Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Η τσαέρα και άλλα δήθεν αγγλικά δάνεια της κυπριακής

Posted by sarant στο 17 Αύγουστος, 2017


Πριν από καμιά δεκαριά μέρες, σε μια συζήτηση που είχα στο Φέισμπουκ με μια φίλη, που έχει καταγωγή (και) από την Κύπρο, ήρθε ο λόγος, δεν θυμάμαι πώς ακριβώς, στη λέξη «τσαέρα», όπως λέγεται στην κυπριακή ελληνική η καρέκλα.

Τότε κάποιος ανέφερε ότι η τσαέρα είναι δάνειο από την περίοδο της αγγλοκρατίας, από τη λέξη chair, και η φίλη μου συμφώνησε, προσθέτοντας πως η κυπριακή έχει δανειστεί πολλές λέξεις από τα αγγλικά, όπως είναι η τσαέρα ή το σταφύλι βέρικο.

Είναι αλήθεια ότι η κυπριακή έχει δανειστεί από τα αγγλικά λέξεις που δεν τις έχει δανειστεί η κοινή νέα ελληνική, ενώ πολύ περισσότερα αγγλικά δάνεια έχει το λεξιλόγιο των Κυπρίων του Λονδίνου (των Τσάρληδων). Όμως, ούτε η τσαέρα ούτε το βέρικο έχουν αγγλική αρχή -και σε αυτά τα δήθεν αγγλικά δάνεια θα αφιερώσω το σημερινό άρθρο.

Βέβαια, η ομοιότητα του «τσαέρα» με το chair είναι μεγάλη, αλλά η ομοιότητα δυο λέξεων δεν σημαίνει ότι η μία προέκυψε με δανεισμό της άλλης: θα μπορούσε η ομοιότητα να είναι συμπτωματική ή θα μπορούσε οι δυο λέξεις να συγγενεύουν, αναγόμενες σε μια τρίτη κοινή αρχή. Θέλω να πω ότι δεν μπορούμε όπου βλέπουμε ομοιότητες να δεχόμαστε αμέσως γλωσσικό δανεισμό -χρειάζονται και άλλα στοιχεία.

Στην περίπτωση της τσαέρας, η υπόθεση του δανεισμού από τα αγγλικά αποδεικνύεται αβάσιμη αν κοιτάξουμε την ιστορία της λέξης -πρόκειται για λέξη παλιά, που υπάρχει σε δημοτικά τραγούδια («τζαι κάτσετε τους φίλους μου πάνω γρυσές τσαέρες»), επομένως αποκλείεται να οφείλεται σε επίδραση της αγγλικης γλώσσας αφού η αγγλική κυριαρχία στην Κύπρο χρονολογείται από το 1877. (Αυτός ο εμπειρικός κανόνας διατηρεί την ισχύ του και για την κοινή νέα ελληνική: λέξεις που υπήρχαν στη γλώσσα από τον 18ο-19ο αιώνα είναι απίθανο να έχουν αγγλική αρχή).

Η τσαέρα είναι λέξη παλιά, με μακρά και ενδιαφέρουσα ιστορία. Ξεκινάμε από το αρχαίο καθέδρα, το οποίο στα λατινικά γίνεται cathedra και περί το 1100 δίνει τον αρχαίο γαλλικό τύπο chaere/chaire από τον οποίο αργότερα προέκυψε η σημερινή γαλλική λέξη για την καρέκλα, chaise (εξού και η δική μας σεζλόνγκ).  Ο τύπος chaere (ή ο προβηγκιανός chaira) περνάει στην γαλλοκρατούμενη Κύπρο της εποχής των Λουζινιάν, και επιβιώνει στο σημερινό τσαέρα.

Μάλιστα, η αγγλική λέξη chair προέρχεται και αυτή από το παλαιογαλλικό chaire, άρα είναι αδερφάκι της τσαέρας, όχι μητέρα της. Όπως λέει και ο Κύπριος λεξικογράφος Κ. Γιαγκουλλής με αφορμή αυτό το λάθος, «Επειδή το έδαφος είναι ολισθηρό, δεν σημαίνει ότι έχουμε το δικαίωμα να λέμε πελλάρες [παλαβομάρες]».

Για την ποικιλία σταφυλιού βέρικο (βέρικον στα Κυπριακά, ποικιλία επιτραπέζιου κόκκινου σταφυλιού) είναι πλατιά διαδομένη η θεωρία ότι, τάχα, προέρχεται από το αγγλικό very good. Δεν αποκλείω μάλιστα να υπάρχει και κάποιο νατσουλίζον ανέκδοτο, για κάποιον Άγγλο που δοκίμασε τα σταφύλια, αναφώνησε «Very good!» και έκτοτε καθιερώθηκε να τα λένε έτσι.

Όμως και πάλι η πραγματικότητα είναι πιο πεζή. To βέρικο λέγεται έτσι επειδή εισήχθη στην Κύπρο περί το 1855 από την περιοχή των λόφων Μπέριτσι (Berici) στην Ιταλία, που είναι και σήμερα διάσημη για τα σταφύλια της και τα κρασιά της.

Ένας τυπικός κυπριακός μειωτικός χαρακτηρισμός προσώπου είναι ο αμπάλατος. Αμπάλατος είναι ο αγροίκος, ο άξεστος, ο αγράμματος, ο ενοχλητικός. Και για τη λέξη αυτή ακούγεται κάποτε ότι προέρχεται από το… αγγλικό unbalanced -το είχε γράψει κάποτε και η δημοσιογράφος και πρώην βουλεύτρια Χριστίνα Ταχιάου, προφανώς μεταφέροντας απόψεις Κυπρίων φίλων της (περισσότερα εδώ)

Δεδομένου ότι η λ. αμπάλατος βρίσκεται στο Άνθος των Χαρίτων, εργο του 15ου αιώνα, αποκλείεται εντελώς να έχει αγγλική αρχή. Δυστυχώς δεν υπάρχει ομοφωνία ανάμεσα στους μελετητές για την αρχή της λέξης -κάποιοι την ανάγουν στο αμάρτυρο *αναπάλωτος (ανυποχώρητος) ενώ ο Κ. Καραποτόσογλου, που συνήθως κάνει εύστοχες προτάσεις, βρίσκει την αρχή στο αραβικό balid, ablad < balada (ηλίθιος).

Το ρήμα κουτσιώ που μεταξύ άλλων σημαίνει «ευστοχώ στο σημάδι, χτυπάω» ετυμολογείται από μερικούς από το αγγλικό «good shot». Η εξήγηση αυτή έχει πείσει κάποιους (παράδειγμα σε βικιλεξικό) παρά τον ολοφάνερα απίθανο χαρακτήρα της -και λέω «ολοφάνερα», επειδή, πέρα από το γενικά απίθανο των δανείων απο την αγγλική, που ήδη το αναφέραμε, πόσο πιθανό είναι να φτιαχτεί ρήμα από ξένη φράση χωρίς έστω την κατάληξη -άρω;

Στην πραγματικότητα, όπως αναφέρει ο Κ. Γιαγκουλλής στο λεξικό του, το «κουτσιώ» ή «κουτσίζω» αντιστοιχεί στο αρχαίο «κοκκίζω» και είχε αρχική σημασία «προσθέτω κόκκους κριθαριού στη ζωοτροφή» (διατηρείται ως σήμερα και αυτή η σημασία), μεταφορικά «διοχετεύω έντεχνα πληροφορίες» για να φτάσει ως τη σημερινή.

Η λέξη σικκιρτισμένος (=απαυδισμένος) δεν προέρχεται από το αγγλ. sick and tired όπως πιστεύουν αρκετοί, αλλά από το τουρκικό sıkıldım (βαρέθηκα).

Ούτε βέβαια το νάμι (το όνομα, η φήμη, η υπόληψη -βλ. και τη φρ. «εφκάλαμεν νάμι» δηλ. μας βγήκε το (κακό) όνομα) έχει την αρχή του στο αγγλικό name. Πρόκειται και πάλι για δάνειο από το τουρκικό nam, που είναι περσικής αρχής και από την ίδια ινδοευρ. ρίζα με το ελληνικό «όνομα». Εχουμε γράψει γι’ αυτή τη λέξη, που υπάρχει και στα κρητικά ενώ υπήρχε παλιά και στην κοινή ελληνική (θυμηθείτε το διήγημα «Το νάμι της» του Παπαδιαμάντη).

Το πιο αστείο είναι ότι σε άρθρο της κυπριακής Μηχανής του χρόνου, που επικρίνει κάμποσες από τις ψευτοαγγλικές ετυμολογήσεις που μόλις είδαμε, και που κάνει τη (σωστή) επισήμανση ότι η κυπριακή έχει και κάμποσα γνήσια αγγλικά δάνεια, αναφέρεται και το ρήμα «αγκρίζουμαι» (=θυμώνω) ως δήθεν αγγλικης προέλευσης, από τη λέξη angry!

Κι όμως, το αγκρίζουμαι ή στην ενεργητική μορφή το αγκρίζω (εύχρηστος επίσης είναι ο τύπος αγκρισμένος = θυμωμένος) δεν έχει αγγλική αρχή αλλά ελληνική. Άλλωστε δεν είναι λέξη μόνο κυπριακή αλλά ακούγεται και σε πολλές περιοχές της Ελλάδας ή τουλάχιστον ακουγόταν.

Αγγρίζω θα πει ερεθίζω, ενοχλώ· προκειμένου για ζώα, βρίσκομαι σε περίοδο οργασμού. Άγγρισμα είναι, σύμφωνα με τον ορισμό του Σεφέρη, «η καύλα των ζώων», αλλά για ανθρώπους είναι η δυσαρέσκεια. Αγγρισμένο άλογο είναι το ερεθισμένο, είτε σεξουαλικά είτε αλλιώς. Όλες οι λέξεις αυτής της οικογένειας βρίσκονται γραμμένες και με –γκ, αγκρίζω κτλ. Ετυμολογούνται από το αρχαίο αγρίζω, από το άγριος.

Βέβαια, υπάρχουν και γνήσια αγγλικά δάνεια στην κυπριακή. Για παράδειγμα, το πόλιπιφ, το βοδινό της κονσέρβας, κορν-μπιφ που λέμε εμείς οι καλαμαράδες, προέρχεται όντως από τα αγγλικά, αν και όχι από το boiled beef, όπως λένε αρκετές πηγές, αλλά από το bully beef, που είναι άλλη ονομασία του κορν-μπιφ και είναι εξαγγλισμός του γαλλικού boeuf bouilli.

Επίσης, στο τάσπιν, τον κάλαθο των αχρήστων, πρέπει να αναγνωρίσουμε το dustbin. Αυτό που εμείς λέμε σελοτέιπ, οι κουμπάροι το λένε πιτφίξ, από την εμπορική ονομασία Speedfix.

Κι άλλη μια περιεργότατη λέξη που μου την έμαθε η φίλη μας η Λ. είναι το τεκάλεμιτ. Σύμφωνα με τη φίλη μας, τεκάλεμιτ στην Κύπρο ειναι το συνεργειο που καθαριζει/πλενει το αυτοκινητο μέσα και έξω αλλά κυρίως πλενει τη μηχανή. Λένε κάμνω το αυτοκινητο τεκαλεμιτ. Αλλά η λέξη χρησιμοποιείται και μεταφορικά, π.χ. για τη γενική καθαριότητα στο σπίτι.

Η φίλη μας βρήκε ότι Tecalemit ήταν το όνομα ενός εργοστασίου στο Πλύμουθ (στην πόλη που κατασκευαζαν τα γνωστά πλύμουθ λεωφορεία και φορτηγά). Το εργοστάσιο αυτό έφτιαχνε εξοπλισμό για τη συντήρηση αυτοκινήτων. Αγνοώ πόθεν προέκυψε η ονομασία, ίσως από συντμήσεις άλλων λέξεων –πάντως ενώ το εργοστάσιο έχει κλείσει και η εταιρεία κοντεύει να ξεχαστεί, το τεκάλεμιτ ακόμα ακούγεται στην Κύπρο! η εταιρεία υπάρχει ακόμα, οπότε ίσως μπορούμε να μάθουμε γιατί ονομάστηκε έτσι.

 

 

 

Advertisements

130 Σχόλια to “Η τσαέρα και άλλα δήθεν αγγλικά δάνεια της κυπριακής”

  1. Να σταθώ λίγο στην τσαέρα: ξέρουμε φαντάζομαι (εγώ όχι, ρωτάω) πώς προφερόταν το chaere (ή το προβηγκιανό chaira) την εποχή των Λουζινιάν; Γιατί δεν έγινε σαέρα, δηλαδή;

  2. Εξαιρετικός όπως πάντα. Χαιρετισμούς από Κύπρο.

  3. Υπάρχουν πολλά τέττοια στην Κύπρο. Τάχα ο γκαντέμης είναι από το God damn it!!!! 🙂 ή το τσακμάτζι (αναπτήρας) είναι από το τσακ + magic… Σε κάτι τέττοια είμαστε πρώτοι 🙂

  4. spiral architect 🇰🇵 said

    @3: Δηλαδή, ο Γκας Πορτοκάλος ήταν κύπριος; 😀

  5. dryhammer said

    Καλημέρα!

    Πάλι τρείς κουβέντες απο τα εν χρήση στη Χίο

    α) αμπάλατος. Στη Χίο έχουμε το «απλάκωτος» που σημαίνει τον χωρίς τάκτ, τον που μιλεί χωρίς να σκεφτεί και ίσως να προσβάλλει, χωρίς πρόθεση, απο «απλακωσιά», τον αμετρεοεπή. Συγγενεύουν άραγε(ς);

    β) κουτσιώ. Το έχει να βγαίνει απο το κοκκίζω που πέρασε στα σήμερα ως «κουκκίζω», προσθέτω μικρή ποσότητα κοκκώδους υλικού ή σκόνης (περίπου πασπαλίζω) «κούκκισε και λιγάκι μαυροκούκκι (= μαύρο σουσάμι) απο πάνω και βάλε τήνε στο φούρνο (την πίτα)»

    γ) Το αγγρίζομαι υπάρχει το ίδιο για ερεθισμένα (όχι μόνο σεξουαλικά) ζώα και συνεκδ. και για ανθρώπους.

  6. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    1 Δεν ξέρω πώς προφερόταν στην εποχή των Λουζινιάν

    3 Για τον γκαντέμη υπάρχει και στην Ελλαδα πολύ διαδεδομένη αυτή η αποψη

    5α Μπορεί να έχει κάποια σχέση, δεν το αποκλείω.

  7. Γς said

    Ceci n’est pas une chaise

  8. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Καλημέρα, ἐξαιρετικὸ ἄρθρο.

    Ἤθελα νὰ σὲ ρωτήσω μὲ προσωπικὸ μήνυμα, ἀλλὰ μιὰ καὶ τὄφερε ἡ συζήτηση θὰ ρωτήσω ἐδῶ. Αὐτὸ ποὺ λέμε ἐμεῖς «ἔμεινε μπουκάλα» οἱ Ἰταλοὶ τὸ λένε «è rimasto baccalà» δηλαδὴ «ἔμεινε μπακαλιάρος». Δεδομένου ὅτι καὶ στὶς δύο ἐκφράσεις ἔχουμε τὰ ἴδια σὐμφωνα, ὑπάρχει περίπτωση τὸ ἕνα νὰ εἶναι παραφθορὰ τοῦ ἄλλου;

    Καὶ μιὰ καὶ τὄφερε ἡ συζήτηση ἕνας φίλος μου Κρητικὸς λέει ὅτι τὸ ρῆμα «κωλοκάθομαι» ποὺ σημαίνει «στρογγυλοκάθομαι» δὲν προέρχεται ἀπὸ τὸ κῶλος+κάθομαι ἀλλὰ ἀπὸ τὸ ἰταλικὸ ρὴμα collocare ποὺ σημαίνει «τοποθετῶ». Ποιά ἡ γνὠμη τῆς σοφίας τοῦ ἱστολογίου;

  9. sarant said

    8α Τι να σου πω, υπάρχει μια ομοιότητα. Αλλά και οι αντίστοιχες λέξεις υπάρχουν στις δυο γλώσσες (μπακαλιάρος – boccale)

    8β Εντελώς απίθανο.

  10. 1, 6α
    Λοιπόν αν καταλαβαίνω καλά το ch μπορεί πράγματι να προφερόταν ts ή τσ παχύ (όπως το αγγλικό):
    α) στην προβηγκιανή διάλεκτο (αν ερμηνεύω σωστά ένα συνδυασμό διαγραμμάτων εδώ: https://fr.wikipedia.org/wiki/Francoproven%C3%A7al )
    β) στα γαλλικά του 12ου αιώνα (μπίνγκο), βλ. την τελευταία σειρά στο διάγραμμα εδώ: https://fr.wikipedia.org/wiki/Histoire_de_la_langue_fran%C3%A7aise#.C3.89volution_de_la_graphie_et_du_statut_du_fran.C3.A7ais_.C3.A0_travers_l.27histoire
    Ε βουαλά η τσαέρα.

  11. 9β, 10β Φοβερή σύμπτωση ότι το παράδειγμά μου για τα γαλλικά του 12ου αιώνα ήταν ακριβώς η εξέλιξη του (λατινικού) collocare!!

  12. LandS said

    Δεν ξέρω αν με πρόλαβε άλλος αλλά τα Plymouth ήταν της Κράισλερ, αμερικάνικα. Το 1928 το πρώτο, διαβάζω. Επίσης του τικατέτοιου η ιστοσελίδα λέει ότι είναι ο μεγαλύτερος προμηθευτής εξοπλισμόυ συνεργείων στο ΗΒ

  13. Pedro Alvarez said

    Από το άρθρο καταλαβαίνουμε ότι τα αγγλικά δεν είναι παρά μία παράφραση των ελληνικών… όταν εμείς φκιάχναμε Παρθενώνες…

  14. dryhammer said

    Αυτο το Tecalemit μου θύμισε την κόλλα για τις σαμπρέλες που ακόμα οι παλιοί τη λέμε «σολισιόν» (εκ του γαλλ. solution)

  15. sarant said

    10 Α γεια σου!

  16. Pedro Alvarez said

    Η ελληνικότατη (λέμε τώρα…) μπαλαντέζα, στα κυπριακά είναι εξτένσιο. Αβέβαιης ετυμολογίας. 🙂

  17. spiral architect 🇰🇵 said

    @12: Και για του λόγου το αληθές: Tecalemit Garage Equipment – The UK's leading supplier of vehicle servicing equipment.

  18. dryhammer said

    16. Στα βαπορίσια εξτέ(ν)σιο είναι το τηλεσκοπικό (τι λε ρε πστ) κοντάρι για το ρολό βαφής. «Στο εξτέσιο βαζουμε το μικρό ρολό γιατί με το μεγάλο θα σπάσει»

  19. ANemos said

    Ζει και βασιλεύει η Tecalemit
    https://www.tecalemit.de/content.php?page_id=272

    Καλημέρα

    Στις 17 Αυγούστου 2017 – 9:40 π.μ., ο χρήστης Οι λέξεις έχουν τη δική τους

  20. Pedro Alvarez said

    18. Tώρα που το λες, και στα κυπριακά εξτέσιο πιο πολύ λένε. Χωρίς ν. 🙂

  21. Νικοκύρη, εξαιρετικό άρθρο, ευχαριστούμε πολύ.

    Δύτη, πράγματι με tch προσφερόταν η chaire, κι αυτό αντιπροσωπεύεται στα κυπριακά ως ts (τότε η διάλεκτος δεν είχε αναπτύξει ακόμη τα φατνιακά προστριβή που έχει σήμερα, μάλλον υπό την επίδραση της τουρκικής). Έτσι και η cheminée (προφ. tchem-) έγινε τσιμινιά, η broche έγινε πρότσα (πιρούνι), η tache έγινε τάτσα (κηλίδα, λεκές) κτλ.

    Τα αγγλογενή δάνεια (πολλά από τα οποία έχουν προσαρμοστεί στο κλιτικό σύστημα της ελληνικής) θα άξιζαν ξεχωριστό άρθρο — ιδού στάδιον, Νικοκύρη. Εδώ έχει πολύ ψωμί — το κουγκρί (τσιμέντο, από το concrete), η μαchίνγκα (πολυβόλο, machine gun), η άξιτα (accident, τροχαίο ατύχημα), η άμπουλα (ambulance), αλλά και τα φλιφλό που λέγαμε στο άλλο ποστ, η σίστερ (προϊσταμένη νοσοκόμα) κ.ά.

  22. Pedro Alvarez said

    O κάμπος. Το camp των τεχνικών εταιριών στην αραπιά. Π.χ ο κάμπος της JP στο Ριάντ έχει όλες τις ανέσεις. (και τζόνυ γουόκα με κάρυ!)

  23. Με κάρυ;! Το ρίχνεις μέσα δηλαδή;

    Τιπού, ήταν να μην κάνεις την αρχή ε;

  24. Πέπε said

    Καλημέρα.

    Ενδιαφέρον το κύριο μέρος του άρθρου, αλλά μου άρεσε κυρίως το διασκεδαστικότατο τέλος, με τις όντως αγγλικές πλην αγνώριστες λέξεις! 🙂

    Φαίνεται ότι συμβαίνουν δύο τινά:

    α) Οι Κύπριοι, με το να προφέρουν πάντα πολύ έντονα το ένρινο στα μπ – ντ – γκ, ακόμη και στην αρχή λέξης, δε θεωρούν τα b-d-g της αγγλικής ως αντίστοιχους φθόγγους, κι έτσι κατά τον εκκυπρισμό αγγλικών λέξεων τα μετατρέπουν σε π-τ-κ. Έτσι το τάσπιν και το πόλπιφ. (Το ίδιο ισχύει και για τούρκικες λέξεις, ακόμη και για κάποιες που τις έχουμε κι εμείς: πελάς είναι ο μπελάς, και πολλά άλλα παρόμοια.

    β) Παρά την Αγγλοκρατία, φαίνεται ότι η αγγλική γλώσσα δε διαδόθηκε τόσο πολύ, και ότι πολλές αγγλικές λέξεις πέρασαν στα χείλη Κυπρίων που δεν ήξεραν γρυ αγγλικά. Στην Ελλάδα τα περισσότερα αγγλικά δάνεια είναι πρόσφατα, από τα χρόνια που οι περισσότεροι ξέρουν έστω στοιχειωδώς μερικά αγγλικά, κι έτσι υπάρχει μια τάση να διατηρούν πιο καθαρή ανάμνηση της αρχικής τους μορφής. Στην Κύπρο όμως πολλά δάνεια είναι τόσο αλλαγμένα, ώστε δείχνουν ότι ο ομιλητής δεν είχε ιδέα πώς είναι κανονικά η λέξη – θα την άκουσε από σπασμένο τηλέφωνο. Έτσι έχουμε στην Ελλάδα λ.χ. τη σαμπρέλα, γαλλικής αρχής εντελώς ακατανόητης για τους ομιλητές που καθιέρωσαν τη λέξη: chambre a air!

    Άλλο εκπληκτικό τέτοιο κυπριακό παράδειγμα που έχω διαβάσει (δεν ξέρω αν λέγεται ακόμη ή έχει αντικατασταθεί από ελληνική ή …πιο αγγλική λέξη) είναι ο φουρπός, το ποδόσφαιρο (football)!

  25. Πέπε said

    @24 (δικό μου):

    > > Στην Ελλάδα τα περισσότερα αγγλικά δάνεια είναι πρόσφατα, από τα χρόνια που οι περισσότεροι ξέρουν έστω στοιχειωδώς μερικά αγγλικά, κι έτσι υπάρχει μια τάση να διατηρούν πιο καθαρή ανάμνηση της αρχικής τους μορφής.

    Βέβαια, και πάλι… Διάβασα στο ίντερνετ μια συζήτηση για το αν το gif (το κινούμενο εικονίδιο, ξέρετε) προφέρεται γκιφ ή τζιφ. Κάποιος είχε σχολιάσει: «Για μας στην Κρήτη δεν υπάρχει δίλημμα!» 🙂

  26. Νέος Τιπούκειτος said

    24: Ναι, και ο φούρπος, αν και έχει παλιώσει η λέξη πια, την ακούς κυρίως από ηλικιωμένους ή από νεότερους για αστείο.

  27. ….
    Αγγρίζω θα πει ερεθίζω, ενοχλώ…
    ….

    Θυμάμαι παιδιά στο χωριό (Νότια Λακωνία) μας έλεγαν ότι δεν είναι σωστό να λι – γγρίζουμε (επιδεικνύοντας δηλαδή και έτσι να πειράζουμε) άλλα παιδιά με αντικείμενα του πόθου π.χ. παιχνίδια που είχαμε εμείς κι εκείνα όχι.
    Μάλλον το ίδιο είναι.
    Καλημέρα.

    Χρήστος Δ. Τσατσαρώνης
    http://www.badsadstories.blogspot.gr
    http://www.badsadstreetphotos.blogspot.gr

  28. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Γειά σας κι ἀπὸ μένα.
    Πολὺ ἐνδιαφέρον τὸ σημερινὸ καὶ ἀρκούντως διασκεδαστικό.

  29. Alexis said

    #24 και προηγούμενα: Πολλά από αυτά θυμίζουν βέβαια τα μπιλοζίρια, τα λέκια και τα κάρα των Ελληνοαμερικανών.

    Την μετατροπή των μπ-ντ-γκ σε π-τ-κ τη συναντάμε σε πολλά μέρη της Ελλάδας. Θυμάμαι χαρακτηριστικά τη γιαγιά μου (ποντιακής καταγωγής) να λέει «πάνιο» αντί για «μπάνιο», «πάσκετ» αντί για «μπάσκετ» και άλλα τέτοια ωραία.
    Εμβληματικό μου έχει μείνει το «βλέπω τον Κάλη να παίζει πάσκετ»! (ήταν και της εποχής τότε… )
    Τον Γκάλη μάλιστα πολλές φορές τον έλεγε …Κάλιο, ίσως της ερχόταν πιο οικείο στη γλώσσα της, ποιος ξέρει…

  30. Alexis said

    #25: …το οποίο θυμίζει βέβαια το γνωστό ανέκδοτο με το Μανωλιό και τον περιπτερά 🙂

  31. Σωκράτης said

    Υπήρξα αυτήκοος μάρτυς στη φράση «Έρτε ο μόπης!», που ειπώθηκε λίγα λεπτά αφού είχαν χυθεί νερά στο πάτωμα…

    Να μην πω για τις δισκοθήκες που κάποιοι πηγαίνουν τα βράδια.

  32. sarant said

    Eυχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    29 Όπως έχουμε ξαναπεί, είναι ορισμένοι πόντιοι που αποφεύγουν τα μπ, γκ, ντ στην αρχή της λέξης και λένε «το πατέρα» και πλε παταρίες Πέρεκ.

    24 Πρέπει να εξηγηθεί αυτό το χαρακτηριστικό των Κυπρίων. Και το σαμπουάν το λένε σιαπού (shampoo) και τον τραγουδιστή Σαρμπέλ τον λέγαν Σιαρπέλ.

    17-19 Α, ωραία, να το διορθώσω.

  33. ΑΚ (ο) said

    https://www.facebook.com/notes/spyros-armostis/%CF%84%CE%AC%CF%87%CE%B1-%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%AE%CF%82-%CF%80%CF%81%CE%BF%CE%AD%CE%BB%CE%B5%CF%85%CF%83%CE%B7%CF%82-%CE%BA%CF%85%CF%80%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CE%AD%CF%82-%CE%BB%CE%AD%CE%BE%CE%B5%CE%B9%CF%82/10152797513923439/

    φαίνεται πως χρησιμοποιείται κι αλλού η ονομασία του εργοστασίου Τεκάλεμιτ:

    http://www.eudict.com/?lang=romeng&word=pomp%C4%83%20de%20gresare%20(tecalemit)
    – ROMANIAN: pompă de gresare (tecalemit)
    ENGLISH: lubricant / lubricating pump

    http://hallo.ro/english-romanian-dictionary/tecalemit

    αλλά δεν το βρήσκω και τόσο πεθαμένο: http://www.tecalemit.co.uk/who-we-are

    #8:
    πάντα μου θυμίζει το κωλοκάθομαι, όταν ακούω το όνομα του φυτού Κολοκάσι (Colocasia esculenta).
    Όνομα τόσο του φυτού όσο και της.. ρίζας του. Για την ακρίβεια του κορμού (μερικοί το τονίζουν κόρμο, για να αποφεύγεται η σύγχυση με τον κορμό των δέντρων) του φυτού, του βολβώδους μέρους του, δηλαδή.
    Το κολοκάσι τρώγεται (νομίζω περισσότερο) στην Κύπρο.
    Κι έτσι δε βγήκα πολύ εκτός θέματος 🙂

  34. Pedis said

    Και το «Χααλλλλόου» από το «Χαρά σ’ όλλλους» βγαίνει ..

  35. sarant said

    33 Ενδιαφέρον!

  36. Ανδρέας Τ said

    Μια που ξεκινήσαμε με τα προβηγγιανά, θα ζητήσω τη γνώμη των επαϊόντων. Σε πρόσφατο ταξίδι στη Προβηγγία, είδα ένα τοπωνύμιο Mourre, που στα προβηγγιανά σημαίνει ρύγχος ζώου. Το δικό μας μούρη βγαίνει από αυτή τη λέξη ή δεν έχει καμμία σχέση; Συγνώμη για τη παράπλευρη ερώτηση.

  37. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Πολύ κεφάτο, ό,τι πρέπει το νήμα,μα και τα σχόλια! .
    Στο σχ.18 γέλασα με δάκρυα- Ξρσφρ! 🙂

    Αυτή την εποχή στο χωργιό οι αίγες «σύρνανε’ και οι τράγοι «αγκρίζανε» (και βρωμοκοπούσε ο τόπος).
    Αγκρίζω όχι αγκρίζομαι σ΄εμάς.

    >>κουτσιώ
    έχουμε Το ξεκουτσϊό , που σημαίνει το αναλυτικό,σχολαστικό κουτσομπολιό.»Καθυστέρησα γιατ΄εκουτέλωσα με τη γειτόνισσα, που ΄μαθε για το καινούργιο συμπεθεργιό κ΄ήθελε ξεκουτσϊό». Από το ξεκο(υ)κκίζω, προφανώς!

    29.>>τα μπιλοζίρια, τα λέκια και τα κάρα των Ελληνοαμερικανών.
    τα στέκια, οι μαρκέτες, οι πίπες…

  38. NM said

    1. «Για του Ελληναρά το δίκιο» θάπρεπε για τίτλος στο σημερινό δημοσίευμα.
    2. «Τάσπιν» για το καλάθι αχρήστων; Είχε ο γυιός μου στο Δημοτικό μια νεαρή δασκάλα από την Κύπρο, που προσπαθούσε η κακομοίρα να μιλήσει ελλαδίτικα αλλά δεν της έβγαινε με τίποτα. Ούτε από λέξεις, ούτε από προφορά.
    ¨»Την πίσσαν στον κάλαθον» τους έλεγε για να φτύσουν τις τσίχλες.
    Οχι στο τάσπιν !!!

  39. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Μὲ τὴν τσαέρα θυμήθηκα μιάν (ἄσχετη) λέξη τῆς Θερμιώτικης ντοπιολαλιᾶς, τὴν τσέρα. Σημαίνει τὸ σμίξιμο τῶν φρυδιῶν. Π.χ.
    Εἶχε μιὰ τσέρα ἴσαμε κάτω. Λές καὶ τοῦ σκότωσα τὴ μάνα.

    Ἐτυμολογικὰ δὲν ξέρω ἀπὸ ποῦ προέρχεται. Ἀπὸ μιὰ σύντομη ἔρευνα σὲ διαδικτυακὰ λεξικὰ (ἰταλικὰ καὶ τούρκικα) δὲν βρῆκα κάτι σχετικὸ (cera: κερί, στὰ ἰταλικά, çera: λιβάδι, στὰ ὀθωμανικὰ τούρκικα).
    Ἐννοιολογικὰ κοντὰ εἶναι τὸ ἰσπανικὸ cerrado (κλειστὸς) ἀλλὰ δὲν ταιριάζει ἡ προφορά. Ἐκτὸς ἄν ὑπάρχει κάποιος παρεμφερὴς τύπος ἰταλικῆς διαλέκτου, π.χ. Βενετσιάνικα.

    Τί λέει ἡ συλλογικὴ σοφία τοῦ ἱστολογίου;

  40. Alexis said

    #8: Το «κωλοκάθομαι» είναι σχεδόν πανελλήνιο (κωλοκαθιές λέγονται στο τσάμικο τα βαθιά καθίσματα που κάνει ο χορευτής στις «φιγούρες») άρα θεωρώ ότι η προφανής ετυμολόγηση (κώλος+κάθομαι) είναι και η πλέον πιθανή.

  41. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Η καρέκλα στην Κρήτη καθέκλα και καθέγλα πιο πολύ στ΄ανατολικά. «Οι παπάδες θάφτουνται καθεγλάτοι», το θυμάμαι πρωτάσκουστο.

    39. >>Τσέρα,
    Μήπως υποκρύπτεται «τσερβέλο» ; ή μπας και σχετίζεται με «το σημείο που έχει -το ζωικό βασίλειο- τα κέρατα;»

  42. sarant said

    39 Η τσέρα υπάρχει με την ίδια σημασία στην Αμοργό, ενώ με ουδέτερη σημασία (όψη) στην Κεφαλονιά.

    Αντιγράφω από παλιό άρθρο:

    Στην αρχή βρίσκεται το υστερολατινικό cara, πρόσωπο, που μάλλον ανάγεται στο αρχαίο ελληνικό «κάρα», κεφαλή, που σήμερα τη χρησιμοποιούμε για την κεφαλή ιερού λειψάνου. Από εκεί προέρχεται το αγγλικό cheer, και (μέσω ιταλικών) το τσέρα ή τζέρα ή τσιέρα που χρησιμοποιείται στα Εφτάνησα με τη σημασία «όψη, πρόσωπο» και στις Κυκλάδες (τουλάχιστον στην Αμοργό), με τη σημασία «μούτρα», αρνητικά.
    Και μια παροιμία: Της μελαχρινής η τσιέρα όμορφή ’ναι κάθε μέρα / και της άσπρης της χιονάτης μια φορά είν’ η ομορφιά της.

  43. Κουτρούφι said

    #29. Και μένα, πατριώτη, στη τσέρα (=κατήφεια) πήγε το μυαλό μου! Την έχουμε και στη Σίφνο. Και εγώ δεν ξέρω από πού προέρχεται και βρίσκω πολύ χρήσιμη την προσπάθειά σου.
    Πρωτοχρονιά του 1990. Εκείνη η περίοδος δεν είχε πολύ κέφι στη Σίφνο λόγω θανάτων που είχαν συμβεί πρόσφατα. Ελάχιστες παρέες είχαν βγει για τα κάλαντα. Μια από αυτές, με βιολιά, βρέθηκε σε ένα σπίτι και ο νοικοκύρης το σημείωσε με ποιητικό:

    Πώς σας επεριμέναμε ν ‘ αλλάξει η ατμοσφαίρα
    που όλοι μια τσέρα είμαστε τέτοια χρονιάρα μέρα.

  44. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @42. Νικοκύρη, εὐχαριστῶ γιὰ τὴν ἄμεση ἀπάντηση.

  45. dryhammer said

    41. Καρέγλα και καρέγια (όπως τα τσιγάρα «Καρέγια φίτρο») στη Χίο

  46. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    42. Εμ,αφού ο κανόνας είναι «πρώτα το ψάχνουμε στο ιστολόγιο!» Όλα εδώ,είπαμε! 🙂

    Αμπάλατος είναι ο αγροίκος, ο άξεστος, ο αγράμματος, ο ενοχλητικός.
    Κάτω, «αξημέρωτος».

  47. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @43. Γειά σου, πατριώτη. Πολὺ σημαντικὲς ὅλες οἱ καταγραφὲς ποὺ δείχνουν τὶς ὁμοιότητες, ἀλλὰ καὶ τὶς κατά τόπους διαφορὲς, ὅπως στὰ προηγούμενα σχόλια τοῦ Ξεροσφύρη καὶ τῆς Ἔφης.

  48. νεσσίμ said

    to tecalemit είναι το διεθνές όνομα που επέλεξε ο γερμανός Horn όταν αποφάσισε το 1932 να επεκτείνει διεθνώς την ιδρυθείσα το 1910 METALLWERKE WINDELSBLEICHE. Έδωσε το όνομα DEUTSCHE TECALEMIT GmbH.
    Οπότε (αν και δεν ξέρω παρά ελάχιστα γερμανικά, ίσως οι γερμανομαθείς εδώ βοηθήσουν) το teca είναι η τεχνική, και ίσως από το lemen με κάποια κατάληξη διεθνή (;) προέκυψε το tecalemit. Μετά από αλλεπάλληλες εξαγορές και επεκτάσεις είναι πλέον πολυεθνική, επίσης το 1934 ιδρύθηκε και η αγγλική (Plymouth) tecalemit ltd.

  49. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    40.>>κωλοκαθιές και σ΄εμάς, δηλ. κωλοκαθισιές.
    καθιά η καθισιά «Τρώει στην καθιά του ένα κιλό τυρί».

  50. atheofobos said

    32
    ..και τον τραγουδιστή Σαρμπέλ τον λέγαν Σιαρπέλ.

    Μιας και τον θυμήθηκες, πριν 10 χρόνια, είχα γράψει γιατί έχει αυτό το όνομα
    Ο ΣΑΜΠΡΕΛ, Ο ΣΑΡΜΠΕΛ ΚΑΙ ΟΙ ΣΑΡΜΠΕΛ, ΒΟΗΘΕΙΑ ΜΑΣ !
    http://atheofobos2.blogspot.gr/2007/05/blog-post_11.html

  51. sarant said

    48 Ενδιαφέρον!

  52. Γιώργος Κεγκερογλου said

    Το γκρισμενος χρησιμοποιείται στην Κρήτη για το αρσενικό ζώο για το θηλυκό χρησιμοποιείται το ρήμα λαμεται ο τόνος στο α. Έφη επιβεβαιωσε.

  53. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>σικκιρτισμένος
    σασσιρντισμένος (παχύ το *σσ*) , ο πελαγωμένος, που «τάχει παίξει» από ψυχική πίεση

    52. ναι, λάμετα. Για να λαστεί η γ αίγα / η προβάτα προηγείται να «θυμίσει» – να «σύρει» και να την πάνε στο γκρισμένο τράο ή κριγιό, ανάλογα. Λάμεται το λένε κι αλλού κι έχουμε κανα δυο φορές
    αναφερθεί κι εδώ (φυσικά! 🙂 )

  54. 53, Έφη,
    σικκιρτισμένος sıkıldı (ρ. sıkılmak, βαριέμαι)
    σασσιρντισμένος şaşırdı (şaşırmak, σαστίζω)

    Κάπου ξανακουβεντιάζαμε τόσο για το ότι τα ελληνικά, όταν δανείζονται τουρκικά ρήματα, παίρνουν τη μορφή τους στο γ’ ενικό αορίστου, όσο και για την περίφημη και επικίνδυνη διαφορά sıkıldı – sikildi 😉

  55. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    54β. Ωχ,Ευχαριστώ! Τώρα, λέω, θα το εμπεδώσω 🙂 :
    Άλλο σικκιρντισμένος (στα μέρη μου δεν το λέμε) κι άλλο σασσιρντισμένος! – και τα δυο ταυτόχρονα, μάλλον δε γίνεται 🙂

    Το νάμι λεγόταν κι εξακολουθει να λέγεται. Στο παραμύθι ας πούμε, για το καλό κι άξο παλικάρι : » ένα είτονε το νάμι ντου» . Ξακουστή η φήμη του δηλαδή. Αλλά «εβγήκε το νάμι τζη», στιγματίστηκε, κυκλοφορεί η κακή της φήμη, της βγήκε τ΄όνομα.

  56. ΣΠ said

    Υποθέτω ότι στην τσαέρα το τσ προφέρεται παχύ ενώ στην τσαγιέρα όχι. Υπάρχει τρόπος διάκρισης στον γραπτό λόγο;

  57. Κι επειδή, εδώ, δεν λεξιλογούμε μόνο αλλά και Αστεριξολογούμε… https://left.gr/news/rene-gkosini-spazontas-ta-stereotypa-me-vitrioliko-hioymor

  58. και λίγη μουσική https://www.youtube.com/watch?v=dCYBcpZHqVc

  59. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Γαμώτο, γαμώτο! Σήμερα ακουγα πως η δήμαρχος (αγαπάμε) της Βαρκελώνης ευχόταν για λιγότερους τουρίστες για να μην καταστρέφεται η πόλη κλπ
    https://left.gr/news/ektakto-fortigo-epese-pano-se-plithos-sto-kentro-tis-varkelonis

  60. 59 Πάνω που κάνανε κι ένα σωστό πράμα, οι έρ’μοι

    Και συνέχεια του 57: http://luben.tv/stream/124890

  61. Μα είναι γνωστή η Βαρκελώνη για τη δράση τρομοκρατικών οργανώσεων

  62. Γιάννης Ιατρού said

    Πρόλαβε και την έκανε ο Νεϊμάρ…

  63. Τουλάχιστον 13 οι νεκροί. Μάστα!
    https://left.gr/news/ektakto-fortigo-epese-pano-se-plithos-sto-kentro-tis-varkelonis

  64. (για το από πάνω: κλικ στο τουίτ του Ανδριανόπουλου…)

  65. sarant said

    65 Αυτοί κερδίζουν από αυτά τα φονικά.

  66. spiral architect 🇰🇵 said

    Όταν λέω ότι ένας μετεωρίτης θα κάνει το ρισέτ, με προγκάτε.

  67. 64,65, 66

    Και να σκεφτείτε πως αυτόν τον μπετόστοκο (με όλο το σεβασμό στα δομικά υλικά) μας τον πλασάριζαν ως γκουρού του φιλελευθερισμού. Γκουρού, όχι μπουρού!

  68. 67 Σπειροειδή, υπάρχει και ο σ. Κιμ!

  69. spiral architect 🇰🇵 said

    @69: Μπα, για φλώρο τον κόβω.

  70. 70 Ίσως. Αλλά ο συνδυαζμός Κίμ και Δόναλδ είναι ό,τι πλησιέστερο στην γρήγορη λύτρωση. Της Γης, εννοώ.

  71. ΕΦΉ - ΕΦΗ said

    Δμέσως δήλωσαν αρωγή οι χωροφύλακες της διεθνούς τάξης.

  72. Αυτό το φαινόμενο της μετατροπής του μπ σε π στην Κυπριακή υπάρχει και σε μη Αγγλικές λέξεις. Π.χ. το όνομα Ζορπάς που προφανώς είναι Ζορμπάς. Γνωστότατη η ομώνυμη αλυσίδα φούρνων (https://www.zorbas.com.cy), που όπως στα Αγγλικά μεταγράφεται Zorbas (https://www.zorbas.com.cy/en/).

    Άλλο παράδειγμα το Αραβικής προέλευσης έδεσμα «κούπες», που για όσους δεν γνωρίζουν είναι ένας κύλινδρος ή μια σφαίρα που εξωτερικά έχει πλιγούρι (πουργούρι στην Κυπριακή) και μέσα ένα μείγμα από κιμά, κρεμμύδια, μπαχαρικά και μυρωδικά ή, στην χορτοφαγική εκδοχή, ένα μείγμα από μανιτάρια αντί για κρέας. Η λέξι μοιάζει πληθυντικός του «κούπα» (και κάποτε ακούγεται έτσι στην Κύπρο, «έφαγα μια κούπα»), στην πραγματικότητα προέρχεται από το Αραβικό «kubbah», σύμφωνα με ένα άρθρο στην Βικιπαιδεία (https://en.wikipedia.org/wiki/Kibbeh), μάλλον μέσω της Τουρκικής, προσθέτω εγώ.

    Όμως, ενώ τα πρώτα χρόνια στο νησί δεν έβλεπα τι σχέσι έχουν οι «κούπες» με την κούπα (το μεγάλο φλυτζάνι ή το τρόπαιο), συνειδητοποίησα ότι είναι άλλη εντελώς λέξι όταν σ’ ένα μικρό Αρμένικο μαγαζί (τυροπιττάδικο να το πω;;;) είχε στο τζάμι γραμμένο, ανάμεσα στ’ άλλα πιάτα, «kubes». Αμέσως πήγε το μυαλό μου στον Κουμπέ, το θολωτό Τούρκικο κτίσμα στο κέντρο του Ηρακλείου Κρήτης, δίπλα απ’ την κρήνη Μπέμπο, όπου μέχρι πρόσφατα λειτουργούσε καφενείο (http://www.ekriti.gr/kriti-irakleio/loyketo-sto-pio-istoriko-kafeneio-toy-irakleioy#sthash.b6DJIqYk.dpbs , πιο πολλές φωτογραφίες του μνημείου εδώ: http://www.creteplus.gr/news/o-koumpes-kai-i-krini-mpempo-sto-stoxastro-tis-dimotikis-arxis–ksekinisan-oi-ergasies-anadeiksis-tous-178692.html ).

  73. dryhammer said

    73. Κουμπές είναι ο θόλος (τουρκ. kubbe)

  74. Αποφάσισα να γίνω στην Αγια-Σοφιά κουμπές

  75. sarant said

    73-74-75 Eνδιαφέρον!

  76. Πάντοτε υπάρχουν έξυπνες λύσεις πάντως ε;

  77. sarant said

    77 Θα τους πεθάνει της πείνας, λέμε.

  78. Κουτρούφι said

    74 κλπ. Είναι πολύ συνηθισμένο και στο Αιγαίο ο τρούλος μιας εκκλησίας να λέγεται «κουμπές».

  79. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    73,4,5,9 Ναι! και κουμπελίδικη εκκλησία/Παναγία στην Καστοριά, βρύση μου κουμπελίδικη νερό δροσερεμένο κλπ

    Oι τζημεριές δεν έχουν τέλος:

  80. Anef_Oriwn said

    Κύριε Σαραντάκο,
    Σας χαιρετώ!

    Ιδιαίτερα ενδιαφέρον και ενημερωτικό το κείμενο σας για κάποιες πτυχές της κυπριακής διαλέκτου, όπως τα δάνεια από την αγγλική. Κύπριος ων, αν και μη ειδικός, βρίσκω τις εκτιμήσεις και τοποθετήσεις σας τεκμηριωμένες, γι’ αυτό και προφανώς σωστές, Παρ’ όλ’ αυτά, επιτρέψτε μου μερικές σύντομες παρατηρήσεις και σχόλια… [Δεν έχω διαβάσει όλα τα σχόλια που έχουν κατατεθεί από άλλους σχολιογράφους, κι επειδή ίσως επαναλάβω πράγματα, απολογούμαι]…

    1. «… η αγγλική κυριαρχία στην Κύπρο χρονολογείται» από το 1878, κι όχι από το1877. Η Κύπρος πέρασε στη Μεγάλη Βρετανία (από την Οθωμανική Αυτοκρατορία) με βάση τη Συνθήκη του Βερολίνου του 1878.
    2. Το σελοτέιπ, δεν το λέμε πιτφίξ, αλλά σπιτφίξ.
    3. Δάνεια στην κυπριακή από την αγγλική υπάρχουν αρκετά, που είναι όμως συγκριτικά των πιο πρόσφατων χρόνων. Λόγου χάριν, υπάρχουν αρκετές λέξεις που έχουν να κάνουν με την μηχανική ή τα εξαρτήματα των αυτοκινήτων, όπως το κλατσς για τον συμπλέκτη, τα στόπερ για τα φρένα, το σπαρκ για το μπουζί, το ραδιατέρ για το ψυγείο, το σπέαρ για το ρεζέρβα…
    4. Επίσης κάποιες λέξεις που υποδηλώνουν τη μάρκα συγκεκριμένων ειδών έχουν ενσωματωθεί στην καθομιλουμένη και ορίζουν γενικά αντικείμενα του ιδίου είδους. Π.χ. χούβερ (Hoover), για την ηλεκτρική σκούπα, κλίνεξ (Kleenex) για τα χαρτομάντιλα μύτης, ττίπεξ (Tipex), για το διορθωτικό υγρό…
    5. Άλλες λέξεις δάνεια από την αγγλική είναι το γκάζι για τα μάτια κουζίνας, το ρολό για το χαρτί τουαλέτας, η φρίζα για τον καταψύκτη…

  81. Alexis said

    #77:Τα σχόλια από κάτω είναι όλα τα λεφτά.
    Κλαίω από τα γέλια.
    Το κορυφαίο:

    Ημίμετρα. Και δηλαδή γιατί να μην τους κλείσουμε όλους σε στρατόπεδα συγκέντρωσης; Δεν συνεχίζω άλλο για να μην καυλώσεις

  82. Alexis said

    Το ωραίο είναι ότι του κάνουνε χοντρή πλάκα και κάθεται και τους απαντάει στα σοβαρά, ο πανίβλακας… 😆

  83. sarant said

    81 Eυχαριστώ για το σχόλιο! Το σπιτφίξ το βρήκα γραμμένο και πιτφίξ, πχ εδώ
    http://24h.com.cy/2015/02/14/kipriaki-dialektos-xameni-sti-metafrasi/

  84. Βάταλος said

    Εντιμώτατοι κύριοι,

    1) Διατί αποσιωπάτε εις το Ρωμέικον ότι ο (πανθομολογουμένως) καλύτερος Πρόεδρος των ΗΠΑ, Αβραάμ Λίνκολν, ήτο απείρως πιό ρατσιστής από τον Ντόναλδ και είχεν είπει τω 1858 φοβερά πράγματα διά τους καθυστερημένους Νέγρους; Αν δεν πιστεύετε τον γερο-Βάταλον, πιστέψατε το εγκυρώτατον αριστερόν site SNOPES, που εξήτασε το ζήτημα και προ ολίγων λεπτών απεφάνθη ότι είναι αληθής η φήμη διά τον Λίνκολν που κάμνει από χθές θραύσιν εις τα Πατριωτικά Αμερικανικά Ιστολόγια

    2) Όσον διά την σημερινήν ανάρτησιν του κ. Σαραντάκου, διαφωνώ καθέτως και οριζοντίως. Το «τσαέρα» είναι καθαρώς ελληνική λέξις (προέρχεται κατευθείαν από την «καθέδραν» και ουχί μέσω… αρχαίων γαλλικών, όπως ισχυρίζεται ο ΑΚΕΛικός Κύπριος γλωσσολόγος Κωνσταντίνος Σταμπουλής, παρασύρας και τον ευκολόπιστον (όταν πρόκειται διά την αποδόμησιν της Θείας Ελληνικής Γλώσσης) κ. Σαραντάκον.

    Εις τον 2ον τόμον των περιφήμων «Κυπριακών» του, ο Αθανάσιος Σακελλαρίου έχει έν πολυσέλιδον γλωσσάριον των μεσαιωνικών, νεωτέρων και ξενόφερτων κυπριακών λέξεων. Την λέξιν ««τσαέρα» δεν την αναφέρει καθόλου εις αυτό το γλωσσάριον, διότι απλούστατα την θεωρεί αρχαιοελληνικήν, παραφθοράν της «καθέδρας»!..

    Ο ΑΚΕΛικός Γιαγκουλλής και ο πρόθυμος οπαδός του, κ. Σαραντάκος, ΑΠΟΣΙΩΠΟΥΝ πότε πρωτοεμφανίζεται η λέξις «τσαέρα» εις την Κυπριακήν Διάλεκτον: Πολύ πρίν έλθουν οι Γάλλοι εν Κύπρω: Πρωτοεμφανίζεται τον 10ον αιώνα, εις το περίφημον άσμα «Δι(γ)ενής και Χάρων», όπου διαβάζομε:

    «… που τάκουσεν ο Διεννής, αρκώθη και θυμώθη
    κλωτσίαν των τάβλων έδωκεν, κλωτσίαν και των τσαέρων…»

    Βεβαίως, η λέξις «τσαέρα» υπάρχει δεκάδας φοράς και εις το περίφημον Κυπριακόν δημοτικόν του 15ου αιώνος «Άσμα τής Ρήγαινας και της Αροδαφνούσας»

    3) Διά την εγκυρότητα του ΑΚΕΛικού γλωσσολόγου Κ. Γιαγκουλλή θα κάμω μόνον το εξής σχόλιον: Πότε ανεκάλυψε ότι το σταφύλι «βέρικον» ήλθεν εν Κύπρω το 1855 από τους ιταλικούς λόφους Μπέριτσι; Διότι εις την πρώτην έκδοσιν του «Θησαυρού της Κυπριακής» (2002) ο ΑΚΕΛικός Γιαγκουλλής ετυμολογεί το «βέρικο» από το «βερίκοκο»!..

    Κατά την γνώμην του Επιτελείου μας, ισχύει αυτό που λέγει ο Γιαγκουλλής εις την συνέντευξίν του προς την Μερόπην Μωϋσέως (23-1-2011): Η Κυπριακή Ετυμολογία είναι πολύ επισφαλής, επομένως… ΦΥΛΑΧΘΗΤΕ απο την Κυπριακήν ετυμολογίαν!..

    Μετά τιμής
    Γέρων Βάταλος
    αιμύλος και σπουδαιόμυθος

  85. Γς said

    Να κι ένας ρομά τσαεράς

  86. Γς said

    85:

    >κάμνει από χθές θραύσιν εις τα Πατριωτικά Αμερικανικά Ιστολόγια

    Κι ένας δικός μας white supremacist:

    Με το που μπήκε στο θάλαμό μας άρχισε να μας μιλάει με πάθος για τα πιστεύω του.
    Θα χειρουργείτο κι αυτός, όχι όμως για καρκίνο, όπως εγώ.
    Αρα είχαν μεγάλες ελπίδες η Ομόνοια, το Μεταξουργείο, η Κυψέλη να τον ξαναδούν τα βράδια να κυνηγάει αλλοδαπούς, μετανάστες. Οι μαύροι ήταν ο αγαπημένος του στόχος.

    Μου απαριθμούσε τα κατορθώματα του με τους βρωμοαράπηδες τόσο παραστατικά, που απορούσα που βρίσκει αυτή τη ζωντάνια και τη λεβεντιά.

    Σε μια στιγμή μάλιστα σηκώθηκε από την καρέκλα δίπλα στο κρεβάτι μου και χαιρέτισε πατριωτικά, χιτλερικά, νεοναζιστικά.
    Τον αποθανάτισα (φωτό).

    Κι αμέσως μετά από μερικά δευτερόλεπτα μπήκε στο θάλαμο μια γυναίκα.
    Μας πλησίασε και του είπε «Καλημέρα» με ένα τεράστιο χαμόγελο.
    Σάστισε. Καλημέρα, ψέλλισε.

    -Η γυναίκα μου του είπα.

    Η μακαρίτισσα που ήταν από την υποσαχάριο Αφρική και πιο μαύρη από το κατράμι

  87. Λ said

    Ο άσφαλτος όμως ίσως να μας ήρθε απο την Ελλάδα αφού εγω θυμούμαι ο2τι το λέγαμε σιερόστρατα.

    37. Έφη το ξεκουτσιό ίσως να έχει να κανει με το ξεκούκκισμα δηλαδή το ξεφλουδισμα ξηρων κουκιών που ειναι φοβερά επιπονη και χρονοβορα διαδικασία.

    Το κουτσιζω με την έννοια του να βάζω σανό/τροφή στα ζώα το θυμάμαι πολύ καλά.Σθνηθως ήταν για μεγάλα ζώα όπως τα βόδια, γαϊδούρια και μούλες.

  88. Λ said

    81. Ολα πολυ ευστοχα.Επίσης τα πιστονια τα σουϊτς (switch) του αυτοκινήτου

  89. Λ said

    …και τα σουιτς…
    Ειναι μια δύσκολη βραδιά και θα περάσει. Με έχουν φάει τα κουνούπια

  90. Γς said

    Και σίγουρα καμιά σχέση αι καρέκλαι με τις πατάτες.

    Ο γύφτος, που έκανε μπάνιο όταν τον ρώτησε ένας δικός μας μπαλαμός (λευκός ή ξεθωριασμένος στα γύφτικα):

    -Κύριε πατάτε;

    -Οχι, καρέκλαι.

  91. Λ said

    Καλημέρα. Σχολιο για τους Λουζινιάν. Εγώ στο σχολείο τους διδάχτηκα σαν Λουζινιανούς και κλινόντουσαν κανονικά. Οι Λουζινιανοί των Λουζινιανών κλπ. Επίσης τα ονόματα εχουν προσαρμοστεί ανάλογα. Π.χ. Ο Γκι είναι Γουίδος. Αυτός ήταν ο πρωτος βασιλιάς της Κυπρου αλλά δεν χάρηκε για πολυ το θρόνο. Πεθανε κι αναλαβε ο αδερφός του.

    Στις λέξεις που μας αφησαν οι Φράγκοι ειναι και το πλουμί καθώς και όλη η σχετική οικογένεια: πλουμιστός πλουμίζω που ναι μεν σημαινει στολίζω αλλά το χρησιμοποιούμε κυρίως στην ορολογία του γάμου. Λέμε πλουμίζω τη νύφη / το αντρόγυνο. Όταν κατά το γαμήλιο γλέντι έβγαινε η νυφη να χορέψει οι συγγενεις και φίλοι καρφιτσωναν στο νυφικό της χαρτονομίσματα. Στο γαμπρο επισης αλλά λιγότερα. Τα πεθερικά και η νούννα και ο τατάς πλουμιζαν τη νύφη και με χρυσαφικα, χρυσές λιρ2ες και άλλα τέτοια.

  92. Γς said

    92:

    πλουμιστός κλπ.

    πλουμιστός < μεσαιωνική ελληνική πλουμιστός < πλουμίζω + -τός < πλουμί < πλουμίον < ελληνιστική κοινή πλοῦμον Λέμε πλουμίζω τη νύφη

    Εμείς μετα Γαλλικά και τα κλειδοκύμβαλά μας λέγαμε

    Je te plumerai la tête

  93. Γς said

    92:

    >Λέμε πλουμίζω τη νύφη

    Κι εμείς για τον κορυδαλλό

  94. Σπύρος Αρμοστής said

    Εξαιρετικό Άρθρο! Προσθέτω και τη δική μου συνεισφορά στη συζήτηση:
    https://m.facebook.com/notes/spyros-armostis/%CF%84%CE%AC%CF%87%CE%B1-%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CE%AE%CF%82-%CF%80%CF%81%CE%BF%CE%AD%CE%BB%CE%B5%CF%85%CF%83%CE%B7%CF%82-%CE%BA%CF%85%CF%80%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CE%AD%CF%82-%CE%BB%CE%AD%CE%BE%CE%B5%CE%B9%CF%82/10152797513923439/

  95. sarant said

    Καλημέρα από εδώ!

    Γεια σου Σπύρο!

  96. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

  97. cronopiusa said

    59

  98. Πέπε said

    @81, Anef Oriwn:

    Δείτε το #24. Παρατηρεί κανείς ότι τα παραδείγματά σας, των πιο πρόσφατων δανείων, είναι γενικά πιο κοντά στην κανονική τους αγγλική μορφή. Προφανώς η αγγλοφωνία είχε τότε διαδοθεί περισσότερο.

    *Το ρολό το λέμε κι εμείς, αν και δε σημαίνει ακριβώς το ίδιο (σ’ εμάς δεν είναι το ίδιο το χαρτί, είναι ο τρόπος που τυλίγεται: «δυο ρολά χαρτί τουαλέτας/κουζίνας» – «αφού δουλειά δε βρήκαν, το κάνανε ρολό [το πτυχίο τους]»). Μήπως είναι απλώς δάνειο από τα ελλαδίτικα ελληνικά, όπου -υποθέτω- ήρθε από τα γαλλικά;

    @87:
    Γς, καλή φάση!

    @89-90:
    Λ, κατά τη γνώμη μου (που έχω τεκμηριώσει άλλη φορά, πάντα εκτός θέματος, μην το παρακάνουμε) ήταν σωστό το σουϊτς με διαλυτικά.

  99. Λ said

    95. Οπως και ο κκουλλάς δεν προερχεται απο το cool😎

  100. dryhammer said

    99, 89, 90. Θυμάμαι το καμαρωτάκι στο βαπόρι, Ινδονησιάνος, που μου έφερε στο τραπέζι το γλυκό (επιδόρπιο στο δείπνο της Κυριακής – πρβλ «τα φανάρια πιά δεν τα θυμάσαι και το ωραίο γλυκό της Κυριακής» – βάσει εδεσματολογίου) λέγοντας: «Σουιτάκι καπιτα-Γιόρ;»

    Εγώ σουιτάκι αυτό ήξερα…

    Δεντροφυλλοσκόπος (Phylloscopus collybita)
    Όλοι οι φυλλοακόποι είναι μικρά λαδοπράσινα πουλάκια που τριγυρνούν αεικίνητα στις φυλλωσιές δέντρων και θάμνων. Ο Δεντροφυλλοσκόπος είναι ο μοναδικός που θα δούμε τακτικά τον χειμώνα στην Ελλάδα. Τον ονομάζουν και «Σουϊτάκι» λόγω της φωνής του που ακούγεται σαν «σου – ιτ».

    Read more: http://fysiognwsia.blogspot.com/2011/06/blog-post_16.html#ixzz4q5N8QGyT

  101. dryhammer said

  102. sarant said

    101 Kαι το έλεγε σουιτάκι; Πολύ ενδιαφέρον!

  103. dryhammer said

    Sweet-άκι

  104. Λ said

    81. Το κολάνι του τάιμερ από την ορολογία του αυτοκινήτου. Επισης το μπουτ

    Το τραττάρω από τα Αγγλικά είναι έννενι;

  105. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    101α. Πολύ ωραίο! οι λέξεις κάνουν δικό τους ταξίδι στις γλώσσες των ναυτιλόμενων.
    101β.Βρε το «σουϊτάκι» ! Αυτή η πληροφορία πολύ μου άρεσε 🙂 .Τον ξέρουμε εδώ το φυλλοσκόπο , και μάλιστα τον σπάνιο-τον κιτρινόφρυδο!
    https://sarantakos.wordpress.com/2014/01/23/mpost50-5/#comment-201394

    http://www.ornithologiki.gr/page_cn.php?aID=1597

  106. dryhammer said

    106. Δεν ξέρω τι κάνει ο σπάνιος, αλλα απο κοινούς άφρυδους, γεμάτη η κοινωνία (όπου έμεινε ακόμα πράσινο φύλλο βεβαίως βεβαίως)

  107. Σας ευχαριστούμε για την αναφορά σας στο άρθρο μας στη κυπριακή Μηχανή του Χρόνου. Η ετυμολογία των λέξεων μας προβλημάτισε πολύ και πήρε χρόνο η συγγραφή του. Είναι εδώ και καιρό ένα απο τα δημοφιλή θέματα. Ο επικριτικός χαρακτηρισμός «αστείο» πάντως δεν ταιριάζει στη γραφή σας.
    Φιλικά. Χρ. Βασιλόπουλος

  108. sarant said

    108 Κύριε Βασιλόπουλε, το βρίσκω πράγματι αστείο ένα άρθρο που επικρίνει λαθεμένες ετυμολογήσεις να περιέχει το ίδιο μια λαθεμένη ετυμολόγηση. Δεν χαρακτηρίζω αστείο το άρθρο. Και προβληματίζομαι όταν λέτε ότι σας πήρε χρόνο η συγγραφή του άρθρου, κι όμως δεν σκεφτήκατε να ανοίξετε ένα λεξικό της κυπριακής και να ελέγξετε τις ετυμολογίες.

  109. Πέπε said

    109:

    > > ένα λεξικό της κυπριακής

    Μήπως θα ‘πρεπε κάποια φορά (όχι τώρα με τις επαναλήψεις, πιο χειμώνα ίσως) να γίνει ένα αφιέρωμα στα λεξικά διαλέκτων και ιδιωμάτων;

    Πάρα πολλοί τοπικοί λόγιοι και ημιλόγιοι έχουν βγάλει γλωσσάρια της ντοπιολαλιάς τους, και μερικά είναι αξιόλογες προσπάθειες. Αλλά από κανονικά, επιστημονικά λεξικά, τι ακριβώς υπάρχει;

    Είναι βέβαια θέμα στο οποίο θα πρέπει να συμβάλουν και οι σχολιαστές, και θα έχουν σίγουρα πολλά να συμβάλουν.

  110. Χρίστος Βασιλόπουλος said

    Ο τρόπος της απάντησης δεν είναι ούτε κόσμιος ούτε επί της ουσίας. Το άρθρο του συνεργάτη μας δεν στηρίζεται σε ένα κοινό λεξικό της κυπριακής που μας υποδεικνύεται … αλλά σε πιο ειδικές πηγές που αναφέρονται.
    Ο συγγραφέας του βιβλίου που επικαλούμαστε αναφέρει αυτή την ετυμολογία. Είναι άξιο απορίας γιατί δεν θέλετε να το λάβετε υπόψιν και μας προβάλετε. Δεν είμαστε ούτε επιπόλαιοι ούτε πρόχειροι στις δουλειές μας.
    Εαν θέλατε καλοπροαίρετα να αναλύσετε παραπάνω το πολύ ακριβές άρθρο μας, ενδεχομένως να προσθέτατε ότι το «αγριεύω» το πήραν οι Αγγλοι και το έκαναν Angry και οι Κύπριοι στη συνέχεια πήραν το αγγλικό και το έκαναν «αγκριζομαι». Δείτε τι γράφει και ο συγγραφέας Γεωργίου και θα διευκρινιστούν πολλά.
    Εμείς δεν είμαστε σχολιαστές ούτε γλωσσολόγοι. Η προσέγγισή μας σε όλα τα θέματά μας είναι δημοσιογραφική και με πηγές. Ας είμαστε όλοι προσεκτικοί. ΚΑι στα κείμενα και στα σχόλια.
    Φιλικά και πάλι

  111. Γιάννης Ιατρού said

    111: Χρ. Βασιλόπουλος
    στο σύνδεσμο που παραπέμπει το άρθρο αναφέρεται:
    ..Το αγκρίζουμαι από την άλλη προέρχεται από το επίθετο angry που σημαίνει θυμωμένος και έχει μετατραπεί σε ρήμα παθητικής μορφής μάλιστα με την κατάληξη -ούμαι, δημιουργώντας το γνωστό αγκρίζουμαι. …

    Η διευκρίνηση (…το πήραν οι Αγγλοι και το έκαναν Angry και οι Κύπριοι στη συνέχεια πήραν το αγγλικό..) που γράφετε στο παραπάνω σχόλιο δυστυχώς δεν αναφέρεται πουθενά. Μία σχετική σημείωση θα ήταν πολύ χρήσιμη λοιπόν. Προσωπικά, π.χ., επειδή δεν έχει το σχετικό άρθρο σας και κάποιον άλλο σύνδεσμο/παραπομπή στον συγγραφέα του (κ. Γεωργίου), δεν σκέφτηκα να ψάξω να δω/ψάξω την εξήγηση που γράφετε κλπ. Ίσως θα βοηθούσε να προστεθεί κάτι επ΄αυτού.

    Επίσης φιλικά και χωρίς καμία πρόθεση μείωσης του έργου σας, σαν ένα παράδειγμα, πως μπορεί να δημιουργηθούν αθέλητα παρανοήσεις.

  112. Απλά πράγματα, χωρίς άγχος 😉
    http://www.etymonline.com/index.php?term=anger&allowed_in_frame=0

  113. Χρίστος Βασιλόπουλος said

    Με πληροφορίες: Γιώργος Β. Γεωργίου, 1099 κυπριακές παροιμίες και φράσεις…

    Διαβάστε όλο το άρθρο: http://www.mixanitouxronou.com.cy/categories/politismos/tsiaera-ampalatos-koutsio-ke-startaro-ki-omos-to-ampalatos-den-echi-angliki-proelefsi-alla-archeoelliniki-to-poliglosso-kipriako-lexilogio-ke-i-proelefsi-gnoston-ekfraseon/

  114. Γιάννης Ιατρού said

    114: Ε, ναι, το είχα ήδη δει, όλο το άρθρο. Αλλά στο «με πληροφορίες..» για να το δει κάποιος αυτό το συγκεκριμένο, πρέπει να αγοράσει το βιβλίο. Δεν υπάρχει τουλάχιστον μια παραπομπή ή παρόμοιο, κάτι δηλ. εύκολα προσπελάσιμο σχετικά με το συγκεκριμένο λήμμα (ή ακόμα και για τ΄ άλλα που αναφέρονται), για να κατανοήσει ο κοινός θνητός αναγνώστης από που ορμώμενος το γράφει ο κ. Γεωργίου. Αυτό λέω.

    Τέλος πάντων, ευχαριστούμε, ξεκαθαρίστηκε. Καλό Σαββατοκύριακο εύχομαι.

  115. Αν πάντως ο κ. Γεωργίου γράφει επίσης ότι «το «αγριεύω» το πήραν οι Αγγλοι και το έκαναν Angry»…

  116. Λ said

    Το άγχος μάλλον ειναι πιο κοντά ατο angry
    http://www.etymonline.com/index.php?term=*angh-&allowed_in_frame=0

  117. Λ, βλ. #113 🙂

  118. Λ said

    118. Ουπς συγγνώμη

  119. …ενώ αντίθετα, να συμπληρώσουμε, ο άγριος και το αγριεύω βγαίνει απ’ τον αγρό.

  120. sarant said

    111 κε

    Κύριε Βασιλόπουλε, πάτε να το δικαιολογήσετε και το κάνετε χειρότερο. Θα αρκούσε να παραδεχτείτε ένα λάθος, λάθη κάνουν όλοι.

    Το άρθρο σας γράφει: «Το αγκρίζουμαι από την άλλη προέρχεται από το επίθετο angry που σημαίνει θυμωμένος και έχει μετατραπεί σε ρήμα παθητικής μορφής μάλιστα με την κατάληξη -ούμαι, δημιουργώντας το γνωστό αγκρίζουμαι»

    Αυτό ΔΕΝ ισχύει. Το αγκρίζουμαι ΔΕΝ προέρχεται από το αγγλ. angry.

    Στο σχόλιό σας λέτε
    «Εαν θέλατε καλοπροαίρετα να αναλύσετε παραπάνω το πολύ ακριβές άρθρο μας, ενδεχομένως να προσθέτατε ότι το «αγριεύω» το πήραν οι Αγγλοι και το έκαναν Angry και οι Κύπριοι στη συνέχεια πήραν το αγγλικό και το έκαναν «αγκριζομαι». Δείτε τι γράφει και ο συγγραφέας Γεωργίου και θα διευκρινιστούν πολλά.»

    Όχι, ΔΕΝ πήραν το «αγριεύω» οι Αγγλοι και δεν το έκαναν angry.

    Δεν έχω πρόσβαση στο βιβλίο του Γεωργίου, ώστε να δω τι ακριβώς λέει. Αλλα δεν κρίνω το βιβλίο του Γεωργίου, κρίνω το άρθρο σας και γράφω ότι πλάι σε κάμποσα σωστά έχει και αυτό το ένα λάθος.

    Ούτε χρειάζεται να έχω το βιβλίο του Γεωργίου, τη στιγμή που συμβουλεύτηκα το λεξικό του Κ. Γιαγκουλλή που θεωρείται το εγκυρότερο κυπριακό.

  121. Λ said

    Την καζουαρίνα που ειναι αυστραλεζικης καταγωγής σίγουρα την πήραμε μέσω των εγγλεζων. Ακόμα πριν αγκυροβολησουν στην Κυπρο για πρωτη φορά φόρτωσαν απο την Αυστραλια ένα πλοίο με διάφορα δενδρύλλια, καζουαρινες, ευκαλύπτους, ακακίες, ίσως και άλλα. Τους ευκαλυπτους τους φυτεψαν σε βαλτωδεις περιοχές για να απορροφούν το νερό. Τις ακακίες τις χρησιμοποίησαν για αναδασωση. Τις καζουαρινες τις φύτεψαν κατα μήκος των δρόμων σαν καλλωπιστικά. Εδωσαν και στον κόσμο δεντρα για να πραδινισει ο τοπος. Στην αυλή μου διασώζονται ακόμα 4 καζουαρίνες της εποχης εκεινης. Η μια ξεπέρασε τα 20 μέτρα. Δυστυχώς τελευταίως υποχρεωθηκα να μειώσω το ύψος της κατά το ήμισυ γιατί φώναζαν οι γείτονες. Γενικά ελαχιστες καζουαρίνες εχουν απομείνει απο τότε.

    https://en.m.wiktionary.org/wiki/casuarina

  122. Ότι το αγγλ. angry προέρχεται από το ελληνικό αγριεύω, κ. Βασιλόπουλε, μόνον αστείο μπορεί να χαρακτηριστεί — ή πορτοκαλισμός, από τον αλησμόνητο Γκας Πορτοκάλο του «Γάμος αλά ελληνικά».
    Γα την τσαέρα, Βάταλε, είναι πολύ ενδιαφέρουσα η ανεύρεσή της σε τόσο παλιό κείμενο, και οπωσδήποτε επιβεβαιώνει ότι δεν είναι αγγλικό δάνειο. Αλλά πώς μπορεί να προέρχεται απευθείας από το ‘καθέδρα’; Σε ποια άλλη ελληνική λέξη έχουμε τσιτακισμό πριν από α;

  123. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @123.Αγγελος said:

    » Σε ποια άλλη ελληνική λέξη έχουμε τσιτακισμό πριν από α; »

    Στὴν κακάρα
    (ἤ τσατσάρα στὰ κρητικά, κατὰ τὸ γνωστὸ ἀνέκδοτο) 🙂

  124. Μάριος said

    Ωραίο άρθρο! Μήπως ξέρει κάποιος την ετυμολογία του «ρουφιάνου»; Μου θυμίζει κάπως το «Ruffian» από τα Αγλικά!

  125. sarant said

    125 Ευχαριστώ!

    Ο ρουφιάνος, όπως και το αγγλ. ruffian ανάγονται στο ιταλ. ruffiano, για την ετυμολογία του οποίου υπάρχουν αρκετές θεωρίες.

  126. Τι μου θυμίσατε!
    Είχα στην τελευταία τάξη έναν εξαιρετικό καθηγητή αγγλικών, που μας μίλησε κάποτε για τον Ξένο του Καμύ (είχε τη — σωστή — ιδέα πως για τη γενική μας μόρφωση θα έπρεπε να διαβάσουμε κάποια από τα χαρακτηριστικά μυθιστορήματα του 20ού αιώνα, και δη το Μηδέν και το Άπειρον, τον Θαυμαστό, Καινούργιο Κόσμο και δεν θυμάμαι ποιό άλλο), και, διηγούμενος την υπόθεση, είπε «Meursault has a friend, Raymond, who is a pimp.» Κάποιος ρώτησε τι θα πει pimp, και ο καθηγητής απάντησε με προφορά CNN «I think the Greek for it is roufiânos», προφέροντας τετρασύλλαβα την τελευταία λέξη — η οποία όμως εν έτει 1971, και μάλιστα στην ομιλία των εφήβων, σήμαινε πια κυρίως ‘χαφιές’…

  127. Χαρίλαος said

    Εξαιρετικό άρθρο. Το τεκάλεμιτ μου φαίνεται γερμανικής προέλευσης: «Tech alle mit» δηλαδή τεχνική συντήρηση που συμπεριλαμβάνει όλα. Ήμουν πάντα περίεργος πώς έφτασε στην Κύπρο αυτή η λέξη.

  128. sarant said

    128 Εύλογο φαίνεται

  129. Μάριος said

    Πολύ μου άρεσε το «Tech alle mit»! Και είναι κάτι που προφανώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί και αλλού: «Gyros alle mit», «Hot-dog alle mit», κτλπ. 🙂

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: