Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Τα τάλιρα της κοιλάδας

Posted by sarant στο 24 Ιουνίου, 2021


Τάλιρα βεβαίως δεν υπάρχουν σήμερα, με την κυριολεκτική σημασία της λέξης. Μια από τις παράπλευρες συνέπειες της εισαγωγής του ευρώ πριν από 20+ χρόνια, ήταν και ότι έθεσε υπό αμφισβήτηση όλους τους όρους που υπήρχαν για να δηλώνουν διάφορες αξίες κερμάτων της εποχής της δραχμής: το δίφραγκο και το τάλιρο κυρίως, αλλά ακόμα και το δεκάρικο και το εικοσάρικο.

Βέβαια, η γλώσσα είναι συντηρητική. Κι αφού ακόμα επιζούν στην ομιλία μας οι παράδες (ή δεν επιζούν;) και τα φράγκα, που έχουν πάψει να ισχύουν εδώ και πολλές πολλές δεκαετίες, αιώνες μάλλον, λογικό είναι και το δίφραγκο και το τάλιρο να αντισταθούν για κάποιο διάστημα στην επίθεση του δίευρου και του πεντάευρου (εγώ τα κλίνω, και τα γράφω «δίευρο», «πεντάευρο»).

Τέλος πάντων, αφού ακόμα τα θυμόμαστε τα τάλιρα, καλό είναι να τους αφιερώσω το σημερινό άρθρο, στο οποίο, σας προειδοποιώ, θα πω μερικά πράγματα που τα έχω ήδη ξαναγράψει, αν και θα προσθέσω και πολλά καινούργια.

Το τάλιρο λοιπόν ήταν το κέρμα των πέντε δραχμών. Πρόκειται για δάνειο από το ιταλ. tallero ή από το βενετικό talaro, αλλά η ετυμολογία της λέξης μάς πηγαίνει αρκετά βορειότερα.

Tal στα γερμανικά είναι η κοιλάδα. Λοιπόν, στην κοιλάδα του Αγίου Ιωακείμ, που σήμερα βρίσκεται στην Τσεχία και λέγεται Jachymov, αλλά στη γερμανοκρατούμενη Βοημία λεγόταν Joachimsthal με την τότε ορθογραφία, υπήρχε ασήμι, από το οποίο έκοψαν το 1519 ωραία αστραφτερά ασημένια νομίσματα, που τα είπαν, όχι με πολλή φαντασία είναι η αλήθεια, Joachimsthaler. Τα νομίσματα αυτά είχαν, ως φαίνεται, μεγάλο σουξέ, και η συγκεκομμένη λέξη thaler περνάει στις άλλες γερμανικές διαλέκτους, και κατηφορίζει ως την Ιταλία, ως tállero, από την οποία την πήραμε κι εμείς, τάλιρο, αν και μπορεί ο δανεισμός όπως είπα να έγινε από τον βενετικό τύπο, αφού και στη χώρα μας υπάρχει ο τύπος «τάλαρο» που μπορεί να είναι παλιότερος.

Βέβαια, αν είστε οπαδοί του Γκας Πορτοκάλος, όπως η αείμνηστη κ. Τζιροπούλου, θα προτιμήσετε μιαν ελληνοπρεπή (παρ)ετυμολογία, και θα προσφύγετε στον ομηρικό «τάλαρο», που σημαίνει «καλάθι», λέξη που μάλιστα επιβιώνει σε διαλεκτικές μορφές και σήμερα (ταλάρια στην Ήπειρο και στην Κύπρο) -και αφού συμβαίνει τα μέτρα βάρους ή όγκου να χρησιμοποιούνται και για ονομασίες νομισμάτων, ποιος μας πιάνει, η παρετυμολογία είναι έτοιμη, κι αν κάποιος παρατηρήσει ότι κάνετε άλματα χιλιετιών τον προσπερνάτε αγέρωχα, τον ανθέλληνα.

Επιστρέφουμε στην επιστημονική ετυμολογία, που έχει να μας δώσει κι άλλα ταξίδια. Διότι το thaler δεν κατηφόρισε μονάχα στα μέρη μας. Αφού αποτέλεσε το πιο διαδεδομένο νόμισμα στη βόρεια Γερμανία και στις σκανδιναβικές χώρες, πέρασε και στα ολλανδικά ως daler και από εκεί το πήραν οι Εγγλέζοι ως dollar.

Οι Άγγλοι άποικοι στην Αμερική χρησιμοποίησαν τον όρο dollar για το ισπανικό ασημένιο πέσο, που ήταν ευρύτατα διαδεδομένο ως νόμισμα. Μετά τη νίκη της Αμερικάνικης Επανάστασης, το 1786 το dollar καθιερώθηκε ως όνομα του νομίσματος του νεαρού κράτους, ύστερα από πρόταση του Τόμας Τζέφερσον, επειδή ήταν όνομα ήδη γνωστό και, το σημαντικότερο ίσως, όχι βρετανικό.

Κι έτσι, «καλώς ήρθε το δολάριο», αλλά εμείς θα επιστρέψουμε στο τάλιρο.

Θα θυμηθούμε πρώτα μια ποιητική ετυμολογική μελέτη, του Ανδρέα Λασκαράτου, το ποίημα «Γιατί τα τάλαρα τα λένε τάλαρα«. Ο Διάολος, αφού έβαλε τον Αδάμ να χρεωθεί για ν’ αγοράσει στολίδια της Εύας, και προκάλεσε το προπατορικόν αμάρτημα, φεύγοντας τραγουδούσε:

Ως τόσο, ο Διάολος ήτανε φευγάτος,
κι επήαινε τραγουδώντας τα – λα – ρα.
κι ο Άδης ανάβλυαζε, χαρά γιομάτος,
κι ετραγούδα όλη μέρα: τα- λα- ρα!
Κι από ᾽κειό το τραγούδι τα, λα, ρα,
είπαν του εγκλήματος το σώμα: Τάλαρα!

Να προσέξουμε επίσης ότι το τάλιρο χρησιμοποιείται και σαν γενικός όρος για το χρήμα, συνήθως στον πληθυντικό. Λέμε για κάποιον «κολυμπάει στα τάλιρα» ή, πιο αθυρόστομα, «χέστηκε στο τάλιρο». Και ο Μανώλης ο Τραμπαρίφας έπρεπε να βάλει τη διπλή ταρίφα, διότι «απόψε που υπάρχουνε τα τάλιρα, βρε μάγκες θα οργώσουμε τα Φάληρα».

Για να πάμε λίγο πιο πίσω, ο Καραϊσκάκης είχε πλάσει τον όρο «Ταλαρίσιοι», που τον χρησιμοποιούσε μειωτικά για τους καλοπληρωμένους στρατιώτες ή αξιωματικούς, και κυρίως για τους Σουλιώτες του στρατοπέδου των Μεγάρων το 1827, που πληρώνονταν αδρά χωρίς να πολεμούν. Φυσικά, και οι άλλοι στρατιώτες και αξιωματικοί μισθοδοτούνταν, έστω και με πολλές καθυστερήσεις, κι αυτό το ήξερε ο Καραϊσκάκης όταν έκανε τη διάκριση. Μιλώντας στο σώμα του Παλαμηδιού: «Πάρετε από τον Φαβιέρον όσα δύνασθε, διά να εξοικονομείτε τους συντρόφους σας, προσέξατε όμως να φυλάξετε την υπόληψιν της πατρίδος και ημών, διότι σεις δεν είσθε Ταλαρίσιοι». Και λίγες μέρες πριν από τον θάνατό του, άρρωστος, ξέσπασε στον Κώστα Βλαχόπουλο που του είχε ζητήσει βοήθεια, κατηγορώντας τον «ότι οι στρατιώται του είναι όλοι άνανδροι, διότι είναι Ταλαρίσιοι» και: «Τι ενόμιζον οι Ταλαρίσιοι και πού επήγαιναν; Δεν ήξευραν ότι είναι πόλεμος και θα φονευθούν και θα πληγωθούν; … Ότι κανένας τους Ταλαρίσιους δεν τους βοηθεί, διότι κανένας με τάλαρα εδώ δεν αγωνίσθηκε, ούτε αγωνίζεται». (Παρέθεσα το σχετικό λήμμα από το βιβλίο μου «Το ζορμπαλίκι των ραγιάδων». Βλέπουμε πως από τότε τα τάλαρα ήταν γενικός όρος για το χρήμα).

Την ομοιοκαταληξία τάλιρο και Φάληρο τη χρησιμοποίησε και ο Λευτέρης Παπαδόπουλος στο τραγούδι «Το φεγγάρι πάνωθέ μου«: Το φεγγάρι πάνωθέ μου ασημένιο τάλιρο / Και με το κορίτσι Θε μου πάμε για το Φάληρο». Στο δημοτικό σχολείο Παλαιού Φαλήρου λέγαμε κι ένα αλλο στιχάκι: Σ’ αγαπώ, σ’ αγαπώ, πού με βάζεις; Πάνω σ’ ένα τάλιρο. Κι αν πέσω από το τάλιρο; Μας διαβάζει η μαμά μου.

Θα πείτε κι άλλα «ταλαρίσια» στα σχόλιά σας, οπότε να μην κουράζομαι εγώ. Ας αναφέρω μόνο τον Λαλάκη τον εισαγόμενο που καμάρωνε ότι κάθε τζούρα από το ξένο του τσιγάρο ήταν «παφ και τάλιρο».

Και κλείνω με το ερώτημα: υπάρχουν σήμερα τάλιρα; Μ’ άλλα λόγια, λέμε σήμερα «τάλιρο» το (χαρτονόμισμα, πλέον) των 5 ευρώ; Ή έστω, το χρησιμοποιούμε γενικότερα;

Έβαλα το ερώτημα αυτό στο Τουίτερ: Χρησιμοποιείτε εσείς προσωπικά τη λέξη «τάλιρο» (ή τάλληρο) για το χαρτονόμισμα των 5 ευρώ ή γενικότερα για τα χρήματα;

Και το 54,7% όσων απάντησαν (ήταν 444 συνολικά) είπαν ότι Ναι, τη χρησιμοποιούν. Θα πείτε, απάντησαν μονάχα άνθρωποι της κλάσης μου. Όχι όμως, είχα φροντίσει να βάλω διαχωρισμό ηλικίας στα 45 χρόνια, και οι περισσότεροι που απάντησαν δήλωσαν κάτω των 45. Και το «Ναι στο τάλιρο» υπερίσχυσε και στους κάτω των 45 (33,3-28.2) αλλά και στους άνω των 45 (21.4%-17.1%).

Οπότε, υπάρχουν ακόμα τάλιρα!

 

154 Σχόλια προς “Τα τάλιρα της κοιλάδας”

  1. Καλημέρα!

  2. Προσπαθώ να βρω μιαν άσεμνη λέξη να ομοιοκαταληκτεί με το τάλιρο και δεν βρίσκω. Οπότε μένω με την απορία…

  3. π2 said

    Στα φρασεολογικά του τάλιρου, συχνό το «να στο κάνω ταλιράκια;», να στο εξηγήσω αναλυτικά.

    Και ναι, χρησιμοποιώ το τάλιρο για το χαρτονόμισμα.

  4. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    2 Η λέξη που ομοιοκαταληκτεί είναι πάλι Φάληρο, αλλά πιο πριν έχει ρήμα.

    3 Ναι μπράβο!

  5. dryhammer said

    Καλημέρα!
    Χρησιμοποιώ και τους δυο όρους (αλά κέφα ή όπως μου βγει) καί Πεντάευρο καί Τάλιρο.

    0> …στον ομηρικό «τάλαρο», που σημαίνει «καλάθι»…
    Τα καφάσια, ιδίως τα μεγάλα πλαστικά της μαναβικής που συχνά τα λέμε τελάρα, υποθέτω πως δεν έχουν σχέση (από το τέλι ίσως;)

    3. παλιότερα ήταν «να στο κάνω πενηνταράκια;» αλλά βλέπεις ο πληθωρισμός… [Στη ευρωεποχή δεν έχω ακούσει αντίστοιχο του στιλ «να στο κάνω πχ σέντσια»]

  6. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    3, 4
    Φάληρο είναι η λέξη αλλά με δύο -λ- 🙂
    ________________

    Τάληρο βεβαίως το πεντάευρο, έτσι όπως το γράφω.
    Για το δίευρο λέω «δω μου δυό γιούργια».
    Τάληρα λένε/λέγανε και τις ροχάλες.
    Ο Μίσσιος γράφει για κάποιον πλούσιο «ταλαριούχος».

  7. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Καλημέρα δεν είπα, αλλά τι περιμένατε από χτήνος?

  8. sarant said

    5 Όχι, το τελάρο είναι άλλο, ιταλικό

  9. Κουνελόγατος said

    Αυτό με τη μαμά το κάνω κι εγώ. Μαμά είναι αυτή. Και χρησιμοποιώ το τάλιρο για το χαρτονόμισμα. Αλλά και δεκάρικο, εικοσάρικο, πενηντάρικο κλπ. Καμιά φορά λέω και φράγκο ή δίφραγκο.

  10. dryhammer said

    Για το χασισοτάλιρο τι λέει ο Κόρτο*;

    Τα τάλιρα του ’30 τα ξέρω (κάπου έχω κάνα δυο). Πρόλαβα του Παύλου, του Κων/νου, εκείνο το χουντικό με τον Πήγασο , και το ταλιράκι της εικόνας. Σπάω το κεφάλι μου αλλά δεν θυμάμαι ενδιάμεσο (μεταξύ Πηγάσου και του μικρού).

    —————-
    * του σλανγκρ τόγραψα εγώ και με ψυχραιμότερο μάτι το κόβω ολίγον γτπ.

  11. Voyageur autour de la chambre said

    Καλημέρα.
    Δεν χρησιμοποιώ το τάλιρο για το πεντάευρο, γιατί δεν μου πάει η λέξη για χαρτονόμισμα.

  12. LandS said

    Μπορεί κάποιος ρε παιδιά να βρει εκείνη τη σκηνή στο «Λατέρνα, φτώχεια και φιλότιμο» με τους Φωτόπουλο και Αυλωνίτη να μετράνε τα χρήματα της αμοιβής που βρήκαν τη Καρέζη και, σύμφωνα με την επιθυμία του Αυλωνίτη, την είχαν εισπράξει σε τάληρα.
    Επίσης εκείνη με τον Χορν στο «Αλίμονο στους Νέους» που παζαρεύει το παντελόνι του στον παλαιοπώλη;

  13. ΓΤ said

    Επί δραχμών, τρισάθλιοι ταρίφες έκαναν τη γνωστή στρογγυλοποίηση του ταλίρου (και όχι μόνο). Σε μία κούρσα, φέρ’ ειπείν, των 795 δρχ. σου έλεγαν «οχτώ κατοστάρικα». Αυτός ήταν ο λόγος για τον οποίο τότε πλάστηκε για αυτή τη φάρα ο χαρακτηρισμός «ταλιροφονιάς», που επιβιώνει μέχρι σήμερα.

  14. LandS said

    Αν και ακόμα χρησιμοποιώ τις εκφράσεις «δεν αξίζεις δεκάρα», «δώσε δυο δραχμές παραπάνω κακομοίρηιιι», και τις λέξεις φράγκο και δίφραγκο για τα μονό(δύ’)ευρα, τη λέξη τάλιρο την έχω παροπλίσει.

  15. ΣΠ said

    Καλημέρα.

    12

  16. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    13# Κάπου έχει ένα ωραίο σχετικό ο Σουρούνης. Είναι στο περίπτερο και έχει κάνει ένα λογαριασμό 495 δρχ, όπως του είπε ο περιπτεράς. Του δίνει πεντακοσάρικο και περιμένει τα ρέστα ενώ ο περίπτερος τον κοιτάει περίεργα. «Εφόσον δεν τόλμησε να πει πεντακόσιες, δεν δικαιούνταν το τάληρό μου».

  17. Δεν πρέπει να κάνουμε την ετυμολογική προέκταση και για το δολλάριο;

  18. ΣΠ said

    Μπα, δεν λέω πια τάλιρο. Πεντάευρο λέω.

  19. Το είδα. 🙂

  20. sarant said

    11 Χμμ… δεν έχεις άδικο

  21. LandS said

    15 Μπράβο!

  22. ΣΠ said

  23. dryhammer said

    …από κινηματογραφικό συνειρμό…

    δεν θα ήταν καλύτερος τίτλος «Τα τάλιρα της εύφορης κοιλάδας»; [παρόλο που, κι εύφορη να ήταν(δεν ξέρω), μετά το ασήμι θα έγινε νταμάρι]

  24. nikiplos said

    12, 15 και η ταλιροθεραπεία αναφέρεται στο βίντεο!

  25. ΣΠ said

    Οι ομογενείς στις ΗΠΑ τα δολάρια τα λένε τάλιρα.

  26. nikiplos said

    Είχε δίσκο ο Χάρυ Κλυν αρχές 80ς, όπου σε μια φάση έλεγε:
    -κι όταν μπούμε στην ΕΟΚ?
    -Θα χεστούμε στο τάλιρο!
    Εγώ είχα παρακούσει ραμόνι και νόμιζα πως η έκφραση του μάγκα ήταν: «θα χεστούμε στο Φάλιρο».

  27. Alexis said

    Καλημέρα.
    Το λέω καμιά φορά και τάλιρο αλλά συνήθως πεντάευρο.

    #0: και θα προσφύγετε στον ομηρικό «τάλαρο», που σημαίνει «καλάθι», λέξη που μάλιστα επιβιώνει σε διαλεκτικές μορφές και σήμερα (ταλάρια στην Ήπειρο και στην Κύπρο)
    Επιβιώνει και ατόφια. Στο Ξηρόμερο «τάλαρο» (αρσενικό, ο τάλαρος) λένε το ξύλινο βαρέλι του τυριού.

  28. nikiplos said

    πιο συχνά χρησιμοποιούμε το δεκάρικο για το δεκάευρο. Το ταλιράκι δεν έχει πια μεγάλη αγοραστική αξία τι συναλλαγή να κάνεις?

  29. Παναγιώτης Κ. said

    Ωραίο το σημερινό ταξίδι!

    Εκείνο τον καιρό, προ ευρώ,… όπου ο λαϊκατζής πουλάει τραπεζομάντιλα επαναλαμβάνοντας: «τρία τάλιρα, τρία τάλιρα».Η …αφελής γιαγιά νομίζοντας ότι παζαρεύει βγάζει και του δίνει ένα εικοσάρικο!
    «Πάρε αυτό και…πολλά σου πέφτουν» του λέει και φεύγει με το τραπεζομάντιλο παραμάσχαλα… 🙂

  30. Κουτρούφι said

    Δεν θέλω κούκλα μου ποτέ να μου παραπονιέσαι
    αφού υπάρχουν τάληρα γιατί στεναχωριέσαι
    1946

    ταλαράς
    Πού ξέρεις αν καμιά φορά
    με κάμ’ η τύχη ταλαρά
    και την κόρη σου πλανέψω
    και για νύφη τη γυρέψω

    Από σιφνέικα κάλαντα του 1910

  31. Παναγιώτης Κ. said

    @16. Υπάρχει άραγε προγραμματάκι στις ταμειακές που να κάνει…επιτήδειες στρογγυλοποιήσεις;
    Τη Δευτέρα του Αγίου Πνεύματος βρεθήκαμε μια παρέα με 7 άτομα στον Βοϊδομάτη στο μαγαζί που είναι δίπλα στο ποτάμι στην Κλειδωνιά, για πέστροφα ψητή.
    Έρχεται ο λογαριασμός 139,4€ δηλαδή 20 € το άτομο. Σύμπτωση; Δεν το έψαξα.
    Τη στρογγυλοποίηση δεν τη φαντάζομαι μόνο προς τα πάνω αλλά και προς τα κάτω…
    Πάντως μείναμε ευχαριστημένοι!

  32. Alexis said

    Άσχετο με το σημερινό αλλά καλό και επίκαιρο:

    Αφιερωμένο στον Μπλογκ! Να το επισυνάπτει ως φωτογραφικό υλικό όταν μιλάει για τις «άθεες δικτατορίες» του 😎

  33. […] Τάλιρα βεβαίως δεν υπάρχουν σήμερα, με την κυριολεκτική σημασία της λέξης. Μια από τις παράπλευρες συνέπειες της εισαγωγής του ευρώ πριν από 20+ χρόνια, ήταν και ότι έθεσε υπό αμφισβήτηση όλους τους όρους που υπήρχαν για να δηλώνουν διάφορες αξίες κερμάτων της εποχής της δραχμής: το δίφραγκο και το τάλιρο κυρίως, αλλά ακόμα και το… — Weiterlesen sarantakos.wordpress.com/2021/06/24/thaler/ […]

  34. Παναγιώτης K. said

    @0. Και αείμνηστη και κ.(υρία) Τζιροπούλου;

  35. sarant said

    30 Μπράβο, ταλαράς ο πλούσιος

    25 Άραγε το λένε και οι νέοι;

  36. Κιγκέρι said

    “Πέντε κρίκοι, ένα τάλιρο, για περάστε παρακαλώ, πλούσια δώρα” !

  37. sarant said

    34 Μπράβο, πολύ καλό παράδειγμα για το ότι δεν έχει νόημα η απαγόρευση του να αποκαλείς κύριο ή κυρία κάποιον πεθαμένο.

  38. ΓΤ said

    Για πιατελούα Σαββάτου

    Παραιτήθηκε ο Μπαλάσκας από το ΔΣ των… Harvard Alumni.
    Απολαυστική φωτό, με «σας δηλώνω πως σήμερα … δηλώνω …» και υπογραφίδι «ο παραιτών»

  39. Pedis said

    Τάληρο δεν έλεγαν το πεντοχίλιαρο;

    (Ωραίο άρθρο.)

  40. dryhammer said

    ΑΣΧΕΤΟ ΑLERT! ΑΣΧΕΤΟ ΑLERT! ΑΣΧΕΤΟ ΑLERT!

    Πέρασε στο ντούκου. Σήμερα το θυμήθηκα κι αναρωτήθηκα. [άμα τα ξεχνάμε κι εμείς, πως να τα θυμούνται οι νέοι που δεν …]

  41. papathm said

    Το 1833, όταν δημιουργήθηκε η Δραχμή (σε αντικατάσταση του Φοίνικα), η ισοτιμία που ορίστηκε ήταν το ένα πέμπτο του ιταλικού τάλιρου. Με άλλα λόγια: πέντε δραχμές ίσον ένα τάλληρο.
    Αυτή ήταν η επίσημη πρώτη του τάλιρου στην Ελληνική πραγματικότητα. Και για αυτό τα τάλιρα τα είπαμε τάλιρα.

    To ιταλικό τάλιρο ή tallero είχε επικρατήσει ανεπίσημα για λίγο όταν απαγορεύτηκε δια νόμου, επί Όθωνος, η χρήση Οθωμανικών νομισμάτων.

    Το τάλιρο ως «τάλαρο» έχει εμφατική παρουσία σε ένα σημαντικό έργο της νεοελληνικής λογοτεχνίας, το διήγημα του Κωνσταντίνου Θεοτόκη «Η τιμή και το χρήμα» του 1914 (που έγινε το σήριαλ της Τ.Μαρκετάκη «Η τιμή της Αγάπης» το 1984)

    Στο έργο αυτό ο άξονας της ιστορίας είναι τα τάλαρα που πρέπει να δοθούν ως προίκα, ενώ η φράση «ανάθεμά τα τα τάλαρα!» επαναλαμβάνεται συνεχώς ως επωδός.

  42. Καλημέρα!

    Εγώ έχω την απορία πώς συνδέθηκε το τάλιρο με την αξία «5».

  43. Alexis said

    Εκφράσεις και λέξεις με μονάδες νομισμάτων που δεν υπάρχουν πια:

    -Χέστηκε στο τάλιρο
    -Δε δίνω φράγκο
    -Άφραγκος
    -Αδέκαρος
    -Απένταρος
    -Θα πέσει το παραδάκι
    -Παραλής
    -Παραδόπιστος
    -Τέρμα τα δίφραγκα
    -Φραγκάτος
    -Φραγκοφονιάς
    -Δεν θα πάρεις δεκάρα τσακιστή
    κ.ά.

    Περιέργως με δραχμές υπάρχουν ελάχιστα, αν και ήταν το εθνικό μας νόμισμα για πάρα πολλά χρόνια.

  44. Alexis said

    #42: Δόθηκε η απάντηση ακριβώς από πάνω!

  45. ΓΤ said

    43@
    δραχμοφονιάς

    αλλά και, όπως έγραψε ο Λάμπρος @126|08.07.2013, «δραχμοκίλερ» 🙂

  46. ΘΝΣ said

    Ταλιρο, ταλληρο, ή ταληρο?

  47. #44: Ε, ναι! Ο γνωστός Μερφογκαντέμης, που δεν κάνει αρκετά ριφρές πριν γράψει 😂

  48. Avonidas said

    Καλημέρα.

    Εγώ λέω τάλιρο το κέρμα των 5 ζλότυ, που ‘ναι μεγάλο και στρογγυλό 🙂

    Άσχετο: ο Ταλλεϋράνδος έχει κάποια συγγένεια με το τάλιρο;

  49. Corto said

    Χαίρετε!

    10 (Dryhammer): Καθόλου άστοχο δεν είναι το λήμμα σου στο slang. Κατά την γνώμη μου έχει βάση το συλλογιστικό σου, διότι πράγματι οι τιμές θα ήταν πάντα υπό διαμόρφωση. Ξέρουμε βέβαια αναφορές για ποσότητα και για τιμή «ένα τάληρο», αλλά και αυτό με το σχήμα δεν αποκλείεται. Εν πάση περιπτώσει επειδή όλο αυτό είναι υπό διερεύνηση, μπορούμε να επανέλθουμε.

    Θυμήσου και αυτό:

    https://sarantakos.wordpress.com/2016/05/13/mousmoula-2/

    Σχόλια 29, 42, 43 (και τα σχετικά)

  50. sarant said

    41 Ωραίο σχόλιο και απαντάει και στο 42.

    Κάποιος είχε σκεφτεί ότι τάλιρο βγαίνει από το πεν-τάλιρο. Αλλά δεν.

    46 Τα δάνεια απλογράφονται, άρα τάλιρο.

  51. ΓΤ said

    Και ασφαλώς, στο κοντινό 1978, στο «Λούνα Παρκ» του Γιάννη Δαλιανίδη, η «Τούλα» (Κάτια Αθανασίου, θ. 2018) με το «Πέντε κρίκοι, ένα τάλιρο, γιά περάστε παρακαλώ, πλούσια δώρα!»

  52. ΓΤ said

    36, 51@

    Κιγκεράκι, σόρι, τώρα είδα το #36 😦

  53. papathm said

    #48
    O Ναπολέων για τον (υπουργό του) Ταλλεϋράνδο: «vous êtes de la merde dans un bas de soie» που σημαίνει «είστε σκ… σε μεταξωτή κάλτσα».

    Στο οποίο απάντησε ο Ταλλεϋράνδος (απόντος του Ναπολέοντα): «Quel dommage, Messieurs, qu’ un aussi grand homme ait été si mal élevé». Δηλ. τι κρίμα που ένας τόσο μεγάλος άντρας έχει τόσο κακή ανατροφή.

  54. ΚΑΒ said

    Φέρμας :πολλά τάλαρα

  55. nikiplos said

    Στο βιβλίο του Θεοτόκη που αναφέρθηκε πιο πάνω γράφεται.
    «κ’ ένα καΐκι σαν αυτό πόχασε στοιχίζει τετρακόσια τάλαρα», όπου κανείς μπορεί να δει την αξία που είχε το τάλαρο εκείνη την εποχή. Υπάρχει και το φράγκο, που λογικά πρέπει να εννοεί τα ναπολεόνια, που ήταν ασημένια.

    Βέβαια τα ακριβά νομίσματα προορίζονταν για αποθησαύριση, δηλαδή όχι για επενδύσεις (που θα έλεγε κι ο Λάμπρος – λείπεις φίλε, φανερώσου) αλλά αποκλειστικά για σχηματισμό θησαυρού που θα κληρονομηθεί στην επόμενη γενιά.

    Και ο ιερέ­ας Εμμ. Παντουβάς αναφέρει στη διαθήκη-του (1691), ότι έχει στην κασέλα-του 500 τσεκίνια βενετικά, 146 ντόπιες ισπανικές και 100 ούγγαρα. Κ. ΜΕΡΤΖΙΟΣ, «Πέντε διαθήκαι…», σ. 377-378. – Στο κατάστιχο ομολογιών, νομισμάτων και πραγμάτων του Μητροπολίτη Ιγνάτιου (1801) καταγράφονται και τα εξής νομίσματα: 400 φλωριά βενετικά, 500 τάλαρα, 42 ρουμπιέδες του φουντουκλιού, 12 του ζερμακουπίου, 22 νουσφιέδες πολιτικοί, 9 ακέραια, 92 νουσφιέδες μισίρικοι, 13 ακέραια, 1 ρωμαϊκόν, 1 διπλόν της ρεγκίνας, 1 παπαλίνικον, 1 βενέτικον και 1 φουντουκλί. Σ.Β. ΚΟΥΓΕΑΣ, «Ο Μητροπολίτης Μονεμβασίας-Καλαμάτας Ιγνάτιος ο Τζαμπλάκος», Πελοποννησιακά 2 (1957)167. -Παραθέτουμε τέλος «τα όσα άσπρα ευρέθησαν εις την κασέλα του Μαστρογεώργη λαγού. 1821 Μαΐου 2. Βυτίνα.
    Μπεσιλίκια 154 τάλληρα ρίγας 63 τάλληρα κολόνας 263 Βενετικά 8 ματζάρικα Ντούπιαις 2 κάρτα 3 Ογδοο ντούπιας 1 μαχμουντιέδες 5 κάρτα 3 φουντούκια 9 Πολιτικά 10 μυσήρικα 28 του εβδομήντα 3 του ενενήντα 13 ρουμπέδες 322 εκατοστάρες 50 διπλόγροσα 29 μονόγροσα 23 ξηντάρες 7 μπεσλίκι 1 και κάρτο 1 τάλληρα 10 βαρύζια 13 μαχμ. 1 ψιλούς παράδες».
    Αξιο επισήμανσης είναι ότι δεν αναφέρεται ο αριθμός των «ψιλών παράδων», αποσιώ­πηση που μπορεί να αποδοθεί στην απαξία του μικρού αυτού νομίσματος.
    (από εδώ: ΚΈΝΤΡΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΏΝ ΕΡΕΥΝΏΝ ΕΘΝΙΚΟΎ ΙΔΡΎΜΑΤΟΣ ΕΡΕΥΝΏΝ ΕΥΤΥΧΙΑ Δ. AIATA Φλωρια δεκατέσσερα στένουν γρόσια σαράντα Η κυκλοφορία των νομισμάτων στον ελληνικό χώρο, 15°ζ-19°ς αι. )

    Επομένως σήμερα μπορεί το τάλιρο να είναι φθηνό νόμισμα (ιδίως εκείνο της δραχμούλας) κάποτε όμως ήταν ενδεικτικό πλούτου, σαν να έβγαζε κανείς σήμερα πεντακοσάευρο ας πούμε.

  56. Αγγελος said

    (42) Η δραχμή του Όθωνα ήταν ασημένια και είχε περίπου το βάρος της αρχαίας Αττικής δραχμής, με αποτέλεσμα να ισοδυναμεί περίπου με 0,90 φράγκα. Ο Αμπού σχολιάζει κάπου ότι θα ήταν ευκολότερο για όλους να είχε υιοθετηθεί απευθείας το φράγκο, πράγμα που έγινε επί Γεωργίου Ά, νομίζω το 1867.

  57. ΓιώργοςΜ said

    Καλημέρα!
    Στο πνεύμα της οικονομικής στενότητας της εποχής το άρθρο… Χάθηκε ένα θέμα για τα πετσετάκια (=πεντοχίλιαρα, εξήγηση για κανέναν περαστικό πιτσιρικά); Έτσι, να θυμηθούμε το παλιό ΠΑΣΟΚ, το ορθόδοξο, τότε που δέναν τα σκυλιά με τα λουκάνικα, να ξαλεγράρουμε λίγο; 😛

    37 Δεν είναι απαγόρευση, είναι απλά λάθος 😀 Εξακολουθώ να μην καταλαβαίνω σε τι μπορεί να ασκήσει κυριότητα ένας μακαρίτης…

  58. Alexis said

    Εγώ έχω την απορία πώς προέκυψε το φράγκο στη λαϊκή γλώσσα να είναι συνώνυμο (περίπου) της δραχμής και του χρήματος γενικότερα.
    Σίγουρα θα έχει συζητηθεί κάποια στιγμή εδώ αλλά δεν θυμάμαι.

  59. Κιγκέρι said

    Παπαδιαμάντης, Η Σταχομαζώχτρα:

    […] Και ταύτα λέγων προσεπάθει να συλλαβίση τας λέξεις: ten pounds sterling, άς έφερε χειρογράφους η επιταγή.
    – Sterling, είπε· sterling θα σημαίνη τάλληρον, πιστεύω. Η λέξις φαίνεται να είναι της αυτής ετυμολογίας, απεφάνθη δογματικώς.
    Και επέστρεψε το γραμμάτιον εις χείρας του κυρ-Μαργαρίτη.
    – Αυτό θα είναι, είπε, και επειδή υπάρχει επί της κεφαλίδος ο αριθμός 10, θα είναι χωρίς άλλο γραμμάτιον διά δέκα τάλληρα. Το κάτω–κάτω, οφείλω να σας είπω ότι δεν γνωρίζω από χρηματιστικά. Εις άλλα ημείς ασχολούμεθα, οι άνθρωποι των γραμμάτων.[…]

    –Και δεν είναι μικρό πράγμα αυτό, να σε χαρώ, είναι δέκα τάλλαρα. Να είχα δέκα τάλλαρα εγώ, παντρευόμουνα.
    Είτα εξηκολούθησε:
    – Μα τι να σου πω; σε λυπούμαι, που είσαι καλή γυναίκα, κι έχεις και κείνα τα ορφανά. Να κρατήσω εγώ ενάμισυ τάλλαρο διά τους κινδύνους που τρέχω, και για τα οχτώμισυ πλιά … Και για νάμαστε σίγουροι, μη γυρεύης κολονάτα, να σου δώσω πεντόφραγκα, για νάμαστε μέσα… Οχτώμισυ πεντόφραγκα λοιπόν … Α!.. ξέχασα…
    Τουναντίον, δεν είχε ξεχάσει· απ’ αρχής της συνεντεύξεως, αυτό εσκέπτετο.
    – Ο συχωρεμένος ο Μιχαλιός, κάτι έκανε να μου δίνη, δεν θυμούμαι τώρα…
    Και επέστρεψεν εις το λογιστήριόν του.
    – Μα κ’ εκείνος ο τελμπεντέρης ο γαμπρός σου, μου έφαγε δυο τάλλαρα θαρρώ…

    https://www.sansimera.gr/anthology/587

  60. Βρήκα τι να γράψω και σήμερα.
    Ήταν λέει ένας δάσκαλος Γερμανός, ονόματι Neumann, και από τον πολύ ουμανισμό το εξελλήνισε σε Neander, «νέος άνδρας». Με κάποιο τρόπο το χωριό που ζούσε ή μάλλον ολόκληρη η κοιλάδα μετονομάστηκε προς τιμήν του: Νεάντερταλ. Μαντέψατε τι βρέθηκε εκεί.
    https://en.wikipedia.org/wiki/Neandertal_(valley)
    https://en.wikipedia.org/wiki/Joachim_Neander

  61. Alexis said

    Ωχ, την πάτησα κι εγώ, δεν ανανέωσα και είχε ήδη γράψει την εξήγηση ο Άγγελος στο #56 🙂

    Να συμπληρώσω για λόγους πληρότητας και τις ωραίες λεξιπλασίες πετροδολάρια και ναρκοδολάρια

  62. Τάλιρα λέγανε τα μεγάλα ασημένια δολλάρια που ισοδυναμούσαν με το ασημένιο πεντόδραχμο πριν Μαρεζίνης αλλάξει την ισοτιμία από 1: 5 σε 1: 30

    Στην γλώσσα της μαγκιάς τα τάλιρα τα λέγανε και κουτσουράκια όπως μας πληροφορεί ο Τσιφόρος

    Πάντως γενικά, πολλοί κάποτε κάνανε τους λογαριασμούς τους σε τάλιρα όπως στο παζάρεμα του άσματος :

  63. ΓΤ said

    Γνωστός ταλιροφονιάς, κατά Κώστα Βαξεβάνη, ο Άδωνις…

    https://www.documentonews.gr/article/o-adwnhs-diafhmizei-en-mesw-pandhmias-mathhmata-me-5-sthn-ellhnikh-agwgh

  64. sarant said

    60 Και βέβαια είχα σκοπό να το αναφέρω κι αυτό αλλά το ξέχασα. Κοντά στο Ντίσελντορφ ήταν.

  65. dryhammer said

    49. Ευχαριστώ.

    43.τέλος. Ίσως εκείνο το -χμ- της δραχμής δεν δίνει βολικά σύνθετα. [Είχαμε το μόνο νόμισμα που εμπεριέχει το «Άχ, μή!» και το ξενερώσαμε χάριν του εύρους]

  66. Κιγκέρι said

    Ωπ!

    Και σ’ αυτό εδώ έχει τη ρίμα Φάληρο/τάλιρο:

  67. # 62

    Σ΄αυτό το άσμα πάντως τα βρίσκουν στην τιμή, δέκα τάλιρα !!

  68. Τι ήταν;
    Είναι ακόμα –και επισκέψιμο– το κτήμα του Νόιμαν (Νεάνδρου). Πήγαμε εκδρομή με το λύκειο του Ντίσελντορφ.
    Απλά να πούμε πως γράφεται Neandertal ενώ σε μη γερμανικά βιβλία σπελάρεται Neanderthal, με την παλιότερη γερμανική ορθογραφία.

  69. Pedis said

    Ωχωχωχ!


    -Στη διεθνή πολιτική σκηνή έχουμε τις περιπτώσεις Τραμπ, Όρμπαν κ.α., πέρασε αυτό θα έλεγε κανείς και στην Ελλάδα;

    Κατά την αποψή μου, εκτός από τον τραμπισμό και τον ορμπανισμό μπορούμε να συμπεριλάβουμε και το φαινόμενο του μητσοτακισμού.

    Όλο αυτό είναι ένα ενιαίο ιδεολογικό φαινόμενο, το οποίο έχει διαφορετικές εθνικές εκφάνσεις. Στις ΗΠΑ είναι τραμπισμός, στην Ουγγαρία είναι ορμπανισμός, στην Ελλάδα είναι μητσοτακισμός, στην Τουρκία είναι ερντογανισμός και πάει λέγοντας. Ιδεολογικά μιλώντας.

    -Ποια ειναι η ουσία αυτής της ιδεολογίας;

    Κατ εμέ, ειναι ο λαϊκιστικός νεοσυντηρητισμός. Αυτή είναι η ουσία που υπάρχει στην ιδεολογική πλατφόρμα και του Τραμπ και του Όρμπαν και του Μητσοτάκη. Και όχι αυτήν την περίοδο μόνο που είναι πρωθυπουργός, αλλά και πριν που ήταν στην αξιωματική αντιπολίτευση.

    Είναι επίσης ο Μπορίσοφ στην Βουλγαρία, ήταν ο Φάρατζ στη Βρετανία, ο Μπολσονάρο στη Βραζιλία. Έχει πολλά πρόσωπα, τα οποία όμως δεν είναι ταυτόσημα. Το κοινό όμως σε όλες αυτές τις ιδεολογικές πλατφόρμες είναι ο λαϊκιστικός νεοσυντηρητισμός. Δηλαδή η συνάρθρωση νεοφιλελεύθbερων πολιτικών με έναν ακραίο πολιτικό και ηθικό συντηρητισμό, με οξύ εθνικιστικό και λαϊκιστικό λόγο. Αυτός είναι ο πυρήνας.

    Γιώργος Πλειός: Η φόρμουλα της παραποίησης μιας είδησης είναι πάρα πολύ απλή

    (Νικοκύρη, σκοπεύεις να κάνεις βιβλιοκριική του συγκεκριμένου, να μας ενημερώσεις για το τι λέει παραμέσα;)

  70. ΓΤ said

    Κάποιοι από αυτούς που έπαιζαν «Θανάση» 5.000 δρχ. το «καπέλο», μιλούσαν για παρτίδα «ταλιρίσια».

    Επίσης, στα φρασεολογικά του ποδοσφαίρου, όταν μία ομάδα κερδίζει έχοντας σκοράρει 5 γκολ: κατά το «έριξε πεντάρα», εμείς οι αληταράδες λέμε «έριξε τάλιρο».
    Η Νάπολι έριξε τάλιρο στη Λάτσιο (5-2, 22.04.2021)
    Στα δικά μας, θυμόμαστε το τάλιρο που έριξε ο ΠΑΟΚ στον Ατρόμητο (5-1, 23.12.2019)

  71. Triant said

    Καλημέρα.

    Προσωπικά, όχι μόνο λέω φράγκο, δίφραγκο, τάλιρο, δεκάρικο, εικοσάρικο και κατοστάρικο, αλλά ξέθαψα και τα πενηνταράκι, δεκάρα και εικοσάρα. Αλλά δεν είμαι πιά κάτω από 45 🙂

    Συμπτωματικά και οι άγγλοι είχαν (έχουν;) το fiver.

  72. Κιγκέρι said

    70: Είδες βρε που στεναχωριέσαι; Να, εγώ αυτά δεν τα ξέρω! 🙂

  73. Voyageur autour de la chambre said

    @41
    Πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες!
    Είχα όμως την εντύπωση ότι η «Τιμή της αγάπης» της Μαρκετάκη ήταν ταινία, όχι σήριαλ.

  74. Triant said

    70:
    Είπες ΠΑΟΚ και τάλιρο και κοίτα τι θυμήθηκα 🙂

    02/03/1986 Παναθηναϊκός – ΠΑΟΚ 5-0
    31/05/1992 Παναθηναϊκός – ΠΑΟΚ 5-1
    07/03/1993 Παναθηναϊκός – ΠΑΟΚ 5-0.
    01/12/1996 Παναθηναϊκός – ΠΑΟΚ 5-0
    10/03/2001 Παναθηναϊκός – ΠΑΟΚ 5-2

    Σε κάποια από αυτά ήμουνα μέσα.

  75. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Αυτά τα νομισματικά λέγονται και για να περιγράψουν πλήθος ανθρώπων, πχ στη διαδήλωση ήτανε κάνα τάληρο/δεκάρικο/διχίλιαρο κόσμος.

  76. dryhammer said

    75. …και μια μούτζα νοματαίοι

  77. Νεσταναιος said

    25. Το έλεγαν αλλά όχι πιά.

    Η ετυμολογία λειτουργεί στο «τάλιρο» και μας οδηγεί σε μια έννοια με πολλές συνεκδοχικές σημασίες
    αλλά τώρα πιά δεν έχει κανένα νόημα επειδή η λέξη δεν άντεξε στον χρόνο.

    34. Ξεχάστηκαν τα εισαγωγικά. Αείμνηστη «Κυριά Τζιροπούλου». Και τίποτα άλλο τώρα πιά.

  78. papathm said

    #73
    Σωστή επισήμανση. Η «Τιμή της Αγάπης» ήταν ταινία του 1984 που το 1987 διασκευάστηκε σε μίνι σειρά για την ΕΡΤ.
    Από τις καλύτερες στιγμές της ελληνικής τηλεόρασης.

  79. Georgios Bartzoudis said

    (α) Η περιουσία της οικογένειας Εμμανουήλ Παπά υπολογίζονταν σε 300 χιλιάδες «δίστηλα ταλληρα» [Αυστρίας]. Εξοπλίζοντας επαναστατικά σώματα και πολεμώντας τόσο στη Μακεδονία (ο ίδιος) όσο και στη Χαμουτζία (οι γιοι του Ιωάννης, Αθανάσιος, Νικόλαος, Αναστάσιος) ξόδεψαν τα πάντα. Επέζησε μόνο ο Αναστάσιος που «πέθανε στην ψάθα», όπως και οι άλλοι απόγονοι.

    (β) «Σ’ αγαπώ, σ’ αγαπώ, πού με βάζεις; Πάνω σ’ ένα τάλιρο. Κι αν πέσω από το τάλιρο; Μας διαβάζει η μαμά μου».
    # Να και το Μακεδονικό της ημέρας:
    – Πουλύ-πουλύ σ(ι) αγαπώ
    – Πού μι βάειζς;
    – Πάν στου παπά την πατηρίκα!
    – Κι αν πέσου;
    – ‘Φας τ’ παπά την …. [σσσς…, φικριέτι μανιά μ’!]

  80. ΓΤ said

    74@

    Μπράβο, ρε μαν, που θυμήθηκες αυτές τις συγκινητικές σβουριχτές 🙂

  81. spyridos said

    «Εγώ τραβιέμαι με τον κάθε αλήτη για είκοσι τάλιρα»

  82. Το 1/5 του ιταλικού τάλιρου μου θυμίζει την ιστορία με τα 32 bits, μπορεί να την έχω ξαναπεί.

    Σε μια άλλη ζωή που λέει και ο Νικοκύρης, ήμουν κι εγώ Μεταλλειολόγος, στην διαδικασία της εξειδίκευσης στον προγραμματισμό. Αγόραζα λοιπόν από τον Παπασωτηρίου το περιοδικό «Windows Tech Journal» του οποίου η τιμή ήταν, όπως έγραφε, «$4 (32 bits)», το οποίο ήταν αρκετά πιασάρικο, γιατί εκείνη την εποχή τα 32μπιτα (καταναλωτικά) μηχανήματα ήταν πολύ χάι τεκ ακόμα, τα περισσότερα ήταν 16μπιτα.

    Τελικά ανακάλυψα ότι το μπιτ ήταν ισοδύναμο με το 1/8 του δολλαρίου:

    «Two bits is commonly understood in America to be one quarter. The word “bit” long meant, in England, any coin of a low denomination. In early America, “bit” was used for some Spanish and Mexican coins that circulated and were worth one-eighth of a peso, or about 12 and one-half cents. Hence, two bits would have equaled about 25 cents.»

    Άρα 4 δολλάρια = 32 bits!

  83. ΣΠ said

    12
    Η σκηνή με τον Χορν στο 58:33. https://mixdrop.co/f/9n79x1krh3n8qg6

  84. sarant said

    82 Περιοδικά, είδος υπό εξαφάνιση.

  85. ΣΠ said

  86. ΣΠ said

  87. ΣΠ said

    86
    Και μελοποιημένο.

  88. Γιάννης Κουβάτσος said

    74,80: Μέσα κι εγώ στα περισσότερα (στις 2/3/1986 εξοδούχος φαντάρος, εκπληκτική γκολάρα του Ρότσα)…Το μόνο κακό, ρε παιδιά, είναι ότι πέρασε εικοσαετία από το τελευταίο τάλιρο.☺

  89. GeoKar said

    Αφού ρωτάτε, θα σας πω πως λέω εγώ για το ευρώ: Μόνο το 1 το λέω ευρώ (ή ευρό, αγαπητέ Νικοκυρη). Όλα τα υψηλότερης αξίας, για μένα είναι δίφραγκο, τάλιρο, δεκάρικο, κ.ο.κ. – π.χ στον περιπτερά για τσιγάρα: «συγγνώμη, αλλά εχω εικοσάρικο». Για τα κέρματα μικρότερης αξίας, όμως, λέω λεπτά – π.χ. 10λεπτο.

  90. Πέπε said

    > στην επίθεση του δίευρου και του πεντάευρου (εγώ τα κλίνω, και τα γράφω «δίευρο», «πεντάευρο»)

    Τι πα’ να πει εγώ; Προφανώς και κλίνονται, άλλωστε όλοι τα κλίνουν, ακόμη κι αν παραλόγως τα γράφουν με ωμέγα. Τέτοιες συνθέσεις είναι αυτονόητο ότι δίνουν ελληνικές (ή εξελληνισμένες) κλιτές λέξεις. Αν κάποιος τα λεπτά τα λέει σεντς, ποτέ δε θα διανοηθεί να πει δίσεντς, πεντάσεντς. Δυνητικά θα μπορούσε να πει δίσεντσο, πεντάσεντσο.

    Το πεντάευρο ναι, το λέω τάλιρο. (Επι δραχμών βέβαια λέγαμε και το πεντοχίλιαρο τάλιρο.) Λέω επίσης άσσο (το μονόευρο), δίφραγκο, δεκάρικο, εικοσάρικο, πενηντάρικο. Για τα κέρματα, να πω την αλήθεια, δεν έχω προσέξει τι λέω, πάντως τα μονοψήφια (1, 2, 5 λεπτά) τα λέω συλλήβδην μπακίρια.

  91. Οπωσδήποτε γίνονται συζητήσεις όπου χρησιμοποιούμε τα ονόματα των νομισμάτων. Μπορούμε να καταγράψουμε κάποια από αυτές με τις πραγματικές συνθήκες διεξαγωγής της;

  92. Γιάννης Ιατρού said

    29: Παναγιώτη,
    δεν το θυμάσαι καλά. Ένας κουτσός ήταν, που καθόταν στα σκαλάκια μιάς εκκλησίας, κρατούσε κάτι εικονισματάκια και φώναζε στους περαστικούς/επισκέπτες που δεν του δίνανε και μεγάλη σημασία…
    – Το Χριστό σας και την Παναγία σας με ένα τάλιρο

  93. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Γειά σας.

    Ἂν δὲν κάνω λάθος, αὐτὸ δὲν ἔχει μπεῖ.

  94. spyridos said

    41 , 73

    Το 80 πρέπει να έγινε το σήριαλ της ΥΕΝΕΔ «Για την τιμή και το χρήμα»
    https://tinyurl.com/pr377hbe

    και το 1984 «η τιμή της αγάπης» της Μαρκετάκη

  95. spiridione said

    41 κτλ. Μερικές διευκρινίσεις:
    – Με το διάταγμα του 1833 η τιμή 1/5 (για την ακρίβεια 1/5,78) είχε οριστεί προς όλα τα τάλιρα – «Γερμανικὰ τάληρα, ὡς τὸ Θηρεσιανὸν καὶ ἄλλα Αὐστριακὰ Βαυαρικὰ καὶ λοιπὰ τάληρα». Ιταλικό τάλιρο δεν υπήρχε ένα, αλλά πολλά, μήπως εννοείς το ισπανικό τάλιρο, το περίφημο κολονάτο ή δίστηλο; Ως προς αυτό η αξία η αξία του 1/6.
    – Τα τάλιρα, όπως και διάφορα άλλα ξένα νομίσματα, δεν είχαν επικρατήσει ανεπίσημα για λίγο, αλλά βάσει του διατάγματος του 1833 γίνονταν κατ’ εξαίρεση δεκτά στα εθνικά ταμεία (και πρακτικά σε όλες τις συναλλαγές). Βέβαια, η εξαίρεση αυτή οριζόταν προσωρινή, αλλά όμως διάρκεσε μερικές δεκαετίες.
    https://el.wikisource.org/wiki/%CE%A6%CE%95%CE%9A_2_%CE%91%CE%84_-_22.02.1833/%CE%A0%CE%B5%CF%81%CE%AF_%CE%B4%CF%81%CE%B1%CF%87%CE%BC%CE%AE%CF%82
    Επίσης, η διατίμηση αυτή των ξένων νομισμάτων ήταν πλημμελής, δηλαδή ήταν υπερτιμημένη η αξία των ξένων νομισμάτων με αποτέλεσμα οι λίγες ελληνικές δραχμές που είχαν κοπεί να έχουν εξαφανισθεί από την αγορά. Οι συναλλαγές γίνονταν με ξένα νομίσματα και η δραχμή είχε μόνο λογιστική αξία.

    Αλλ’ εκτός τούτων, ενώ διά του ειρημένου νόμου του 1833 ανεγείρετο, ούτως ειπείν, το οικοδόμημα του ημετέρου νομισματικού συστήματος, λεληθότως πως υπεσκάπτοντο συνάμα και τα θεμέλια αυτού διά τινος εν τω αυτώ Νόμω παρεισφρησάσης διατάξεως καθ ‘ ήν επετρέπετο προσωρινώς και η κυκλοφορία των αλλοδαπών χρυσών και αργυρών νομισμάτων επί τη βάσει πλημμελούς αυτών διατιμήσεως, ένεκα δ’ αυτής εφυγαδεύθη ολόκληρον σχεδόν το ποσόν του εκ του δανείου του 1833 εκκοπέντος εθνικού νομίσματος, αντικατασταθέν υπό των νυν παρ ‘ ημίν κυκλοφορούντων ξένων νομισμάτων, του ημετέρου νομίσματος αναχωνευθέντος εις τα νομισματοκοπεία της Ευρώπης. Ούτω δε ή νομισματική ημών μονάς, η δραχμή, δεν υφίσταται πλέον πράγματι αλλά κατέστη νόμισμα ιδανικόν, χρησιμεύουν απλώς ως μέσον λογιστικής αναγωγής των τε ξένων νομισμάτων και της των πραγμάτων αξίας.
    Το νέον νομισματικόν σύστημα, υπό Ευθ. Κεχαγιά, 1875
    https://anemi.lib.uoc.gr/php/pdf_pager.php?filename=%2Fvar%2Fwww%2Fanemi-portal%2Fmetadata%2Fa%2F8%2F2%2Fattached-metadata-475-0000015%2F196506.pdf&rec=%2Fmetadata%2Fa%2F8%2F2%2Fmetadata-475-0000015.tkl&do=196506.pdf&width=386&height=569&pagestart=1&maxpage=63&lang=en&pageno=8&pagenotop=8&pagenobottom=1

  96. Μυλοπέτρος said

    Ξεροσφυρη
    Στον Κάμπο υπάρχει το Ταλαρος όπου και το εργαστήριο του υπέροχου ούζου Τετερη. Θα ξέρεις βεβαίως και το δίστιχο «παμενε στο Ταλαρος που χορεύει ο γάδαρος». Για την προέλευση της λέξεις έχω ακούσει διαφορες εκδοχές μεταξύ των οποίων και αυτη του καλαθιού. Τώρα μαθαίνω για την ομηρική προέλευση της λέξης. Ξέρεις τίποτα σχετικά;

  97. Γιάννης Κουβάτσος said

    «Εμπειρίκος, ο τιμωρός της ασφάλτου» του Γιάννη Βαρβέρη:
    «Το καλοκαίρι η νύχτα πέφτει απάνω σου γυναίκα ιδρωμένη κι απρόσεχτη. Νύχτα όπως νύστα. Νύστα και νικοτίνη. Νύχτα λοιπόν θα πει ένα τάλιρο που σου ’πεσε στην Γ’ Σεπτεμβρίου κι ευθύς και μ’ εκατόν σαράντα το κάναν τ’ αυτοκίνητα ένα με την άσφαλτο. Στη Χέυδεν στη Φερρών οι νάιλον επιβάτες περιμένουν να επιβιβαστούν στα σκουπιδιάρικα. Για μια στιγμή στον αέρα υπερισχύουν τα πορτοκαλόφλουδα κι ελπίζεις. Λες, τώρα θα κάνουμ’ έρωτα σε κήπο εσπεριδοειδών. Μετά, η άπνοια πάλι. Ώσπου διέρχεται θεία παιδίσκη κι είναι γκοφρέ κι είναι σοκολατόχρους κι όλο το βράδυ εσύ παιδεύεσαι να σκίσεις το περιτύλιγμα. Έτσι ξεχνάς το δόλιο τάλιρό σου – και καλύτερα. Οι κότες που έσκαψαν καταμεσής του δρόμου με το νυχάκι τους καμιά δε γλίτωσε. – Πετάχτηκες Ανδρέα εσύ ραλίστα τιμωρέ, εσύ με τη φρενιτιώδη Τζάγκουαρ και τις διαμέλισες.»

  98. Πουλ-πουλ said

    97.
    Πάντα ωραίος ο Βαρβέρης.
    Τον γνώριζα παιδιόθεν, πηγαίναμε στο ίδιο σχολείο.

  99. Πισμάνης said

    Και ταλιρο και δεκάρικο και εικοσάρικο και πενηντάρικο.

  100. sarant said

    95 A μπράβο!

    90 Δεν έχεις δει να γράφουν «του πεντάευρω»;

    87 Δεν το ήξερα!

  101. Πάνος με πεζά said

    Δεν ξέρω αν κάποιος προσέθεσε και το τραγούδι του Ζήκου, «Τάλιρα μόνο έντεκα, με τιςκρατήσεις δέκα». Από τα πιο ωραία θέματα του ελληνικού σινεμά, και μάλιστα έκπληξη, του Γιώργου Μουζάκη !

  102. # 74

    να σου θυμίσω καιγώ την σημερινή κατάσταση συ΄λλόγων που ζουν με τις προ ετών φαντασιώσεις και σήμερα τουςς «φτύνει» και ο Μήτογλου ;

    Η ΑΕΚ είναι…βασίλισσα της Ευρώπης, σεμνά όχι όπως ο Αρης που είναι παγκόσμιος…αυτοκράτωρ (!!) ο δε παναθηναϊκός είναι …εξάστερος κι αν ξανακάνει ξαστεριά να μου το πεις και μένα

    Βλέπεις πως ευγενικά δεν σου μίλησα για ποδόσφαιρο και…Γιοβάνοβιτς-ευτυχώς συμβόλαιο μόνο για ένα χρόνο, σκέφτονται την υγεία των αθλητών.

  103. dryhammer said

    96. Ό,τι ξέρεις ξέρω, πλην του ότι τόσο ο Τέττερης παίρνει -ττ- όσο και το Τάλλαρος -λλ-.

  104. aerosol said

    #69
    Ενδιαφέρον το άρθρο και τα λόγια του Πλειού. Προσωπικά βρίσκω ακραία την ταύτιση Τραμπ, Φαραντζ, Μπολσονάρο με Μητσοτάκη. Το επιχείρημα που την στηρίζει απλά περιγράφει τι εστί λαϊκή Δεξιά και πια χαρακτηριστικά είχε πάντα. Ομοιότητες υπάρχουν (ίδιοι και συγκεκριμένοι οι μηχανισμοί) αλλά σημαντικές ακρότητες δεν τις μοιράζονται όλοι.

    Γενικότερα βρίσκω πως μιλώντας για fake news ξεχνάμε πως με άλλους όρους δεν είναι παρά ένα κλικ παραπάνω από το στάνταρ που βλέπουμε σε πολλές «έγκυρες πηγές» δημοσιογραφίας -ούτε ο Πλειός λέει τίποτα γι αυτό. Υπάρχει ιστορία, παρελθόν και παρόν, στο πόσο οι εντονότεροι πολέμιοι των fake news είναι αυτοί που απλά θέλουν τα fake news να τα ελέγχουν οι ίδιοι. Συνήθως το κάνουν κομψότερα και πιο ήπια από τους γκάου που βρίσκει πια κανείς παντού, όμως όχι μόνο δίδαξαν τους γκάου αλλά (κυρίως) με αυτή την τακτική δημιούργησαν αηδία στο κοινό για τις παραδοσιακές μορφές ενημέρωσης.

    Πρόσφατο δείγμα από τον ΣΚΑΙ:
    1. «Ο Χ έκανε την πολύ κακή δήλωση Τάδε!»: Βασικός πυρήνας της είδησης είναι πως η δήλωση Τάδε είναι πολύ κακή. Οι λόγοι δεν εξηγήθηκαν.
    2. Ηχογράφηση 3 δευτερολέπτων με την δήλωση Τάδε, κομμένη στα μισά μιας πρότασης. Ο Χ μπορεί να μίλαγε μια ώρα, απομονώθηκαν 3″ μισής πρότασης.
    3. Σχόλιο από Αδωνη Γεωργιάδη, που «επιβεβαιώνει» (ως… ανεξάρτητος ειδικός;) πως η δήλωση Τάδε ήταν όντως πολύ κακή!
    4. Τέλος της (μη) είδησης.

    Είναι φανερό πως σκοπός δεν ήταν η ενημέρωση αλλά η σπίλωση αντιπάλου και η δημιουργία εντυπώσεων και αρνητικών συναισθημάτων στο κοινό, που παραμένει απληροφόρητο αλλά με την ψευδαίσθηση πως έχει άποψη. Αυτές είναι οι… πραγματικές ειδήσεις σε αντίθεση με τα fake news. Θα μπορούσα να αναφέρω άπειρα παραδείγματα, κάμποσα πολύ πιο επικίνδυνα. Επί της ουσίας η μόνη διαφορά με τα fake news είναι πως αυτά δεν δημιουργούνται μόνο από πάνω αλλά και από την βάση -άρα δεν τα ελέγχει πλήρως η εξουσία- και συνήθως είναι πιο σουρεαλιστικά και παράλογα. Δεν διασπείρουν την επιθυμητή προπαγάνδα αλλά πάνε κάμποσα άτσαλα βήματα παραπέρα, δημιουργώντας πιο ανεξέλεγκτο περιβάλλον.

    Συνεπώς κάθε κουβέντα για fake news που δεν περιλαμβάνει ανάλυση των «real news» μου φαίνεται μισή, έως και ύποπτη. Αναλόγως ύποπτη ή μισή μου φαίνεται κάθε αναφορά στην επιστροφή του εθνικισμού, του υπερσυντηρητισμού, της alt right, του νεοφασισμού, του λαϊκισμού κλπ, όταν ΔΕΝ περιλαμβάνει τις κοινωνικές πιέσεις, την ανασφάλεια, την φτωχοποίηση του Δυτικού κόσμου που τα γεννάει. Όποτε κάποιος πέφτει από τα σύννεφα με όλα αυτά τα φαινόμενα ή είναι βλάκας ή μας δουλεύει.

    Οπότε: ποιοί ειδικοί και ποιοί επιστήμονες, με ποιά κριτήρια, θα κατονομάσουν τα fake news, και με ποιούς τρόπους θα τα απομονώσουν από ποιά έγκυρα νέα; Με νόμους και μεθόδους που θα επιβάλλουν ποιοί; Δυστυχώς είναι αστείο και όντως περιγράφει μια λογοκρισία «για το καλό μας». Ανά περίπτωση μπορεί να είναι όντως για καλό, μα η πόρτα που ανοίγει χωράει πολλούς.

  105. Σύμπτωση: Alexis (58) και Κιγκέρι (59) με Σταχ(τ)ομαζώχτρα…

  106. Τάλλαρος, επώνυμο διαδεδομένο και στην Πρέβεζα. Οικογένεια δημοσιογράφων.

  107. leonicos said

    εγώ τα κλίνω, και τα γράφω «δίευρο», «πεντάευρο

    εννοεται δεν πρωτοτυπεις

  108. spiridione said

    Την εποχή που διαδραματίζεται η Τιμή και το χρήμα είχαν απαγορευτεί (από το 1875) τα ξένα αργυρά νομίσματα, δηλ. και τα τάλαρα, πλην αυτών της ΛΝΕ (δηλ. γαλλικά φράγκα). Επίσης, από το 1885 είχε επιβληθεί αναγκαστική κυκλοφορία τραπεζογραμματίων, δηλαδή χαρτονομισμάτων μη μετατρέψιμων. Πιθανόν τα τάλαρα στο βιβλίο να είναι αναχρονισμός ή να θεωρείται μόνο λογιστική μονάδα υπολογισμού του χρήματος.
    Υπάρχει μια ωραία σκηνή που μπερδεύονται φράνκα, τάλαρα, δεκάρες και τελικά η πληρωμή γίνεται με χαρτονομίσματα.

    «Τι απογίνηκε η ζάχαρη;» την ερώτησε με χαμηλή φωνή.
    «Είναι φυλαμένη» του αποκρίθηκε καθίζοντας απέναντί του.
    «Τα πράματα ησυχάσανε· απόψε θά ‘ρθουμε να την πάρουμε· εξόν α θα τήνε βαστάξεις η αφεντιά σου.»
    «Μπα, μπα, παιδί μου! Μια δυο λίτρες μοναχά να μου δώσετε γιατί σας εγλύτωσα. Η αρχή δεν παίζει. Μπα, μπα, μπα… Και πάλε, αν εσύφερνε… ειδέ σας τη βγάζω στην πόρτα και τήνε παίρνετε. Πόσο την πουλάτε;»
    «Μισό φράνκο;»
    «Μπα, μπα! Πάρτε τήνε! Μισό φράνκο πουλιέται ελεύτερα σ’ όλα τα μαγαζιά τσ’ εξοχής, κ’ έρχονται κάθε στιγμή φορτωμένα τ’ αμάξια απ’ όξω· τρεις δεκάρες είναι πλερωμένη.»
    «Ούτε ο ναύλος του καϊκιού! Γι’ αγάπη σου ας είναι σαράντα πέντε.»
    «Δε μου πρέπει να βγάλω κ’ εγώ δύο τάλαρα; θα την πάρω στη χώρα, θα την πουλήσω λίγη λίγη· στ’ αρχοντικά, εκεί που γνωρίζω· θα κιντυνέψω, θα κοπιάσω, μπορεί και να πάθω. Ωχ! Καλά που κάθομαι και πέλαγα γυρεύω. Όχι, δεν την παίρνω.»
    «Ας είναι στα σαράντα· βγάζουμε τα έξοδα.»
    «Πόση είναι;»
    «Πενήντα πέντε οκάδες, πάει να πει λίτρες εκατόν πενήντα πέντε· το όλο εξήντα δύο φράνκα.»
    «Έτσι την έζιασα και γω.» Και λέγοντας αυτά εσηκώθηκε, άνοιξε στην άκρη της κάμαρας ένα συρτάρι του κομού της και τού ‘φερε το χρήμα.
    «Με διάφορο» της είπε παίρνοντας τα χαρτονομίσματα.

  109. spiridione said

    Και κάτι σχετικό
    https://ejournals.epublishing.ekt.gr/index.php/mnimon/article/viewFile/8280/8374

  110. leonicos said

    Απέφευγα τη λέξη τάληρο κι επί δρχμων, όχι απολύτως, ούτε με ξένιζε αν την ακουγα. Προτιμούασα το πεντάδραχμο. Το παραπάνω ήταν φυσικά δεκάρικα και εικοσάρικα, όχι δεκάδραχμα, για να μη μου βάλετε θερμόμετρο.

    Αν την έχω χρησιμοποιήσει τυχαια για το πεντάευρο; Δεν το αποκλείω, για συντομία. Αλλά δεν θα ενοχληθώ αν το ακούσω, ισως όμως το καταγράψω (στο μυαλό μου)

    Το Βρε Μανώλη (Μανόλη) Τραμπαρίφα ήταν το αγαπημένο τραγούδι του (late δυστυχώς) αδελφού μου ὀταν ήταν ηταν μικρός, και τον λέγαμε Τραμπαρίφα.

    Γι’ αυτό αποφεύγω να χρησιμοποιώ τη λέξη ‘ο ταρίφας’ για τους ταξιτζήδες. Κάτι μου χτυπάει στην ψυχή.

  111. leonicos said

    102

    Η ΑΕΚ είναι…βασίλισσα της Ευρώπης, σεμνά

    Το είπε και ο Τζι, ο ορκισμενος μου αντίπαλος. Τι άλλο θέλω;

    Γι’ αυτό κατάντησα να αγαπώ τον ΠΑΟΚ.

    Αθλητικά και πάσης Ελλάδος

  112. Ηρακλειτος said

    «… Ταληρα μονο 11… με τις κρατησεις 10… Δεν φτανουνε για παρτη μου και θελω και γυναικα…» χαχαχαχα

  113. Ηρακλειτος said

    @101

    Απιστευτο, την ιδια στιγμη το ανεβασαμε !!!

  114. ΚΩΣΤΑΣ said

    Το firefox όλο πέφτει όταν μπαίνω στο ιστολόγιο. Συμβαίνει με άλλους αυτό;

  115. aerosol said

    Μόλις μπήκα με firefox, χωρίς πρόβλημα. Σου το κάνει και με άλλες σελίδες ή ιστολόγια wordpress;
    Θα μπορούσε να φταίει κάποιο add on ή ακόμα κάτι τυχαίο που ίσως φύγει αν το βγάλεις και το ξαναπεράσεις.

  116. aerosol said

    ΠΡΟΣΟΧΗ: Εννοείται, σώζοντας πάντα τα bookmarks σου!

  117. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Αξίζει χίλια τάλιρα
    μικρή μου η ματιά σου
    μα δεν αξίζει μια δραχμή
    η άπονη καρδιά σου

    παλαιά μαντινάς 🙂

  118. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Το ταληράκι
    Γιαννη Β.Ιωαννίδη/Αργ.Κουνάδη/Νινή Ζαχά

  119. ΚΩΣΤΑΣ said

    15 -16
    Ευχαριστώ, μάλλον πρόβλημα Η/Υ, το κάνει και στο CHROME.

  120. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    41

  121. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    120 Ταληρούμπες!

  122. Κιγκέρι said

    101, 112: Σας είχε προλάβει ο Δημήτρης Μαρτίνος στο 93, αλλά ήταν πολύ διακριτικός ! 🙂

  123. Κιγκέρι said

    Κι επειδή εγώ δεν είχα προλάβει ποτέ την αρχή-αρχή της ταινίας, σήμερα την είδα και τις τρεις φορές!

  124. loukretia50 said

    Τζα!
    Τι σχέση μπορεί να έχουν τα τάληρα με τα παρακάτω?
    (ναι, έρχονται σεντονάκια που δε θάθελα να σφηνώσω σε σοβαρή συζήτηση)
    Η απατηλή λάμψη του χρυσού και της ματαιοδοξίας θαμπώνουν τη διψασμένη για προβολή ατάλαντη που έχει άποψη για όλα και προβαίνει σε δηλώσεις που σίγουρα θα κάνουν αίσθηση.
    Το βρίσκω πιο αισχρό κι απ΄το τσίρκο των ΜΜουέδων

    Με λένε Φόνι
    Σαν τη γιαγιά, καλέ, την Περσεφόνη!
    Μα η δική μου άποψη μετράει
    Ψυχαγωγεί και σας ενημερώνει

    Με τις άλλες γυναίκες δεν είμαι όμοια,
    Άλλη κουλτούρα, άλλα ήθη
    Εγώ, αξίζω ιδιαίτερα προνόμια
    καμία σχέση με το κάθε κουτορνίθι
    που πλέκει στον αφέντη της εγκώμια
    Και είναι δούλα – για κυρά ποτέ δεν πείθει!
    Και δικαιώματα αξιώνει
    Χα!

    Η γυναίκα πρέπει νάναι θηλυκό
    Κοκέτα, λαμπερή, φίνα, στολίδι
    Της γοητείας να κατέχει το παιχνίδι
    Μια γκέισα με πνεύμα πρακτικό

    Να είναι έπαθλο για τον αρσενικό
    Κι εκείνος σκλάβος στη δική της τη σαγήνη
    Σε σκηνικό ονειρικό, μόνο για κείνη.

    Ο άντρας είναι ο δυνατός κι αφεντικό
    Αν τη λατρεύει, κάθε πρόβλημα θα λύνει

    Κι αν ρόλο θέλει αποκλειστικό
    Και σχέση σοβαρή κι εμπιστοσύνη
    Να της φορέσει ένα λουσάτο νυφικό

    Με τα νερά του να πηγαίνει – βασικό!
    Στο σπίτι πρέπει να επικρατεί γαλήνη
    Κι αν ο άντρας πολλά λούσα δεν εγκρίνει
    Να βρίσκει τρόπο για να κάνει εφικτό
    αυτό που πράγματι επιθυμεί εκείνη

    Νάναι για κείνον το αιώνιο θηλυκό
    Κυρά δική του στην καρδιά του και στην κλίνη
    Τις σκέψεις της ποτέ να μην προδίνει
    Η δύναμή της να ’ναι όπλο μυστικό
    Και τότε άξια γυναίκα του θα γίνει

    (Μου διαφεύγει η χρονολογία- μάλλον και ο αιώνας!)

  125. Στο τέλος της ημέρας, κυριολεκτικά, συνειδητοποιώ ότι παραμένει εδώ ένα μυστήριο: γιατί τάληρο να λέγεται *ειδικά* το πεντάδραχμο;

  126. loukretia50 said

    Ακολουθεί βιντεοσκοπημένη απαγγελία – δραματοποιημένη παρουσίαση – κατάθεση ψυχής της ευαίσθητης περσόνας κατ’ απαίτηση των followers.

    Με λένε Φόνι
    Κι από μικρή με συναρπάζουν δολοφόνοι
    Νοιώθω συγκίνηση αγνή, ηδονική
    Και δε χορταίνω να τους βλέπω στην οθόνη

    Άντρες ωραίοι, αθλητικοί, ρομαντικοί…
    Κι είναι καθένας μια φιγούρα τραγική
    Έρμαιο πάθους που ξεσπάει και λυτρώνει
    Με μια κορύφωση πολύ θεατρική

    Αξιολάτρευτος ο άντρας που λυγίζει
    Αν η καρδιά του σα γυαλί ραγίζει
    Φλόγα ο πόνος, το κορμί του πυρακτώνει
    Κι αγέρωχα το θάνατο ατενίζει…

    – … των άλλων!
    – Παρντόν? Cut!

    Κι ο δυνατός ο άντρας μια στιγμή θολώνει
    Η τόση αγάπη ανταπόκριση αν δε βρει
    Και γίνει η σχέση αδιέξοδη, πικρή
    Κι αν δεν αντέχει πια το δράμα που βιώνει
    Και υποφέρει από της ζήλειας το κεντρί…

    Αχ! την ευαίσθητη ψυχή του φαρμακώνει
    Το δήμιό του εκείνος τιμωρεί

    – Τι λες μωρή?
    – Σκασμός! Cut
    Πάμε παρακάτω, ρίξε λίγο δάκρυ στο δεξί μάτι, προσοχή στο ρίμελ

    – Η αγωνία τον εξουθενώνει
    Κι εκείνη αδιάφορη και επικριτική
    Η αφοσίωσή της υποκριτική
    Το βλέμμα πάγος, σα λεπίδα τον καρφώνει

    (Μουσική από 10η εντολή, κατά προτίμηση αυτό)

    Τον πνίγει τ’ άδικο , ανάστημα ορθώνει
    Και παρασύρεται, ξεχνάει τη λογική
    Απελπισμένος, το μαρτύριο τελειώνει
    Με μία πράξη καθαρά ευσπλαχνική

    Με συντριβή ομολογεί την τεχνική
    Δεν άντεχε ματιά ικετευτική.
    Τα χέρια του με αίμα δε λερώνει
    Και φυσικά, ειλικρινά το μετανοιώνει
    Γιατί προέχει η μέριμνα η γονική

    Αυλαία?
    Ή θα μας πει κι άλλα?

  127. loukretia50 said

    Αχ! ξέχασα το λινκ!
    Anyway, περνάμε σε λαϊκό νταλκαδιάρικο :

    Τη σκότωσε γιατί την αγαπούσε
    (Μά’στα! Να μην ξέρεις από πού να φυλαχτείς).

    Δική του πάντα, νέα, ποθητή
    Φοβήθηκε πως θα τον παρατούσε
    Ανυπεράσπιστο συνεπιμελητή (δις)

    Ο μορφονιός ο ντόπιος το φυσούσε
    Και της ξηγιόταν πάντοτε ντιρέκτ
    Μα τους καλούς του τρόπους δεν ξεχνούσε

    (Ιπτάμενος και τζέντλεμαν)
    Δεν την τεμάχισε , δε θατανε κορέκτ

  128. spyridos said

    125

    Μου φάνηκε καλή και πιστευτή η εξήγηση του 41

  129. spyridos said

    Ετσι Λουκρητία.

    Πήρες φόρα
    Μπράβο.

  130. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @122,112,101. Κιγκέρι, εὐχαριστῶ.

    Δὲν ἔχει σημασία ποιὸς τὸ ἔγραψε νωρίτερα. Σημασία ἔχει ποὺ τὸ σκεφτήκαμε καὶ οἱ τρεῖς σχεδὸν ταυτόχρονα. 🙂

  131. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Γειά σου, Λοῦ, μὲ τὰ ὡραῖα σου!

  132. aerosol said

    #126
    «Με λένε Φόνι
    Κι από μικρή με συναρπάζουν δολοφόνοι
    Νοιώθω συγκίνηση αγνή, ηδονική
    Και δε χορταίνω να τους βλέπω στην οθόνη»

    Λου μας τσάκισες με το καλημέρα -και τα cut!

  133. eran said

    Έλεγε ο πατέρας μου : ‘ψάχνεις γωνία στο τάλιρο».

  134. Μαρία said

    Για να γράψω κι εγώ κάτι τώρα που διάβασα το άρθρο.
    Τη λέξη τάλαρο την έχω συνδέσει με τον Έμπορο της Βενετίας σε μετάφραση Αλ. Πάλλη. Μαθήτριες γυμνασίου πήγαμε να δούμε την παράσταση του περιοδεύοντος ΚΘΒΕ με Θάνο Κωτσόπουλο στο ρόλο του Σάιλοκ. Μας έμεινε η ατάκα του που την επαναλαμβάναμε τις επόμενες μέρες: «Τρεις χιλιάδες τάλαρα …καλό».

    Πεντάευρο λέω.

  135. Alexis said

    #36: «Πέντε κρίκοι ένα τάλιρο δύο κρίκοι δυο δραχμές
    Αχ και να ‘ν’ οι κρίκοι βέρες για να κάνουμε χαρές»

    Κάτια Αθανασίου, η «Τούλα» του Λούνα Παρκ
    Δεν πίστευα ότι θα υπάρχει στο ΥΤ, κι όμως:

  136. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα, άρτι αφιχθείς από συνεστίαση με παλιούς συμμαθητές … λυκείου!

  137. Πέπε said

    @100

    > Δεν έχεις δει να γράφουν «του πεντάευρω»;

    Κύριε ελέησον. Όχι, δεν το έχω δει, και σε καμία περίπτωση δεν το έχω ακούσει. Μα πού ζω τελικά;

    (Αττικόκλιτα κι έτσι; τροπικός του Αιγόκερω;)

  138. Πέπε said

    @100:

    > Δεν έχεις δει να γράφουν «του πεντάευρω»;

    Κύριε ελέησον! Όχι, δεν το έχω δει και σίγουρα δεν το έχω ακούσει. Άκου κει, αττικόκλιτο το πεντάευρω (τροπικός του Αιγόκερω κι έτσι)…

  139. loukretia50 said

    Spyridos
    Νάσαι καλά! Ελπίζω να έχεις βασίλισσα -μέλισσα!
    Ασχολείσαι ακόμα με ζωγραφική? https://sbirky.ngprague.cz/en/dielo/CZE:NG.O_5736
    Κάποια πράγματα είναι διαχρονικά…
    —————
    Κατά τη γνώμη μου το χειρότερο που μπορούν να πάθουν οι εξαρτημένοι του ίματζ είναι η γελοιοποίηση.
    ΥΓ. Είσαι στη χώρα που κρατάει την κόρη μου ένα χρόνο μακριά και θα την επιστρέψει – αν όλα πάνε καλά! – μισοεμβολιασμένη! Χρειάζονται 5 βδομάδες λέει για τη β΄δόση!

    Δον, πάντα με τον καλό το λόγο!
    Σου αφιερώνω κάτι τρυφερούλι, https://youtu.be/iDrUA8F7Vn8 Η Μαριάν το έγραψε για τη μητέρα της.

    Aerosol
    Φλίτατε, σ’ ευχαριστώ, πολλές αφιερώσεις θα σου ταίριαζαν.
    Μια πρώτη ιδέα, επειδή μ’ αρέσει που παίζει με το
    Cry for love – crime for love https://youtu.be/yz8b7GaYcFg
    Νομίζω ότι κι εσύ δεν περίμενες να τα μάθεις από τη σειρά!
    Και ομότιτλο https://youtu.be/wI9vzh7CZIw από έναν παλιόφιλο!

  140. loukretia50 said

    Κι αυτό το βίντεο – και τραγούδι https://youtu.be/80_-HBI2PU0 θα ποστάριζα
    The Black Heart Procession – Sympathy Crime

    όχι ό,τι πιο τρυφερό για καληνύχτα, αλλά το φεγγάρι είναι υπέροχο!

  141. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    136. Ήταν κανένας πολιτικός; 🙂

    Στην υπόγα / Κ. Μπέζου 1930
    …και τον ανάβει η Κυριακούλα
    που `χει τάλιρα και τσιγαριές στη ζούλα

  142. aerosol said

    #139
    Ω, μερσί! Εκτιμώ και τα δυο αλλά, όσο νά’ναι, τρέφω μια ιδιαίτερη αγάπη στον… παλιόφιλο.
    Το τρίτο δεν το γνώριζα καν και χαίρομαι που το έμαθα!
    [Στο αραχνιασμένο μου μπλογκ, στο about, υπάρχει τρόπος επικοινωνίας. Αν θες στείλε μια γραφή, σκέφτηκα να σε ενημερώσω για κάτι -όχι και πολύ ενδιαφέρον, μην ενθουσιάζεσαι! 😀 ]

  143. spyridos said

    139

    Και εγώ τη Δευτέρα έκανα το δεύτερο, μετά από 5 βδομάδες.
    Ευχαριστώ για το λινκ.
    Σήμερα όμως μόνο φωτογραφίες.
    Η Σούζαν που είδε τις γυναίκες όπως κανένας άντρας δεν μπόρεσε.

    Στο σπίτι μόνο γυναίκες με ορίζουν και στις κυψέλες πάλι γυναίκες μου τραγουδούν.
    Σήμερα με τσίμπαγαν βέβαια, είχε συννεφιά και ήταν τσαντισμένες.
    Τώρα με την πρεσβυωπία δεν μπορώ να δω την μάνα (βασίλισσα), την φαντάζομαι μόνο.
    Και είναι ομορφότερη.

  144. Γιάννης Κουβάτσος said

    Του «πεντάευρω» ούτε εγώ το έχω ακούσει. Το υγιές λαϊκό γλωσσικό αίσθημα δεν δέχεται την ακλισιά ούτε καν των ξένων λέξεων π.χ. τρακτέρια, ταξιά κλπ. Του «πεντάευρου» και τα «πεντάευρα» και το λέω αλλά και το ακούω από πολλούς. Το «πεντάευρω» ίσως να το λένε αυτοί που λένε «τα παλτό» και «τα καζίνο».

  145. # 126

    Αχ τι καλό (και πρόχειρα !)
    έγραψες πάλι Λου
    άμα το πάρεις πιο ζεστά
    σε βλέπω νομπελΛου !!

  146. sarant said

    Καλημέρα από εδώ

    138-144 Εντάξει, δεν είναι πολλοί. Υπάρχουν όμως, πχ:

    Για την κατάργηση του πεντάευρω στα εξωτερικά ιατρεία, η Ομοσπονδία σημειώνει πως το συγκεκριμένο απέδιδε ετησίως στα νοσοκομεία έσοδα 15 εκατομμυρίων ευρώ

  147. Αγγελος said

    (125) Μα, Δύτη, είναι σαφές: διότι το τάλιρο = Thaler = Joachimsthaler, που ήδη κυκλοφορούσε ευρύτατα στα μέρη μας, βρέθηκε να ισοδυναμεί με πέντε περίπου δραχμές, όταν ορίστηκε η δραχμή ως εθνικό νόμισμα.

  148. 128, 147 Έχετε δίκιο, μου είχε διαφύγει και το 41.

  149. # 126, 145

    (προς ενίσχυση της υποψηφιότητας…)

    Τι παραπάνω δηλαδή
    να είχε ο Σεφέρης ;
    με την πολλή, σκληρή δουλειά
    Συ, θα τα καταφέρεις

    (και μια που το άρθρο λεγότανε τα ταλιρα της κοιλάδας)

    εκέρδισες τα τάλιρα
    σου μένει η κοιλάδα
    και άμεσα θα δοξασθείς
    σ’ Ευρώπη και Ελλάδα !!

  150. loukretia50 said

    149 , Συμπλήρωσα κι αυτό

    Δεν ξέρεις τους τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδας?
    Θα γίνω υποψήφια σε γλέντι μαντινάδας
    Βαριέμαι τη σκληρή δουλειά , παιχνίδι θέλω, ζαβολιά!

    Και αν σε κάποιους σοβαρούς πέφτει αλαφρύ το ύφος
    Και φρύδι ανασηκώνουνε και λένε : «πάλι τζίφος!»
    Να μην ελπίζουν σε ρετούς – μου προκαλεί ζαλάδας!

    —————————-

    …αλλά είχε προηγηθεί το παρακάτω :

    Στιχάκια αλαφροϊσκιωτα
    αλλιώτικη έχουν γλύκα!
    Και δεν αλλάζουν το dress code
    για νάναι – τάχα – a la mode
    στων ποιητών την κλίκα
    ΛΟΥ
    Και το ’λεγε η Νόννα μου :
    – Σε κριτική μη βάλεις
    κεφάτα, αδέσποτα, απλά
    γραφτούδια παραζάλης

    Όταν μιλάει ποιητής,
    παπάς ή καθοδηγητής
    με χάρακα υπό μάλης,
    κανόνων είναι εραστής,
    αυθόρμητου ο αρνητής.
    Ποτέ μην αμφιβάλλεις,

    Μα αν τυχόν επιθυμείς
    διάκριση πρώτης γραμμής* /* (λμτ !)
    και θέλεις να εισβάλεις
    με στυλ και ύφος αυστηρό,
    σε κλαμπ περίκλειστο, ρετρό,
    το φράκο σου να βάλεις!

  151. Πέπε said

    @147:

    > Μα, Δύτη, είναι σαφές: διότι το τάλιρο = Thaler = Joachimsthaler, που ήδη κυκλοφορούσε ευρύτατα στα μέρη μας, βρέθηκε να ισοδυναμεί με πέντε περίπου δραχμές, όταν ορίστηκε η δραχμή ως εθνικό νόμισμα.

    !!!

    Για σταθείτε ρε παιδιά. Πρώτον, όχι, δεν είναι σαφές, εκτός αν αποσαφηνίστηκε σε κάποιο σημείο που δεν το πρόσεξα. Αλλά από μόνο του δεν είναι προφανές, τουλάχιστον όχι σ’ εμένα.

    Δεύτερον, αυτή είναι η πιο σημαντική και πιο ενδιαφέρουσα πληροφορία σ’ όλα τα λεξιλογικά του ταλίρου! Εδώ είναι που πραγματικά το ταξίδι των λέξεων γίνεται συναρπαστικό.

    Γιατί το τάλιρο στα ελληνικά έχει τόσο στενα συνδεθεί με την πεντάδα και μόνο, ώστε έφτασε να σημαίνει, πέρα από το πεντάδραχμο, όχι μόνο το πεντοχίλιαρο αλλά ενίοτε και την πεντάδα γενικώς. Δεν ξέρω αν λέγεται/λεγόταν στο ποδόσφαιρο (=πεντάρα), αλλά σε άλλα συμφραζόμενα το έχω ακούσει: ένα τάλιρο Χ = πέντε Χ.

    Κοιλάδα > κοιλάδα του [αγίου] Γιόαχιμ > «από την κοιλάδα του [αγίου] Γιόαχιμ» = ειδικά ασήμι από την κοιλάδα του Γ. > νόμισμα από το εν λόγω ασήμι > άσχετο ελληνικό νόμισμα με την ίδια αξία, το πεντάδραχμο > το ίδιο ελληνικό νόμισμα ανεξαρτήτως ισοτιμίας, το πεντάδραχμο > κάθε ελληνικό νόμισμα των πέντε μονάδων > πέντε μονάδες από οτιδήποτε, όχι μόνο νομισματικές

    !!!

  152. Πέπε said

    (για παράδειγμα: πάρε ένα τάλιρο = πάρε ένα φάσκελο, δηλαδή πέντε δάχτυλα)

  153. sarant said

    151-2 Aν θυμάμαι καλά, και στο στρατό λέγαμε τάλιρο τις 5 μέρες φυλακή.

  154. Πέπε said

    Εμείς λέγαμε κυρίως πέντε φι, αλλά δε νομίζω να υπήρχαν πολλοί που να αντιλαμβάνονται το λογοπαίγνιο.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: