Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Δυο ποιήματα για τη γλώσσα που αλλάζει

Posted by sarant στο 13 Νοέμβριος, 2014


Τον παλιό καιρό, στον μεσοπόλεμο ας πούμε, πολλές καθημερινές εφημερίδες δημοσίευαν κάθε μέρα στη δεύτερη (συνήθως) σελίδα τους και ένα ποίημα, συνήθως Έλληνα ποιητή, αν και όχι σπάνια και ξένο μεταφρασμένο. Τα περισσότερα απ’ τα ποιήματα αυτά ήταν ήδη εκδομένα, αλλά ανάλογα με το μεράκι και τις γνωριμίες του υπεύθυνου της στήλης δημοσιεύονταν κι ανέκδοτα ποιήματα πότε-πότε: κάμποσα του Φιλύρα, ας πούμε, έχουν βρεθεί από αναδιφήσεις σε δεύτερες σελίδες.

Η συνήθεια αυτή συνεχίστηκε και μεταπολεμικά -ας πούμε στη «Μακεδονία», τουλάχιστον ως και τη δεκαετία του 1960, αλλά στα νεότερα χρόνια έχει σχεδόν χαθεί. Όχι ολότελα όμως. Υπάρχει μία καθημερινή εφημερίδα που δημοσιεύει κάθε μέρα ένα νεοελληνικό ποίημα, και μαλιστα στο κυριακάτικο το φύλλο της τα ποιήματα είναι ανέκδοτα και δημοσιεύονται κάτω από τον γενικό τίτλο «Ποιήματα που τώρα γράφ0νται».

Η εφημερίδα αυτή που αποτελεί την τιμητικήν εξαίρεση είναι η Αυγή, με την οποία έχω την τιμή να συνεργάζομαι κι εγώ. Κάθε μήνα, τα ποιήματα που δημοσιεύονται τα διαλέγει κι ένας «ανθολόγος του μήνα». Το μόνο στο οποίο διαφωνώ είναι πως τα ποιήματα δημοσιεύονται σε πολυτονικό, κάτι που μου φαίνεται περιττό (και που, παλιότερα, προκαλούσε διάφορα τεχνικά προβλήματα και απόλυτα δικαιολογημένες ενστάσεις και άλλων). Αλλά, έτσι γι’ αλλαγή, σήμερα δεν θα εστιαστώ στα αλεξαντριανά σκουληκάκια (όπως τα αποκαλούσε ένας από τους στυλοβάτες της Αυγής, ο Τάσος Βουρνάς).

Λοιπόν, για τον τρέχοντα μήνα, τον Νοέμβριο του 2014, οι ανθολόγοι κατ’ εξαίρεση είναι δύο, οι φίλοι Κώστας Κουτσουρέλης και Σοφία Κολοτούρου, που μαζί επιμελούνται και το ιστολόγιο Παμπάλαιο νερό, που δημοσιεύει ποιήματα σε παραδοσιακό (ισόμετρο) στίχο και που μ’ αρέσει πολύ. Στην Αυγή, οι δυο συνανθολόγοι δημοσιεύουν αυτό τον μήνα σατιρικά και κωμικά ποιήματα, με την ευρύτερη έννοια του όρου, σχεδόν όλα γραμμένα τα τελευταία 30 χρόνια.

Χτες, ο Κώστας Κουτσουρέλης ανέβασε και στο Φέισμπουκ το παρακάτω ποίημα του Νίκου Φωκά, που είχε μόλις δημοσιευτεί και στην εφημερίδα. Το αναδημοσιεύω χωρίς δασείες και περισπωμένες και σύμφωνα με τη σημερινήν ορθογραφία:

Ραδιόφωνο

Χαμήλωσα στο ελάχιστο τον ήχο
κι οι πρόστυχες φωνές αυτοστιγμεί
ακούγονται σαν ψίθυρος αγνές·
σαν ψίθυρος μαζί με τις φωνές
οι γλωσσικοί βιασμοί κι οι ξενισμοί
που δεν απαριθμούνται σ’ ένα στίχο.

Διότι αν πρέπει να ‘χω τέτοια γλώσσα
με σόου τζάκποτ ζάπινγκ και τι-βι
την καταργώ καλύτερα εντελώς
κι ας μείνει μόνο ως ψίθυρος απλός
μιας πίστης υπενθύμιση ακριβή
καθώς κοιτώ τα σύννεφα στην Όσσα.

ΝΙΚΟΣ ΦΩΚΑΣ
Πλανόδιον, τχ. 21, 1994

Επιδοκίμασα τη δημοσίευση πατώντας Λάικ. (Για τον… λαϊκισμό στο Φέισμπουκ θα πούμε άλλη φορά). Ο Κουτσουρέλης, που ξέρει πως είμαι φανατικός φίλος του μονοτονικού και δεν ενοχλούμαι από τη γλωσσική αλλαγή, μου στέλνει προσωπικό μήνυμα: Δεν περίμενα να βάλεις λάικ ειδικά σ’ αυτό το ποίημα. Του απαντάω: Γιατί; Κι η γκρίνια αξίζει επιδοκιμασία, αν είναι καλογραμμένη.

Βέβαια, γκρίνια είναι λιγάκι άδικος χαρακτηρισμός για το ποίημα του Φωκά: ασφαλώς δεν είναι όλα καλώς καμωμένα όσα ακούγονται στους σταθμούς και τα κανάλια (και πώς θα μπορούσε άλλωστε; ), ούτε επιδοκιμάζω κι εγώ τον κάθε ξενισμό. Από την άλλη, ο Φωκάς διαμαρτύρεται για ξενισμούς και, από τα τέσσερα δάνεια που αναφέρει στον όγδοο στίχο, και που ρητά τα αποδοκιμάζει, νομίζω πως τα τρία έχουν ριζώσει στη γλώσσα μας, τα δύο χωρίς να έχουν ικανοποιητικήν ελληνογενή εναλλακτική λύση, και μόνο το τι-βι είναι περιττό στη βασική του χρήση, αν και σε ονομασίες ακούγεται κι αυτό.

Και ύστερα θυμήθηκα κι ένα άλλο ποίημα που διαμαρτύρεται κι αυτό για τη γλωσσική αλλαγή, στο οποίο είχα αναφερθεί σ’ ένα παλιό μου κείμενο, ανεβασμένο στον παλιό μου ιστότοπο, λίγους μήνες πριν ανοίξω το ιστολόγιο. Έστειλα το λινκ στον Κουτσουρέλη, αλλά κάτι έγινε και δεν μπορούσε να το ανοίξει. Ανεξάρτητα όμως από αυτό, μια και οι περισσότεροι δεν το έχουν δει, αναδημοσιεύω με λίγες αλλαγές το παλιό μου άρθρο, που βέβαια περισσότερο έχει να κάνει με μεταφραστικά ζητήματα, μια και το ποίημα είναι γραμμένο στα αγγλικά.

Πώς (δεν) μεταφράζεται ένα ποίημα

Προσοχή, ε; Ένα ποίημα, όχι μια ποιητική συλλογή, όχι η ποίηση γενικά· εδώ δεν μας ενδιαφέρει το πώς να μεταφράζετε ποίηση, (αν δηλαδή μεταφράζεται η ποίηση γιατί είναι και κάποιοι που λένε ότι δεν μεταφράζεται).

Η ποίηση μεταφράζεται, κι είναι κάποιοι που τη μεταφράζουν. Υπάρχουν όμως κι όλοι οι υπόλοιποι, που δεν μεταφράζουν ποίηση, που δεν φιλοδοξούν να μεταφράσουν ποίηση. Που όμως καμιά φορά αναγκάζονται να μεταφράσουν όχι ποίηση γενικώς, αλλά ένα ποίημα, επειδή στο βιβλίο που ανέλαβαν να μεταφράσουν, το πεζό και βατό βιβλίο τους με το αυστηρά επιστημονικό ή το ομαλά δημοσιογραφικό στιλ, εντελώς απροειδοποίητα τρύπωσε κι ένα ποίημα!

Έτσι, στο βιβλίο «Γιατί αλλάζει η γλώσσα;» της Jean Aitchison, εκδ. Πατάκη, που είναι ένα επιστημονικό (αν και πολύ καλογραμμένο) βιβλίο για την αλλαγή της γλώσσας, υπάρχει κι ένα πολύ ωραίο αγγλικό ποίημα του Ogden Nash, ο θρήνος για μια γλώσσα που πεθαίνει. Ο θρήνος του γλωσσαμύντορα, θα λέγαμε. Μπορεί να μη συμφωνούμε όλοι με όλα όσα λέει, αλλά τα λέει ωραία.

Lament for a Dying Language
Coin brassy words at will, debase the coinage;
we’re in an if-you-cannot-lick-them-join age;
A slovenliness provides its own excuse age,
where usage overnight condones misusage;
Farewell, farewell to my beloved language,
once English, now a vile orangutanguage.

Εγώ τώρα, σαν απαιτητικός αλλά λογικός αναγνώστης, αφού δεν αγόρασα βιβλίο ποίησης, δεν θα ζητήσω τον ουρανό με τ’ άστρα από τον μεταφραστή. Αν κρατήσει τον ρυθμό, θα τον χειροκροτήσω. Αν κρατήσει τη ρίμα, θα του βγάλω το καπέλο. Αν δεν κρατήσει τα λογοπαίγνια, θα με στενοχωρήσει λιγάκι αλλά δεν θα τον καταδικάσω. Έχω όμως απαίτηση, τουλάχιστο, να κρατήσει το νόημα.

Ο ελληνικός τίτλος, που δίνεται πλάι στον αγγλικό, με προδιαθέτει άσκημα έτσι πομπώδης που είναι:

Θρηνωδία για μια ψυχορραγούσα γλώσσα –και το ποίημα δεν τα πάει καλύτερα:

Κόψε κατά βούληση χάλκινες λέξεις, υποτίμησε το νόμισμα.
Είμαστε στην εποχή του αν-δεν-μπορείς-να-τους-«φας»-πήγαινε-μαζί-τους
στην εποχή που η νωθρότητα δικαιολογεί τον εαυτό της,
όπου η χρήση όλη τη νύχτα παραβλέπει την κατάχρηση.
Αντίο, αντίο, πολυαγαπημένη μου γλώσσα,
κάποτε αγγλική, τώρα άθλια γλώσσα ουραγκοτάγκου.

 

Ούτε ρίμα, ούτε ρυθμός, ούτε αβίαστη ροή. Ούτε καν το νόημα δεν διατηρήθηκε στη μετάφραση –ειδικά στα σημεία που έχω βάλει με έντονους χαρακτήρες. Διότι, βέβαια slovenliness είναι η τσαπατσουλιά και όχι η νωθρότητα, διότι το «όλη τη νύχτα» σχεδόν αντιστρέφει το νόημα του overnight (= μέσα σε μια νύχτα, εν μια νυκτί), διότι το λογοπαίγνιο του τελευταίου στίχου εξαφανίζεται. Αφήνω το αστείο (ή αηδιαστικό) ότι «γλώσσα ουραγκοτάγκου» στα δικά μου ελληνικά δεν είναι η γλώσσα που μιλάνε οι ουραγκοτάγκοι αλλά, κυριολεκτικά (μπλιαχ!) ο μυς, το σάρκινο κομμάτι που έχει μέσα στο στόμα του ο ουραγκοτάγκος.

Είπα τον πόνο μου στο εξαιρετικό φόρουμ Λεξιλογία. Και όχι μέσα σε μια νύχτα, αλλά μέσα σε 57 λεπτά της ώρας, ο φίλτατος Νίκος Λίγγρης παρουσίασε την εξής «πρόχειρη» λύση:

Ρίξτε στην αγορά κίβδηλες λέξεις, του νομίσματος υποτιμητές·
ζούμε στην εποχή τού «στοιχίσου με τους νικητές»,
στην εποχή που αυτοδικαιώνεται η τσαπατσουλιά
και η χρήση αναδέχεται το λάθος με μια μονοκοντυλιά.
Αντίο, αντίο, γλώσσα μου μονάκριβη, μοναδική,
κάποτε αγγλική, τώρα άθλια παπαγαλική.

Σ’ αυτόν, βγάζω το καπέλο. Κρατάει τη ρίμα, κρατάει το ρυθμό, διατηρεί το νόημα χωρίς να μεταφράζει κατά λέξη. Όπως λέει, το τελευταίο δίστιχο θα μπορούσε να είναι

Αντίο, αντίο, πολυαγαπημένη μου γλώσσα,
κάποτε αγγλική, τώρα άθλια ουραγκοταγκογλώσσα.
αλλά προτίμησε να απομακρυνθεί λίγο απ’ το πρωτότυπο –ή ίσως να το ξεπεράσει.

Εδώ τελειώνει το παλιό μου άρθρο.

Και ανεξάρτητα από την αξία των δυο ποιημάτων, βλέπουμε ότι σχεδόν όλοι διαμαρτύρονται για τη γλώσσα που αλλάζει, όταν αλλάζει μπροστά τους, όχι όμως όταν έχει ήδη αλλάξει και δρέπουν τους καρπούς, θα λέγαμε, της αλλαγής. Είναι πολύ ανθρώπινο να μη μας αρέσουν κάποιες τουλάχιστον γλωσσικές αλλαγές, κάποιες ανατροπές των καθιερωμένων, που έχουμε μ’ αυτά γαλουχηθεί, είναι πολύ ανθρώπινο να εκφράζουμε τη δυσαρέσκειά μας, κι αυτό γίνεται από τα πανάρχαια χρόνια, και επί αιώνες η γλώσσα φαίνεται να φθείρεται και να παρακμάζει.

Κι αν το επισημάνεις αυτό, μπορεί να σου πουν: Ναι, αλλά οι παλαιότερες αλλαγές καλώς έγιναν, ενώ τώρα διαφέρει το πράγμα. Κι εγώ το λέω αυτό καμιά φορά.

Και πριν από εκατό χρόνια μπορεί να λέγαμε το ίδιο, και σε εκατό χρόνια  το ίδιο. Έτσι είναι η γλωσσική αλλαγή. Και στο ιστολόγιο, ζωή νάχουμε, τα ίδια θα συζητάμε σε δέκα, είκοσι ή πενήντα χρόνια από τώρα.

Μόνο που σήμερα τα είπαμε με ποιήματα.

 

Advertisements

83 Σχόλια to “Δυο ποιήματα για τη γλώσσα που αλλάζει”

  1. 1

  2. Και κάτι έγινε. Χτες έμαθα πάρα πολλά εδώ μέσα, εκτός που εξυπηρετήθηκα. Just that! Το ξέρω και στα ξένα!

  3. ήταν ήδη εκδομένα = ήταν ήδη εκΔΕδομένα (μπλιαχ!) = είχαν ήδη εκδοθεί. good! Το ξέρω και στα ξένα!

  4. atheofobos said

    Η κατασκευή της λέξης orangutanguage, πλην της αμφισημίας της, πιστεύω πως ήταν αναγκαία γιατί όλοι οι στίχοι καταλήγουν σε age.
    Θα ήταν ίσως ποιο πετυχημένη μια μετάφραση του ποιήματος με το να έχουν όλοι οι στίχοι την ίδια κατάληξη κρατώντας βέβαια και το βασικό του νόημα.
    Ιδού λοιπόν πεδίον δόξης λαμπρόν για όσους διαθέτουν το χάρισμα της ποιητικής γλώσσας (και όχι βέβαια του ουρακοτάγκου!)

  5. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Άλλοι βιάζονται ν’ αλλάξουνε τη γλώσσα, κι άλλοι αγωνίζονται να σώσουν την παλιά.
    Φαίνεται πάντα πιο ενδιαφέρουσα, αν και δυσκολότερη, κάποια μεσαία λύση.
    Με συγκινεί του Φωκά το χαμήλωμα στο ελάχιστο του ήχου.
    Τα σύννεφα στην Όσσα έλεγαν πάντα πιο πολλά.

  6. Θα το ξαναπώ, επειδή ζω σ’ έναν χώρο που εξ ανάγκης συνεχώς μεταφράζει ακόμα και τα πιο απλά πράγματα.

    Η ποίηση, αν είναι ποίηση, έχει νοήματα, που διατυπώνονται με λέξεις συγκεκριμένης αν και ευρείας σημασίας, και συναισθήματα. Και δεν υπάρχουν νοήματα και συναισθήματα που να μην μπορεί να τα διατυπώσει και να τα αιστανθεί ο διπλανός μου, όποια γλώσσα και αν μιλάει.

    Και είναι σπάνιο, τουλάχιστο στις ικανοποιητικά καλλιεργημένες γλώσσες, να μην υπάρχουν αντίστοιχα λογοπαίγνια ή άλλες μεταφορές. Απλά θέλει πολλή φαντασία και καλή γνώση, και προπάντων commitment (αγγλιστί: να είσαι αποφασισμένος νακάνεις το καλύτερο δυνατό).

    Μπορεί ο ρυθμός να μη μεταφέρεται, διότι άλλο να έχεις να κάνεις με μια γλώσσα περιεκτική απέναντι σε μιαν αναλυτική, ή με μια γλώσσα όπου κυριαρχούν τα μονοσύλλαβα και μιαν άλλη που μονοσύλλαβες είναι μόνο μερικές προθέσεις και αντωνυμίες.
    Αλλά το ποίημα δεν γράφεται για τον ρυθμό, εκτός από ειδικές περιπτώσεις, οπότε μπορεί να ξεπέσει και σε στιχοπλοκή.

    Η ρίμα (αγγλιστί ομοιοκαταληξία) είναι ένα εμπέλισμα (αγγλιστί κόσμημα) οπότε δεν θα πρέπει ν’ αποτελεί το ‘άπαν’ για το ποίημα. Αν τούτο συμβεί, τότε πρόκειται κυριολεκτικώς για στιχοπλοκή.

    Εκείνο που δεν μεταφέρεται είναι ο ήχος, αυτό το μη αντιγραφόμενο προϊόν του λαρυγγιού. Ακόμα και σε συνηχήσεις του τύπου ‘μύριες φορές σε μύρωσαν παρθένες μαυροφόρες και μύριοι είν’ οι τάφοι σου που σ’ έχουνε δεχτεί’ μπορεί να βρεθεί κάτι ανάλογο και ας μην είναι και στο ρω.

    Κι με συγχωρείτεπου θα το ξαναπώ εδώ, αλλά όσες φορές και να το πω δεν είναι αρκετές, εκεί έγκειται η γοητεία του Πούσκιν, του Ομήρου, του Ουγκώ (στην ποίηση), του Μπάυρον, του Σιλλερ κλπ κλπ κλπ κλπ γιατί θ’ αφήσουμε πολλούς έξω.

    Βέβαια, όλοι θα καταλάβατε ότι τα έγραψα όλα αυτά για να καταλήξω στον Όμηρο. Αλλά και στον Θουκυδίδη ή τον Ξενοφώντα στις καλές του στιγμές, κάτι που δεν θα το πω για τον Αριστοτέλη παρ’ όλη τη σοφία του. Και απάνια συναντιέται στον Πλάτωνα. Αυτοί οι δυο αντίζηλοι έγραφαν με το μυαλό και όχι με το αφτί, και αυτό είναι λάθος. Πρέπει να έχει σκεφτεί πρώτα τι θέλεις να πεις, κι έπειτα να το βάζεις στο χαρτί ακούγοντάς το. Έτσι το κείμενό σου γίνεται αβίαστα γλυκύ.

    Μια σε πολλές περιπτώσεις υπέροχη μετάφραση είναι των Ψαλμών από τους Ο’ και από τον σπουδαίο λογοτέχνη, εβραϊστή, αλλά παραγνωρισμένο ομότεχνό μου, Φριλίγγο

    Προσπάθησα μερικές φορές να μεταφράσω στα γαλλικά ή τ’ αγγλικά την αρχή του 12-λογου. Στ’ αξεδιάλυτα σκοτάδια χαράζει μια λιγνή λευκότη, νυχτοφέρνοντας κι αυτή, κι ήταν του νού μου η χαραυγή. Καμιά δυσκολία (υποτίθεται, επειδή εξαρτάται πάντα τι θέλεις να πεις με τη μετάφρασή σου), αλλά πώς ν’ ακουστεί αυτό το συρόμενο διαλ – δια – ραζ- μια – λιγ – γνη – λευκ – κ.ο.

    Βέβαια, υπάρχει και η συναισθηματική διάσταση που μπορεί να είναι μοναδική για ιστορικούς λόγους. Π.χ. το και ήσουν εσύ Πόλη, ώ Πόλη, και ήταν της γης το περιβόλι, και ήταν όπου… … …δεν μπορεί να σημαίνει το ίδιο σ’ έναν τούρκο αλλά κι έναν ουρουγουανό.

    Αλλά με τις επιφυλάξεις αυτές, η ποίηση μεταφράζεται.

    Θα έβαζα εδώ κάτι δικό μου αλλά θα παρατραβήξει, και δεν θα είναι πια σχόλιο αλλά ‘παράσταση’ οπότε άσ’ το.

    Α! Κι ένα τελευταίο! Υπέροχη η μετάφραση του Συρανό Ντε Μπερζεράκ. Τα είχε κυριολεκτικώς ΟΛΑ. Ακριβής, έρρυθμη, ομοικατάληκτη και καθόλου πληκτική. Αλλ’ αυτά είναι σπάνια. Ξέρω όμως κι άλλες εξαιρετικές μεταφράσεις.

    Κι έπειτα… γιατί μιλάμε μόνο για την ποίηση; Ο κακός μεταφραστής δεν καταλαβαίνει την ανεπάρκειά του, οπότε και στα πεζά ίδιος θα είναι

  7. @5 Αγαπητέ Λυτραφήτα

    Δεν ξέρω αν κάποιοι βιάζονται ν’ αλλάξουν τη γλώσσα. Άλλωστε ακόμα κι αν το πετύχουν, θα βρεθούν μπροστά σε μια πραγματικότητα που θα θέλει πάλι αλλαγή.

    Η γλώσσα αλλάζει με πολλούς και διάφορους τρόπους, και λόγους, που δεν μπορούν ν’ αναλυθούν εδώ, οπώς οι νέες ανάγκες, η ανισόμετρη επικοινωνία, τα λάθη κ.ο.κ. . Πιστεύω όμως ότι ένα βασικός παράγων, που δεν έχει αναγνωριστεί, είναι ο καθένας μας έχει τη διοκή του γλώσσα. Υπάρχει πάντα ένα ολίσθημα κατανόησης ανάμεσα στο τι ακριβώς εννοώ και τι καταλαβαίνει ο άλλος. Εκτός από το έλλειμμα εσωτερικής μετάφρασης ανάμεσα στο τι εννοώ ή τι ακριβώς θέλω να πω και τι τελικώς λέω.

    Αυτοί που ‘αντιστέκονται’ (έχω εδώ πολλές φορές αυτοχαρακτηριστεί σκωπτικά ως ‘γλωσσικώς συντηρητικός’) δεν είναι από συνήθεια αλλά επειδή οι αλλαγές διαταράσσουν την ισορροπία μεταξύ αυτού που θέλω να πω, που αναγκάζομαι να πω… και τι περιμένω ότι ο άλλο ςθα καταλάβει. Οπότε περιχαρακώνεσαι στο ‘η γλώσσα μου είναι αυτή’ και τέρμα.

    ΔΥΣΤΥΧΩΣ δεν υπάρχει απόλυτο φάρμακο για το νόσημα. αλλά το νόσημα είναι δικό μας, και όχι της γλώσσας. Αυτό τουλάχιστο ας το αναγνωρίζουμε και ας κρατάμε τις ούτως ή άλλως επισφαλείς θέσεις μας.

  8. Παναγιώτης Κ. said

    Ωραίο σε μένα το σημερινό άρθρο για τρεις τουλάχιστον λόγους.
    Ο ένας για το περιεχόμενό του, άλλος γιατί μου έκανε γνωστό το ιστολόγιο «Παμπάλαιο νερό» (το παραδοσιακό στυλ στην ποίηση μου ταιριάζει περισσότερο από το μοντέρνο) και ο τρίτος διότι προκάλεσε το ενδιαφέρον σχόλιο του Λεώνικου.

  9. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    6: Το ιστολόγιο τον έχει μνημονεύσει παλιότερα τον Φριλίγγο, καθότι κρατάμε κι εμείς από τη Μυτιλήνη.

  10. Πώς δεν έγραψε κανείς «τέως αγγλική και ήδη ουραγκοταγγλική»;

  11. Dr A. Papagiannis said

    Καλύτερη εκδοχή για τον τίτλο Lament for a Dying Language: «Μοιρολόι για μια γλώσσα που πεθαίνει».

  12. Alexis said

    #10: Καταπληκτικό!

    Το Παμπάλαιο Νερό το είχα δει κι εγώ παλιότερα, από κάποια ανάρτηση του Νικοκύρη πάλι, αλλά τώρα το «κοίταξα» λίγο πιο προσεκτικά.
    Εξαιρετική δουλειά και συγχαρητήρια στους διαχειριστές του!

  13. sarant said

    10: Πολύ καλό, πράγματι.

    11: Ναι, μοιρολόι.

  14. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Πάντως, είναι παράξενο πώς η Αυγή δημοσιεύει ποιήματα πολυτονικά ενώ στο Παμπάλαιο Νερό δημοσιεύτηκαν μονοτονικά.

  15. sarant said

    Στην Αυγή υπάρχει αυτή η παράδοση για τα ποιήματα. Κακώς κατά τη γνώμη μου.

  16. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    11 και 13β,
    το «Lament for Adonis» έχει μεταφραστεί επιτυχώς σαν «θρήνος».

  17. vrach said

    6.
    «Και είναι σπάνιο, τουλάχιστο στις ικανοποιητικά καλλιεργημένες γλώσσες, να μην υπάρχουν αντίστοιχα λογοπαίγνια ή άλλες μεταφορές’

    Αν και εντυπωσιάστηκα από το μακροσκελές σχόλιο του Λεώνικου, η συγκεκριμένη φράση με προβλημάτισε. Ποιες δηλαδή είναι οι μη ικανοποιητικά καλλιεργημένες γλώσσες; Αυτές που δεν έχουν π.χ. πλούσια λογοτεχνική παραγωγή; Αυτές που δεν έχουν γραφή;
    Προσωπικά πολύ θα ήθελα να γνωρίσω μια γλώσσα (και μια κοινωνία) χωρίς γραφή… Να έρθω σ’ επαφή μ’ ένα άγνωστο για τους περισσότερους από μας σύμπαν όπου ο προφορικός κόσμος καθορίζει τη σκέψη, τα όρια, τη μνήμη και την επικοινωνία. Και σε μια τέτοια γλώσσα να μετέφραζα (ή έστω να άκουγα μεταφρασμένο, εφόσον δεν είμαι μεταφράστρια η ίδια) ένα ποίημα του δυτικού κόσμου: με τρόπο που να είχε αναφορά και να μπορούσε να συγκινήσει και τους φορείς της εν λόγω προφορικής κοινωνίας. Αυτό, ναι, θα το θεωρούσα μέγιστη επιτυχία!

  18. παλιοσειρά said

    Τις λέξεις φτιάξε από μπακίρι, σαν κάλπικο παρά
    Ζούμε καιρούς που με του νικητή όλοι πάνε τα νερά
    Ζούμε καιρούς που αυτοδικαιώνεται η τσαπατσουλιά
    Που το στραβό η χρήση κάνει αποδεκτό εν μιά νυκτί
    Αντίο, αντίο, γλώσσα μου ακριβή.
    Αγγλική ήσουν, τώρα χυδαία πιθηκική.

  19. Alexis said

    #0:…από τα τέσσερα δάνεια που αναφέρει στον όγδοο στίχο, και που ρητά τα αποδοκιμάζει, νομίζω πως τα τρία έχουν ριζώσει στη γλώσσα μας, τα δύο χωρίς να έχουν ικανοποιητικήν ελληνογενή εναλλακτική λύση

    Για το ζάπινγκ δεν ξέρω αν υπάρχει ικανοποιητική εναλλακτική λύση αλλά για το τηλεκοντρόλ υπάρχει η ελληνικότατη και (κυρίως) εύχρηστη λέξη «τηλεδιαυλοεπιλογέας» 🙂

  20. Alexis said

    #18: Ωραίο, αλλά με χαλάει λίγο η τελευταία λέξη, κυρίως για λόγους ευφωνίας.

  21. cronopiusa said

    η ιστορία επαναλαμβάνεται;
    και το 73 απ τη Νομική ξεκίνησε

  22. Παναγιώτης Κ. said

    @11,13.μΥρολόι ή μΟΙρολόι;
    Και τα δυό θα μου πείτε. Ο Δημητράκος για παράδειγμα, στο λήμμα μΟΙρολόι παραπέμπει στο μΥρολόι το οποίο και αναλύει.
    Η πρώτη ορθογραφία εμβάλλει την ιδέα της κακής μοίρας.Η δεύτερη την ιδέα του θρήνου.

    Έχω υιοθετήσει την δεύτερη γραφή γιατί ως μουσικό είδος (ηπειρώτικα τραγούδια) εκφράζει εσωστρεφές συναίσθημα όχι για να σε κάμψει. Απεναντίας για να σε αναπτερώσει. Απόδειξη ότι κάθε γ λ έ ν τ ι στην Ήπειρο ξεκινάει με μυρολόι .
    Οι ακροατές-χορευτές ακούνε ευλαβικά και στην κατάλληλη στιγμή που την προσδιορίζει η διαίσθηση του οργανοπαίκτη έχουμε το γύρισμα από το χωρίς ρυθμό μυρολόι σε ρυθμικό κομμάτι οπότε η συναισθηματική πίεση βρίσκει διέξοδο σε κίνηση που είναι ο χορός.
    Εξάλλου, παρομοίως συμβαίνει με το ταξίμι ως εισαγωγή, στο ζεϊμπέκικο που ακολουθεί.

  23. @17 Vrah ευχαριστώ.

    Δυστυχώς δεν είμαι σε θέση να σου απαντήσω άμεσα. Υπάρχουν όμως π.χ. σιβηριανές γλώσσες που οι άνθρωποι εκεί μόλις και τα κατάφερναν να επιβιώνουν, και οιλέξεις τους περιορίζονται στις άμεσες ανάγκες τους.

    Επίσης γνωρίζω από πρώτο χέρι γλωσσικές καταστάσεις που π.χ. η Αγία Γραφή είναι πολύ δύσκολο να μεταφραστεί, μολονότι στο Τανάχ τουλάχιστο (Παλαιά Διαθήκη) δεν υπάρχουν τόσο εκλεπτυσμένες έννοιες όσο στην Καινή (και ιδίως Παύλος, Ιάκωβος και Ιωάννης).

    Γράφοντας όμως πιο πάνω δεν είχα στο νού μου αυτούς, αλλά μια γειτονικήμας γλώσσα η οποία, μολονότι ωραιότατηκι εξόχως καλλιεργημένη, δεν χρησιμοποιείται ακόμα ικανοποιητικά από τους ίδιους της τους χρήστες. Για παράδειγμα οι αλβανόφωνοι του θρησκευτικού περιβάλλοντός μου, στην αρχή τουλάχιστο, διαμαρτύρονταν ότι δεν καταλαβαίνουν τα περιοδικά τους, όχι γιατί έφταιγε η μετάφραση αλλ’ επειδή οι ίδιοι δεν ήσαν χρήστες της γλώσσας στο επίπεδο των εννοιών που απαιτούνταν από το περιεχόμενο των περιοδικών. Αυτό σημαίνει ότι μια γλώσσα μπορεί να εκπέσει ποιοτικά όπως και παύσει. Πάσντως έχεις δίκιο κατά το ότι η γλωσσική αφύπνιση, είτε πρόκειται για παιδί είτε για ενήλικα που αναπτύσσεται είναι ενδιαφέρουσα και συγκινητική εμπειρία.

  24. @ 22παναγιώτη
    Οι ακροατές-χορευτές ακούνε ευλαβικά και στην κατάλληλη στιγμή που την προσδιορίζει η διαίσθηση του οργανοπαίκτη έχουμε το γύρισμα από το χωρίς ρυθμό μυρολόι σε ρυθμικό κομμάτι οπότε η συναισθηματική πίεση βρίσκει διέξοδο σε κίνηση που είναι ο χορός.
    Εξάλλου, παρομοίως συμβαίνει με το ταξίμι ως εισαγωγή, στο ζεϊμπέκικο που ακολουθεί.

    Ωραίες παρατηρήσεις. Είχα κι εγώ εκπλαγεί σε ανάλογες περιπτώσεις. επίσης θεωρώ αριστουργηματική την Εισαγωγή του άξιον Εστί του Θεοδωράκη, ‘όπου από το χάος… ξαφνικά ακούγεται εκείνο το ντινννν που συμμεζεύει τα πάντα και ακούγετα το υπέροχο ‘τότε είπε και γεννήθηκε…’

  25. Το Ποιητικό Ανθολόγιο της Αυγής είναι δημιούργημα του Άγγελου Ελεφάντη και των συνεργατών του στον Πολίτη. (Ακόμη και σήμερα αυτοί το επιμελουνται). Και οι γλωσσικές απόψεις του Ελεφάντη είναι γνωστές. Παραπέμπω στο άρθρο του ‘Η γλώσσα μας κινδυνεύει», υπόδειγμα αριστερής πολιτικής (και όχι γλωσσολογικής, «επιστημονίστικης») ματιάς σ’ αυτό το οικουμενικό (και όχι στενά ελληνικό), εντελώς καινούργιο (κι όχι κληρονομημένο από τον αττικισμό) ζήτημα:

    http://genesis.ee.auth.gr/dimakis/Yfos/9-10/4.html

    Ελεφάντης, Καλιόρης, Λυκιαρδόπουλος, Τσουκαλάς, Καστοριάδης: η εναργέστερη κριτική για την κατάσταση της ελληνικής γλώσσας σήμερα προήλθε πάντα από την Αριστερά.

  26. Και μια και το άρθρο αναφέρεται σε παραδοσιακό στιχο…

    Προχθές παρευρέθηκα στην παρουσίαση των Λωτοφάγων του Παναγιωτόπουλου, όπου ακούστηκε η φράση ‘στιχουργημένη ποίηση’ δηλαδή ποίηση που μπήκε σε στίχους ώστε να μπορεί να μελοποιηθεί.

    Η φράση μ’ εντυπωσίασε, μολονότι δεν γράφω και δεν διαβάζω σχεδόν παρά μη παραδοσιακή ποίηση.

    Αλλά ήταν μια αναφανδόν αναγνώριση ενός φαινομένου. Θα έγραφε διαφορετικά σ’ ελεύθερο στίχο άραγε; Πρέπει να τον δούμε περισσότερο σαν ποιητή παρά σαν στιχουργό; Διαφέρουν αυτά τα δυο; όταν το Δίφωνο καλούσε για στίχους, που αν αγκρίνονταν θα γίνονταν τραγούδια, παρά τις προσπάθειές μου, δεν έστειλα ούτε μια φορά. Ποτέ δεν μπόρεσα την ποίησή μου να τη βάλω σε στίχους, και όμως όλοι λένε ότι τα πεζά μου δείχνουν ότι γράφει ποιητής. Πολλοί μου είπας, για το πρόσφατο βιβλίο, ακόμα και αν δυσκολεύτηκαν σε πολλά, ότι είναι ποίηση σε πεζό.

    και όμως, ποίηση σε ποίηση (στίχους) δεν μπόρεσα να βάλω. Κάποτε έγραψα κάτι μακρυνάρια σε 15-σύλλαβο, αλλά σταματώντας έχασα την ευχέρεια.

    Θέλω γνώμες για τη φράση στιχοποίοηση της ποίησης

  27. Λεώνικε για να είναι μια μετάφραση καλή (με την σωστή έννοια του όρου)θα πρέπει ο μετφραστής να ξέρει τι θέλει να πει στην γλώσσα του ο συγγραφεέας δηλαδή να συνεργασθεί μαζί του. Επειδή αυτό γίνεται από σπανιότατα μέχρι ποτέ και επειδή ο συγραφέας αν ήξερε άλλη γλώσσα θα το έγραφε σ’ αυτήν και δεν θα χρειαζότανε μεταφραστήκαι επαισδή τέλος ο συγγραφέας δεν είναι σε θέση να ελέγξει την μετάφραση που έγινε στο έργο του, καταλβαίνεις πως το «καλή μετάφραση» είναι μάλλον ευχή…δεν μπορεί να κριθεί αντικειμενικά

  28. Τάσος Νικολαΐδης said

    Ο τελευταίος στίχος θα μπορούσε ίσως να μεταφραστεί κι έτσι:

    κάποτε αγγλικά, τώρα ουραγκοταγκικά (ή: αγγλική/…γκική)

  29. spiral architect said

    Η γλώσσα αλλάζει, μαζί και μεις. Οι λογικές της εξουσίας παραμένουν ίδιες και απαράλλαχτες.
    (μετά από μια κάθοδο στο κέντρο της Αθήνας και σε αναφορά του σχολίου της Χρονοποιούσας)
    Καλημέρα. 😐

  30. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για όλα τα νεότερα σχόλια!

    28: Ναι, κι αυτό είναι μια ιδέα.

    26: Στιχουργημένη ποίηση φαίνεται πλεονασμός, εκτός αν κρατήσουμε την έννοια του στίχου μόνο για τα τραγούδια -που δεν συμφωνώ.

    25: Ευχαριστούμε για το άρθρο του Ελεφάντη

    18: Ωραίο, ειδικά οι δυο πρώτοι στίχοι.

  31. Πέπε said

    Πολύ ενδιαφέρον το θέμα σήμερα, αν και πρέπει να πω ότι εγώ και τα δύο ποιήματα -κατ’ εξοχήν δε το ελληνικό- κυρίως σαν γκρίνια τα βλέπω.

    Εκπληκτικός ο Λεώνικος στο #6:

    Μετά από όσα άλλα έχει πει, ξεκινάει μια καινούργια παράγραφο με τη φράση «Βέβαια, όλοι θα καταλάβατε ότι τα έγραψα όλα αυτά για να καταλήξω στον Όμηρο.» Συνεχίζει με το σκεπτικό του, και κλείνει «Έτσι το κείμενό σου γίνεται αβίαστα γλυκύ», με την οποία πράγματι καταλήγει στον Όμηρο, τουλάχιστον για όσες γενιές αναγνωστών τον γνώρισαν από τους 17σύλλαβους ιαμβικούς του Καζαντζάκη – Κακριδή, τους οποίους υπομιμνήσκει η 18σύλλαβη τροχαϊκή αυτή πρόταση κατακλείδα.

  32. Πέπε said

    16σύλλαβη εννοούσα

  33. Spiridione said

    Ολόκληρο το ποίημα Ogden Nash:
    http://lit.genius.com/Ogden-nash-laments-for-a-dying-language-annotated/

  34. skolotourou said

    Μετά από τόσο συζήτηση είπα να δοκιμάσω κι εγώ, παραθέτω το πόνημα κι ελπίζω στην επιείκια του κοινού.

    Αποχαιρετισμός στη γλώσσα

    Kίβδηλες λέξεις φτιάξε, με τη θέλησή σου,
    το νόμισμα των λέξεων να υποτιμούν.
    Κόντρα στο ρεύμα αν δεν μπορείς, εδώ στοιχίσου
    κι εντάξου μες το πνεύμα του συρμού.
    Η προχειρότητα δικαιώνεται από μόνη
    όπου η χρήση εν μια νυχτί κατακυρώνει.
    Ύστατο χαίρε αγαπημένη γλώσσα-χώρα.
    Μαϊμού αγγλικά μιλούνε οι νέοι τώρα.

  35. gryphon said

    Δεν θελω να κανω και τον μεταφραστη αλλα το πρωτο που προσεξα και θεωρησα λαθος χωρις να κοιταξω καποιο λεξικο ηταν αυτο το brassy words που εγινε χαλκινες λεξεις.
    Τελειως ακυρο τι πα να πει χαλκινες λεξεις στα ελληνικα, δεν σημαινει τιποτα.Αλλα και το κιβδηλες λεξεις δεν μου φαινεται πολυ σωστο γιατι το νοημα νομιζω δεν ειναι ψευτικες αν και μπορει να ειναι δεν ειμαι σιγουρος..
    Πιο πολυ μου φαινεται οτι λεγεται για καποιον που μιλαει ωμα η επιθετικα χρησιμοποιωντας λεξεις προσβλητικες σοκαριστικες ενοχλητικες που πληγωνουν η κατι τετοιο πιθανως βρισιες σεξουαλικα υπονοουμενα κλπ.

  36. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    35: brassy μπορεί να είναι και από ευτελές μέταλλο

    34: Ευχαριστούμε Σοφία! Με δυο στίχους παραπάνω -ανάγκη ν’ αναπνέει.

    33: Ομολογώ ότι δεν ήξερα πως δεν είναι ολόκληρο.

    29: Ε ναι…

  37. skolotourou said

    Δεν μου έβγαινε αλλιώς, θεωρώ πως έπρεπε να εξηγήσω κυρίως ποιό είναι αυτό το νόμισμα που υποτιμάται, και τι σχέση έχει αυτό με τις κίβδηλες λέξεις. Κανένα από τα 2 παραπάνω δεν το εξηγεί, και σε μένα σαν αναγνώστρια έμοιαζε ακατανόητο στην αρχή.

  38. skolotourou said

    # 35 : ή λέξεις της αργκό, ας πούμε;

  39. skolotourou said

    # 36 , αν λέγαμε «λεκτικό κράμα; » ώστε να πηγαίνει και στο νόμισμα;

  40. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    34 – Κυρία Σοφία δεν είστε δα και τόσο μεγάλη για να έχετε αυτή την άποψη για το πώς μιλούν οι νέοι. Θυμάμαι και για την δική μου γενιά (είμαι μεγαλύτερος απο σάς) τα ίδια έλεγαν, απ΄ό,τι φαίνεται, κάθε νέα γενιά αντιμετωπίζει την μήνη των παλαιοτέρων. Μάλλον λίγο σκληρό (γενικά, και ειδικά για τους νέους) και υπερβολικό (ειδικά με το ύστατο χαίρε) μου φάνηκε το ποίημα.
    Άλλωστε μη ξεχνάτε οτι η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει, το ίδιο και η γλώσσα της.
    Ανέκαθεν ο υπερβολικός φόβος ήταν κακός σύμβουλος για την κρίση μας.

  41. Αν στον τελευταιο στιχο του «Θρηνου» η «Μοιρολογιου» η λεξη «αγγλικη» αντικατασταθει με την λεξη «ελληνικη» θα ταιριαζει γαντι σ’ αυτο που συμβαινει σημερα στην γλωσσα μας.

  42. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    Μιά φορά κι εγώ δεν διάβασα όλο το άρθρο, και πιάστηκα κορόϊδο, ζητώ συγνώμη απο την κυρία Κολοτούρου.

  43. skolotourou said

    # 35-36: «χαλκευμένες λέξεις» αντί για «χάλκινες; «

  44. παλιοσειρά said

    @35

    πολλάκις γ᾽ ἡμῖν ἔδοξεν ἡ πόλις πεπονθέναι
    ταὐτὸν ἔς τε τῶν πολιτῶν τοὺς καλούς τε κἀγαθοὺς
    ἔς τε τἀρχαῖον νόμισμα καὶ τὸ καινὸν χρυσίον. 720
    οὔτε γὰρ τούτοισιν οὖσιν οὐ κεκιβδηλευμένοις,
    ἀλλὰ καλλίστοις ἁπάντων, ὡς δοκεῖ, νομισμάτων
    καὶ μόνοις ὀρθῶς κοπεῖσι καὶ κεκωδωνισμένοις
    ἔν τε τοῖς Ἕλλησι καὶ τοῖς βαρβάροισι πανταχοῦ
    χρώμεθ᾽ οὐδέν, ἀλλὰ τούτοις τοῖς πονηροῖς χαλκίοις
    χθές τε καὶ πρώην κοπεῖσι τῷ κακίστῳ κόμματι.
    τῶν πολιτῶν θ᾽ οὓς μὲν ἴσμεν εὐγενεῖς καὶ σώφρονας
    ἄνδρας ὄντας καὶ δικαίους καὶ καλούς τε κἀγαθοὺς
    καὶ τραφέντας ἐν παλαίστραις καὶ χοροῖς καὶ μουσικῇ,
    προυσελοῦμεν, τοῖς δὲ χαλκοῖς καὶ ξένοις καὶ πυρρίαις 730
    καὶ πονηροῖς κἀκ πονηρῶν εἰς ἅπαντα χρώμεθα
    ὑστάτοις ἀφιγμένοισιν, οἷσιν ἡ πόλις πρὸ τοῦ
    οὐδὲ φαρμακοῖσιν εἰκῇ ῥᾳδίως ἐχρήσατ᾽ ἄν.
    ἀλλὰ καὶ νῦν ὦνόητοι μεταβαλόντες τοὺς τρόπους
    χρῆσθε τοῖς χρηστοῖσιν αὖθις· καὶ κατορθώσασι γὰρ 735
    εὔλογον, κἄν τι σφαλῆτ᾽, ἐξ ἀξίου γοῦν τοῦ ξύλου,
    ἤν τι καὶ πάσχητε, πάσχειν τοῖς σοφοῖς δοκήσετε.

    (Βάτραχοι, 718-737).

    Η αντίστοιχη γαλλική μετάφραση στην Βικηθήκη είναι

    et cependant, nulle part, ni chez les Hellènes, ni chez les Barbares, nous n’en faisons usage, préférant ces méchantes pièces de bronze, frappées hier ou avant-hier au plus mauvais coin.

    και το απόσπασμα από αγγλική μετάφραση στο άρθρο για τον νόμο του Γκρέσαμ είναι

    The course our city runs is the same towards men and money.

    She has true and worthy sons.
    She has fine new gold and ancient silver,
    Coins untouched with alloys, gold or silver,
    Each well minted, tested each and ringing clear.
    Yet we never use them!
    Others pass from hand to hand,
    Sorry brass just struck last week and branded with a wretched brand.
    So with men we know for upright, blameless lives and noble names.
    These we spurn for men of brass

    Ο ορείχαλκος βέβαια είναι κράμα πολύ βολικό για τους κιβδηλοποιούς, γιατί μοιάζει στο χρώμα με τον χρυσό. Worthless like a brass farthing λένε οι Άγγλοι, γιατί ήταν το πρώτο νόμισμα όπου το ασήμι αντικαταστάθηκε απο χαλκό, και μετά από μπρούντζο.

    Απ’ ότι φαίνεται η νόθευση αργυρών νομισμάτων με ορείχαλκο ανάγεται τουλάχιστον στο 1542:

    Coinage and State Formation in Early Modern English Literature

    http://books.google.gr/books?id=iZFiAQAAQBAJ&pg=PT113&lpg=PT113&dq=brass+debased+coin&source=bl&ots=vRAzYxwiTw&sig=AgnGMTwbcW_xo4bjKcU8HqQvgMk&hl=en&sa=X&ei=2NpkVMK-C87iaLWygPgC&ved=0CFQQ6AEwCQ#v=onepage&q=brass%20debased%20coin&f=false

  45. skolotourou said

    # 40 : Με απασχολούσαν οι χαλκευμένες λέξεις και διάβασα ανάποδα τα σχόλια, δηλ πρώτα τη συγγνώμη και μετά το υπόλοιπο, οπότε δεν πρόλαβα καν να παρεξηγηθώ! 😉

  46. 19 Πιάσε το κομπιούτερ ν’ αλλάξουμε κανάλι…

    Άλλη λέξη, ξενική κι αυτή αλλά πιο μικρή, για το ματζαφλάρι που κανονίζεις την τιβή σου από μακριά. Κι η λέξη τιβή χρησιμοποιείται όπου χρειάζεσαι κάτι σύντομο. Αλλιώς τηλεόραση τη λέμε.

  47. Μα ο Κορνήλιος πού είναι;

  48. sarant said

    47: Έλα ντε! Θα βάλω απουσία αν δεν έχει καλή δικαιολογία.

    41: Πιθανότατα οι θρήνοι είναι εξίσου βάσιμοι ή εξίσου αβάσιμοι και στις δυο περιπτώσεις.

  49. παλιοσειρά said

    Με λίγο ψάξιμο διαπιστώνω ότι και οι σηστέρσιοι της περιόδου της αυτοκρατορίας είχαν καταντήσει οριχάλκινοι. Ψάχνω ακόμη για να βρω πόσο συχνή ήταν η νόθευση με ορείχαλκο και πόσο συχνή η νόθευση με μπρούντζο.

  50. skolotourou said

    Δεύτερη προσπάθεια!

    Αποχαιρετισμός στη γλώσσα

    Χάλκεψε λέξεις αυτοβούλως, υποτίμησε το νόμισμά τους∙
    με όσα δεν μπορείς ν’ αντιπαλέψεις, προτιμότερο να πας με τα νερά τους.
    Τσαπατσουλιά και προχειρότητα δικαιώνουν την αθλιότητά τους,
    εκεί όπου μέσα σε μια νύχτα καταχρηστικά κυρώνεται η λαλιά τους.
    Αντίο, αντίο, γλώσσα αγαπημένη∙ με τα πάλαι τ’ αγγλικά τους,
    τώρα πια ελεεινή, τρισάθλια, γλώσσα για ουραγκοτάγκους.

  51. sarant said

    Α, αυτό κρατάει και τις ομοιοκαταληξίες ίδιες παντού, μπράβο!

  52. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    45 – Επειδή επισκέπτωμαι το Παμπάλαιο νερό συχνά και το blog της Σοφίας μερικές φορές, μου φάνηκε παράξενο να έχετε τέτοια άποψη, εδώ κολλάει το όποιος βιάζεται σκοντάφτει. Ευτυχώς λύθηκε η «παρεξήγηση» τέλος καλό όλα καλά, ευχαριστώ για την κατανόηση, να είστε καλά.

  53. παλιοσειρά said

    Νομίζω οι λέξεις δεν είναι χαλκευμένες (παραχαραγμένες από τρίτους), αλλά ευτελείς, σαν το νόμισμα που απαξιώθηκε (με την νόθευσή του από το ίδιο το Δημόσιο).

  54. Γς said

    Λίνα Μενδώνη (ΓΓ Υπ.Πολιτισμου) ΣΤΟ MEGA τώρα:

    -Εγώ παραμένω στα φάκτα.

  55. «Στην Αγγλική γλώσσα, μόνο ένα γράμμα (r) χωρίζει τις λέξεις Επανάσταση (revolution) και Εξέλιξη (evolution), αλλά πόσο κοντινές είναι αυτές οι έννοιες;»

    http://bit.ly/1xaSB0D

  56. Γς said

    55:
    Εποχή που γράφαμε και με το χέρι.
    Κι είχαμε και μια γραμματέα που χτύπαγε στο πισί κάτι μάνουσκριπτ.
    Αλάνθαστα.
    Μόνο που όλα τα Revolution στο κείμενο ξεκίνησαν ως Evolution στο χειρόγραφο

  57. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    56 – Κάπως έτσι είναι και στην ζωή, δεν νομίζεις;

  58. Οι Κροίσοι της γλώσσας

    Πληθωρισμός γλωσσοπλαστών νέας κοπής!
    (Στις μέρες που ‘ναι, δε βαριέσαι… τι να πεις…)
    Τσαπατσουλιά, λέει, είν’ «ΟΚ», αν δηλώσεις
    «Έτσι το λένε!» (Στο ιντερνέτ να το διαδώσεις.)
    Φτωχή μου γλώσσα, έχεις μείνει δίχως φράγκο…
    Ελληνικά; Βρες να τα πεις μ’ ουραγκοτάνγκο

  59. Γς said

    Δημήτρης Λιάτσος Δημοσιογράφος, [ανταποκριτής χρόνια τώρα πολλών μέσων μαζικής επικοινωνίας στη Μόσχα] στο Kontral τώρα:

    -Πολύ φοβάμαι ότι θα γίνει της Ουκρανίας.

    [Σχολιάζοντας τις φοιτητικές κινητοποιήσεις στη Νομική]

  60. Γς said

    57:
    Ναι, πολλά «καταπιεσμένα» evolution κατέληξαν revolution.

  61. http://pampalaionero.wordpress.com/2009/10/27/%CE%B5%CE%BB%CE%B5%CE%BD%CE%B7-%CE%B1%CF%81%CE%B2%CE%B5%CE%BB%CE%B5%CF%81-%CE%B3%CE%BB%CF%8E%CF%83%CF%83%CE%B1-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AE/

  62. Κορνήλιε, άσε τις παρωδίες του Σούτσου και ετοίμαζε τη μετάφραση!

    Το εγχείρημα του Μιχάλη στο 58 απαιτεί τον απεριόριστο θαυμασμό μου 🙂

  63. tamistas said

    Αλήτρα ζόρικια, δεν ξέρει τι θα πει ντροπή.
    Χωνεύει εύκολα σκουπίδια και διαμάντια.
    Ανοίγει τρύπα εκεί που χθες έκλεινε μιαν οπή.
    Δεν ξέρει κίνδυνο. Γελάει καρσί κι αγνάντια.

    Όρια στον κόσμο μου να βάζει ξέρει η γλώσσα.
    Το είπε άλλωστε κι ο Λούντβιχ Βιτγκενστάιν.
    Για τα καινούργια μοναχή κάθεται κλώσσα.
    Ούτ΄εγώ ντρέπομαι. Αμέ! Άι φιλ σο φάιν.

  64. #62 Δύτα, ἡ παρότρυνσί σου μὲ τιμᾷ, ἀλλὰ σήμερα εἶμαι κάπως ὑπὲρ τὸ δέον κεκμηκώς!

  65. @31 Πέπε ευχαριστώ

    Βρήκες περισσότερα απ’ όσα είχα υπόψη να πω.

    Αυτό θα πει δημιουργική ανάγνωση

    Ευχαριστω και πάλι

  66. Βασίλης Ορφανός said

    Η orangutanguage θα μπορούσε ίσως να αποδοθεί ως «γλώσσα του Ταρζάν» (πβ. τουρκ. Tarzanca = συνεννόηση με χειρονομίες και απλές λέξεις, Τουρκοελληνικό Λεξικό, Κέντρο Ανατολικών Γλωσσών και Πολιτισμού, Αθήνα 2000, σ.714).

  67. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    58: Οι κροίσοι και η κρίση βέβαια. Μιχάλη θαυμάσιο!

    63: Γεια σου Ταμίστα, πολύ καλό!

    66: Ταρζανιές λέμε εμείς για αλλο πράγμα 🙂

  68. Γς said

    slang.gr: Επικίνδυνη κίνηση ή πράξη την οποία μόνο ο Ταρζάν μπορεί να πραγματοποιήσει με επιτυχία.

    [ποιος πούστης έβαλε γράσο στο σχοινί ιιιιιιιιιιιιιι αχχχχ]

  69. Σχετικά με τις λεκτικές ικανότητες του Ταρζάν υπάρχει και το παλιό γνωστό ανέκδοτο
    «Γιατί το ένα στήθος της Τζέιν είναι μπασμένο;»
    (Η απάντηση «Γιατί όταν την πρωτογνώρισε ο Ταρζάν της συστήθηκε ‘Μι Τάρζαν, γιου Τζέιν'» συνοδεύεται με την χαρακτηριστική διπλή κίνηση του χεριού σφιγμένου σε μπουνιά.)

  70. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    @66,

    Tarzanca δεν είναι και η γλώσσα της Ταρζανίας;

  71. Ποιος εραστής μπορεί ν’ αλλάξει τη ροή της θάλασσας;

    Τζι, δεν ξέρω τι φραγμούς έχεις βάλει, αλλά δεν μπορώ να σε σχολιαάσω. έχω μη επιτρεπτούς URL χαρακτήρες.

  72. Βασίλης Ορφανός said

    70: Στο Διαδίκτυο βρήκα αυτό για τα «ταρζανικά»: http://turkoloji.cu.edu.tr/DILBILIM/muzaffer_malkoc_tarzanca.pdf (άρθρο στα τουρκικά, με μικρή περίληψη στα γερμανικά).

  73. # 71

    ούτε εγώ ξέρω !!

  74. # 71
    για δοκίμασε σαν απάντηση στο δικό μου σχόλιο

  75. sarant said

    Καλημέρα από μένα!

  76. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Kαλημέρα (πέσ’ την κι ας πέσει χάμω…)

    @72, ευχαριστώ! Επιφανειακά το διέτρεξα αλλά συνώνυμα τα ana dilli και yabanci (χωρίς τόνο στο -i-) dilli, ενώ στις σημειώσεις και η δική μας Αθανασία Ιακωβίδου (1993) -της Τυβίγγης τότε, Θεσσαλονίκης τώρα.

  77. skolotourou said

    # 58, # 63 – και οι 2 είστε υπέροχοι!

  78. skolotourou said

    # 64 – άσε τους ύπνους και γράφε, ο λαός το απαιτεί!

  79. ΑΚ said

    Όχι μόνο ποιήματα αλλά και τραγούδια έχουν απασχολήσει οι καινούριες λέξεις και δη τα δάνεια, σε διάφορα επίπεδα
    πχ:
    – Mp3 – Φοίβος Δεληβοριάς […] και καινούργιες λέξεις ενώ θες να πεις […]

    – Ξενομανία – Κώστας Κοφινιώτης […] τι κι αν δε σκαμπάζουν / ούτ’ ελληνικά καλά καλά
    […] είναι ν’ απορήσεις / τέτοια λόγια σου μιλούν […]

    – Come with me για να τη βρεις
    – Λέξεις – Φοίβος Δεληβοριάς (πιο διαφορετικό)

  80. sarant said

    79: Σωστά. Και σε καθαρά γλωσσικό-γραμματικό επίπεδο, Η οδός του Κραουνάκη.

  81. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    71.>>Ποιος εραστής μπορεί ν’ αλλάξει τη ροή της θάλασσας;
    Είναι εραστής. Αλλάζει τη ροή της θάλασσας.
    (ποιητική αναιδεία)

  82. ΑΚ said

    80:
    η αλήθεια είναι πως η οδός, τις περισσότερες φορές που την ακούω, απλά συνδιάζεται τυχαία το άρθρο της με τις καταλήξεις. Πολλές φορές ο ίδιος άνθρωπος που λέε πχ. την οδός, πιο μετά λέει την οδού

  83. Γς said

    82:

    >πιο μετά λέει την οδού

    Της Ιερής Οδός

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: