Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Αυτό που μας φέρνει δάκρυα στα μάτια

Posted by sarant στο 11 Φεβρουαρίου, 2014


600px-Mixed_onionsΔεν εννοώ βέβαια τη συγκινητική στιγμή μιας ταινίας ή ένα τραγούδι που το έχουμε συνδέσει με ωραίες στιγμές της ζωής μας, κυριολεκτώ, άλλωστε θα σας προϊδέασε η εικόνα. Το άρθρο, που δεν είναι το πρώτο που αφιερώνω στα φαγώσιμα, αφορά το κρεμμύδι -και το κρεμμύδι, το ξερό, πράγματι φέρνει δάκρυα σε όποιον το καθαρίζει και το κόβει.

Το κρεμμύδι φέρνει δάκρυα, επειδή περιέχει αιθέρια έλαια που όταν το ψιλοκόβεις απελευθερώνονται και ερεθίζουν τα μάτια. Στη Λυσιστράτη του Αριστοφάνη, σε ένα σημείο όπου ο χορός των γερόντων κάνει κόντρα με τον χορό των γυναικών, ο γέροντας λέει: Βούλομαί σε γραυ κύσαι, παναπεί θέλω να σε φιλήσω, και απαντάει η γυναίκα: Κρομμύων τ’ άρ’ ου σε δει, παναπεί: άρα, δεν θα χρειαστείς κρεμμύδια -εννοώντας ότι θα τον δείρει τόσο που να κλάψει χωρίς να έχει ανάγκη να χρησιμοποιήσει κρεμμύδι για τούτο· ή, στη μετάφραση του Πολ. Δημητρακόπουλου, «Αλλ΄ανάγκη πια δε θάχεις από κρομμυδιού κομμάτια, να σου κλάψουνε τα μάτια».

Το κρεμμύδι βρίσκεται από πολύ παλιά στα μέρη μας -είναι από εκείνα τα λαχανικά που τα μνημονεύει ο Όμηρος -και μάλιστα στην Ιλιάδα, στη ραψωδία Λ, διαβάζουμε ότι πρόσφεραν κρεμμύδι σαν μεζέ για το κρασί (κρόμυον ποτῷ ὄψον), κάτι που σήμερα δεν νομίζω να συνηθίζεται, όσο κι αν το κρεμμύδι, μαζί με ψωμί, ελιές και τυρί ήταν συστατικό στοιχείο στο λαϊκό κολατσιό μέχρι πρόσφατα. Σίγουρα πάντως οι αρχαίοι έτρωγαν πολύ κρεμμύδι. Στο βιβλίο «Η γλώσσα της γεύσης» της Μ. Καβρουλάκη βρίσκω ότι ο Ηρόδοτος λέει ότι οι αθλητές έτρωγαν ένα κρεμμύδι το πρωί κι ένα το βράδυ -το κακό όμως είναι ότι δεν το βρίσκω πουθενά στον ίδιο τον Ηρόδοτο, οπότε η πληροφορία πρέπει φοβάμαι να θεωρηθεί «απόφευγμα».

Το κρεμμύδι το συνδέουμε συχνά με το σκόρδο, και όχι άδικα. Άλλωστε και βοτανολογικά συγγενεύουν, αφού ανήκουν στην ίδιο γένος, το Allium (Κρόμμυον) και διαφοροποιούνται ως προς το είδος: Allium cepa, κρόμμυον το κοινόν, είναι το κρεμμύδι και Allium sativa, κρόμμυον το σκόροδον, είναι το σκόρδο. Υποτίθεται μάλιστα ότι στο στρατό, για να μάθουν κάποιους εντελώς ανεπίδεκτους νεοσύλλεκτους να ξεχωρίζουν το αριστερό από το δεξί, τους έδεναν ένα σκόρδο στο ένα χέρι κι ένα κρεμμύδι στο άλλο. Αυτό μπορεί και να μην είναι μύθος, αν πιστέψουμε τον συγγραφέα της «Στρατιωτικής ζωής εν Ελλάδι»: Ενθυμούμαι ένα άλλον κατόπιν, εις τον οποίον έγινε ανάγκη να κρεμασθώσι εις το εν ούς κρομμύδιον και εις το άλλο σκόρδον· ώστε με το παράγγελμα «Κεφαλή δεξιά!» του έλεγον και «Από το κρομμύδι μεριά!» ή, «Κεφαλή αριστερά!», «Από το σκόρδο μεριά!». Πάντως, και στα χρόνια τα δικά μας, αν κάποιος φαντάρος μπέρδευε το δεξί με το αριστερό, του φώναζαν «σκόρδο-κρεμμύδι». Ωστόσο, αν είναι να μιλήσουμε και για το σκόρδο, το άρθρο θα παραβαρύνει, οπότε στο εξής θα περιοριστώ αυστηρά στην «από το κρομμύδι μεριά».

Όπως είδαμε πιο πάνω, η αρχαία λέξη είναι κρόμμυον (με ένα μι στους επικούς, μάλλον για μετρικούς λόγους), αλλά από την αρχαιότητα υπήρχε παράλληλος τύπος κρέμμυον, και από τα υποκοριστικά τους φτιάχτηκαν οι λέξεις κρεμμύδι και κρομμύδι, από τα πρώτα βυζαντινά χρόνια. Ο τύπος κρομμύδι ήταν πολύ συχνότερος παλιότερα (είδαμε και στο απόσπασμα της Στρατιωτικής ζωής, που είναι από τα μέσα του 19ου αιώνα), αλλά τώρα έχει υποχωρήσει νομίζω. Στον βυζαντινό Πωρικολόγο, που δεν έχει μόνο ενσαρκώσεις φρούτων αλλά και λαχανικών, εμφανίζεται ο κυρ Κρομμύδιος, μετά κοκκίνης στολής, δισέντυτος, τρισέντυτος, το γένειον αυτού χάμαι συρόμενον, και μιλάει μετά δριμείας χολής.

Στα αγγλικά και στα γαλλικά το κρεμμύδι λέγεται onion/oignon, από το λατινικό unio, αιτιατ. unionem, που δήλωνε στην αυτοκρατορική εποχή ένα είδος κρεμμυδιού, αλλά και το μαργαριτάρι’ εδώ υπάρχει παρετυμολογική σύνδεση με το unus, το ένα, διότι το κρεμμύδι παρά τα πολλαπλά στρώματά του είναι «ένα», ενώ το σκόρδο χωρίζεται σε σκελίδες. Στα λατινικά η κατεξοχήν λέξη για το κρεμμύδι ήταν cepa, που έδωσε το ιταλικό cipolla, το ισπανικό cebolla, αλλά και το γερμανικό Zwiebel (εδώ όμως είχαμε και παρασυσχέτιση με το Zwei, δύο). Στα τούρκικα είναι σογάν, αλλά στα βουλγάρικα είναι κρομίντ (кромид), παρμένο από τα ελληνικά.

Έχουμε κάμποσες παροιμίες και φράσεις με το κρεμμύδι. Καταρχάς, επειδή τα φλούδια του κρεμμυδιού σχηματίζουν αλλεπάλληλες στρώσεις, λέμε ότι κάποιος «ντύθηκε σαν κρεμμύδι» όταν φοράει πολλά ρούχα.

Πιο διαδεδομένη είναι η έκφραση «τον έκανε με τα κρεμμυδάκια», που σημαίνει τον κατατρόπωσε, τον εξουδετέρωσε εντελώς, του άσκησε εξοντωτική κριτική· ή, απλώς, τον ξυλοφόρτωσε. Τα κρεμμυδάκια είναι εδώ τα μικρά κρεμμύδια του στιφάδου. Εννοείται ότι όχι απλώς τον νίκησε αλλά τον έφτιαξε καρυκευμένο έδεσμα, στιφάδο. Η φρ. λέγεται συχνά για ανελέητη ανασκευή/κριτική, σε διαξιφισμούς λογίων.

Για τη μονότονη επανάληψη, λέμε «τα ίδια και τα ίδια, πατάτες και κρεμμύδια». Μια άλλη έκφραση, που έχει κάπως παλιώσει, είναι η «όσο να πεις κρεμμύδι», που σήμερα έχει εκτοπισθεί μάλλον από την «όσο να πεις κύμινο» -είχα γράψει πέρσι το καλοκαίρι για τις εκφράσεις αυτές, που μάλλον γεννήθηκαν στην κουζίνα. Και μια ακόμα έκφραση, που έχει εντελώς παλιώσει, είναι η «θα χάσει ο Χριστός ένα (σάπιο) κρεμμύδι», που δηλώνει ότι και η «θα χάσει η Βενετιά βελόνι».

Για να μη μας πούνε ελληνοκεντρικούς, ας βάλω και τη διαδεδομένη γαλλική φράση c’est pas tes oignons = δεν είναι δική σου δουλειά ή occupe-toi de tes oignons, κοίτα τη δουλειά σου. Και βέβαια, Onion είναι το σατιρικό αμερικάνικο ηλεκτρονικό περιοδικό που προσπαθεί να μιμηθεί το ελληνικό Κουλούρι -η διατύπωση της φράσης είναι εσκεμμένα ασαφής :)

Ο καημένος ο Κοτζιούλας, τον καιρό που έμενε σ’ ένα χαμώι στην οδό Βίκτωρος Ουγκώ, δίχως αριθμό, έπαθε μια μεγάλη νίλα:

Κει μέσα μου χαθήκανε (φύλλα μικρά χαρτί)
και κάμποσα χειρόγραφα που τα ’χα πώς και τι.|
Θα τα ’ριξε η Δημήτραινα κι αυτά μες στα σκουπίδια,
τα πέταξε σα να ’τανε φλούδες από κρεμμύδια.

Αλλά φυσικά ο εμβληματικός στίχος με κρεμμύδια είναι «οι γυναίκες π’ αγαπιούνται καθώς να καθαρίζουνε κρεμμύδια», ένας από τους πολλούς θανάτους που παραμόνευαν το «στοχαστικό αδέρφι θλιβερό» του Κοτζιούλα, τον Καρυωτάκη στην Πρέβεζα:

Θάνατος είναι οι κάργες που χτυπιούνται
στους μαύρους τοίχους και στα κεραμίδια,
θάνατος οι γυναίκες που αγαπιούνται
καθώς να καθαρίζουνε κρεμμύδια.

Θάνατος οι λεροί, ασήμαντοι δρόμοι
με τα λαμπρά, μεγάλα ονόματά τους,
ο ελαιώνας, γύρω η θάλασσα, κι ακόμη
ο ήλιος, θάνατος μέσα στους θανάτους.

 

 

 

 

 

147 Σχόλια to “Αυτό που μας φέρνει δάκρυα στα μάτια”

  1. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Καλημέρα, Νίκο!

    Χειρότερη νίλα κι από του Κοτζιούλα, νομίζω ότι έπαθαν οι Έλληνες απ’ τον Ιμπραήμ στη μάχη των Κρεμμυδιών (7 του Απρίλη του 1825). Εμείς, οι Μεσσήνιοι, κάτι θυμόμαστε ακόμα (…)

  2. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    … όσο για τα ισπανικά, λένε μεν cebolla το κρεμμύδι, αλλά αλιόλι τη σκορδαλιά. Δεν είναι ωραία λέξη; Και νόστιμη!

  3. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    !!! (Το πώς πέρασα απ’ τα κρεμμύδια στα σκόρδα αποτελεί και για μένα ένα ζητούμενο, δύσκολο να απαντηθεί).

  4. LandS said

    “από το κρομμύδι μεριά”

    Γέρνει δεξιά το άρθρο σήμερα. Δεν θα είναι δημοφιλές στις οργανώσεις του ΣΥΡΙΖΑ στη Πελοπόννησο.

    #2. Αλιάδα ορέ τη λένε στη Κεφαλλονιάαα (και στο Ληξούρι, που τη κάνουν καλύτερη)

  5. Γιάννης said

    Θεωρώ αξιοσημείωτο ότι και η Γεωργία Ταρσούλη έγραφε στη σειρά «Ήμουν κι εγώ εκεί» ότι οι Αιγύπτιοι εργάτες στις πυραμίδες κολάτσιζαν με μπύρα και κρεμμύδια (και κουκιά):

    http://155.207.18.1/~pmavros/tarsouli/a1_tarsouli_aigyptos.pdf
    (σελ.8)

    Επίσης υπάρχει κι αυτό:

    από την τέλεια σειρά «Le goulag» του Dimitri.

  6. Εδώ θα προσθέσω τις ουαλικές λέξεις για το κρεμμύδι και το σκόρδο – winwyn ή nionod, και garlleg, προφανώς συνδέονται με τις αγγλικές λέξεις. Και εδώ νομίζω ότι ταιριάζει και μια αγγλική έκφραση – he knows his onions – δηλαδή, ξέρει πολύ καλά το θέμα, ξέρει τι λέει/ κάνει…

  7. spiral architect said

    Καλημέρα. :)
    Μιας και απ’ το αμερικάνικο Κρεμμύδι πήγαμε στο ελληνικό (και εν πολλοίς επιτυχημένο) Κουλούρι δείτε μια ειδησεογραφική ανάρτηση που κάλλιστα θα μπορούσε να είχε γραφεί στο τελευταίο:
    «Αξιότιμε κύριε Κλούνει
    Απευθύνομαι σε σας ως υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού της Ελληνικής Δημοκρατίας, αλλά πιστεύω ότι εκφράζω όλους τους Έλληνες, καθώς σας μεταφέρω ένα εγκάρδιο ευχαριστώ για τη δήλωσή σας κατά τη διάρκεια της συνέντευξης τύπου του Φεστιβάλ του Βερολίνου, η οποία αφορούσε τα Γλυπτά του Παρθενώνα. …»
    :mrgreen:

  8. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    7: Α, δεν ήταν αυθεντικό το γράμμα;

    6: He knows his onions, κάπως συγγενικό δηλαδή με τη γαλλική έκφραση που αναφέρει το άρθρο.

    5: Ναι μπράβο, το έλεγε και η Ταρσούλη!

    1: Σωστά, η μάχη στο Κρομμύδι…

  9. Αγαπημένο φαγητό-σαλάτα, η τσιπολάτα !
    Πάντως στα μαγειρέματά μου έχω σιγά-σιγά αντικαταστήσει το κρεμμμύδι με σκόρδο σχεδόν παντού εκτός από την σπανακόπιττα. Πιο υγιεινό και μάλλον καλύτερο γευστικά το σκόρδο, χρησιμοποιώ βέβαια αρκετά το άγριο σκόρδο που δεν μυρίζει έντονα- άσ που δεν κλαίνε τα μάτια !

  10. 8. Θα μπορούσα να πω, για παράδειγμα «when it comes to etymology, Sarant knows his onions», ενώ η γαλλική έκφραση είναι περισσότερο σαν να λέμε «μην ανακατεύεσαι». Η αγγλική είναι μια θετική έκφραση.

  11. leonicos said

    Και στα κρεμμύδια με προλάβατε; Θα βάλω τα κλάματα

  12. sarant said

    10: Σύμφωνοι, αλλά και στις δύο περιπτώσεις το onion/oignon σημαίνει (περίπου) τις προσωπικές υποθέσεις/τις γνώσεις.

  13. Ας αναφέρουμε και τον Κρεμμυδοσουπόν υ τυρόν, του Αστερίξ στην Ισπανία. Ο μεταμφιεσμένος εκατόνταρχος, αν δεν κάνω λάθος, και μάλιστα στην παλιά μετάφραση νομίζω.

    Παρεμπιπτόντως, δεν είναι παράξενο που η Στρατιωτική ζωή εν Ελλάδι λείπει εντελώς από την περίφημη λίστα με τα εκατό βιβλία που βλέπαμε τις προάλλες;

  14. leonicos said

    Στην Κύπρο, ή τουλάχιστο από κύπρια το έχω μάθει, υπάρχει η έκφραση ‘ψήλωσε ένα κρεμμεδότσουφλο’ όταν κανείς περηφανεύεται για κάτι ασήμαντο

  15. leonicos said

    oignons είναι η μοναδική (;) γαλλική λέξη όπου το ‘οι’ προφέρεται ‘ο’. Μην πείτε ‘ουανιόν’ θα σας γελάσουν.

  16. Jimakos said

    Το κρεμμύδι στα ισπανικά είναι cebolla, όπως αναφέρει κι ο Νικοκύρης. Los Cebollitas (τα κρεμμυδάκια) λέγονταν τα τσικό των Αρχεντίνος Τζούνιορς, απ΄όπου ξεκίνησε ο Μαραντόνα.

    Tώρα μια παράπλευρη απορία. Η λέξη σεμπόγια / σεμπόγιας, μου θυμίζει πολύ τα Σεπόλια, κάθε φορά που περνάω απο’κει. Τα Σεπόλια, τι ετυμολογία έχουν, ξέρουμε ;; :D

    Από τραγουδάκια, υπάρχει και το παιδικό «ένα λεπτό κρεμμύδι, γέο -βαγέο»

    Και τελευταίο, ξεχάσατε τον θρυλικό μάγκα της Φρουτοπίας. Τον Βρασίδα το Κρεμμύδι, με τα πολλά τα πουκάμισα!

  17. leonicos said

    Σκόροδον ή σκώροδον > σκωρ + οδμη (οσμή) = που μυρίζει σκατά.

    ὁ σκὼρ, τοῦ σκατός, τωι σκατί, λείπει, λείπει – τα σκατά κλπ κατά τα νεοελληνικά. Ένα από τα ουσιαστικά που καμιά γραμματική δεν τόλμησε να περιλάβει

  18. sarant said

    15: Και θα γελάσουν και μαζί σας :)

    16: Είμαι πολύ γέρος για τη Φρουτοπία, αλλά το ένα λεπτό κρεμμύδι πράγματι έπρεπε να το αναφέρω. Τα Σεπόλια κάτι με το Εσω-πόλις νομίζω.

  19. -Έχουμε και την αγριοκρεμμύδα-γούρι της Πρωτοχρονιάς.
    -Στο σχολείο μας έλεγαν ότι ο Μεγαλέξαντρος πήρε μαζί του σκόρδα και κρεμμύδια για φάρμακο στους στρατιώτες, δεν ξέρω αν αληθεύει.
    -Κατάπλασμα με κρεμμύδια ως φάρμακο.
    -«Σκορδοκαίλα μου» παναπεί μου είναι αδιάφορο.

  20. leonicos said

    @16 Δήμος Σηπαλιτοῦ

  21. 18 Έξω απ’ την πόλη. Αν τα Σεπόλια είναι μέσα, η Πλάκα ξερωγώ τι ήταν;

  22. Γιάννης said

    @15: Θυμάμαι σε μια σύσκεψη με …ευρωπαίους εταίρους, η πορτογαλίδα εκπρόσωπος έλεγε συνέχεια «λ’ ονιόν» και «λ’ ονιόν» κι έψαχνα να βρω για τι κρεμμύδια μιλάει :P Γρήγορα, βέβαια, κατάλαβα ότι έλεγε » l’ Union»

  23. sarant said

    23: :)
    Λ’ ονιόν φαι λα φορς

  24. spiral architect said

    @22: Να ήταν βατικιώτικα τα κρεμμύδια τουλάχιστον … :D

  25. Μπουκανιέρος said

    23 «Λονιόν φε λα σος, με λινιόν φε λα φος»
    (κρεόλικο αυτό, και τόχω ξαναγράψει, νομίζω).

  26. undod yn gwneud pŵer :mrgreen:

  27. Παρντόν, y nionyn yn gwneud pŵer

  28. sarant said

    25: Πολύ καλό!

    27: Είναι μεταδοτική η ουαλομάθεια;

  29. gryphon said

    9
    Από μαγειρικη δεν εχω μεγάλη ιδέα ουτε και ειναι και θεμα γουστου αλλα διαφωνω.Το σκορδο εχει μια απαισια μυρωδια και βαρια και ακομη και σε μικρη ποσοτητα υπερισχυει ολως των αλλων γευσεων και αρωματων σε ενα φαγητο καιι το κανει απαισιο.Για μενα δηλαδη.
    Και σχεδον ολα τα φαγητά που ξερω τα κρεατα κλπ που μαγειρευονται στην κατσαρολα τσιγαριζονται με κρεμμυδι αλλιως δεν ειναι ωραια.
    Οποτε κρεμμυδι .
    Για τους αρχαιους που το ετρωγαν σαν μεζε με κρασι οπως αναφερεται η για τους αθλητες που ετρωγαν ενα το πρωι και ενα το βραδυ μου φαινεται και μενα ασυνηθιστο να καθεται να τρωει καποις σκετα κεφαλια ξερα κρεμμυδια.Μπορει ομως να ετρωγαν φρεσκα κρεμμυδια που τρωγονται ανετα ολοκληρα μαζι με το πρασινο μερος και ειναι πολυ ωραια οπως ανακαλυψα μολις τα τελευταια χρονια.

  30. Πάνος με πεζά said

    Για τα Βατικιώτικα (από τη Νεάπολη Λακωνίας) κρεμμύδια με προλάβανε, οπότε συμπληρώνω :

    – την έκφραση «σκόρδο-κρεμμύδι», για το δεξιά-αριστερά στο στρατό.

    – την «Κρεμμυδαρού», παλιά ονομασία της Δραπετσώνας.

    – το tip, για να μην κλαίνε τα μάτια, να δαγκώσετε ένα μάτσο από σπίρτα (5-6,τόσο μικρά που τα έχουνε κάνει), με το κεφάλι πυριτίου προς τα έξω από το στόμα φυσικά. Η κεφαλή των σπίρτων έχει την ικανότητα να συγκεντρώσει τις αναθυμιάσεις από τα αιθέρια έλαια, ώστε να μη σας προκαλέσουν δάκρυα. Επίσης μπορείτε φυσικά να τα αφήσετε σε κρύο αλατόνερο, πριν να τα κόψετε, αλλά αυτό απαιτεί χρόνο.

    Κάπου στον Αριστοφάνη επίσης, σε μια κωμμωδία, θυμάμαι τη φράση «έλα, κάτσε να φάμε λίγο ψωμί με κρεμμύδι», που εκφέρει κάποιος περιηγητής.

    Την παρομοίωση με το κρεμμύδι -και τον ευχαριστώ γι αυτό- είχε εμπνευστεί κάποιος μαθηματικός μας στο γυμνάσιο, για να μην πονοκεφαλιάζουμε με τις λεγόμενες αλγεβρικές παραστάσεις. «Οι αλγεβρικές παραστάσεις είναι σαν το κρεμμύδι : κάθε φορά που πετάς ένα φλούδι, αν έχει + απέξω, δεν αλλάζεις πρόσημο, αν έχει – αλλάζεις», και φυσικά δίνω παράδειγμα :

    (5-(6-(2+(7+8))))= (5-(6-(2+7+8))) = (5-(6-2-7-8)) = 5-6+2+7+8, κι ελπίζω να τα έκανα σωστά…

  31. George said

    @16 Φιλοξένησα στα Σεπόλια ένα ζευγάρι Ιρλανδών που έμεναν χρόνια στην Ισπανία, και μου έλεγαν ακριβώς αυτό! Για τα Σεπόλια, η επικρατέστερη ετυμολογία είναι Εξωπόλια–>Σωπόλια–>Σεπόλια.
    «ώσπου να πεις κρεμμύδι» λέει δύο ή τρεις φορές και η Εκάβη στο «Τρίτο Στεφάνι» του Ταχτσή, όσο θυμάμαι!

  32. Ανδρέας Καλογερόπουλος said

    Επειδή μπερδεύω το δεξιά με το αριστερά, τη φραση «σκόρδο-κρεμμύδι» την έχω ακούσει άπειρες φορές.

    – την “Κρεμμυδαρού”, παλιά ονομασία της Δραπετσώνας.

    αυτό το έμαθα ακούγοντας αυτή την τραγουδάρα:

  33. Νέο Kid Στο Block said

    http://en.wikipedia.org/wiki/Onionhead
    νομίζω και στα Ισπανικά το cebolla λέγεται και για το κεφάλι (Cabeza κανονικά)…κρεμυδοκέφαλος. :-)
    Oι Πορτoγάλοι έχουν την έκφραση: cabeca d’alho xoxo (σημαίνει «κεφάλι σαν σαπισμένο σκόρδο» και είναι ισοδύναμο του δικού μας «Χρωστάει της Μιχαλούς» :-))
    Oι Γερμανοί που κι αυτοί ντύνονται βαριά wie ein Zwiebel! ,αρέσκονται ως γνωστόν στις «Αρχές» . Έτσι, εκτός ας πούμε από τη μαθηματική «Αρχή του συρταριού» (Schubfachprinzip) έχουν και τη Zwiebelschalenprinzip http://de.wikipedia.org/wiki/Zwiebelschalenprinzip_(Kleidung) που εξηγεί γιατί τα ρούχα που βλέπετε στα μαγαζιά καμιά φορά είναι αμφιβόλου αισθητικής… :-)

  34. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα -ωραίες προσθήκες!

  35. Ηλεφούφουτος said

    Απολαυστικό και διδακτικό το άρθρο, όπως καθετί που έχει κρεμμύδι.

    Στα Βουλγάρικα όμως η λέξη για το κρεμμύδι είναι лук (λουκ) όπως ακριβώς και στα Ρώσικα δηλαδή (αν και στα Ρώσικα προκειμένου για το σύνηθες κρεμμύδι, το βολβό, χρησιμοποιείται συνήθως το υποκοριστικό λούκαβιτσα). Από γούγλισμα που έκανα το κρομίντ το βρίσκω στο βουλγάρικο λήμμα της Βικιπαίδειας αλλά μόνο ως ονομασία του είδους (στο υπόλοιπο κείμενο χρησιμοποιείται η «κανονική» λέξη) και σε πολλά σάιτ από την Ακατανόμαστη. Να υποθέσω ότι λόγω στενότερης γειτνίασης των Ακατανομάστων με τα Ελληνικά, το κρομίντ πέρασε ευκολότερα στην καθημερινή ομιλία τους, ενώ οι Βουλγαροβούλγαροι προτιμούν τη σλαβική λέξη.

    Στη σλαβική λέξη το γλωσσολογικώς υποψιασμένο και πολυγλωσσικώς ευαισθητοποημένο κοινό αναγνωρίζει βεβαίως τη ρίζα που δίνει στα Αγγλικά το leek (πράσο) και στα Γερμανικά τα Lauch (το αυτό) και Knoblauch (σκόρδο).

  36. sarant said

    35: Να σου πω κι εγώ απο τη Βικιπαίδεια το είδα το κρομίντ. Δεν θυμάμαι αν είχε και λήμμα στα ακατονομαστικά.

    Απροπό,
    17: Λεώνικε, αυτό με το *σκώροδον είναι παρετυμολογία.

  37. spiral architect said

    Δεν καθαρίζω κρεμμύδια, κλαίω όμως από τα γέλια:
    Ο Αδωνις στο Χάρβαντ :mrgreen:

  38. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    >Δεν εννοώ βέβαια τη συγκινητική στιγμή μιας ταινίας ή ένα τραγούδι που το έχουμε >συνδέσει με ωραίες στιγμές της ζωής μας, κυριολεκτώ, άλλωστε θα σας προϊδέασε >η εικόνα.

    Ἐγὼ πάντως βγάζω ἀληθινὰ δάκρυα ὅταν συγκινοῦμε ἀπὸ ταινία, θεατρικό, βιβλίο ἢ τραγούδι, ὁπότε δὲ θεωρῶ κυριολεκτικὰ μόνο τὰ δάκρυα ἀπὸ κρεμμύδι.

    Σ’ὅ,τι ἀφορᾶ τὴ μαγειρικὴ οἱ Ἰταλοὶ ἔχουν μιὰ προκατάληψη ὅτι ὅπου πάει κρεμμύδι δὲν πάει σκόρδο, κι ὅπου πάει σκόρδο δὲν πάει κρεμμύδι. Παρ’ὅλο ποὺ οἱ Ἰταλοὶ συγκάτοικοί μου μὲ ἔμαθαν νὰ μαγειρεύω, κατάφερα νὰ τοὺς ἀλλάξω ἄποψη σ’αὐτὸ τὸ θέμα.

  39. tofistiki said

    Κι ένα ηπειρώτικο τραγούδι με σκορδοκρέμμυδα:

    Πέρασα σ’ ένα γεφύρι, βλέπω μια στο παραθύρι,
    βλέπω μια στο παραθύρι, να κεντά χρυσό μαντίλι.
    Το κεντά και το χρυσώνει, με τη μάνα της μαλώνει:
    «Μάνα» λέει «πάντρεψέ με, σπιτονοικοκύρεψέ με,
    κι άντρα γέρο μη μου δώσεις, γιατί θα το μετανιώσεις
    ‘τι είν’ του γέρου τα παιχνίδια, όλο σκόρδα και κρεμμύδια
    και είν’ του νιου τα παιχνιδάκια, μόσχος και γαριφαλάκια».
    :-)

  40. tsopanakos said

    @13
    Και ο αρχηγός του ιβηρικού χωριού, ο πατέρας του Πέπε («θα κρατήσω την αναπνοή μου!»), λεγόταν στην ελληνική μετάφραση Κρεμυδιόνεζ υ Παέγια :)
    Στο γαλλικό κείμενο ονομάζεται Soupaloignon y Crouton – κρεμμυδόσουπα και κρουτόν / παπάρα :P

  41. sarant said

    40: Αν δεις πιο πάνω, στην παλιά μετάφραση λεγόταν Κρεμμυδοσουπόν υ Τυρόν.

  42. # 29

    Κατ’ αρχήν ποτέ δεν τσιγαρίζω γιατί είναι ανθυγεινόν, αντίθετα βελτιώνω τη γεύση επιλέγοντας καλύτερη ποιότητα και το σωστό είδος για κάθε φαγητό. (απεοροελάχιστοι χασάπηδες στην Ελλάδα ξέρουν να κόψουν το κρέας και ποιό κομμάτι κάνει για κάθε φαγητό). Οπου υπάρχει ντομάτα σάλτσα στην Ελλάδα συνηθίζουν να βάζουν και κρεμμύδι, η αντικατάσταση με σκόρδο θα σε κερδίσει πολύ γρήγορα γευστικώς αλλά και πεπτικώς. Τέλος αντί για φρέσκα κρεμμυδάκια στις σαλάτες δοκίμασε τα φύλλα του σκόρδου, είναι κλάσεις γευστικότερα.
    Αγρια σκόρδα που δεν μυρίζουν πολύ μπορεις να βρεις στα βουνά της Ρούμελης

  43. # 29

    να συμπληρώσω το #42

    Ασε που διώχνει τους βρυκόλακες !

  44. Ρουμλ. said

    Το κρεμμύδι χρησιμοποιούνταν τα παλιά χρόνια στα μέρη μας- Ρουμλούκι- για τη βαφή νημάτων και υφαντών. Έδινε ένα λαδί χρώμα.
    Παρόμοια φυτά ήταν τα λάπατα και το ριζάρι, για άλλες, βέβαια, αποχρώσεις.
    (Α, και τα καρυόφυλλα= φύλλα της καρυδιάς)

  45. aerosol said

    Δεν γνωρίζω την βοτανολογική σχέση που έχει το κρεμμύδι με την αγριοκρεμμύδα, θυμάμαι όμως πριν κάποια χρόνια μια φήμη που θεωρούσε την αγριοκρεμμύδα φάρμακο για την τριχόπτωση! Ήξερα ανθρώπους που την έτριβαν στο κεφάλι -δίχως αποτέλεσμα όπως αποδείχτηκε. Κυκλοφορεί άραγε ακόμα αυτό το γιατροσόφι;

  46. spiral architect said

    Επίσης παλιότερα οι νοικοκυρές τύλιγαν τα αυγά με φλούδες κρεμμυδιού συγκρατούμενες με τούλι και τα έβραζαν για τη Λαμπρή. Το κρεμμύδι έδινε στα αυγά ένα σκούρο κόκκινο χρώμα. ;)

  47. Παύλος said

    Κάθε φύλλο του ξερού κρεμμυδιού περιβάλλεται από πολύ λεπτό υμένα.
    Έχει κάποιο όνομα αυτός ο υμένας;

  48. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Υπάρχει και στον «Ζητιάνο» του Καρκαβίτσα ένα παιδικό τραγουδάκι, που μαθαίνουν οι εκπαιδευόμενοι ζητιάνοι και λέει, περίπου, μετά κάποιες ανάλογες στροφές για τη μάνα και τον κύρη,
    «Θεός σχωρέσ’ τη βάβα σου,
    δός μου ένα κρεμμύδι,
    να ψήσω με το λάδι,
    να ρίξω στο κουρκούτι,
    για να το φάω το βράδι.»

    Σαν ανέξοδη κρεμμυδόπιτα μοιάζει.

  49. sarant said

    44: Και πασχαλινά αυγά βάφονται έτσι, άλλωστε -όπως λέει άλλωστε και ο Σπειροειδής στο 46 ;)

  50. #26, 27 Πού έμαθες Ουαλικά, Δύτη;; Το κρεμμύδι στα Ουαλικά γράφεται «Wniwn» και προφέρεται όπως το Αγγλικό «onion». Το σκόρδο λέγεται «garlleg» (πάλι μεταφορά από τα Αγγλικά), και προφέρεται περίπου «γκαρχλεγκ»! :-)

  51. Δεν έμαθα! Ας είναι καλά το γκουγκλομεταφραστήρι ;)

  52. #50 Το «wniwn» θεωρείται «Wenglish» (αγγλοποιημένα ουαλικά). Εγώ το λέω «nionyn». Και δες εδώ – http://techiaith.bangor.ac.uk/GeiriadurAcademi/?lang=en που το έχει ως «nionod» (άλλη διάλεκτος από μένα)

  53. Βασίλης said

    Ε, αφού πιάσαμε τα κρεμμύδια γενικώς (μέχρι και Αστερίξ!) να αναφερθώ κι εγώ στο θρυλικό «κρόμμυον» που είχε μείνει κάτω κάτω στη χαρτοσακούλα όπου η Κόμισσα της Κέρκυρας (Ρένα Βλαχοπούλου) έστελνε πίσω στον Πίπη της (Ορφέας Ζάχος) τα πεσκέσια του! Η Ρένα βλέπεις δεν είχε αδειάσει εντελώς τη χαρτοσακούλα από τα ψώνια της… Κι έλεγε ο φουκαράς ο Ζάχος στον αστυνομικό (Τάσος Ράμσης): Τι να υπογράψω, ότι παρέλαβα εν κρόμμυον;

  54. Γς said

    47:
    Από αυτόν τον λεπτό υμένα της φλούδας του κρεμμυδιού βλέπουν για πρώτη φορά στο οπτικό μικροσκόπιο τα κύτταρα οι φοιτητές.

  55. Στα σερβικά το κρεμμύδι γενικά είναι лук (λουκ), όπως κι αλλού. Όμως, τα «κανονικά» κρεμμύδια τα λένε црни лук (μαύρα), τα άλλα που είναι μοβ црвени лук (κόκκινο), τα σκόρδα бели лук (άσπρα), τα πράσα прaзилук [ μία λέξη ] (πράσινα) και τα φρέσκα κρεμμυδάκια млaди лук (νεαρά).
    Οι Κροάτες, από παλιά, τα σκόρδα τα έλεγαν чешњак.

  56. thebell said

    στα αρβανίτικα το κρεμμύδι είναι κεπ (κοντά στο λατινικό)

  57. Γς said

    Μιας και είπαμε και για το σκόρδο (και για όσους δεν το έχουν ακόμη εμπεδώσει)¨
    Η πίεση πέφτει με το σκόρδο.
    Μερικά πέφτουν και από μόνα τους..

  58. Παύλος said

    54: Έχει κάποιο όνομα; Και εννοώ τους υμένες στα εσωτερικά φύλλα του κρεμμυδιού, όχι στα φλούδια.

  59. Νέο Κid said

    Σπάιραλ, φαντάσου νάχεις κάνει το σκατό σου παξιμάδι για να σπουδάσει το παιδί σου στο Χάρβαρντ και το Γιέηλ και να σου πει μια ωραία πρωία «πατέρα, άκουσα σε διαλέξεις τον ΓΑΠ και τον Αδόνιδα (που λέει κι ο μπάρμπας…) Ωραία τα είπαν.» Ρε χίλιες φορές ΙΕΚ και Χόχσούλε ντερ Αλπίνισεν μπαρούφεν! Τουλάχιστον εκεί, yοu knοw the οniοns yοu’re gοnna get.

  60. Τσούρης Βασίλειος said

    Και ο Σκρουτζ Μακ Ντακ έτρωγε κρεμμυδόσουπα! Μάλλον επειδή ήταν φθηνή :)
    Για τον στίχο του Κοτζιούλα
    Θα τα ’ριξε η Δημήτραινα κι αυτά μες στα σκουπίδια,
    τα πέταξε σα να ’τανε φλούδες από κρεμμύδια.

    είχα γράψει παλιότερα εδώ στο ιστολόγιο(πότε;)

  61. Γς said

    54:
    >στα εσωτερικά φύλλα του κρεμμυδιού

    Μα για εσωτερική φλούδα μιλάω κι εγώ.
    Συνήθως «φλούδες» λέμε αυτά τα φύλλα του κρεμμυδιού.

    κι έσπαζε μια φλούδα κρεμμυδιού ο Γς στη μέση.
    Και με μια λαβίδα αφαιρούσε τον λεπτό υμένα από το εσωτερικό του.
    Την έβαζε σε μια αντικειμενοφόρο και την καπάκωνε με μια καλυπτρίδα
    Κλπ κλπ.
    Τελικά πήρα ένα δεκαράκι από τον αείμνηστο Πανταζή.
    Ιατρική όμως δεν τελείωσα…

    Δεν ξέρω πως λέγεται αυτός ο υμένας επιστημονικά.
    Μήπως ήξερα κι ότι προχτες ήταν του Οσίου Παρθενίου (άσχετο)

  62. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    55: Μερσί για τη διευκρίνιση.

  63. Παύλος said

    «Μήπως ήξερα κι ότι προχτες ήταν του Οσίου Παρθενίου (άσχετο)»

    Ίσως έχει κάποια μακρινή σχέση (χαμογελαστή φατσούλα).

  64. tsopanakos said

    @41
    Όντως, απλά με μπέρδεψε ο Δύτης που αναφέρθηκε στον μεταμφιεσμένο εκατόνταρχο, αυτόν που … τον πείραζε το πολύ λάδι της ισπανικής κουζίνας :P

    Θυμήθηκα την Αληθινή Ιστορία του Λουκιανού όπου μεταξύ των παραδόξων στον κόσμο του φεγγαριού υπάρχει και ένα θεσπέσιο αιθέριο έλαιο από κρεμμύδι.
    Το σκόρδο εμφανίζεται τουλάχιστον μια φορά στην περίφημη μάχη των εξωγήινων (Σκοροδομάχοι), αλλά, αν δε με απατά η μνήμη μου, οι πιο βρωμεροί είναι εκείνοι που πολεμούν με βέλη από ραπανάκια.

  65. Ανδρέας Καλογερόπουλος said

    @54,61

    αντικειμενοφόροι, καλυπτρίδες, νυστέρι, ερυθρό του ρουθινίου, κυανούν του μεθυλενίου (ή ανάποδα;)…

    Κυτταρολογία και Ανατομία Φυτών. Ωραία εργαστήρια. Ευχχαρίστως τα ξαναπαρακολούσα.

  66. Ανδρέας Καλογερόπουλος said

    …παρακολουθούσα. φτου

  67. Ο Τσιπολίνο ,ο Κρεμμυδάκης, είναι ο πρωταγωνιστής του ομώνυμου παραμυθιού του Τζιάνι Ροντάρι. Λόγω του επανασταικού περιεχομένου (εξεγείρεται κατά του Πρίγκηπα Λεμόνη) έγινε διάσημος στη Ρωσία τη δεκαετία του 60. Έφτιαξαν ταινία για παιδιά και μπαλέτο και οπερέτα.

    Άλλος συνειρμός με Ρωσία, από την αρχιτεκτονική: οι κρεμμυδόσχημοι τρούλοι των εκκλησιών.

    Και ένα γιατροσόφι που καταπολεμά την πρωινή καρηβαρία μετα από μεθύσι( ή το ίδιο το μεθύσι;) Κρεμύδια στ΄ @ρ%ί&ια. Δεν το έχω δοκιμάσει.

  68. #52 Εχεις δίκιο, nionyn στα βόρεια, nionod στα δυτικά νομίζω, και wniwn στο Κάρντιφ και γενικά στη νοτια Ουαλία όπου χρησιμοποιούν πάρα πολλά δάνεια από τα Αγγλικά :-) Πάντως δε θα έλεγα τα Wenglish «απλοποιημένα» Ουαλικά – θα με σκότωναν οι Ουαλοί φίλοι μου!!
    Απλώς, λόγω της παρατεταμένης επαφής και τριβής των νοτίων γενικά με τα Αγγλικά, χρησιμοποιούν πολύ περισσότερα δάνεια από εκείνους που ζουν στις πιό απομακρυσμένες γεωγραφικά περιοχές, όπου τα Ουαλικά χρησιμοποιούνται στον καθημερινό λόγο.

  69. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    67τέλος: Άλλο πάλι και τούτο!

  70. gg said

    @ 61, 65 Στη σχολή μας, η διωνυμική ονοματολογία έπρεπε πάντα να είναι σε πλάγια ή υπογραμμισμένη γραφή δλδ. Allium cepa ή Allium cepa . Μάλιστα στην περίπτωση του κρεμμυδιού, καθώς το περιέγραψε ο πατέρας της σύγχρονης ταξινομίας Κάρολος Λινναίος το όνομα συχνά συνοδευόταν και από το L. στο τέλος. Με άλλα λόγια κρεμμύδι τον Φλεβάρη , τον Ιούνη και συχνά τον Σεπτέμβρη γραφόταν μεγαλοπρεπώς Allium cepa L. . Καθώς βλέπω και άλλους του σιναφιού, μόνο εμένα μου έμεινε τραύμα;

  71. #68 Συμφωνώ, και γι’αυτό δεν είπα «απλοποιημένα», αλλά «αγγλοποιημένα»… Και μπράβο σου, βρήκες τη καταγωγή μου, είμαι όντως από βόρεια Ουαλία!

  72. spyroszer said

    45. Ναι, κυκλοφορεί ακόμα.
    http://www.neadiatrofis.gr/2013/09/kremidi-gia-tin-anaptixi-twn-malliwn.html

  73. #11 Ε, έντεκα χρόνια έζησα στο Κάρντιφ! Αλλά τρόμαξα να μάθω να σας ξεχωρίζω – είστε και περήφανοι όλοι σας και κατσουφιάζετε αν τολμήσουμε να κάνουμε λάθος!! Έχεις Ελληνική καταγωγή; Στο Κάρντιφ έχει πάρα πολλούς Έλληνες, αλλά δεν ήξερα ότι είχαν εγκατασταθεί και στα βόρεια :-)

  74. Βασίλης Ορφανός said

    «Κάρονας» (ή με ω;) = το κυλινδρικό και κούφιο στέλεχος της σφαιροειδούς ταξιανθίας του κρεμμυδιού. «Μπαρούτι» = οι σπόροι του κρεμμυδιού, που είναι ψιλοί, ελαφροί και μαύροι. «Κοκκάρι» = οι μικροί βολβοί που γίνονται από τη σπορά του μπαρουτιού τη μια χρονιά και τους φυτεύουμε αρχές άνοιξης του επόμενου χρόνου για να έχουμε ξερά κρεμμύδια (διετής κύκλος καλλιέργειας). Αλλού σπέρνουν κατευθείαν σπόρο κρεμμυδιού αρχές φθινοπώρου και μεταφυτεύουν αργότερα τα φυτάρια (μονοετής κύκλος). Υποθέτω ότι οι λέξεις αυτές λέγονται σε πολλά μέρη.

  75. Όχι, δεν έχω ελληνική καταγωγή! Ουαλικότατη καταγωγή. και από τις δυο μεριές! Έλληνες υπάρχουν και στο Μπάνγκορ, φοιτητές κυρίως.

  76. sarant said

    74: Το κοκκάρι σίγουρα λέγεται κι αλλού.

  77. Γς said

    65:
    Πράσινο του μεθυλενίου.

    Που το παρακολούθησες το εργαστήριο;
    Επί Παντζή; Τόσο παλιά;
    Εκοβες και συ με ψαλίδι τα κεφάλια των βατράχων στα πειράματα;

  78. spyroszer said

    5.
    Σεσήμανται δὲ διὰ γραμμάτων Αἰγυπτίων ἐν τῇ πυραμίδι ὅσα ἔς τε συρμαίην καὶ κρόμμυα καὶ σκόροδα ἀναισιμώθη τοῖσι ἐργαζομένοισι· καὶ ὡς ἐμὲ εὖ μεμνῆσθαι τὰ ὁ ἑρμηνεύς μοι ἐπιλεγόμενος τὰ γράμματα ἔφη, ἑξακόσια καὶ χίλια τάλαντα ἀργυρίου τετελέσθαι. εἰ δ᾽ ἔστι οὕτως ἔχοντα ταῦτα, κόσα οἰκὸς ἄλλα δεδαπανῆσθαί ἐστι ἔς τε σίδηρον τῷ ἐργάζοντο, καὶ σιτία καὶ ἐσθῆτα τοῖσι ἐργαζομένοισι;

    Στην πυραμίδα είναι σημειωμένο με αιγυπτιακά γράμματα πόσα ξοδεύτηκαν σε καθαρτικό, κρεμμύδια και σκόρδα για τους εργαζομένους· και αν θυμάμαι καλά τα όσα μου είπε ο διερμηνέας που μου διάβαζε τα γράμματα, είχαν καταβληθεί χίλια εξακόσια ασημένια τάλαντα. Αν λοιπόν αυτά ήταν πράγματι τόσα, πόσα άλλα θα πρέπει να ξοδεύτηκαν για τον σίδηρο που χρησιμοποίησαν στις εργασίες, για τροφή και για ντύσιμο των εργαζομένων;

    http://www.greek-language.gr/Resources/ancient_greek/library/browse.html?text_id=30&page=60

  79. Πάνος με πεζά said

    @47, 54 : αυτός ο λεπτός υμένας είναι που καίει (σαν της παρθένας !). Θα δείτε πως όταν τον αφαιρέσετε, τα κρεμμύδια θα πάψουν να καίνε !

  80. Πάνος με πεζά said

    Επίσης ας αναφέρουμε μια ποικιλία που πρόσφατα μπήκε καιστην ευρεία κατανάλωση των σούπερ-μάρκετ, τα «νεροκρέμμυδα», για τα οποία φημίζεται η Ζάκυνθος.

    Προσθέτω ότι η φλοίωση (???) του κρεμμυδιού διευκολύνει τους σεφ να τα κόβουν, με κάθετη διεύθυνση, πολύ γρήγορα σε κυβάκια (θα το έχετε δει πολλές φορές σε εκπομπές μαγειρικής), αν και εμένα προσωπικά που αρέσει το «βλάχικο» κόψιμο, σε ροδέλες. Κόβουμε κυκλικούς τομείς και με τα δάχτυλα ξεχωρίζουμε ροδέλα-ροδέλα.

    Τέλος, στα γνωστά σουβλατζήδικα της Πεντέλης (Ιορδάνης και Πέτρινο του Σταμάτη), το κρεμμύδι κομμένο σε τεταρτοσφαίρια συνοδεύει τα σουβλάκια («καλαμάκια»,που μας κοροϊδεύουν και οι Σαλονικιοί), και θεωρείται αδιανόητο φυσικά να τα φας χωρίς αυτό…

  81. Ανδρέας Καλογερόπουλος said

    @77

    Με ψαλίδι τα κεφάλια των βατράχων; Ανατρίχιασα.

    Το εργαστήριο το έκαναν ο Αιβαλάκης και η κιτσάκη. Εγ/ω /ημουν στο τμήμα της Κιτσάκη. Διευθυντής ήταν ο Παπαϊωάννου και την επόμενη χρονία ο Χολέβας.

    @70
    Πάντα είχα απορία τι ήταν αυτό το L. Μου την έλυσες.

    @79
    έγραψες

  82. Ηλεφούφουτος said

    76 Και λέγεται και διαφημίζεται

    https://foursquare.com/v/kokkari-village–%CE%BA%CE%BF%CE%BA%CE%BA%CE%AC%CF%81%CE%B9/5103125f29a61991eb953ac7

  83. Γεια σου Ηλεφού με τη Σάμο σου!

  84. sarant said

    82-83: Τι σας φέρνω καφέδες, εγώ τώρα έπρεπε νάμαι στο Κοκάρι
    (Η μόνιμη επωδός Σαμιώτη καφετζή, ένα καλοκαίρι)

  85. Σχετικά με το «σκόρδο»-«κρεμμύδι» αντί για «αριστερά»-«δεξιά» του ελληνικού στρατού, μου είχε πει παλιά ένας τούρκος πολιτικός πρόσφυγας πως το ίδιο λένε και στον τούρκικο στρατό, επειδή τα ονόματα αυτών των βολβών μοιάζουνε, είπε, με τα ονόματα των δύο κατευθύνσεων. Ξέρει κανείς να το επιβεβαιώσει;

  86. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    -«Τα πάνε σκόρδο-κρεμμύδι» σημαίνει καυγατζίδικη σχέση.
    -Κρομμυδο/σκορδοπλεχτές ή πλεξάνες ,τα «χτισμένα» γύρω από ξύλινο κατσούνι σκορδοκρέμμυδα για να κρεμιούνται από τα δοκάρια της αποθήκης κι έτσι δεν σαπίζονταν αλλά και εύκολα έκοβες όσα χρειαζόσουν κάθε φορά, χωρίς να διαλύεται η πλεξούδα.
    Κρεμμυδοντολμάδες (σουγάνια Μυτιλήνης)

  87. 85 Χμμ, λίγο δύσκολο μου ακούγεται: soğan – sarımsak, sağ – sol (κρεμμύδι/σκόρδο, δεξιά/αριστερά αντίστοιχα).

  88. ἄ, θυμᾶμαι ἀπὸ τὴν Κόμισσα τῆς Κέρκυρας μὲ τὴν Βλαχοπούλου, τὴν σκηνὴ ποὺ ὁ Ὀρφέας Ζάχος καλεῖται νὰ ὑπογράψῃ στὴν ἀστυνομία ὅτι μεταξὺ ἄλλων παρέλαβε κι ἕνα «κρόμμυον». τότε πρωτόμαθα ὄτι «κρόμμυον» λέγεται τὸ κρεμμύδι στὴν καθαρεύουσα κι ἤθελα νὰ τὸ λέω συνέχεια «κρόμμυον». εἶχα ένθουσιαστῆ.

  89. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    >>στην Ιλιάδα, στη ραψωδία Λ, διαβάζουμε ότι πρόσφεραν κρεμμύδι σαν μεζέ για το κρασί
    κατά Ψυχουντάκη :
    φέρνει κρεμμύδι κι έβαλε μπροσφάγι στο πιοτό τους Λ΄630
    μες σε πανέρι χάλκινο και φρέσκο μέλι εμπρός τους 631
    κι άγιο κριθαράλευρο κι ωριό ‘φερε ποτήρι 632
    η θιόμορφη μέσα σ αυτό γυναίκα ανακατώνει Λ΄ 637
    νερό και Πράμνειο κρασί,τυρί ΄ξυσε γιδίσιο 638

    -«Τα πάνε σκόρδο-κρεμμύδι» σημαίνει καυγατζίδικη σχέση.
    -Κρομμυδο/σκορδοπλεχτές ή πλεξάνες ,τα «χτισμένα» γύρω από ξύλινο κατσούνι σκορδοκρέμμυδα για να κρεμιούνται από τα δοκάρια της αποθήκης κι έτσι δεν σαπίζονταν αλλά και εύκολα έκοβες όσα χρειαζόσουν κάθε φορά, χωρίς να διαλύεται η πλεξούδα.
    Κρεμμυδοντολμάδες (σουγάνια Μυτιλήνης)

  90. Makis said

    Το Κρεμμύδι βγάζει ένα στρογγυλό βλαστό, τον κάρονα που γίνεται πολύ ωραίος με τα αυγά. Εμείς στην Ικαρία υπεριφανευόμαστε ότι αυτό βγαίνει από το «Άμες δε γ΄εσόμεθα πολλώ κάρονες»!… Το άνθος τελικά παράγει ένα σπόρο που εμείς τον λέμε μελάθι (μπαρούτι κατά τον κ Ορφανό 74) από τον οποίο βγαίνει το κοκκάρι.
    Όταν φυτεύεις κρεμμύδια για να καίνε κάτι πρέπει να κάνεις κάτι…, εκτός αν έχει εκεί κοντά καμιά πέρδικα…
    Στο βιβλίο Η ΕΞΙΣΩΣΗ ΤΗΣ ΕΥΤΥΧΙΑΣ υπάρχει η φράση
    «Η ζωή είναι ένα κρεμμύδι. Το ξεφλουδίζεις, μια στιβάδα τη φορά και κάποιες φορές, κλαις.» Καρλ Σάντμουργκ.

  91. Γς said

    81:
    Μπα! Νόμιζα ότι ήσουν συμφοιτητής μου στην Ιατρική (61,65,77) και τώρα μου βγαίνεις φοιτητής μου!

  92. Γς said

    61:
    Και δεν ήξερες τι είναι και το L.
    Πως πέρασες Βοτανική;

  93. Νέο Kid Στο Block said

    Άσχετο, αλλά μόλις άκουσα στις «ειδήσεις» στην του-βου (kontra news…δεν θέλω σχόλια! δεν πιάνω άλλο ελαδικό ελεύθερα) πως στις δημοσκοπήσεις για το Δήμο της Αθήνας προηγείται ο…
    Άγγελεε, ετοιμάσου για μεταδημότευση! (μπορώ να σου κανονίσω τον Τόλη τον Γκλέτσο ,να σε πάρει στη Στυλίδα,αν θέλεις. Ψαράκι φρέσκο Μαλιακού, μπανάκι το καλοκαίρι…not that bad. :-)

  94. Γς said

    90:
    >Η ζωή είναι ένα κρεμμύδι

    -Η ζωή είναι ένα αγγούρι. Ξέρω εγώ τι σας λέω.
    Η Μαρίκα, με φιλοσοφημένο ύφος.
    -Τι λες μωρή; Τι ξέρεις εσύ από ζωή. Απο αγγούρια ναι.
    Ο Μπάμπης.

    Και ρε μάγκες τι ωραίες μέρες;
    Φοβερό βραδάκι κι αυτό τώρα. Μόλις γύρισα με την κυρά από μια βόλτα στη παραλία.
    Και σ’ ένα παγκάκι που καθίσαμε για λίγο λέει ο άλλος στη δικιά του.

    -Και τι δεν θα έδινα να είμαι κοντά σου.
    -Τι μπορείς να δώσεις.

    Γέλασε η δικιά μου.
    -Το αρχαιότερο επάγγελμα που σου έλεγα.
    Της είπα.
    Ευτυχώς δεν μας πρόσεχαν

  95. Νέο Kid Στο Block said

    Κι άλλο άσχετο,αλλά δεν ήξερα πού να το ποστάρω.
    Μυστήρια πράγματα μού φαίνονται αυτά,αλλά μπορεί να το σκέφτομαι και λάθος.
    Oι φυσικοί του ιστολογίου τι λένε; Δεν μπορεί (σαν δυνατότητα δηλαδή το «μπορεί») ένας τυφλός να σπουδάσει Φυσική;
    http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.paideia&id=31639

  96. Νέο Kid Στο Block said

    95. Eντάξει, φαντάζομαι πως μπορεί να υπάρχουν και «πρακτικοί» λόγοι. Aπ’ότι θυμάμαι τουλάχιστον, τα πανεπιστημιακά ιδρύματα του Ελλαδιστάν , δεν είναι και το καλύτερο περιβάλλον (από πλευράς προσβασιμότητας και διευκολύνσεων δηλαδή) για ΑΜΕΑ. Μακάρι να έχουν βελτιωθει αυτά τα θέματα.

  97. Πάνος με πεζά said

    @88 : Αστυνομικός-κομιστής της χαρτοσακούλας, στη συγκεκριμένη σκηνή, ο φίλος ηθοποιός Τάσος Ράμσης (και όχι Ραμψής, που θα τον δείτε γραμμένο στους τίτλους).

  98. 50, #26, 27 Πού έμαθες Ουαλικά, Δύτη;
    51, Δεν έμαθα! Ας είναι καλά το γκουγκλομεταφραστήρι

    …το οποίο εγείρει το φιλοσοφικό ερώτημα: Ξέρει ουαλικά το γκουγκλομεταφραστήρι;

    Σε παρόμοια μορφή το ερώτημα είχε διατυπωθεί από τον Searle στο κλασικό πλέον και πολυσυζητημένο (μάλλον πιασάδικο ευφυολόγημα, κατά την γνώμη μου) Chinese Room, όπου κινεζόφωνος συνομιλεί με μη κινεζόφωνο μέσω ενός δωματίου-αυτόματου μεταφραστή (επιστημονική φαντασία πριν δεκαετίες, όταν ξεκινούσε η έρευνα σε τεχνητή ευφυϊα). Το ερώτημα:
    Ξέρει κινέζικα το δωμάτιο;
    Μια έξυπνη απάντηση που έχω δει (και που παραπέμπει σε βαθύτερα ερωτήματα): Ξέρει, αλλά δεν το ξέρει.

  99. The Onion, σπαρταριστή και πνευματώδης αμερικάνικη σατιρική εφημερίδα και κανάλι.
    Η ειρωνία είναι πως ένα σατιρικό του βίντεο για τον εθισμό των αμερικάνων σε φούσκες (χωρίς να εννοεί τσιχλόφουσκες) βγήκε τραγικά αληθινό το 2008.

  100. Ενδιαφέρον έδεσμα το blooming onion.

  101. Like an onion είναι φράση που χρησιμοποιείται για να δείξει πως κάτι έχει πάρα πολλά διαδοχικά στρώματα, που τα ανοίγεις ένα-ένα καθώς διεισδύεις βαθύτερα στο αντικείμενο.

  102. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    90.>>Το ξεφλουδίζεις, μια στιβάδα τη φορά.
    Σ εμάς λέμε «τα ποκάμισα του κρομμυδιού» και τα έξω έξω, κρομμυδόφλουδα ή κρομμυδόφλουδες που όταν είναι κόκκινες τις φυλάμε γιαφυσικό βάψιμο των αυγών.Κατέληξε να είναι λίγο πιο δυσεύρετα τα κόκκινα κρεμμύδια και μάλιστα λένε πως αυτά είναι πιο καλά (ούτε ξέρω γιατί,ούτε το πιστεύω).Κάτι κάτασπρα στρογγυλά μα λίγο πιεσμένα από τους πόλους,σαν τη γη :) , τα βρήκα αισθητικά ενδιαφέροντα.Τα μαγείρεψα κιόλας και δε θυμάμαι να καταλάβω διαφορά ενώ άλλοι (άλλες) λεν πως δεν είναι τόσο νόστιμα.Μια φορά είπα να κάνω στιφάδο με κοκκάρι και σιχτίρισα να καθαρίζω φλούδια.Άσε που ήμουνα συνέχεια απίκο να μη λιώσουν και μην κολλήσουν.Α παπα!Κλασικά, στιφάδο,ασπροστίφαδο με μεγάλα κρεμμύδια χοντροκομμένα σε φελάκια .Η μάνα μου μαγείρευε το λαγό έτσι και χωρίς στάλα νερό.Μόνο με κρασί.
    Αντιγράφω από τη συνταγή σουγάνια Μυτιλήνης* (τα φτιάχνουν και στη Λήμνο και σ άλλα νησιά και είναι σκολινό φαγητό βλέπω), επειδή βρίσκω όμορφη την περιγραφή:
    Καθαρίζουμε τα κρεμμύδια και τα χαράζουμε ως τη μέση με κάθετη τομή. Τα βράζουμε σε αλατισμένο νερό για 10΄-15΄, ώσπου ν’ ανοίξουν ελαφρά και να χωρίζουν τα ντύματα του κρεμμυδιού.Τα βγάζουμε με τρυπητή κουτάλα και τα αφήνουμε να κρυώσουν για να μπορούμε να τα πιάσουμε. Αφού κρυώσουν αρχίζουμε να ξεντύνουμε ένα ένα κρεμμύδι (όσα ντύματα έχει κάθε κρεμμύδι τόσους ντολμάδες μας δίνει).
    Εδώ λοιπόν τα ξεντύνουν τα κρεμμύδια από τα ντύματά τους (ή τα πουκάμισα οπως τα λέμε μεις)
    *Νικοκύρη η από κει γιαγιά δεν έφτιαχνε; Φαϊ του 15Αυγουστου λέει είτανε.
    Οι νεολαίοι μου, τα Χριστούγεννα, μια από βραδιές που ΄εφαγαν έξω, μας είπαν ότι η κρεμμυδόσουπα είχε την τιμητική της στο γιορτινό μενού.

  103. NεοKid (93), εσύ αστειεύεσαι, αλλά δεν ξέρεις πως είχα κάποτε σπίτι στον Αχινό και πως έχω ακόμα ένα στρέμμα εκεί (ή μήπως το ξέρεις, ν’αρχίσω να σε φοβάμαι;)

  104. 101 …φράση γνωστή στους θεατές του Σρεκ (νούμερο ένα) :)

  105. 95, Δεν μπορεί (σαν δυνατότητα δηλαδή το “μπορεί”) ένας τυφλός να σπουδάσει Φυσική;

    Σίγουρα πάντως μπορεί να σπουδάσει επιστήμη υπολογιστών. Θυμάμαι έναν τυφλό Βιετναμέζο στο UCLA – είχε βρεθεί στο Λος Άντζελες πρόσφυγας περνώντας σχεδόν κυριολεκτικά από σαρανταπέντε κύματα – που σπούδαζε Ε.Υ. τέλη 80. Ένας φίλος μου, συμφοιτητής του, τον βοηθούσε εθελοντικά διαβάζοντάς του κείμενα από τα βιβλία διαφόρων μαθημάτων. Ο Βιετναμέζος αποφοίτησε με πολύ καλό βαθμό, και έπιασε δουλειά (στην ΙΒΜ νομίζω). Ήταν εξαιρετικός προγραμματιστής, και χαριτολογούσε για το πόσο τον βόλευε ο προγραμματισμός γραμμή-γραμμή, σε αντίθεση με το point-and-click που αναπτυσσόταν ραγδαία τότε.

    (Ο εθελοντής φίλος μου – PhD in computer science – μετά από χρόνια έγινε ιερέας, και λειτουργεί ακόμα.)

  106. 104, Ε βέβαια!

  107. Γς said

    98:
    Οταν ο Searle εμπνέει και τον Μιχάλη μετά τον Γς μέσα σε λίγες μέρες

  108. 107,
    Κοίτα να δεις! :)

  109. Γς said

    108:
    Συγγνώμη Μιχάλη. Σύμπτωση, μέσα στο ίδιο μπλόγκ, εννοούσα.

  110. 109,
    Τελικά φαίνεται πως το Κινέζικο Δωμάτιο είναι πολύ πιο κοντά στην πραγματικότητα απ΄ ό,τι είχε φανταστεί ο εμπνευστής του.

  111. Γς said

    105:
    >Ο εθελοντής φίλος μου – PhD in computer science – μετά από χρόνια έγινε ιερέας, και λειτουργεί ακόμα.

    Βοηθούσε τον τυφλό και τελικά είδε το φως του

  112. Γς said

    110:
    >φαίνεται πως το Κινέζικο Δωμάτιο είναι πολύ πιο κοντά

    Δεν ξέρω για το δωμάτιο, αλλά το εστιατόριο είναι δυο τετράγωνα κοντά μας.
    Και μετά και μετά (#54) περάσαμε και φάγαμε εκεί.
    Η κυρά πάπια κι εγώ χοιρινό με νουντλς.

  113. Παγανιστής said

    Αγαπητέ κύριε Σαραντάκο,

    ειλικρινώς θαυμάζω τας γνώσεις των σχολιογράφων σας, δι’ έν τόσον ευτελές θέμα, όσον το κρόμμυον. Φαντάζομαι ότι κάποιοι εξ αυτών θα σκέφθηκαν να σκίσουν τα πτυχία τους και τα ντοκτορά τους στο άκουσμα ότι το κορυφαίον Πανεπιστήμιον του Κόσμου (Χάρβαρντ) εκάλεσε τον υπουργό Υγείας Αδώνιδα Γεωργιάδη για δύο διαλέξεις;

    http://www.protothema.gr/politics/article/352262/kai-o-adonis-sto-harvard-/

    Πανηγυρίζει ο (πρώην παγανιστής και νύν) χριστιανούλης Άδωνις γι’ αυτή την πρόσκληση με αλλεπάλληλα «σπουργιτίσματα» εις το Twitter

    https://twitter.com/AdonisGeorgiadi

    ΔΙΕΡΩΤΩΜΑΙ: Διατί, κ. Σαραντάκο, ουδείς από τους 112 σχολιογράφους σας ετόλμησε να υπενθυμίσει ότι ο Άδωνις υπήρξε επί 12 συναπτά έτη αιώνιος φοιτητής εις το Αθήνησι; Δεν γνωρίζει το Χάρβαρντ ότι ο υπουργός Υγείας της Ελλάδος όχι μόνον δεν έχει διδακτορικόν, αλλά και το πτυχίον του το έλαβε με 8 έτη καθυστέρησιν; ΚΙ αν το γνωρίζει, με τί θράσος τον προσεκάλεσε, δια να ξεστραβώσει τους φοιτητάς του;

    http://www.koutipandoras.gr/article/30411/adonis-o-aionios-foititis

    http://hellas-orthodoxy.blogspot.gr/2012/12/blog-post_3358.html

    http://www.phorum.gr/viewtopic.php?f=80&t=265231

    http://kalamata2013.blogspot.gr/2013/02/13.html

    http://kolotoubes.blogspot.gr/2012/12/31-27.html

    http://www.stoxos.gr/2013/05/blog-post_8725.html

  114. Μαρία said

    Το «Ξεφλουδίζοντας το κρεμμύδι» του Γκίντερ Γκρας το είπατε;
    Ο Δύτης σας μίλησε για το Μπαρτ; :-)

  115. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    η καρδιά ξεροψήνεται στην κάψα σαν τα βατικιώτικα κρεμμύδια μπρος τις πόρτες.
    Γάννης Ρίτσος «Ρωμιοσύνη»

  116. 67,69
    Και όμως. Γκουγκλάρεται. Λίγο δύσκολα, αλλά βρήκα κι άλλους που το έχουν ακούσει. Μάλλον όχι για τον πονοκέφαλο, αλλά αν θέλει κάποιος να ξεμεθύσει. Βέβαια μπορεί να είναι αστικός μύθος γιατί ,ποιος θα δοκίμαζε να κάνει κάτι τέτοιο. Αλλά δε ξέρεις ποτέ.

    73,74
    κοκκάρι το λένε παντού. Μ αυτό γίνεται το στιφάδο.

    -Και βέβαια ο πιο γνωστός στην Ελλάδα και πιο μελωδικός κρεμμυδοκέφαλος, ο Prince Bass Fiddle.

    Then one day in Abalone
    came a messenger to say
    That onion-head Bass Fiddle
    broke in half no more to play.

    (ή κάτι τέτοιο)

  117. Capybara said

    Από το cepa μοιάζει να προέρχεται και το κρεμμύδι στα αρβανίτικα (φαντάζομαι και στα αλβανικά) που λέγεται qep.

    Η αντίστοιχη έκφραση με το «κολοκύθια με τη ρίγανη» (ή «σκατά με ρίγανη») είναι «mut me qep» (δηλ. σκατά με ρίγανη).

  118. (95) Κι εγώ είχα συμφοιτητή τελείως τυφλό, που σπούδαζε φυσική και τελείωσε κανονικότατα, και εν συνεχεία συμφοιτήτρια σχεδόν τελείως τυφλή (Κωνσταντινουπολίτισσα μάλιστα), που είχε γίνει δεκτή για διδακτορικό αλλά αναγκάστηκε να εγκαταλείψει στον τρίτο χρόνο. Βεβαίως, αυτά συνέβαιναν στην Αμερική…

  119. Κι εγώ έχω ακούσει την ξεμεθυστική χρήση του κρεμμυδιού. Αλλά ούτε εγώ ξέρω κανέναν που να το δοκίμασε, έστω και ανεπιτυχώς. Και κακά τα ψέματα, δεν βλέπω πως, έστω και προκαλώντας υπεραιμία στις ευαίσθητες περιοχές, θα βοηθούσε τον οργανισμό να ξεφορτωθεί πιο γρήγορα τις όποιες ουσίες προκαλούν το hangover (πώς λέγεται, αλήθεια, στα ελληνικά;)

  120. Μαρία said

    95
    http://stokokkino.gr/article/5716/Prutanis-APTH-gia-tuflo-mathiti-Apolithomenos-o-kanonismos-tou-Fusikou-tha-eisigitho-na-allaksei

  121. NM said

    Τα πρώτα φορητά ρολόγια που κατασκευάστηκαν ονομάζονταν «κρεμμύδια» λόγω του σχήματός τους.
    (όποιος μπορεί να βρει φωτογραφία, ας τη βάλει). Οσο οι ελβετοί ρολογάδες γενιά-γενιά μαθαίνανε την τέχνη, τόσο τα ρολόγια μίκραιναν. Αρχίσανε από τα τεράστια των καμπαναριών, γίνανε μετά σαν ντουλάπες, αργότερα εμφανίστηκαν τα επιτραπέζια, μετά φτιάξανε τα «κρεμμύδια», κατόπιν τα «πεπλατυσμένα» τσέπης και τελευταία τα μικρά του καρπού.

  122. Gmixalog said

    Στις αρχές της δεκαετίας του’60 το λεωφορείο έφτασε από την επαρχία στην Θεσσαλονικη γεμάτο φοιτητές. Ο εισπρακτορας κατέβασε τις αποσκευές από την ταράτσα του λεωφορείου και από κάτω ο κάθε επιβάτης έπαιρνε τη δική του. Ένα καλάθι γεμάτο κρεμμύδια ξέφυγε από τα χέρια του εισπρακτορα κα έσκασε στο δρόμο . Ο εισπρακτορας φώναζε τον ιδικτητη του καλαθιού να παει να μαζέψει τα κρεμμύδια βρίζοντας ταυτοχρονια για τα παλιό καλάθια που τα γεμίζουν κρεμμύδια. Ο φοιτητής που τον είχα δει στην αφετηρία με το καλάθι κοίταξε με παραπονο τα κρεμμύδια και απομακρύνθηκε. Ίσως ντρεπόταν να φανεί ότι τα κρεμμύδια που κουβαλούσε από το χωριό του κάλυπταν κατα μεγάλο μέρος τις διατροφικές του ανάγκες. Πιτσιρικάς δακρυσα όχι από τα κρεμμύδια αλλά για τη φτώχια που κυριαρχούσε στην περιοχή μας.

  123. ithagenis said

    Υπάρχει και το onion routing που στηρίζεται το tor (http://en.wikipedia.org/wiki/Tor_(anonymity_network) ). Δείτε το όσοι δεν το ξέρατε, παρουσιάζει ενδιαφέρον η περίπτωση.

  124. Μαρία said

    121
    http://www.proantic.com/display.php?mode=obj&id=54060

  125. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα. Συμπαθάτεμ, έρχομαι από ζιαφέτ.

    85: Ισχύει αυτό, αν και δεν θυμάμαι τις λέξεις. Μπορεί να το δανειστήκαμε από εκεί. Κάτι λέει το σλανγκρ.

    102: Δεν έφτιαχνε…. κρίμα, όπως βλέπω!

    117: … με κρεμμύδι, φαντάζομαι.

    121: Μπράβο, κρεμμύδια τα ρολόγια!

    122: Από ποια περιοχή;

  126. ...!? said

    δολλάρια δε θέλω,πως να σου το πω
    καλλιά ψωμί κρεμμύδι κι αυτόνε π’αγαπώ

  127. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    122.Κάτι παρόμοιο.Γύρω στα μέσα της δεκαετίας του 70 θα είτανε που επιστρέφαμε από την Κρήτη μετά το Πάσχα και μας έδωσε μια γειτόνισσα,μιας και είχαμε αυτοκίνητο,ένα πεσκέσι για τις κόρες της στην Αθήνα.Ήταν μέσα σε μια πάνινη τσάντα της εποχής,από καραβόπανο (με κάτι κόκκινες λουλούδες,αξέχαστα).Εννοείται ότι το αμάξι ήταν φορτωμένο μέχρι και τη σχάρα της οροφής.Εκεί ήταν και η τσάντα και στο ξεφόρτωμα έσπασε το χερούλι της, αναποδογύρισε και κύλησαν τα σκορδοκρέμμυδα στο πεζοδρόμιο.Ο αδελφός μου έγινε έξω φρενών.Άστραψε και βρόντηξε. και γκάριζε πως δεν πρόκειται να ξαναπάρει «παραγγελιές» για κανέναν. Ακούς εκεί θράσος να μας αγγαρέψει και να κουβαλήσουμε στεριά και θάλασσα τα κρεμμύδια της η θεια Μαρούλι.Εμάς,της αδελφής μου κι εμένα,τα κορίτσια ήταν φίλες μας και προσπαθούσαμε να τα μπαλώσουμε ότι δεν ήταν μόνο κρεμμύδια,έστειλε κι άλλα, κι ότι θα τα έβγαλε η μάνα τους τότε κοντά κι ήταν φρέσκα και δε βαριέσαι.Αυτός όμως μουλάρωσε.Δεν τους τα πήγε σπίτι τους κι όταν ήρθαν να τα πάρουν τους τά ψαλε, κι αυτές τα έβαλαν μετά με τη μάνα τους που ντροπιάστηκαν με τα κρεμμύδια κι έγινε προς στιγμήν ένας χαμός.Την ίδια τη θεια Μαρούλι μερικά χρόνια αργότερα τη μετέφερε, αγόγγυστα, ο ίδιος ο γκρινιάρης αδελφός μου με ένα σωρό καλούδια για τη βάφτιση του εγγονιού της αλλά το καρφί,καρφί:» αθρώπους μεταφέρω στην Αθήνα, κρεμμύδια ‘οχι ! «

  128. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Α και μια έκφραση μεγάλης στέρησης: » δεν είχε ούτε κρεμμυδόφυλλο»

  129. Ιδού, λοιπόν, πόσον εύκολα δύναται ένα –τώι όντι!– ευτελές αντικείμενον να προκαλέσει δάκρυα ακόμη κι όταν δεν ευρίσκεται επάνω στήν σανίδα κοπής με τήν μαγειρικήν μάχαιραν απειλούσαν να τό κατατεμαχίσει…!
    Κύριε Σαραντάκε μου, πολύ μέ συγκινήσατε πάλι σήμερα με τό άρθρο σας. Δεν είναι η γαλλική κρεμμυδόσουπα, που μαγειρεύει εξαίσια η Γαλλίς πεθερά μου, η αιτία τών δακρύων μου.
    Θυμήθηκα πάλι τά παιδικάτα μου και μού ‘ρθανε αυτά τά δάκρυα στούς οφθαλμούς. Όχι, βέβαια, από νοσταλγία για εκείνα τά χαζά «ένα λεπτό κρεμμύδι γκέο-βαγκέο…» τής άφρονης νεότητάς μας αλλά για κάποιες άλλες προσωπικές μου αναμνήσεις που μού «ξύπνησε» τόσον τό άρθρο σας αυτό καθεαυτό όσο και κάποιες από τίς επισημάνσεις τών σχολιογράφων σας.

    Κατ΄ αρχήν, ΝΑΙ: κι εγώ μάζευα κουπόνια από τά κουτιά τού «ΡΟΛ» και συγκέντρωνα τά τεύχη τής σειράς «Ήμουν κι εγώ εκεί…!». Μολονότι δεν θυμήθηκα αυτά τά περί τών κρεμμυδιών στήν Αρχαίαν Αίγυπτο, η αναφορά στήν ωραίαν εκείνη σειρά μού έφερε ξανά στά αυτιά τήν ραδιοφωνική διαφήμιση τής εποχής εκείνης (1962; 1963; 1964;) με μίαν υποβλητικήν ανδρική φωνή να λέει «Ήμουν κι εγώ εκεί… Στήν Αρχαίαν Βαβυλώνα…!» και να διαφημίζει τό επόμενο τεύχος τής προσφοράς τού απορρυπαντικού. (Παρεμπιπτόντως, εκτός από αυτήν τήν σειρά, τό «ΡΟΛ» προσέφερε και μίαν αξιόλογη σειρά δίσκων 45 στροφών για πικ-άπ που επίσης μάζευα: θυμούμαι μίαν θεατρικήν απόδοση τής ζωής τού Μεγάλου Αλεξάνδρου με τίς φωνές τού Βύρωνος Πάλλη, τού Θεοδώρου Βορίδη, κ.ά., τό «βαλς τών κεριών», τήν «βιολεττέρα», τήν «ισπανικήν υποχώρηση», κλπ. Ήμουνα τότε μαθήτρια τής Β΄ Δημοτικού!). Λίγα χρόνια αργότερα, όταν τελειώνοντας τό Δημοτικό «πέρασα» μετά διακρίσεως στίς Εισαγωγικές Εξετάσεις για τό Γυμνάσιο, ο μακαρίτης ο εκ μητρός πάππος μου (αιώνιος φετιχιστής παντός είδους οργάνων γραφής, τού οποίου τήν μανίαν εκληρονόμησα!) μού εδώρησεν έναν ακριβόν στυλογράφον μελάνης (τό κλασσικό μοντέλλο «1951» τής «Πάρκερ») ο οποίος ελειτουργούσεν όχι με φύσιγγες-αμπούλες αλλά ούτε και με αναρροφητικήν σύριγγα: είχεν εσωτερικώς –περιβαλλόμενη από δύο εύκαμπτα μεταλλικά ελάσματα– μίαν μακρόστενη μπαλονοειδή φούσκα με μικρές συνεχείς πιέσεις τής οποίας αναρροφούσες τό μελάνι από τό μελανοδοχείο για να τροφοδοτηθή η πέννα τού στυλογράφου. Έεε, λοιπόν, εγώ (που τήν εποχήν εκείνην έχοντας σιχαθή τούς κονδυλοφόρους με τίς «Χ» και «ιριντινόϊντ» πέννες που χρησιμοποιούσαμε στό Δημοτικό για τό μάθημα τής Καλλιγραφίας είχα γοητευθή από τά στυλό διαρκείας) αντί για τό ωραίο τυρκουάζ μελάνι που συνόδευε τόν στυλογράφο, εγώ τόν χρησιμοποιούσα ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΩΣ με …συμπαθητικήν μελάνη: τόν φούλαρα με …κρεμμυδόζουμο!!! Βεβαίως, αργότερα έβαζα κάποτε-κάποτε και λεμονόζουμο αλλά γενικώς αυτό τό απέφευγα γιατί η φρουκτόζη έκανε τά παιδικά μου δάκτυλα να κολλάνε. Τό κρεμμυδόζουμο ήταν τό μυστικό και κάπως ηδυπαθές μέσον για να διατηρώ διακριτικήν αλληλογραφία με τήν Χρύσα και τήν Λιλή και τήν Μυρσίνη αλλά και με τόν Τάκη (κυρίως!), όσάκις δεν ήθελα να περιέλθουν οι ευαίσθητες γραφές μου εις γνώσιν (κυρίως!) τού μικρότερου αδελφού μου ο οποίος εν απουσία μου «σκάλιζε» διαρκώς τά πράγματά μου! Σαν μιά μικρή «Μάτα Χάρι» (τίς περιπέτειες τής οποίας εδημοσίευε τότε σε ασπρόμαυρο –ή μάλλον, σε σεπιόλευκο– φωτορομάντζο τό περιοδικό «Ντομινό» που αγόραζε η μικρότερη αδελφή τής μητέρας μου και έκρυβε ανάμεσα στά «Εσσένσιαλ» και τά τετράδια τών Αγγλικών της) περνούσα κι εγώ τήν προεφηβικήν φάση τής συνωμοσίας τού …κρεμμυδιού!!!
    Έπειτα, στά γεννέθλιά μου τών 12 ή 13 ετών, οι γονείς μου μού εδώρησαν ένα μικροσκόπιο «Τάρτοξ» με όλα τά παραφερνάλιά του (πλακίδια, βελόνες, νυστέρια, χρωστικές, βάλσαμο τού Καναδά, κοκ, τακτοποιημένα σ’ένα κομψό βαλιτσάκι) συνοδευόμενο κι από έναν αυτοτελή εικονογραφημένον τόμον (τών εκδόσεων Φυτράκη ή Κουτσουμπού, δεν ενθυμούμαι) για τά «Θαύματα τής Ζωής στό Μικροσκόπιο». Ξεκίνησα, φυσικά, με τομές κρεμμυδιού, συνέχισα με σταγόνες κρασόξυδου, γιαούρτι, διαλλύματα μαγιάς, και κατέληξα να χαράξω με τό νυστέρι τό δάκτυλο τού αδελφού μου για να ιδούμε πώς φαίνεται τό αίμα! (Και έγινε τό σώσε!!!…).

    Τέλος, θυμάμαι τήν εκ μητρός γιαγιά μου να χρησιμοποιεί κρεμμύδια για καταπλάσματα. Αλλά δεν μπορώ να θυμηθώ τήν αιτία και τώρα που σάς γράφω ο σύζυγός μου (που είναι ιατρός) έχει αποκοιμηθή για νατόν ερωτήσω σχετικώς…

    Άααχ, Κύριε Σαραντάκε μου, τί μού θύμησες πάλι…! Αυτά είναι που φέρνουνε δάκρυα στά μάτια…!!!

  130. Γς said

    121:
    Μετά ήρθαν αυτά του Νταλί

  131. Γς said

    122:
    >Στις αρχές της δεκαετίας του’60 το λεωφορείο έφτασε από την επαρχία στην Θεσσαλονικη γεμάτο φοιτητές. Ο εισπρακτορας κατέβασε τις αποσκευές από την ταράτσα του λεωφορείου

    Στην περίπτωση μου ο εισπράκτορας ανέβαζε τις αποσκευές. Και τη στιγμή της ανάβασης των εσωρούχων του, του Γς του ήρθε να αναφωνήσει «Σιγά τα ώα» (κατά το Τσιφορικόν «άτιμα ώα»)

  132. Ανδρέας Καλογερόπουλος said

    91: Ναι το έχουμε ξανασυζητήσει στο παρελθόν

    92: Μην το πείτε παραπέρα… :)

  133. Μπετατζής said

    «Σίγουρα πάντως οι αρχαίοι έτρωγαν πολύ κρεμμύδι. Στο βιβλίο “Η γλώσσα της γεύσης” της Μ. Καβρουλάκη βρίσκω ότι ο Ηρόδοτος λέει ότι οι αθλητές έτρωγαν ένα κρεμμύδι το πρωί κι ένα το βράδυ -το κακό όμως είναι ότι δεν το βρίσκω πουθενά στον ίδιο τον Ηρόδοτο, οπότε η πληροφορία πρέπει φοβάμαι να θεωρηθεί “απόφευγμα”».

    Υπάρχει ένα διήγημα του Μπρεχτ, που λέγεται «ο τραυματισμένος Σωκράτης» . Σε αυτό ο Μπρεχτ βάζει τον Σωκράτη την παραμονή μιας μάχης να τρώει πολλά κρεμμύδια για να πάρει θάρρος. Δεν γνωρίζω πού το βρήκε αυτό ο Μπρεχτ και αν στηρίζεται σε κάποια αρχαία πηγή, ίσως όμως είναι ένα στοιχείο, δεν μπορεί να το έγραψε εντελώς από κεφάλι του ο Μπρεχτ. Καλημέρα.

  134. sarant said

    132: Μετά τη χορήγηση του πτυχίου, ουδέν λάθος αναγνωρίζεται :)

    133: Να σου πω, αυτό είναι σοβαρό επιχείρημα -και ξέρουμε ότι οι αρχαίοι έτρωγαν πολλά κρεμμύδια. Ωστόσο, ο Ηρόδοτος δεν έχει τη λέξη.

    129: Είδατε;…

  135. Μπετατζής said

    συνέχεια από σχολιο 133. Ψάρεψα από το δίκτυο 2 αποσπάσματα από την Ειρήνη του Αριστοφάνη, καθώς και τη μετάφρασή τους (που θα πει ότι μπορεί να χουνε και λάθη) :

    Ἑρμῆς
    μῶν οὖν ὅμοιον καὶ γυλιοῦ στρατιωτικοῦ;
    Τρυγαῖος
    ἀπέπτυσ᾽ ἐχθροῦ φωτὸς ἔχθιστον πλέκος.
    τοῦ μὲν γὰρ ὄζει κρομμυοξυρεγμίας,
    ταύτης δ᾽ ὀπώρας, ὑποδοχῆς, Διονυσίων, 530
    αὐλῶν, τραγῳδῶν, Σοφοκλέους μελῶν, κιχλῶν,
    ἐπυλλίων Εὐριπίδου–

    ΤΡΥΓΑΙΟΣ
    Σίχαμα του εχθρού το γυλιό το απαίσιο. Εκείνο βρωμάει κρεμμυδόξινο ξέρασμα και τούτη ευωδιάζει καρπούς και δεξίματα και γιορτές και φλογέρες και τσίχλες, σκοπούς του Σοφοκλή και του Ευριπίδη τραγούδια…

    Χορός
    ἥδομαί γ᾽ ἥδομαι
    κράνους ἀπηλλαγμένος
    τυροῦ τε καὶ κρομμύων.
    οὐ γὰρ φιληδῶ μάχαις, 1130
    ἀλλὰ πρὸς πῦρ διέλκων
    μετ᾽ ἀνδρῶν ἑταίρων φίλων,
    ἐκκέας τῶν ξύλων ἅττ᾽ ἂν ᾖ
    δανότατα τοῦ θέρους
    “ἐκπεπρισμένα”, 1135
    κἀνθρακίζων τοὐρεβίνθου
    τήν τε φηγὸν ἐμπυρεύων,
    χἄμα τὴν Θρᾷτταν κυνῶν
    τῆς γυναικὸς λουμένης.

    Χαίρομαι. Χαίρομαι. Τέρμα το κράνος, το τυρί, τα κρεμμύδια! Δεν μ’ αρέσουν οι μάχες μ’ αρέσει το τζάκι με φίλους, με άντρες και τα ξύλα να καίνε καλοκαίρι που τα μάζεψα καλοκομμένα και να ψήσω στραγάλια και γλυκά βαλανίδια και με τη δούλα να πάω όσο λούζεται η κυρά.

    Οπότε από τα παραπάνω, συμπεραίνει κανείς ότι τα κρεμμύδια ήταν βασικό στρατιωτικό γεύμα. Τώρα δεν ξέρω αν τα είχανε συνδέσει με ιδιότητες θάρρους, όπως λέει ο Μπρεχτ στο διήγημά του, ή απλώς βόλευαν σαν εύκολη στρατιωτική τροφή.

  136. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    74.>>Κοκκάρι” = οι μικροί βολβοί που γίνονται από τη σπορά του μπαρουτιού τη μια χρονιά και τους φυτεύουμε αρχές άνοιξης του επόμενου χρόνου για να έχουμε ξερά κρεμμύδια (διετής κύκλος καλλιέργειας).

    Για να ξαναπάρουμε σπόρους όμως χρειάζεται ακόμη μια (τρίτη) «σπορά». Το κοκκάρι δε βγάζει σπόρους γι αυτό παίρνουμε τα ξερά κρεμμύδια (το μεγαλωμένο κοκκάρι) και φυτεύουμε και τότε έχουμε τους κάρονες που είπε άλλος σχολιαστής-εγώ ξέχασα πώς τους λέγαμε- και σπόρο.
    Κλασσικά, κόβαμε στα τέσσερα μερικά κρεμμύδια που τα φυτεύαμε μαζί με το κοκκάρι για να δώσουν αυτά το νέο σπόρο (που θα σπαρθεί για το κοκκάρι κ.ο.κ.)
    Για στραπουληγμένους αστραγάλους και γενικά τραυματισμούς «από μέσα»,χωρίς πληγή, η γιαγιά κοπάνιζε δηλαδή ζούλαγε με τη λίτρα (βότσαλο) ολόκληρο το κρεμμύδι το οποίο αφού το έψηνε στη θράκα (ή στη σόμπα) το άπλωνε κατάπλασμα στο πονεμένο μέρος και το έδενε για όλο το βράδυ.Μαλάκωνε έτσι το οίδημα και η μπλαβάδα. Δε θυμούμαι αν έβαζε και αλάτι.

  137. Κωστής K. said

    Μια και έγινε λόγος για τις ιατρικές εφαρμογές του κρεμμυδιού στην ιατρική, να βάλω κι εγώ τα «δυο σέντσια» μου….

    α) Το κρεμμύδι στ΄ @ρ%ί&ια. (σχ. 67) είναι δοκιμασμένο γιατροσόφι. Δεν καταπολεμά το hangover, αλλά την ίδια την οξεία μέθη. Ως εκ τούτου το χρησιμοποιεί όχι ο ίδιος ο μεθυσμένος -που, εφ’ όσον το χρειάζεται, αδυνατεί να το εφαρμόσει ο ίδιος- , αλλά οι συνοδοί του, για να καταστεί ευκολότερη η μεταφορά και η περαιτέρω φροντίδα του…

    β) Ακριβώς επειδή το κρεμμύδι έχει ιδιάζουσα δομή, ο όρος χρησιμοποιείται συχνά για να περιγράψει κάτι που αποτελείται (ή δείχνει να αποτελείται) από πολλά αλεπάλληλα φύλλα/στρώματα/στιβάδες που σχηματίζουν ομόκεντρους κύκλους. Αυτή τη στιγμη έχω πρόχειρα δύο παραδείγματα της ειδικότητος μου, τον κλινικό περιγραφικό όρο «υπαισθησία δίκην [βολβού] κρομμύου» στο πρόσωπο (σε βλάβες της νωτιαίας δεσμίδος του τριδύμου νεύρου) και την «δίκην κρομμύου» παθολογοανατομική εικόνα της πάχυνση των νεύρων (σε απομυελινωτικές κληρονομικές πολυνευροπάθειες Charcot-Marie-Tooth). Χρησιμοποιείται όμως και σε άλλες περιπτώσεις π.χ. όταν βλάβες διατάσσονται στιβαδωτά και ομόκεντρα γύρω από αγγεία. Πάντως, η χρήση του κρεμμυδιού για να περιγράψει τα παραπάνω μάλλον δεν είναι ελληνική πρωτοτυπία, Στην αγγλική βιβλιογραφία ο σχετικός όρος είναι «onion-bulb like».

  138. leonicos said

    Αλλά ευρηματική παρετυμολόγηση

    Στην αρχαία Αθήνα ο Κρομμυών ήταν η περιοχή των Μεγάρων

  139. Αφού γράψαμε τόσες αλληγορίες του κρεμμυδιού, ας αντιγράψω και εγώ μία. Από το ωραίο βιβλίο του Τζεμάλ Καφαντάρ (Ανάμεσα σε δύο κόσμους. Η κατασκευή του οθωμανικού κράτους, μετάφρ. Α. Αναστασόπουλος, Αθήνα: ΜΙΕΤ 2008, σελ. 197, 203· εν προκειμένω μιλά για την πρώιμη οθωμανική ιστοριογραφία, αλλά δεν έχει σημασία):

    Η εικόνα που επιλέγει [ένας άλλος μελετητής, ο Λίντνερ] μοιάζει με κρεμμύδι. Η καρδιά του κρεμμυδιού στην αφήγησή του είναι [Χ]. Πάνω της έχουν συσσωρευτεί αλλεπάλληλα στρώματα και την κρύβουν […] Διατηρώντας τη γαστριμαργική εικονοποιία […], το σκόρδο είναι μεταφορά καταλληλότερη από το κρεμμύδι […] επειδή αναγνωρίζει μια πολυφωνία χωρίς να αποδίδει σε καμία φωνή […] το μονοπώλιο στο να εκφράζει «την καρδιά του κρεμμυδιού», δηλαδή την πραγματικότητα. Ίσως πάλι, όπως συμβαίνει με πολλά μεσογειακά πιάτα, […] ταιριάζουν και το σκόρδο και το κρεμμύδι.

    Βρίσκω πολύ ενδιαφέρουσα την παραβολή του σκόρδου, όπου δηλαδή η σκορδότης, η ουσία του σκόρδου τέλος πάντων, δεν κρύβεται σε κάποια κρυμμένη καρδιά (όπως στο κρεμμύδι) αλλά σε κάθε σκελίδα και σε όλες μαζί.

  140. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    90.>>Το Κρεμμύδι βγάζει ένα στρογγυλό βλαστό, τον κάρονα
    139.>>Η καρδιά του κρεμμυδιού*
    και το 136.μου >> τους κάρονες που είπε άλλος σχολιαστής-εγώ ξέχασα πώς τους λέγαμε-
    Λυπήθηκα που δε μπορούσα να το θυμηθώ και πήρα το μπαμπά μου και μου το είπε (κι έσκασα για τη λέξη που βρήκα να λησμονήσω):το τρυφερό νόστιμο μπαστουνάκι του κρεμμυδιού που μετά σκληραίνει και κρατάει τους σπόρους του,το λέμε γκάρδιο!
    σ.σ. Γκάρδιο λέμε και μια βέργα του αργαλειού πάνω στο φαντό

    *η αλληγορία εννοεί προφανώς την κανονική «καρδιά» του βολβού αλλά και ο γκάρδιος μας είναι ο μοναχοβλαστός της κρεμμυδοκαρδιάς.

  141. spiral architect said

    To κλάμα (απ’ τα γέλια) συνεχίζεται:
    Το Χάρβαρντ του Αδώνιδος ήταν… κλαμπ :P :P :P

  142. sarant said

    Όχι να το παινευτώ, αλλά η είδηση ξεκίνησε από χτεσινή ανάρτησή μου στο ΦΜπ. Θα δημοσιευτεί ρεπορτάζ αύριο.

  143. spiral architect said

    Aχ, τι ζούμε ρε παιδί μου! :P :D :cry:

  144. Νέο Kid Στο Block said

    141. Όχι ρε παιδιά…!! Δεν γινονται αυτά να ούμε… Πάνω που είχα χάσει εντελώς την όποια εκτίμηση είχα στα Χάρβαρντα, πρέπει τώρα δηλαδή να την ξαναβρίσκω; …άτιμη ψεύτρα κενωνία ,τ’Αδώνιδα ερινύα. :lol:
    (να κάνει ένα κοντσόρτιο με τον Σηκωκατέβα ,να δώσουνε αγώνα για να κλείσει το νιτερνέτι!)

  145. spiral architect said

    Παιδιά -κακά τα ψέμματα- αυτή τη σιωπηρή κοινωνική αποδοχή αυτών των κατσαπλιάδων πολιτικών, την καλυπτόμενη από σαρκαστικά κείμενα και φωτοσοπιές στο ίντερνετ μαζί με σκωπτικά μεν, ανώδυνα δε γι’ αυτούς σχόλια, πρέπει να την ψάξουμε.
    (και να πράξουμε αναλόγως)

  146. Νέο Κid said

    Και τι να κάνουμε ρε συ Σπάιραλ; να κόψουμε και την πλάκα; Δε βλέπεις τι γίνεται; κάποτε τουλάχιστον μπορούσες να πεις «αφού τον ψήφισες, φάτον στη μάπα!» τώρα πια,ούτε αυτό. Ολοι δοτοί! Εδώ κοτζαμ Ιταλία πάει (ή πήγε;) για τον 3ο σερί ΜΗ εκλεγμένο πρωθυπουργό..)!

  147. spiral architect said

    Είπα, (δεν κόβουμε την πλάκα) να πράξουμε αναλόγως! ;)
    Η Ιταλία τη στιγμή που μιλάμε, πάει για 3ο σερί ΜΗ εκλεγμένο πρωθυπουργό. Φυσικά, αφού τον επισκέφτηκε ο εκλεγμένος!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Follow

Ενημερωθείτε για κάθε νέα δημοσίευση στο email σας.

Μαζί με 8.574 ακόμα followers

Αρέσει σε %d bloggers: