Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Λίγα λόγια για τις ελληνογαλλικές γλωσσικές ανταλλαγές

Posted by sarant στο 31 Μαρτίου, 2014


Όπως είπαμε προχτές, το σαββατοκύριακο που μας πέρασε πήγα στο Παρίσι, όπου ήμουν προσκαλεσμένος για μια ομιλία. Πέρασα πολύ ωραία, η ομιλία πήγε καλά, γνώρισα κόσμο, γενικά μου άρεσε πολύ. Δεν έχει νόημα να αναρτήσω το κείμενο της ομιλίας μου, αφού μίλησα στα γαλλικά. Βέβαια, για το θέμα («Μύθοι και αλήθειες για την ελληνική γλώσσα») έχω μιλήσει κι άλλες φορές, κι έχω ανεβάσει και εδώ το κείμενο. Οπότε, σκέφτηκα να βάλω ένα μόνο απόσπασμα της ομιλίας που έδωσα στο Παρίσι, που έχει αρκετά καινούργια στοιχεία, το οποίο ξαναμετάφρασα από τα γαλλικά στα ελληνικά. Με την ευκαιρία, και ένα κουίζ για όσους ξέρουν καλά το Παρίσι. 

Επίσης, επειδή το απόσπασμα που ανεβάζω είναι παρμένο από μια ευρύτερη ομιλία, δεν υπάρχει ούτε πρόλογος ούτε επίλογος. Ούτε βέβαια καλύπτει το αχανές αυτό θέμα, για το οποίο έχουν γραφτεί βιβλία ολόκληρα.

……..

Λοιπόν, η ελληνική γλώσσα δεν είναι η μητέρα όλων των γλωσσών, όμως είναι δεδομένο κι αναμφισβήτητο ότι σε όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες βρίσκουμε λέξεις ελληνικής προέλευσης, τις οποίες μπορούμε να κατατάξουμε σε τρεις κατηγορίες: α) νεολογισμοί που δημιουργήθηκαν από επιστήμονες με βάση ελληνικές ρίζες, προθήματα και επιθήματα, π.χ. téléphone < τηλε («μακριά») + φωνή, β) λόγια δάνεια, διεθνείς λέξεις αντλημένες από το αχανές ελληνολατινικό ταμείο, όπως tragedy, philosophie, geometrische, lírica, και γ) λαϊκά δάνεια, τα οποία συχνά έχουν αλλάξει αρκετά, μερικές φορές σε σημείο που να μην είναι εύκολο να αναγνωρίσουμε την ελληνική λέξη από την οποία προέρχονται. Σαν ένα μικρό κουίζ, ποια θα λέγατε πως είναι η ελληνική λέξη στην οποία ανάγονται οι εξής έξι γαλλικές λέξεις;

abimer (χαλάω)
appuyer (στηρίζομαι)
autruche (στρουθοκάμηλος)
boutique (μπουτίκ)
cercueil (φέρετρο)
chômage (ανεργία)

Δεν θα σας κουράσω, θα δώσω τις απαντήσεις αμέσως [αυτά τα είχα σε διαφάνεια]
abimer ………………………. άβυσσος
appuyer ……………………….πόδιον
autruche……………………….στρούθιον
boutique……………………….αποθήκη
cercueil…………………………σαρκοφάγος (πρβλ. sarcophage)
chômage……………………….καύμα (cf. calme, κάλμα)

Θα μπορούσα να προσθέσω δεκάδες άλλες λέξεις, αλλά αυτές αρκούν προς το παρόν. Θα σταθώ περισσότερο σε μία από αυτές τις λέξεις, τη λέξη boutique, διότι μας δίνει ένα παράδειγμα ενός γλωσσικού φαινομένου που προσωπικά το βρίσκω συναρπαστικό. Η γαλλική λέξη boutique, με απώτερη ελληνική προέλευση, επανήλθε στα ελληνικά ως δάνειο, μπουτίκ, όπου σημαίνει ένα κομψό κατάστημα που πουλάει είδη ρουχισμού, μάλλον ακριβά,. Πρόκειται για ένα emprunt de retour, όπως νομίζω πως είναι το γαλλικό ισοδύναμο του όρου αντιδάνειο –στα γερμανικά ο αντίστοιχος όρος είναι Rückwanderer.

Για την ιστορία, η ελληνική λέξη αποθήκη (γαλλ. dépôt, magasin), που αποτελεί την απώτερη αρχή της γαλλικής λέξης boutique, έδωσε κι ένα δεύτερο δάνειο στα γαλλικά, αυτή τη φορά με λόγιο δανεισμό. Πρόκειται για τη λέξη apothicaire, που είναι ο πρόδρομος, θα λέγαμε, των σύγχρονων φαρμακοποιών (pharmaciens). Η λέξη έχει δώσει και εκφράσεις, όπως ξέρετε, ας πούμε comptes d’apothicaire (λογαριασμοί του σπετσέρη), που λέγεται για περίπλοκους λογαριασμούς, που είναι δύσκολο να τους επαληθεύσουμε. Η αντίστοιχη ελληνική λέξη αποθηκάριος δεν έχει κάποια ιδιαίτερη σχέση με τα τρόφιμα, σημαίνει «υπεύθυνος αποθήκης», και μπορούμε να παρατηρήσουμε παρεμπιπτόντως ότι η γαλλική λέξη magasin και η ελληνική λέξη μαγαζί είναι και οι δυο τους δανεικές από τα αραβικά (αξίζει χωριστό άρθρο), πράγμα που δείχνει πόσο έντονη αλλά και πόσο πλουραλιστική υπήρξε η γλωσσική αλληλεπίδραση στη μεσαιωνική Μεσόγειο.

Όπως βλέπετε, η ετυμολογία μας προσφέρει συναρπαστικά ταξίδια στον χώρο και στον χρόνο, αλλά θα ήταν λάθος, κατά τη γνώμη μου, να πιστέψουμε ότι η ετυμολογία μας δείχνει το «αληθινό» νόημα μιας λέξης, όπως ίσως πιστεύουν μερικοί συμπατριώτες μου (γενικά εμείς οι Έλληνες αγαπάμε πολύ την ετυμολογία), που ίσως επηρεάζονται από το ότι η λέξη «έτυμος» σημαίνει «αληθής». Για παράδειγμα, η λέξη μπουτίκ, που την αναφέραμε τώρα, αν και ετυμολογείται από την αποθήκη, δεν έχει καμιά σχέση σήμερα με την αποθήκη, είτε στα ελληνικά είτε στα γαλλικά, και αν πείτε σε κάποια φίλη σας, που είναι ιδιοκτήτρια μπουτίκ, ότι το κατάστημά της «κατά βάθος» δεν είναι παρά μια αποθήκη, ότι η πραγματική του σημασία είναι αυτή, ασφαλώς δεν θα χαρεί. Θα έλεγα μάλλον ότι η ετυμολογία δείχνει την ιστορία των λέξεων, δείχνει τον τρόπο σκέψης των ανθρώπων εκείνων που ονομάτισαν τα πράγματα, τον τρόπο με τον οποίο συλλάμβαναν τα πράγματα, τις λέξεις και τον κόσμο τους.

Σέλφι από το Παρίσι. Μπορείτε να βρείτε πού είναι βγαλμένη η φωτογραφία;

Σέλφι από το Παρίσι. Μπορείτε να βρείτε πού είναι βγαλμένη η φωτογραφία;

Κι έτσι, μπήκαμε στον τομέα των γλωσσικών δανείων. Λένε συχνά ότι τα δάνεια αποτελούν απειλή για την ελληνική γλώσσα. Εγώ πιστεύω ότι, σε αντίθεση με τα χρηματικά δάνεια, τα οποία, σε περίπτωση υπέρμετρης χρήσης, μπορούν να οδηγήσουν ένα νοικοκυριό στην καταστροφή ή μια χώρα στη χρεοκοπία (και έχουμε δυστυχώς αρκετά τέτοια παραδείγματα), τα γλωσσικά δάνεια εμπλουτίζουν τη γλώσσα-αποδέκτη, κάτι που αποδεικνύεται αν δούμε την αγγλική γλώσσα η οποία έχει το μεγαλύτερο λεξιλόγιο απ’ όλες τις γλώσσες του κόσμου, ακριβώς επειδή σε όλη την ιστορία της δεν έπαψε ποτέ να δανείζεται, αφειδώς, από όλες τις γλώσσες, ακόμα και τις τελευταίες δεκαετίες, που κατέλαβε κυρίαρχη θέση σε παγκόσμια κλίμακα. Άλλωστε, και τα αρχαία ελληνικά, ακόμα κι όταν αποτελούσαν την κυρίαρχη γλώσσα στην κλίμακα του μεσογειακού κόσμου, δεν φοβούνταν τα δάνεια. Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν λέξεις όπως αρραβών, χιτών, σινδών, αγγαρεία, μάγος ή παράδεισος, από τις οποίες οι τρεις πρώτες είναι σημιτικά δάνεια και οι άλλες τρεις περσικά, για να μην αναφέρουμε και τις προελληνικές λέξεις, όπως θάλασσα ή σύκον. Κανείς δεν θα διαμαρτυρόταν για δάνεια όπως αυτά.

Παρόμοια, τα νέα ελληνικά έχουν λέξεις όπως γιλέκο (απ’ όπου και το γαλλ. gilet), παπούτσι ή τσέπη, τουρκικής προέλευσης, σπίτι, πόρτα ή σκάλα (λατινικής προέλευσης, και πολύ περισσότερα είναι τα ιταλικά ή βενετικά δάνεια), λουλούδι, βάλτος ή σανός, βαλκανικής προέλευσης, αλβανικό δάνειο η πρώτη και σλαβικό οι άλλες δύο, βόλεϊ, μπάσκετ ή γκολ, αγγλικής προέλευσης, και αμορτισέρ, καρμπιρατέρ ή καλοριφέρ, γαλλικής προέλευσης.

Ένα από τα τρία παραδείγματα γαλλικών δανείων είναι και η λέξη «καλοριφέρ», radiateur στα γαλλικά. Πρόκειται για δάνειο από μια άλλη γαλλική λέξη, calorifère, η οποία δεν ακούγεται και πολύ σήμερα στη Γαλλία, αν και στο Κεμπέκ εξακολουθεί να χρησιμοποιείται. Προφανώς, όταν έγινε το δάνειο, στον μεσοπόλεμο, η λέξη calorifère ακουγόταν περισσότερο στη Γαλλία. Από την άλλη, στα γαλλικά έχουμε λέξεις που έχουν δημιουργηθεί από στοιχεία ελληνογενή, οι οποίες είναι ανύπαρκτες στα ελληνικά, όπως η λέξη haltérophilie. Ακούγεται ελληνική λέξη, αλλά η αντίστοιχη ελληνική λέξη, που θα ήταν αλτηροφιλία δεν υπάρχει ούτε στα αρχαία ούτε στα νέα ελληνικά• εμείς λέμε «άρση βαρών», που θα μεταφραζόταν στα γαλλικά soulèvement de poids• αν πείτε σε κάποιον Έλληνα τη λέξη «αλτηροφιλία» δεν νομίζω να καταλάβει τι σημαίνει, και δεν αποκλείεται να σκεφτεί ότι έχει κάποια σχέση με το άλμα.

Θα μπορούσα πάντως να διαλέξω μιαν άλλη τριάδα δανείων από τη γαλλική γλώσσα, όπως μοντάζ, γκαράζ, μακιγιάζ, για να δείξω τρεις τομείς που είχαν κατακλυσθεί από γαλλικά δάνεια (κινηματογράφος, αυτοκίνητο, καλλωπισμός) ή ακόμη τον τομέα της ραπτικής και της μόδας, όπου όλοι σχεδόν οι όροι, επί δεκαετίες, ήταν γαλλικής προέλευσης. Πολλά από αυτά τα δάνεια δεν ακούγονται πια, άλλα έχουν περιθωριοποιηθεί, αρκετά όμως εξακολουθούν να είναι πολύ ζωντανά. Μερικές φορές, αντικαταστάθηκαν από αυτόχθονες όρους• για παράδειγμα, η λέξη σοφέρ, που έρχεται από τα γαλλικά, chauffeur, παρόλο που ακουγόταν πολύ επί δεκαετίες, έχοντας μάλιστα δώσει και αρκετά παράγωγα (σοφάρω, σοφεράκι, σοφεράντζα, κτλ.), σήμερα δεν ακούγεται και τόσο, την έχει επισκιάσει η ντόπια λέξη οδηγός. Κάποτε, η αντικατάσταση γίνεται από αγγλικά δάνεια. Σε μια εκπομπή της πρωινής ζώνης (οι περισσότερες από αυτές δεν είναι της υψηλής διανόησης), είχαν προσκαλέσει μια κοπέλα.

– Και με τι ασχολείστε;
– Είμαι μέικ-απ άρτιστ, απάντησε εκείνη.
– Και πώς λέγεται αυτό στα ελληνικά;
– Χμμμ… μακιγιέρ, όχι; (Να σημειωθεί ότι στα ελληνικά, επειδή το γαλλικό γένος δεν γίνεται πάντοτε αντιληπτό, λέμε εξίσου η μακιγιέρ και η μακιγιέζ).

Όμως, μερικές φορές τα παλαιότερα αυτά δάνεια αντιστέκονται στα νεοφερμένα. Στη δεκαετία του 1960-70, τα μοντέρνα διαμερίσματα της Αθήνας είχαν λίβινγκ ρουμ, όρος δάνειος από τα αγγλικά, ο οποίος προσωρινά σχεδόν εκτόπισε το γαλλικό δάνειο σαλόνι. Σήμερα όμως η λέξη λίβινγκ ρουμ ακούγεται πολύ λιγότερο, ενώ η λέξη σαλόνι έχει επανέλθει, πλάι στον αυτόχθονα όρο καθιστικό. Αλλά πλατειάζω.

…………………………………

Και σαν υστερόγραφο, μπορείτε, όσοι ξέρετε καλά το Παρίσι, να βρείτε σε ποιο σημείο του Παρισιού είναι βγαλμένη η φωτογραφία;

* Επειδή μου ζητήθηκε, το γαλλικό κείμενο της ομιλίας το ανέβασα εδώ, ενώ μπορείτε να δείτε και τις διαφάνειες που χρησιμοποίησα.

 

115 Σχόλια to “Λίγα λόγια για τις ελληνογαλλικές γλωσσικές ανταλλαγές”

  1. voulagx said

    Φωτογράφε, φωτοχάλια! Πως σε έβγαλες έτσι;! 🙂

  2. Αποστόλης said

    Place des vosges?

  3. skom said

    Καλημέρα,

    εγω πάντως το λίβινγκ σκέτο δεν το είχα ακούσει!
    Λιβινγκ ρουμ ναι.

  4. spiral architect said

    Καλημέρα και καλή βδομάδα. 🙂
    Έψαξα τις φωτογραφίες στο πισί μου απ’ το Παρίσι και βρήκα μια αναμνηστική του νυν μουσείου και ένα απ’ τα σπίτια του Ουγκώ, κοντά στο Σεντ Πολ.
    Μπήκες μέσα; Εγώ όχι, μόνο απ’ έξω πέρασα και το φωτογράφησα, ας όψεται η σύντροφός μου που ήθελε να πάμε στο Γκαρνιέ.

  5. metanastis said

    Καλημέρα Νικοκυρη!

    Ψηφίζω Place des Vosges!

    (η τύχη το έφερε και πέρασα κι εγώ από κει την προηγούμενη εβδομάδα..)

  6. spiral architect said

    Να’ το: Οικία – Μουσείο Βικτόρ Ουγκώ.
    (@2: Η πλατεία Βοσγίων όπως λέει και η ελληνική Βίκη)

  7. Βίκτορ Ουγκώ είναι ο Νικήτας Χούγιος ;;

  8. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    Έπρεπε να το φανταστώ, το βρήκατε αμέσως -παρόλο που έβαλα και τη φάτσα μου μέσα ώστε να μη βοηθάει το γκούγκλισμα.

    3: Δίκιο έχεις, λίβινγκ ρουμ λέγαμε. Θα το διορθώσω.

  9. Γς said

    2:
    Ναι Place des vosges. 5 λεπτά απ το σταθμό της Βαστίλης

  10. Γς said

    Γμτ! Πήγα να γράψω το #9 όταν με πήραν τηλέφωνο απ το Πλαίσιο για ένα ΠιΣι.
    Οταν πάτησα το «Δημοσίευση σχολίου»
    η αρίθμηση είχε φτάσει σto #8

  11. spiral architect said

    Ντεπώ λένε οι τραινάδες (ΟΣΕ, μετρό) τις ρεμίζες -χώρους στάθμευσης των συρμών, πχ. ντεπώ Θησείο, Σεπόλια, Ελληνικό, αλλά έχουμε και τη συνοικία Ντεπώ της Σαλονίκης

  12. Γς said

    9:
    10 λεπτά από τον «δρόμο μου».
    Εντάξει δρομάκι μου

  13. spiral architect said

    Για την πιο καλτ πρωτεύουσα της Ευρώπης:

  14. Πάνος με πεζά said

    Ντεπώ φυσικά είναι το αμαξοστάσιο, όχι η αποθήκη ! Εδώ και η Ρένα Κουμιώτη το ξέρει !

  15. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Τὸ chômage ἑλληνικῆς προελεύσεως, ἔ; Γι’αὐτὸ χτυπᾶμε πρωτιά. Βάλτο μωρὲ καὶ τὸ γαλλικὸ κείμενο. Ξέρουμε γαλλικά.

  16. Απ’ το Παρίσι το μόνο που γουστάρω είναι η Παρί Σαιν Ζερμαίν και τα έχω ψιλοσπρώξει στοιχηματικώς ελπίζοντας σε κανένα καλό καλοκαιρινό ταξιδάκι αν το σηκώσει ο Ζλάταν το τσουλού
    Οψόμεθα

  17. Πάνος με πεζά said

    Chomage : ανεργία, sondage : δημοσκόπηση. Όταν μάθαινα γαλλικά, πάντα τα μπέρδευα, προφανώς επειδή τότε (δεκαετία 80) στην Ελλάδα ήταν και οι 2 λέξεις άγνωστες…

  18. spiral architect said

    Ευτυχώς που οι γιακωβίνοι έκαψαν τη Βαστίλλη! 🙄

  19. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    18: Ο κόσμος βάζει προειδοποιήσεις αν η φωτογραφία του λινκ μπορεί να σοκάρει. Έχουμε και μικρά παιδιά!

    16: Τι απόδοση έδινε;

  20. Γς said

    13:
    Και βλέπεις τώρα τα τζόβενα να θυμούνται με “νοσταλγία” το τότε Παρίσι, τα γαλλικά τραγούδια.

    Για μας όμως είχε και κάτι άλλο. Μετά τον εμφύλιο. Με τους Ρώσους, τους Αγγλους, τους Αμερικάνους.

    Είχε πολύ Γαλλία τότε στον εμφύλιο, στην Ελλάδα, στο Βύρωνα, τις καρδιές μας.

    Αλήθεια έχουμε μιλήσει ποτέ για την “γυναίκα με τα μεγάλα μάτια”; Το πλοίο «Ματαρόα»

  21. # 19

    Οταν έπαιξα ήταν 24 τώρα είναι στα 12

  22. sarant said

    20: Εδώ δεν έχουμε γράψει για το Ματαρόα, αλλά έχουν γραφτεί πολλά αλλού.

    21: Σε καλή μεριά! 😉

  23. Περί νεολογισμών: η σέλφη, ή το σέλφι;

  24. Γιάννης said

    διαβάζοντας κάποτε τους «Rois maudits» του M. Druon μου έκανε εντύπωση που έλεγε για courtines και εννοούσε τις … κουρτίνες!

  25. Πάνος με πεζά said

    @21, 16 : Δεδομένης της αποχώρησης Πλατινί από UEFA προς FIFA, υπάρχουν μεγάλες πιθανότητες να σπρωχτεί το κατσαρόλι προς Γαλλία μεριά, αφού αυτό θα στείλει ίσως εσέ σε διακοπές όπου γουστάρεις, αλλά το μεγαλύτερο μέρος του υπόλοιπου στοιχηατικού πλανήτη στην Κούβα…

  26. Ανδρέας Καλογερόπουλος said

    @24

    Αν ήμασταν μετανάστες σε αγγλόφωνη χώρα, μάλλον θα επικρατούσε η σέλφη, γιατί ο πληθυντικός θα ήταν οι σέλφες και θα ταίριαζε με το selfies!

  27. sarant said

    23: Να σου πω, δεν είχα δει πουθενά τον τύπο «η σέλφη», αλλά πιο καλά μού ακούγεται το ουδέτερο.

  28. spiral architect said

    @20: Το Παρίσι, αγαπητέ ΓουΣού για εμάς τα τζόβενα 😉 είναι η πόλη που μάζευε διαχρονικά όλους τους ξενομερίτες δημιουργούς όπως τον Βαν Γκογκ, τον Πικάσο, τον Μαν Ρέι, το Μπουνιουέλ, αλλά και τον Καμί (δια χειρός, ματιάς και φακού του ντόπιου Ανρί Καρτιέ Μπρεσόν) και πάρα πολλούς άλλους, Γάλλους ή ξένους.
    Έτσι φροντίζουμε να κρύβουμε κάτω απ’ το χαλί τα στραβά του, τον πόλεμο και τα μεταπολεμικά, αν και πολλοί που μετοίκησαν τότε εκεί διέπρεψαν, θες λόγω της ατμόσφαιρας, θες λόγω της ανεκτικότητας απέναντι στους ξένους … τι να πω, μάλλον η αύρα του φταίει.

  29. Την ομιλία σου μπορούμε να τη βρούμε κάπου και στα γαλλικά; Δε λέει να προσπαθήσω μετάφραση της μετάφρασης, αν υπάρχει ήδη στο πρωτότυπο,
    Μεταξύ άλλων, με την ευκαιρία ελληνογαλλικών δανείων, αντιδανείων κλπ… θα ήθελα να αναφέρω μία γαλλική λέξη που μου έκανε μεγάλη εντύπωση το ταξίδι και η παραμόρφωση της χρήσης της: Ο «ομοφυλόφιλος» στην γαλλική καθομιλουμένη = Pédé < pédéraste

  30. sarant said

    29: Έβαλα το γαλλικό κείμενο κάτω-κάτω. Έχει μερικά λαθάκια γραμματικής. Έχω και τις διαφάνειες.

  31. Γς said

    23:

    >η σέλφη, ή το σέλφι;

    Το σελφ-Γς

  32. Γς said

    φτου! γμτ πάλι!

    Το σελφ-Γς

  33. 30: Ευχαριστώ πολύ!

  34. Alexis said

    #19: Γιατί σοκαρίστηκες; Δεν έχεις ξαναδεί μοσχαροκεφαλή;

    #20: όχι άλλο Εμφύλιο ρε Γς, να χαρείς, αρκετή δόση πήραμε από τα χθεσινά σχόλια!

  35. «γενικά εμείς οι Έλληνες αγαπάμε πολύ την ετυμολογία»
    Είναι αληθές. Γιατί άραγε;

  36. Η φωτογραφία πάντως δεν είναι τραβηγμένη μπροστά στον πύργο του Άιφελ ούτε στην Παναγία των Παρισίων. (Εδώ εξαντλούνται οι γνώσεις μου για τα Παρισινά κτίρια…)

  37. Γς said

  38. sarant said

    35; ίσως επειδή βρίσκουμε ότι μας φέρνει σε επαφή με το πώς σκέφτονταν οι αρχαίοι.

  39. Andreas Tsapis said

    Place des Vosges 100%. Μερικά σχόλια για τη διάλεξη του κ Σαραντάκου (παρευρέθηκα χωρίς να τον ενοχλήσω στο τέλος, θα τον ενοχλήσω γραπτώς τώρα). Ειδικά για τον όρο διαμόλυνση (transfection) δεν μπορούσε παρά να είναι έτσι γιατί ελληνικά έχουμε τη λέξη μόλυνση για infection, οπότε δεν μπορούμε, παρά μόνο αν ανήκουμε σε όλους όσους φεύγουν για δύο χρόνια και γυρνάνε στη χώρα, κάνοντας ότι έχουν ξεχάσει ελληνικά, παρά να βρούμε ένα όρο που έχει σχέση με τον προηγούμενο όρο της μόλυνσης. Από την άλλη υπάρχουν όροι της βιολογίας όπως η λέξη εξόνιο (exon) που εξελληνίσαμε την κατάληξη της μόνο, όπως και η λέξη ιντρόνιο (intron) όπου κάναμε το ίδιο.
    Άκουγα τη γκαρσόνα του Τούντα με τη Ρίτα Αμπατζή περπατώντας και έτσι βρήκα κι άλλες γαλλικές λέξεις του ελληνικού λεξιλογίου, όπως τη λέξη γκαρσόνα, από το γαλλικό garçon, με θηλυκή κατάληξη, τη σερβιτόρα, όπως και το πουρμπουάρ, το ορεβουάρ (πάντα στο ίδιο τραγούδι) καθώς και το τραγούδι του Τσιτσάνη «σερσέ λα φάμ». Τη δεκαετία του ’20 ηχογραφήθηκε στις ΗΠΑ κι ένα ρεμπέτικο με το τίτλο «το αρζάν» Μέχρι κι οι ρεμπέτες είχαν επηρεαστεί από τις γαλλικές λέξεις…
    Για το Ματαρόα, η Ελληνική Κοινότητα Παρισιού είχε γιορτάσει τα 70 χρόνια του ταξιδιού του Ματαρόα, με μιά βραδιά το 2005, όπου μίλησε η Μιμίκα Κρανάκη. Ο πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Παρισιού από το 1982 ως το θάνατό του το 1989, ήταν ο Αριστείδης Ζίζηκας, επιβάτης του Ματαρόα. Έχουν γίνει πρόσφατα πολλές εκδηλώσεις για το Ματαρόα και στη Γαλλία και στην Ελλάδα. Για όσους ενδιαφέρονται σας δίνω μια ηλεκτρονική διεύθυνση όπου μπορείτε να ακούσετε δωρεάν τη μουσική ενός δίσκου τζάζ που γράφτηκε για το Ματαρόα από το γκρούπ «Καϊμάκι»

  40. Earion said

    23, 27: σέλφικη (με υπονοούμενο το ουσιαστικό φωτογραφία).

    «Ελάτε να βγάλουμε μια σέλφικη».

  41. Andreas Tsapis said

    Ξέχασα να δόσω την ηλεκτρ. διεύθυνση που είναι http://www.deezer.com/album/1321733 Μουσική για το Ματαρόα

  42. sarant said

    Α, έπρεπε να με ενοχλήσετε, έστω και κατιδίαν. Η γκαρσόνα είναι αυτή που σερβίρει, ενώ η γκαρσόν ήταν στη δεκαετία του 20 η απελευθερωμένη, ας πούμε, γυναίκα -έχουμε γράψει κι εδώ με αφορμή το ομότιτλο βιβλίο.

  43. Το σέλφι. Θα έχει πάρει την υπηκοότητα, αν αρχίσει να ακούγεται η γενική, του σελφιού.

    Η Πλας Βοζ έχει στη μέση το άγαλμα του Λουδοβίκου 13ου, το μόνο άγαλμα βασιλιά που υπάρχει σε δημόσιο χώρο στο Παρίσι. Υποτίθεται, έτσι δηλαδή λένε οι κάτοικοι του 4ου, απ’ όπου το έχω ακούσει, ότι τα δέντρα γύρω του μένουν ακούρευτα, ή μάλλον επιμελώς φουντωτά, για να μη φαίνεται καλά (και το καλοκαίρι να μη φαίνεται καθόλου) από τα πέριξ ο άναξ.

  44. Εγώ πάντως δεν κατάλαβα: γιατί είναι θυμωμένος στην σέλφα ο Νικοκύρης; Ποιος τον μάλωσε;

  45. spiral architect said

    Πορτραιτάκι 🙂
    Είσοδος μουσείου Ροντέν, Παρίσι – φωτό δική μου.

  46. Πέπε said

    @23, 26, 27 κλπ. (σέλφι):

    Μην μπλέκεστε με κανόνες που ίσχυαν παλιότερα. Η λέξη σύμφωνα με όλες τις πιθανότητες θα παραμείνει άκλιτη, και μάλιστα προβλέπω ότι κάποια στιγμή άκλιτα ουσιαστικά, με οποιαδήποτε μη ελληνική κατάληξη, δε θα θεωρούνται καν αναφομοίωτα. Το ποσοστό τέτοιων λέξεων στη γλώσσα μας, ιδίως την προφορική και την ημιπορφορική των ηλ. μηνυμάτων, είναι πλέον τόσο μεγάλο ώστε να μην είναι περιθωριακά: θες δάνεια, θες αρκτικόλεξα, θες τις οικείες συντμήσεις κύριων ονομάτων (ο Χατζ, ο Μπακό, ο Μπένυ). Ενώ λέξεις που να ξεκίνησαν έτσι την καριέρα τους και πλέον να κλίνονται είναι ελάχιστες εξαιρέσεις (λένε μερικοί «το σιντί – τα σιντιά», αλλά ασφαλώς δεν είναι αυτός ο κανόνας).
    Άντε να δεχτούμε ότι ισχύει η διάκριση αφομοιωμένων / αναφομοίωτων σε επίπεδο παραγωγής (η σιντιέρα, το σιντάκι, πισάδες και μακάδες, μιλφάρα). Όχι όμως σε επίπεδο κλίσης. Αυτό, παλιά.

    Τώρα, ως προς το γένος: δε νομίζω ότι έχω ακούσει έστω και μία φορά τη λέξη σέλφι σε προφορικό λόγο. Μόνο σε διαδικτυακά κείμενα την έχω δει. Πάντα ή σχεδόν πάντα τη βλέπω στο θηλυκό, και μου φαίνεται λογικό λόγω του θηλυκού γένους της λ. «φωτογραφία».

  47. @ 8 ^ 39 : —Δεν μπορώ να ξέρω εάν μετά καταφύγατε στήν θαλπωρή τού ομώνυμου καφέ αλλά, εάν πεινούσατε, 30 περίπου μέτρα στ’ αριστερά σας θα βρίσκατε ένα πολύ καλό ρεστωράν –τό «Πλας Ρουαγιάλ»– με ΠΟΛΥ ΚΑΚΟ όμως σέρβις: εμείς, μιά φορά που πήγαμε προ 6 ετών, τσακωθήκαμε άσχημα με τήν γκαρσόνα («με κέφι όλους τούς κερνώ», Κε Τσάπη, θ’ ακουγότανε σαν ανέκδοτο!) και παρ’ όλο που τό πατρόν μάς κέρασε τό επιδόρπιο δεν ξαναπήγαμε. Θα σάς συνιστούσα, όταν ξαναβρεθείτε στήν περιοχή, να πάτε να φάτε σ’ ένα άλλο ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ρεστωράν που βρίσκεται περίπου 100 μέτρα μπροστά σας (στήν Ριύ Πάντελαμύλ), αυτό «τών Καλογραιών». Έχουμε πάει 3-4 φορές και μείναμε κατενθουσιασμένοι. Θα μέ θυμηθείτε…!

    Όχι μόνον στήν Βιολογία, Κε Τσάπη, αλλά και στήν Φυσική…

  48. andam said

    Τι χαρά που πήγες στο σπίτι του Ουγκώ! αλλά μέσα δεν μπήκες; δεν είδες καμμιά πένα; κανένα χειρόγραφο;έτσι για ατμόσφαιρα και έμπνευση, καμμιά φωτογραφία παραπάνω;

    Έριξα μια ματιά στις διαφάνειες και μου φάνηκαν λίγο αυστηρές. Η διεθνής τάση και από πολύ σοβαρούς ερευνητές είναι οι διαφάνειες να διανθίζονται με χιουμοριστικά σκίτσα, με διάφορες χαριτωμενιές, να σκάει και κανένα χειλάκι και να μη μένει στη διαφάνεια πάνω από δύο λεπτάκια. Ας πούμε στο Μυστικό Δείπνο σαν λέξη θα μπορούσες να βάλεις κάτι τέτοιο (αν βέβαια απευθύνεσαι σε ελληνικό κοινό που μπορεί να το καταλάβει).
    [ΥΓ μια γνώμη λέω, μην το πάρεις σαν κριτική και θυμώσεις οκ;]

    @ spiral architect
    τι χαριτωμένα πορτρετάκια είναι αυτά σήμερα; θα το φάμε όλο το φαΐ μας μη μας τρομάζεις άλλο…

  49. sarant said

    Eυχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    44: Το σέλφι είναι βγαλμένο ύστερα από περπάτημα δύο ωρών, ίσως γι’ αυτό.

  50. Γιώργος Γ. said

    Ρώτησα κάποτε τον ιδιοκτήτη της ονομαστής ταβέρνας «Κρικέλας» στη Θεσσαλονίκη, με ποια ελληνική λέξη μπορούμε άραγε να αντικαταστήσουμε το γκαρσόν; –Σερβιτόρος! απάντησε χωρίς δισταγμό. –Μα και ο σερβιτόρος δεν είναι ελληνική λέξη, είναι ελληνοποιημένη, αντέτεινα. –Πώς να τον πούμε τότε, αναρωτήθηκε, να τον πούμε εξυπηρετητή; Κι αμέσως μετά: –Είναι καλό το φαγητό που σου έφερε; Να πάρω κι εγώ τότε το ποτήρι μου, να τσουγκρίσουμε στην υγειά του και στην υγειά μας και μη χολοσκάς, δεν αλλάζει το γκαρσόν!

  51. spyroszer said

    Η ΕΛΑΣ φαίνεται ότι διαβάζει Σαραντάκο 🙂
    http://www.astynomia.gr/index.php?option=ozo_content&lang=%27..%27&perform=view&id=39263&Itemid=1276&lang=
    Στη χθεσινή ανακοινώσή τους για την απαγόρευση των συγκεντρώσεων δεν έγραψαν «δεν επιτρέπεται κάθε συγκέντρωση ή πορεία» όπως την προηγούμενη φορά. Έγραψαν «δεν επιτρέπεται … οι υπαίθριες συγκεντρώσεις ή πορείες..». Βέβαια ξέχασαν να αλλάξουν τον αριθμό του ρήματος (μακροβούτι), αλλά την επόμενη φορά θα το πετύχουν.

  52. Triant said

    Γιατί δεν γράφανε «απαγορεύονται» που το ξέρουν καλά και το συντάσσουν πανέμορφα με το «όλοι-όλες-όλα»; Για να μη χάσουν το κοινωνικό τους πρόσωπο, υποθέτω. 🙂

  53. spiral architect said

    Τι λέγαμε μια ανάρτηση πιο πριν; Γιατί δεν το γράφουν στεγνά;
    «Κατά την 1-4-2014 ημέραν Τρίτην τίθεται εις προσωρινήν αναστολήν το άρθρον 11 του οικείου Συντάγματος το αναφερόμενον εις το Δικαίωμα του συνέρχεσθαι εις τας παρακάτω οδούς: ……, -…., ….
    Εκ της ΓΑΔΑ«;

    😛

  54. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Το ταξίδι του Ματαρόα – Πορτραίτο μιας εξόριστης γενιάς :
    http://www.efa.gr/Recherche/Manif/d_colloques2013_05.htm
    Η Ελίτα Κουνάδη είπε στην ημερίδα αυτή στις 11 του περασμένου Οκτώβρη, ότι χτύπησε πολλές πόρτες,μάταια,στην Ελλάδα,ψάχνοντας τρόπο να πραγματοποιήσει μια παράσταση σχετική με το Ματαρόα σε κείμενα των συνταξιδιωτών εκείνων.Αναζήτησε παντού στήριξη της ιδέας της και ω του θαύματος, το Θέατρο του ΄Ηλιου της Αριάν Μνουσκίν ,απάντησε θετικά.
    Τότε, μας προανήγγειλε ότι το Φεβρουάριο θα ερχόταν για τη σχετική προεργασία στην Αθήνα η Ελέν Σενκ από το Θέατρο του Ήλιου .Και πράγματι:
    http://www.athinorama.gr/daylife/article.aspx?id=1003140
    Τελευταία νέα:
    http://onlytheater.gr/_parastaseis_/_theatro_/6252-diamoni-sti-site-des-arts-ena-sxedio-theatrikis-dimiourgias-apo-tin-e-kounadi.html

  55. Avonidas said

    Καλησπερα,

    Για τον chauffeur, εκπλήσσομαι που δεν δώσατε την κυριολεκτική του μετάφραση: θερμαστής!

    Δεν ξέρω αν θυμάται κάποιος εδώ την εκλαϊκευτική γαλλική σειρά παιδικών βιβλίων (και τηλεοπτική σειρά αργότερα) Μια Φορά κι Έναν Καιρό ήταν ο Άνθρωπος, που παρουσιαζε την ιστορία της ανθρωπότητας μέσα από χαρακτήρες κινουμένων σχεδίων.

    Στον τόμο λοιπόν για τις αρχές του 20ου αιώνα, ανέφερε χαρακτηριστικά ότι ονόμασαν τους οδηγούς των πρώτων αυτοκινήτων θερμαστές, chauffeurs, γιατί η επαφή τους με τον κινητήρα ήταν άμεση και πολύ πιο επίπονη από ότι σήμερα: έπρεπε να ελέγχουν τη θερμοκρασία, το λιπαντικό, τα επίπεδα στο καρμπυρατέρ, και φυσικά έπρεπε να βάλουν μπρος οι ίδιοι τον κινητήρα με μια τερατώδη μανιβέλα. Επιπλέον, έπρεπε να τα κάνουν όλα αυτά αρκετές φορές στη διαδρομή, καθώς οι πρώτοι κινητήρες εσωτερικής καύσης δεν ήταν κι ο,τι πιο αξιόπιστο…

  56. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    53.Περαστικά και γρήγορα σιδεροπόδαρος,που λέμε -όχι κυριολεκτικά! 🙂
    >>“Κατά την 1-4-2014 ημέραν Τρίτην τίθεται εις προσωρινήν αναστολήν το άρθρον 11 του οικείου Συντάγματος το αναφερόμενον εις το Δικαίωμα του συνέρχεσθαι εις τας παρακάτω οδούς…
    ΠουαΖόν ντ αβρίλ 🙂 ΠουαΖόν (με ζου) σκέτο !

  57. Voulagx said

    #49Σαραντ: Α, έτσι εξηγείται που έβγαλες χάλια την αυτοφωτό σου!

  58. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    14. >> «Απ΄το Ντεπό ξεκίνησα» ομολογώ πως δεν το θυμόμουν και είναι καλούλι!
    Το Ντεπό αγαπιέται από ποιητές και μουσικούς γιατί κάνει ρίμα με ΤΟ ρήμα.
    Πασίγνωστα και πολυαγαπημένα :

    Κάτω από φώτα κόκκινα κοιμάται η Σαλονίκη
    πριν δέκα χρόνια μεθυσμένη μου είπες σ’ αγαπώ
    αύριο σαν τότε και χωρίς χρυσάφι στο μανίκι
    μάταια θα ψάχνεις το στρατί που πάει για το Ντεπώ
    Ή
    Μάρτης στη Θεσσαλονίκη, καλοκαίρι στο Ντεπό
    τα τραγούδια σου θυμάμαι, τα τραγούδια που αγαπώ.

  59. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    55: Σε γαλλόφωνο κοινό μιλούσα, ξέρουν τι σημαίνει η λέξη «κυριολεκτικά».

    51: Μην τα θέλουμε κι όλα δικά μας! 🙂

  60. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Νικοκύρη δε σας μιλάω μέχρι να πάρετε το τρένο, μη με χτυπήσει ακόμη πιο πολύ η παριζιάνικη αύρα που μ΄ ηύρε με ηλεκύματα από χτες και μ έχει αλαλιάσει στις θύμησες. Μ έπιασε μια ανοιξιάτικη πεθυμιά κι ένας νταλκάς γι αυτό το βρωμο-Σεν Ζερμέν.Η άχνα του καφέ του έσπασε το φράγμα του χωροχρόνου! Επέκεινα νου και νοήσεως που μας έλεγε και η θρησκευτικού μας για το Θείον.

    «Εμείς έχουμε πάντα το Παρίσι», π΄αναθεμάσε Καζαμπλάνκα !

  61. sarant said

    60: Αμ έχω επιστρέψει από χτες… δυστυχώς!

  62. Avonidas said

    # 59 Δεν εννοούσα στην ομιλία, για το ιστολόγιο έλεγα.

  63. spyroszer said

    59. Δεν μπήκε η φατσούλα γέλιου 🙂

  64. Αν αυτά ήταν «λίγα λόγια», ολόκληρη η ομιλία ήταν τρίωρη;

  65. ππαν said

    43: Και κοτζαμάν Ερρίκο 4ο πάνω στο άλογο στην Πλας Ντοφίν δεν τον υπολογίζουμε;
    Σίγουρα έχει κι άλλα αλλά αυτό είναι πασίγνωστό και καθόλου μα καθόλου κρυμμένο 🙂

    Πολύ ωραία τα είπε ο Νικοκύρης, εγώ όμως δεν τον πρόλαβα!

  66. ππαν said

    64: Δεν ήταν, γι΄αυτό και δεν πρόλαβα

    Να οι μαρμαρωμένοι βασιλιάδες του Παρισιού http://www.paperblog.fr/3540170/rois-de-paris/

  67. sarant said

    64: Όχι, η ομιλία κράτησε περίπου 75-80 λεπτά.

  68. leonicos said

    Πολύ αργά και σήμερα! Και ήταν ωραίο άρθρο. Ομολογώ ότι ενώ ξέρω την περιοχή, δεν αναγνώρισα το κτήριο. Χαζομάρα μου. Και από τις ελληνογενείς γαλλικές λέξεις δεν ‘επιασα ούτε μια! Αλλά δεν είναι και ώρα!

  69. 66,
    Ωχ, ναι, πολύ ραδιοαρβύλα κι άψαχτη πληροφορία. Δεν είναι πολλοί οι βασιλιάδες, αλλά υπάρχουν. Είναι και ο 15ος στην Κονκόρντ και ο 14ος της Place des Victoires. Και ο 9ος, ο Άγιος Λουδοβίκος, επάνω στη Sacré-Cœur.

  70. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Νικοκύρη και όλοι όλοι,
    εκλεκτοί συνιστολόγοι
    Με τη νέα ώρα έχουμε ήδη Πρωταπριλιά! Καλό μήνα και μην τσιμπάτε στα ψέμματα

  71. BLOG_OTI_NANAI said

    Ένας φίλος μου είπε την παρακάτω πρόταση και την κατάλαβα:

    Η κυρία λούστηκε με το σαμπουάν, έφτιαξε τα μαλλιά με το σεσουάρ για να φουντώσει η περμανάντ, έβαλε λακ, έβγαλε το κομπινεζόν, έβαλε τη νέα της λοσιόν, φόρεσε το σουτιέν, μπήκε το ασανσέρ και κατέβηκε στο βουλκανιζατέρ.

    Κι εγώ νόμιζα ότι δεν ήξερα γαλλικά!

  72. # 71

    Σςερσςέ λα φαμ !!

  73. Ο καρντάσης έφαγε όλο το ιμάμ μπαϊλντί από την τσανάκα κι έβαλε για καφέ το μπρίκι. Τον σέρβιρε στο φλιτζάνι πάνω στο τάσι και ήπιε ταμάμ και τον ντελβέ.

    Κι εγώ νόμιζα πως δεν ξέρω τούρκικα

  74. Γς said

    Το Athens Space Center της ESA είναι πια γεγονός!

    Η εταιρεία του ομίλου Λάτση με ίδια κεφάλαια 1 δις. ευρώ, μέσω του επενδυτικού κεφαλαίου (fund) με την ονομασία Global Investment Group και η ESA (Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος) υπέγραψαν χτες την ιστορική συμφωνία.

  75. BLOG_OTI_NANAI said

    73: Gpointofview να’ σαι καλά! Μόλις διάβασα τη φράση σου, διαπίστωσα ότι κι εγώ ξέρω τούρκικα!
    🙂

  76. Γς said

    73, 75:
    Ναι. Εχουμε ένα σωρό τούρκικες λέξεις

  77. Γς said

    Φτού, πρωί πρωί:
    ένα σωρό τούρκικες λέξεις

  78. spiral architect said

    @74: Πρώτη επανδρωμένη διαστημική πτήση Χασάνι – τσιφ Αφροδίτη. Πλήρωμα εσύ και ο Λεώνικος.
    (ο Τζι θα γυρίσει τον κλειδοδιακόπτη και θα πατήσει το πράσινο κουμπί ignition) 😀

  79. sarant said

    78: Ωραία, κι εμείς θα γράψουμε το έπος της κατάκτησης του Διαστήματος!

  80. Γς said

    Γς : ‘Okay, Athens, we’ve had a problem here.’

    Τζι : ‘This is Athens. Say again please.’

    Λεώ : ‘Athens, we’ve had a problem. We’ve had a main B bus undervolt.’

  81. Γς said

  82. # 81

    Τζι : » Listen to the song and…pray»

  83. Γς said

    82:
    Σιγά μην περιμέναμε από σένα.
    Ο Γς είναι παλιά καραβάνα. Βετεράνος.

  84. Βαγγέλης από τη Χίο said

    #11 και άλλοι, περί Ντεπώ Θεσσαλονίκης: Στη περιοχή βρίσκονταν-και αν δεν κάνω λάθος ακόμα σώζονται- τα κτίρια των αμαξοστασίων των Τραμ της Θεσσαλονίκης και από αυτά επικράτησε η ονομασία της περιοχής. Ας όψεται λοιπόν ο Κ. Καραμανλής ο Α’, που κατόρθωσε μαζί με τα Τραμ να σβήσει και την ιστορία μιας περιοχής.

  85. Βαγγέλης από τη Χίο said

    Πάντως κοντά στο αεροδρόμιο της Χίου υπήρχε παλιότερα ένα μανάβικο (δυστυχώς δεν έχω φωτογραφία), η ταμπέλα του οποίου έγραφε «Μπουτίκ φρούτων»

  86. # 83

    Ρε συ… όταν εσύ πήγαινες στο Houston, εγώ γύριζα (από το Beaumont ) αλλά έχε χάρη που δεσμεύομαι …

  87. nestanaios said

    Από πού προκύπτει ότι έτυμον είναι το αληθινό νόημα μιας λέξεος; Σίγουρα, το έχουν πει πολλοί παλαιοί αλλά δεν το έχουν αποδείξει.

    Η λέξη έτυμον έχει υποστεί το πάθος της μεταθέσεος στοιχείου και έχει προκύψει το «έτυμον» από το «εύτμον» και είναι το καλώς τετμημένον. Λέγεται έτυμον και κατόπιν μεταθέσεος του στοιχείου υ από την δευτέρα θέση στην τρίτη, έχομεν έτυμον. Και ετυμολογία είναι η διαίρεση των λέξεων σε συλλαβές και των συλλαβών σε στοιχεία. Έλεγαν οι παλαιοί• «η ετυμολογία απεργάζεται διαίρεση των λέξεων».

    Σίγουρα, όλα αυτά για τους μη Έλληνες είναι μη κατανοητά. Οι γλώσσες τους είναι γλώσσες θνητές. Αλλάζουν συνεχώς. Και πείτε μου σε ποία γλώσσα, πέρα της ελληνικής, δύναται τις να διαβάσει και να κατανοήσει ένα κείμενο από το πρωτότυπο, πεντακοσίων ετών για να μη πω χιλίων και τρις χιλίων. Μόνο τα γερά κόκκαλα αντέχουν στον χρόνο.

    Και κάτι άλλο• Ποία γλώσσα, πέρα της ελληνικής θα μπορούσε να λειτουργήσει, σε επιστημονικό επίπεδο, χωρίς την ύπαρξη λεξικών; Ἄν τους πάρουμε τα λεξικά, μένουν άγλωσσοι. Οι έλληνες έχουν την ευτμολογία και δεν χρειάζονται λεξικά
    και πολλοί ξένοι γνωρίζουν πολύ καλά όλα αυτά που έχω αναφέρει.

  88. nestanaios said

    50.

    Στην ελληνική δύναται να υπάρξει μία λέξη δυο στοιχείων για το «γκαρσόν». Έχομεν το στοιχείο δ και το στοιχείο μ. Δ είναι το μεταφέρω, δίδω και μ είναι το μαζεύω. Αυτό δεν κάνει το γκαρσόν; Μεταφέρει και μαζεύει. Και έχομεν δμ ως θέμα. ἄν προσθέσωμεν και μία πτωτική κατάληξη της αρεσκείας μας, έχομεν ο δμος, η δμα, το δμον και όλα αυτά είναι ελληνικά.

  89. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    85.Και μπουτίκ κρεάτων έχουμε! Μια μάλιστα στην Καρδίτσα είναι του ΨΑΡΡΗ : boutiquekreatonpsarris

  90. smerdaleos said

    #87

    Από πού προκύπτει ότι έτυμον είναι το αληθινό νόημα μιας λέξεος; Σίγουρα, το έχουν πει πολλοί παλαιοί αλλά δεν το έχουν αποδείξει.

    Αμάν πια βρε Νεσταναίε … το πρώτο μου σκυλί έμαθε σε 2 εβδομάδες να μην κατουράει μέσα στο σπίτι. Το δεύτερο που δεν τα παίρνει και τόσο γρήγορα χρειάστηκε έναν μήνα.

    ρίζα *etew- «αληθινός» > *etew-os > ἐτεός

    Ο μηδενικός βαθμός του *etew- είναι *etu- στο οποίο προστέθηκε το επίθημα *-mo και προέκυψε το ἔτυμος

    http://en.wiktionary.org/wiki/%E1%BC%94%CF%84%CF%85%CE%BC%CE%BF%CF%82

    χέw-ω > χυ-τός, χύ-τρα
    ρέw-ω> ρυ-τός
    ἐτεw-ός > ἔτυ-μος

  91. Μαρία said

    Ντεπώ
    http://parallaximag.gr/thessaloniki/ktiria-tis-etaireias-trohiodromon-kai-ilektrofotismoy

  92. Γς said

    Κώστας Μυλωνάς (που φέρνει λίγο προς Γς. Φατσικά στον Τζι) και η Νανά Καραγιάννη (που είχε προβλήματα ανορεξίας) στο EXTRA 3 τώρα (πριν λίγο)

  93. Anybody home?

    Goodmorning, dear

  94. Γς said

    Τι φωνάζεις ρε!
    Κοιμώμαστε

  95. Ε τότε να σου ψιθυρίσω γλυκά στ’ αυτί » piss, piss»

  96. Γς said

    Δεν μας μπιπ ρε Τζι πρωί πρωί!

  97. Το φυλάω για το απόγευμα, στο Φάλληρο (από αισιοδοξία καλά πάμε, από γκολ να δούμε ! )

  98. Γς said

    Λα σιτιασιόν ε τρε ντεζεσπερέ

  99. sarant said

    Και μια φωτογραφία από την εκδήλωση στο Παρίσι
    https://sarantakos.wordpress.com/?attachment_id=10955

  100. nestanaios said

    90.
    Η γλώσσα δεν έχει ρίζες. Τα δόντια έχουν ρίζες. Μη τα μπερδεύεις τα πράγματα.
    Τα φυτά επίσης έχουν ρίζες και τα δένδρα αλλά αυτά επιφέρουν καρπούς και λελούδια. Η γλώσσα επιφέρει λόγο και ο λόγος απαιτεί στοιχεία, μόρια και πνεύματα και κάτι άλλο. Εγώ το ονομάζω νιονιό.

  101. nestanaios said

    Η γλώσσα δεν έχει ρίζες. Τα δόντια έχουν ρίζες. Μη τα μπερδεύεις τα πράγματα.
    Τα φυτά επίσης έχουν ρίζες και τα δένδρα αλλά αυτά επιφέρουν καρπούς και λελούδια. Η γλώσσα επιφέρει λόγο και ο λόγος απαιτεί στοιχεία, μόρια και πνεύματα και κάτι άλλο. Εγώ το ονομάζω νιονιό.

  102. […] Όπως είπαμε προχτές, το σαββατοκύριακο που μας πέρασε πήγα στο Παρίσι, όπου ήμουν προσκαλεσμένος για μια ομιλία. Πέρασα πολύ ωραία, η ομιλία πήγε καλά, γνώρισα κόσμο, γενικά μου άρεσε πολύ. Δεν έχε…  […]

  103. Λ said

    Παλιά στην Κύπρο, η λέξη δωμάτιο ήταν συνώνυμη της λέξης σπίτι, βλέπε τα εκατό σπίτια της ρήγαινας στην Καντάρα. Συνεπώς, το σαλόνι ήταν «το σπίτι το καλό». Αν η οικογένεια ήταν ευκατάστατη το σπίτι το καλό ήταν συνήθως δίχωρο (η παρακάτω παράγραφος είναι από την ιστοσελίδα του χωριού Φρένναρος):

    «Το δίχωρον και το μακρυνάριν

    Το κεντρικό δωμάτιο του παραδοσιακού σπιτιού ήταν μακρυνάρι ή δίχωρο. Το μακρυνάρι είχε μήκος 6-9 μέτρα και πλάτος 3 μέτρα όσο και το μάκρος των «βολιτζιών», των τυποποιημένων δοκαριών δηλαδή, που στήριζαν τη στέγη. Το δίχωρο (=δύο χώροι) είχε ακριβώς διπλάσιο πλάτος από το μακρυνάρι αφού με τη χρήση μιας κεντρικής δοκού ή ενός τόξου, όπου ακουμπούσαν τα βολίτζια, επιτυγχάνετο ο διπλασιασμός του χώρου. Η παρουσία του διχώρου ήταν ένδειξη καλύτερης οικονομικής κατάστασης γι’ αυτό και ονομαζόταν παλάτι ή «τσάμπρα» (από το γαλ. Chambre). Τα περισσότερα σπίτια που χτίζονταν στο Φρέναρος στις αρχές του 20ου αιώνα ήταν δίχωρα με καμάρα.»

    Στο δικό μου σπίτι σήμερα το δίχωρο είναι το «σπιτι το καλό» αλλά δεν το λέμε σαλόνι ή living room, ούτε παλάτι ή τσάμπρα. Το λέμε front room. Μια μικρή λεπτομέρεια, ο σύζυγος είναι γέννημα – θρέμμα Λονδίνου και μιλάμε αγγλικά στο σπίτι.

    Υ.Γ. Όταν επέστρεψα από τις σπουδές μου στα μέσα της 10ετίας του 80 αντιλήφθηκα ότι οι Κύπριοι είχαν πλουτίσει. Έκτιζαν οκέλλες με σαλόνια και παρασάλονα, σαλόνια στη κουζίνα, γυμναστήρια, πισίνες, κλπ. Όλα αυτά γιατί έβλεπαν «Δυναστεία» και Ντάλλας. Το 2006 πήγα στο Φορτ Γουέρθ του Τέξας που είναι μια σιεπεθκιά τόπος από το Ντάλλας (τρόπος του λέγειν) και έμαθα ότι το σπίτι που γινόντουσαν τα γυρίσματα της «θρυλικής» ομώνυμης σαπουνόπερας ήταν πολύ μικρό και φαινόταν τεράστιο με διάφορα εφφέ (άλλη γαλλικούρα). Όμως την πάθαμε τη ζημιά και να τα χάλια μας. Φταίει για όλα η δυναστεία και το ντάλλας!

    Υ.Γ. Η οκέλλα είναι μια λέξη που χρησιμοποιούμε πολύ στην Κύπρο και τώρα δα έκανα μια γρήγορη έρευνα και βρήκα μια ενδιαφέρουσα ανάρτηση για το Καβαφικό λεξικό:

    σημειώνει όμως και το αιγυπτιώτικο «οκέλλα»

    http://www.tovima.gr/books-ideas/article/?aid=393447

  104. sarant said

    Tην οκέλα την έχω στις Λέξεις που χάνονται. Νομίζω τώρα μόνο στην Κύπρο λέγεται. Αραβικής ετυμολογίας.

  105. Andreas Tsapis said

    Νομίζω ότι υπάρχει ακόμη απ’ότι θυμάμαι στη λέξη χαμοκέλα, που σημαίνει υπόγειο.

  106. sarant said

    Αλλά η χαμοκέλα δεν έχει ετυμολογικά καμιά σχέση με την οκέλα.

  107. Joakim said

    έχουμε κάποιο άρθρο που να αναφέρεται στο αν είναι αληθές ή μη το γεγονός ότι η παλαιότερη γραφή που έχουμε στην αρχαία ελληνική χρονολογείται το 8ο αιώνα π.Χ. ;; (συγνώμη, αλλά δεν ήξερα πως να ρωτήσω γι’ αυτό το έκανα εδώ)

  108. Μαρία said

    107
    http://www.greek-language.gr/greekLang/studies/history/thema_15/index.html

  109. Joakim said

    Μαρία ευχαριστώ, μου θυμίζει πολύ ένα βιβλίο του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου που είχα διαβάσει, θα ήθελα να διαβάσω κάτι που να αναφέρεται στον συγκεκριμένο ιστότοπο, γιατί με ενδιαφέρει πολύ η άποψη του κυρίου Σαραντάκου.

  110. sarant said

    107-109: Δεν έχω γράψει κάτι για το θέμα, λυπάμαι.

  111. Joakim said

    οκ σας ευχαριστώ !!

  112. Μαρία said

    109
    Νόμιζα οτι ενδιαφέρεσαι να βρεις απάντηση στην ερώτησή σου.

  113. Joakim said

    όχι, συγνώμη αν δεν το έθεσα σωστά..ευχαριστώ που ενδιαφέρθηκες, το διάβασα, δεν το απέρριψα 😉

  114. […] Συγγραφέας και μεταφραστής: μια σχέση αποπλάνησης (ΙΙ) Λίγα λόγια για τις ελληνογαλλικές γλωσσικές ανταλλαγέ… Υποτιτλισμός […]

  115. […] παραινετική επέμβαση: 2 Απριλίου 2014 σε αυτήν την ανάρτηση του Νίκου (σχόλια […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: