Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ένα λεξικό για την αριστερά

Posted by sarant στο 30 Μαΐου, 2014


alexlexΠριν από δυο-τρία χρόνια, διάβαζα ένα φιλολογικό άρθρο μιας έγκριτης κριτικού στο οποίο γινόταν λόγος για τον Λευτέρη Αποστολου, το ηγετικό στέλεχος του ΚΚΕ και του ΕΑΜ. Στο άρθρο υπήρχε μια υποσημείωση, που μας πληροφορούσε οτι ο Αποστόλου μεταπολεμικά διετέλεσε δήμαρχος Μυτιλήνης. Επειδή κρατάω από τη Μυτιλήνη, κατάλαβα αμέσως ότι αυτό ήταν λάθος. Δήμαρχος Μυτιλήνης δεν ήταν ο Λευτέρης αλλά ο Απόστολος Αποστόλου, ο περίφημος «δάσκαλος» όπως τον αποκαλούσαν (ήταν καθηγητής Χημείας), που παλιότερα είχα παρουσιάσει εδώ αποσπάσματα από τα απομνημονεύματά του. Η κριτικός είχε μπερδέψει τον Λευτέρη Αποστόλου, που δεν είχε άλλωστε καμιά σχέση με τη Μυτιλήνη, με τον Απόστολο. Αλλά δεν μπορεί να τους ξέρει κανείς όλους, οπότε χρειάζονται βοηθήματα.

Ένα βιβλίο που θα βοηθούσε την κριτικό να αποφύγει το λαθάκι, είναι και το βιβλίο για το οποίο θα σας μιλήσω σήμερα, το «Ιστορικό λεξικό του ελληνικού εργατικού κινήματος» του Γιώργου Αλεξάτου. Στη φωτογραφία αριστερά βλέπετε το εξώφυλλο της πρώτης έκδοσης, του 2008. Στο μεταξύ το βιβλίο έχει φτάσει στην τρίτη έκδοση, που έχει ίδιο εξώφυλλο με διαφορά στο όνομα του εκδοτικού οίκου, που έχει αλλάξει.

Στις 318 σελίδες του λεξικού του, ο Αλεξάτος περιλαμβάνει περίπου 1400 λήμματα, για ανθρώπους, οργανώσεις, κόμματα και έντυπα που συνδέονται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο με το ελληνικό αριστερό κίνημα, από το Αβάντι έως την Ώρα της Αλλαγής (κατά σύμπτωση και το πρώτο και το τελευταίο λήμμα του λεξικού αφορούν εφημερίδες: η πρώτη ήταν όργανο της σοσιαλιστικής Φεντερασιόν των εργατών της Θεσσαλονίκης ενώ η δεύτερη έβγαινε επί δικτατορίας από μια τροτσκιστική οργάνωση στη Δυτική Ευρώπη).

Ο Αλεξάτος, γεννημένος το 1956, είναι ιδιόμορφη, μοναδική θα έλεγα, περίπτωση αυτοδίδακτου ιστορικού και διανοούμενου, αφού έχει τελειώσει νυχτερινό γυμνάσιο, έχει δουλέψει οικοδόμος και συμμετέχει από τα νεανικά του χρόνια στο αριστερό κίνημα, σε διάφορες οργανώσεις και συλλογικότητες, κυρίως της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς. Έχει γράψει κι άλλα βιβλία, ανάμεσα στα οποία το γνωστότερο ίσως είναι το μυθιστόρημα εναλλακτικής ιστορίας Πλατεία Μπελογιάννη, στο οποίο ο εμφύλιος πόλεμος έχει οδηγήσει στη δημιουργία δύο ελληνικών κρατών, μιας λαϊκής δημοκρατίας στον βορρά και ενός βασιλείου στον νότο. Δεν θα μιλήσω γι’ αυτό το βιβλίο γιατί δεν το έχω διαβάσει, όπως άλλωστε δεν έχω διαβάσει το ‘αντίθετο’ μυθιστόρημα εναλλακτικής ιστορίας του Δημήτρη Φύσσα (Πλατεία Λένιν, πρώην Συντάγματος). Έχω φυλλομετρήσει τη μελέτη του Αλεξάτου «Το τραγούδι των ηττημένων«, μια μελέτη για το μεταπολεμικό λαϊκό τραγούδι, και εντυπωσιάστηκα από την πυκνή τεκμηρίωση -αλλά εδώ θα μιλήσω για το Ιστορικό Λεξικό μόνο.

Γιατί να υπάρχει ένα ιστορικό λεξικό του ελληνικού εργατικού κινήματος; Δεν αρκούν οι εγκυκλοπαίδειες; Πέρα από το ότι στην εποχή μας η έντυπη, πολύτομη εγκυκλοπαίδεια τύπου Μπριτάνικας βρίσκεται σε φάση εξαφάνισης, πάρα πολλά λήμματα του λεξικού δεν τα έχει καμιά εγκυκλοπαίδεια είτε επειδή είναι νεότερα (αφού έχει πολλά χρόνια να εκδοθεί έντυπη εγκυκλοπαίδεια στη χώρα μας) είτε επειδή οι συντάκτες της, μην έχοντας την ιδιαίτερη οπτική γωνία του λεξικού, δεν τα έκριναν άξια συμπερίληψης.

Και η Βικιπαίδεια; Πράγματι, πολλά από τα λήμματα του Λεξικού υπάρχουν στη Βικιπαίδεια, αλλά όχι όλα. Έκανα το τεστ του Ζ, δηλαδή είδα ποια λήμματα του Λεξικού που αρχίζουν από Ζ έχουν δικό τους λήμμα στη Βικιπαίδεια (το γράμμα Ζ, επειδή δεν έχει πολλά λήμματα, πάντοτε προσφέρεται για κρίσεις και συγκρίσεις λεξικών). Τα 13 λήμματα από Ζ είναι τα εξής:

Ζάρκος Γιώργης (συγγραφέας, υπάρχει στη Βικιπαίδεια)
Ζαχαριάδης Νίκος (ο ηγέτης του ΚΚΕ, υπάρχει στη Βικιπαίδεια)
Ζαχαρίας Μάνος (σκηνοθέτης, υπάρχει)
Ζάχος Κωνσταντίνος (ηγέτης του εργατικού κινήματος στον Βόλο στις αρχές του αιώνα, δεν έχει λήμμα στη Βικιπαίδεια)|
Ζέη Άλκη (η συγγραφέας, έχει λήμμα στη Βικιπαίδεια)
Ζερβός Ιωάννης (αναρχοσοσιαλιστής Κερκυραίος του τέλους του 19ου αιώνα, δεν έχει λήμμα στη Βικιπαίδεια)
Ζεύγος Γιάννης (ηγέτης του ΚΚΕ, έχει λήμμα στη Βικιπαίδεια ως Ζέβγος)
Ζεύγου-Νισυρίου Καίτη (στέλεχος του ΚΚΕ, σύζυγος του παραπάνω, δεν έχει δικό της λήμμα στη Βικιπαίδεια)
Ζιούτος Γιώργος (μαρξιστής θεωρητικός, δεν έχει λήμμα στη Βικιπαίδεια)
Ζυρίνης Κώστας (σκηνοθέτης και ακτιβιστής, δεν έχει λήμμα στη Βικιπαίδεια)
Ζωγράφος Γιώργος (ο τραγουδιστής, έχει λήμμα στη Βικιπαίδεια)
Ζωγράφος Ζήσης (ηγετικό στέλεχος του ΚΚΕ, δεν έχει λήμμα στη Βικιπαίδεια)
Ζωγράφου Λιλή (η συγγραφέας, έχει λήμμα στη Βικιπαίδεια).

Από τους 13 μόνο οι 7 έχουν λήμμα στη Βικιπαίδεια, άρα το λεξικό αποδεικνύεται χρήσιμο με βάση το ‘τεστ του Ζ’. Προσέξτε ότι ανάμεσα σε αυτούς που δεν υπάρχουν στη Βικιπαίδεια είναι και δύο από τους προδρόμους του εργατικού κινήματος, στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα -γενικά το λεξικό του Αλεξάτου καλύπτει πολύ καλά αυτή την κάπως άγνωστη περίοδο.

Για να πάρετε μια ακόμα γεύση από το λημματολόγιο του Αλεξάτου, ανοίγω το βιβλίο στη μέση περίπου, στη σελ. 150-151 και αντιγράφω τα λήμματα από την αρχή του Κ:

Καββαδίας Νίκος (ο ποιητής)
Καζάκος Κώστας (ο ηθοποιός)
Καζάν Βαγγέλης (ο ηθοποιός)
Καζαντζάκη Γαλάτεια (η συγγραφέας)
Καζαντζάκης Νίκος (ο συγγραφέας)
Καζαντζίδης Στέλιος (ο τραγουδιστής)
Καζέρτας, συμφωνία
Καισαριανή
Κακναβάτος Έκτωρ (ο ποιητής)
Καλαμάρης Νικόλαος (ο ποιητής Ν. Κάλας)
Καλλέργης Λυκούργος (ο ηθοποιός)
Καλλέργης Σταύρος (ο πατέρας του, πρωτοπόρος σοσιαλιστής)

Φυσικά, για να χωρέσουν τα 1400 λήμματα στις 320 σελίδες, ή τα 12 παραπάνω λήμματα σε ένα δισέλιδο, το κάθε λήμμα πρέπει να περιορίζεται στα απολύτως απαραίτητα, ιδωμένα πάντοτε από τη σκοπιά του εργατικού και αριστερού κινήματος. Για παράδειγμα, για τον Νίκο Καββαδία το λήμμα έχει ως εξής: «Ποιητής. Καταγόταν από την Κεφαλονιά, γεννήθηκε το 1910 στο Χαρμπίν της Μαντζουρίας και έζησε από τα παιδιά του χρόνια στον Πειραιά. Εργάστηκε ως ασυρματιστής σε πλοία, και τη δεκαετία του 1940 συμμετείχε στη συνδικαλιστική και αντιστασιακή δράση του ναυτεργατικού κινήματος, συνδέθηκε με το ΚΚΕ και υπήρξε γραμματέας του ΕΑΜ Λογοτεχνών. Πέθανε το 1975. Τα περισσότερα από τα ποιήματά του έχουν μελοποιηθεί«.

Η συμπύκνωση αυτή είναι δύσκολη δουλειά, αλλά ο Αλεξάτος νομίζω πως τα καταφέρνει μια χαρά, κι αυτό είναι το πρώτο του προτέρημα που τον κάνει κατάλληλο για τη σύνταξη ενός τέτοιου λεξικού. Το άλλο του προτέρημα, πολύ σημαντικότερο, είναι ότι στο λεξικό του εντάσσει, χωρίς αποκλεισμούς και μεροληψίες, κινήσεις και ανθρώπους από ολόκληρο το φάσμα του εργατικού και αριστερού κινήματος, αποτιμώντας την προσφορά τους με γενναιοδωρία, χωρίς να τον βαραίνει η αντίληψη «τα στερνά τιμούν τα πρώτα» (την οποία εφαρμόζει ιδίως το ΚΚΕ), δηλαδή χωρίς να διαγράφει την προσφορά μιας ζωής επειδή από ένα σημείο και μετά ο βιογραφούμενος διαφοροποιήθηκε, αποσύρθηκε ή εντάχθηκε σε αντίπαλη παράταξη. Τα στερνά τιμούν τα πρώτα, αλλά χωρίς τα πρώτα δεν θα υπήρχαν τα στερνά. Η αμεροληψία και η νηφαλιότητα του Αλεξάτου δίνουν εγκυρότητα στο λεξικό. Για να φανεί αυτό με ένα παράδειγμα, διαλέγω μιαν αμφιλεγόμενη ηγετική μορφή του αριστερού κινήματος, τον Λεωνίδα Κύρκο και αντιγράφω το εκτενές λήμμα:

Κύρκος Λεωνίδας. Ηγετικό στέλεχος της ανανεωτικής Αριστεράς. Γεννήθηκε στο Ηράκλειο Κρήτης το 1924 και ήταν γιος του πολιτικού Μιχάλη Κ. [έχει δικό του λήμμα]. Ως φοιτητής της Ιατρικής εντάχθηκε στην ΕΠΟΝ και έγινε μέλος του ΚΚΕ. Το 1948 φυλακίστηκε, καταδικάστηκε σε θάνατο και μετά την απελευθέρωσή του, το 1953, ανέλαβε καθοδηγητικό ρόλο στην ΕΔΑ. Στα 1958-61 ήταν διευθυντής της Αυγής και στα 1958-67 βουλευτής. Φυλακίστηκε από τη δικτατορία των συνταγματαρχών από το 1967 έως το 1972.

Με τη διάσπαση του ΚΚΕ το 1968, συμμετείχε στη συγκρότηση του ΚΚΕ εσωτερικού. Το 1972-73 πρωτοστάτησε στην ανατροπή της μέχρι τότε καθοδήγησης του γραφείου της ΚΕ και στην αλλαγή του πολιτικού προσανατολισμού του κόμματος, υποστηρίζοντας την αξιοποίηση των διαδικασιών φιλελευθεροποίησης του καθεστώτος. Μετά τη δικτατορία, ως μέλος του ΕΓ της ΚΕ, υπήρξε ο εμπνευστής της πολιτικής της Εθνικής Αντιδικτατορικής Δημοκρατικής Ενότητας. Εκλέχτηκε βουλευτής στα 1974, 1977 και 1985 και ευρωβουλευτής στα 1981 και 1984. Το 1985 εκλέχτηκε πρόεδρος του ΚΚΕ εσ. και έθεσε το ζήτημα της μετεξέλιξής του σε μη κομμουνιστικό κόμμα.

Μετά τη διάλυση του ΚΚΕ εσ. και την ίδρυση της Ελληνικής Αριστεράς, το 1987, έγινε πρόεδρος του νέου κόμματος και το 1989 συνυπέγραψε με τον γραμματέα του ΚΚΕ Χαρίλαο Φλωράκη την ίδρυση του Συνασπισμού της Αριστεράς και της Προόδου, του οποίου αναδείχτηκε γραμματέας. Επανεκλέχτηκε βουλευτής στα 1989 και 1990 και υποστήριξε τη συμμετοχή του συνασπισμού στις κυβερνήσεις Τζανετάκη και Ζολώτα. Μετά τη συγκρότηση του Συνασπισμού σε ενιαίο κόμμα, το 1991, παρέμεινε για μικρό διάστημα στην ηγεσία του και κατόπιν αποσύρθηκε από την ενεργό δράση. Το 2010 υποστήριξε την ίδρυση της Δημοκρατικής Αριστεράς. Πέθανε το 2011.

Όπως είδατε κι από το δείγμα του λημματολογίου, το λεξικό του Αλεξάτου δεν περιλαμβάνει μόνο πολιτικούς και συνδικαλιστές, αλλά και διανοούμενους, συγγραφείς, καλλιτέχνες, εφόσον δραστηριοποιήθηκαν στο αριστερό και εργατικό κίνημα (ή συμμετείχαν «στους μετεμφυλιακούς δημοκρατικούς αγώνες», όπως είναι μια συχνή διατύπωση). Δεν κάνει καμιάν αξιολογική κρίση ο Αλεξάτος. Το ότι συμπεριλαμβάνει τον Ρίτσο και τον Βάρναλη, τον Καββαδία και τον Καζαντζάκη, και όχι τον Σεφέρη και τον Ελύτη οφείλεται στο ότι οι πρώτοι συμμετείχαν στο κίνημα και οι δεύτεροι όχι. Και εδώ πάντως, η ματιά του λεξικογράφου είναι πλατιά. Στοιχηματίζω ότι πολλοί αριστεροί αναγνώστες που θα φυλλομετρήσουν το λεξικό θα λένε κάθε τόσο «Μπα, κι αυτός δικός μας ήταν;»

Βέβαια, αν το φυλλομετρήσετε πιθανώς να βρείτε ότι απουσιάζουν κάποιοι που θα έπρεπε να συμπεριλαμβάνονται. Εγώ, για παράδειγμα, θεωρώ ότι θα έπρεπε να έχει το δικό του λήμμα ο γιατρός Τσιρώνης. Λείπουν επίσης ο Μισέλ Καζές και ο Δαβίδ Σουλάμ, εβραίοι κομμουνιστές της Θεσσαλονίκης, οι μόνοι απ΄ όσο ξέρω που διετέλεσαν μέλη της Βουλής των Ελλήνων και που εκτελέστηκαν από τα ναζιστικά στρατεύματα. Θα μου πείτε, εδώ δεν έχει εκπληρώσει η Βουλή των Ελλήνων το στοιχειώδες χρέος να τιμήσει τα δυο μέλη της. Δίκιο θα έχετε.

Λεξικό με τέτοιον όγκο πληροφοριών, όταν βγαίνει από έναν μόνο άνθρωπο, είναι αναπόφευκτο να έχει λάθη. Εγώ όταν το πήρα, τα Χριστούγεννα που είχα πάει σε μια παρουσίασή του από τα ΑΣΚΙ, άρχισα να το φυλλομετράω, πηδώντας από το ένα λήμμα στο άλλο, και βρήκα μερικά λάθη (όχι πολλά), που τα έστειλα με μέιλ στον συγγραφέα για να τα ενσωματώσει στην επόμενη έκδοση -διότι, και εδώ είναι το ενδιαφέρον, μέσα σε έξι χρόνια το λεξικό έχει κάνει τρεις εκδόσεις, που σημαίνει ότι βρίσκει ανταπόκριση στο κοινό. Προσωπικά το συστήνω θερμά.

Ας γυρίσουμε όμως στο λαθάκι της κριτικού που μπέρδεψε τους δυο Αποστόλου, που είδαμε στην αρχή του άρθρου. Το λεξικό του Αλεξάτου θα βοηθούσε στο να ξεδιαλύνει η σύγχυση, διότι στο λήμμα που έχει για τον Λευτέρη Αποστόλου αναφέρει ότι μετά τον εμφύλιο ήταν πολιτικός πρόσφυγας, άρα δεν μπορούσε να εκλεγεί δήμαρχος Μυτιλήνης. Ωστόσο, το λεξικό του Αλεξάτου δεν έχει λήμμα για τον Απόστολο Αποστόλου, τον επί σειρά ετών δήμαρχο Μυτιλήνης. Και μάλλον καλά κάνει και δεν έχει, γιατί μια τέτοια διεύρυνση του λημματολογίου του θα οδηγούσε σε απαγορευτικό αριθμό σελίδων.

Παλιότερα, σε ανύποπτο χρόνο που λέμε, είχα σκεφτεί τη δυνατότητα να συγκροτηθεί ένα πολύ πληρέστερο βιογραφικό αρχείο του αριστερού κινήματος, που θα μπορούσε να περιλαμβάνει πολύ περισσότερα ονόματα, πολλές χιλιάδες ας πούμε (π.χ. όσους βγήκαν δήμαρχοι ή βουλευτές της αριστεράς, τους προέδρους εργατικών σωματείων, τους καπετάνιους της αντίστασης κτλ.) Κάτι τέτοιο αναγκαστικά θα είναι σε ηλεκτρονική μορφή, και βέβαια χρειάζεται συλλογική δουλειά, είτε μέσα από έναν φορέα όπως τα ΑΣΚΙ είτε εθελοντικά με ένα σχήμα τύπου Βίκι. Κάποιες συζητήσεις σχετικές έχουν γίνει και, ποιος ξέρει, κάποτε μπορεί να δει το φως και μια τέτοια πρωτοβουλία.

Ως τότε όμως θα έχουμε το βιβλίο του Αλεξάτου.

43 Σχόλια to “Ένα λεξικό για την αριστερά”

  1. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Ωραίο πράμα τα βιβλία με λήμματα! Είτε τα ανοίξεις επειδή ψάχνεις κάτι, είτε για να περάσει (λίγη ή πολλή) ώρα, πάντα κάτι μαθαίνεις (συνήθως) έγκυρα κι ευχάριστα. 🙂 Καλημέρα!

  2. Το βιβλίο του Αλεξάτου είναι πολύ χρήσιμο. Βέβαια θα ήταν σωστότερο να είχε πιο ακριβή τίτλο όπως » “Ιστορικό λεξικό του ελλαδικού εργατικού κινήματος”, γιατί περιορίζεται στην ελλαδική εμπειρία. Δεν περιέχει θέματα από το ελληνικό κομμουνιστικό κίνημα της Ρωσίας και της ΕΣΣΔ (που είναι κατά πολύ σημαντικότερο από το ελλαδικό, παρότι τελειώνει δραματικά το 1937-38): http://goo.gl/l0nmlw Ούτε αναφέρει στοιχεία από το εργατικό κίνημα που υπήρχε στη Μικρά Ασία προ του 1922.

  3. spiral architect said

    Καλημέρα. 🙂
    […] Παλιότερα, σε ανύποπτο χρόνο που λέμε, είχα σκεφτεί τη δυνατότητα να συγκροτηθεί ένα πολύ πληρέστερο βιογραφικό αρχείο του αριστερού κινήματος, …. ποιος ξέρει, κάποτε μπορεί να δει το φως και μια τέτοια πρωτοβουλία. […]

    Όσο το αρχείο της Αριστεράς στην Ελλάδα βρίσκεται χώρια, το μεν μεγαλύτερο και παλιότερο κομμάτι του στον Περισσό, το δε μικρότερο και νεότερο στην Κουμουνδούρου δεν το βλέπω εφικτό, ούτε καν σε επίσημη ηλεκτρονική μορφή, γιατί θα λείπουν κάποιες αρχικές πηγές. Άσε που, συνεργασία υπό τις παρούσες πολιτικές συνθήκες (που εδώ και χρόνια έχουν διαμορφωθεί) δεν πρόκειται να υπάρξει, γιατί απλά, ο ένας ούτε να μυρίσει τον άλλο δεν θέλει.
    Δεν το προχωρώ περισσότερο, αυτοί που κρατούν το ιστορικό αρχείο του ΚΚΕ απ’ τη μια και το ΑΣΚΙ απ’ την άλλη γνωρίζουν καλά. 😉

    Εννοείται ότι, από ιδρύματα ή οργανισμούς τύπου Ακαδημίας, ή Βουλής δεν πρόκειται να δούμε φως … 😛

  4. Υπάρχει άραγε και λεξικό για την δεξιά ;
    ή δεν γνωρίζει η αριστερά τι ποίησεν η δεξιά ;

    Ο Χατζηδάκις που θα έμπαινε ;
    Επίσης, διάφοροι καθ’ οδόν εθνικοφρονήσαντες αναφέρονται ή μόνον οι πούροι ;

  5. Νέο Kid Στο Block said

    Ενδιαφέρον λεξικό. Mήπως θα μπορούσαμε να έχουμε τα λήμματα «Τσίπρας Αλέξιος» και «Κανέλη Γαρυφαλλιά» ; 🙂

  6. atheofobos said

    …μιαν αμφιλεγόμενη ηγετική μορφή του αριστερού κινήματος, τον Λεωνίδα Κύρκο …

    Σε ένα λεξικό του ελληνικού εργατικού κινήματος είναι αμφιλεγόμενη ηγετική μορφή ο Κύρκος;
    Να το έλεγες πχ για τον Αριστείδη Δημητράτο το καταλαβαίνω, αν και ακόμα και αυτός θα είχε θέση σε αυτό το λεξικό.
    Άραγε τον έχει;

  7. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    2: Βλάση, εδώ έχεις δίκιο, δεν έχει μικρασιάτες προ του 22 (αν κοίταξα καλά) και πόντιους -είναι μια γενικότερη αδυναμία της ελλαδικής/ελληνικής ιστοριογραφίας αυτή. Με την ευκαιρία, μπορείς να μου γράψεις δυο (κυριολεκτικά) αράδες για τον Θ. Κανονίδη, που συμμετείχε στο συνέδριο συγγραφέων μαζί με Βάρναλη και Γληνό το 1934; Κυριως μου λείπει τι έκανε μετά.

    4: Οι εθνικοφρονήσαντες υπάρχουν, π.χ. Θεοφύλακτος Παπακωνσταντίνου ή Άγγελος Προκοπίου ή ο Τυρίμος.Ο Χατζιδάκις δεν είχε μεγάλη σχέση με το εργατικο κίνημα ή την αριστερά.

    5: Μη με βάζεις να γράφω! Ο Τσίπρας έχει δικό του λήμμα, όχι μεγάλο. Η Κανέλλη, όχι.

  8. Νέο Kid Στο Block said

    7. in fine. Κατάλαβα…ρεβιζιονιστική οπτική!

  9. Γς said

    >Στοιχηματίζω ότι πολλοί αριστεροί αναγνώστες που θα φυλλομετρήσουν το λεξικό θα λένε κάθε τόσο “Μπα, κι αυτός δικός μας ήταν;

    >Ζέη Άλκη (η συγγραφέας, έχει λήμμα στη Βικιπαίδεια)

    Θυμάμαι τον Αντρέα Λεντάκη, δήμαρχο τότε Υμηττού (30 χρόνια πίσω) στη Μονή Καισαριανής απόγευμα κι εκεί στο πλατάνι της πηγής άρχισε να μας λέει τα διάφορα.

    Κάτι και για την Αλκη Ζέη. Κι ένας τύπος (όπως συμβαίνει συχνά) βουτάει την παρόλα και άρχισε να κάνει τη φιγούρα του.
    Και κοίτα σύμπτωση. Μίλησε για την Ζωρζ Σαρή. Μπλα μπλα…

    Κι ο Λεντάκης τον κοίταζε περίεργα.
    Δεν ήταν γιατί μπήκε με το έτσι θέλω στη συζήτηση.
    Ηταν γιατί μιλούσε ο άσχετος για ΤΟΝ Ζωρζ Σαρή.

  10. Μια που το σάιτ βαζελοκρατείται πως κρίνονται οι…πληροφορίες του Δημητράκη ;

    http://www.gazzetta.gr/basketball/article/618723/giannakopoylos-den-eimai-alafoyzos-vardinogiannis-na-me-gamvid

  11. Γς said

    4:
    Μα ο ίδιος ο Χατζιδάκις το είχε ξεκαθαρίσει σ εκείνη την πλακατζίδικη δήλωσή του.
    [Εγώ πάντως αριστερός δεν είμαι]

  12. sarant said

    9: Καλό!

  13. @ 7

    Ο Θεόδωρος Κανονίδης του Γρηγορίου είχε γεννηθεί στην Αργυρούπολη του μικρασιατικού Πόντου και είχε τελειώσει το γυμνάσιο της Τραπεζούντας. Στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο στρατεύτηκε στον τουρκικό στρατό και στάλθηκε στα τάγματα εργασίας, τα γνωστά «αμελέ ταμπουρού.» Στα τέλη του 1917 πέρασε τα ρωσοτουρκικά σύνορα.

    Το 1927, η Λαϊκή Επιτροπή Παιδείας της Αμπχαζίας του ανέθεσε την οργάνωση Ελληνικού Δραματικού Τμήματος στο Κρατικό Θέατρο της Αμπχαζίας (στο Σοχούμι, πρωτεύουσα της Αυτόνομης Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας ), στο οποίο πήρε τη θέση του διευθυντή και του σκηνοθέτη. Ανέλαβε επίσης την προεδρία στο Τμήμα Δραματουργών, ήταν μέλος της διοίκησης της Ένωσης Σοβιετικών Συγγραφέων της Γεωργίας, μέλος της εκδοτικής επιτροπής της εφημερίδας Σοβιετικοί Συγγραφείς της Αμπχαζίας και στάλθηκε ως αντιπρόσωπος στο Α’ Πανενωσιακό Συνέδριο Σοβιετικών Συγγραφέων.

    Με τις διώξεις του 1937-38,την απαγόρευση της ελληνικής παιδείας, θεάτρων κ.λπ. και την εξόντωση της ελληνικής ηγετικής ομάδας της Αμπχαζίας (υπήρχαν 2 Έλληνες υπουργοί στην τοπική κυβέρνηση) από τους ανθρώπους του Λαυρέντι Μπέρια, ο Κανονίδης κατέφυγε στη Μόσχα όπου και πέθανε…

    Περισσότερα για το ελληνικό σοβιετικό θέατρο και κάποιους από τους ανθρώπους του, εδώ:

    http://www.opsne.gr/history.asp?sec=5-4

  14. sarant said

    Ευχαριστώ!

  15. Θα ήθελα να υπενθυμίσω εδώ ότι -σαν μια πρώτη μαγιά, ας πούμε-, κατάλογος με αγωνιστές που «έπεσαν για τη ζωή» έχει ξεκινήσει εδώ και 25 χρόνια να φτιάχνεται από το Ιστορικό Τμήμα του ΚΚΕ και ήδη έχει ξεπεράσει τους 15 τόμους. Δεν μπορώ να υπολογίσω ακριβώς τους τόμους, διότι έχουν περίεργη αρίθμηση: 1, 2, 3α, 3β, 4α, 4β, 4γ, 4δ, 5, 6, 7α, 7β … 7στ κοκ.

    Είναι αυτά εδώ τα βιβλία:

    http://www.sep.gr/cms/site/books.php?psearch=%CE%95%CF%80%CE%B5%CF%83%CE%B1%CE%BD&psearchtype=OR&x=0&y=0

    Ξεκινάνε από το 1941 και φιλοδοξούν να καλύψουν και όλο τον Εμφύλιο.

    Επίσης, στην υπερορία εκδόθηκε από το εκδοτικό του ΚΚΕ ένα βιβλίο με λήμματα-βιογραφικά από νεκρούς αγωνιστές. Λεγόταν «Ηρωες και μάρτυρες» και περιείχε αρκετές εκατοντάδες ονόματα. Το εκδοτικό του ΚΚΕ είχε σκοπό να κάνει ανανεωμένη έκδοση και είχε μαζέψει 25.000 βιογραφικά, αλλά τελικά εκείνη η έκδοση δεν έγινε.

  16. ΠΑΝΟΣ said

    Ο Γς μάς θύμισε τον Λεντάκη.Τότε που έκανα εκπομπές στο ραδιόφωνο,τον είχα καλέσει να μιλήσουμε.Ήλθε και μού πρότεινε να μην μιλήσουμε για πολιτικά,αλλά για άλλα θέματα.Πράγματι,κάναμε μιαν,νομίζω,ωραία εκπομπή μιλώντας για ποίηση γενικώς και κυρίως για τις μεταφράσεις (αποδόσεις) του στην ανακρεόντεια ποίηση και τα βιβλία του για τον έρωτα στην αρχαία Ελλάδα.Πολύ ωραίος.

  17. ΠΑΝΟΣ said

    Μόλις τώρα το είδα!Πέθανε ο Λεωνίδας Βασιλικόπουλος! Τον είχα γνωρίσει.Ένα παλληκάρι,ένας λεβέντης,ένας υπέροχος άνθρωπος.(Εκτός λεξικών;;).

  18. sarant said

    15: Πολύ σωστά!

  19. Επίσης, για όσους ενδιαφέρονται για την ιστορία του ελληνικού εργατικού κινήματος (που τμήμα του αποτελούν τα όσα συνέβησαν εντός του ελλαδικού κράτους):

    Οι σελίδες ιστορίας της «Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας» (ένθετο Plus) της 1ης Ιουνίου θα είναι αφιερωμένες στο προσφυγικό χωριό Μεταλλικό Κιλκίς και στις διαδικασίες ριζοσπαστικοποίησης του πληθυσμού κατά το Μεσοπόλεμο, ως απόρροια των επιρροών από τα επαναστατικά ρωσικά κινήματα και της σύγκρουσης με τους τοπικούς μεγάλους γαιοκτήμονες.

    Τα μέλη του ΚΚΕ στο νομό Κιλκίς το 1929 ήταν όσα τα μέλη του κόμματος αυτού σε Αθήνα+Πειραιά. Και αυτό δεν συνέβη βεβαίως γιατί τους επηρέασε η προσωπικότητα του Δημητράτου ή του Κορδάτου ή του Σαργολόγου ή του Πουλιόπουλου ή του Σταυρίδη, αλλά γιατί οι ίδιοι μετέφεραν τις εμπειρίες από τα επαναστατικά ρεύματα των μπολσεβίκων, των μενσεβίκων και των σοσιαλεπαναστατών και μ’ αυτές μπόλιασαν το ελλαδικό κομμουνιστικό κίνημα, το οποίο σύντομα -από τέλη της δεκαετίας του ’20- έπαψε να θυμίζει το αρχικό γκρουπούσκουλο…

  20. Earion said

    Ο Γιάννης Ταλαγάνης επέλεξε το Ζέβγος για ψευδώνυμο και το έγραφε με β.

  21. Α μπράβο, και μένα κάτι δεν μου πήγαινε καλά όταν διάβασα Ζεύγος.

  22. leonicos said

    Τα ωραιότερα δεν γράφτηκαν ακόμα

  23. sarant said

    20-21: Ναι, είναι λάθος του λεξικού το «Ζεύγος».

  24. BLOG_OTI_NANAI said

    Δεν ξέρω πώς ήθελε να γράφεται ο ίδιος ή αν υπάρχει άλλος λόγος που πρέπει να γράφεται με «β», πάντως το Γιάννης Ζεύγος ζει και βασιλεύει στη βιβλιογραφία. Έτσι το γράφει ο Αλέξανδρος Αργυρίου, ο Σόλων Γρηγοριάδης, έτσι γράφεται σε συλλογικά έργα όπως στο «Η Ελλάδα 1936-44, Δικτατορία-Κατοχή-Αντίσταση» (επιμ. Χ.Φλαϊσερ-Ν.Σβορώνος), στην «Ιστορία του Νέου Ελληνισμού 1770-2000», στην «Ιστορία της Ελλάδας του 20ού αιώνα» και άλλα.

  25. sarant said

    Την επομένη της δολοφονίας του, αλλά και σε προηγούμενα φύλλα του, ο Ριζοσπάστης τον γράφει Ζέβγο.

  26. Γιάννης Κουβάτσος said

    Καλημέρα!
    Καλό φαίνεται το λεξικό, αλλά…αλλά δεν περιλαμβάνονται στα λήμματά του χιλιάδες »ανώνυμοι» αγωνιστές, που εξορίστηκαν, φυλακίστηκαν, διώχτηκαν και ταλαιπωρήθηκαν παντοιοτρόπως και περιλαμβάνεται, ξέρω γω, ο Καζάκος. Θα μου πείτε, πού να χωρέσουν όλοι…Ναι, εντάξει, αλλά η αδικία παραμένει και πονάει.
    Θεωρώ ασύγγνωστη παράλειψη το να μην περιλαμβάνεται η μπαρουτοκαπνισμένη κομμουνίστρια σ. Λιάνα Κανέλλη!

  27. Μαρία said

    24, 25
    Ο Φ. Ηλιού επίσης Ζέβγος
    και
    http://www.politeianet.gr/books/zeugou-kaiti-okeanida-me-ton-gianni-zebgo-sto-epanastatiko-kinima-51429

  28. Γιάννης Κουβάτσος said

    10: Ο φετινός μπασκετικός Παναθηναϊκός δεν αξίζει να πάρει πρωτάθλημα, είναι μετριότατος, αλλά η δήλωση του Γιαννακόπουλου ικανοποιεί το παναθηναϊκό αίσθημα, μια που, όπως ξέρουμε, οι αναφερόμενοι, και κυρίως ο Τζίγγερ, έχουν όντως υποστεί μεταφορικά τη συγκεκριμένη πράξη κατ’ εξακολούθηση, ποικιλοτρόπως και σχεδόν αδιαμαρτύρητα. Κραυγαλέο παράδειγμα ο βιασμός στην Ριζούπολή.

  29. ΠΑΝΟΣ said

    Ποδόσφαιρο.Πρωταθλητής ΟΣΦΠ
    Βολλεϋ Ανδρών.Πρωτάθλημα και κύπελλο Πρωταθλητής ΟΣΦΠ
    Βόλλεϋ Γυναικών.Πρωτάθλημα και κύπελλο Πρωταθλητής ΟΣΦΠ
    Πόλο Ανδρών.Πρωτάθλημα και κύπελλο Πρωταθλητής ΟΣΦΠ
    Πόλο Γυναικών.Πρωτάθλημα και κύπελλο Πρωταθλητής ΟΣΦΠ
    Μπάσκετ.Πρωτάθλημα ;;;;

  30. @20 έως 24

    Εσείς, για ένα ζήτα, μπορεί να χαλάσετε τον κόσμο 🙂

    Αστειεύομαι, καθώς έχω την λύση στην απορία σας.

    Είναι μια σελίδα από το αυτοβιογραφικό βιβλίο της συζύγου του Καίτη Ζεύγου (Νισυρίου), με τίτλο «Με τον Γιάννη Ζέβγο στο επαναστατικό κίνημα», εκδόσεις Ωκεανίδα, 1980, σελ. 18

    Εκεί η Καίτη Ζεύγου παραθέτει ένα μικρό αυτοβιογραφικό σημείωμα (σελ 17-18), το οποίο παρέδωσε στο κόμμα τον Φεβρουάριο του 1946

    Παρακάτω, παραθέτει ένα μεγάλο αυτοβιογραφικό σημείωμα (σελ 20-27), όπου στην τελευταία ακριβώς παράγραφο, ο ΓΖ εξηγεί ότι το επώνυμο «Ζέβγος» το χρησιμοποίησε μια φορά σαν ψευδώνυμο για να γράψει ένα άρθρο στο Ριζοσπάστη το 1933, και έκτοτε το κράτησε.

    Στην 2η σελίδα του μικρού βιογραφικού, η Καίτη Ζεύγου έχει μια μικρούλα υποσημείωση, κάτω-κάτω.

    Πιστεύω τώρα να λύθηκε η απορία σας από τα πιο επίσημα χείλη 🙂

    http://xyzcontagion.wordpress.com/?attachment_id=3371

  31. Για ένα «βήτα» ήθελα να πω, ασφαλώς, και όχι «για ένα ζήτα».

    Ξέχασα να σημειώσω πριν η σελίδα 18 του βιβλίου, όπου η Καίτη Ζεύγου λέει -για να λύσει τις σχετικές απορίες- ότι ο Γιάννης έγραφε «Ζέβγος» και η ίδια προτιμούσε «Ζεύγου» στο λινκ:

    http://xyzcontagion.wordpress.com/?attachment_id=3371

  32. sarant said

    30-31: Βασιλική, ευχαριστούμε πολύ για τη διευκρίνιση!

  33. BLOG_OTI_NANAI said

    30: Άρα με «β», σεβασμός στη θέληση του ιδίου.

  34. Μαρία said

    Την κυρία Τιτίκα την έχει το λεξικό;
    http://www.902.gr/eidisi/apopseis-sholia/44720/anistoritoi

    http://www.naftemporiki.gr/frontpages/latest/imerisies-politikes/i-akropoli/full

  35. sarant said

    34: Όχι, αλλά την έχουν τα αυριανά μεζεδάκια.

  36. Μαρία said

    35
    Γιατί άραγε; Είδες και στο Γ και στο Π;

  37. sarant said

    Ναι, είδα και τα δύο, δεν την έχει. Δεν θα χώρεσε.

  38. Μανούσος said

    Η μόνη λύση πράγματι είναι μία ηλεκτρονική βάση δεδομένων. Πλην όμως με ενυπόγραφα άρθρα ει δ’ άλλως θα είναι ανυπόληπτα όπως της Βικυπέδης. Και σίγουρα θα πρέπει να είναι γραμμένα άνευ ψηφοφορίας! Σχόλια ενστάσεις κλπ οκ αλλά πάντα ενυπόγραφα.
    Όλα τα άλλα είναι πολτός.

  39. sarant said

    Σε δυο επίπεδα. Άρθρα, και απλοί κατάλογοι -π.χ. εκτελεσμένοι.

  40. Γς said

    17:
    >ο Λεωνίδας Βασιλικόπουλος! Τον είχα γνωρίσει. Ένα παλληκάρι, ένας λεβέντης, ένας υπέροχος άνθρωπος.

    Που είχε την τύχη να συνεργαστεί με τον πρωθυπουργό του “Βυθίσατε το Χόρα” και την ατυχία με τον πρωθυπουργό των του “Ευχαριστώ τους Αμερικανούς“ για τις γκρίζες ζώνες.

    Που τον έδιωξαν από το Ναυτικό γιατί παντρεύτηκε “παρά τις υποδείξεις”.

    Ηταν η εποχή που χρειαζόσουν πιστοποιητικό κοινωνικών φρονημάτων για να μπεις σε δουλειά.
    Ενίοτε όμως και η “δουλειά”. Για να μπει ο τέτοιος σου.[Ο θεός να με συγχωρέσει]

  41. # 41

    Πρόκειται για την κυρία που παντρεύτηκε τρεις διαδοχικούς Α΄ΓΕΝ ;

    Πάντως όταν βρέθηκε για την Διεθνή εκθεση στη Σαλονίκη το πλοίο που είχε κάνει το εκπαιδευτικό ταξίδι των ναυτοπαίδων κατά Λιβύη μεριά, έχω ακούσει πως παρατήρησε ότι το πλοίο παραήταν βυθισμένο. Η έρευνα απεκάλυψε πως το υπερβάλλον βάρος ήταν ουίσκι, τσιγάρα αλλά και πλακάκια (!) που δεν είχαν προλάβει να ξεφορτώσουν. Δεν νομίζω πως βγήκε τίποτε πιο έξω αλλά η ΄κφραση » τα κάνανε πλακάκια» ήταν πολύ συνηθισμένη στις τάξεις των αξιωματικών Π.Ν. το φθινόπωρο του 77

  42. Γς said

    41:
    Τι λες;
    Τους έσυρε [στο χορό του Ησαΐα] μαζί με τα καράβια τους;

  43. […] Πηγή: Νίκος Σαραντάκος […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: