέδρος, 1990).

Έξοχη είναι η γλώσσα του Βάρναλη, που σύμφωνα με τη διατύπωση του Δάλλα είναι λαΙκή στη βάση της χωρίς να λαϊκίζει και συγχρόνως φιλολογική στην επιφάνειά της χωρίς να φιλολογίζει. Επίσης βρίσκω πολύ καλά δουλεμένο τον στίχο. Προσέξτε ότι σε κάθε στροφή το πρώτο τετράστιχο είναι ιαμβικό και μιλάει με τη φωνή του «καλού λαού» ενώ το δίστιχο που ακολουθεί έχει τροχαϊκό μέτρο και συχνά έχει αποφθεγματικό χαρακτήρα και συμπεραίνει με τη φωνή του ποιητή.

Η φωνή του ποιητή, βέβαια, εκφράζεται με απαισιοδοξία, και όχι μόνο στο καταληκτικό δίστιχο.  Η απαισιοδοξία αυτή ήταν έμφυτο χαρακτηριστικό του και ερχόταν σε αντίθεση με το αισιόδοξο μήνυμα της ιδεολογίας του -αλλά αυτό είναι μεγάλο θέμα που ίσως το συζητήσουμε κάποιαν άλλη φορά.

66 Σχόλια προς “Το ανύπαρκτο πρόβατο του Βάρναλη”

  1. Νέο Kid Στο Block said

    «The shepherd drives the wolf from the sheep’s for which the sheep thanks the shepherd as his liberator, while the wolf denounces him for the same act as the destroyer of liberty. Plainly, the sheep and the wolf are not agreed upon a definition of liberty.» Α.Λίνκολν

    «In order to be an immaculate member of a flock of sheep, one must above all be a sheep oneself»
    Α. Άινστάιν

    “To my mind, the life of a lamb is no less precious than that of a human being.”
    Μ. Γκάντι

    Καλημέρα συμπρόβατα!
    (ωραίο Νικοκύρη! πολύ ωραίο! )

  2. spiral architect said

    … Το μάθημα, που δώσαμε
    για πάντα θα φωτίζει.
    Μελίσσι ο λαός και θα χιμά
    σ’ όποιον τον ερεθίζει.

    Μια μονάχα υπάρχει αλήθεια:
    Μαχμουρλίκι και Συνήθεια!

    Εεε, πολύ ωραίο! Όλο!
    Καλημέρα σας. 🙂

  3. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    Καλημέρα (μπέεε) kid, καλημέρα σε όλους. Πραγματικά πολύ ωραίο Νικοκύρη, είχα πολύ καιρό να διαβάσω Βάρναλη, κι ο τελευταίος στίχος επίκαιρος οσο ποτέ. Υπο αυτη την «στιχουργική» έννοια, δεν είχε άδικο που ήταν απαισιόδοξος, δεν άλλαξε καθόλου συνήθειες ο λαός, μάλλον έγινε πιο απαθής (μη πώ συγκαταβατικός) στην καταπίεση και την αδικία της εξουσίας.

  4. Γιώργος Πρίμπας said

    Εξαιρετική ανάρτηση!
    Ο κ. Κατρούγκαλος, ο οποίος πέρα από ΗΘΟΣ δίδαξε και πώς να επιχειρηματολογείς και να στέκεσαι μόνος απέναντι σε ομάδα που σου επιτίθεσαι προσπαθώντας να μετατοπίσει τη συζήτηση από την ανταλλαγή θέσεων στην ανταλλαγή πυροτεχνημάτων λάσπης. Το γνωστό βίντεο προς μελέτη.
    Ίσως για το πρόβατο να πρέπει να του ρίξουμε, ποιητική αδεία, δίκιο. Από τότε που ο Αβέρωφ είπε τη γνωστή ρήση έχουν φροντίσει όλοι στην πράξη να την τιμούν και ιδίως οι «τσοπάνηδες» και ακόμα περισσότερο τα «πρόβατα».

  5. Voulagx said

    Μια μικροδιορθωση:
    «Έπειτα, και χωρίς την Ανεμόσκαλα ξέρουμε ότι ο στίχος δεν είναι ακριβώς όπως τον θυμάΤαι ο κ. Κατρούγκαλος»

  6. Earion said

    Πίσκοπε του Δαμαλά

    Πίσκοπε του Δαμαλά,
    δίχως νου, δίχως μυαλά,
    τα λιανά δεν ήθελες,
    τα μεγάλα γύρευες.
    Γύρνα το χερόμυλο,
    κούνα τ’ αραπόπουλο.

    Λαϊκή παράδοση της περιοχής του Δαμαλά (Τροιζηνίας), ανεξακρίβωτη ιστορικά και με ερμηνεία μάλλον φανταστική, βλ. εδώ (Αναδημοσίευση από το περιοδικό Λαογραφία, τ. Α΄ (1909), σσ. 693-696).

  7. Αρκεσινεύς said

    > Πίσκοπε του Δαμαλά,

    Ολόκληρη η παροιμία:

    Πίσκοπε του Δαμαλά
    δίχως νου, δίχως μυαλό
    τα λιανά δεν ήθελες,
    τα μεγάλα γύρευες.
    τράβα το χερόμυλο,
    κούνα τ’ αραπόπουλο.

    Ιδιαίτερα ευχαριστώ σε, Νικοκύρη, γιατί εξαιτίας της σημερινής ανάρτησης βρήκα κάτι, αλλού, πολύ χρήσιμο για τα γραπτά μου.

  8. ΠαπαΣτρούμφ said

    Αφού τον ευχαριστηθήκατε τόσο τον κ. Κατρούγκαλο ίσως να έχετε και την απάντηση στις επίμονες ερωτήσεις που εντέχνως απέφυγε (διδάσκοντας επιχειρηματολογία, προφανώς): (1) Ποιος είναι «η κοινωνία» που αποφασίζει (ενν. τι συνιστά κολάσιμη και τι συμβολική/αποδεκτή βία); (2) Με ποια διαδικασία αποφασίζει «η κοινωνία» έτσι ώστε η απόφαση να είναι σαφής και ευρέως αποδεκτή; Ελπίζω ότι στην απάντηση θα ληφθεί υπόψη το κρίσιμο στοιχείο ότι δεν συμφωνούν όλοι στις εκτιμήσεις τους για τη διάκριση αυτή και ως εκ τούτου θα υπάρχουν πάντα διαφωνούντες. Άρα (α) είτε θα πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ εκείνων που συνιστούν κοινωνία και άλλων που είναι κάτι άλλο (απολωλότα πρόβατα; εξωγήινοι; προβοκάτορες;) (β) είτε θα πρέπει να βρεθεί ένα ανεξάρτητο κριτήριο πέρα από την προσωπική γνώμη του οποιουδήποτε που να επιλέγει απόψεις (και όχι άτομα) μέσα από το σύνολο.

  9. Mindkaiser said

    Πολύ όμορφη ανάρτηση Νικοκύρη. Ας βάλουμε κι εδώ τον Ξυλούρη:

    Παρόραμα: Το «θέλουν ως πρότυπο για την ελληνική κοινωνία» στην τρίτη παράγραφο επαναλαμβάνεται.

  10. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια και τις διορθώσεις.

    8: Σωστότερο είναι να πούμε ότι τον Κατρ. δεν τον άφησαν να απαντήσει, αφού, όπως το θυμάσαι, συνεχώς τον διέκοπταν με κραυγές, η Σώτη μάλιστα ανεβασμένη στις πλάτες του Πάγκαλου τον έβριζε. Οπότε, δεν ξέρω τι θα απαντούσε αν τον άφηναν.

    Υπάρχει βέβαια και ένα άλλο δεδομένο, ότι ζούμε σε συνθήκες που η Βουλή παίζει ουσιαστικά ρόλο διακοσμητικό και που σημαντικές και μη αποφάσεις θεσπίζονται με πράξεις νομοθετικού περιεχομένου, χωρίς να υπάρχει ένα συνταγματικό δικαστήριο να μπορεί να αποφανθεί αν είναι σύμφωνη με το Σύνταγμα αυτή η μέθοδος -που για μένα συνιστά θεσμική βία,

  11. ΠαπαΣτρούμφ said

    10: Δεν το θυμάμαι καθόλου έτσι, αλλά ο καθένας μπορεί να ερμηνεύει όπως νομίζει αυτά που παρατηρεί. Δεν αντιλέγω ότι υπέστη επιθέσεις και χαρακτηρισμούς, αλλά διαφωνώ στο αν «τον άφησαν», διότι η δική μου εντύπωση ήταν πως απέφυγε να ασχοληθεί με αυτά τα ερωτήματα επιλέγοντας να λέει άλλα πράγματα. Παρά τις παρεμβάσεις, μιλούσε πολλή ώρα και είπε πολλά πράγματα. Θεωρώ ότι αν ήθελε να θίξει το κρίσιμο αυτό ζήτημα είχε όλη την άνεση να το κάνει. Θεωρώ επίσης ότι δεν το έκανε διότι τότε θα έπρεπε να έρθει αντιμέτωπος με τις αντιφάσεις όσων υποστήριζε. Αν κάποιος άλλος εδώ από όσους τον ευχαριστήθηκαν έχει απάντηση θα με ενδιέφερε να την ακούσω (εντάξει, να τη διαβάσω :-)). Νομίζω ότι το ερώτημα τίθεται με αρκετά συγκεκριμένο (και πολιτισμένο) τρόπο και αξίζει μια απάντηση. Και στο κάτω κάτω είναι και πολύ απλό: ο Χ και ο Ψ (π.χ. ο Νικοκύρης και γω) έχουμε μια διαφορετική άποψη σε κάτι, είμαστε και οι δυο στην κοινωνία (ή όχι;), πώς αποφασίζουμε τι θέλει η κοινωνία και τι όχι; Και μάλιστα για κάτι που δυνητικά συνιστά θεσμικά μη επιτρεπτή συμπεριφορά; (άρα η απόφαση έχει σημαντικό «διακύβευμα» — που λένε τώρα όλοι)

  12. Γιώργος Πρίμπας said

    (σχόλιο 8)
    Σύμφωνα με αυτό:
    “https://www.avgi.gr/article/929792/oi-plousioi-plousioteroi-stin-ellada-kai-pantou
    «Οι 455 Έλληνες που συμπεριέλαβε η έκθεση της UΒS ως UHNWI το 2012, φέτος έφτασαν τους 505 (αύξηση 11%) , ενώ η συνολική αξία της περιουσίας τους ανέβηκε κατά 20%, από τα 50 στα 60 δισεκατομμύρια δολάρια (περίπου από τα 37 στα 45 δισεκατομμύρια Ευρώ). Πρόκειται για μια από τις μεγαλύτερες αυξήσεις στον αριθμό (μαζί με την Γερμανία την Ρουμανία και την Πορτογαλία) στην ΕΕ και την μεγαλύτερη αύξηση της αξίας της περιουσίας των μεγιστάνων στην Ευρώπη μετά την (επίσης υπό καθεστώς λιτότητας) Ρουμανία.”

    Αυτό, το μόνο, που μετράει (και αυτό για το οποίο σχεδιάστηκε και στήθηκε το σκηνικό περί χρεών κλπ του κεφαλαίου, της συγκυβέρνησης, της Τρόικα και των ΜΜΕ που το στηρίζουν) είναι με ποιο τρόπο ο πλούτος που κατέχουν οι ελάχιστοι θα μεγιστοποιηθεί σε βάρος της συντριπτικής πλειοψηφίας της κοινωνίας η οποία φτωχοποιείται με ταχύτατους ρυθμούς. Και όπως αντιλαμβάνεται ο κάθε ένας το πετυχαίνουν εύκολότατα. Όλα τα υπόλοιπα είναι για τους θαυμαστές οικονομολόγων αλά Παπαδημητρίου του ΣΚΑΙ και όσους αγωνιούν για την έμβαση της μάχης κυβέρνησης-τρόικα 🙂

    Για μένα αυτοί οι νόμοι μέσω των οποίων πραγματοποιείται τα τελευταία χρόνια ο υπερπλουτισμός των ελάχιστων και η συσκότιση αυτού του καθαρού αποτελέσματος από τα ΜΜΕ είναι ΒΙΑ.
    Αυτό που είπε/ υπονόησε έστω ο κ. Κατρούγκαλος είναι πως αν ο λαός αντιδράσει μαζικά σε αυτή τη βία, αυτή του η αντίδραση δεν εξισώνεται με τη βία της εξουσίας.

    Τι δεν καταλάβατε;

  13. Γιώργος Πρίμπας said

    … έκβαση της μάχης…

  14. spiral architect said

    @8: Πολλές κακοδικίες γίνονται εντός θεσμοθετημένων οργάνων.
    (βλέπε: δικαστήρια)
    Είναι αποδεκτές;

  15. munich said

    @11
    κ. παπαστρουμφ εγώ την εκπομπή δεν την είδα, ούτε το βίντεο, ούτε καν γνωρίζω ποιος είναι ο κ. Κουτρούγκαλος, παρόλαυτά θα προσπαθήσω να απαντήσω σε μια από τις ερωτήσεις σας καθότι μου φαίνεται γενική και διαχρονική. Μια ανοικτή κοινωνία απόφασιζει τι θέλει και τι δε θέλει μέσα από γόνιμο και εποικοδομητικό διάλογο σε όλα τα επίπεδα, διάλογο που οφείλει να διεξάγεται με ψυχραιμία και σεβασμό ανάμεσα στους συνομιλιτές και δεν φείδεται χρόνου. Οι ερωτήσεις δεν πρέπει να γίνεται εκβιαστικά και να απαιτούμε από τα συμβαλλόμενα μέρη να απαντάνε μονολεκτικά αλλά ούτε και να απαιτούμε από κάποιον να επιδεικνύει τη δέουσα ψυχραιμία και και διαύγεια σκέψεις όταν δέχεται αήθεις χαρακτήρισμούς και επιθέσεις έστω κι αν ενδιάμεσα ο χρονος θεωτητικά αρκεί. Ο διάλογος δεν είναι ανάκριση.
    Ίσως με κατηγορήσετε ότι λείπω πολλά χρόνια στο εξωτερικό αλλά όπως εσείς περιγράφετε το τι έγινε στην εκπομπή δεν καταλαβαίνω γιατί ο κ. Κουτρούγκαλος συνέχισε να συνομιλεί με τους απολίτιστους. Φαντάζομαιήθελε να εκμεταλευτεί κι αυτός το βήμα που αναπάντεχα του δόθηκε για να ακουστου΄ν οι απόψεις του στα μεγάλα Μ.Μ. Εξημέρωσης. αυτό ήταν λάθος από μέρους του, κοινώς έπεσε στην παγίδα σαν αρχάριος.

  16. Voulagx said

    #12 Γιωργο Πριμπα, ολοι καταλαβαινουν απλα μερικοι, σαν την Σωτη, δεν θελουνα να καταλαβουν.

  17. LandS said

    Ο Κατρούγκαλος επισήμανε ότι μέχρι τις αρχές του 20ου αι. η απεργία ήταν απαγορευμένη και έστελναν στρατεύματα να αντιμετωπίσουν απεργούς.
    Κατά τη γνώμη μου αυτή είναι σαφέστατη απάντηση στο «ποια είναι η ‘κοινωνία’ » ερώτημα.

    Το πραγματικό, μη προβοκατόρικο, ερώτημα είναι «πώς η Κοινωνία» και όχι «ποια η ‘κοινωνία’ «, το οποίο βρωμάει και ζέχνει ελιτισμό.

  18. Gpoint said

    Αυτά παθαίνουν όσοι βλέπουν Πρετεντέρη στο γυαλί αντί καμιά όπερα από το Mezzo, άσε που θεωρούν πως βελτιώνονται πολιτικώς !

    Μια που πολλά ανέκδοτα γράφτηκαν ας πω και γω το δικό μου.

    Ζούμε σε μια χώρα που έχει για πολίτευμα κοινοβουλευτική δικτατορία και συνταγματική μοναρχία στο ποδόσφαιρο που είναι και πιο αληθοφανές από την πολιτική (τουλάχιστον όσον αφορά τα αποτελέσματα)

    Τι μπορείς να περιμένεις από τηλεπαρουσιαστές και καλεσμένους σε μια (εκ)πομπή ; Αμείβονται καλά γιατί ως γνωστόν στον καπιταλισμό όσο πιο χαμηλά πέφτεις τόο περισσότερο κονομάς. Μόνο η πλήρης απαξίψσή τους θα ήταν θετικό βήμα και αφετηρία για βελτίωση καθ’ οτι η γάγγραινα είναι μεταδοτική και προσβάλλει ότι καινούργιο.

  19. Gpoint said

    Ερώτηση κρίσεως :

    γιατί να παρουσιαστείς σε εκπομπή κάποιου που δεν εκτιμάς τη δουλειά του

    τον παρουσιαστή πολλοί εμίσησαν, την μέσω αυτού προβολή, κανείς

    Αν κάποιος ισχυριστεί πως η μη ύπαρξης πολυφωνίας θα απέβαινε σε βάρος των θέσεών του θα πρέπει να παραδεχτεί πως επί χούντας όλοι είχαν γίνει χουντικοί λόγω μουνοφωνίας (αρχαϊκός τύπος πό το μούνος=μόνος)

  20. ΠαπαΣτρούμφ said

    12: Για την αναδιανομή του πλούτου, συμφωνώ (και την κοινωνική δικαιοσύνη γενικότερα, θα έλεγα). Αλλά στο συγκεκριμένο ζήτημα αυτό είναι υπεκφυγή. Εκείνο που δεν καταλαβαίνω είναι με ποια λογική επικαλούμαστε ιδιαίτερα εξαιρετικές (με την έννοια της εξαίρεσης και με την έννοια της σημαντικότητας) ιστορικές συνθήκες για να δικαιολογήσουμε συμπεριφορές και πρακτικές που είναι καθημερινές και πολύ λιγότερο σημαντικές (στην ιστορική κλίμακα, διότι στην τοπική μπορεί να είναι σημαντικές). Και, κατά τη γνώμη μου, πολύ λιγότερο δικαιολογημένες (όχι μόνο θεσμικά αλλά και δημοκρατικά, διότι δεν έχουμε στοιχεία ότι αποτελούν επιλογή της πλειοψηφίας).
    15: Δε νομίζω πως η ερμηνεία σας είναι βάσιμη. Ούτε ο κ. Κατρούγκαλος είναι αρχάριος ούτε οι απόψεις που εξέφρασε λείπουν από τα κάθε λογής μέσα ενημέρωσης. Είναι ένα μέρος της συνηθισμένης καθημερινής ανταλλαγής αλαλαγμών και ανοησιών (το άλλο μέρος της οποίας συνιστούν άνθρωποι που συγκρατούμαι με δυσκολία να μην χαρακτηρίσω, όπως οι κκ. Μιχελάκης και Κεδίκογλου).
    16: Εύκολη η υπεργενίκευση με βάση τον ατομικό περίγυρο. Κι εγώ θα μπορούσα να πω με βάση όσα έχω ακούσει και συζητήσει με γνωστούς μου ότι «όλοι έφριξαν με τον Κατρούγκαλο» αλλά φυσικά γνωρίζω ότι δεν είναι έτσι και ότι οι απόψεις αυτές έχουν απήχηση σε πολύ κόσμο, και μάλιστα όχι σε παραπλανημένα ή αμόρφωτα στρώματα αλλά σε νοήμονες, σκεπτόμενους και μορφωμένους ανθρώπους. Ο αφορισμός «κάποιοι δεν θέλουν να καταλάβουν» θα μπορούσε να σας επιστραφεί — όμως αυτό δεν προωθεί ούτε τη συζήτηση ούτε την πραγματική κατανόηση και αλληλοκατανόηση. Νομίζω θα ήταν εποικοδομητικό να ληφθεί απ’ όλους υπόψη (και από τον Νικοκύρη, που κακώς κατά τη γνώμη μου έγραψε πως «όλοι μας χαρήκαμε») ότι υπάρχουν διαφορετικές απόψεις, από ανθρώπους που δεν είναι ούτε ηλίθιοι ούτε καθυστερημένοι ούτε τέρατα, και να πορευθούμε με βάση αυτή την παραδοχή.
    17: Τι σχέση έχει η απεργία του κάποτε με την καθημερινή απόφαση οποιωνδήποτε κρίνουν ότι συνιστούν συλλογικότητα να παρεμποδίζουν ενεργά τις δραστηριότητες των συμπολιτών τους; Τι σχέση έχουν οι κοινωνικοί αγώνες του ιστορικού παρελθόντος με το κλείσιμο του κέντρου, ή του Πανεπιστημίου, από μειονότητες; Τι σχέση έχει η εθνική αντίσταση με τα επεισόδια στα Εξάρχεια, στις Κερατέες και τις Σκουριές, ή με τη διατήρηση συντεχνιακών προνομίων και τη συγκάλυψη και την υποστήριξη ρουσφετολογικών διορισμών; Αν είναι πραγματικό το ερώτημα «πώς η κοινωνία» (πάλι υπεκφυγή) τότε τι γίνεται στην περίπτωση που διαφωνώ μαζί σας; Δεν είμαι κοινωνία εγώ;

    12, 15, 16, 17: Πώς ξέρετε ότι δεν είστε μειοψηφία; Σε τι εμπειρικά δεδομένα βασίζεται η υποκειμενική σας βεβαιότητα;

    ΥΓ. Με συγχωρείτε που θα απουσιάσω σήμερα και δεν θα μπορέσω να απαντήσω σύντομα σε τυχόν νέα σχόλια.

  21. per aspera said

    Εγω που βρωμάω και ζέχνω ελιτισμό των ορεινών, λέω ότι όποιος συνομιλεί με πάγκαλους, σώτες και πρητέντερς (γκρουπάρα), αυτά παθαίνει.Τι αξία έχει η ψυχραιμία και ο ορθολογισμός μπροστά στη χυδαιότητα και το πέταγμα της μπάλας στην εξέδρα; Οπως λέγαν και οι παλιοί… πρωκτός λουτρού περιγίγνεται.

  22. Ανδρέας «Κουπονιώτης» said

    Πρόβατο δεν υπάρχει. Υπάρχει όμως αρνί… Ενα στην μπαλάντα του κυρ Μέντιου:

    Κωλοσούρθηκα και βρίσκω
    στη σπηλιά τον αϊ-Φραγκίσκο:
    — «Χαίρε φως αληθινόν
    και προστάτη των κτηνών!

    Σώσε το γερο κυρ Μέντη
    απ’ την αδικιά τ’ αφέντη
    συ που δίδαξες αρνί
    τον κυρ λύκο να γενεί!

    Το σκληρόν αφέντη κἄνε
    από λύκο άνθρωπο κάνε!…»
    Μα με την κουβέντ’ αυτή
    πόρτα μού ’κλεισε κι αυτί.

    Κι άλλο ένα στον Αφέντη Φραμπουαζύ:

    — Κύριε, ποιός είσαι
    που κραίνεις έτσι δα;
    — Είμαι, κυρά μου,
    ο αφέντης Φραμπουαζύ!…
    Τηνε βουτάει
    και παίρνει τη μαζί.
    Πάει στο σαράγι,
    τη σφάζει σαν αρνί!
    Με την ομπρέλα
    τον τάφο της ανοιεί!
    Τί λέει ο μύθος,
    αν έχετε νιονιό;
    Η νια γυναίκα
    θέλει τον άντρα νιο.

    ΥΓ1. Εκπληκτική η Ανεμόσκαλα, δεν γνώριζα την ύπαρξή της, Νίκο νάσαι καλά σ’ ευχαριστώ.
    ΥΓ2. Θέμα Βάρναλης! Πού είναι ο Ηρακλής; 🙂

  23. Yannis said

    Καλημέρα. Νικοκύρη, ξέρεις ωραία να τα ταιριάζεις.

    1. Αυτό που δεν αναφέρει ο Λίνκολν (και πολλοί άλλοι «ελευθερωτές») είναι ότι ο βοσκός σώζει το πρόβατο γιατί θέλει κι εκείνος το κρέας του 🙂

    Να διαφωνήσω λίγο για την «απαισιοδοξία»; Μήπως την μπλέκουμε με τη δικαιολογημένη πολλές φορές μελαγχολία; Αν ο Βάρναλης ηταν απαισιόδοξος, δε θα είχε τη ζωή που είχε.

  24. LandS said

    Δεν ξέρω πως το βλέπουν και οι άλλοι, αλλά προσωπικά όσα απευθύνει ο κ. Παπαστρούμφ αποτελούν έμπρακτη επιβεβαίωση της θέσης Κατρούγκαλου.
    Το να έχεις εκ των προτέρων αποφασίσει τι είναι και τι δεν είναι βία, και ταυτόχρονα να κάνεις ότι δεν ξέρεις τι είναι ή τι δεν είναι Κοινωνία, δεν μετέχεις σε διάλογο. Λες εξυπνάδες.

  25. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    22: Καλά λες για το αρνί, Αντρέα!

  26. ANGELIKI said

    ΜΠΡΑΒΟ ΣΗΜΕΡΑ, ΝΙΚΟ-ΚΥΡΗ!
    ΚΙΑΣ ΛΕΝΕ Ο,ΤΙ ΤΟΥΣ ΚΑΤΕΒΕΙ ΟΙ ΔΙΑΦΟΡΟΙ, ΑΦ ΥΨΗΛΟΥ….

  27. Εδώ Λαφαζάνης με σκοτώνει ο Σύριζας said

    Οι επιστήμονες λένε, πέρα των 80 ατόμων δεν υπάρχει κοινωνία. Ούτε τα 80 άτομα τα λες κοινωνία, αλλά όχλο. Τώρα να αποφασίσεις εσύ και να έχεις άποψη τι άποψη πρέπει να έχουν τα άλλα 80 άτομα της άλλης μικρο-κοινωνίας του διπλανού μαχαλά, αυτό είναι ένα από τα βασικά κριτήρια του φασισμού. Σαν να λες, εσύ ξέρεις καλύτερα από εκείνους. Στην αριστερή φιλολογία υπάρχει βέβαια και το δόγμα του μη συνειδητοποιημένου ατόμου ή μάζας ατόμων, οι οποίοι δεν ξέρουν το καλό για τον εαυτό τους ενώ το ξέρεις εσύ για το καλό τους. Και αυτό τηρεί τα κριτήρια του φασισμού. Ο αριστερός μαχαλάς πάντα ξέρει καλύτερα ποιο είναι το καλό για τους άλλους μαχαλάδες. ΟΕΔ, είναι αστείο να μιλά κοτζάμ καθηγητής για την θέληση της κοινωνίας και τι άποψη πρέπει να έχει αυτή η κοινωνία. Απλούστατα, η κοινωνία δεν υφίσταται ως οντότητα, είναι ένα ιδεατό κατασκεύασμα. Και σαν τέτοιο, κανείς δεν μπορεί να μιλά εκ μέρους της κοινωνίας. Την στιγμή κιόλας που η πλειοψηφίας αυτής της κοινωνίας πανεύκολα αλλάζει γνώμες από στιγμή σε στιγμή, κοινώς λεγομένων, χειραγωγείτε πανεύκολα. Διαφορετικά πέφτεις σε αντιφάσεις, παίζεις το παιγνίδι της κολοκυθιάς και τελειωμό δεν έχει.

  28. Yannis said

    27. Ανύπαρκτη η κοινωνία; Και οι τάξεις της; Και τα συμφέροντά τους; Τότε ανύπαρκτη και η βία, που εξασκείται.

  29. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    20 – 1) «Διοτι δεν έχουμε στοιχεία, οτι αποτελούν επιλογή της πλειοψηφίας». Δηλαδή για την υπογραφή του μνημονίου, έχουμε στοιχεία οτι αποτελεί επιλογή της πλειοψηφίας; Αν δεν κάνω λάθος, οι κυβερνητικοί συνεταίροι, μίλαγαν για επαναδιαπραγμάτευση (απο τα καλύτερα αστεία παγκοσμίως) για να πείσουν την πλειοψηφία, την είδατε εσείς κάπου;
    Δεν χρειάζεται να ξοδεύετε φαιά ουσία, για να μας πείσετε για το αδιανόητο, ο χορτάτος δεν πιστεύει ποτέ τον πεινασμένο, κι απλώς δεν είστε (ευτυχώς για σάς) στην πλευρά των πεινασμένων, γι΄αυτο πιστεύετε οτι όταν 4 λύκοι και ενα πρόβατο ψηφίζουν για φαγητό, λειτουργεί η δημοκρατία.

  30. Ορεσίβιος said

    #8,11,20. Εμείς, τα αθώα στρουμφάκια, καταλάβαμε τι εννοούσε ο Νικοκύρης γράφοντας «όλοι μας χαρήκαμε με τη συνέντευξη του κ. Κατρούγκαλου…». Όλοι εμείς, είμαστε αυτοί που βγάζουμε σπυράκια με τις εκπομπές του κ. Βορίδη – συγνώμη του Πρετεντέρη ήθελα να πω – γιατί είναι προκλητικά «στημένες» με αποκλειστικό σκοπό τη στήριξη της μνημονιακής πολιτικής. Οι καλεσμένοι του είναι πάντα υποστηρικτές αυτής της πολιτικής, αλλά επειδή ο Πρετεντέρης, θέλει να παριστάνει ότι παρουσιάζει «όλες τις απόψεις» καλεί που και που και κάποιον που πράγματι έχει αντίθετη άποψη. Όταν όμως κατά τη διάρκεια της εκπομπής, επιχειρεί, ο δυστυχής ένας, να διατυπώσει αυτή τη διαφορετική άποψη, πέφτουν οι καλεσμένοι επάνω του σαν ιέρακες να τον κατασπαράξουν. Ο οικοδεσπότης κ. Πρετεντέρης, κάνει χάζι με το θέαμα, ώσπου κάποια στιγμή αποκαθιστά την τάξη: «Κύριοι μην μιλάτε όλοι μαζί, γιατί οι τηλεθεατές δεν μπορούν να σας παρακολουθήσουν. Λοιπόν, θα πάμε σε διαφημίσεις και θα επανέλθουμε σε πέντε λεπτά…». Εμείς που έχουμε δει πολλές φορές αυτό το έργο και αηδιάσαμε, χαρήκαμε γιατί ο κ. Κατρούγκαλος, κατόρθωσε με ψυχραιμία να διατυπώνει τεκμηριωμένα τις απόψεις του. Κι ας τον διέκοπταν, κι ας πέταγαν λεκτικές ρουκέτες, κι ας κραύγαζε η Σώτη, χωρίς επιχειρήματα, ότι ήσαν «αήθη» αυτά που έλεγε.
    Αυτοί λοιπόν, είμαστε «εμείς».
    Τώρα, παπαστρούμφ, να δούμε ποιοι είστε «εσείς». Είστε αυτό που λέτε, αναφερόμενοι στον κύκλο σας: «όλοι έφριξαν με τον Κατρούγκαλο!»
    Είδατε πόσο απλό είναι; Εμείς είμαστε όσοι φρίττουμε με τον Πρετεντέρη, κι εσείς είσαστε όσοι φρίττετε με τον Κατρούγκαλο. Άβυσσος μας χωρίζει δηλαδή.
    Μη με πάρετε για βλάκα. Ξέρω πως ξέρετε ποιοι είσαστε και ποιοι είμαστε. Κι ας κάνετε «αθώες» ερωτήσεις, για επίλυση των δήθεν αποριών σας. «Τέτοια αθωότης στις μέρες μας!;», είχε πει ο Πουλικάκος στον Πρετεντέρη πριν λίγο καιρό.

  31. Αρκεσινεύς said

    > Στο ποίημα υπάρχουν μερικές ευθείες αναφορές στο Ευαγγέλιο… Τις άλλες θα τις βρείτε εσείς

    Αναφέρω 3 μόνο:

    1. >Εχάλα και ξανάχτιζ’ ε-
    κκλησιές σ’ ένα μινούτο!
    Ματθ. ΚΣΤ΄60-61 Ύστερον δε προσελθόντες δύο ψευδομάρτυρες είπον ούτος,έφη, δύναμαι καταλύσαι τον ναόν του Θεού και δια τριών ημερών οικοδομήσαι αυτόν.

    2. >σε τρυπώ με το καλάμι
    και νερό δε βγάνεις δράμι.
    Αντίθετα η Γραφή: Ιωάννης ΙΘ΄33 εις των στρατιωτών λόγχη αυτού την πλευράν ένυξε,και ευθέως εξήλθε αίμα και ύδωρ.

    > Χωρίς φουσάτα
    μπρούντζινα, 50
    πεζούρα και καβάλα,
    χωρίς καράβια στο γιαλό
    και ματωμένη πάλα,
    ιωάννης ΙΗ΄36 η βασιλεία η εμή ουκ έστιν εκ του κόσμου τούτου. ει εκ του κόσμου τούτου ην η βασιλεία η εμή οι υπηρέται αν οι εμοί ηγωνίζοντο ινα μη παραδοθώ.

    3.Κι όσο μπορούν ουρλιάζουνε
    κι ανθρώποι και σκυλιά.
    Λουκάς ιγ 21 οι δε επεφώνουν λέγοντες σταύρωσον,σταύρωσον αυτόν
    23 οι δε επέκειντο φωναίς μεγάλαις αιτούμενοι αυτόν σταυρωθήναι και κατίσχυον αι φωναί αυτών και των αρχιερέων
    Μάρκος ιε 14 οι δε περισσοτέρως έκραξαν
    Ματθαίος κζ΄23 οι δε περισσώς έκραζον σταυρωθήτω

    4. > τι γρήγορα ξεψύχησες
    Μάρκος ΙΕ΄ 44 Ο δε Πιλάτος εθαύμασεν ει ήδη τέθνηκε

    Εγώ έχω την έκδοση του κάκτου 1956.

  32. Εθνικόφρων said

    Αξιότιμε κύριε Σαραντάκε Νικόλαε,

    Επιτρέψατέ μοι να προβώ εις 3 μόνον διορθώσεις (προφανώς λάθη του δακτυλογράφου και ουχί ιδικαί σας απλοποιήσεις) του ποιήματος «Ο “καλός” Λαός» του μακαριστού μπολσεβίκου Κώστα Βάρναλη. Την συλλογήν «Σκλάβοι Πολιορκημένοι» (εξεδόθη τω 1927, πράγμα που έχει την σημασίαν του) δύνασθε να καταβιβάσητε εδώ

    Το ποίημα «Ο “καλός” Λαός» ό παραθέτει ο κ. Σαραντάκος υπάρχει εις τας σελίδας 32 έως 38.
    ΙΔΟΥ αι διορθώσεις: Ο στίχος 56 είναι «φαινόσουν ήσυχο παιδί» και όχι «φαινόσουνα καλό παιδί». Επίσης ο στίχος 68 είναι «στο πανεθύρι ν-έσκυβα» και ουχί «στο πανεθύριν- έσκυβα». Τέλος, ο στίχος 35 είναι «κοτρώνια» και ουχί «κοτρόνια» διότι εν τοιαύτη περιπτώσει να απλοποιήσωμε και τον Κολοκοτρώνην.

    Νομίζω ότι η επίμαχη στροφή του ποιήματος από την οποίαν ήντλησεν ο μπολσεβίκος συνταγματολόγος Κατρούγκαλος

    «Χωρίς την ανισότητα,
    πώς θα ’ταν δικιοσύνη,
    χωρίς τον άγιο πόλεμο,
    πώς θα ’ταν καλοσύνη! 95
    Φρόνιμα και ταχτικά
    πάω με κείνον που νικά»,

    φωτίζεται από μίαν άλλην στροφήν που έχει γράψει ο Βάρναλης εις τους «Σκλάβους Πολιορκημένους» και θα την εύρετε εις την σελίδα 76 του κεφαλαίου «Ο Θείος Λόγος» το οποίον αρχίζει εις την σελ. 73 και υποτίθεται ότι ομιλεί ο ίδιος ο Θεός.

    Λέγει, λοιπόν (κατά τον Βάρναλη πάντοτε), ο Γιαχβέ, το δεύτερον πρόσωπον της Αγίας Τριάδος (τουτέστιν ο Ιησούς Χριστός, δεδομένου ότι το πρώτον πρόσωπον «ουδείς εώρακε πώποτε» και ουδείς έχει ακούσει να ομιλή):

    «Της θέλησής Μου οι Δυνατοί καλοί πρωτάρχοι στάθηκαν.
    Τη δόξα μου θεμέλιωσαν, πάνου στα πέλαα των παθώ,
    -δεν έχει ο πόνος τελειωμό, δεν έχ’ η άβυσσο, βυθό! –
    Αν μια στιγμή βασίλευε κάτω στη Γής ισότητα,
    η βασιλεία Μου θα παυε, δε θα χα εγώ, πού να σταθώ»!..

    ΙΔΟΥ αγαπητοί σύντροφοι και φίλε κ. Σαραντάκε, ΟΛΗ Η ΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΒΑΡΝΑΛΗ… Τι μας λέγει εδώ ο ποιητής και αποκρύπτετε επί 86 έτη όλοι εσείς οι χριστιανομπολσεβίκοι; Ότι οι καπιταλισταί είναι όργανα του Ιησού Χριστού, έχουν κάμει «μπουρδέλο» την Γήν, προκειμένου να έχει ρόλον ο Θεός και να επεμβαίνη εις τας διενέξεις των προβάτων! Αν όμως εβασίλευεν η Κομμουνιστική Ισότης επί της Γής (εδώ πρόκειται διά σαφή μνεία του Βάρναλη εις την εν εξελίξει τω 1927 Μπολσεβικικήν Επανάστασιν!), ο Χριστός δεν θα είχε τι να κάμη εις τον πλανήτην μας, τουτέστιν θα έπαυε η ανάγκη των ανθρώπων να πιστεύουν εις Θεόν!..
    Τόσον αφελής ήτο ο Κώστας Βάρναλης εις τα 43 του έτη και τόσον τον διέψευσε η Ιστορία: Σήμερον θα τρίζουν τα κόκκαλά του, αν βλέπη τι γίγνεται εις την πρώην Σοβιετίαν, όπου μετά από 70 έτη Υπαρκτού Σοσιαλισμού η Ρωσσική Ορθόδοξος Εκκλησία είναι πανίσχυρος και οι Ρώσσοι τρέχουν ωσάν τα πρόβατα να εκκλησιασθούν

    Διά σήμερον, επιτρέψατέ μοι να σας προσφέρω το εξαίσιον βιβλίον

    http://www.scribd.com/doc/38057557/Erwin-Schroedinger-%CE%97-%CE%A6%CF%8D%CF%83%CE%B7-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%BF%CE%B9-%CE%88%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B5%CF%82

    του κορυφαίου (και συνομηλίκου του Βάρναλη) Αυστριακού φυσικού Erwin Schroedinger (1887-1961)

    http://en.wikipedia.org/wiki/Erwin_Schroedinger

    «Η Φύση και οι Έλληνες» των εκδόσεων «Τραυλός» διά να αντιληφθήτε ότι δεν είναι παπαρολογίαι ημών των Εθνικοφρόνων πατριωτών η φήμη πως οι Αρχαίοι Έλληνες εγνώριζον φοβερά πράγματα διά την Φύσιν που μόλις προσφάτως ανεκάλυψεν η Φυσική. Και αν δεν εμεσολάβει η απάνθρωπος μαζοχιστική θεωρία που αποκαλούμε Χριστιανισμόν, σήμερον η Ανθρωπότης τεχνολογικώς θα ευρίσκετο 1.000 χρόνια μπροστά…

    Επίσης, επιθυμώ να σας προσφέρω το επανεκδοθέν (τω 2003) εκπληκτικόν βιβλίον του πρώην Πρωθυπουργού της Ιταλίας Αμιντόρε Φανφάνι «Καθολικισμός, Προτεσταντισμός και Καπιταλισμός», το οποίον αποδεικνύει πέραν πάσης αμφιβολίας πως αν τηρούσαμε όλοι τις παλαβομάρες που διδάσκει εις τα Ευαγγέλια ο αποσυνάγωγος Εβραίος Ραββίνος Τζόσουα Μπέν Γιοζέφ, ούτε Καπιταλισμός θα υπήρχε, ούτε πρόοδος της Επιστήμης, ενώ ο Κόσμος θα ευρίσκετο ακόμη εις τον Μεσαίωνα και θα ετρεφώμεθα με χόρτα του βουνού.

    Και βεβαίως, αυτά που λέγει διά τον Ρωμαιοκαθολικισμόν ο Φανφάνι, ισχύουν πολύ περισσότερον διά την ιδικήν μας βρωμεράν Ορθοδοξίαν. Όταν λέγω «βρωμεράν», το εννοώ κατά κυριολεξίαν: Οι ίδιοι οι Χριστιανοί γράφουν εις τον βίον του Ιακώβου του Αδελφοθέου (τον εορτάσαμε εις τας 23 Οκτωβρίου) που έχει επιμεληθή ο Άγιος της Εκκλησίας μας Νικόδημος ο Αγιορείτης ότι ΔΕΝ ΠΛΕΝΟΤΑΝ ΠΟΤΕ κλπ.!

    http://www.pemptousia.gr/2013/10/%CE%AC%CE%B3-%CE%B9%CE%AC%CE%BA%CF%89%CE%B2%CE%BF%CF%82-%CE%BF-%CE%B1%CE%B4%CE%B5%CE%BB%CF%86%CF%8C%CE%B8%CE%B5%CE%BF%CF%82-%CE%BC%CE%B9%CE%B1-%CE%BC%CE%B5%CE%B3%CE%AC%CE%BB%CE%B7-%CF%80%CF%81%CE%BF/

    Εφαρμόζοντες την Λογικήν του Αριστοτέλους, καταλήγομεν εις το ασφαλές συμπέρασμα πως ούτε ο αδελφούλης του Ιακώβου του αδελφοθέου, ο Χριστούλης, πλενόταν ποτέ, ούτε κανείς άλλος από τους Αγίους Αποστόλους. Αυτός είναι εις την πραγματικότητα ο ορθός Χριστιανισμός, ασχέτως αν μας τον αποκρύπτουν οι υποκριταί παπαδοκαλόγηροι…

    Και εις άλλα με υγείαν

    ΕΘΝΙΚΟΦΡΩΝ Έλλην και ουχί Ρωμηός καρπαζοεισπράκτωρ
    Μέγας Ευεργέτης του παρόντος Ιστολογίου (Βιβλιοθήκη Loeb, Λεξικόν Liddell-Scott κλπ.)

    ΥΓ: 1. Εις την Σοβιετίαν που εθαύμαζεν επί έτη ο μπολσεβίκος συνταγματολόγος Κατρούγκαλος, επετρέπετο εις τα πρόβατα να κάμνουν Απεργίαν;

    ΥΓ – 2. Θα απουσιάσω μέχρι την προσεχή Πέμπτην εις το στερούμενον Διαδικτύου ερημητήριόν μου, συνεπώς δεν θα δυνηθώ να απαντήσω εις τυχόν ερωτήσεις μπολσεβίκων αναγνωστών.

  33. Αρκεσινεύς said

    Νικοκύρη, θέλω να ζητήσω συγνώμη για στο σχ. 7 χρησιμοποίησα το εξαιτίας αντι το χάρη στη.

  34. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    32: Οι αλλαγές μάλλον είναι του Βάρναλη από την έκδοση που χρησιμοποιήθηκε στην Ανεμόσκαλα.

    31: Α, θαυμάσια, βρήκατε πολλές αναφορές!

  35. Αρκεσινεύς said

    Στην έκδοση που ανάφερα γράφει

    φαινόσουνα καλό παιδί

    στον πανεθύρι ν -έσκυβα

    κοτρώνια, λάσπη, κνούτο

    Το ΛΚΝ το ορθογραφεί με ο. Ο Τριανταφυλλίδης στη γραμματική του (1941) σ.416 το γράφει με ο

    Ο Βαρναλης πώς το έγραψε;

  36. Yannis said

    Πρακτικά, όλο το ποίημα χρησιμοποιεί αριστοτεχνικά το κείμενο των Ευαγγελίων.

    Απ’ το χωριό κατέβηκα / μ’ όλη τη φαμελιά μου.
    Ιωάν. β, 12: «κατέβη εἰς Καπερναοὺμ αὐτὸς [ο Ιησούς] καὶ ἡ μήτηρ αὐτοῦ καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ».
    (Το χωριό είναι η Κανά, όπως αναφέρεται στους προηγούμενους στίχους. Μετά ανεβαίνουν στην Ιερουσαλήμ.)
    Εδώ η φράση για τον Ιησού αναφέρεται στο λαό (τυχαία;).

    μες στην κοπριά σ’ εγέννα
    Λουκ. β, 7: «καὶ ἔτεκεν τὸν υἱὸν αὐτῆς… καὶ ἀνέκλινεν αὐτὸν ἐν τῇ φάτνῃ»

    Πλερώνω τα δοσίματα / στο Κράτος και δε μνήσκω / και τα στερνά μου τα όβολα / στης Εκκλησιάς το δίσκο.
    Ματθ. κβ, 20: «Ἀπόδοτε οὖν τὰ Καίσαρος Καίσαρι καὶ τὰ τοῦ θεοῦ τῷ θεῷ»

    Το μάτι μου δε δάκρυσε
    Ιωάν. ια, 35: «ἐδάκρυσεν ὁ Ἰησοῦς.» (Μαθαίνοντας για το θάνατο του Λαζάρου).

    Και άλλα…

  37. Αρκεσινεύς said

    36. Μπράβο, Yannis, για την α’ σου αναφορά.

  38. Yannis said

    38. Ευχαριστώ. Και οι δικές σου πολύ καλές!

  39. Gpoint said

    # 27

    Εξαιρούνται :του κανόνος των ογδοήκοντα

    Α/ Η Θεία κοινωνία

    Β/ Η Κ.Μ.Α. (Κοινωνία Μελών Αρη )

  40. μαζὶ μὲ τὴν Σώτη βάλτε κι ἐμένα γιὰ τὶς βλακεῖες τοῦ Κατρούγκαλου!

  41. Εθνικόφρων said

    Ελησμόνησα να παραθέσω το λίκνον διά το υπέροχον βιβλίον του Φανφάνι, εις ό ανεφέρθην προηγουμένως

    http://www.scribd.com/doc/105762364/Amintore-Fanfani-Catholicism-Protestantism-and-Capitalism

    Παρεμπιπτόντως, ιδού μία ανεπανάληπτος έκδοσις της Μεγάλης Ελληνίδος ποιητρίας Σαπφούς της Λεσβίας, που οι βρωμεροί απολογηταί του Χριστιανισμού έχουσι συκοφαντήσει ως τριβάδα, ενώ υπήρξε φίλανδρος γυνή, ως προκύπτει και από τα ποιήματά της

    Η έκδοσις αύτη είναι η καλυτέρα που υπάρχει εις την αγγλικήν βιβλιογραφίαν διά την Σαπφώ. Έχει όλα τα ποιήματά της (ελληνικόν πρωτότυπον + αγγλική μετάφρασις) με πλήθος φιλοσοφημένων σχολίων, άτινα ούτε που διενοήθησαν εις την μίζερον ζωήν των οι ιδικοί μας χριστιανομπολσεβίκοι φιλόλογοι…

    Και εις άλλα με υγείαν

    ΕΘΝΙΚΟΦΡΩΝ Έλλην και ουχί Ρωμηός καρπαζοεισπράκτωρ

    Μέγας Ευεργέτης του παρόντος Ιστολογίου (Βιβλιοθήκη Loeb, Λεξικόν Liddell-Scott κλπ.)

  42. Εδώ Λαφαζάνης με σκοτώνει ο Σύριζας said

    28 Τάξεις, ανεπίλυτο πρόβλημα για τους κοινωνιολόγους. Ειδικά στην Ελλάδα, αν εφαρμόσεις την κλασσική θεωρία, των 80% των ελλήνων είναι μεγαλοαστική τάξη, καθότι κατέχουν τα μέσα παραγωγής, το κεφάλαιο για αυτά και από αυτά (άσχετο αν ποτέ δεν επαρκεί), είναι αυτοαπασχολούμενοι, εκμεταλλεύονται τον εαυτό τους και η υπεραξία είναι ολόκληρη δικιά τους. Λόγω αυτής της αντίφασης, στην σύγχρονη θεωρία προτιμούν να εφαρμόσουν εισοδηματικά κριτήρια, οπότε το 90% ανήκουν στο κουρελοπρολεταριάτο (εκ του Lumpenproletariat) (παρόλο που η πλειοψηφία είναι αυτοαπασχολούμενοι και ως εκ τούτου από τους πιο στυγερούς εργοδότες / κεφαλαιοκράτες). Δεν ξέρω ποιες είναι οι άλλες τάξεις. Πάντως στην ελληνική κοινωνία ποτέ δεν υπήρξαν οι τάξεις όπως υπήρχαν τον 18ο αιώνα στην Γαλλία ή Γερμανία. Κοινώς, πάντα ένας τουρλού-τουρλού αχταρμάς ατομικών μικροσυμφερόντων που ανάλογα με την περίσταση να αλληλοκαλύπτονται, αλληλουποστηρίζονται και αλληλοσυγκρούονται. Όταν κατά καιρούς αλλάζουν οι περιστάσεις, τότε αλλάζουν τα συμφέροντα, αλλάζουν οι συμμαχίες. Ίσως να αλλάζει σε ποια τάξη ανήκεις, ίσως πάλι να αλλάζουν οι τάξεις ολότελα. Εξ ου και οι αγρότες κλείνουν δρόμους για να εκβιάσουν τους εργάτες, παρόλο που βάσει της θεωρίας (κλασσικής ή την σύγχρονη με τα εισοδηματικά κριτήρια) ανήκουν στην ίδια τάξη.

  43. ΠΑΝΟΣ said

    Κι άλλος που δεν χάρηκε με Κατρούγκαλο..
    http://www.athensvoice.gr/article/city-news-voices/%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%B7/%CE%BA%CE%B1%CF%84%CF%81%CE%BF%CF%8D%CE%B3%CE%BA%CE%B1%CE%BB%CE%BF%CF%82-%CF%8C%CF%80%CF%89%CF%82-%C2%AB%CE%B1%CF%81%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%AC%C2%BB-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%AC%CE%BA%CF%81%CE%B1

  44. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

  45. Ηλεφούφουτος said

    43 Πράγμα που δικαιώνει γιατί αξίζει να καμαρώνουμε τον Κατρούγκαλο.

    Κάθονται και γράφουν άρθρα στις εφημερίδες τους, τον μεταμοντέρνο Ελεύθερο Κόσμο, επειδή σε μια δεκάλεπτη (ίσως και μικρότερη αν υπολογίσουμε τις διακοπες και τις τσιρίδες) παρέμβαση σε μία από τις εκπομπές τους κάποιος είπε συγκροτημένα και χωρίς να πτοηθεί απ τις διακοπες και τις τσιρίδες δυο τρία στοιχειώδη δημοκρατικής λογικής.
    Πόσο συχνό είναι αυτό για μία παρέμβαση;

    Σκέψου πόσο καλομαθημένοι είναι τόσα χρόνια απ τη μονοφωνία της διαπλοκής!

  46. Δεδομένου ότι το απόσπασμα του Βάρναλη δεν αναφέρεται στ’ αλήθεια σε πρόβατα, μπορεί να χαρακτηριστεί μπενπροβάτο.

  47. sarant said

    46: Έπρεπε να μου το πεις νωρίτερα, να το βάλω στον τίτλο 🙂

  48. ΠαπαΣτρούμφ said

    24: LandS, εγώ μια χαρά ξέρω τι είναι κοινωνία, και ξέρω ότι μέσα στην κοινωνία υπάρχουν διαφορετικές απόψεις και διαφορετικές επιδιώξεις. Το ερώτημα είναι τι εννοούν οι Κατρούγκαλοι όταν επικαλούνται την κοινωνία, και σε αυτό απάντηση δεν βλέπω να παίρνω. Ποιος πετάει τη μπάλα στην εξέδρα;
    29: ΛΑΜΠΡΟ, δεν γνωρίζω να έχουμε στοιχεία για το ποσοστό των πολιτών που εγκρίνουν/επικροτούν/υποστηρίζουν την εκάστοτε διαμαρτυρία και τη μορφή που παίρνει, είτε είναι κλείσιμο δρόμου είτε είναι οδομαχίες με αστυνομία είτε κλείσιμο των πανεπιστημίων. Ειδικά στο τελευταίο γνωρίζουμε ότι οι διαρκώς παρεμποδίζοντες είναι μειοψηφία διότι όταν δόθηκε δυνατότητα ηλεκτρονικής ψηφοφορίας για τα συμβούλια (αυτά που οι Κατρούγκαλοι υποστηρίζουν ότι είναι δήθεν ανεπιθύμητα στην πανεπιστημιακή κοινότητα) ψήφισε γι’ αυτά η μεγάλη έως συντριπτική πλειοψηφία υποστηρίζοντας εμπράκτως τη θεσμική τους οντότητα. Τι σχέση έχει το μνημόνιο με όλα αυτά; (μπάλα στην εξέδρα) Αλλά αν θέλετε να πούμε και για το μνημόνιο, το ποσοστό των πολιτών που το αποδοκιμάζει είναι το εκλογικό ποσοστό των «αντιμνημονιακών κομμάτων» (όχι μόνο των φωτισμένων αλλά και των ψεκασμένων, για να μην πούμε και για τα καλόπαιδα με τα ξυρισμένα κεφάλια). Άρα; Οι ψηφοφόροι ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΔΗΜΑΡ-Δράσης-ΔημΞαν δεν είναι στην κοινωνία;
    30: Ορεσίβιε, δυστυχώς για τις απλοϊκές σας διχοτομήσεις, σας διαβεβαιώ ότι βρίσκω απολύτως αηδιαστικό τον κ. Πρετεντέρη και τις εκπομπές του, τις οποίες ουδέποτε παρακολουθώ γιατί δεν το αντέχουν τα νεύρα μου. Το απόσπασμα με τον Κατρούγκαλο το είδα από περιέργεια στο youtube αφού άκουσα ότι έγινε θέμα. Οπότε; Ποια άβυσσος μας χωρίζει; Και ακόμα και αν μας χώριζε άβυσσος, τι σημαίνει αυτό; Δεν έχουμε όλοι ίσα πολιτικά δικαιώματα;

  49. physicist said

    #48. — For the record, ΠαπαΣτρούμφ, οι απόψεις που εκφράζετε με βρίσκουν σύμφωνο. Το ότι οι συνομιλητές του κ. Κατρούγκαλου μπορεί να ήταν από αγενείς έως ανερμάτιστοι και το ότι ορισμένοι τιμητές του, όπως ο αρθρογράφος του λινκ στο σχόλιο #43, είναι τελείως για τα πανηγύρια, μπορεί να κάνει τον κ. Κ. να μοιάζει τιτάνας ανάμεσά τους αλλά έτερον εκάτερον.

  50. spiral architect said

    Λίγο άσχετο αλλά … πάει κι αυτός! 😦

  51. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    48 – Αγαπητέ μου κύριε, το σχόλιό μου ήταν σαφές ως προς την πλειοψηφία που επικαλεσθήκατε, και δεν έχει να κάνει με κανένα Κατρούγκαλο, τον οποίο δεν γνωρίζω κάν, σήμερα εδώ διάβασα το όνομά του, και δεν έχω κάνει τον κόπο να δώ το βίντεο, γιατι δεν με ενδιαφέρει τι είπε. Εξ΄ορισμού θεωρώ όποιον συμετέχει σε ελεγχόμενες και κατευθυνόμενες εκμπομπές της εξουσίας, ή κορόϊδο, ή ιδιοτελή, συνεπώς δεν τον λαμβάνω υπόψην. Το θέμα είναι, οτι ενώ σας ενοχλεί η επίκληση της κοινωνίας ως επιχείρημα, για να δικαιολογήσουν κάποιοι ορισμένες ενέργειες, μη αρεστές στην εξουσία, η ίδια επίκληση απο την εξουσία, για να δικαιολογήσει τα εξοντωτικά μέτρα που ισοπεδώνουν την κοινωνία, δεν σας ενοχλεί ιδιαίτερα, κατι σαν το μαζί τα φάγαμε μοιάζει η άποψή σας, εξού και το δημοκρατικό παράδειγμα που σας έγραψα. Και μια και αναφέρατε ποσοστά μνημονιακών, αντιμνημονιακών, οι ψεκασμένοι αντι, είναι η πλειοψηφία, αν δεν το έχετε καταλάβει, στις «δημοκρατικές» χώρες της εξουσίας, κυβερνά με τον ένα η τον άλλο τρόπο η μειοψηφία.

    Λέτε (στο 20) οτι συμφωνείτε για την αναδιανομή του πλούτου, αλλα και την κοινωνική δικαιοσύνη, αλλα δεν λέτε πώς θα γίνουν αυτά, με θεία παρέμβαση μήπως, ή φρόνιμα και τακτικά, πηγαίνοντας με κείνον που νικά, που λέει κι΄ ο ποιητής;
    Δηλαδή, με ποιά λογική η κυβέρνηση (λέμε τώρα) χρηματοδοτεί χρεωκοπημένες ιδιωτικές τράπεζες, που έβγαλαν ενα σκασμό δις, δανείζοντας παράνομα, κεφάλαια που δεν είχαν (50-100 φορές τα ίδια κεφάλαια) και φορτώνει τα βάρη στους χαμηλόμισθους και συνταξιούχους; Γιατι δεν πληρώνουν οι ιδιοκτήτες των τραπεζών;
    Απο πού κι ως πού έχουν συνευθύνη τα πρόβατα, με τους λύκους που τα τρώνε; Μπορεί να μη σας αρέσει να επικαλούνται την κοινωνία, οι όποιοι Κατρούγκαλοι, αλλα αν δεν σπάσεις αυγά, ομελέτα δεν τρώς, θα την τρώνε οι άλλοι, θα την πληρώνεις εσύ, και μετά θα σου λένε ΜΑΖΙ ΤΗΝ ΦΑΓΑΜΕ.

    Για τα πανεπιστήμια συμφωνώ μαζί σας, κι ας έχω δύο κόρες σ΄αυτά. Η διαφορά μας ίσως, είναι οτι εγώ θεωρώ γενικά την παγκόσμια εκπαίδευση απάτη, που ελέγχεται και κατευθύνεται απο την εξουσία του κεφαλαίου. Παίρνει ένα απίστευτα έξυπνο και πολυδιάστατο ως προς την λειτουργία του εργαλείο, που λέγεται ανθρώπινος εγκέφαλος, και το κάνει να λειτουργεί εξειδικευμένα και μονοδιάστατα, χειραγωγώντας το σχεδόν πλήρως, και ουσιαστικά μαζί και την σκέψη των ανθρώπων.

  52. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    50 – Περαστικοί είμαστε φίλε μου όλοι, 70 – 80 χρόνια πάνω κάτω, και μετά; Πολύ φασαρία για το τίποτα κάνουν οι άνθρωποι, χάνοντας την ουσία της ζωής, ζώντας ματαιόδοξα και με ψευδαισθήσεις. Πάντα είχα την απορία, τι είναι πιο δυνατό, η ματαιοδοξία, ή οι ψευδαισθήσεις, που εγώ πιστεύω οτι στηρίζεται η σύγχρονη κοινωνία.
    Μήπως είναι το ίδιο; θα ήθελα μια απάντηση απο κάποιον.

  53. Γς said

    3:
    ΛΑΜΠΡΟΣ είπε:
    >Καλημέρα (μπέεε)

    Ο Λάμπ-ρος παριστάνει το Λαμπ, το πρόβατο.

    Και θυμήθηκα τη Ντολόρες Λαμπ.
    Και την άλλη Ντολόρες. Και την Φακρίγια

  54. Ορεσίβιος said

    48. Μα αγαπητέ, εσείς αναφέρατε ότι στον «κύκλο σας» φρίξατε με τον Κατρούγκαλο. Ώστε δεν έκανα εγώ τις διχοτομήσεις.

  55. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    53 – Πήγες για μαλί και βγήκες κουρεμένος ΣΥΡΙΖΑ.
    πως το έλεγε ο Σταυρίδης, μάνα σε γένναγε ή νεροχύτης ξέρναγε.

  56. herko said

    22.
    Απανταχούσα (Ελεύθερος κόσμος)

    Στον πόλεμο, σαν έξυπνο πουλί,
    στρίβε — ας πάνε να σφάζονται οι μουρλοί!
    Για τον ξένο χασάπη βάνε μάσκα στα μπλόκα,
    να διαλές τ’ αρνιά του Πάσκα

  57. sarant said

    56: Μπράβο -μόνο να κατέβουν δυο λέξεις από τον τρίτο στίχο:

    Για τον ξένο χασάπη βάνε μάσκα
    στα μπλόκα, να διαλές τ’ αρνιά του Πάσκα

  58. spyroszer said

    Ένα καθυστερημένο σχόλιο.
    Το θέμα του δικαιώματος της αντίστασης και ανυπακοής είναι τεράστιο και ήταν βεβαίως αδύνατον να προλάβει ο Κατρούγκαλος σε 10 λεπτά να το αναπτύξει. Γενικά οι συνταγματολόγοι μας δεν έχουν ασχοληθεί πολύ με το θέμα (μέχρι πρόσφατα τουλάχιστον). Το καλύτερο βιβλίο θεωρείται του Φ. Σπυρόπουλου «Το δικαίωμα αντίστασης κατά το άρθρο 120 παρ. 4 του Συντάγματος – 1987».
    http://www.politeianet.gr/books/spuropoulos-k-filippos-ant-n-sakkoulas-to-dikaioma-antistasis-kata-to-arthro-120-par-4-tou-suntagmatos-57596
    Έχει γράψει και ο Μανιτάκης μια μελέτη για το θέμα το 2004 με πολλά ενδιαφέροντα πράγματα.
    Εγώ προσωπικά διαφωνώ με την προσπάθεια του Κατρούγκαλου να στηρίξει το δικαίωμα αντίστασης, όπως το περιγράφει ο ίδιος, στο θετό δίκαιο, δηλ. στο Σύνταγμα. Η κυρίαρχη άποψη στο συνταγματικό δίκαιο είναι ότι το άρθρο 120 Σ. πρέπει να ερμηνεύεται στενά: είναι ένα ιδιόμορφο δικαίωμα, που ενεργοποιείται σε μία εξαιρετική κατάσταση, σε κατάσταση απουσίας δικαίου. Δεν ενεργοποιείται όταν παραβιάζεται απλά το Σύνταγμα από τα κρατικά όργανα ή όταν εκδίδονται αντισυνταγματικοί νόμοι, αλλά μόνο όταν καταλύεται το πολίτευμα. Θεωρείται ότι δεν μπορεί να αποτελέσει βάση για τη μη εφαρμογή αντισυνταγματικού νόμου και δεν θεμελιώνει δικαίωμα, ούτε δικαιολογεί ανυπακοή σε αντισυνταγματική επιταγή.
    Από καθαρά νομικής πλευράς πράγματι βρίσκω αντιφατικό και λογικά παράδοξο να μπορεί μια έννομη τάξη – που διέπεται από κράτος δικαίου, ανεξάρτητες εξουσίες, εγγυήσεις τήρησης του Συντάγματος, δικαίωμα εκλογών κλπ -, να περιέχει και να οριοθετεί ένα νομικό δικαίωμα στην ανυπακοή, αφού κάτι τέτοιο θα αναιρούσε την ουσία αυτού του κράτους δικαίου.
    Να σημειώσω ότι ο Μανιτάκης στη μελέτη του, γράφει, σχετικά με το τι θεωρείται κατάλυση πολιτεύματος στο άρθρο 120 Σ., επί λέξει, την εξής εκπληκτική – χωρίς άλλα σχόλια – φράση: « Η κατάλυση μπορεί να επέλθει βίαια, με πραξικόπημα, ή να συντελεστεί ακόμα και με σφετερισμό της λαϊκής κυριαρχίας από κρατικά ή υπερεθνικά όργανα, όπως είναι τα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. … Συνταγματικά νομιμοποιημένη είναι άρα και η αντίσταση που στρέφεται κατά των σφετεριστών με οποιονδήποτε τρόπο της λαϊκής κυριαρχίας και των εξουσιών που απορρέουν απ’ αυτήν». Αν ποτέ πάει ο Μανιτάκης ξερωγώ στον Πρετεντέρη ας εξηγήσει τη φράση του αυτή.
    Υπάρχει όμως και το δικαίωμα στην ανυπακοή το οποίο δεν βασίζεται, και δεν μπορεί να βασιστεί, στο θετό δίκαιο, αλλά αποτελεί ηθικό και πολιτικό δικαίωμα. Υπάρχει μεγάλη βιβλιογράφία για το σύνθετο αυτό θέμα που άπτεται της νομικής, της φιλοσοφίας κλπ. Ο Φ. Σπυρόπουλος το ορίζει ως εξης: « πολιτική ανυπακοή είναι η ενσυνείδητη ομαδική ή και ατομική, συνήθως ειρηνική και όχι βίαιη, άρνηση υπακοής ή συμμόρφωσης σε νόμο, που επιχειρείται δημόσια και φανερά, επειδή η εφαρμογή του συγκρούεται, κατά τους ανυπάκουους πολίτες, με θεμελιώδεις αρχές ή αξίες της πολιτικής ή κοινωνικής ηθικής που ασπάζονται οι ίδιοι, επιδιώκοντας την κατάργηση ή τροποποίησή του».
    Αυτό το ηθικό δικαίωμα μπορεί υπό προυποθέσεις να ασκηθεί με τέτοιο τρόπο που να είναι τελικά ωφέλιμο για την κοινωνία, παρότι δεν αναγνωρίζεται νομικά ως δικαίωμα από το κράτος δικαίου. Εσύ ο ίδιος Παπαστρούμφ (σχ. 20 ) αναγνωρίζεις, απ’ ό,τι καταλαβαίνω, με αυτό που λες για τους κοινωνικούς αγώνες του 19ου αιώνα κλπ, ότι πράγματι μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να έχει ωφέλιμα αποτελέσματα για την κοινωνία.
    Πώς όμως θα κριθεί και θα αξιολογηθεί αυτό; Δηλαδή σε ποια περίπτωση μπορεί να είναι ωφέλιμο ή όχι; Αυτό που πήγε να πει ο Κατρούγκαλος, δηλ. ότι θα το κρίνει η κοινωνία, είναι νομίζω γενικά σωστή απάντηση, και δεν μπορεί να γίνει αλλιώς. Το δικαίωμα αυτό, επειδή κείται αναγκαστικά εκτός των ορίων του νόμου, του Συντάγματος και της έννομης τάξης, δεν μπορεί να αξιολογηθεί, να μετρηθεί και να κριθεί με τους συμβατικούς τρόπους του κράτους δίκαιου. Όσοι ασκούν αυτό το δικαίωμα (της ανυπακοής) οπωσδήποτε πρέπει να αναλαμβάνουν την ευθύνη ότι κινούνται εκτός του νόμου εκείνη την στιγμή που ενεργούν, αλλά κρίνονται και αξιολογούνται με βάση το αν θα γίνει τελικά αποδεκτό από την κοινωνία το αίτημα το οποίο διεκδικούν. Έτσι επέρχεται νομιμοποίηση των αρχικά θεωρούμενων παράνομων ενεργειών τους, ενώ σε διαφορετική περίπτωση παραμένουν ανομιμοποίητες. Οι κοινωνικοί αγώνες του 19ου αιων., παρότι σε μεγάλο βαθμό ήταν παράνομοι από πλευράς του νόμου και μπορεί να ξεκίνησαν από μία μειοψηφία, οδήγησαν τελικά στη νομική αναγνώριση του δικαιώματος της απεργίας και σε άλλα εργασιακά και κοινωνικά δικαιώματα, δηλ. αναγνώρισε ουσιαστικά η κοινωνία ότι τελικά ήταν ωφέλιμες οι ενέργειές τους αυτές.
    Και τελειώνω, και συγνώμη για το σεντόνι, με Μάρτιν Λούθερ Κινγκ:
    «In no sense do I advocate evading or defying the law, as would the rabid segregationist. That would lead to anarchy. One who breaks an unjust law must do so openly, lovingly, and with a willingness to accept the penalty. I submit that an individual who breaks a law that conscience tells him is unjust, and who willingly accepts the penalty of imprisonment in order to arouse the conscience of the community over its injustice, is in reality expressing the highest respect for law.»
    http://en.wikiquote.org/wiki/Martin_Luther_King,_Jr.#Letter_from_a_Birmingham_Jail_.281963.29

  59. 58 Τι ωραίο σχόλιο! Το μόνο που έχω τώρα να προσθέσω, είναι ότι ολόκληρη η ιστορία της νεώτερης ευρωπαϊκής πολιτικής σκέψης έχει να κάνει με τη δικαιολόγηση του δικαιώματος στην ανυπακοή. Κλασικό το σχετικό βιβλίο του Σκίνερ.

  60. sarant said

    Πράγματι, τι ωραίο σχόλιο, εύγε Σπύρο!

  61. spyroszer said

    Ευχαριστώ, και για την πρόταση του βιβλίου Δύτη.

  62. Εδώ Λαφαζάνης με σκοτώνει ο Σύριζας said

    Με άλλα λόγια, η ιστορία θα δείξει. Πάντως έως τώρα έδειξε, οπότε η βία κατά της εξουσίας ανέλαβε την εξουσία έγινε τρισχειρότερη από την βία της (παλιάς) εξουσίας και εκατομμύρια θρήνησαν. Οπότε το λογικό συμπέρασμα είναι, προκειμένου να αποφύγεις τα χειρότερα, καταδικάζεις την βία από όπου και αν προέρχεται. Διότι η λεγόμενη καλή βία όταν έγινε εξουσία, έγινε τρισχειρότερη από την λεγόμενη κακή βία της υπάρχουσας εξουσίας. Μύλος.

  63. ΠαπαΣτρούμφ said

    Spyroszer, μερικά σχόλια στις παρατηρήσεις σας, το πνεύμα των οποίων δεν με βρίσκει αντίθετο.
    Καταρχήν ευχαριστώ που σημειώσατε την ουσία του άρθρου 120, διότι οι διάφοροι Κατρούγκαλοι την έχουν ξεχειλώσει παντελώς.
    Το γενικό και αόριστο «θα το κρίνει η κοινωνία» δε νομίζω πως είναι αυτό που είπε ο κ. Κατρούγκαλος. Μάλλον μου φάνηκε πως είπε ότι η κοινωνία είναι που αντιδρά και φέρεται τύποις άνομα αλλά επί της ουσίας δικαιολογημένα. Αλλά ας πούμε πως έχετε δίκιο, και είπε ότι θα το κρίνει η κοινωνία στο μέλλον. Αυτό είναι κάτι που γίνεται ιστορικά, όχι άμεσα. Εκείνο που γίνεται άμεσα είναι ότι οι παρανομούντες μπαγλαρώνονται και υφίστανται τις συνέπειες της ανυπακοής τους. Αυτή είναι και η ουσία της πολιτικής ανυπακοής. Κι αν στη συνέχεια γίνει λαϊκός ξεσηκωμός και καταγραυγή υπέρ των καταδικασθέντων (διότι το κράτος δικαίου οφείλει καταρχήν να τους καταδικάσει) τότε αλλάζουν και οι θεσμοί και τα λοιπά. Εννοείται πως «λαΐκός ξεσηκωμός» δεν είναι να πάει ο Λαφαζάνης με την παρέα του και πέντε κουκουλοφόρους, έτσι; Βλέπετε εσείς καμία κοινωνία να αντιστέκεται, η καν να διαφωνεί; Μπορεί να βαρυγκομά «η κοινωνία» (δηλαδή όσοι έχουν υποστεί το μεγαλύτερο πλήγμα της κρίσης, ενώ άλλοι τρωγοπίνουν και χαίρονται τα κεφάλαια που έβγαλαν στο εξωτερικό), αλλά παρόλα αυτά εξακολουθούν να δίνουν ίσα ποσοστά πρόθεσης ψήφου σε ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ. Οπότε ας μην προεξοφλούμε την αντίδραση «της κοινωνίας» ούτε το τι θα δικαιώσει αυτή στο ιστορικό μέλλον.
    Για μένα είναι χυδαίο να σχετικοποιείται κατά τέτοιο τρόπο η έννοια του δικαίου, και μάλιστα από καθηγητή δικαίου, και είναι επίσης τουλάχιστον άκομψο να επικαλούμαστε ιστορικά σπουδαίες περιστάσεις για να δικαιολογήσουμε τετριμμένη παραβατικότητα και καθημερινό παλιοπαιδισμό (γιαούρτια, καταλήψεις των δέκα και των πεντήντα ατόμων, κλπ.). Αν οι διαμαρτυρόμενοι ήθελαν να κάνουν πολιτική ανυπακοή έπρεπε να επιδιώξουν τη σύλληψη και καταδίκη τους για να διαμαρτυρηθούν. Αλλά όπως σ’ αυτή τη χώρα δεν είναι τίποτα σοβαρό, ούτε η δικαιοσύνη είναι σοβαρή για να ανοίξει τους δρόμους και τα πανεπιστήμια (ή να μαζέψει όποιον γιαουρτώνει τον Αλαβάνο, ή χτυπά το Χατζηδάκη ή το Γερμανό πρέσβη, ή δεν πληρώνει διόδια), και αντίστοιχα δεν είναι σοβαροί οι πεντέξι επαναστάτες του γλυκού νερού με τα γνωστά πανώ και την ανάγωγη συμπεριφορά που καταπιέζουν καθημερινά τους συμπολίτες τους για να παίξουν τα πολιτικά παιχνίδια τους.

  64. spyroszer said

    Εγώ προσπάθησα να θέσω ένα γενικό πλαίσιο του θέματος, δεν μπήκα σε περιπτωσιολογία, ούτε μπορώ να προεξοφλήσω τι θα γίνει με την τωρινή κατάσταση.
    Νομίζω από το βίντεο που έχω δει στον Πρετεντέρη ότι ο Κατρούγκαλος δίνει αυτήν την απάντηση σε κάποιο σημείο.

  65. Πάντως μια και αναφέρθηκε η περιπτωσιολογία ας επισημάνουμε λίγο και αυτή τη φοβερή αναφορά του Γρυσπολάκη στο αρσενικό που ανιχνεύτηκε στην εκτοξευθείσα εναντίον του τούρτα. Απ’ ό,τι φαίνεται (μια σχετική μικρή-μικρή έρευνα εδώ) είναι η πρώτη φορά που αναφέρεται (εφτά χρόνια μετά!) και μάλλον -αν είναι αλήθεια- οφείλεται στα πικραμύγδαλα της τούρτας. Προσωπικά μου φαίνεται πολύ πιο εξοργιστικό να διασπείρει ο κ. πρύτανης τέτοιες ψευδείς ειδήσεις από οποιαδήποτε άλλη λεκτική υπερβολή στην περίφημη συζήτηση, αν υπήρξε. Είναι και θετικός επιστήμων τρομάρα του! άσε που το επανέλαβε τρεις-τέσσερις φορές –ούτε βιτριόλι να του έριξαν, δηλαδή.

  66. Ωχ, το λινκ στο παραπάνω περίμενα να μου βγάλει συγκεκριμένο σχόλιο, όχι ολόκληρη τη συζήτηση (που έχει τη δική της αξία, και είναι σχετικότερη με το ζήτημα από τα δικά μου περί αρσενικού και παλιάς δαντέλας). Ήθελα εν πάση περιπτώσει να παραπέμψω στο σχόλιο του apolyterion, προς το τέλος της συζήτησης.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: