Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Η χωριατοπούλα Ρετζινέλα για άλλη μια φορά

Posted by sarant στο 27 Οκτώβριος, 2017


Έφτασε η επέτειος της 28ης Οκτωβρίου και επετειακό άρθρο δεν έχουμε βάλει (εκτός απο το διήγημα του Κ. Λώλου την Κυριακή) -την παράλειψη αυτή θα τη διορθώσω σήμερα, όχι όμως με φρέσκο άρθρο, διότι έχω ταξίδι, παρά με επανάληψη (η επανάληψη διορθώνει την παράλειψη και ριμάρει μαζί της παρόλο που δεν έχουν κοινή ετυμολογία).

Και μάλιστα με επανάληψη επανάληψης, αφου το άρθρο που θα δημοσιεύσουμε έχει ξαναμπεί άλλες τρεις φορές στο ιστολόγιο, πάλι τέτοιες μέρες (εδώ η προηγούμενη). Το αξίζει όμως, είναι από τα καλά άρθρα του ιστολογίου, και επιπλεον είναι καρπός συνεργασίας -το είχα γράψει μαζί με τον αείμνηστο Αλλού Φαν Μαρξ, τον άρχοντα της Μπλογκοσλοβακίας, που μας άφησε στις αρχές του 2014.

Το 1938 ο Ιταλός συνθέτης Έλντο ντι Λάτσαρο (di Lazzaro, 1902-1968) γράφει, σε λόγια του Κ. Μπρούνο, ένα τραγούδι στο οποίο παίνευε τα κάλλη μιας ωραίας χωριατοπούλας από τα βουνά των Αμπρούτσι, της Ρετζινέλας. Το τραγούδι λέγεται Reginella Campagnola, Η χωριατοπούλα Ρετζινέλα (όπως έχουμε γράψει, στα ιταλικά campagna είναι η ύπαιθρος, η εξοχή). Οι στίχοι είναι σύμφωνοι με τις προδιαγραφές του φασιστικού καθεστώτος: υμνούν την αγνή ζωή της υπαίθρου και την ευημερία των αγροτών, αν και γράφτηκαν μέσα στη βουή της μιλανέζικης μεγαλούπολης. Η μουσική έχει κάτι που σε κάνει να την προσέξεις αμέσως. Ο ντι Λάτσαρο (1902-1968) είχε κάνει κι άλλες μεγάλες επιτυχίες που είχαν ηρωίδες κοπέλες από διάφορες περιοχές της Ιταλίας, και είχε την τύχη να μη γράψει τραγούδι ανοιχτά προπαγανδιστικό για το φασιστικό καθεστώς.  (Ωστόσο, ο πρώτος τραγουδιστής της Ρετζινέλας, ο Κάρλο Μπούτι, είναι αυτός που τραγούδησε και τη Faccetta nera, τον ύμνο των φασιστών).

Να τα λόγια:

All’alba quando spunta il sole,
là nell’Abruzzo tutto d’or…
le prosperose campagnole
discendono le valli in fior.

O campagnola bella,
tu sei la Reginella.
Negli occhi tuoi c’è il sole
c’è il colore delle viole,
delle valli tutte in fior!…

Se canti la tua voce,
è un’armonia di pace,
che si diffonde e dice:
“se vuoi vivere felice
devi vivere quassù!…”

Quand’è la festa del paesello,
con la sua cesta se ne va…
trotterellando l’asinello,
la porta verso la città.

O campagnola bella…
………………………………..

Ma poi la sera al tramontare,
con le sue amiche se ne va…
è tutta intenta a raccontare,
quello che ha veduto là in città.

O campagnola bella…
………………………………..

Και ας το ακούσουμε εδώ από τoν Κάρλο Μπούτι.

και εδώ από τη Τζουλιέτα Σάκο:

Το τραγούδι έγινε μεγάλη επιτυχία, ιδίως επειδή ήταν ιδανικό για τα πανηγύρια στα χωριά και τις χοροεσπερίδες στην πόλη με συνοδεία από ακορντεόν, ένα όργανο που πολύ εύκολα βρισκόταν.

Πολύ γρήγορα ξεπέρασε τα όρια της Ιταλίας. Ήρθε και στην Ελλάδα, όπου πρώτος το διασκεύασε ο Πωλ Μενεστρέλ: έβαλε ελληνικούς στίχους στη μουσική του ντι Λάτσαρο και το ανάθεσε στον Φώτη Πολυμέρη να το τραγουδήσει σε δίσκο. (Προηγουμένως ίσως το είχε τραγουδήσει ζωντανά και η, νεότατη τότε, Ρένα Βλαχοπούλου). Και εδώ έγινε μεγάλη επιτυχία. Κυκλοφόρησε σε δίσκο από την COLUMBIA Ελλάδος, με αριθμό δίσκου DG 6541 και αριθμό μήτρας CG 2060. Στην ετικέτα του δίσκου ως στιχουργός αναφέρεται ο Πωλ Μενεστρέλ, ως συνθέτης ο E. DI LAZZARO, και το τραγούδι χαρακτηρίζεται «ελαφρό φοξ».

Ορίστε τα λόγια:

ΜΙΚΡΗ ΧΩΡΙΑΤΟΠΟΥΛΑ

Με το χαμόγελο στα χείλη
φέρνει Άνοιξη μεσ’ τις καρδιές
και σαν τριαντάφυλλο τ’ Απρίλη
σκορπάει γύρω ευωδιές

Στα μάγουλά της η αυγούλα
τριαντάφυλλου έβαλε ομορφιά
και στην αθώα της καρδούλα
τα όνειρα έχτισαν φωλιά

Σαν πάει με το γαϊδουράκι
τα φρούτα της στην αγορά
στο πέρασμά της με μεράκι
της λεν οι νέοι τρυφερά

Μικρή χωριατοπούλα
γλυκειά
μελαχροινούλα
δυο
μάτια βελουδένια
δυο
χειλάκια κερασένια
να
τι έχεις για προικιά!

Το τραγούδι το ακούμε εδώ (με ευχαριστίες στον Allu Fun Marx):

Με την κήρυξη του πολέμου στις 28 Οκτωβρίου 1940, το τραγούδι διασκευάζεται άλλη μια φορά, αυτήν που ξέρουμε όλοι μας, από έναν ευφυέστατο στιχουργό, συνθέτη και κομφερανσιέ, τον Γιώργο Οικονομίδη (που θα ήταν άδικο να τον θυμόμαστε μόνο από όσα έκανε ως διασκεδαστής των συνταγματαρχών επί χούντας). Το ερμηνεύει ο Νίκος Γούναρης με τη συνοδεία χορωδίας, και είναι το περίφημο Κορόιδο Μουσολίνι (ο κανονικός τίτλος είναι «Στη Ρώμη»).

Μια παρένθεση εδώ: σήμερα παρουσιάζεται πολλές φορές μια μονόπλευρη εικόνα και ξεχνιούνται τα δεκάδες ρεμπέτικα και λαϊκά τραγούδια με επικαιρικά πατριωτικά και αντιμουσολινικά θέματα. Μάλιστα είναι πάνω από πέντε τα ρεμπέτικα που κοροϊδεύουν τον Μπενίτο Μουσολίνι, γραμμένα από πρώτα ονόματα (Μάρκος, Περιστέρης κτλ.) συχνά σκαρωμένα πάνω σε μελωδίες γνωστών δικών τους τραγουδιών. Για παράδειγμα, ο Μάρκος πάνω στη μουσική του “Γρουσούζη” έφτιαξε το “Μουσολίνι άλλαξε γνώμη”, ο Περιστέρης πάνω στη μουσική του “Μαρία Μανταλένα” έφτιαξε το “Την Αλβανία ξέγραψε”, ενώ ο Τούντας πάνω στη μουσική της θρυλικής (και απαγορευμένης από τον Μεταξά) “Βαρβάρας” έφτιαξε το “Άκου Ντούτσε μου τα νέα”. Όλα αυτά και πολύ περισσότερα μπορείτε να τα ακούσετε σε ένα εξαιρετικό παλαιότερο αφιέρωμα του Αλλού Φαν Μαρξ. Υπάρχουν βέβαια και πρωτότυπα ρεμπέτικα γραμμένα για τον πόλεμο, και αυτό είναι το θέμα άλλου  αφιερώματος του αείμνηστου Αλλουφάνη.

Όμως θα γυρίσουμε στη Ρετζινέλα, διότι η περιπλάνηση του τραγουδιού δεν σταματάει εδώ. Νωρίτερα, στις αρχές του 1940, η μουσική του Ντι Λάτσαρο είχε περάσει τον Ατλαντικό. Το διασκεύασε, σε αγγλικούς στίχους του Χάρολντ Άντερσον, ο Γκλεν Μίλερ που είχε μια από τις μεγαλύτερες τζαζ μπάντες, και το έκανε το «Τραγούδι του Τρυποκάρυδου» (Woodpecker song). Το τραγούδι έμεινε μερικές εβδομάδες στην πρώτη θέση των πωλήσεων.

WOODPECKER SONG

He’s up each morning bright and early
To wake up all the neighborhood
To bring to ev’ry boy and girlie
His happy serenade on wood.

Hear him pickin’ out a melody
Peck, peck, peckin’ at the same old tree.
He’s as happy as a bumble bee
All day long.

To serenade your lady
Just find a tree that’s shady
And when you hear that tick-a-tick-tick, tick-a-tick-tick
Sing right along.

Come on and try his rhythm
And let your hearts beat with ‘im
Just listen to that tick-a-tick-tick, tick-a-tick-tick
Happy little Woodpecker Song.

Το ακούμε εδώ από τρεις αδελφές που είχαν Έλληνα πατέρα, τις Andrews Sisters.

Η μελωδία του ντι Λάτσαρο διασκευάστηκε επίσης στη Γερμανία (αλλά δεν είχα τη διάθεση να αναζητήσω τι διασκέδαζε τους Γερμανούς το 1941), ίσως και αλλού.

Όμως θα επιστρέψω στα δικά μας, διότι είχαμε πει κάτι για τα ρεμπέτικα πριν. Υπάρχει λοιπόν και ρεμπέτικη διασκευή της “Ρετζινέλας” και μάλιστα όχι μόνο μία. Η πρώτη έχει τίτλο Μανάβισσα και γαϊδουράκι, σε διασκευή του Σπύρου Περιστέρη που έβαλε και τους στίχους. Τραγουδούν σε πολύ μεγάλο κέφι ο Μάρκος Βαμβακάρης και ο Στράτος Παγιουμτζής, ο οποίος μάλιστα βγάζει και μανάβικες ιαχές:

Τα λόγια:

(Στράτος:)-Εεεεεεεεεεεεέ !

Μια νόστιμη χωριατοπούλα
με μάτια μαύρα σαν ελιές
πρωί πρωί με την δροσούλα
πουλάει τα φρούτα της στις γειτονιές
(δις)

(Στράτος:)-Ε μπρρρρρρρρρρρρ !

Με το μικρό της γαϊδουράκι
γυρνά παντού και τραγουδά
εδώ το φίνο νεραντζάκι
κυράδες πάρτε κι είναι διαλεχτά
(δις)

-Εεεεεεεεεεεεέ !

Είμαι μανάβισσα στην πένα
με πρώτο πράμα τρανταχτό
ότι γουστάρει στον καθένα
του το σερβίρω πάντα στο λεπτό
(δις)

(Στράτος:)-Ε μπριρρρρρρρρρρρ !

Έχω καρπούζι όλο γλύκα
κοντούλες φίνες πατρινιές
πάρτε ξυνόμηλα που βρήκα
να ξετρελαίνουν γέρους και γριές
(δις)

(Στράτος:)-Ε μπρρρρρρρρρρρρ !
(Στράτος:)-Εεεεεεεεεεεεέ !

Το τραγούδι το ακούμε εδώ:

Η μουσική του Περιστέρη απομακρύνεται αρκετά από το πρωτότυπο· πάντως, στην ετικέτα του δίσκου γράφεται και ο Έλντο ντι Λάτσαρο σαν συνθέτης.

Ο δαιμόνιος Περιστέρης όμως έχει κυκλοφορήσει και δεύτερη ρεμπέτικη διασκευή του ίδιου τραγουδιού, αυτή τη φορά όχι με μανάβισσα αλλά με μαναβάκι που αναστατώνει τον γυναικόκοσμο της γειτονιάς. Ο τίτλος είναι, εύλογα, «Το μαναβάκι στις γειτονιές» και αυτή τη φορά τραγουδάει μόνος του ο Στράτος Παγιουμτζής. Ομολογώ ότι δεν ξέρω ποια εκτέλεση προηγείται, πάντως πρέπει να είναι πολύ κοντά χρονικά η μια με την άλλη. Παρεμπιπτόντως, το φαινόμενο των σχεδόν ταυτόχρονων εκτελέσεων του ίδιου τραγουδιού ήταν αρκετά συχνό στο ρεμπέτικο. Αλλά ακούστε και τη δεύτερη ρεμπέτικη διασκευή της Ρετζινέλας και κρίνετε ποια είναι καλύτερη. Και οι δυο μου φαίνονται νοστιμότατες:

Το μαναβάκι στις γειτονιές

Σαν βγαίνω με το γαϊδουράκι
και μες στους δρόμους τραγουδώ
μου λένε οι δούλες: “μαναβάκι
κόπιασε λίγο κι από δώ”

Μια ωραία μου ζητά σταφύλια
ολόγλυκα μισή οκά
της λέω: “κι απ’ τα δυο σου χείλια
εγώ έχω ακόμα πιο γλυκά”

Μια άλλη, αγκινάρα θέλει
με φυλλαράκια τρυφερά
της λέω: “έχω μή σε μέλει
σαν την καρδούλα σου κυρά”

-”Μανάβη” δυο γριές μου λένε
“κόκκινες έχεις πιπεριές;”
-”Είν’ επικίνδυνες και καίνε
δεν κάνουνε για τις γριές”

Ο Περιστέρης κι άλλη φορά είχε διασκευάσει ξένη επιτυχία, όταν έφτιαξε τον Αντώνη τον βαρκάρη τον σερέτη, μια ιστορία που έχει αρκετό ενδιαφέρον και τη διηγείται εδώ ο Αλλού Φαν Μαρξ. Βλέπουμε δηλαδή ότι το φαινόμενο των διασκευών ξένων τραγουδιών δεν γεννήθηκε στις δεκαετίες του 1970 και του 1980, αλλά υπήρχε από πολλές δεκαετίες παλιότερα.

Όσο για τη διασκευή της Ρετζινέλας με τους στίχους του Οικονομίδη, γαλούχησε γενιές και γενιές μαθητών (πολλές φορές με την εξωραϊσμένη  εκδοχή, δηλ. “κι όλα σας τα μεγαλεία” αντί για “κι η πατρίδα σου η γελοία”), και άλλωστε έχει γεννήσει ένα από τα συχνότερα ραμόνια. Πάρα πολλά παιδιά του σχολείου πίστευαν ότι ο Μουσολίνι εκτός από κορόιδο ήταν και άφραγκος, αφού δεν είχε καν δυο λουμπέσα!

 

Advertisements

55 Σχόλια to “Η χωριατοπούλα Ρετζινέλα για άλλη μια φορά”

  1. Γς said

    Καλημέρα

    Πάρα πολύ ωραίο!

    Αλλά εγώ:

    >τρεις αδελφές που είχαν Έλληνα πατέρα, τις Andrews Sisters.

    Drinkin’ rum and Coca-Cola
    Go down Point Koomahnah
    Both mother and daughter
    Workin’ for the Yankee dollar

  2. Corto said

    Καλημέρα!

    «Η πρώτη έχει τίτλο Μανάβισσα και γαϊδουράκι, σε διασκευή του Σπύρου Περιστέρη που έβαλε και τους στίχους»

    Μπορούμε βάσιμα να υποθέσουμε ότι οι στίχοι είναι του Μάτσα (ή έστω συνεργασία Μάτσα και Περστέρη).

    Άλλο ξένο τραγούδι, μεταγενέστερο όμως, που διασκευάστηκε από το δίδυμο Μάτσας – Περιστέρης ήταν το «τρεις καβαλάρηδες» (οι τρεις καμπαλέρος – The Three Caballeros, από την ταινία κινουμένων σχεδίων της Ντίσνεϋ).

  3. Γς said

    >Το μαναβάκι στις γειτονιές

    Σαν βγαίνω με το γαϊδουράκι
    και μες στους δρόμους τραγουδώ
    μου λένε οι δούλες: “μαναβάκι
    κόπιασε λίγο κι από δώ”

    Κυψέλη, οδός Τήνου, καλοκαίρι του 1967. Και πάνω στην καλύτερη ώρα της μεσημεριανής σιέστας πέρναγε ένας μανάβης με τη σούστα του (και το γαϊδουράκι του) τότε.

    -Ελα να πάρεις καλές ντομάτες! Εχω καλά καρπούζια!

    Και ήταν και μπάσος γμτ.
    Μια μέρα όμως δεν άντεξε κάποια και βγαίνει στο μπαλκόνι:

    -Σας παρακαλώ κύριε. Δεν είναι κατάσταση αυτή κάθε μεσημέρι.

    -Γιατί ρε μανταμίτσα. Σε ξυπνήσαμε;

    -Ναι

    -Βρε άντε και (μπιπ)

    -Α, θα πάρω το εκατό. Περίμενε!

    -Τι σου έκανε ο Παττακός; Γιατί τον βρίζεις;

    Ετσι ακριβώς της φώναξε.
    Κι ακούστηκαν τα ρολά (που είχαν τότε οι μπαλκονόπορτες) να κατεβαίνουν

  4. sarant said

    Kαλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    1 Καλό αυτό!

    2 Ο Μάτσας ή η… Πιπίτσα;
    Δεν έχει βγει ένα βιβλίο για τον Μάτσα; Πώς λέγεται;

  5. Corto said

    Να προσθέσουμε επίσης ότι το στιχουργικό πρότυπο των τραγουδιών με αυτήν την θεματολογία (ο μανάβης ή η μανάβισσα που ερωτοτροπεί, καθώς περνάει από τις γειτονιές με το γαϊδουράκι), πιθανόν θα πρέπει να αναζητηθεί στην παλαιότερη επιθεώρηση (π.χ. «Μανάβης και δούλα» του Τίμου Μωραϊτίνη, με μουσική του Ι. Οικονομάκου).

  6. Corto said

    4:
    «Ο αινιγματικός κος Μίνως» του Παναγιώτη Κουνάδη, εκδόσεις Κατάρτι, 2007.

    Τόμος μεγάλων διαστάσεων (και αρκετά ακριβός). Δυστυχώς έχει εξαντληθεί.

    https://www.politeianet.gr/books/9789606671173-kounadis-panagiotis-katarti-o-ainigmatikos-kos-minos-81519

    Προφανώς Πιπίτσα Οικονόμου είναι ακόμα ένα ψευδώνυμο του μεγάλου Μάτσα.

  7. Γς said

    5:

    http://www.youtube.com/watch?v=qtuzYB5Lbws

  8. sarant said

    6 Κρίμα. Αλλά νόμιζα πως ήταν καποιανού συγγενή του.

  9. Γς said

    8:

    Ηταν υπάλληλος του Μ. Μάτσα

  10. Corto said

    7 (Γς):
    Ωραίον!

    8 (Sarant):
    Από τον Μάκη Μάτσα (όχι τον παλιό Μίνωα*) έχει γραφεί το «Πίσω απ’ τη μαρκίζα», αλλά οπωσδήποτε εστιάζει στην νεότερη εποχή της εταιρείας:

    https://www.politeianet.gr/books/9789603647973-matsas-makis-dioptra-piso-ap-ti-markiza-dvd-238970

    *Υπάρχει και ο νεότερος Μίνως Μάτσας, ο μουσικοσυνθέτης

  11. Γς said

    8:

    Πιπίτσα Οικονόμου:

    Το όνομα της το χρησιμοποίησε ως ψευδώνυμο ο Μάτσας για να υπογράψει τους στίχους του. Η επιτυχία ήταν αναπάντεχη τόσο που ο Juan Mostozo, ο Ισπανός συνθέτης, προσέφυγε στην ελληνική Δικαιοσύνη για να προστατεύσει τα δήθεν πνευματικά του δικαιώματα.

    Οι Έλληνες κατηγορούμενοι πρότειναν ένα μάρτυρα υπεράσπισης, ο οποίος δήλωσε ότι λέγεται Αντώνης, είναι εξ επαγγέλματος βαρκάρης και ότι γι΄αυτόν είχε γραφτεί το ελληνικό τραγούδι! Το Δικαστήριο κήρυξε τους κατηγορουμένους αθώους!

    Και η Ισορία ίχε συνέχεια:

    Ήρθε η Κάρμεν στην Αθήνα
    η Ιμπέριο Αρτζεντίνα
    την κληρονομιά να πάρει Ι
    του Αντώνη του βαρκάρη Ι

    Απ’ το τρένο μόλις φτάνει
    τρέχει στο Πασαλιμάνι
    την βαρκούλα ν’ αντικρίσει Ι
    τα κουπιά της να φιλήσει Ι

    Κι που γύριζε η καημένη
    βλέπει κατατρομαγμένη
    μες την βάρκα τον Αντώνη Ι
    τα πανιά του να απλώνει Ι

    Αντωνάκη μου βαρκάρη
    ταυρομάχε παλληκάρι
    ζεις ακόμη ή γελιέμαι Ι
    σε θωρώ κι αναρωτιέμαι Ι

    Κάρμεν Κάρμεν μη φωνάζεις
    μη με βλέπεις και τρομάζεις
    να πεθάνω ήταν κρίμα Ι
    κι έκανα το ψευτοθύμα Ι

  12. Corto said

    11 (Γς):
    Και άλλη συνέχεια, με το τραγούδι του Τούντα («Τηλεγράφημα στην Κάρμεν).

    Στην τηλεόραση προ δεκαπέντε ετών περίπου, θυμάμαι έναν Ισπανό, ο οποίος ζούσε στην Ελλάδα και μιλούσε άριστα ελληνικά, να λέει ότι αυτό είναι το αγαπημένο του τραγούδι. Και μάλιστα ανέφερε και τον στίχο:
    «Κι από τον ταύρο, μάθε το, δεν θα ’χω αβαρία
    γιατ’ έξι χρόνια έκανα χασάπης στα σφαγεία»

  13. Γς said

    12:

    >Τηλεγράφημα στην Κάρμεν

    για τον έρωτα του Αντώνη του Σερέτη για την Κάρμεν

  14. Corto said

    Και με την αφορμή των ελληνοϊταλικών τραγουδιστικών ανταλλαγών της εποχής, αξίζει να αναφερθεί και η περίπτωση της τότε νεαρής τραγουδίστριας Λουίζας Ποζέλι, που εξαιτίας του πολέμου απελάθηκε από την Ελλάδα, και τελικά δεν επέστρεψε:

    «Ο Αττίκ έκανε ένα σπίτι στα Πατήσια με την αποζημίωση που πήρε από τον Κάνμαν ο οποίος του είχε κλέψει την εισαγωγή από το τραγούδι του «Αν βγουν αλήθεια» και έγραψε την «Πριγκίπισσα του ιπποδρομίου». Πήρε την εποχή εκείνη 470.000 δραχμές, που ήταν πάρα πολλά χρήματα. Το Ποζελάκι ήταν ένα κοριτσάκι – θαύμα που έβγαλε στο τραγούδι ο Αττίκ. Το κάθιζε πάνω στο πιάνο και τραγουδούσε. Στο τέλος το ερωτεύτηκε ο ίδιος. Σκεφτείτε τον Αττίκ να ερωτευτεί ένα κοριτσάκι που ήταν οκτώ-δέκα ετών…Η Λουίζα Ποζέλι ήταν ιταλικής καταγωγής αλλά γεννημένη στην Ελλάδα, μα με τον πόλεμο τους μπαρκάρανε όλους και τους στείλανε στην Ιταλία. Ο Αττίκ λοιπόν για το Ποζελάκι έγραψε πολλά τραγούδια, την «Παπαρούνα», το «Άδικα πήγαν τα νιάτα μου». Με το κοριτσάκι αυτό μπορώ να πω ότι ήταν ερωτευμένη η νεολαία αν όχι όλης της Ελλάδος, της Αθήνας οπωσδήποτε.»

    http://fotispolimeris.gr/index.php/component/content/article?id=133

    Από την Ελλάδα είχε εκδιωχθεί προσωρινώς και ο γνωστός κωμικός Φραγκίσκος Μανέλλης.

  15. Γς said

    14:

    Δεν ήξερα για την Λουίζα Ποζέλι.

    Βρήκα κι αυτό σε μια βιογραφία του Αττίκ:

    «Το δεύτερο περιστατικό έχει σχέση μ’ έναν αμφιλεγόμενο τελευταίο, γεροντικό έρωτα του καλλιτέχνη. Ονομάζεται Λουίζα Ποζέλλι και ήταν ένα ταλαντούχο διαβολάκι ιταλικής προέλευσης, (με την κήρυξη του πολέμου, λόγω καταγωγής, απελάθηκε στην Ιταλία, μαζί με τον γνωστό μπουφονικό κωμικό, τον Φραγκίσκο Μανέλλη!).

    Η μικρή απετέλεσε την τελευταία ανακάλυψη του Αττίκ, (η φιλότεχνος ελληνική κοινωνία μιλούσε γιά παιδί-θαύμα και μιά ελληνική κόπια της Σίρλεϋ Τέμπλ). Επίσης αρκετοί είπαν πως επρόκειτο γιά αναβίωση του μύθου του δημιουργού Πυγμαλίωνα και του «δημιουργήματος» Γαλάτειας!

    Η Σούρα [η γυναίκα του] φρύαξε από ζήλια και ανακουφίστηκε μόνο όταν η μικρή, δελεασμένη από την προσφορά του Αλ. Σακελλάριου, εγκατέλειψε τον Αττίκ γιά χάρη του. Η ευαίσθητη ψυχή του Αττίκ, πικραμένη και θυμωμένη, τον έκανε να γράψει το προφητικό κι… εκδικητικό «Παπαρούνα».

    Γιά την ιστορία αναφέρεται πως… η «Παπαρούνα»- Λουίζα, επέστρεψε!»

  16. sarant said

    8-9-11
    Εννοούσα πως νόμιζα ότι το βιβλίο που έχει βγει για τον Μάτσα ήταν γραμμένο από συγγενή του 🙂

  17. Corto said

    15:
    Γοητευτική αφήγηση. Ο Αττίκ πρέπει να είχε σχεδόν μυθιστορηματική ζωή.

  18. Λεύκιππος said

    η επανάληψη διορθώνει την παράλειψη και ….. αποδυναμώνει την εξάλειψη (αν μου επιτρέπεται) Και η ρίμα πάει σύννεφο

  19. Γς said

    16:

    Πατισιέν…

  20. Πέπε said

    > > είναι πάνω από πέντε τα ρεμπέτικα που κοροϊδεύουν τον Μπενίτο Μουσολίνι, γραμμένα από πρώτα ονόματα (Μάρκος, Περιστέρης κτλ.) συχνά σκαρωμένα πάνω σε μελωδίες γνωστών δικών τους τραγουδιών. Για παράδειγμα, […] ο Τούντας πάνω στη μουσική της θρυλικής (και απαγορευμένης από τον Μεταξά) “Βαρβάρας” έφτιαξε το “Άκου Ντούτσε μου τα νέα”.

    Η «Βαρβάρα» έχει πολυτάραχη ιστορία. Μόλις απαγορεύτηκε, ο Τούντας την ξανάβγαλε με πιο ανώδυνους στίχους, πάλι ως σατιρικό ωστόσο: «η Μαρίκα η δασκάλα». Με την κήρυξη του πολέμου και τις πρώτες -και εντυπωσιακές- ελληνικές νίκες, έβγαλε, όπως ορθά σημειώνεται, το «Άκου Ντούτσε μου τα νέα», που εκτός από τη μελωδία ενσωματώνει και μερικούς στίχους από την αρχή της Βαρβάρας:

    Η Βαρβάρα κάθε βράδυ στη Γλυφάδα ξενυχτάει > Ο Μπενίτο κάθε βράδυ στο Παλάτσο ξενυχτάει.

    Το καλάμι της στο χέρι, κι όλη νύχτα στο καρτέρι > το τηλέφωνο στο χέρι κι όλη νύχτα στο καρτέρι

    Πιστεύω ότι για τους τότε ακροατές, που σίγουρα ήξεραν τη Βαρβάρα, η παρωδία πρέπει να ήταν ξεκαρδιστική.

    Επιπλέον όμως, ό,τι κι αν γραφόταν στη μελωδία της Βαρβάρας ήταν διαχρονικά ξεκαρδιστικό. Πέρα από μια ολόκληρη σειρά ρεμπέτικων διασκευών, από τον ίδιο τον Τούντα και από άλλους, η μελωδία αυτή έχει διαγράψει μια συναρπαστική πορεία που ξεκινάει πολύ πριν τον Τούντα και εκτείνεται πολύ πέρα από αυτόν και από το ρεμπέτικο, και ακόμη και από τα όρια της Ελλάδας και της ελληνικής μουσικής.

    Περισσότερα: http://karpathiandiaries.blogspot.gr/2011/02/look-what-they-ve-done-to-my-song-3.html

    _______________

    Το «Άκου Ντούτσε μου τα νέα» το είχαμε στη σημερινή σχολική εορτή. Μ’ αυτή την ευκαιρία, θέλω να ευχαριστήσω τον Νίκο για τα κείμενα που έχει κατά καιρούς ανεβάσει, τέτοια εποχή (π.χ. τις μαρτυρίες Βάρναλη και άλλων για τις υποδείξεις της Ασφάλειας «μη γράφετε κατά του φασισμού», για τα ημερολόγια Σεφέρη κλπ.), από τα οποία επίσης ήντλησα για τη γιορτή.

  21. Jimakos said

    Aπό το «Intervista», του Φελλίνι (στο 2.40)

  22. Μαρία said

    2
    Στο βιβλίο του Κουνάδη.
    στιχουργός: (Μ. Μάτσας)
    συνθέτης: Σπ. Περιστέρης

  23. Triant said

    Γς τι δουλειά είχες στην Τήνου το ’67; Έμενα στο 31 από το ’68 μέχρι το ’71.

  24. Γς said

    Catalonia in numbers

    16% of Spain’s population live in Catalonia, and it produces:
    25.6% of Spain’s exports
    19% of Spain’s GDP
    20.7% of foreign investment

  25. ΣΠ said

    Ο Γιώργος Οικονομίδης βέβαια έγραψε και τους στίχους από τον ύμνο του Παναθηναϊκού σε μουσική Γιώργου Μουζάκη.

  26. Corto said

    Υπάρχει μία ωραία αφήγηση (αλλά δυστυχώς δεν θυμάμαι καθόλου πού την είχα διαβάσει) σύμφωνα με την οποία κατά την διάρκεια της Κατοχής, κάπου σε μία ελληνική πόλη, μία Ιταλική στρατιωτική μπάντα παίζει την μουσική της Ρετζινέλας σε στρατιωτική παρέλαση. Τα παιδιά της πόλης που έχουν μαζευτεί για να κάνουν χάζι, αρχίζουν να τραγουδούν το «κορόϊδο Μουσολίνι». Ο Ιταλός μαέστρος προφανώς μην καταλαβαίνοντας τους ελληνικούς στίχους, στράφηκε με αθωότητα προς τα παιδιά που τραγουδούσαν και με την μπαγκέτα του διηύθηνε το τραγούδι τους!

  27. Κουτρούφι said

    Είναι γνωστό ότι ανέβηκαν αρκετές επιθεωρήσεις τότε. Για τη μουσική επένδυση χρησιμοποίησαν δημοφιλή τότε τραγούδια στα οποία προσάρμοσαν σατιρικούς στίχους. Μια τέτοια περίπτωση ήταν και η επιθεώρηση «Μπράβο Κολονέλο». Το βασικό τραγούδι στηρίχτηκε στο τραγούδι «Άπονη Μαρίτσα» από οπερέτα του Θεόφραστου Σακελαρίδη του 1934.
    Εδώ: https://www.youtube.com/watch?v=TvQNR6gXjgw&t=1m37s από μια εκπομπή του 1979 στην ΕΡΤ το επιθεωρησιακό και εδώ https://www.youtube.com/watch?v=jRXjpFW8mDA η «Άπονη Μαρίτσα» του Σακελαρίδη.
    H Άπονη Μαρίτσα ενσωματώθηκε στα Σιφνέικα γλέντια https://www.youtube.com/watch?v=5g0D0nYPbtw&t=7m10s και χορεύεται ως φοξ ανγκλαί έως την σήμεροv.

  28. Γς said

    23:.

    Φοιτητής, που την είχα κοπανίσει απ το πατρικό σπίτι

    >Έμενα στο 31 από το ’68 μέχρι το ’71

    Εγω μέχρι το ’68. Στο 68 μετά την Κυψέλης, κοντά στην Αλάνα της Σχολής Ευελπίδων

    —-
    Τότε διαβάζαμε γμτ. Και διαβάζαμε πολύ. Μπούχτιζα και τα παρατούσα να βγω έξω για να …ξεμπουχτίσω.

    Συνήθως περπατούσα από την Τήνου προς την Ευελπίδων. Ετσι κι εκείνη την ημέρα βρέθηκα να επεξεργάζομαι στο μυαλό μου τα θεωρήματα του Απειροστικού Λογισμού στην Αλάνα της Σχολής Ευελπίδων.

    Κοίταζα μερικά πιτσιρίκια που έπαιζαν γκαζάκια.
    Ευχαριστημένος για την πρόοδο της μελέτης κείνης της ημέρας ήμουν σε καλή διάθεση. Όλα τα έβλεπα ρόδινα και όμορφα.
    Ακόμη κι αυτά τα αγγελούδια που έβαζαν τα γκαζάκια (γυάλινους βώλους) στη σειρά και μετά από κάποια απόσταση προσπαθούσαν να τα πετύχουν με μια άλλη γκαζά.

    Ηταν τόσο όμορφη στιγμή. Μια όαση αθωότητας

    -Μπάζ!

    -Κολόμπαζο!

    Φωνάζει ο άλλος. Ορος δόκιμος για το αντίθετο του μπάζ (πρώτη και τελευταία γκαζά στη σειρά).
    Υπήρχαν όμως αντιρήσεις:

    -Αντε και @@μήσου ρε @@λάκα.

    -Εσύ που @@@@θηκες τι κατάλαβες;

    -Του @@λου σου τη γλύκα.

    Μια όαση αθωότητας. Τα αγγελούδια.

    Γαμώ την ατυχία μου!

  29. Corto said

    Γενικότερα για τα τραγούδια που γράφηκαν για τον πόλεμο θα μπορούσαν να γραφούν τόμοι ολόκληροι. Πολλά από αυτά αξίζουν ολόκληρη ανάλυση, τόσο για την εκφραστική τους δύναμη, όσο και για τα πραγματολογικά στοιχεία που μεταφέρουν. Αρκετά από αυτά είναι γνωστά, σε όλο το πανελλήνιο, ή έστω κάποιο πιο περιορισμένο κοινό.
    Πολύ πιο άγνωστα όμως παραμένουν τα εξαιρετικά ενδιαφέροντα τραγούδια που ηχογραφήθηκαν στην Αμερική κατά την διάρκεια του πολέμου ή και λίγα χρόνια αργότερα. Εδώ είναι τρία παραδείγματα:

    1) Αιτία είν’ ο Γερμανός, (1943), των Γιάννη Βούρδα Γιάννη και Φινάλη Δ.
    γραμμένο πάνω στην μουσική* του «Αγαπησιάρη» του Τούντα, με τον καταπληκτικό στίχο:

    «Ναυτάκι κατατάχτηκα να πάω να πολεμήσω,
    το αίμα της μανούλας μου, να πάω, να πάρω πίσω»

    Μπορούμε να υποθέσουμε ότι αναφέρεται στο αμερικάνικο ναυτικό.

    *Στις πληροφορίες του βίντεο η μουσική του τραγουδιού αποδίδεται στον Σκαρβέλη, επειδή η εισαγωγή του προέρχεται από το «συ μ’ έκανες να περπατώ»

    2) Τσιμπλιάρη Χιροχίτο, (1942), επιθεωρησιακό του Δημοσθένη Ζάττα και του Φώτη Αργυρόπουλου:

    » Ρε, Αδόλφε Και Μπενίτο και τσιμπλιάρη Χιροχίτο,
    Ούλα μαύρα θα τα βρείτε, απ’ τον Μπάρμπα Sam,
    απ’ τον Άγγλο και το Ρώσο κι άπ’ το τσολιά»

    3) Αντάρτες Παλικάρια, (1948), του Τσάρλυ Μακεδόνα, με την Βιργινία Μαγκίδου:

  30. sarant said

    Ευχαριστω πολυ για τα νεότερα!

    20-27-29 Πολυ ψωμί έχουν αυτά τα σχόλια!

  31. Corto said

    Να προσθέσουμε επίσης ότι αναφορές στον Μουσολίνι και στην Ιταλία της εποχής υπάρχουν στα ελληνικά τραγούδια και τις επιθεωρήσεις πριν ξεσπάσει ο πόλεμος. Θυμόμαστε για παράδειγμα το ακυκλοφόρητο «Ήθελα να ‘μουν ισχυρός ωσάν τον Μουσολίνι» του Μάρκου Βαμβακάρη.
    Ως προς την επιθεώρηση, υπάρχει ηχογραφημένο το σκετς «Ο Μεσολογγίτης στην Αβησσυνία», του Βασίλη Μεσολογγίτη (1935), στο οποίο ο λόγος που θα απευθύνει ο Αθηναίος μάγκας στους μαχόμενους Αιθίοπες καταλήγει:

    «Τελειώνοντας σας λέω να είστε αντρειωμένοι και να μη φοβάστε τους Ιταλούς.
    Κι αν σας φοβερίσει κανένας με κανόνι, να τον εμαγκώνετε και να τον βάζετε χάμω να του κόβετε το μακαρόνι.»

    Δεν υπάρχει στο youtube, μόνο εδώ:

    http://rebetiko.sealabs.net/display.php?recid=15934

  32. sarant said

    31 🙂

    Και ο τσιμπλιάρης Χιροχιτο, πολύ πετυχημένο!

  33. Corto said

    32:
    Έχουμε αναφορά στον Χιροχίτο και στην Μπόμπα του Ρούκουνα.

  34. Corto said

    Άραγε υπάρχουν σχετικά τραγούδια Γερμανών και Ιταλών μεταναστών στις ΗΠΑ της εποχής του πολέμου; Αυτό κι αν θα’ χε ενδιαφέρον για διερεύνηση…

  35. sarant said

    33 Το 1945 είναι λογικό να υπάρχει αναφορά, είχε μεινει μόνος του

  36. Corto said

    35:
    Σωστά. Έστω και με αρκετή υπερβολή, τολμώ να πω ότι μαθαίνει ιστορία κανείς, αν ακούσει προσεχτικά αυτά τα τραγούδια.

  37. Corto said

    Και ελληνοαμερικάνικη διασκευή του «κορόϊδο Μουσολίνι»:

    Μούργο Μουσολίνι

    «Ρε μούργο Μουσολίνι,
    σαν θα γενεί ειρήνη
    εσύ κι η Γερμανία,
    η πατρίδα σου η γελοία
    κι η μπαμπέσα η Ιαπωνία,
    θα χαθείτε από τη Γη.

    Γιατί τα Εγγλεζάκια και τα Αμερικανάκια,
    μαζί με τους τσολιάδες μας,
    θα δώσουνε το δίκιο στην Ελλάδα τη γλυκιά!»

  38. gpoint said

    # 25

    και τον υμνο της χούντας νομίζω πάντως του ΠΑΟ προ της εθνοσωτηρίου…

  39. Μεταφραστής said

    Υποθέτω ότι τα λουμπέσα θα τα φαντάζονταν ως ιταλικά χρήματα.

  40. sarant said

    Ε ναι!

  41. Pedis said

    Έχει πάρει το μάτι κανενός σας μια δήλωση του Τσώρτσιλ σχετικά με τον ελληνοιταλικό πόλεμο που λέει, χοντρικά, ότι ο δεύτερος χειρότερος στρατός της Ευρώπης ηττήθηκε από τον χειρότερο.

    (Το έχω ακούσει, μπορεί να είναι μούφα, όχι πως δεν ανταποκρίνεται στην ιστορική πραγματικότητα)

    @ Κορτό: έκανα μια ολιγόλεπτη αναζήτηση και μου φαίνεται κομμάτι δύσκολο να βρεθεί στο γκουγκλικό στερέωμα σάτυρα εποχής (σε τραγούδια) κατά του Μουσολίνι, έτσι, ψάχνοντας στα τυφλά. Τουλάχιστον από τη σχετική αναζήτηση στα ιταλικά, συνάγεται εύκολα -να κάνω λάθος στις λέξεις αναζήτησης;- ότι οι φασίστες έχουν κάνει εξαιρετική δουλειά. Έχουν πιάσει τις γωνίες. Έχουν παγιδεύσει το χώρο. Κορεσμός από φασιστικά σάιτς, σκέτη μόλυνση. Να πληρώνουν τη γκουγκλ έξτρα, άραγε;

    (Ένα πράμα παρόμοιο με αυτό που συναντά κανείς στην ιταλική βίκι σε ιστορικά λή/υμματα σχετικά με τον φασισμό, βιογραφίες φασιστικών στελεχών της εποχής, εγκληματιών πολέμου δηλαδή, κλπ. Οργανωμένο σχέδιο. Μιλάμε για καπολαβόρο!)

  42. Μεταφραστής said

    Εδώ υπάρχουν σχετικά ολοκληρωμένες πληροφορίες για την βιογραφία του Μουσολίνι και την μετάβασή του από αντιπολεμικά κινήματα σε φασιστικά. Αυτά μου θυμίζουν κάποιον άλλον φασιστάκο του τέλους του περασμένου αιώνα, που και αυτός ξεκίνησε από αντιπολεμικά κινήματα και τελικά διέλυσε την Γιουγκοσλαβία, τον πρώην πρόεδρο των ΗΠΑ Κλίντον.

    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CF%80%CE%B5%CE%BD%CE%AF%CF%84%CE%BF_%CE%9C%CE%BF%CF%85%CF%83%CE%BF%CE%BB%CE%AF%CE%BD%CE%B9

  43. sarant said

    41α Όχι

  44. 41α Ο Τσώρτσιλ ήταν τσιτατομηχανή αλλά δεν το έχω δει πουθενά. Επίσης δεν έχω δει πουθενά το «Μέχρι τώρα λέγαμε πως οι Έλληνες πολεμούν σαν ήρωες, τώρα θα λέμε πως οι ήρωες πολεμούν σαν Έλληνες.» Προπαγανδίτσα εγχώρια για να κυλάει το αίμα στο αυλάκι.

  45. Σκύλε http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?14354-%CE%9F%CE%B9-%CE%AE%CF%81%CF%89%CE%B5%CF%82-%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%B5%CE%BC%CE%BF%CF%8D%CE%BD-%CF%83%CE%B1%CE%BD-%CE%88%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B5%CF%82-(%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%AC-%CF%87%CF%89%CF%81%CE%AF%CF%82-%CF%84%CE%B9%CF%82-%CE%BB%CE%B1%CE%B8%CF%81%CE%BF%CF%87%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%AF%CE%B5%CF%82-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%A5%CE%A0%CE%95%CE%9E)

  46. sarant said

    44-45 Αυτό το νήμα της Λεξιλογίας πρέπει κάποτε να το μετασκευάσω σε άρθρο στο ιστολόγιο

  47. 45 αγειάσ’!

  48. 46 Διότι η καραμέλα αυτή ακόμα δίνει γεύση σε πικραμένα στόματα

    http://news247.gr/eidiseis/amyna/sygkinhse-o-pilotos-f-16-oi-hrwes-polemoun-ws-ellhnes.4911633.html

  49. Κώστας said

    34: Μια παρωδία της περίφημης «Λιλή Μαρλέν», τραγουδισμένη κατά τη διάρκεια του πολέμου από την εβραïκής καταγωγής Γερμανίδα ηθοποιό Lucie Mannheim έλεγε τα εξής:

    Σήμερα πρέπει να σου γράψω, έχω βαριά καρδιά.
    Πρέπει να μείνω στο σπίτι, και σʼ αγαπώ τόσο πολύ
    Λες πως απλά κάνεις το καθήκον σου, μα αυτό δε με παρηγορεί.
    Περιμένω στo φανάρι, δική σου, η Λιλή Μαρλέν.

    Αυτά που σιωπηλά υπομένω εδώ, μόνο εγώ και το φεγγάρι τα γνωρίζει.
    Κάποτε έφεγγε πάνω και στους δυο μας, τώρα μόνο σʼ εμένα.
    Πονά η πικραμένη μου καρδιά, όταν στέκομαι στο φανάρι με τον δικό μου μόνο ίσκιο. Δική σου, η Λιλή Μαρλέν

    Μπορεί να πέσεις στη Ρωσία, ίσως στην Αφρική.
    Κάπου όμως θα πέσεις, έτσι το θέλει ο φύρερ σου!
    Μα αν τελικά κάποτε ξαναβρεθούμε, μακάρι το φανάρι να βρίσκεται σε μιαν άλλη Γερμανία. Δική σου, η Λιλή Μαρλέν.

    Ο φύρερ είναι ένας φριχτός βασανιστής, αυτό εδώ το βλέπουμε ξεκάθαρα.
    Εξαιτίας του ορφανεύουν τα παιδιά και χηρεύουν οι γυναίκες,
    και τον υπαίτιο για όλα αυτά, θέλω να τον δω στο φανάρι.
    Κρεμάστε τον στο φαναρι! Δική σου, η Λιλή Μαρλέν.

  50. Γς said

    49:

  51. sarant said

    49 Ωραίο!

  52. Corto said

    Έστω και με μεγάλη καθυστέρηση:

    41 (Pedis):
    Ευχαριστώ για την διερεύνηση! Σίγουρα είναι δύσκολο να βρεθεί κάτι σχετικό.

    49 (Κώστας):
    Μπράβο! Εξαιρετικό εύρημα!
    Βέβαια δεν είναι ακριβώς η ίδια περίπτωση με τα ελληνοαμερικάνικα τραγούδια, γιατί έχει τρόπον τινά πιο προπαγανδιστικό χαρακτήρα, αφού απευθύνεται στους Γερμανούς στρατιώτες. Οπωσδήποτε όμως είναι πολύ ενδιαφέρον.

  53. Μαρία said

    44, 45
    Tο ντοκιμαντέρ αναφέρεται στο ζεύγος Ροζέ και Τατιάνα Μιλλιέξ, που κατά την περίοδο της ιταλικής εισβολής στην Ελλάδα, δούλεψε επίμονα ανάμεσα στους κορυφαίους πνευματικούς ανθρώπους της Γαλλίας, ενημερώνοντάς τους για τον αγώνα του ελληνικού λαού.

    Σε αποκλειστική συνέντευξη, ο Ροζέ Μιλλιέξ μιλάει για τις ιστορικές αυτές συναντήσεις, καθώς και για ανέκδοτα περιστατικά των χρόνων εκείνων.
    Παρουσιάζονται αυθεντικά κείμενα και χειρόγραφα των Ντεγκόλ, Κλοντέλ, Αντρέ Ζίντ, Σαρτρ, Καμί, Ελιάρ, Ζιλ Ρομέν, Λουί Ζουβέ, Μορίς Σουμάν, Λε Κορμπιζιέ, Μοριάκ, Ντιαμέλ, Αντρέ Μορουά, Έλσα Τριολέ, Ζολιό-Κιουρί και πολλών άλλων, που εκφράζουν το θαυμασμό και τη συμπαράστασή τους στο μαχόμενο ελληνικό λαό. Εκτός όμως, από τους πολιτικούς, φιλόσοφους, ποιητές, επιστήμονες και διανοητές, στο κάλεσμα των Μιλλιέξ ανταποκρίθηκαν και κορυφαίοι ζωγράφοι, προσφέροντας έργα τους στον αγώνα. Έτσι, συγκεντρώθηκαν έργα των Πικάσο, Ματίς, Μπράκ, Φουζερόν, Μαρκέ, Λοτ, Ντενουαγιέ, Μαρσάν, Ρουό, Μπουρντέλ και άλλων 44 καλλιτεχνών.
    http://program.ert.gr/details.asp?pid=3548357&chid=9

    Στο ντοκιμαντέρ είδα το Σουμάν να αναφέρει την επίμαχη φράση. Φαίνεται οτι ανεξάρτητα απ’ τη μητρότητά της 🙂 ήταν κοινός τόπος σε κάποιους κύκλους.

    Το 1979 κυκλοφόρησε απο το γαλλικό ινστιτούτο της Αθήνας αυτό το βιβλίο http://retsasbooks.gr/index.php?instance=book&id=8255 με επιμέλεια του Μιλλιέξ.
    Το βρήκα εδώ μεταφρασμένο http://www.geetha.mil.gr/media/pdf-arxeia/2014/ekdoseis/Foros_Timhs/Foros_Timhs_Sthn_Ellada.pdf
    και ιδού στη σ. 132 του βιβλίου:
    Maurice Schumann
    Παρίσι, 6 Μαΐου 1946
    Πριν το 1940, λέγαμε για τους Έλληνες: «Μάχονται σαν ήρωες».
    Μετά το 1940, λέμε: «Οι Ήρωες μάχονται σαν Έλληνες».

  54. 53 Μπράβο, ωρέ Μαρία.
    Μάλλον, λοιπόν, αποδίδεται εσφαλμένα στον Τσώρτσιλ επειδή ταιριάζει με το στυλ του

  55. Γς said

    53:

    >και ιδού στη σ. 132 του βιβλίου:
    Maurice Schumann
    Παρίσι, 6 Μαΐου 1946
    Πριν το 1940, λέγαμε για τους Έλληνες [κλπ]

    Maurice Schumann Υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας. Του Πομπιντού.

    Κι οχι βέβαια ο άλλος, ο αρχιτέκτονας του
    ευρωπαϊκού οικοδομήματος και πρωθυπουργός της Γαλλίας Robert Schuman

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: