Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ποιητές κάνουν δώρα

Posted by sarant στο 31 Αυγούστου, 2014


Κλείσανε προχτές 58 χρόνια από τον πρόωρο θάνατο του αγαπημένου μου ποιητή Γιώργου Κοτζιούλα, στις 29 Αυγούστου 1956, από ανακοπή καρδιάς, στα 47 του χρόνια. Βασανισμένος από γεννησιμιού του από τη φτώχεια, τις στερήσεις και την κακή υγεία, χωρίς καμιά δυνατότητα να χωθεί σε κάποια μισθωτή θέση, εξαιτίας της ισιάδας του και της πολιτικής του τοποθέτησης, ο Κοτζιούλας το στερνό εκείνο καλοκαίρι της ζωής του δούλευε σαν είλωτας σε μιαν αυθαίρετη παράγκα που’χε φτιάξει στην Πεντέλη -τον βόλευε εκεί γιατί το σπίτι του στη Δάφνη ήταν μονοκάμαρο και με το μικρό παιδί και το νοικοκυριό δεν ήταν μπορετό να συγκεντρώνεται.

Μεταφράζοντας πέθανε ο Κοτζιούλας, σελίδες ατέλειωτες, μυθιστορήματα ποτάμια, Αθλίους κι άλλα, για εκδότες κακοπληρωτές με βαριά σακούλα. Κάποτε πρέπει κι εμείς οι μεταφραστές να τον τιμήσουμε αυτόν τον ήρωα της μεταφραστικής εργασίας, που ήταν κι απ’ τους πιο μεγάλους μάστορες του καιρού του.

Για την επέτειο της θανής του, διάλεξα να παρουσιάσω ένα χειρόγραφό του, ένα ποίημα χαρισμένο στον φίλο του, τον επίσης ποιητή Γεράσιμο Γρηγόρη, που του αντιχάρισε κι αυτός ένα δικό του ποίημα -μα που δεν πρόλαβε να το εκδώσει σε βιβλίο παρά μετά τον θάνατο του Κοτζιούλα. Ο Γρηγόρης (1907-1985), γεννημένος στη Λευκάδα, ήταν φοιτητής στην Αθήνα στα τέλη της δεκαετίας του 1920, όπου γνώρισε τον Κοτζιούλα και δέθηκε μαζί του με στενή φιλία, μαζί και με τον Σταύρο Τσακίρη και άλλους νεαρούς με έφεση για την ποίηση.

Το βιβλίο στο οποίο περιλαμβάνεται σε φωτογραφία το χειρόγραφο του Κοτζιούλα είναι το «Επιστροφή στην ποίηση», μια αναδρομική επιλογή της ποίησης του Γρηγόρη, που εκδόθηκε το 1980 από τις εκδόσεις Κονιδάρη. Ο φίλος μας ο Λεώνικος είχε το βιβλίο στη βιβλιοθήκη του, κι όπως είναι καλός φίλος και ξέρει τις πετριές μου με ρώτησε αν το ξέρω. Του απάντησα πως όχι, του ζήτησα να μου σκανάρει τις σχετικές σελίδες, αλλά επειδή δεν σκαμπάζει από τα τέτοια κι είναι άνθρωπος γενναιόδωρος προτίμησε να μου χαρίσει το βιβλίο. Επίσης έγραψε το σημείωμα που θα διαβάσετε παρακάτω. Και για να αβγατίσει το δώρο, ξεφυλλίζοντας το βιβλίο του Γρηγόρη βρήκα κι άλλο ένα θέμα που ενδιαφέρει το ιστολόγιο, που το βάζω σε υστερόγραφο, ύστερα από το σημείωμα του Λεώνικου.

Ο Γεράσιμος Γρηγόρης (1907-1985), λευκαδίτης από τους Σφακιώτες, φιλόλογος, δηγηματογράφος, ποιητής, ζωγράφος, αριστερός και κατ’ επάγγελμα δημοσιογράφος, έκανε μια αναδρομική επιλογή όπως τη χαρακτηρίζει ο ίδιος, ποιημάτων του, τα οποία είχαν δει το φως σε διάφορα έντυπα ή συμπεριληφθεί σε ανθολογίες, και τα παρουσίασε σ’ ένα ταπεινό τομίδιο, την Επιστροφή στην Ποίηση που εκδόθηκε από τον πατριώτη του Κονιδάρη, στην Αθήνα το 1980.

Ο Γερ. Γρηγόρης δεν είχε την ποίησή του περί πολλού, προτιμούσε το διήγημα ως τρόπο έκφρασης, και χρειάστηκε η διορατικότητα, αλλά και το σπάνιο ήθος, άλλων λογοτεχνών για να την εκτιμήσει και ο ίδιος. Και αναφερόμαστε στο ‘σπάνιο ήθος’ αν και πιο σωστό θα ήταν να πούμε μεγαλείο, διότι αυτό συνεπαγόταν να παρακάμψουν την έμφυτη ελληνική ανταγωνιστική διάθεση, που έθαψε και θάβει μεγάλους λογοτέχνες, πολλοί από τους οποίους αναφέρονται εν παρόδω από τον Γρηγόρη.

Ένα από τα ποιήματα της ‘Επιστροφής’ είναι και οι Χωριάτες,

 

Χωριάτες

Στὴ μνήμη
τοῦ Γιώργου Κοτζιούλα
τοῦ ποιητή των φτωχών
καὶ τῶν κατατρεγμένων

Νά ’ταν νὰ ἰδῶ ξανά τό γέρο μου
Νά κάθεται στό φτωχικό του
Μ’ αὐλακωμένο ἀπὸ τὰ βάσανα
Τὸ μελαμψὸ τὸ πρόσωπό του.

Σαν τώρα για τ’ αμπελοχώραφα
Πουρνό πουρνό να ξεκινάει
Κι ως θα γυρίζει απ’ το ηλιόκαμα
Ψωμί και σκόρδο να μασάει.

Στο κοντοζύγωμα του σούρουπου
Να συναυλιάζονται κοντά του
της γης οι μεροκαματιάρηδες
πλάι στην πεζούλα του φραγκιάτου.

Κι ο ένας θα λέει πως εβαλάντωσε
ολοχρονίς να ξεχωνιάζει
και πως η νιότη τού’ φυγε άχαρη
κι όλο γερνάει μες το μαράζι.

Άλλος πως έρεψε ο γιόκας του
κρεβατωμένος με πλευρίτη
κι άλλος στα χρέη που χαντακώθηκε
θα λέει: Μου παίρνουν και το σπίτι.

Κι ενώ στο ηλιόγερμα τα σύννεφα
χρυσές τουλούπες θα μαδάνε
με τα δεμάτια οι μαυρομάντιλες
οι κοπελιές θ’ ανηφοράνε…

Μια τέτοιαν ώρα εκεί θα βρίσκομουν
κοντά στης ρίζας μου το αίμα
την ίδια κλήρα νά ’χω πλάι τους
μακριά από το βούρκο και το ψέμα.

Και να τους λέω, που αυτοί δε φταίξανε
αν μες στη φτώχια αγκομαχάνε
μα κάποιοι αδικητάδες άνομοι
στις πολιτείες που γλεντάνε.

 

Το ποίημα είναι αφιερωμένο στον Γιώργο Κοτζιούλα. Αλλά περί αυτού, υπάρχει σχόλιο του ίδιου του Γρηγόρη, το οποίο και αντιγράφουμε.

Το 1934 ο Κοτζιούλας μού έστειλε ένα ποίημα που τό ’γραψε για μένα. Η φιλία του και η προσφορά του με κολακεύουν, γιατί «ο γιος του ταχυδρόμου» από την Πλατανούσα ήταν πολύ γνωστός στους λογοτεχνικούς κύκλους των νέων με τις συχνές δημοσιεύσεις σε διάφορα έντυπα, με το μελέτημά του για τον Μυριβήλη και τα «Εφήμερα», την ποιητική συλλογή του που είχε τυπώσει. Ενώ εγώ δημοσίευα άτακτα στίχους και σκίτσα μου. πραγματικά είχε δημιουργηθεί μια εγκάρδια φιλία που οφειλόταν στα πολλά κοινά ενδιαφέροντά μας, εκτός από τον κοινό παρονομαστή της χωριάτικης καταγωγής μας. (Πριν από τρία χρόνια είχε περάσει από τη Λευκάδα, κατεβαίνοντας από τα βουνά του για την Αθήνα και είχε φιλοξενηθεί για λίγες μέρες στο σπίτι μου, στο χωριό.) Του εξέφρασα λοιπόν τη συγκίνησή μου για την προσφορά του. Και από το ποίημα «Χωριάτες» που είχα γράψει εκείνον τον καιρό, του απάγγειλα μερικούς στίχους που του άρεσαν. Γι’ αυτό, εκείνη τη στιγμή, αποφάσισα να του αφιερώσω το ποίημα. Αλλά δεν του ανακοίνωσα τη σκέψη μου. Επιφυλάχτηκα για να του κάνω έκπληξη όταν θα το δημοσίευα κάπου ή όταν θα τύπωνα την ποιητική συλλογή μου, που όλο την ετοίμαζα και όλο την ανέβαλλα. Και να που τώρα, σαράντα πέντε χρόνια μετά από τη μακάρια εκείνη εποχή κι όταν ο ποιητής βρίσκεται «εικοσιπέντε χρόνια μες τη γης» εκπληρώνω την κρυφή υπόσχεσή μου, να του χαρίσω, με τόσο μακρόχρονη καθυστέρηση, στη μνήμη του τώρα – αλίμονο – το ποίημά μου. Αλλά με παρηγορεί το γεγονός ότι δεν περίμενε την αφιέρωσή μου η μνήμη του για να συντηρηθεί. Το ίδιο του το έργο τον καταξιώνει το χορεία των αθανάτων, που έψαλαν τους καημούς και τα βάσανα του λαού μας.

 

Το πιο πάνω σχόλιο ακολουθεί, σε φωτοτυπία του χειρογράφου, το ποίημα του Κοτζιούλα.

kotzgrigor2

 

 

ΣΕ ΓΚΑΡΔΙΑΚΟ ΜΟΥ ΦΙΛΟ
Οι μούλες παίζουνε χωρίς εσένα στα καπούλια
Κι εγώ, Γεράσιμε, γυρνώ, στην πρώτη μου επωδό.
Εχάσαμε τα δέντρα μας, ξεχάσαμε την πούλια
μήτε μια πέτρα του Θεού δεν βρίσκεις καν εδώ.

Εμείς οι δυό μας έπρεπε να μείνουμε ξωμάχοι
με καμιά τέχνη απ’ τις παλιές, τις πατρογονικές
Θα κάναμε όλες τις δουλειές, θα τρώγαμε ό,τι λάχει
Με τα καλά σου θά ‘βγαινες κι εσύ τις Κυριακές.

Μα πάλι σάμπως από κει δεν ήρθα; Δεν τα ξέρω;
Από καλό του θ’ άφηνε κανείς την εξοχή;
Σπέρνουν κι ουδέ το σπόρο τους δεν πιάνουνε το θέρο,
θέρμες, οργή, δεν έφτανε που βρέθηκαν φτωχοί.

Η μάνα μου, ο πατέρας σου, κι εκείνοι βέβαια σκάβουν,
είναι καιρός που φύγαμε, θα καρτερούν καιρό.
Δεν ξαίρουν γράμματα πολλά για να μας καταλάβουν.
Κι εμείς -α, πώς να τον ειπώ το λόγο τον πικρό;

Του Γεράσιμου Γρ. ενθύμιο                     Γιώργος Κοτζιούλας
14 – 11 – 34

Υστερόγραφο: Το σημείωμα του Λεώνικου τελειώνει εδώ. Αλλά, όπως κι ο ίδιος είχε μαντέψει, το βιβλίο του Γρηγόρη έκρυβε κι άλλα σημεία με ενδιαφέρον για μένα, μια και για πολλά ποιήματά του ο Γρηγόρης αναφέρει παρόμοιες ιστορίες στο επίμετρο. Έτσι, επιβεβαιώθηκε πέρα από κάθε αμφιβολία ότι αυτός ήταν ο δράστης της «φιλολογικής φάρσας» του 1929, όταν έστειλε στον Ξενόπουλο στίχους δικούς του που μιμούνταν το ύφος της Οδύσειας του Καζαντζάκη (είχαν αρχίσει να δημοσιεύονται αποσπάσματά της σε περιοδικά), τάχα ότι ήταν σταλμένοι από τον Καζαντζάκη -και ο Ξενόπουλος το πίστεψε και τους έβαλε πρωτοσέλιδους! Ίσως ξαναγράψω το άρθρο, αν βρω αρκετό νέο υλικό.

 

 

84 Σχόλια to “Ποιητές κάνουν δώρα”

  1. spiral architect said

    Καλημέρα. 🙂
    Αυτά είναι δώρα και μπράβο σας!

  2. Παναγιώτης Κ. said

    …Έτσι για επανάληψη και… εμπέδωση…

    «χωρίς καμιά δυνατότητα να χωθεί σε κάποια μισθωτή θέση, εξαιτίας της ισιάδας του μα και της πολιτικής του θέσης»

    «Για εκδότες κακοπληρωτές με βαριά σακούλα»

    «Η έμφυτη ανταγωνιστική διάθεση»

    Και ένα σχόλιο για την λέξη «χωριάτης».
    Θυμάμαι λοιπόν το δάσκαλό μου στο χωριό-δεκαετία του ΄60- είχε ξεχωρίσει τις λέξεις «χωριάτης» και «χωρικός».
    Η πρώτη φανερώνει τον άξεστο ενώ η δεύτερη αυτόν που ζει σε χωριό.
    Προσχώρησα στην άποψη του δασκάλου μου όχι γιατί την επέβαλε η αυθεντία του αλλά γιατί διέκρινα τον ιδιότυπο ρατσισμό των ανθρώπων της πόλης απέναντι στους χωρικούς που τους αποκαλούσαν χωριάτες όταν δεν τους έλεγαν βλάχους.Ο απαξιωτικός χαρακτήρας είναι φανερός στη χρήση της λέξης βλάχος και λιγότερο της λέξης χωριάτης.
    Έκτοτε διατηρώ αυτή τη διάκριση.

  3. Theo said

    Καλημέρα.

    Ωραία ποιητική ανταλλαγή. Ένα ευχαριστώ στον Λεώνικο.
    Μόνο που εδώ ο Κοτζιούλας φαίνεται πιο τεχνίτης από τον Γρηγόρη.
    Βάλε και την αφιέρωσή του μετά τη μεταγραφή του ποιήματος.

  4. Παναγιώτης Κ. said

    «Η έμφυτη ελληνική ανταγωνιστική διάθεση»

  5. Παναγιώτης Κ. said

    @3.Ναι ο Γκοτζιούλας είναι πολύ τεχνίτης…

  6. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    2: Να διευκρινίσω πως λέξεις όπως ισιάδα, κακοπληρωτές, με βαριά σακούλα είναι παρμένες από ποιήματα του Κοτζιούλα -ποιήματα αυτοβιογραφικά εννοείται.

  7. nirevess said

    Καλημέρα και ευχαριστίες. Δύο ερωτήματα:

    «θέρμες, οργή». Ποιαν αρρώστια εννοεί με το «οργή»;
    Ποιον «λόγο πικρό» υπαινίσσεται στην τελευταία γραμμή; Δεν καταλαβαίνω.

  8. leonicos said

    Γεια κι από μένα!

  9. sarant said

    7: Καλημέρα. Δεν ξέρω αν εννοεί αρρώστια με το «οργή» ή απλώς την κατάσταση ανήμπορης οργής που αισθάνεται ο αγρότης βλέποντας πως όσο και να δουλέψει δεν φτάνει παρά για να επιβιώσει.

    Τον «λόγο τον πικρό» τον καταλαβαίνω σαν εσκεμμένη ασάφεια -εμείς, που μας συντηρούν οι φτωχοί γονείς μας στην πόλη, και σπουδάζουμε και δεν έχουμε πάρει πτυχίο ή και δεν τους καταλαβαίνουμε ή που τους θεωρούμε παρακατιανούς… ο καθένας το ερμηνεύει όπως θέλει.

  10. Γς said

    Εύγε Λεώ 😉

  11. Gpoint said

    Πολύ καλή δουλειά, κοπλιμέντα στοννικοκύρη και τον Λεώνικο

    στην φράση «που όλο την ετοίμαα και όλο την ανέβαλλα» το ετοίμαα είναι τυπογραφικό ή ιδιωματισμός ;

    Οντως ο Κοτζιούλας είναι κλάση σε σχέση με τον Γρηγόρη

  12. nirevess said

    9. Επειδή λέει «θέρμες, οργή, δεν έφτανε που βρέθηκαν φτωχοί», σκέφτομαι πως η οργή πρέπει να είναι φυσικής τάξεως πρόβλημα, που μαζί με τις θέρμες προστίθεται και επιβαρύνει το κοινωνικής τάξεως πρόβλημα του β’ ημιστιχίου. Αλλά αγνοώ αν υπάρχει σε ντοπιολαλιά τέτοιο «κακό». Μου θυμίζει και λίγο τον φυσικό «θυμό», του κρεμμυδιού για παράδειγμα.

  13. sarant said

    12: Αν είναι όπως το λες, δεν το ξέρω. Μπορεί και νάχεις δίκιο.

    11: Όχι, είναι αβλεψία, το διορθώνω.

  14. leonicos said

    Νέο Kid Στο Block @80 χθεσινό

    Δεν ήξερα την ορολογία καλά προφανώς. Τα μαθηματικά δεν είναι το φόρτε μου. Το φόρτε μου είναι άλλο, αλλά κι εκεί την πρωτιά μου την πήρε ο Γς.

  15. leonicos said

    Ευχαριστώ τον Σερ Σαρ που με σημαιοστόλισε, αλλά σεμνύνομαι ότι έκανα αυτό ακριβώς που ένας συνειδητός άνθρωπος θα όφειλε να κάνει. Ο χώρος του Κοτζιούλα και των γύρω του δεν είναι ο χώρος μου. Το βιβλίο έτσι κι αλλιώς πήγαινε χαμένο.

    Παραδέχομαι ότι ο Κοτζιούλας ήταν καλύτερος ποιητής από τον Γρηγόρη. Θεωρώ ότι ήταν δικαίωμά τους να γράφουν και να εκδίδουν, αλλά ώς εκεί. Εδώ έχει αμφισβητηθεί η ποιητικότητα του Καρυωτάκη.

    Αλλά θα κάνω μια ερώτηση, και θεωρήστε την μπηχτή. Αν οι άνθρωποι αυτοί είχαν διαβάσει Παλαμά και Καβάφη ή τραγικούς, πώς έλεγαν στον εαυτό τους ‘γράφω’.

  16. leonicos said

    Γς ευχαριστώ για τα εύσημα. Κοίτα γύρω μας… πώπω κορίτσια!

    Και η διγαμία δεν έχει θεσπισθεί ακόμα!!!!!!!!!!

    Μια και ξεκίνησαν τον αγώνα τους οι ‘άλλοι’ και τον κέρδισαν… γιατί δεν ξεκινάμε κάτι κι εμείς; Πού ξέρεις;

    ΣΗΜ. ΤΟ ΑΣΤΕΙΟ ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΝ Γς ΚΑΙ ΔΕΝ ΑΦΟΡΑ ΤΙΣ ΚΥΡΙΕΣ ΠΟΥ ΜΑς ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΕΔΩ.

    Μη μεπικράνετε άλλο. Αρκετά άκουσα προχθές. Καλά στέφανα!

    ΥΓ εμείς παντρευόμαστε χωρίς στέφανα, κι οι βέρες που βάζουμε είναι ‘ένδειξη’ διότι δεν έχουν κειμενολογικό στήριγμα, όπως όλες μας οι άλλες θέσεις. Και φυσικά αυτό δεν μας αποκλείει από του να κάνουμε και λίγο πλάκα.

  17. leonicos said

    Ευχαριστώ Τζι. Τώρα που τελειώνει το καλοκαίρι… ελπίζω να γίνει αυτό που ακόμα δεν έγινε, κι εκκρεμεί έξι μήνες περίπου.

    Το γράφω έτσι για να σκάσει από την περιέργεια ο Γς

  18. nirevess said

    #15 Λεώνικε, είναι σαν να λες «εφόσον δεν είμαι η Άβα Γκάρντνερ ή ο Τζορτζ Κλούνεϊ, πώς μπορώ και φλεράρω;» Γράφει κανείς αν νιώθει πως εκφράζεται πηγαία έτσι, και πάει και τελείωσε. Κάποιοι θα συγκινηθούν απ’ αυτά που γράφεις, από αυτό που είσαι.

  19. Γς said

    16 @ Λεώ

    >Γς […] Και η διγαμία δεν έχει θεσπισθεί ακόμα!!!!!!!!!!
    Μια και ξεκίνησαν τον αγώνα τους οι ‘άλλοι’ και τον κέρδισαν… γιατί δεν ξεκινάμε κάτι κι εμείς; Πού ξέρεις;

    Δίγαμος ήταν π μπάρμπας μου.
    Και μου έλεγε ο πατέρας μου.
    -Πρόσεχε. Μοιάζεις του θείου σου του Πότη

    https://sarantakos.wordpress.com/2012/09/07/praso/

  20. Γς said

    19:
    Φτου!
    Το σωστό λίκνο για τον μπάρμπα μου του Πότη:

    https://sarantakos.wordpress.com/2012/09/07/praso/#comment-131935

  21. Γς said

    17:
    Τι να είνα γμτ;
    Αυτό που ακόμα δεν έγινε.
    Και που εκκρεμεί έξι μήνες.

    Με πόσα γράμματα, Λεώ;

  22. sarant said

    18: Ε, ναι.

  23. giorgos said

    Καλημέρα . Ο ποιητής Γεράσιμος Γρηγόρης ήταν καί ξάδερφος τού γιατρού Ξενοφωντα Γρηγόρη πού ήταν ό πρώτος επαρχιώτης βουλευτής πού εξελέγη μέ τήν ΕΔΑ τό 1963.

  24. Theo said

    @15, 18, 22:
    Καταλαβαίνω τον Λεώνικο, καταλαβαίνω και τους Nirevess και τον Νικοκύρη.

    Επειδή έχω μάθει από τους δασκάλους μου να είμαι αυστηρός με τον εαυτό μου, γράφω μόνο όταν νιώθω πως αυτό που πηγάζει μέσα μου είναι τελείως αυθεντικό κι αληθινό, όχι μίμηση, όχι πόζα, κλπ. Γι’ αυτό, κι έχω να γράψω ποίηση καμιά δεκαετία.
    Από την άλλη, με συγκινεί αυτό που διαισθάνομαι ως αυθεντικό κι αληθινό όταν το διαβάζω. Τα άλλα, όπως το ποίημα του Γρηγόρη, που μου φαίνεται «φτιαχτό» κι εκβιασμένο, τα προσπερνώ. Ποιος είμαι όμως εγώ για να πω πως, μετά τον Καβάφη και τον Σεφέρη, δεν έπρεπε να γράφει;
    Κάποιο λόγο, εσωτερικό, θα ‘χε ο άνθρωπος.

  25. Theo said

    διόρθωση:
    καταλαβαίνω και τους Nirevess και Νικοκύρη

  26. sarant said

    23: Σωστά. Όμως ο Ξενοφών Γρηγόρης δεν ήταν ο πρώτος επαρχιώτης βουλευτής της ΕΔΑ, αφού προδικτατορικά η ΕΔΑ εξέλεγε βουλευτές σε πολλές περιφέρειες της επαρχίας -άλλωστε το 1958 είχε έρθει δεύτερη και είχε πάρει πάνω από 75 έδρες. Ο Ξ.Γρ. ήταν ο πρώτος βουλευτής της ΕΔΑ στη (μονοεδρική από τότε) περιφέρεια της Λευκάδας.

  27. odinmac said

    Λίγο βιαστικά, πριν ξεκινήσω για την παραλία:

    «Σπέρνουν κι ουδέ το σπόρο τους δεν πιάνουνε το θέρο,
    θέρμες, οργή, δεν έφτανε που βρέθηκαν φτωχοί.»

    Τα θέρμες και οργή μου μοιάζουν καιρικά φαινόμενα (ξηρασία και χαλαζόπτωση ή παρεμφερείς καταστάσεις). Εικασία κάνω εξ αιτίας του: δεν έφτανε.

  28. Alexis said

    Ευχαριστούμε Νικοκύρη και Λεώνικε για το όμορο κυριακάτικο δώρο!
    Πολύ ωραία και τα δύο ποήματα, μου άρεσαν εξίσου, και δε θα συμφωνήσω στο σημείο αυτό με κάποιους από τους προλαλήσαντες.
    Και κάτι γλωσσικό: Το «φραγκιάτο», ιδιωματική λέξη της Λευκάδας, λέγεται ακόμη, τόσο στη Λευκάδα όσο και στην απέναντι περιοχή της Αιτωλοακαρνανίας. Το έχω ακούσει όμως ως «φρατζάτο». Είναι το πρόχειρο στέγαστρο, φτιαγμένο συνήθως με κλαδιά δέντρων ή καλάμια.

  29. Alexis said

    όμορο=όμορφο

  30. aerosol said

    Πιστεύω πως ο συγγραφέας και ο ποιητής γράφει επειδή δεν μπορεί να κάνει αλλιώς.
    Υπέροχο του Κοτζιούλα, ειδικά όπως τελειώνει!

  31. giorgos said

    26.Ναί έχετε δίκιο , ευχαριστώ γιά τήν πληροφορία .

  32. Πέπε said

    Καλημέρα.

    Στο στίχο «θέρμες, οργή, δεν έφτανε…», η λέξη οργή μπορεί κάλλιστα να σημαίνει το προφανές – οργή. Δε βλέπω να διαταράσσεται πουθενά το νόημα: δε φτάνει που είμαστε φτωχοί, έχουμε και τις κακές σοδειές που δε βγάζουμε ούτε το σπόρο μας, έχουμε και τις θέρμες, ε άι σιχτίρ πια!

  33. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Με πρόλαβε το σχ.27:
    Τα χωριατάκια το ξέρουμε καλά πώς οργή (του θεού) είναι πάντα οι θεομηνίες. Τα καιρικά φαινόμενα που τσακίζουν τις σοδειές. Κάθε είδους κακοκαιρία.Οι μεγάλες ξεραϊλες,οι ανομβρίες, οι αέρηδες, ο παγετός,η πάχνη,το χαλάζι.
    «Μου ΄ργίστηκε ο θεός και δεν ήβγαλα μούδε το σπορικό».
    Για μια ακόμη φορά ο πικρός, ο γλυκύς, Κοτζιούλας μου έφερε δάκρυα.
    Ευχαριστίες μαζί με την απορία μου στο Λεώνικο (ο ίδιος δε θέλει το ¨κύριε») πώς δε νοιώθεται κι από κείνον η αλήθεια και η ομορφιά του ποιητή αυτού.Συμβαίνει ασφαλώς αλλά είναι που εμένα με συγκλονίζει κι αποτολμώ την απορία. Ίσως οφείλεται στη βιωματική μου σχέση με το πάλεμα της γης και τη φυγή όπως όπως όλων των παιδιών στην Αθήνα,να σπουδάσουμε,να μη βασανιζόμαστε,»να μη βαστούμε το ντεμπλί και το σκαπέτι» (τη βέργα του λιομαζώματος και τη σκαλίδα για την καλλιέργεια των χωραφιών).Κι ασφαλώς στο πρώιμο ξερίζωμα από τη μικρή πατρίδα και τους δικούς μας που αναδεικνύεται με τόση μαστοριά και κρυμμένο σπαραγμό ανάμεσα στους στίχους του ο Κοτζιούλας. Αισθήματα και σκέψεις οικέίες. Αυτό.

  34. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    33.αναδεικνύει το αναδεικνύεται (άλλαξα καθ όδον τη σύνταξη και δεν το συντόνισα μετά)

    Λεώνικε, η απορία μου ισοδυναμεί με «μα πώς γίνεται να μην αγαπάς τα ρόδα». Όμως μας χάρισες με γενναιοδωρία ένα πανέμορφο μπουκέτο 🙂 Ο Νικοκύρης το έβαλε ΄πιτίδεια σ ανάλογο ανθογυάλι και να εμείς το καταχαιρόμαστε.Ευχαριστώ και πάλι αμφότερους

  35. Πέπε said

    Μετά από το 33 μάλλον υπαναχωρώ απ’ ό,τι έγραψα στο 32…

  36. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα σχόλια!

    Για την οργή βρήκα το εξής σε άλλο ποίημα του Κοτζιούλα:

    Είχε κοπάδι απ’ τα καλά και θεωρία τσοπάνου,
    μα έπεσε η οργή στα πρόβατα και γίνηκε αγωγιάτης.

    Νάναι ζωονόσος; Θέρμες βέβαια η ελονοσία.

  37. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Βέβαια «οργή» είναι και οι αρρώστιες των καλλιεργειών.π.χ φυλλοξήρα στ αμπέλια. Για ζώα, δεν είχαμε κοπάδια εκεί, αλλά θανατικό π.χ. σε κουνέλια ή κότες,ναι, έπεφτε ‘οργητα Θεού επίσης.Όργητα Θεού έπεσε στο σπίτι μας τη χρονιά που πέθανε η γιαγιά μου αλλά και σκότωσε το σκύλο αμάξι,ψόφησε η κατσίκα και σκότωσε ένας κυνηγός το γάτο που λαγόνευε σ΄ενα κτήμα μας που ερχόταν και μας εύρισκε στην εξοχή και τον πέρασε γι΄ αγριόγατο ο αγροφύλακας του δίπλα χωριού και τον ντουφέκισε,(επειδή οι πραγματικοί αγριόγατοι τους τρώνε τα θηράματα)

  38. Gpoint said

    # 24 και άλλα

    Ο ποιητής φράφει για να ακούσει αυτά που έει

  39. Gpoint said

    ¨ Φράφει= γράφει και εει=λέει

  40. gbaloglou said

    17 Χωρίς στέφανα και δαχτυλίδια

  41. Theo said

    38, 39:
    Νομίζω πως γράφει για να (επι)κοινωνήσει. Δεν είναι αυτιστικός.

  42. Gpoint said

    # 41

    Δεν ίναι θέμα αυτισμού

    και επιστολή όταν γράφεις συγχρόνως την διαβάζεις- υπαγορεύεις, έτσι κι ο ποιητής είναι σαν να γράφει στον εαυτό του, Μετά ψάχνει την αρμόζουσα λέξη

  43. BLOG_OTI_NANAI said

    Στη «Νέα Εστία«, τχ. 703 (1956), σ. 1439-1140 έχει ένα δισέλιδο κείμενο του Μ.Δ. Στασινόπουλου, με τίτλο «Λίγα λόγια για τον Κοτζιούλα» όπου αναφέρει μερικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του (σελίδα 1, σελίδα 2).

  44. leonicos said

    Καλή μου Έφη, έφησθα “μα πώς γίνεται να μην αγαπάς τα ρόδα» Ηαλήθεια είναι ότιο αγαπώ και τα ρόδα.

    Φυσικά δέχομαι ότι γράφουν επειδή το αισθάνονται, και η ‘απορία μου’ ήταν σχήμα καθ’ υπερβολήν

    Πιθανότατα να μην έχω εκτιμήσει όσο πρέπει τον Κοτζιούλα και τον Λαπαθιώτη. Δεν είμαι αλάνθαστος. Και ό,τι είπα εγώ γι’ αυτούς πιθανότατα το πει κάποιος για μένα.

    Ζηλιάρη Γς, έχουμε πει να συναντηθούμε και ν’ ανταλλάξουμε βιβλία. Και έξι μήνες περίπου δεν μπορώ να βρω μια μέρα να το προγραμματίσω. Αλλά ο χειμώνας έρχεται. Αυτά.

  45. Γς said

    Εγώ Λεώ είμαι κανονικός άνθρωπος [λέμε τώρα] Δεν είμαι λογοτέχνης [ούτε ιατρός].

  46. voulagx said

    Η λέξη «οργή» λεγόταν απ’ τους παλιούς με την έννοια της συμφοράς. Μάλλον έτσι την εννοεί εδώ ο Κοτζιούλας.

  47. Aγάπη said

    Καλησπέρα
    υπάρχουν και μικρότερης σημασίας αλλά σημαντικά μνημεία ολιγόλογα… ή λιγότερο «φειδωλα», όπως αυτά εδώ
    http://afmarx.wordpress.com/2008/11/26/moiraioi-varnalis/
    και..
    https://www.google.gr/search?q=%CE%B1%CF%86%CE%B9%CE%B5%CF%81%CF%8E%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82+%CF%83%CE%B5+%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CF%84%CE%AD%CF%82&ie=utf-8&oe=utf-8&aq=t&rls=org.mozilla:el:official&client=firefox-a&channel=sb&gfe_rd=cr&ei=S1gDVLT9DqOF8QfKvIHgBA
    Άσχετο αλλά για την αξία της ανάρτησης με πρόλαβαν άλλες, – οι 🙂

  48. christos k said

    46…πράγματι το βρήκα και στο μεσαιωνικό λεξικό του Κριαρά με αυτή τη σημασία {συμφορά, κατάρα «Ο Θεός…,έπεψεν του δέκαπληγές από διάφορες και πολλές οργές εις τούτον τον κόσμον» (Άνθος των χαρίτων, Ε.Δ Κακουλίδη, Έλλην.24 (1971)267-311)}.

  49. sarant said

    48: Ενδιαφέρων ο πληθυντικός!

  50. Spiridione said

    36. Εξού και ο Άη Γιάννης ο Θερμαστής που υπάρχει σε διάφορα μέρη. Στην Αθήνα ο Άη Γιάννης στην Κολώνα ή Θερμαστής. Οι κολώνες φαίνεται ότι είχαν θεραπευτικές ιδιότητες.
    http://dyosmaraki.blogspot.gr/2012/01/1927.html

  51. ...!? said

    @50 Ή Άη Γιάννης ο Νηστευτής. Γιόρταζε προχθές 29 Αυγούστου. Μεγάλη νήστεια.

  52. a said

    βρηκα σε ενα βιβλιο του στεφανου χατζημιχελακη ενα διηγημα που αναφερεται στις τελευταιες μερες του κοτζιουλα

  53. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    49. ο πληθυντικός
    Κι από τότε γύρισαν * καταπάνω μου
    Των αιώνων όργητες * ξεφωνίζοντας

    Οδ.Ελύτη ‘Αξιον Εστί-Τα πάθη, ι´

  54. Εαμοβούλγαρος said

    1) Μού προξενεί κατάπληξη ότι στις τόσες αναρτήσεις που έχει κάνει ο αγαπητός κ. Σαραντάκος για τον αγαπημένο του ποιητή Γιώργη Κοτζιούλα, δεν έχει αναφέρει ποτέ (μπορεί και να κάνω λάθος) ότι ο Κοτζιούλας έχει γράψει ένα έξοχο βιβλίο για τον Άρη Βελουχιώτη που εκδόθηκε (σε επιμέλεια Κώστα Κουλουφάκου) από το «Θεμέλιο» την δεκαετία του 1980. Αυτό το βίβλίο προσφέρει σήμερα ο Εαμοβούλγαρος σε όλους τους χριστιανούς (και πρώην χριστιανούς) αναγνώστες για να θυμούνται τον λατρεμένο μας μήνα Αύγουστο που εκπνέει σε λίγα δευτερόλεπτα …

    http://www.uploadmb.com/dw.php?id=1409517700

    Πατήστε Download File και μετά από 3 δευτερόλεπτα πατήστε Click Here to Download the file now. Αν το καταβιβασθέν αρχείο δεν το διαβάζει ο υπολογιστής σας, κάντε Rename (Μετονομασία) και γράψτε στο τέλος .mp3, δηλαδή τελεία και μετά pdf.

    2) Επίσης, μια μεγάλη έκπληξη για τον οικοδεσπότη μας κ. Σαραντάκο. Ο καλός του φίλος Κώστας Κοτζιούλας (γιός του ποιητή) αποκαλύπτει στον Ραδιοσταθμό της Εκκλησίας 89,5 Fm ότι ο Γιώργος Κοτζιούλας έχει γράψει το 1936 ένα ποίημα για τον βοηθό του Γερμανού Καραβαγγέλη και νεομάρτυρα της Εκκλησίας Ευθύμιο Αγριτέλλη που σκότωσαν οι Τούρκοι ως Επίσκοπο Αμασείας και Ζήλων. Αξίζει κ. Σαραντάκο να ακούσετε το σχετικό mp-3, διότι σίγουρα αγνοείτε κι εσείς αυτό το θρησκευτικό ποίημα του Γιώργη Κοτζιούλα

    Κατεβάστε το εδώ

    http://www.uploadmb.com/dw.php?id=1409518004

    ΚΑΛΟ ΜΗΝΑ!

  55. Εαμοβούλγαρος said

    Η εκπομπή για τον Γιώργη Κοτζιούλα (από την οποία το ηχητικό απόσπασμα του γιού του Κώστα) στον Ραδιοσταθμό της Εκκλησίας μεταδόθηκε το Σαββάτο 14 Ιούνη 2014 και ήταν δίωρη

    Επίσης, στο προηγούμενο σχόλιό μου εξυπακούεται ότι για το βιβλίο γράφεται στο τέλος του αρχείου .pdf και για το ηχητικό .mp3

  56. Πέπε said

    @53, 49:

    Η όργητα, αν λέγεται στον ενικό, ή πάντως οι όργητες που σίγουρα λέγονται, είναι προφανώς κατά τη μάνητα. Πράγματι, οι «οργές» δε θα πήγαινε (ποιος ξέρει γιατί… ίσως επειδή παραπέμπει στις οργυιές; ).

    Η μάνητα όμως (μανία, μήνις) κατά ποιο είναι;

  57. sarant said

    52: Με ενδιαφέρει, μπορείτε να το σκανάρετε αν δεν είναι μεγάλο;

    54β: Ομολογώ ότι εντυπωσιάστηκα!

  58. leonicos said

    ΘΑ ΤΡΕ ΛΑ ΘΩ!!!!!

    Ο Γς δήλωσε ΚΑΝΟΝΙΚΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ.

    Βρε παιδιά, ας του χαρίσουμε έναν καθρέφτη ακόμα. Τον προηγούμενο τον έσπασε από την τρομάρα του

  59. leonicos said

    Γιατρό και λογοτέχνης μόνο;

    Έχω κουσούρια εγώ………

  60. Γς said

    57:
    >Με ενδιαφέρει, μπορείτε να το σκανάρετε αν δεν είναι μεγάλο;

    Σκανάρετε, σκανάρετε! Ολο και κάτι θα μείνει [στη βιβλιοθήκη σας!]

    Γκαιμπελίστικη, ουπς, Νικοκυρίστικη τακτική [κι ελπίδα]

    >Ο φίλος μας ο Λεώνικος είχε το βιβλίο στη βιβλιοθήκη του […] του ζήτησα να μου σκανάρει τις σχετικές σελίδες, αλλά […] προτίμησε να μου χαρίσει το βιβλίο

  61. Γς said

    59:
    >Έχω κουσούρια εγώ……

    Σσσς!

  62. Λ said

    Καλημέρα,
    Θυμήθηκα το ποίημα που μου απάγγελλε η μάνα μου από τότε που ήμουν μικρή και που στη συνέχεια ανακάλυψα ότι το ήξεραν όλες οι μαμάδες της Κύπρου, από το Ριζοκάρπασο στα ανατολικά μέχρι το Νιο Χωρκό στα δυτικά. Η μάνα μου πάντα παρατόνιζε και έλεγε καί μηνες οργισμένοι.

    Και σαν την επαντρέψανε την Αρετή στα ξένα,
    κι εμπήκε χρόνος δίσεκτος και μήνες οργισμένοι
    κι έπεσε το θανατικό, κι οι εννιά αδελφοί πεθάναν,
    βρέθηκε η μάννα μοναχή σαν καλαμιά στον κάμπο.

    http://www.paidika.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=489&Itemid=83

    Ευχαριστώ για το πολύ ωραίο και ενδιαφέρον άρθρο. Είναι παράλληλα και χρήσιμο γιατί αν δεν θυμηθούμε ποιοι είμαστε και από που ερχόμαστε, πάει χαθήκαμε.

  63. Marulaki said

    #51 ή Ριγολόγος, γιατι αν δε νηστεψεις, προκαλεί ρίγη/πυρετούς.

  64. L.L. said

    Ο ΚΟΤΖΙΟΥΛΑΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ, ΕΤΡΩΓΕ ΜΕ ΤΟΝ ΤΣΑΚΙΡΗ ΚΑΙ ΓΡΗΓΟΡΗ ΣΤΗΝ ΤΑΒΕΡΝΑ ΤΗΣ ΧΗΡΑΣ ΣΤΗΝ ΚΥΨΕΛΗ. ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΧΕΤΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Η ΤΑΒΕΡΝΑ ΕΚΛΕΙΣΕ ΤΟ 1966 ΚΑΙ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΑΝΙΑ Η ΚΑΛΠΙΚΗ ΛΙΡΑ.ΚΑΛΟ ΜΗΝΑ!

  65. Λ said

    Με τα καλά σου θά ‘βγαινες κι εσύ τις Κυριακές.

  66. Πέπε said

    @62: Εντυπωσιακό ότι το ήξερε όλη η Κύπρος. Ενδιαφέρον ότι κυκλοφορούσε μόνο (έστω κυρίως) μεταξύ γυναικών. Ακατανόητο ότι θεωρείται παιδικό. Περίεργο ότι λεγόταν σαν ποίημα, χωρίς τη μουσική του.

    Παλιότερα βέβαια το ήξερε και το τραγουδούσε όχι μόνο όλη η Κύπρος αλλά όλος ο ελληνισμός, από 7νησα μέχρι Πόντο, αλλά ακόμα και οι αλλόγλωσσοι και αλλοεθνείς λαοί των Βαλκανίων. Παλιότερα όμως.

    Στην Κύπρο το ξέρετε βέβαια ότι αυτό είναι το Τραγούδι του Νεκρού Αδερφού, ένα από τα σημαντικότερα ελληνικά δημοτικά τραγούδια, έτσι; Στην Ελλάδα το μαθαίνουμε και στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο και στο Πανεπιστήμιο (Φιλολογία), αλλά οι ευκαιρίες να το ακούσουμε στ’ αλήθεια είναι σπάνιες και ανεκτίμητες.

  67. Λ said

    Δεν νομίζω να έχω ακούσει ποτέ το τραγούδι.

  68. Λ said

    Για το 65, δεν θυμάμαι πότε σταμάτησε να υπάρχει η έννοια ‘καλά (ρούχα)’. Ήταν τόσο έντονη παλιά, πολύ παλιά.

  69. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Οργιό, το είναι το ρίγος και δεν θα μου έκανε εντύπωση αν η οργή που χρησιμοποιεί ο Κοτζιούλας, σε συνάρτηση και με τη θέρμη, σημαίνει επίσης ρίγος. Αν είναι όντως έτσι, τότε η και σήμερα χρησιμοποιούμενη κατάρα «να σ’ δωκ ο Θιός ουργή» αποκτά ξεκάθαρο νόημα, διότι να κάνει ο Θεός κάποιον να οργιστεί, δεν είναι και τόσο κακό, μάλλον… 🙂

  70. Λ said

    Οργή Θεού!

  71. Λ said

    Κι από τότε γύρισαν
    καταπάνω μου
    Των αιώνων όργητες
    ξεφωνίζοντας
    “Οπου σ’ είδε, το αίμα
    να ζει
    και στην πέτρα”

  72. Theo said

    @54:
    Ευχαριστώ, καπετάνιε, για τις προσφορές.

  73. spiral architect said

    «Καθώς δεν βάνω κι εγώ στα λόγια ποτέ σορόπι»

  74. Theo said

    @73:
    Καλό το άρθρο και με αγάπη για τον Κοτζιούλα γραμμένο, αλλά φαίνεται πως ένα μέλος του Τμήματος Πολιτισμού της ΚΕ του ΚΚΕ είναι υποχρεωμένο ή δεν μπορεί να μη γράφει σ᾿ αυτήν την παρωχημένη ξύλινη γλώσσα της μεταεμφυλιακής εποχής:
    Ο Ανδρέας Καραντώνης δεν είναι τίποτα παραπάνω από επιφυλλιδογράφος των αντιδραστικών εφημερίδων, η ξένη και ντόπια αντίδραση έπεσαν να κατασπαράξουν το λαό που προσπαθούσε να σταθεί στα πόδια του κι άλλα ηχηρά και ξύλινα παρόμοια!
    Υποθέτω πως ο αρθρογράφος και ο Ρίζος νομίζουν πως ή/και θέλουν να απευθύνονται μόνο στον σκληρό πυρήνα του κόμματός τους.

  75. sarant said

    Μπράβο που γράψανε.
    Κρίμα που δεν πρόσεξαν να βάλουν σωστά το μοναδικό τετράστιχο που έβαλαν:
    Προσπάθησε μονάχ’ αυτές τις λίγες
    μέρες να μη ασυμπλήρωτες αφήσεις,
    για να μη λες πως έφυγες και πήγες
    από μια βία επίβουλη της φύσης.

    Επίβουλη, όχι επιβουλή!

    Αξίζει να βάλουμε και ολόκληρο το ποίημα απ’ όπου είναι παρμένος ο στίχος «καθώς δεν βάνω κι εγώ στα λόγια ποτέ σορόπι»

    4.
    Στον ξάδερφό μου Ι. Μάνθο.
    Σπαγγοραμμένοι, ψιλικατζήδες, κρυφοσπιγούνοι
    (με τους αρχαίους μέν’ η συγγένεια μόνο της γλώσσας),
    ο αϊτός όπού ‘χε φωλιά του πρώτη το Ξεροβούνι
    μπορεί, θιαμάζω, να ζει πετώντας ανάμεσό σας;

    Είχα κινήσει, θυμάμαι, αλέγρος απ’ το Τζουμέρκο
    κι ήρθα να μάθω τις πονηριές τους που δε με πιάνουν.
    Οι πρόγονοί μου σαν της δαμάλας είχαν το σβέρκο
    και το σταυρό τους δεν αστοχούσαν ποτέ να κάνουν.

    Είδα τον ήλιο κάτου απ’ τα σκούρα δασιά πουρνάρια
    και στα χωράφια μου σεργιανούσαν τη σαρμανίτσα.
    Με στείλαν πρώιμα πίσω απ’ τα στέρφα και τα γαλάρια
    και τριγυρνούσα κουνώντας όλο την ίσια βίτσα.

    Ξέρω τις πέτρες όλες, πιστεύω, γύρω απ’ το σπίτι
    και στα στεφάνια κάθε στρατούλα και μονοπάτι.
    Να χορεύει είδα με το μαντύο τον Κουτσομύτη
    και το Μπανόρα να κυνηγιέται με το Λιαπάτη.

    Στα γράμματα είχα μεγάλον πόθο και πάντ’ απάνω
    σε σκονισμένες παλιές φυλλάδες σκουντούσε η μύτη•
    χαρτιά μού πήραν τότε οι μεγάλοι, για να ξεχάνω
    με το παιγνίδι, που ήμουν το μόνο παιδί στο σπίτι.

    Κοντά με στείλαν στα ξεβγαλμένα Κατσανοχώρια
    κι εμπήκαν κι άλλα τετράδια τώρα μες στο σακούλι,
    με παίδευε όμως από τα τότες κρυφή ανημπόρια
    και το κεφάλι κουνούσαν όλοι για το μικρούλη.

    Φεύγοντας κείθε πήγα στην Άρτα με τα περβόλια.
    Χειμώνας ήταν, θάνατος ώσπου το κρύο να πέσει
    κι είχα τ’ αφτί μου τουλουπωμένο με μιαν ομπόλια,
    να μην το φτάσει το ξεροβόρι και με πονέσει.

    Μ’ έφερε ο ζήλος δεκαεφτά χρόνων και στην Αθήνα
    για να σπουδάξω τι ξεσπειράνε σοφοί διδάχοι.
    Μα έβαλα, Θε μου, πιότερη γνώση κοντά στα κρίνα
    κι η πεταλούδα την τέλεια τέχνη ξέρει μονάχη.

    Κόσκινο οι σφαίρες μ’ έχουνε κάμει, δώσε και χτύπα,
    καθώς δε βάνω κι εγώ στα λόγια ποτέ σορόπι.
    Μου φτάνουν όμως (αρκεί να ‘χω εύρει κάπου μια τρύπα)
    τ’ αθώα σπουργίτια, τα πεύκα κι ό,τι δεν είν’ ανθρώποι.

    Χώμα που σ’ είχαν άλλοτε αγγίξει θεών αχνάρια,
    για τα παιδιά σου δεν έχεις άλλο πια από φαρμάκι•
    (γερμένη ράχη, πώς σε τονίζει γραμμή καθάρια!).
    Μα εγώ δεν κάνω την κουτουράδα του Καρυωτάκη.

    (Από τον Γρίφο, 1938)

  76. Theo said

    @75:
    Ευχαριστώ, Νικοκύρη.

    Αν το δημοσίευαν ολόκληρο, θα περιελάμβαναν κι ένα στίχο που κάνει τζιζ:
    και το σταυρό τους δεν αστοχούσαν ποτέ να κάνουν
    (κάτι που ενισχύει τις πληροφορίες του γιου του -βλ. σχ. 54β- για τη σχέση του πατέρα του με την Ορθόδοξη Εκκλησία).

    Όμως, αυτό το ποίημα δεν έχει την τέχνη πολλών άλλων ποιημάτων του.

  77. sarant said

    Δεν είναι ότι δεν έχει τέχνη, νομίζω, είναι πως έπρεπε να λέει λιγότερα, να είναι τετράστροφο.

  78. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    77.Η τεχνική βρήκε τελικά όμως τα εργαλεία να μιλήσει την αλήθεια του που φτάνει με θαλερήν ανάσα ως σήμερα,ως εμένα ας πούμε.Όλο καρδιά και συνείδηση είναι (και φαίνεται). Τί τάχα άλλο είναι τέχνη;

  79. Theo said

    @77, 78:

    Περί ορέξεως…

    Ο Μάρκος Μέσκος μού είπε κάποτε πως διαβάζει φωναχτά τα ποιήματά του, για να δει αν και πόσο ρέουν οι στίχοι τους. (Φυσικά αυτό είναι ένα κριτήριο, όχι το μόνο.)
    Απήγγειλα, λοιπόν, το παραπάνω ποίημα του Κοτζιούλα, μα σκόνταψα σε έξι εφτά στίχους του.

  80. Γς said

    78:
    >Όλο καρδιά και συνείδηση είναι (και φαίνεται). Τί τάχα άλλο είναι τέχνη;

    To labor in the arts for any reason other than love is prostitution [και φαίνεται].
    Steven Pressfield

  81. Voulagx said

    Από το «Η βάβω η Θόδω», εδώ: http://www.sarantakos.com/kibwtos/mazi/kotzioulas_babw.htm

    » Αν τη λάβω στα χέρια μου, θα την κρεμάσω απ’ το κλιτσί» (κλιτσί=πόδι)

    Ιδιωματικός νεοκαθαρευουσιανισμός της βάβως της Θόδως;

    Στο δε αυτοβιογραφικό «Από μικρός στα γράμματα» βρήκα μερικές αγαπημένες μας λέξεις, Νικοκύρη:
    τσαμπάδες, ζεματούρα, θουρίδα

  82. sarant said

    81: Μήπως το λέγαν; Μήπως από το περιλάβω; (Νοσταλγία για τους τσαμπάδες!)

  83. Voulagx said

    «Ο αδερφός του με τον άλλον, ίσως επειδή δεν είχαν συνηθίσει ακόμα το κλίμα, όλο είχαν πονοκέφαλο κι όλο τους έπιανε θέρμη. Άφηναν συχνά το μάθημα στη μέση, γιατί δε μπορούσαν να σταθούν απ’ το ρίγος, απ’ την «τρεμντάνα», και γυρίζοντας στο σπίτι τουλουπώνονταν με τη βελεντζούλα, την πίστρωναν[110] γύρω απ’ το κεφάλι και βογγώντας στο πάτωμα περίμεναν να περάσει το κακό. Δεν είχαν εδώ κανέναν δικό τους, ούτε βρίσκονταν καμιά γυναίκα ψυχόπονη να τους βάλει στο μέτωπο πανιά με ξίδι, να τους φύγει η καούρα. Μόνοι τους γιατροπορεύονταν τρώγοντας ξινόροϊδα, από κείνα που είχαν φέρει απ’ το χωριό και νομίζοντας πως μ’ αυτά θα καταπέσει η θέρμη.»

    Από το αυτοβιογραφικό: http://www.sarantakos.com/kibwtos/mazi/kotzioulas_grammata8.html#_edn6

    Σαράντ, εδώ φαίνεται πως θέρμη = πυρετός, είσαι σίγουρος πως στον πληθυντικό (θέρμες) είναι η ελονοσία;

    Και προσοχή στο «πίστρωναν», σχετίζεται προφανώς με το «πιστρωμένο» ( =διπλομπαλωμένο)

  84. sarant said

    83: Το έχω βρει πολλές φορές στον Κοτζιούλα. Κια όχι μόνο, άλλωστε:
    http://www.translatum.gr/forum/index.php?topic=269967.0

    Και στο ημερολόγιο λέει ότι όσους είχαν παρτίδες με τον κάμπο τούς θέριζε η ελονοσία.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: