Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Πώς γράφουμε αλίμονο;

Posted by sarant στο 28 Ιανουαρίου, 2013


eleftherotypia_22_1_13-thumb-largeΜια έκφραση που τη λέμε όταν έχει συμβεί ανεπανόρθωτο ή έστω μεγάλο κακό, ή όταν προβλέπουμε πως θα συμβεί, είναι η «γράψε αλίμονο». Ας πούμε, στη Νυχτερίδα του Τσίρκα, λέει ένας ήρωας «Εύχομαι να βγει κακός προφήτης, γιατί έτσι και τον δικαιώσουν τα πράγματα, γράψε αλίμονο!». Εδώ το «γράψε» είναι σαν να επιβεβαιώνει το κακό που ήρθε ή θα έρθει. Πώς όμως γράφουμε «αλίμονο»; Η ερώτηση δεν είναι τόσο αθώα όσο φαίνεται.

Τις προάλλες, η Ελευθεροτυπία κυκλοφόρησε με τον πρωτοσέλιδο τίτλο που βλέπετε αριστερά στην εικόνα, «Αλίμονο αν αρρωστήσεις!», και κάποιος φίλος στο Φέισμπουκ σχολίασε ειρωνικά όχι τον τίτλο καθαυτόν αλλά την ορθογραφία, διότι, λέει, εκείνος την είχε διδαχτεί «αλλοίμονο» και δεν του άρεσε καθόλου η νεόκοπη γραφή χωρίς το διπλό λάμδα και το επίσημο όμικρον γιώτα.

Οι αλλαγές της ορθογραφίας, κακά τα ψέματα, πάντα προκαλούν έντονες αντιδράσεις, επειδή έχουμε εξοικειωθεί με την οπτική εικόνα μιας λέξης και επειδή, όπως φαίνεται, αν δεν μας το τονίσουν, σπάνια συνειδητοποιούμε ότι ορισμένες λέξεις γράφονται με δύο ή περισσότερους τρόπους, εκτός βέβαια αν είμαστε επαγγελματίες γραφιάδες οπότε ξέρουμε ποιες λέξεις διττογραφούνται. Όταν λοιπόν συνειδητοποιήσουμε απότομα (επειδή, ας πούμε, το βλέπουμε σε πρωτοσέλιδο ή επειδή μας το διορθώνουν) ότι υπάρχουν εναλλακτικές γραφές, τότε αισθανόμαστε άσχημα, και εύλογα πιστεύουμε ότι αυτή η άλλη γραφή είναι λανθασμένη.

Το αλίμονο, ας πούμε, ο φίλος μου το είχε συνηθίσει «αλλοίμονο» και είναι αλήθεια ότι γραφόταν και έτσι, και ακόμα πολλοί έτσι το γράφουν. Η γραφή «αλλοίμονο» προϋποθέτει ότι η λέξη ετυμολογείται από το «αλλ’ οίμοι» (το οίμοι ήταν επιφώνημα θλίψης στα αρχαία, παρόμοιο με το αλίμονο), όμως οι περισσότεροι μελετητές, παρόλο που αναγνωρίζουν κενά στην ετυμολογία της λέξης, δέχονται την πρόταση του Ν. Πολίτη (από το 1898) ότι το αλίμονο παράγεται από το αλί, το οποίο αλί είναι μετεξέλιξη του ηλί, από την ευαγγελική φράση «ηλί, ηλί λαμά σαβαχθανί» του Χριστού. Χωρίς καμιά διαφάνεια, το ηλί ηλί (που σημαίνει στα εβραϊκά «Θεέ μου») θεωρήθηκε έκφραση απόγνωσης, και από έναν ενδιάμεσο τύπο αηλί φτάσαμε στο αλί. Μέχρι εκεί συμφωνούν όλοι. Πώς τώρα φτάσαμε από το αλί στο αλίμονο; Εδώ δεν υπάρχει ομοφωνία. Ο  Φιλήντας πρότεινε από το «αλί σε μένα > αλίμενα > αλίμονο». Το ετυμολογικό του Μπαμπινιώτη προτείνει φράσεις όπως «αλί μόνον του τάδε», που το βρίσκω πιθανότερο. Το ΛΚΝ πάλι προτείνει εντελώς άλλη προέλευση, από την αρχαία φράση «αλλ’ ει μόνον» (αλλά εάν μόνο), ενώ τον 19ο αιώνα κάποιος είχε προτείνει το αρχαίο ‘αλήμων’ = περιπλανώμενος. Αν εξαρτήσουμε την ορθογραφία από την ετυμολογία, έχουμε τύπους: αλίμονο, αλλοίμονο, αλλείμονο, αλήμονο, ενώ παλιά γράφανε και «αλλήμονο» αλλά δεν ξέρω πώς το δικαιολογούσαν. Όσοι πάντως σήμερα γράφουν «*αλοίμονο» ή «*αλλίμονο» δεν έχουν κάποιαν ετυμολογική εξήγηση, απλώς μπερδεύονται ανάμεσα στο «αλίμονο» και στο «αλλοίμονο». Πάντως, τα περισσότερα και εγκυρότερα λεξικά, ήδη από το 1933 (Λεξικό της Πρωίας) έχουν υιοθετήσει τη γραφή «αλίμονο» (έτσι και ο Δημητράκος, ο Μπαμπινιώτης, το ΛΚΝ κτλ.)

Ο φίλος που λέγαμε, επειδή δεν είχε συνειδητοποιήσει ότι οι περισσότεροι γράφουν «αλίμονο», αιφνιδιάστηκε όταν το είδε πρωτοσέλιδο και το θεώρησε φθορά της γλώσσας. Άλλοι παθαίνουν σοκ όταν δουν «αβγό» (παρόλο που αυτό δεν το δέχεται ούτε η σχολική ορθογραφία), ενώ πολλοί δεν έχουν χωνέψει την ορθογραφική απλοποίηση των δάνειων λέξεων (με εμβληματικό παράδειγμα δυσανεξίας το «τρένο») παρόλο που μετράει 35 χρόνια που έχει γίνει αποδεκτό στη σχολική ορθογραφία. Φυσικά, τα νέα παιδιά, που πήγαν σχολείο μετά το 1976 (εδώ που τα λέμε, οι παλιότεροι από αυτούς τους νέους σαραντάρισαν) διδάσκονται «τρένο» και  δεν καταλαβαίνουν προς τι το μίσος και ο αλληλοσπαραγμός, όπως κι εμείς θα απορούσαμε αν κάποιος μας έλεγε ότι είναι έγκλημα και φθορά της γλώσσας να γράφουμε «ξέρω», αφού έτσι το διδαχτήκαμε. Όμως πριν από 80-90 χρόνια ο μεγάλος καβγάς της εποχής ήταν αν θα γράφουμε «ξέρω» ή «ξαίρω», ο δε Παλαμάς είχε δηλώσει αυστηρά: «Δεν ξαίρω καμιά λέξη ξέρω με έψιλον».

Γιατί, κακά τα ψέματα, η ορθογραφία αλλάζει συνεχώς, έστω και με αργούς ρυθμούς. Όπως έχω ξαναγράψει, όποιος φυλλομετράει παλιά έντυπα θα έχει προσέξει ότι παλιότερα έγραφαν: είνε, ταξείδι, φείδι, μεγαλείτερος, ώμμορφη, εληά, παληός, μαζύ, συνειθίζω, καλλίτερος, αυταίς η γυναίκαις κτλ. Αυτές οι γραφές σήμερα μας φαίνονται αδιανόητες, όπως αδιανόητο θα φαίνεται αύριο και το αλλοίμονο. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο καθένας που έχει συνηθίσει μια παλιότερη γραφή πρέπει ντε και καλά να την αλλάξει, εξόν κι αν είναι επαγγελματίας γραφιάς, αλλιώς δεν υπάρχει λόγος να χαλάει την καρδιά του, ούτε κι είναι εύκολο να μάθει καινούργια περπατησιά το γέρικο άλογο.

alimono1961Οπότε, ύστερα απ’ όλα αυτά, καταλήγουμε πως γράφουμε «αλίμονο», και αριστερά βλέπετε το ζενερίκ της γνωστής ταινίας Αλίμονο στους νέους του 1961, ένα ακόμα πειστήριο ότι δεν πρόκειται για καινοφανή ορθογραφία.

Πέρα όμως από την έκφραση «γράψε αλίμονο», έχουμε κι άλλη μια έκφραση με την ίδια λέξη, την «ουαί κι αλίμονο», που επίσης λέγεται σχετλιαστικά για μια πολύ άσχημη κατάσταση ή και σαν απειλή (ουαί κι αλίμονό σου). Εδώ το «ουαί» είναι αρχαία σχετλιαστική λέξη που την ξέρουμε από το Ευαγγέλιο (ουαί υμίν Γραμματείς και Φαρισαίοι υποκριταί) και την ιστορία (ουαί τοις ηττημένοις), ενώ το αλίμονο χρησιμοποιείται κατά παράταξη σαν ερμήνευμα, για έξαρση και δείνωση της σημασίας του (αυτά τα ζευγάρια οιονεί συνωνύμων δεν είναι ασυνήθιστα στη γλώσσα: στάχτη και μπούρμπερη, φωτιά και λαύρα, φόβος και τρόμος, ανάγκη και κόψιμο, κτλ.)

Σαν απειλή ή σαν σχετλιαστική λέξη στέκει και μόνο του το «αλίμονο» συνοδευόμενο από αντωνυμία ή ουσιαστικό. Αλίμονό σου έτσι και σπάσεις το ποτήρι’ αλίμονο στα νιάτα’ αλίμονο στους κόπους μας, κρίμα στις δούλεψές μας, ολημερίς να χτίζουμε το βράδυ να γκρεμιέται. Κάποιος που ήξερα, όταν ήθελε να τονίσει την απειλή, έλεγε «αλί και μόνο σου». Άλλοτε, εκφράζει απλώς κάτι το αδιανόητο. «Αλίμονο αν περίμενα βοήθεια από τρίτους» (η φράση από το ΛΚΝ).

Τραγούδια με τη λέξη αλίμονο υπάρχουν πάρα πολλά, και πάω στοίχημα ότι πολλοί θα σκεφτήκατε τον Μητροπάνο, που έχει πει τραγούδι με τίτλο Αλίμονο, όπου η λέξη επαναλαμβάνεται πολλές φορές στο ρεφρέν. Προτιμώ ωστόσο να βάλω το γιουτουμπάλκι από το τραγούδι του Μητσάκη, που έχει απλώς τη φράση «Γράψε αλίμονο σε μένα» και που μ’ αρέσει και πολύ περισσότερο.

Advertisements

231 Σχόλια to “Πώς γράφουμε αλίμονο;”

  1. Γς said

    ΚαληΜόργκεν

    κι ανοίγω να δώ το σημερινό άρθρο κι αλλοίμονο έπεσα πάνω στην Αγγελα…

  2. Jimakos said

    κι ένα γνωστό του Μάργκαρετ, με το αλίμονο πρώτη λέξη στα κουπλέ (όχι στον τίτλο όμως).

    Στα (formal τουλάιχστον) αγγλικά, σαν αλίμονο αποδίδεται και το alas. Δεν έχουμε σύνδεση προφανώς, έτσι ;;
    Πολύ καλημέρα σας.

  3. bernardina said

    Τι γλυκό το γιουτουμπάλι
    Αλίμονο, σιγά μη δεν το έβλεπα! 🙂

    Θυμάμαι πόσο περίεργη εντύπωση μου έκανε όταν πρωτοείδα τη λέξη παλικάρι, ενώ την είχα συνηθίσει .παλληκάρι.

    Καλημερούδια και καλή βδομάδα.

  4. Ωιμέ! Βαβαί! Παπαί! Οτοτοτοί!
    Αλί και τρισαλί!

  5. sarant said

    Ευχαριστώ για τα πρώτα σχόλια!

    3: Πες της το μ’ ένα γιουτουμπάλι δεν έλεγε και ο Σεφέρης σ’ εκείνο το ποίημά του;

    4: Και «ιαταταί» θα έλεγα!

  6. LandS said

    Είμαι παληός, sorry! 🙂

  7. μήτσκος said

    Εδώ μια απαραίτητη αναφορά στην ταινία «ΘΟΥ ΒΟΥ ΦΑΛΑΚΡΟΣ ΠΡΑΚΤΩΡ, ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΣ: ΓΗΣ ΜΑΔΙΑΜ», στην οποία ο φαλακρός πράκτωρ αναλαμβάνει να βρει ένα πλουσιοκόριτσο, τη Ρόζα Αλίμονου (Αλλοίμονου;).

  8. ΠΑΝΟΣ said

    εμείς οι γεροντότεροι βλέπουμε train ,γράφουμε τραίνο και πάει λέγοντας.Η εξέλιξη κι οι νεώτεροι ας κάνουν ό,τι νομίζουν.Δεν χάλασε κι ο κόσμος.
    .Και επ’ ευκαιρία,Είδα την Ελένη Καραΐνδρου ,σε μια εκπομπή στην ΕΡΤ,να γράφει πολυτονικό.(για υπέρ της το αναφέρω,προς άρσιν παρεξηγήσεων.Εγώ,γράφω,μικτά(!) κι όπως μού κατέβει.Δημοκρατία έχουμε…).

  9. τυφλόμυγα said

    5α, Με ένα γιοκαρίνι λέει ο Σεφέρης.

    Αλίμονο έμαθα να γράφω. Οι σημερινοί μαθητές γράφουν αβγό το αυγό. Οι παλιότεροι έγραφαν κυττάνε το κοιτάνε. Περίεργο πράμα η ορθογραφία. 🙂

  10. spiral architect said

    Αλλοίμονο το γράφω, γιατί έτσι το έμαθα. 😉
    Μόνο ο ελληνικός ορθογράφος του OpenOffice Writer δεν μού την κοκκινίζει, αντίθετα με το M$Word, που κοκκινίζει απ’ το κακό του, αλλά εγώ κάνω τον αδιάφορο. 😎
    Το «Αλίμονο στους νέους» – βλέποντας παλιότερα άπειρες φορές την ταινία στην τιβί – το θεωρούσα ανορθογραφία, τώρα απλά το βλέπω με συγκατάβαση, ξέροντας ότι η γλώσσα και η γραφή είναι δυναμικές.
    Καλημέρα και καλή βδομάδα να’χουμε. 🙂

  11. τυφλόμυγα said

    Γιουκαλίλι καλέ

  12. sarant said

    11: Ε, ναι -αλλά και το γιοκαρίνι πολύ καλό είναι!

  13. Anasto said

    Καλημέρα

    Το αλί και μόνο σου, μπορεί να το χρησιμοποιεί εις γνώση του ο φίλος για να προσδώσει μπρουταλιά στην απειλή του. Λέμε τώρα. Ο κουμπάρος μου πχ, χρησιμοποιεί το όπως και δήποτε, για παρεμφερή λόγο αλλά έχει πει και το εκεί που καθόμουν αμερόληπτος, για να προσθέσει και μια χούφτα άγνοιας στην αμεριμνησία της αφήγησης του.

    Με κίνδυνο να γίνω ρεζίλι (αλλά τι παπί τι μούσκεμα) θα επιχειρήσω να διορθώσω, έστω τυπογραφικό, του Νικοκύρη. Εκτός αν υπάρχει όντως αρσενικό μίσος που κάνει παρέα στον αλληλοσπαραγμό και δικαιολογεί το άρθρο ο, οπότε μπαρδόν. 🙂

  14. Hellegennes Alexandrine said

    Νίκο, αυτό που το λες για το τραίνο είναι σχετικό, γιατί μπορεί η σχολική ορθογραφία να άλλαξε, αλλά και πολύ νεότερες γενιές το διδάχτηκαν με «αι», όχι μόνο μέσα από εξωσχολικά βιβλία αλλά κι από παλιότερα κείμενα που φιλοξενούσαν τα σχολικά βιβλία, πιθανώς.

  15. sarant said

    13: Όχι, λάθος της πληκτρολόγησης ήταν «ο μίσος», καλά έκανες και το επισήμανες.

    14: Ίσως δεν διάλεξα καλό παράδειγμα, Το τρένο μπορεί να είναι μια περίπτωση που η παλιά ορθογραφία αντέχει (υπάρχει και η ΤΡΑΙΝΟΣΕ). Αλλά η γενική αρχή ισχύει, ότι οι νεότεροι θεωρούν αυτονόητη την απλογράφηση των δάνειων λέξεων (με λίγες εξαιρέσεις, άλλη μια είναι η μπίρα).

  16. Ωιμέ αλί και τρισαλί και μου κουρέψαν το μαλλί.

    http://www.greektube.org/content/view/154622/2/

  17. bernardina said

    Αυτό το αλί και μόνος σου μου θυμίζει το ζαμάν και φού πού είχα ακούσει κάποτε μέσα σε ένα λεωφορείο να λέει μια κυρούλα στη φιληνάδα της. Φυσώντας, μάλιστα, παραστατικά τα ενωμένα της δάχτυλα μπροστά στα χείλη της, σαν να γίνονταν φύλλο και φτερό και να σκόρπιζαν στον άνεμο! (απροπό, την αναίσθητη κορούλα της έθαβε. 😆 Έλεγε πως είναι ζαμάν και φού).

  18. Raptakis Dimitrios said

    Αγαπητέ μου Νικοκύρη, πες μου όμως γιατί διακρίνεις τον απλό παλαιορθογράφο από τον επαγγελματία γραφιά;α; Πρέπει ο τελευταίος, αν και γνωρίζει τη διττογραφία, να συγχρονίζεται καλά και σώνει με τη νεώτερη (ή νεότερη;;) ορθογράφηση;

    ΥΓ: Γράφω γιατί θυμήθηκα παλαιό δικηγόρο να επιμένει στον τύπο ‘καμμία’.

  19. Αρκεσινεύς said

    Καλημέρα σας

  20. Alfred E. Newman said

    Sarant @ 12

    >11: Ε, ναι -αλλά και το γιοκαρίνι πολύ καλό είναι>

    !http://www.youtube.com/watch?v=BzRu-tHMWcs

  21. Αρκεσινεύς said

    http://mia-matia-ston-ilio.blogspot.gr/2011/05/blog-post_05.html

  22. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    18: Δημήτρη,όταν έλεγα επαγγελματίες γραφιάδες εννοούσα κυρίως όσους δεν είναι απόλυτοι αφέντες του κειμένου τους, δηλ. μεταφραστές, επιμελητές κειμένων, δημοσιογράφους κτλ. Ο δικηγόρος πιθανόν να μπορεί να αγνοεί χωρίς κόστος τις ορθογραφικές αλλαγές των τελευταίων δεκαετιών.

    20: Καλώς τον Αλφρέδο!

  23. Raptakis Dimitrios said

    22: Nίκο, κι επιμελητής να είσαι, εάν ο συγγραφέας επιμένει στην παλαιά ορθογραφία, δεν νομίζω ότι μπορείς να κάνεις πολλά…

  24. Alexis said

    Θανάσης Βέγγος στο «Τύφλα να ‘χει ο Μάρλον Μπράντο»:
    «…αλί, αλί και τρισαλί, φωνάξτε αμέσως τον Αλή, να με καρατομήσει!»

  25. Αλλοίμονο, αλίμονο
    μέσα στο καταχείμωνο
    πού νά’βρω κιτρολέμονο
    να κάνω αβγολέμονο;

  26. Ηλεφούφουτος said

    Tης μεταρρύθμισης είμαι, αλλά το τρένο τραίνο έμαθα να το γράφω, ίσως όχι απ το σχολείο αλλά από άλλες οπτικές παραστάσεις (παιχνίδια με κάρτες, μικιμάους – το οποίο, παρεπιφτού, μικυμάους το ξέραμε). Πάντως κι όποτε το έγραφα με -αι- κανένας στο σχολείο δεν μου το διόρθωνε ούτε μας είχε πει ρητά κανόνα ότι οι ξένες λέξεις απλογραφούνται. Κάποιες μάλιστα λέξεις όπως «λαίδη» μού είναι και τώρα αχώνευτες απλογραφημένες («λέδη», τρε λαιντ!) και πολύ αμφιβάλλω και αν έχει περάσει η απλή εκδοχή. Αντίθετα έχω συνηθίσει το Βαβαρία.

    Ορθώς η ορθογραφία άλλαζε και σε παλιότερες εποχές, σήμερα όμως ο όγκος γραπτού λόγου είναι πολύ μεγαλύτερος όπως και το ποσοστό των εγγραμμάτων. Δεν ζούμε πια σε εποχές εθνογένεσης και ορθογραφικής κοσμογονίας, γι’ αυτό και πιστεύω ότι η ορθογραφία είναι πια καιρός να κλειδώσει και να μην εξαρτάται από τα κατά καιρούς ετυμολογικά πορίσματα αλλά μόνο από τυχόν προσπάθειες εξορθολογισμού, όπου κρίνεται αναγκαίο.

    Έλλειψη επίσης θεωρώ το γεγονός ότι δεν τονιζόταν στο σχολείο και όπου αλλού, το φαινόμενο της διττογραφίας, με αποτέλεσμα να κινδυνεύει να θεωρείται ελέφαντας ανορθόγραφος όποιος ακολουθεί κάποια παλιότερη εκδοχή.
    Βέβαια λείπει και το ορθογραφικό λεξικό που θα βοηθά το δάσκαλο να διακρίνει ανάμεσα στη σχολικώς ορθή γραφή και σε άλλες γραφές που δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως αγραμματοσύνη. Μαζεμένες δηλαδή σε ένα λήμμα αλλά και χωριστά με παραπομπή στην καθιερωμένη όλες οι διαφορετικές γραφές μιας λέξης.

    Τέλος, είστε όλοι άσχετοι! «μ’ ένα αλ-Χαλίλι» λέει ο Σεφέρης.

  27. Theo said

    Για τις δάνειες λέξεις (όπως το τρένο) θα συμφωνήσω με την απλοποίηση της ορθογραφίας τους.
    Όμως, αν θυμάμαι καλά, ο Μπαμπινιώτης πριν από καμιά δεκαετία επέμενε στο «Βήμα» ότι στη μεταγραφή των ξένων ονομάτων καλό θα είναι να κρατάμε μια ορθογραφία αντίστοιχη με του πρωτοτύπου (πχ. Λειψία, Σαίξπηρ, κλπ.) και με βρίσκει σύμφωνο.

  28. sarant said

    26: Καλή αυτή η παρατήρηση για τον όγκο γραπτού λόγου και το ποσοστό των εγγραμμάτων, όπως και η άλλη για την ανάγκη να κλειδώσει η ορθογραφία. Νομίζω ότι η σχολική ορθογραφία (με εξαίρεση το καθίκι) είναι μια καλή βάση.

  29. Αρκεσινεύς said

    4. Τοτοί, οτοτοί, οτοτοτοί, οτοτοτοτοί, οτοτοτοτοτοτοί, οτοτοτοτοί πόποι δα

  30. spiral architect said

    @23: Και γω καμμία γράφω … 🙄
    (βρε τι πάθαμε …)

  31. Αρκεσινεύς said

    Το «αχ» το λεν οι άρρωστοι, το «βαχ» οι πονεμένοι,
    το «ώχου» και τ’ «αλίμονο» όλοι οι ερωτεμένοι.

  32. Avonidas said

    Εγώ μετά το 1976 πήγα σχολείο (περίμενα να γεννηθώ πρώτα, ξέρω είμαστε τεμπέλικη γενιά), αλλά γράφω «τραίνο». Επίσης γράφω «Σαίξπηρ», κι όταν διαβάζω «Σέξπιρ» δεν μου έρχεται στο μυαλό ο Άμλετ αλλά το Playboy.

    Γενικά, ήμουν εξοικειωμένος από παλιά με τις διαφορετικές ορθογραφίες, μιας και ξεκίνησα νωρίς το διάβασμα και στο σπίτι μας υπήρχε πλούσια βιβλιοθήκη που κάλυπτε 3 γενιές (ή γενεές, αν προτιμάτε). Αλλά ποτέ δε μπόρεσα να χωνέψω την απλογράφηση των δάνειων λέξεων.

    Οι πολλαπλές ορθογραφίες είναι άλλο ζήτημα, πολλές φορές προκύπτουν από αβέβαιη ετυμολόγηση. Αλλά η απλογράφηση είναι μια οκνηρή σύμβαση. Ουσιαστικά, είναι ορθογραφικό πραξικόπημα, συχνά προερχόμενο από το χώρο της δημοσιογραφίας, όταν κάποιος θέλει να αποδώσει ένα ξένο όνομα ή όρο χωρίς να πολυσκέφτεται.

    Μου αρέσει το «τραίνο», γιατί διατηρεί το μακρό φωνήεν του αρχικού train. Για τον ίδιο λόγο, το «Σαίξπηρ» μου έρχεται καλύτερο στην ανάγνωση, κι αυτό το ήτα στο τέλος της λέξης ενσωματώνεται καλύτερα στα ελληνικά.

    Είναι, αν θέλετε, η διαφορά ανάμεσα σε έναν τουρίστα κι έναν μετανάστη. Ο τουρίστας θα κυκλοφορήσει λίγες μέρες, θα είναι όπου κι αν πάει σαν τη μύγα μες το γάλα, θα δοκιμάσει τις τοπικές σπεσιαλιτέ και λίγες φράσεις στην τύχη και θα φύγει. Ο μετανάστης, σταδιακά, θα μάθει τη γλώσσα, τις ιδιωματικές εκφράσεις και τις συνήθειες της νέας του πατρίδας, και δεν θα επιμένει ντε και καλά να χώνει έναν μουσακά σε κάθε γεύμα 😉

  33. @32: Μα και ο Σαίξπηρ τουρίστας είναι, απλά φόρεσε ντόπια ενδυμασία θεωρώντας πως δεν θα φαίνεται η διαφορά. Έλα όμως που του φαίνεται! 🙂
    Αν θέλει να πολιτογραφηθεί κανονικά πρέπει να γίνει Σακεσπήρος 😉

  34. LandS said

    #30
    Πράγματι το καμία δεν κοκκινίζει… Αλλά τώρα πια ούτε και το καμμία, για μένα. Το έκανα «προσθήκη στο λεξικό» και ησύχασα. Αν χρειαστεί θα το κάνω και σε άλλες εφαρμογές.

    Τα λέδη και λέδι κοκκινίζουν, το λαίδη όχι. Να κάνω προσθήκη και εδώ;
    Για γκούγκλ μιλάω πάντα.

  35. Avonidas said

    @33: Δε λες καλά που δεν είναι και μαυριδερός… αν και τα καλόπαιδα της Χ.Α. μπορεί να κάνουν φασαρία για τη Σκοτεινή Κυρά (Dark Lady) στα σονέτα του 😀

  36. Μισιρλού... said

    Αν είναι δυνατόν!… Όλοι περήφανοι στ’ αυτιά είσαστε; Παντελώς χάθηκε η ακοή σας από τα ντεσιμπέλια;
    Αλοίμονό μας, δηλαδή…

    Ο Σεφέρης, κυρίες και κύριοι, λέει (ξεκάθαρα) :
    Πες της το μ’ ένα ροκαμπίλι, γκρινιάζει κάποιος φωνογράφος…

    Καλή βδομάδα!

  37. Avonidas said

    @ 34: Χμ, καλά λες, «λαίδη».

  38. @32: Πιο σοβαρά όμως, μου φαίνεται λιγάκι χαζό να λέμε ότι είναι «οκνηρία» η απλογράφηση των ξένων λέξεων. Λες και κουράζεται παραπάνω κάποιος που πατάει το Η αντί για το Ι.
    Δεν πρόκειται να σταματήσει ποτέ η εισαγωγή ξένων λέξεων στη γλώσσα μας. Πρέπει λοιπόν να υπάρχει ένας ξεκάθαρος κανόνας για το πώς θα γράφονται. Ο κανόνας της απλογράφησης είναι ένας τέτοιος κανόνας. Απλός και κατανοητός. Ποια είναι η εναλλακτική; Να κοιτάμε πώς γράφεται στην ξένη γλώσσα και να διαλέγουμε γράμματα που να ταιριάζουν οπτικά σε αυτήν; Και πώς θα είμαστε σίγουροι από ποια γλώσσα μας ήρθε; Αν για οποιονδήποτε λόγο αλλάξει η γραφή σε εκείνη τη γλώσσα που διαλέξαμε, θα πρέπει να αλλάξουμε και εδώ;

  39. Γς said

    Μια στιγμή, και συγνώμη μωρέ αν σας χαλάω τη διάθεση.
    Αλλά αλλοίμονο(όπως κι αν γράφεται) αν αληθεύουν κάτι τέτοιαπου διαβάαζω εδώ.

  40. @35: Αμ τον Οθέλο τον αράπακλα πού τον πας; 😀

  41. LandS said

    #33 Λογχοσείστης ή Λογχοφόρος ακόμα καλύτερα.

  42. sarant said

    32: Το αρχικό train; Και όχι το αρχικό treno; Γιατί εμείς από τα ιταλικά το πήραμε. Αλλά αν πρέπει να ξέρουμε την ορθογραφία δέκα γλωσσών για να γράψουμε τη δική μας, πάω πάσο.

    Στα σοβαρά τώρα, το τρένο είναι μια από τις ανθεκτικές περιπτώσεις-εξαιρέσεις. Λες ότι θεωρείς πραξικόπημα την απλογράφηση των δάνειων λέξεων. Έχω απορία αν γράφεις π.χ. βιολέττα ή φουρνέλλο ή κλαρινέττο ή μπασκετμπωλλίστας!

  43. mitsi vrasi said

    Νομίζω ότι υπάρχει και ο κανόνας να μην αλλάζουν τα ιστορικά. Εγώ γράφω τρένο, από την άλλη γράφω Σαίξπηρ. Υπάρχει βέβαια και το θέμα μέχρι ποια χρονολογία θεωρείται κάποιο όνομα ιστορικό. Μπαίνουμε και στον 20ο αι.; Επίσης, ναι, το λαίδη έχει επικρατήσει γιατί αυτό το «λέδη» εδώ που τα λέμε δε μασιέται με τίποτα. Μέσα στην απλοποίηση θα’πρεπε να γράφουμε «η Μέρι» και όχι «η Μαίρη»; Είναι ένα ζήτημα γιατί το Μέρι στη γενική δεν κλείνεται, αντίθετα με το ελληνοποιημένο Μαίρη. Απορίες

  44. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Ἄθελά σου εἶπες μιὰ μεγάλη ἀλήθεια. Μίλησες γιὰ «σχολικὴ» ὀρθογραφία. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι τὸ σχολεῖο ἔχει δική του ὀρθογραφία διαφορετικὴ ἀπὸ αὐτὴ τοῦ ὑπολοίπου πληθυσμοῦ.
    Ὅσον ἀφορᾶ τὸ ἀλίμονο κι ἐγὼ ἔτσι τὸ ξέρω. Ὅμως θέλω νὰ κάνω μιὰ ἐρώτηση καὶ θέλω νὰ μοῦ ἀπαντήσης εἰλικρινά. Ὁ λόγος ποὺ υἱοθετεῖς τὴ γραφὴ μὲ ἰώτα εἶναι ἐπειδὴ εἶναι ἐτυμολογικὰ ὀρθότερη ἢ ἐπειδὴ εἶναι «ἁπλούστερη» (sic τὰ εἰσαγωγικά); Γιατὶ ἄν, λέω ἂν ὑποθέσουμε ὅτι εἶχε ἐπικρατήσει ἀπὸ παλιὰ ἡ γραφὴ μὲ ι ἀλλὰ ἀπεδείκνυε π.χ ὁ Μπαμπινιώτης (θὰ μποροῦσε νἆναι ὁποιοσδήποτε γλωσσολόγος, τὸ ὄνομα τὸ ἐπέλεξα τυχαία) ὅτι ἡ ἐτυμολογικὴ γραφὴ εἶναι μὲ οι ὴ ει ἢ υι ὴ μὲ η θὰ τὸ υἱοθετοῦσες;
    Γιατὶ δὲ λὲς εὐθέως πὼς ὅπου ὑπάρχει διχογνωμία, ἐσὺ θὰ τίθεσαι πάντα ὑπὲρ τοῦ «ἁπλούστερου» (πάλι sic) ι ἢ ο ἢ ε νὰ ξεμπερδεύουμε; Δὲν ἔχεις πάρει ποτὲ τὸ μέρος μιᾶς «συνθετότερης» (ξανὰ sic) γραφῆς, ἔτσι γιὰ ρίξης λίγη στάχτη στὰ μάτια. Ἢ κάνω λάθος;

  45. @17: Αλήθεια Μπερνούλα δεν είναι τρομερά ενδιαφέρον να κρυφακούς τις διάφορες συζητήσεις σε λεωφορεία, μετρό, τρένα, κτλ; 🙂
    Εγώ πραγματικά τρελαίνομαι! Και το πιο ενδιαφέρον είναι ότι αναγκαστικά τις ακούς αποσπασματικά, οπότε τα κενά τα συμπληρώνεις με την φαντασία, και προκύπτουν αριστουργήματα!! 😀

    Παλιότερα που χρησιμοποιούσα ΜΜΜ καθημερινά, το να ακούω τις συζητήσεις των άλλων και να τις επεκτείνω μετά μόνος μου ήταν η αγαπημένη μου συνήθεια! 🙂

  46. sarant said

    43: Καταρχάς, η απλοποίηση δεν ισχύει στις καταλήξεις, στα τέρματα των λέξεων.
    Έπειτα, η λέδη καλώς ή κακώς δεν βρίσκεται στη σχολική ορθογραφία, είναι μόνο πρόταση του Μπαμπινιώτη. Δεν έχει απλοποιηθεί, η σχολική ορθογραφία γράφει λαίδη.
    Η Μαίρη είναι ιδιότυπη περίπτωση. Τις ελληνίδες θα τις γράψουμε ασφαλώς ελληνικά, είναι αδιανόητο να γράψεις Μέρι Αρώνη. Τις ξένες, ανάλογα με την τριβή του ονοματεπωνύμου. Αν πάντως γράψετε, π.χ. Μαίρη Πόπινς, στη γενική συμφωνώ ότι πρέπει να το κλίνετε (της Μαίρης Πόπινς). Εγώ τουλάχιστον έτσι κάνω.

    Ο κανόνας που λέτε υπάρχει, αλλά βάζει τον πήχη πολύ νωρίς: γύρω στον 4ο αιώνα μΧ. Τα μεταγενέστερα δάνεια απλογράφονται.

  47. Avonidas said

    @38: Ε όχι, βέβαια, η οκνηρία δε βρίσκεται στον αριθμό των γραμμάτων! Αλλιώς θα έλεγα για εντροπία (συγγνώμη, αστείο φυσικών).

    Εννοούσα ακριβώς αυτό που γράφεις παρακάτω, ότι «πρέπει να υπάρχει κάποιος κανόνας». Και γιατί να υπάρχει κανόνας; Η γλώσσα δεν είναι δημόσια υπηρεσία, ούτε την αστυνομεύει κανένας. Για αυτό ακριβώς και αντιπαθώ την καθιέρωση των λέξεων μέσω της δημοσιογραφίας. Πάντα θεωρούσα ότι η γλώσσα καθιερώνεται μέσω της λογοτεχνίας, μέσω της *χρήσης* κι όχι της *αναφοράς*. Σήμερα, επίσης, μπορεί να καθιερωθεί μέσω του διαδικτύου, μιας και το διαδίκτυο είναι μέρος, μεγάλο μάλιστα, της καθημερινής μας επικοινωνίας.

    Μου φαίνεται απόλυτα φυσικό να υπάρχουν για κάποιο διάστημα αντιμαχόμενες ορθογραφίες, και ανάλογα με την αποδοχή τους να επικρατήσουν ή να χαθούν. («Περί της καταγωγής των δανείων όρων μέσω γλωσσικής επιλογής, ή η διατήρησις των ευνοημένων ορθογραφιών στον αγώνα για επιβίωση» 😉 ) Λέξεις και ονόματα που δεν αναφέρονται παρά μόνο μία ή λίγες φορές, σε κάποιο άρθρο ας πούμε, δεν έχει σημασία πώς θα γραφτούν. Λέξεις που τις έχουμε ανάγκη συνέχεια, στη λογοτεχνία, στην επιστήμη, στο τεχνικό λεξιλόγιο, θα κατασταλάξουν σε κάποια προτιμώμενη μορφή.

    Η διαδικασία αυτή είναι απαραίτητη, ειδικά στην οικοδόμηση της επιστημονικής ορολογίας. Ας πούμε, στη φυσική πολύ συχνά μιλάμε για «νευτώνεια μηχανική», για «καρτεσιανά συστήματα», για «ιακωβιανές ορίζουσες». Είναι σημαντικό, ουσιώδες, να μπορούμε να παράξουμε λέξεις από ονόματα που μετά θα τις χρησιμοποιούμε συχνά. Γι’ αυτό και πρέπει να ενσωματώνονται αβίαστα. Ο λεξικογράφος ή ο δημοσιογράφος θα πει «Νιούτον» μια και μόνη φορά, όταν θα ετοιμάζει κάποιο άρθρο. Εγώ όμως γιατί θα πρέπει να χρησιμοποιώ μια άβολη ορολογία όλη την ώρα, για να είμαι εντάξει με τη «σύμβαση»;

  48. Δεν μπορώ να μη χαμογελώ κάθε φορά που ο καλός μας Νικοκύρης εξαπολύει τα σκυλιά της απλογραφής κατά των δάνειων λέξεων. 🙂
    Και βγάζει και συμπεράσματα για την ηλικία μας » Αλλά η γενική αρχή ισχύει, ότι οι νεότεροι θεωρούν αυτονόητη την απλογράφηση των δάνειων λέξεων» 😛

    Πάντως το καλύτερα το μάθαμε και με τις δύο γραφές. Όταν μαθαίναμε τους τρεις βαθμός του «καλός» στ’ αρχαία.

    Μα καλά, που είναι κι εκείνη η σεφερικιά να επιβεβαιώσει πως το ποίημα λέει «πες της το στα σουαχίλι

  49. sarant said

    44: Κάνεις λάθος. Έχω επικρίνει και τον κροκόδιλο και την πλημύρα (μπαμπινιωτικά και τα δύο). Εδώ:
    http://www.sarantakos.com/language/tshrwto2.html

    Επίσης διαφωνώ με το διοξίδιο (πρόταση Μπαμπ. επίσης) αλλά δεν έτυχε να έχω γράψει. Και φυσικά δεν το κάνω για στάχτη στα μάτια αλλά για τους λόγους που αναφέρω στο άρθρο.

    Η αλήθεια είναι πάντως πως η ορθογραφία πηγαίνει προς βαθμιαία απλοποίηση, με πολύ αργούς ρυθμούς. Κι εσύ φαντάζομαι έχεις απλοποιήσει γραφές όπως φείδι, ώμορφος, μαζύ, κτλ.

  50. LandS said

    Κε Αναγνώστου, δεν μπορεί να διατηρηθεί η διάκριση μεταξύ σχολικής ορθογραφίας και της ορθογραφίας της κοινωνίας, αν έχει υπάρξει, αρχικά, τέτοια διάκριση. Εννέα, δώδεκα χρόνια;
    Η σχολική ορθογραφία είναι ντε φάκτο η ορθογραφία του υπόλοιπου πληθυσμού. Όχι μόνο γιατί ο υπόλοιπος πληθυσμός διδάσκεται την σχολική ορθογραφία (και επιβραβεύεται με καλούς βαθμούς μάλιστα) αλλά και επειδή όταν υπάρχουν περιπτώσεις που διαμορφώνεται (κυρίως από γραφιάδες όλων των ειδών) ως ορθογραφία του υπόλοιπου (πλην μαθητών και δασκάλων) πληθυσμού βρίσκει τον δρόμο της στην σχολική αίθουσα.

  51. Avonidas said

    @42: Είναι αλήθεια ότι αν πιεστώ, δεν πρόκειται να καταλήξω σε κάτι συνεπές. Εν μέρει είναι και συνήθεια και οπτική προτίμηση. Αλλά, όπως έγραψα και παραπάνω, δεν *θέλω* να υπάρχει κάποιος προκρούστειος κανόνας! Προτιμώ να αφήσω τη συνήθεια και τη χρήση να αποφασίσει.

    Δεν αντιδρώ και τόσο όταν κάποιος γράφει «τρένο». Αλλά με το «Σέξπιρ» βγάζω σπυθουράκια. Κι ακόμη περισσότερο όταν κάποιος αρχίσει να μου λέει ότι «έτσι είναι το σωστό» ή ο «κανόνας της απλογράφησης». Μέχρι που κινδυνεύει ο άνθρωπος, δηλαδή, αν μου το πει δια ζώσης! Δεν νομίζω ότι έχω δει την γραφή «Σέξπιρ» πριν την επιβάλει ο τύπος, και γι’ αυτό μίλησα για πραξικόπημα.

  52. sarant said

    48: Νεότεροι όχι (μόνο) από μένα. Έχω κατά νου τους κάτω των 30, μη σου πω κάτω των 20.

  53. Νίκο, γιατί λες «“αβγό” (παρόλο που αυτό δεν το δέχεται ούτε η σχολική ορθογραφία)»;
    Τι δέχεται η σχολική ορθογραφία; Εγώ βέβαια το είχα μάθει αυγό αλλά στα βιβλία του μικρού (για τα ελληνόπουλα του εξωτερικού) τώρα το είδα αβγό. Θες να πεις ότι για τα ελληνόπουλα του εξωτερικού είναι αβγό και για την Ελλάδα αυγό;

  54. LandS said

    Θα κρατήσει για εννέα, για δώδεκα χρόνια;

  55. @47: Ωπ! Συνάδελφος κι εσύ; 🙂
    Νικοκύρη τι έχει το στέκι εδώ και τραβάει έτσι τους φυσικούς; 😀

    Νομίζω πάντως πως κανείς δεν λέει να αλλάξουμε το Νευτώνεια Μηχανική σε Νιουτόνια (μπλιαχ! 🙂 ). Ο κανόνας χρειάζεται για να γράφουμε πχ «δύναμη 5 Νιούτον» αντί για «δύναμη 5 νειούτων».

  56. Avonidas said

    Κάτι άλλο που μου ήρθε στο μυαλό τώρα: όποιος έχει διαβάσει κάτι από Τσώσερ (ναι, *Τσώσερ* και δε σηκώνω κουβέντα :-[ ), ξέρει πόσο πολύ μπορεί να αλλάξει η ορθογραφία μιας γλώσσας, κι ωστόσο να παραμείνει κατανοητή (με κάποια προσοχή). Τα πράγματα υπήρξαν πολύ περισσότερο εξώφθαλμα στα αγγλικά, μια γλώσσα που λόγω μεικτής καταγωγής είχε πολύ πιο ασαφή σύνδεση ετυμολογίας-ορθογραφίας.

    Ο γέρο-Τσώσερ θα έβρισκε τη σημερινή ορθογραφία των αγγλικών… nyce. 😛

  57. Avonidas said

    @55: Μη μου βάζεις ιδέες, το «νειούτων» μ’ αρέσει…

  58. sarant said

    53: Γιάννη, είχα την εντύπωση ότι η σχολική ορθογραφία είναι η ίδια με την ορθογραφία του ΛΚΝ, και ακόμα αυτή την εντύπωση έχω δηλαδή.

    Είσαι σίγουρος ότι στα βιβλία του μικρού είναι αβγό ή μήπως συνυπάρχουν οι δύο τύποι;

    Το λέω αυτό επειδή πρόχειρα ψάχνοντας βρήκα, ας πούμε:
    http://digitalschool.minedu.gov.gr/modules/ebook/show.php/DSDIM-C106/331/2251,8461/

    Με μια καταμέτρηση στο γκουγκλ (όσο αξίζει), οι τύποι αυγ* υπερτερούν σαφώς από τους τύπους αβγ* στον ιστότοπο του Ψηφιακού Σχολείου, που έχει την ύλη των σχολικών βιβλίων. Θα περίμενα βέβαια ομοιομορφία, σχολείο είναι.

    Δεν ξέρω αν τα ελληνόπουλα του εξωτερικού έχουν άλλα βιβλία από τα εγχώρια. Στο σάιτ που παραπέμπω μπορείς να δεις αν έχει διαφορά.

  59. LandS said

    55 και 57

    Γιατί δεν δοκιμάζετε το «δύναμη 5 νεύτωνες»; Αφού μια χαρά ( ; ) ακούγεται το οι νόμοι του Νεύτωνος.

    Αλλά εδώ δεν ψάχνουμε τι ακούγεται μια χαρά, αλλά τι γράφεται μια χαρά.

  60. sarant said

    55: Ή ίσως οι φυσικοί εκδηλώνονται περισσότερο!

    56: Δεν μου απάντησες όμως στο 42.

  61. Georgie said

    Καλησπέρα κ. Σαραντάκο (και φίλοι). Ανακάλυψα το μπλογκ πριν από ενάμιση χρόνο και από τότε δεν έχω χάσει κανένα απολύτως άρθρο. Αν είχατε παρατηρήσει ασυνήθιστη κινητικότητα από την Ινδονησία μέχρι πριν από έξι-εφτά μήνες, ήμουν εγώ! Τώρα είμαι πιο κάτω, στα καγκουρό.

    Έχω μία παρατήρηση για το σημερινό άρθρο, και μία ερώτηση που ενδεχομένως να μπορεί να απαντήσει κάποιος από τους σχολιαστές.

    Αρχικά, βλέποντας τις ορθογραφίες «είνε, ταξείδι, φείδι, μεγαλείτερος, ώμμορφη», σκέφτηκα ότι ενδεχομένως η Χρυσή Αυγή να προωθεί -μέσω της ορθογραφίας των μελών της- το πλάνο της για την επιστροφή της ελληνικής γλώσσας στο ηρωικό παρελθόν της. Επομένως το «έμα, τοιμμύ, χρισί αβγεί» που συχνά διαβάζω από ‘δω κι από ‘κει σε φόρα (;), ενδεχομένως να αποτελεί μέρος της καθαρής ορθογραφίας.

    Τώρα στην ερώτηση που αφορά την απόδοση του αγγλικού «that said» στα ελληνικά, όταν βρίσκεται στην αρχή της πρότασης, για παράδειγμα: «I admire his work as an architect. That said, he wouldn’t be my first choice for this project.» Σκέφτομαι το ωστόσο, αλλά αισθάνομαι ότι δεν έχει ακριβώς την ίδια σημασία, καθώς το ‘ωστόσο’ δηλώνει αντίθεση, ενώ με το ‘that said’ αντιλαμβάνομαι ότι το νόημα της πρώτης πρότασης δηλώνεται ως σημαντικότερο από αυτό της δεύτερης.

    Άλλο παράδειγμε το «We are working as fast as possible to try to get as many stations refilled. Having said that, we’re still in catch-up mode.»

    Ευχαριστώ!

  62. sarant said

    61: Καλώς ήρθες αγαπητέ από τους Αντίποδες 🙂 Το σχόλιό σου δεν πέρασε αμέσως γιατί έχουμε κάτι ενοχλητικούς και έχω βάλει πορτιέρη.

    Αυτά που λες για το that said, τα λες σωστά. Δεν ξέρω αν υπάρχει ομοιόμορφη απόδοση, πολλές φορές ένα «βέβαια» κάνει τη δουλειά. Η καθαρεύουσα είχε πάρει (από τα γαλλικά) το Τούτου λεχθέντος..

  63. Avonidas said

    @60: Αν γράφω βιολέττα ή φουρνέλλο ή κλαρινέττο ή μπασκετμπωλλίστας;

    Όχι, αλλά για να πω την αλήθεια, δεν έχω γράψει καμία από τις παραπάνω λέξεις εδώ και χρόνια.

    Άλλα δάνεια σε -έλλο τα διατηρώ με δύο λάμδα, όμως.

    Αν ένας αθλητικός συντάκτης έγραφε «μπασκετμπωλλίστας», δεν θα τον διόρθωνα.

  64. Hellegennes Alexandrine said

    #61:

    That said/having said that: παραταύτα, εντούτοις, από την άλλη.

  65. Μισιρλού... said

    Παραθέτω, μια πρόχειρη καταγραφή τής λέξης, σε ρεμπέτικα και παλιά λαϊκά -όχι και τόσο γνωστά- τραγούδια.

    Ετούτα είναι βάσανα κι όχι τα περασμένα,
    να τα βαστήξω δε μπορώ κι αλίμονο σε μένα.

    [Εσύ μου πήρες τη χαρά – Βασίλη Τσιτσάνη, με τον Θανάση Ευγενικό – 1954]


    Τι κι αν τρελά αγαπιόμαστε, φαινόμαστε σαν ξένοι,
    γιατί είμαστε, αλίμονο, κι οι δυο μας παντρεμένοι.

    [Μας ζηλεύουνε – Κώστα Καπλάνη, με Σωτηρία Μπέλλου, και Γιάννη Τατασόπουλο – 1951]

    Έφυγες με παράτησες
    και γράψ’ αλίμονο που μένω μόνη
    πως στον παλιόκοσμο αυτό, στον παλιόκοσμο,
    θα ζω χωρίς τιμόνι!

    [Έφυγες, με παράτησες – Στέλλα Χασκήλ, 1949]

    Απόψε αναστέναξα
    μα όχι πια για σένα
    τα νιάτα μου λυπήθηκα
    που πήγανε χαμένα
    τα νιάτα μου λυπήθηκα
    αλίμονο, αλίμονο σε μένα.

    [Απόψε αναστέναξα – Σταύρος Τζουανάκος, 1952]

    Απελπισμένη αγάπη μου, σκληρά βασανισμένη,
    αφού πια μας χωρίσανε, τι άλλο απομένει;
    Χάθηκα, χάθηκα κι αλίμονο σε μένα,
    γιατί να ζω στον κόσμο αυτό, αφού δεν έχω εσένα.

    [Χάθηκα, χάθηκα – Στέλιου Χρυσίνη-Γιάννη Παπαδόπουλου, με Μαρίκα Νίνου – 1951]

    Πρόσεξε τα παραδάκια μη σωθούν καμιά φορά
    γιατί αλίμονο σε σένα τι έχεις να τραβήξεις πια

    [Τώρα που ‘χεις παραδάκια – Κώστα Καρίπη, με τον Γιώργο Κάβουρα – 1937]


    Μου είπαν πως παντρεύεται η αγάπη μου στα ξένα
    κι αν είν’ αλήθεια, μάνα μου, αλίμονο σε μένα.

    [Παντρεύεται στα ξένα – Παναγιώτη Τούντα, με την Ρίτα Αμπατζή – 1937]

    Αυτά που κάνεις μόρτισσα δεν μου περνούν εμένα
    κι αν τα ‘χεις μπλέξει με δυο-τρεις, αλίμονο σε σένα.
    Θα ‘ρθω μες στο συνοικισμό αχ! ξαφνικά μια μέρα
    και θα σε σφάξω ατζέμικα με δίκοπη μαχαίρα…

    [Μόρτισσα και αλάνης – Γιάννη Δραγάτση (Ογδοντάκη), με τον Βαγγέλη Σωφρονίου – 1929]

    Και να σου πω πως σ’ αγαπώ πιότερ’ απ’ την νταμίρα
    κι αν μ’ αρνηθείς, αλίμονο, σε σένα κακομοίρα.

    [Μόρτισσα κακιά – Παναγιώτη Τούντα, με τον Γιώργο Βιδάλη – 1926 (και τον Κώστα Νούρο-1929)]

    *

    Στα νεότερα και σύγχρονα τραγούδια καταγράφονται πολλά-πολλά «αλίμονο» !

    Ο Νιόνιος έχει ένα καλό, στο «Ήλιε, ήλιε αρχηγέ» :
    Ε, εεε… ήλιε ήλιε σε ρωτώ
    το ποτήρι αν ξεχειλίσει τι θα γίνει τ’ αφεντικό;
    Ε, εεε… μέρα μ’ ήλιο σαν κι αυτό, αλίμονο στ’ αφεντικό!

    Ένα πολυαγαπημένο μου «αλίμονο» -με βαθύ αναστεναγμό- είναι στο τραγούδι του Άκη Πάνου, με τον Στράτο Διονυσίου «Χαρά σ’ αυτόν που σ’ έχει»:
    Χαρά σ’ αυτόν που σ’ έχει
    δίπλα του και καμαρώνει
    κι αλίμονο σε μένα
    που σ’ αγάπησα.
    Αλίμονο σε μένα
    κοίταξα δυο μάτια ξένα
    και μέσα στο μυαλό μου
    μόνο αμάρτησα…

    Όμως, το πιο διάσημο και πολυτραγουδισμένο «αλίμονο» υπάρχει στο τραγούδι του Γιώργου Ζαμπέτα, σε στίχους της Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου «Αν μας σπάσουν το μπουζούκι» :
    Κλάψτε μάγκες μου απόψε, τη μεγάλη μας ζημιά
    αν μας κλείσουν το κουτούκι
    και μας σπάσουν το μπουζούκι
    γράφτ’ αλί-, γράφτ’ αλίμονο παιδιά…

    Μας πήγανε πλημμέλημα, επί διαταράξει
    και όμως τα μητρώα μας τα βρήκανε εντάξει!

    (εδώ, σε μια νεότερη εκτέλεση, απ’ τη δεκαετία ’80, που μας εξηγεί ο Ζαμπέτας πώς του έδωσε η γριά τους στίχους).

    Καλές ακροάσεις!

  66. Αφού διαπίστωσα πως δεν με πρόλαβε ο αγαπητός Γουσού έρχομαι τώρα να σας δώσω την αληθή προέλευση (άρα και ορθογραφία) της λέξης :
    Στα Γιάννινα, στις αρχές του 19 ου αιώνα κάποιος χρωστούσε δυο χρυσά νομίσματα και πήγε στον Αλή Πασά να του πουλήσει το κτήμα του.Ο Αλή Πασάς το εκτίμησε όπως τον βόλευε και του έδωσε ένα χρυσό. τότε ο οφειλέτης αναφώνησε :
    Αλή, μόνοένα ;
    Η απελπισία της κραυγής του διέτρεξε όλον τον ελλαδικό χώρο και ευθύς η φράση Αλή-μόνο συνόδευε κάθε απελπισμένο χρεωφειλέτη

    Φυσικά με ήτα γιατί προϋποθέτει ήττα !

  67. sarant said

    Γεια σου Μισιρλού με τα καλούδια σου!

  68. Μισιρλού... said

    @67 🙂

    Μα…πώς διέφυγε; Καζαντζίδης χωρίς «αλίμονο» θα υπήρχε;
    Και μάλιστα, σε πολύ μελωδικό τραγούδι!
    «Πάνω στου τοίχου το καρφί» (των Απόστολου Καλδάρα και Πυθαγόρα)
    …Με πούλησες για χρήμα στο καταχείμωνο
    για μένα είναι κρίμα, για σένα αλίμονο…

  69. Alexis said

    #65, Μισιρλού, πιο διάσημο και πολυτραγουδισμένο αλίμονο, πέρα από τις προσωπικές προτιμήσεις του καθενός, είναι ασφαλώς το «Αλίμονο» του Μητροπάνου που αναφέρει και ο Νικοκύρης στο ποστ.
    Το τραγούδι του Ζαμπέτα, ωραιότατο μεν αλλά πολύ λιγότερο γνωστό και τραγουδισμένο…

  70. Μισιρλού... said

    @66 – Gpointofview
    Χμμ… Σα να έχεις και δίκιο. Τώρα θυμάμαι, πως κάπου έχω διαβάσει, πως όταν ο Αλή Πασάς, άρχισε τα έργα ανάπτυξης και υποδομών, θεώρησε σκόπιμο να ξεκινήσει με της Άρτας το γιοφύρι.
    Αλλά, οι μαφιόζοι χτίστες Μπομπολάδες της Ηπείρου, δεν συμφωνούσαν για το έργο και αρχίσανε τις προβοκάτσιες. Οι σαρανταπέντε μάστορες κι οι εξήντα μαθητάδες καθημερινά χτίζανε, και οι Μπομπολάδες τις νύχτες αποδομούσαν… Και πήγαν οι εργαζόμενοι, λοιπόν, στον Αλή, να κάνουν τα παράπονά τους…

    Της Άρτας το γιοφύρι

    Σαράντα πέντε μάστοροι κι εξήντα μαθητάδες
    γιοφύριν εθεμέλιωναν στης Άρτας το ποτάμι.

    Ολημερίς το χτίζανε, το βράδυ εγκρεμιζόταν
    Μοιρολογούν οι μάστορες και κλαιν οι μαθητάδες.

    Αλή, μόνο τους κόπους μας, κρίμα στις δούλεψές μας
    ολημερίς να χτίζουμε, το βράδυ να γκρεμιέται…

    🙂

  71. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    50. Μόνο ποὺ δὲν πῆγαν ολοι σχολεῖο τὴν ἴδια ἐποχή. Μόνο στὰ 12 χρόνια ποὺ πῆγα ἐγὼ ἄλλαζε ἡ ὀρθογραφία σχεδὸν κάθε χρόνο. Στὴ γ’ δημοτικοῦ ἔφυγε τὸ η τῆς ὑποτακτικῆς, στὴν ε’δημοτικοῦ ἡ γλῶσσα ἔχασε τὴν περισπωμένη καὶ τὸ τραῖνο ἔγινε τρένο καθῶς καὶ διάφορα ἄλλα, στὴν γ’γυμνασίου ἔφυγε ἡ περισπωμένη καὶ τὰ πνεύματα. Καὶ τώρα ποὺ βλέπω τὴν κόρη μου ἡ μονοτονικὴ ὀρθογραφία της διαφέρει ἀπὸ τὴ μονοτονικὴ τῆς ἐποχῆς μου. Ἀπὸ ποῦ κι ὡς ποῦ ἡ σχολικὴ ὀρθογραφία εἶναι ἡ ὀρθογραφία τῆς κοινωνίας; Μέλη τῆς κοινωνίας εἶναι καὶ οἱ σαραντάρηδες καὶ οἱ πενηντάρηδες καὶ οἱ ἑξηντάρηδες καὶ οἱ ὀγδοντάρηδες ἀλλὰ διδάχτηκαν ἄλλη ὀρθογραφία. Ὁ ὅρος σχολικὴ ὀρθογραφία ὑπάρχει μόνο στὴν Ἑλλάδα. Στὴν Ἀγγλία ὑπάρχει ἡ ἀγγλικὴ ὀρθογραφία, στὴ Γαλλία ἡ γαλλική κοκ. Στὴν Ἑλλάδα δὲν ὑπάρχει ἑλληνικὴ ὀρθογραφία. Ὑπάρχει σχολική, ἐκκλησιαστική, τῆς Ελευθεροτυπίας, τῆς Καθημερινῆς, της Ἑστίας, τῆς Βραδινῆς, τοῦ συγκροτήματος Λαμπράκη, τοῦ Μπαμπινιώτη, τοῦ Τριανταφυλλίδη, τοῦ Ἐλευθερουδάκη, τοῦ Χάρη, τοῦ Σαραντάκου καὶ πάει λέγοντας…

  72. Μισιρλού... said

    @69, Αλέξη, ανάλογα τι παρέες κάνει ο καθείς… Πού μερακλώνει, πού συχνάζει και τι σιγοτραγουδά!
    Σε ταβέρνα, ρεμπετάδικο και κουτούκια δεν έχω πετύχει να τραγουδάει κάποιος Μητροπάνο και «Αλίμονο», όλα αυτά τα ξενύχτικα χρονάκια μου…
    🙂

  73. Μου αρέσει και το αλήμονο της Μισσιρλούς (κλίνεται άραγε η Μισσιρλού;), αλλά γιατί πάλι με η ο Αλή Πασάς. αφού ο Ali Baba μάλλον δεν είναι…

  74. spyroszer said

    Για να ολοκληρώσουμε τις ορθογραφικές παραλλαγές, να και ένα «αλύμονο».
    http://books.google.gr/books?id=_y03AQAAIAAJ&pg=PA35&dq=%CE%B1%CE%BB%CE%B9%CE%BC%CE%BF%CE%BD%CE%BF&hl=el#v=onepage&q=%CE%B1%CE%BB%CE%B9%CE%BC%CE%BF%CE%BD%CE%BF&f=false

  75. και συγγνώμη για τα δύο «σ» αλλά μού έχει κολλήσει

  76. # 73

    Χαίρομαι που με αδιάσειστα ιστορικά στοιχεία επιβεβαιώνεις την προέλευση μιας λέξης που σύντομα η διαχρονικότητά της θα εμφανισθεί στα χείλια κάθε Ελληνα εργαζόμενον, πλην Δεκοτρεφομένων

  77. # 73
    Ρε φίλε ο Ali Baba προέρχεται από το αλί-παστα, είναι άλλη ιστορία,τι τροφές βρήκαν μεσ στην σπηλιά, μη μας μπερδεύεις

  78. physicist said

    #55 και σχετικά: στο Σύστημα Μονάδων Γκάους (απείρως προτιμότερο από το τερατούργημα του SI), η μονάδα της δύναμης είναι το 1 dyne (= 1 gr*cm/sec**2) και έγινε μια χαρά «μία δύνη», μιας και δεν είναι κύριο όνομα. Το ένα Νιούτον θα παραμείνει ως φυσιολογικά ουδέτερο, ενώ ο ένας Νεύτων ένας ήταν και δεν θα ξαναγίνει [*]. Τα ίδια με το ένα Φαράντ, το ένα Βολτ, το ένα Αμπέρ, το ένα Κουλόμπ, και ούτω καθεξής.

    [*] Βάλε ρε Μήτσο ένα χεράκι κι εσύ να σηκώσουμε το σακί, εφτακόσιους ογδόντα έξι κόμμα εφτά Νεύτωνες δεν τους καταφέρνω μόνος μου.

  79. Μισιρλού... said

    @73, ...αλλά γιατί πάλι με η ο Αλή Πασάς. αφού ο Ali Baba μάλλον δεν είναι…

    Εεεε…μα! Γιατί, αυτός ο Αλή προέρχεται από το… αλήτης !!!
    (Χοχοχοο… Καλά, πάω να κάνω και καμμιά δουλειά, το παραξήλωσα σήμερις…).

    Καλό υπόλοιπο!

  80. sarant said

    73: Ο Αλήπασας / Αλή Πασάς με η επειδή εξελληνίστηκε και έχει έτσι καθιερωθεί. Κι ο ίδιος φαντάζομαι έτσι θα τόγραφε.

  81. Παρότι είχα συνηθίσει το αλοίμονο (τάξη του 1977 εγώ) δέχομαι πως η απλογράφηση είναι θεμιτή όπως το ίδιο μου συμβαίνει με το τραίνο που το απλογραφώ πλέον κι αυτό. Αλλά με τον Σέξπιρ έχω κάποιο θέμα και προτιμώ να κρατήσω την ιστορική ορθογραφία. Έχω παρατηρήσει τελευταία πως παλιότερες υπερβολικές διττογραφίες επανέρχονται σταδιακά -όπως ο κλασσικός- και μάλιστα από νέα άτομα πράγμα που προβληματίζει. Επειδή τέτοιου είδους ορθογραφικές παλινδρομήσεις μοιάζουν να συναντώται πιο πολύ στο ένα απωθητικό άκρο του πολιτικού φάσματος, αναρωτιέμαι μήπως έχουμε να αντιμετωπίσουμε ένα νέο κοινωνικό φαινόμενο που το υποτιμάμε χάριν πλάκας. Πχ στα σόσιαλ μίντια κυκλοφορούν πολλές φωτογραφικές αναπαραγωγές διαδικτυακών διαλόγων μεταξύ διαταραγμένων ατόμων που αντικατοπτρίζουν το μορφωτικό επίπεδό τους – ή μόνο αυτό; Διότι διαπιστώνω πως η θεαματική έξαρση της ανορθογραφίας μπορεί να οδηγήσει σε μια νέα τύπου ιδιότυπη γλωσσική κατηγορία, με διαφαινόμενα χαρακτηριστικά ανάλογης με κείνα των γκρίκλις παλιότερα, αλλά αυτή τη φορά με πολιτική στάμπα. Από τα «εγερθούτου» στο «ΕΛΑΣ Ι ΤΕΦΡΑ». Και δεν είναι πια αστείο η έκταση αυτού του φαινομένου.

  82. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    81. Σιγὰ μὴν ἔχουν οἱ χρυσαβγίτες ἄποψη γιὰ τὸ κλασσικὸς ἢ τὸ κλασικός

  83. 82. Εδώ ο αρχηγός τους είχε άποψη για το βένι βίντι βίκι 😉

  84. Πάντως, για τον συγκεκριμένο τίτλο της συγκεκριμένης εφημερίδας, να θυμίσω πως έχει απλήρωτους μερικούς εκατοντάδες εργαζόμενους. Αλίμονο!

  85. Μια και μιλάμε για τα αυγά, την Παρασκευή 1/2 στις 19.00 στην Ανδρόγεω θα μιλήσουν οι Δημήτρης Ψαρράς (ο δημοσιογράφος) & Γιώργος Κατρούγκαλος (Καθηγητής Συνταγματικού στο Δημοκρίτειο) με θέμα «Ξενοφοβία και Ρατσισμός, η φασιστική απειλή και πως θα την αντιμετωπίσουμε». Όσοι κάτοικοι της Μεγαλονήσου ενδιαφέρονται είναι ευπρόσδεκτοι.

    Τα λοιπά τα έχουμε πει και ξαναπεί. Δεν είναι τυχαία η αρχή της μη αναδρομικότητας του νόμου (εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων) μια και η ασφάλεια του δικαίου είναι πολύτιμη και πρέπει να προστατευτεί. Έτσι και με την ορθογραφία. Ας μου εξηγήσει κάποιος που τα ξέρει καλύτερα γιατί επιλέχθηκε ο 4ος αιώνας, με ποιο κριτήριο και γιατί τώρα, μήπως και καταλάβω και εγώ γιατί ο Τρυφώ γραφόταν με ωμέγα πριν τριάντα χρόνια αλλά επειδή είναι μεταγραφή ξένου ονόματος μετά τον 4ο αιώνα πρέπει σήμερα να τον γράφουμε με όμικρον. Τώρα τα επιχειρήματα «πρέπει να ξέρουμε δέκα γλώσσες για να γράφουμε τη δική μας» δεν νομίζω ότι πείθουν κανένα, ειδικά όταν αφορούν ονόματα, αφενός γιατί η γραφή τους έχει ήδη καθιερωθεί με τον άλφα ή βήτα τρόπο και αφετέρου γιατί στην ερώτηση «γιατί γράφεται έτσι» αναγκαστικά θα απαντήσουμε «επειδή είναι ξένη λέξη». Αλλά έχει μαλλιάσει η γλώσσα μας να τα λέμε 😀

  86. sarant said

    Τα κύρια ονόματα πράγματι είναι ιδιαίτερη περίπτωση, αν και κατά τη γνώμη μου καλώς απλογράφονται διότι η αντιστρεψιμότητα είναι φενάκη. Προκειμένου να έχεις Λισσαβόνα, Λισαβώνα, Λισαβόνα και Λισσαβώνα, διαλέγεις το απλούστερο. Και τα καθιερωμένα ονόματα εύκολα σχετικά ξεκαθιερώνονται, άνοιξε μια εφημερίδα του 1970 και πρόσεξε πώς γράφει τα ξένα ονόματα, δες και μια σημερινή.

    Ο 4ος αιώνας (περίπου) επιλέχτηκε επειδή πρωτύτερα είχε διαφορά στην προφορά το η από το ι και το ο από το ω κτλ. Το όριο παίζει βέβαια, γιαυτό και το μαντίλι και το καντίλι διττογραφούνται.

  87. Σου έχω ξαναπεί ότι δεν με ενδιαφέρει η αντιστρεψιμότητα αλλά η μη διακοπή της συνέχειας. Το ότι ξεκαθιερώνονται εύκολα δεν το το αποκλείω, το γιατί θα πρέπει κάθε τρεις και λίγο να το διαπιστώνουμε δεν καταλαβαίνω. Τώρα στο παράδειγμά σου, εκτός από το διπλό σίγμα βλέπω παίρνεις θέση και στο πιο από τα δύο [ο] είναι «απλούστερο». Αφού δεν υπάρχει διάκριση μακρών βραχέων γιατί το ωμέγα είναι περιπλοκότερο; Καταλαβαίνεις νομίζω ότι κανείς μέσος άνθρωπος δεν μπορεί ν’ ανατρέχει στην κάθε λέξη, να δει αν είναι δάνειο πριν ή μετά τον 4ο αιώνα και να τη γράφει αναλόγως, άρα αναγκαστικά θα τη μάθει «έτσι» που θα του τη διδάξουνε. Κάθε τριάντα χρόνια αυτή τη δουλειά θα κάνουμε;

  88. sarant said

    Όλα τα σύγχρονα δάνεια είναι πάντως μετά τον 4ο αιώνα. Και ξαναλέω, το γράφω και στο ρημάδι το άρθρο: αν δεν είσαι επαγγελματίας γραφιάς, ζαμάν και φου (που είπε ένα σχόλιο και που το λέω κι εγώ) και γέρικος γάιδαρος (δηλ. μεγαλύτερος από 20) δεν είναι ανάγκη να μάθει καινούργια περπατησιά.

    Αν είσαι επαγγελματίας γραφιάς, κάτι λέτε εσείς οι δικηγόροι για το ντουραλέξ.

  89. Γς said

    83:
    Ευχαριστώ για την πάσα, τα έχουμε ξαναπεί εδώ.
    Και τα πιστήρια. Κάπου προς το τέλος είναι η κούπα της.

    Τελικά κάποιος στο ιστολόγιο πρέπει να κάνει (έκανε) το καθήκον του, διεθνώς.

  90. nikos10 said

    Μόλις το διάβασα και σπεύδω να το επισημάνω, γιατί νομίζω ότι πρόκειται περί ωραιότατου μαργαριταριού: «Για τους τρομολάγνους όμως δημοσιογράφους αυτά είναι υψηλά γράμματα». Είχαμε, εμείς οι νομικοί, την «υψηλή κυριότητα» να μας εκνευρίζει, τώρα έχουμε και τα «υψηλά γράμματα»…

  91. nikos10 said

    Το λινκ εδώ: «Για τους τρομολάγνους όμως δημοσιογράφους αυτά είναι υψηλά γράμματα»

  92. nikos10 said

    Εντάξει, παραιτούμαι! Εδώ: http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.8emata&id=21709.

  93. @88 Τότε που φύτρωνε το ντουραλέξ δεν υπήρχε και γλωσσικό ιΣτολόι Ετσι ώστε να μπορείς να το προσβάλλεις ούτε δημόσια φόρα* να βγάλεις τ’ άπλυτά του στη φόρα. 🙂
    Το θέμα δεν είναι νομίζω αν οφείλουμε να τον ακολουθήσουμε αλλά αν είμαστε πεπεισμένοι από την αιτιολογική του έκθεση. Αυτό συζητάμε εδώ, αν και μεταξύ μας δεν νομίζω ότι γράφεις Βα*αρία επειδή πρέπει.

    @90 Τι έγινε ρε παιδιά; Όλο φυσικοί και δικηγόροι μαζευτήκατε εδώ μέσα; Χάθηκαν οι κανονικοί άνθρωποι; 😛

    *αφιερωμένο εξαιρετικά 🙂

  94. nikos10 said

    @93 http://www.forcounsel.com/productDetails_c.asp?productid=0759 😉

  95. @94 😀 😀 😀

  96. sarant said

    90-92: Το είδα κι εγώ, είναι αριστούργημα, θα το βάλω το Σάββατο.

    93: Δεκτή η ένσταση της υπεράσπισης!

  97. @96β Αυτό θα το κορνιζώσω! 😀

    @92, 96α Νομίζω τον αδικείτε τον άνθρωπο. Σαν υψηλός δημοσιογράφος που είναι με τα υψηλά γράμματα θ’ ασχολείται. Τα ψιλολόγια τ’ αφήνει για άλλους 😉

  98. physicist said

    To Duralex που γούγλισα, μου έβγαλε βιομηχανία κατασκευής γυάλινων αντικειμένων, σε αντίθεση με την προσδοκία που είχα ότι θα έβγαζε φάρμακο κατά της φαλάκρας. ‘Οχι βέβαια πως αυτή η προσδοκία έκανε επαφή με το 88(β), αλλά για να περιπλακούν τα πράγματα ακόμα περισσότερο, το -lex παραπέμπει σε Νομικά ενώ το dur- σε κάτι σκληρό κι αβάσταχτο. Και πάλι, από το 88(β) δεν καταλαβαίνω μία και το 93(α) δεν με διαφωτίζει.

    Αν θέλει κάποιος κανονικός άνθρωπος ν’ αφήσει μια χαραμάδα φωτός μπας και πάρω μυρωδιά περί τίνος πρόκειται, την ευχή μου να ‘χει. 😛

  99. @93 Elementary my dear …

  100. Δεν έπαθα κρίση αυτοαναφορικότητας, στο 98 το 99.

  101. physicist said

    #99. Elementary my dear άμα ξέρεις ότι πρόκειται για δύο λέξεις. Είπαμε, κακό πράμα η σχιζολεξία αλλά εδώ βρήκαμε παπά και θάψαμε και τους ζωντανούς. 🙂

    Άσχετα απ’ αυτά, ευχαριστώ πολύ για την γρήγορη και ξεκάθαρη απάντηση!

  102. @101 Παρακαλώ, αλλά η υπερασπιστική γραμμή σου είναι χάλια. Να ξες.

  103. Theo said

    @96: Μόλις ειδοποίησα με email τον Σταύρο Θεοδωράκη για το τι τον περιμένει.

  104. physicist said

    #102. Ε πώς και γιατί είναι χάλια ωρέ παιδιά καημένα; Ντούραλεξ λέει ο άλλος, Duralex ψάχνω εγώ. Άμα έλεγε δηλαδή σκουληκομυρμηγκότρυπα εσύ θα έψαχνες σκουλήκο μυρμπηγκότρυπα;

  105. sarant said

    98: Πάλι καλά που δεν έβγαλε τίποτα προφυλακτικά 🙂

  106. physicist said

    #105. 🙂

    Εγώ πάλι από πού κι ως πού βιομηχανία γυαλιών, δεν το κατάλαβα. Καλά, το γυαλί είναι σκληρό αλλά το λεξ; Άβυσσος …

  107. @103 Είσαι μαρτυριάρης! 🙂

    @104 Αν η σκουληκομυρμηγκότρυπα δεν έβγαζε νόημα φυσικά και θα έψαχνα. Αυτό δεν κάνει ένας σωστός ερευνητής; Βλέπεις, ούτε η αναφορά του 99 ήταν τυχαία.

  108. physicist said

    #107(β). Σάμπως να έχουμε μπερδέψει τον ερευνητή με τον ιδιωτικό ντετέκτιβ ή μου φαίνεται; Ο σωστός ερευνητής άμα δεν βγάζει άκρη από το πέηπερ συναδέλφου, του στέλνει μέηλ και του λέει ξήγα γιατί έχουμε και δουλειές. 😉

  109. @108 Gardez la recherche et laissez nous l’ investigation s’ il vous plaît.

  110. Άσε, άσε! Πέθανε κι ο Ντερτιλής, ρε γμτ!

  111. physicist said

    #109. Passt scho!

  112. Αντιφασίστας said

    Πέθανε ο Ντερτιλής, ε; Σε κάτι τέτοιες περιπτώσεις θυμάμαι το κινέζικο ρητό που λέει »Αν δεν μπορείς να πεις κάτι καλό, μη λες τίποτα». Αλλά και η ιστορία κρατάει τεφτέρια:
    http://www.lesvosnews.net/articles/news-categories/koinonia/mihalis-myrogiannis-nekros-ntertilis-me-ti-mia-ton-petyha-sto

  113. @110 Σκύλε σε βλέπω, σκασμένος είσαι! 🙂

    Άσχετο: ξέρει κανείς που είναι το ρίφι; Σα χαμένο μου φαίνεται.

  114. Per aspera said

    Για να είμαστε πλήρεις στην αναφορά μας στο Θ.Β.να θυμηθούμε την ατάκα του στο Μούτσιο ο οποίος φεύγοντας χαιρετά με ένα παιχνιδιάρικο αλό! και ο κατα φαντασίαν κορνούτος εξηνταβελόνης μονολογεί: Αλό και τρισαλό μας.
    Αλήθεια, η Τζίνα γράφεται Αλιμόνου;

  115. Παλιοσειρά said

    Αααααα, ωραία! Μιά και μαζεύτηκαν τόσοι νομικοί εδώ μέσα, να σας βάλω ένα δύσκολο ;-> : Την εταιρ*α πώς την γράφουμε; Γιατί ο Αστικός Κώδικας και ο Εμπορικός Νόμος την γράφουν με ι, ο κώδικας νόμου περί ΑΕ με ει και ο ν. 3190/1955 περί ΕΠΕ σε άλλα άρθρα επιλέγει την μιά ορθογραφία και σε άλλα την άλλη…

  116. Ανδρέας «Κουπονιώτης» said

    Οταν το τρένο βρίσκεται σε κίνηση τότε να γράφεται με αι 🙂
    Εγώ πάντως δεν αντέχω την Κένυα με ι (Κένια όπως λέμε Ξένια)
    @93. Νιώθω μια ψύχρα εδώ μέσα που μου γεννά υπαρξιακά προβλήματα. Είμαι κανονικός άνθρωπος ή οι Συντάκτες Υλης (με το συμπάθιο) αποτελούμε ξεχωριστή κατηγορία; 🙂 🙂

  117. Αντιφασίστας said

    Υψηλά γράμματα: μήπως, όμως, έτσι λέγεται στην παπαγαλική διάλεκτο; Καλό θα ήταν να εκδώσει ο Πάσχος το »Μεγάλο λεξικό του παπαγαλικού λόγου», το οποίο να μοιράζεται μαζί με την κυριακάτικη Καθημερινή, ώστε να μην τους παρεξηγούμε και τους περνάμε για αγράμματους.

  118. Αρκεσινεύς said

    115. Να προσθέσω και τις λέξεις εφορ*α και φάκε*ος

  119. sarant said

    112: Ακριβώς, τίποτα.

    113: Έλα ντε, κάτι μέρες έχει να φανεί.

    116: Εμείς οι άλλοι κανονικοί είμαστε 🙂

  120. Αντιφασίστας said

    81: Η νέα διάλεκτος αυτών των ιστολογίων με την ιδιότυπη ορθογραφία και τις νεαντερτάλειες απόψεις λέγεται χρυσαβγίκλις.
    Το »Αλίμονο» του Βαρδή το βάλαμε; Ιδού, μεταφρασμένο και στα ρωσικά:
    http://hellas-songs.ru/gr/song/423/

  121. @115 Νομίζω ότι για την εταιρεία δεν τίθεται θέμα το λέει και το ΛΚΝ. Για τα άλλα τώρα, εγώ που δεν είμαι επαγγελματίας γραφιάς και το ντουραλέξ δε με πιάνει, άσε που είμαι και γέρικο γαϊδούρι (πατημένα τα είκοσι που το πας αυτό) οι Δ.Ο.Υ. εφορείες και οι (σπάνιες) ψυχικές, ευφορίες.

    @116 Όλοι οι άλλοι κανονικοί είσαστε 😉

  122. Παλιοσειρά said

    118: την εφορ*α ευτυχώς δεν την γράφω πιά, γιατί μετά την συγχώνευσή της με το Δημόσιο Ταμείο, λέγεται ΔΟΥ. Αν πρόκειται για εφορ*α ιδρύματος, την γράφω όπως θέλουν οι ίδιοι και ξεμπερδεύω. Με τον φάκε*ο ζορίστηκα στην αρχή αλλά έχω προσχωρήσει εδώ και πολυ καιρό στην απλοποίηση. Με τις εταιρ*ες δεν μπορώ να καταλήξω, γιατί πρέπει παράλληλα να κάνω ορθογραφική παρέμβαση και στο κείμενο του νόμου, κάτι που φυσικά είναι το απόλυτο ταμπού…

  123. Αντιφασίστας said

    »Αχ αλί κι αλίμονό μας…» από τον »Γλάρο» του Ελύτη:

  124. Αρκεσινεύς said

    122. Πάντα βρίσκετε τρόπο και ξεγλιστράτε, εσείς οι νομικοί!

  125. ἐγὼ «ἀλλοίμονο» γράφω, ἀλλ’ὅπως ἔχω πεῖ καὶ ἄλλοτε δὲν ἔχω πρόβλημα νὰ τὸ ἀλλάξω, ὄχι βέβαια λόγῳ προσχωρήσεως στὸν ἀπαράδεκτο κανόνα τῆς ἁπλουστέρας γραφῆςἀλλ’ ἐφ’ ὅσον πεισθῶ γιὰ τὴν ἐτυμολογία του. τώρα ἂν αὐτὸ σὲ κάποιους δημιουργεῖ δυσάρεστους πολιτικοὺς συνειρμοὺς περαστικά τους.

  126. Μαρία said

    110 Δεν άντεξε το θάνατο του γιου του.

    106 dural -ex

  127. tamistas said

    Αλίμονο στις όμορφες λέει μια παροιμία,
    γιατιόποιος δεν απόχτησε θέλει να πάρει μία.
    Κι αν είν κολλήγας, δε βαριέ, ίσως καλοπεράσει.
    Όμως αν είναι τσιφλικάς, ρυζάκι ας πάει να βράσει.

    Αλίμονο, αλίμονο, αλίμονο (αρχαία ελληνική τιβί).

  128. Αντιφασίστας said

    Σε διηγήματα του Παπαδιαμάντη επαναλαμβάνεται το δημώδες δίστιχο:
    »Αλίμονο κι αλί καημός
    του γεμιτζή ο ξενιτεμός »

  129. Αντιφασίστας said

    126: Δεν άντεξε τον θάνατο του γιου του! Του Μυρογιάννη τον θάνατο μια χαρά τον άντεξε επί 40 χρόνια.

  130. ΠΑΝΟΣ said

    πάντως,αλλοίμονο το έγραφα και τώρα,επ’ ευκαιρία τού άρθρου,διαπίστωστα ότι εδώ και χρόνια το γράφω αλίμονο.Πώς έγινε αυτή η αλλαγή,πως μετεστράφην ,δεν μπορώ να το βρω,όσο και να στύβω το κεφάλι μου..Πάντως καθόλου δεν μ’ ενοχλεί,κάθε άλλο!

  131. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    118: Εγώ εφορία

    121: Να δεις που θα μου το χτυπάει για καιρό 🙂

  132. sarant said

    130: Άσε που αν εφαρμοστεί η ορθογραφία Μπαμπινιώτη το κεφάλι σου θα πρέπει πια να το στείβεις!

  133. – Μισιρλού, πολύ χομ γουόρκ μου βάζεις, αλλά νάσαι καλά, το απολαμβάνω….
    – Ιμόρ, αφού θα πας στην Ανδρόγεω, πες περαστικά στον Γ.Α. από ένα φίλο από τα παλιά, που υπογράφει εδώ ως Ορεσίβιος και κατά κόσμον είναι Δ,Σ. (θα καταλάβει ο Γ.), παλιός συνεργάτης από Πορεία, Τ.Ψ. κλπ

  134. @131β Υπερβολές! 😀

    @133 Ορεσίβιε ευχαρίστως, αλλά δε φοβάσαι μη και καταλάβω ποιος είσαι; 🙂 (Γ.Α.;)

  135. Αρκεσινεύς said

    131,132. Μα η σχολική ορθογραφία εφορεία λέει.

  136. ΣοφίαΟικ said

    Αυτός που είπε ότι το ποίημα λεέι πέστης το μ’ένα ροκαμπίλι δεν εέπσε και πολύ έξω.

  137. ΣοφίαΟικ said

    Παρεμπιπτόντως, πως δεν έχει διαφάνεια το ηλί, ηλί, αφού το πλήρες απόσπασμα είναι «Ηλί Ηλί λαμά σαβαχθανί, τουτέστιν, Θεέ μου, Θεέ μου, ίνα τι με εγκατέλειπες», στο δίνει με μετάφραση το ευαγγέλιο και σου εξηγεί ακι το λογοπαίγνιο με τον Ηλία.

  138. ΠΑΝΟΣ said

    #132
    αν ήξερα να βάζω emoticons θα έβαζα ένα μουτράκι σκασμένο στα γέλια!

  139. Reblogged this on ΤΟ ΠΙΤΣΙΡΙΚΙ.

  140. sarant said

    137: Διαφάνεια έχει για σένα που ξέρεις να διαβάζεις και το βλέπεις γραμμένο. Οταν το ακούς, δεν είναι τόσο εύκολο.

    136: Καλό!

  141. Theo said

    @96: Ο Θεοδωράκης μου απάντησε: «Τώρα είδα ότι η διορθώτρια είχε κάνει το ψιλά γράμματα, υψηλά γράμματα!»
    Οπότε, ας μη βιάζονται κάποιοι να μιλούν για «υψηλούς δημοσιογράφους που δεν ασχολούνται με τα υψηλά γράμματα». Φαίνεται πως κι οι σημερινοί διορθωτές είναι κομμάτι αγράμματοι.

  142. ππαν said

    Έχουν διορθωτές στο πρόταγκον;

  143. Theo said

    Έτσι φαίνεται.

  144. Μαρία said

    142 Όνομα ψιλόν.

  145. Αντιφασίστας said

    141: Εκτός αν οι διορθωτές επωμίζονται τα λάθη των μεγαλοδημοσιογράφων. Παίζει κι αυτό το σενάριο.

  146. Γς said

    Πώς γράφουμε αλίμονο (στα γαλλικά);

    Hélas .

  147. Γς said

    Hélas, hélas τι θα γίνει μον βιε με μας!

  148. Για την ταινία «Αλλοίμονο στους νέους» υπάρχει και η άλλη άποψη/ορθογραφία: http://goo.gl/ZwE1k (ανέβασα τη φωτογραφία στο Google+, ως εναλλακτικό τόπο μοιράσματος φωτογραφιών).

    Έχω την άποψη ότι η νεώτερη γραφή είναι αποτέλεσμα της επανεπεξεργασίας της ταινίας, για την τηλεοπτική της έκδοση.

  149. Immortalité said

    @141Δεν το πιστεύω! Με ‘μένα τα ‘βαλε ο Θεοδωράκης! 🙂 🙂 🙂

  150. ππαν said

    149: Νομίζω ο Τεό σου πετάει πίκα, όχι ο Σ.Θ., τουλάχιστον έτσι δείχνουν τα εισαγωγικά…

  151. Γς said

    137:
    Τα έλεγα εγώ πριν κάνα δυο βδομάδες

  152. Μαρία said

    148β Έτσι είναι.
    Αλλοίμονο στους νέους, Ελευθερία 28/3/1961
    http://tinyurl.com/amk7del

  153. Γς said

    98:
    Duralex. Ηταν κάτι φοβερά γαλλικά ποτήρια που είχαν γεμίσει τα σπίτια μας πριν 30 περίπου χρόνια (δεν τα βλέπω τώρα πιά). Κυριολεκτικά … ανκεσάμπλ!
    Δεν έσπαζαν (τα 9 στα 10).
    Όχι σαν κάτι Durex που σπάνε (και τρυπάνε)

  154. sarant said

    141-142: Βολικοί διορθωτές πάντως.

    148: Και πέτυχαν την ίδια γραμματοσειρά; Τι να σας πω, μπορεί.

  155. Γιάννης Ν. said

    58: έχεις δίκιο, συνυπάρχουν και οι δυο τύποι στο βιβλίο. Κοίτα εδώ
    http://www.ediamme.edc.uoc.gr/diaspora2/download.php?id=326351,1857,11
    Σελίδα 38 «Φέρε δύο αυγά» και λίγο πιο κάτω «υλικά: αβγά»

    Τα ελληνόπουλα του εξωτερικού (εδώ τουλάχιστον) κάνουν τη σειρά Μαργαρίτα από το Εργαστήριο Διαπολιτισμικών και Μεταναστευτικών Μελετών (Ε.ΔΙΑ.Μ.ΜΕ.) του πανεπιστημίου Κρήτης:
    http://www.ediamme.edc.uoc.gr/diaspora2/index.php?kseni
    Είναι ελληνικά ως ξένη γλώσσα για παιδιά γεννημένα, μεγαλωμένα στο εξωτερικό, που πάνε σχολείο στη γλώσσα του τόπου διαμονής τους και κάνουν ελληνικά 1-2 φορές τη βδομάδα.
    Δεδομένου ότι δεν υπάρχουν πια βιβλία από Ελλάδα, τα κατεβάζουν οι γοννείς από τη σελίδα και τα τυπώνουμε. Έχει και ασκήσεις για τον υπολογιστή, πολύ καλή δουλειά.

  156. Γς said

    131 α:
    Μην ακούω τέτοιες λέξεις.

  157. Immortalité said

    @150 Α, εγώ δεν κατάλαβα κάτι τέτοιο, για να μας πει ο Τεό!

  158. sarant said

    155: Ναι, το έχω ακουστά αυτό το σχολείο (μητρικής γλώσσας το λένε εδώ). Προφανώς έχει άλλα βιβλία -αλλά κι αυτά με ορθογραφικό πλουραλισμό βλέπω 🙂

  159. ππαν said

    Αυτό δεν λέγεται πλουραλισμός, λέγεται τσαπατσουλιά.

  160. 134. Δεν ζω στην παρανομία. Δεν πειράζει αν καταλάβεις ποιος είμαι…

  161. Voulagx said

    #144 Apopsilosis now!

  162. Voulagx said

    Οσο για το «Ηλι,Ηλι λαμα σαβαχθανι» ειναι τοσο διαφανες που ο παπας του χωριου μου ελεγε:»Ηλι,Ηλι,αλα αλαμανι»

  163. Γς said

    Διαβάζω σε Κοζανίτικο έντυπο για τον Herbert voν Karajan:

    >Στη δεκαετία του 1930 ο Χέρμπερτ ζήτησε από το Δήμο Κοζάνης πιστοποιητικό Αρείας καταγωγής για να διοριστεί σε μια ορχήστρα.

    Υπάρχει τέτοιο ντοκουμέντο;
    Φυσικά όχι. Κρίμα

  164. Γς said

    163:

    Ωχ, ήταν για τη συζήτηση δίπλα. (Στο «Ο πολύπλαγκτος γιατρός Δημοκήδης»)

  165. sarant said

    159: Είπα να το πω ευγενικά, αλλά πού γαλατική ευγένεια!

  166. RaspK said

    154.: Ο καλός τυπογράφος σου ζωγραφίζει (κυριολεκτικά) το κείμενο, άλλωστε στην περίπτωση αυτή δεν έχουμε κάποια γράμματα παραπάνω (όπου οι «ουρές» προκαλούν προβλήματα), αλλά λιγότερα!

    Υ.Γ.: Έχει ο πεθερός μου κάποια κομμάτι παλιά βιβλία που αξίζει να δει κανείς… ορθογραφίες ιδιόρρυθμες!

  167. ππαν said

    Ε μα τι ευγενικά; Ο τρόμος του κενού, να εξηγεί ο καψερός ο δάσκαλος στους 7χρονους-8χρονους μη φυσικούς ομιλητές που μαθαίνουν ελληνικά ότι τα αβγά και τα αυγά είναι το ίδιο…. Να πάρουν τον διορθωτή του πρόταγκον.

  168. Μαρία said

    162 Βλάχος ο παπάς; Κανένα Γερμανό είχε στο μυαλό του ή το γνωστό Θεσσαλό πολιτικό;

  169. #148 μαλλιαρὴ λαθροχειρία δηλαδή, ἄ στὸ καλὸ κι ἐγὼ «ἀλλοίμονο» τὸ θυμόμουν!

    τώρα αὐτὲς οἱ μέθοδοι λέγονται αὐγίτικες ἢ ἀβγίτικες; ( http://www.aixmi.gr/index.php/avgi-eksafanise-sfyrodrepan/ )

  170. Μισιρλού... said

    Και πού να δείτε, Vou και Μαρία μου, που ο δικός μας ο παπαΣΥΡΙΖαίος, το 2010 αναφωνούσε :
    «Αλί, αλί… Αλέ Αλαβανί…»
    🙂

  171. Voulagx said

    #168 Ναι, Βλαχος, αλλα δεν νομιζω να ειχε κανεναν στο μυαλο του, μαλλον τα μπερδευε λιγακι.

  172. ππαν said

    Για τον Βουλάγξ και τον Στέλιο:

    http://www.lifo.gr/guests/viral/35639

  173. Voulagx said

    #170 Α, Μισιρλου, ωραιος ο παπας και πολυ διαφανης θα ελεγα! 🙂

  174. Γς said

    Ουφ, με τι ασχολείστε, αντί να σχολιάζετε αυτά που ποστάρω.
    Αλλά σας μάθαμε.
    Ζηλιάρηδες!
    Με ζηλεύετε βρε, γιατί είμαι νέος (σχετικώς) και ωραίος!:
    Λεκανόστ

  175. Voulagx said

    #172 Merci, Ππαν, Βλαχος κι ο Στελιος ; Ενδιαφερον το σχολιο της Μαριαλουλου στο λινκ που δινεις.

  176. Immortalité said

    @160 Ε, καλά είπα εγώ τέτοιο πράμα; Αλλωστε το ότι έχει πιάσει τα βουνά δεν είναι αρκετή ένδειξη 😉 Αν θες να μεταφέρω το οτιδήποτε πάντως, ο Νικοκύρης έχει τη σύστασή μου, ευχαρίστως!

  177. ππαν said

    (Αι)κατερινιώτης.
    Μου φάνηκε αστείο γιατί δεν πάει καθόλου το μυαλό μου στο «βλάχος» έτσι όπως το εννοεί η μαριαλούλου.
    Αν έκανα χοντράδα, σε πέιραξε κλπ συγνώμη και ας σβήστεί

  178. Voulagx said

    #177 Οχι, απορια εξεφρασα για τον Στελιο που μου την ελυσες. 🙂

  179. #174

  180. #174 http://www.youtube.com/watch?v=GaodvoSU-aE

  181. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    -Απο τον Ερωτόκριτο,αλλά η τοτινή γραφή του ήταν έτσι;
    Υπάρχει λέει, μόνο ένα χειρόγραφο του έτους 1710(σήμερα στην British Library , Harleian Collection, αρ. 5644)
    (Για εδώ που είναι η χαρά του ψαχτηριού)

    Aλίμονο όποιος γελαστεί, να’χει εις γυναίκα ολπίδα! 1075
    Kαι πού’ναι τα όσα μου’ταξες στη σιδερή θυρίδα;

    -Από το περιοδικό»ΘΕΑΜΑΤΑ» : Εξαχθείσαι ελληνικαί ταινίαι εις το εξωτερικόν¨ από 16 Δεκεμβρίου 1962 έως 15 Δεκεμβρίου 1963 Πίναξ ταινιών(ακολουθούν 221 τίτλοι.Η υπ αριθ.6: «ΑΛΟΙΜΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ» της Ανζερβός .Χώρα Τσεχοσλοβακία

    -«Με πούλησες για χρήμα στο καταχείμωνο για ‘μένα είναι κρίμα, για σένα αλίμονο » Πυθαγόρας, Καλδάρας,Καζαντζίδης.
    Στο γιουτιούμπι είναι το «Πανω στου τοίχου το καρφι»

    -το «αλίμονό μου» είναι συνώνυμο και του ωιμέ ε;

    -«αλίμονος του απού δεν έχει ανύχια να ξυστεί».

    Από το αλλοίμονο ξέπεσα κι εγώ στ’ αλίμονο, χωρίς συναίσθηση,χωρίς αιδώ,

  182. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    68. ωιμέ κι αλί, Διέτρεξα μεν το θέμα αλίμονο αλλά κάπου λοξοδρόμησα μέσω των αναρτήσεων .Ετσι επεριπλανήθην και επλανήθην τελικώς.Ευτυχώς δεν το κοτσάρισα σε κούνια. Ραβασάκι στην Αρχή Αποκρατικοποιήσεων και λοιπά ανταλλακτήρια

  183. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    4, 16 και το ωιμέ, φεύ, ειπώθηκε ήδη.
    ‘Αλλα επιτατικά δυστυχίας : «ούι- ούι » «αμαν -αμάν» ,» ‘ωφου-‘ωφου»(με κίνηση «ανέσπα τα μαλλιά της» -η Μάννα του Κωνσταντή)

  184. Μαρία said

    181 Μικρή διόρθωση στην παραπομπή. Μέρος 5ο, 1079-80.
    Αλίμονο έχει κι η έκδοση του Αλεξίου.

    Ένα χειρόγραφο επτανησιακό, όμως αξιόπιστη θεωρείται η βενετσιάνικη έκδοση απο άγνωστο κρητικό λόγιο του 1713.

  185. Μισιρλού... said

    Να, και η διαφημιστική καταχώρηση, για την πρεμιέρα της ταινίας «Αλλοίμονο στους νέους» στις 30 Οκτωβρίου 1961.

    Και το θεατρικό έργο και η ταινία (των Σακελλάριου-Γιαννακόπουλου) έτσι βλέπουμε να τα γράφανε.
    Αν και στην εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ, είδα πως ένας αρθρογράφος να την γράφει «Αλίμονο στους νέους» !
    (από τότε σε πλήρη σύγχιση οι διορθωτές κειμένων…)
    🙂

  186. Μισιρλού... said

    Λάθος ο λίκνος… Στη σελίδα 2, είναι η καταχώρηση (κάτω-κάτω).

  187. Μαρία said

    186 Είπα κι εγώ. Έβλεπα μόνο διαφημίσεις ΕΡΕτικών για τις εκλογές της βίας και νοθείας.

  188. Μισιρλού... said

    @187 – Κι εγώ σ’ αυτά χάζευα περισσότερο! 🙂
    Έχει κι ωραία σκίτσα-σχόλια ο Μίνως Αργυράκης την επομένη των εκλογών…

  189. ΣοφίαΟικ said

    140: Αφού σε αυτό το άσμα αναφέρεται ο Σεφέρης. Προφανως τη δεκαετία του ’20 ήταν μεγάλο σουξέ.

    Κατα τ’άλλα, να δηλώσω ότι διαβάζω πάντα το πρώτο σχόλιο του Γς (συνήθως σχολιάζει με το που ανεβαίνει άρθρο). Τα υπόλοιπα τα ψιλοαγνοώ. Κι αυτό το λέω για να ξέρει για΄τι δεν του σχολιάζουμε τα μηνύματά του.

  190. Γς said

    185: (Μισιρλού)
    >Να, και η διαφημιστική καταχώρηση, για την πρεμιέρα της ταινίας “Αλλοίμονο στους νέους” στις 30 Οκτωβρίου 1961.

    Εφημερίδα της 27ης Οκτωβρίου 1961. Μετά δυο μέρες έγιναν οι εκλογές. Αυτές οι εκλογές που έλεγα στη συζήτησή μας για τις πλημύρες του 1961 που πιθανόν να είχαν διαφορετικό αποτέλεσμα λόγω της λαϊκής αγανάκτησης, αν η θεομηνία είχε συμβεί μια βδομάδα νωρίτερα. Και πιθανόν η τύχη αυτού του τόπου να ήταν διαφορετική. Χειρότερα δεν γινότανε: Εκλογές Βίας Νοθείας, Ανένδοτος, Λαμπράκης, Αποστασία, Ιουλιανά, … , Δικτατορία!

    Τέλος πάντων. Στη σελίδα που δίνει στο λίκνο η Μισιρλού φιγουράρει κι ο υποψήφιος Βρανόπουλος. Εξελέγη και έγινε και υπουργός. Εμένα όμως ο νους πήγε αλλού: Στο ‘Κέρατό του’!
    Είπα για μια στιγμή να σας πω γι αυτό, αλλά με έκπληξή μου είδα ότι το αναφέρει η Ελληνική Βίκυ. Διαβάστε το.

  191. Γς said

    185: (Μισιρλού)

    Η πρώτη σελίδα του φύλλου της 27ης Οκτωβρίου που μας λικνάρισε η Μισιρλού είναι αφιερωμένη στην μεγαλειώδη προεκλογική συγκέντρωση της Πλατείας Κλαυθμώνος.
    Και καλά. Σιγά μην έλειπε ο Γς από εκεί.
    Σας έχω μιλήσει σχετικώς, σε ανύποπτο χρόνο.
    52 χρόνια πέρασαν κι ο Γς το ίδιο (η περίπου το ίδιο) μάχιμος.

  192. Γς said

    191:
    Αυτή είναι η πρώτη σελίδα

  193. # 174

    Βρε Γουσου, καλά λένε πως οι γέροι είναι σαν τα μικρά παιδιά !
    Ο βασικότερος λόγος που σε αγνοούν είναι πως είσαι γαύρος μέσα σε βαζελοφωλιά.
    Οι τυχόν πολιτικές και άλλες διαφορές είναι (κυριολεκτικά) ήσσονος σημασίας, άσχετο αν το κρύβουν επιμελώς.
    Τα ίδια συμβαίνουν και με τους γνωστούς ΠΑΟΚg’δες του χώρου

    Επ’ ευκαιρία και καλό μπάσκετ παίζουμε άμα λάχει να ‘ούμε !!

  194. # 191

    Ημουν και γω εκεί

    (για γκόμενες, φυσικά)

  195. Γς said

    Σε θυμάμαι. Με το μπιμπερό και τη σαλιάρα.

  196. Γς said

    10 Μαϊου: Ημέρα Ευαισθητοποίησης για τη Δυσκοιλιότητα
    Από το FaceBook της φίλης μας Αγάπης Νταϊφά
    .
    Μην το ξεχάσουμε στο μηνολόγιο Μαΐου.

  197. spiral architect said

    Μην ξεχνάμε και τη Ρόζα Αλ(λο)ίμονου στην ταινία Θου Βου Φαλακρός πράκτωρ Επιχείρηση Γης Μαδιάμ.

  198. gryphon said

    197
    Σε αυτή τήν ιστορία με τήν Ρόζα Αλλοιμονου και οταν εχει τελειωσει η ολη φάση που μπερδεψαν τον καταυλισμό τών τσιγγάνων με το κοινοβιο τών χιππυς υπαρχει και η καλυτερη ατακα της ταινιας (μαζι με το «γυναικα μπικινι τραγικό» ) οταν ο Βεγγος τά βαζει με τον Παπαδόπουλο λεγοντας του «εσυ παλι , μα να περασουμε για χιππιδες κοτζαμ τσιγγαναρεικο μωρέ».
    Σημερα θα του εβαζαν πιπέρι στο στομα αν το έλεγε αυτό.

  199. Αρκεσινεύς said

    Του γιοφυριού της Άρτας

    «Αλίμονο στους κόπους μας, κρίμα στις δούλεψές μας, 5″
    ολημερίς να χτίζουμε, το βράδυ να γκρεμιέται».

    «Αλίμονο στη μοίρα μας, κρίμα στο ριζικό μας! 35
    Τρεις αδερφάδες ήμαστε, κ’ οι τρεις κακογραμμένες,
    ………………………………………………………………………»

  200. sarant said

    Eυχαριστώ πολύ γιατα νεότερα και για τις καταχωρήσεις!

    Τζι, εγώ πάντως τον Γουσού τον διαβάζω, όπως και όλους σας.
    Κι αυτή η ιστορία ,με, το κέρατο του Βρανόπουλου αξίζει άρθρο (προσοχή: δεν υπόσχομαι!)

  201. # 200

    Μα ο Γς είναι κάτι σαν το αλατοπίπερο του ιστολογίου, το νοστιμίζει.
    Τώρα σε μερικούς αρτηριοσκληρωτικούς μπορει ο γιατρός να επιβάλει τα ανάλατα, συμβαίνει, (σχεδόν) όλοι έχουμε τα χρονάκια μας εδώ μέσα.

  202. Theo said

    @149-150: Πράγματι, αυτή ήταν η απάντηση του Θεοδωράκη στο email μου.
    (Για βολικές ή μη διορθώτριες δεν ξέρω, αλλά ο Σταύρος ξέρει καλά ελληνικά, όσο τουλάχιστον τον γνωρίζω.)

  203. ππαν said

    202: Σου έγραψε για αγράμματους διορθωτές και «κάποιους»; Απίστευτο!

  204. Theo said

    @203: Νομίζω πως ήμουν σαφής.

    Μου έγραψε: “Τώρα είδα ότι η διορθώτρια είχε κάνει το ψιλά γράμματα, υψηλά γράμματα!”

    Το «Οπότε, ας μη βιάζονται κάποιοι να μιλούν για “υψηλούς δημοσιογράφους που δεν ασχολούνται με τα υψηλά γράμματα”. Φαίνεται πως κι οι σημερινοί διορθωτές είναι κομμάτι αγράμματοι» είναι δικό μου σχόλιο.

  205. ππαν said

    Σαφής ήσουν αρχικά, τα εισαγωγικά ήταν σαφέστατα δηλαδή. Το σημερινό με μπέρδεψε, ευχαριστώ για την διευκρίνιση. Ιμμόρ, λύθηκε το θέμα 🙂

  206. @204 Κι εσύ βρε παιδί μου τι λες «κάποιοι» και μας μπερδεύεις, μεταξύ μας είμαστε 🙂

    @205 Λύθηκε κι αυτό, επιβεβαιώθηκαν και άλλα, δικαιώθηκαν και παροιμίες για λάχανα και κοπρές και άλλα ζαρζαβατικά, γενικώς από χτες δεν πήγε χαμένο το νήμα 😉

  207. MelidonisM said

    Αλίμον’ αν τολμούσα
    και σφίγγοντας φιλούσα
    τα χείλη τ’ αναμμένα
    που άγγιξαν εσένα!

    Λυρικά 1811 Αθανάσιος Χριστόπουλος

  208. @110 Και ο Τέλογλου σκασμένος είναι ο έρμος! Τόσο που έβαλε και εισαγωγικά στις εκκαθαρίσεις!

  209. ππαν said

    Στις εκκαθαρίσεις, στο σημάδι… Μόνο εκεί που έπρεπε, στο «καλός» αξιωματικός δεν έβαλε, εκεί δεν ντράπηκε…

  210. Του τέλειωσε φαίνεται η ποσόστωση των εισαγωγικών ανά άρθρο και ξώμεινε.

  211. sarant said

    209-210: Πάντως είναι αδιανόητο πώς μπορεί να είναι καλός αξιωματικός ένας πραξικοπηματίας. Δηλαδή, θα έλεγε κανείς «καλό γιατρό» τον Μένγκελε, επειδή ήξερε (αν δεχτούμε ότι ήξερε) καλά την ιατρική;

  212. Theo said

    @206: Συγγνώμη για το μπέρδεμα.
    Είμαι καινούργιος εδώ και δεν ξέρω πόσοι είμαστε μεταξύ μας.

    Οι «παροιμίες για λάχανα και κοπρές και άλλα ζαρζαβατικά» αναφέρονται σε μένα;

  213. @212β Μα προς Θεού όχι! Από που κι ως που άλλωστε! Αλλού αναφέρονται αλλά είστε νέος όπως λέτε και δεν τα ξέρετε 😉

    (Βγήκα για να συντρίψω την παρεξήγηση που ελλόχευε, επιστρέφω στο καβούκι μου. Καλημέρα! )

  214. Νίκος Παναγιωτίδης said

    (Μπήκα πολύ καθυστερημένος, πού να σας προλαβαίνω….)

    Χαίρομαι να διαβάζω εκτός των άρθρων και πολλά έξυπνα σχόλια. Θέλω να συμφωνήσω με την παρατήρηση για την πολύ αυξημένη ροή του γραπτού λόγου που επηρεάζει τη φυσική εξέλιξη της ορθογραφίας. Ας έχουμε περισσότερους αποδεκτούς τύπους ώσπου (ίσως) να επικρατήσει ένας, δεν πειράζει. Δεν βρίσκω το λόγο να αλλάξουμε π.χ. το αυγό επειδή δεν ετυμολογείται από το ωόν, ο Κρίστοφερ Λι μου θυμίζει …Κινέζο, ενώ μου είναι απεχθεστάτη η γραφή του επιφωνήματος ποπό! με δικαιολογία την απουσία μακρότητος (που εδώ μάλλον, κατ’ εξαίρεση, υπάρχει!)

    Η κατάληξη ex (όπως Duralex) θεωρώ πως είναι (κι αυτή!) ελληνικής καταγωγής, με μήτρα το Pyrex, σύνθετη λέξη βασισμένη στις συνήθειες της ελληνικής υπαίθρου, όπου πυρ+αιξ=η φλογερή κατσίκα. Κατ’ επέκταση, στρωματέξ=κατσίκα στο στρώμα, λαστέξ=πλαστική (κούκλα), μέχρι την γενίκευση της χρήσης της κατάληξης…..

  215. sarant said

    214: Αυτό με το αιξ μου άρεσε!

  216. @4 Πές της το μ’ ένα γιουκαλίλι, Νοικ. Νικ.

    @71 Ιδού η αλήθεια! Την είπε ο Αρχιμήδης Αναγνώστου.
    Αν και γράφω φωλιά, ελιά, παλιός, τρένο, επιμένω στο παλληκάρι και μερικά άλλα πιο σπάνια. Δε με ενδιαφέρει η ‘απλογραφία’ κατ’ αρχήν.

    Το αλίμονο < ηλί – ηλί είναι ασήκωτη μωρολογία.
    Παρεμπιπτόντως λαμά σαβακθά-νι είναι αραμαϊκά. Εβραϊκά θα ήταν λάμα αζβακθά-νι

    Το αλλοίμονο το έκανα αλίμονο συνειδητά στα 30 μου, αλλά πιστεύω ότι ετυμολογικά είμαι σωστότερο. Είχα κι ένα συμαθητή που τον έλεγαν Αλλοίμονο. Το καμμία δεν τον έγραψα ποτέ, αν και το αναγνωρίζω επίσης σωστότερο ετυμολογικά. Το μαζύ, το διδάχτηκα μικρός αλλά δεν έχει νόημα. Το μαζῆ (< μάζα) το είδα κάποτε σ’ ένα ηθοπλαστικό κείμενο και αηδίασα. Γράφω μαζί (ετυμολογώντας < ὁμαδί).

    Α!!!!! Από προχθές γράφω την πλημύρα μ’ ένα ‘μ’ και θα επιμείνω.
    Αυτό βέβαια οφείλεται στις γνώσεις που απέκτησα εδώ.

    @141 Τότε που μας είχε πιάσει η υστερία του Κτηματολόγιου, μια τύπισσα που συνέτασσε κτηματολόγια έγραφε ‘υψηλή κυριότητα’. Τη διόρθωσα, της το εξήγησα, αλλά το διόρθωσε μετά από και εβδομάδα, διότι ήθελε να το διασταυρώσει

  217. Γς said

    216:
    >Το αλλοίμονο το έκανα αλίμονο συνειδητά στα 30 μου

    Δλδ εγώ που δεν το αλλάζω είμαι ασυνείδητος;

  218. Γς said

    212:
    Για άλλον ήτανε, το αλάτι, ωχ, το πιπέρι στα λάχανα.
    Πάντως πρόσεξέ τους εδώ. Χτυπάνε και ραν, στο καβούκι τους.

  219. sarant said

    216: Πάλι καλά που σε πίστεψε τελικά ότι είναι ψιλή και όχι υψηλή.

  220. Λάμπρος said

    Επειδή είδα σε κάποιο σχόλιο να γράφετε για το νιούτον, να σημειώσω ότι πάντως και στην Ιατρική ορολογία τα δάνεια/αντιδάνεια γράφονται αρκετές φορές με τον απλούστερο τρόπο πχ exons=εξόνια (Αν και στη Βιολογία της τρίτης λυκείου ήταν εξώνια), introns=ιντρόνια (Αντί του σχολικού <> ή του παλαιότερου πανεπιστημιακού <> ), βαζοπρεσίνη (Έτσι τη γράφει η βιοχημεία μου σε αντίθεση με τη φυσιολογία που έχω στα χέρια μου και τη γράφει με σσ.)

  221. RaspK said

    220.: Πολύ σημαντικότερες δεν είναι οι απλοποιήσεις, αλλά οι παραποιήσεις λόγω αντιδανείων, ελλείψει διασταύρωσης:
    α) «φολικό οξύ» αντί για «φυλλικό οξύ» (folic acid, βλ. foliage).
    β) «γλουκάνες» και «γλουκάνια» αντί για «γλυκάνια» (glucan, βλ. glucose > γλυκόζη).
    γ) «δεϋδρογονάσες» αντί για «αφυδρογονάσες» (ή, έστω, να καθιερωθεί το πρώτο και όχι να κόβουν και τα δύο βόλτες).

    Υ.Γ.: Δεν τρέφω αυταπάτες, ότι θα πάψει να υπάρχουν παράλληλα πολλές μορφές του ίδιου όρου, άλλης παλαιότητας. Αγνοώντας το ζήτημα των αλλαγών των όρων από γλώσσα σε γλώσσα, πολύ ωραίο παράδειγμα είναι η ονομασία που κατέχουν απλές ουσίες, οι οποίες κάποτε ήταν επίσημες και ακόμα συνεχίζουν να υπάρχουν: «διττανθρακική σόδα» (ή «διττανθρακικό νάτριο»), «δισανθρακική σόδα» («μαγειρική σόδα/σόδα φαγητού/σόδα» λαϊκά), «όξινο ανθρακικό νάτριο» και «υδρογον[ο]ανθρακικό νάτριο» — για να μην πάμε παραπέρα.

  222. RaspK said

    Υ.Υ.Γ.: Αυτό που ήθελα να γράψω ήταν «δανείων,» αν και περιλαμβάνει και αντιδάνεια το φαινόμενο. Μάλλον είναι πολύ συνηθισμένα τα λάθη που ανέφερα, όταν η ορολογία (πιστεύεται ότι) έχει δάνεια στοιχεία της γλώσσας στην οποία είναι σκοπός να μεταφραστεί (π.χ. το folic acid αντιμετωπίζεται ως ελληνικός ή ελληνοφανής ή χωρίς ελληνικό αντίστοιχο όρος, οπότε και μεταγράφεται ως φολικό, αντί να μεταφράζεται σε φυλλικό).

  223. sarant said

    221-222: Δίκιο έχεις, και κάποια από αυτά καθιερώνονται. Ως προς το βενζένιο/βενζόλιο δεν ξέρω πού έχει κάτσει η μπίλια.

  224. Emphyrio said

    Αποφοιτος Αγγλικης Φιλολογιας του Καποδιστριακου (την τε Ελληνικην και Αγγλικην γλωσσαν και φιλολογιαν τελευτησας ή καπως ετσι ελεγε το πτυχιο – δεν θυμαμαι καλα, με την ηλικια ερχεται και το Αντεναουερ), επι 32 χρονια διδασκων (7 σε φροντιστηρια, 23 στο δημοσιο) και λιγουλακι μεταφραζων – θεωρουμαι κανονικο ατομο γιατρε μου, ή να αρχισω τα γενοσημα;

  225. sarant said

    Χαχα! Κανονικό, κανονικό 🙂

  226. Πάνος said

    Συγχαρητήρια για το ιστολόγιό σας. Παραθέτω ακόμα το τραγούδι «Έλα φίλε», της Σωτηρίας Μπέλλου, σε μουσική Αργύρη Κουνάδη και στίχους του Βαγγέλη Γκούφα (τι βλακεία κι αυτή να λέμε «σε στίχο….», λες και κάποιος γράφει έναν και μόνο στίχο !)
    Εκεί λοιπόν, στην πρώτη στροφή, λέει «…σταυρωμένα παραμύθια καταχείμωνο, πόνος και χιονιάς στα στήθια, γράψε αλίμονο»…
    Κι είναι και πολύ ωραίο τραγούδι !

  227. sarant said

    Καλώς ήρθες αγαπητέ, σ’ ευχαριστώ. Να το βάλουμε και σε βιντεάκι:

  228. Πάνος said

    Ευχαριστώ και διορθώνω, μια που εμπιστεύτηκα μόνο τη «λανθάνουσα» μνήμη μου, ότι ο στίχος είναι «ΠΑΓΟΣ και χιονιάς στα στήθια, γράψε αλίμονο». Ευτυχώς το νόημα είναι το ίδιο !

  229. Πιστεύω ακράδαντα ότι η λέξις είναι «ἀλλοίμονο» και προέρχεται από το αρχαίο «οἴμοι» αποκλειστικώς και τίποτα άλλο. Ιδού γιατί: http://tinyurl.com/jgg6dlz

  230. sarant said

    229 Eίναι πολύ διασκεδαστικά αυτά που γράφετε, έχετε ταλέντο!

  231. Μιχαηλ 7νησατος said

    μου αρεσαν τα σχολια που διαβασα και σταθηκα στο 51-55-56-57 και το 71 που το 1982 (ιδια σειρα ),κοιμηθηκε Δευτερα με περισπωμενη και ξυπνησε την Τριτη με μια οξεια σε ολο το λεξικο σαν κι εμενα (αλλα δεν ακουστηκε τιποτα ,που θα ‘πρεπε να ‘χει γκρεμιστει η Μητροπολεως-ΑΛΙΜΟΝΟ)- εαν μια λεξη ετυμολογηθει παντα με βαση την αρχικη μας γλωσσα ,νομιζω πως η γραφη της θα ‘ναι και ορθη.αν αποκοπει αυτη η συνδεση ,σημερινης με αρχικης γλωσσας ,η ζημια δεν θα συγκρινεται ουτε με 100μνημονια.στην ορθοφωνια αν πας ενα τονο/ημιτονιο πανω ή κατω , το αποτελεσμα δεν θ΄ακουγεται. -ευχαριστω

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: