Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Πράσο το πράσινο

Posted by sarant στο 7 Σεπτεμβρίου, 2012


 

Αν ρωτήσουμε ποιο λαχανικό είναι το «πιο πράσινο» απ’ όλα, μάλλον θα πάρουμε διάφορες απαντήσεις, διότι υπάρχουν πολλά λαχανικά που είναι κατεξοχήν πράσινα και άλλωστε τα λέμε «πρασινάδες»· υποψιάζομαι πως το πράσο δεν θα πάρει πολλές προτιμήσεις κι όμως το πράσο είναι το εξορισμού πράσινο φυτό, αφού η λέξη «πράσινος» από το πράσο προέρχεται.

Περιφρονημένο ή παραγνωρισμένο μπορεί να είναι, αλλά το πράσο έχει σημαντική παρουσία στη γλώσσα και στη φρασεολογία μας, όπως ξέρετε κι όπως θα δούμε παρακάτω.

Το πράσο είναι συγγενικό φυτό με το κρεμμύδι και το σκόρδο και υπάρχει στην ανατολική Μεσόγειο από τα πανάρχαια χρόνια. Η ίδια η λέξη «πράσον» εμφανίζεται πρώτη φορά στον Ιπποκράτη, αλλά ασφαλώς υπήρχε από πολύ παλιότερα αν σκεφτούμε ότι ένα παράγωγό της, η λέξη «πρασιά», υπάρχει στον Όμηρο, δυο φορές στην Οδύσσεια. Και επειδή στις πρασιές δεν θα φύτευαν μόνο πράσα αλλά κάθε λογής λαχανικά, υποψιαζόμαστε ότι η λέξη πράσον μπορεί να ήταν γενικό όνομα για όλα τα λαχανικά. Ο Dalby γράφει ότι κάτι τέτοιο συνέβαινε και στα αρχαία αιγυπτιακά, δηλ. ότι η λέξη για το πράσο ήταν και εκεί γενικός όρος για όλα τα λαχανικά (στο Food in the Ancient World).

Στο πράσο χρωστάει η γλώσσα μας όχι μόνο τη λέξη «πρασιά» αλλά και τη λέξη «πράσινος» για το χρώμα, που αρχικά σήμαινε το ανοιχτό πράσινο μόνο, το πράσινο του πράσου δηλαδή, αλλά μετά επικράτησε για όλες τις αποχρώσεις. Η λέξη περνάει και στα λατινικά, prasinus, αλλά εκεί χρησιμοποιείται για να δηλώσει μόνο τη συγκεκριμένη απόχρωση· πάντως, οι prasini ήταν μία από τις τέσσερις φατρίες του ρωμαϊκού ιπποδρόμου, όπως αργότερα οι Πράσινοι στον βυζαντινό ιππόδρομο.

Να πούμε επίσης ότι η έκφραση «πράσινα άλογα» δεν προέρχεται από κάποια δήθεν αρχαία φράση «πράσσειν άλογα», διότι τέτοια αρχαία φράση πουθενά δεν μαρτυρείται· αλλά το αντικείμενό μου δεν είναι η ιστορία των χρωμάτων, οπότε σταματάω εδώ και σας παραπέμπω, για τα πράσινα άλογα, σε ένα παλιότερο άρθρο μου όπου εκθέτω αναλυτικά την άποψή μου για το θέμα.

Οι αρχαίοι Έλληνες και Ρωμαίοι χρησιμοποιούσαν πολύ το πράσο· πίστευαν μάλιστα ότι κάνει καλό στη φωνή (τα πράσα συμφέρει προς ευφωνίαν, γράφει ο Αριστοτέλης) και γι’ αυτό ο Νέρωνας μερικές μέρες είχε καθιερώσει να τρώει μόνο πράσα. Το πράσο συνεχίζει να έχει έντονη παρουσία στα βυζαντινά συγγράμματα· ο Λιουτπράνδος της Κρεμόνας, στη δηλητηριώδη αναφορά του από την αποστολή του στην Κωνσταντινούπολη, τονίζει ότι ο αυτοκράτορας των Γραικών (ο Νικηφόρος Φωκάς) από την τσιγγουνιά του τρέφεται με σκόρδα, κρεμμύδια και πράσα και πίνει το νερό του λουτρού.

Στη φρασεολογία μας, υπάρχει η πασίγνωστη έκφραση «τον έπιασαν στα πράσα», που λέγεται όταν κάποιος κλέφτης ή απατεώνας συλληφθεί επ’ αυτοφώρω. Πολύ συχνά χρησιμοποιείται η έκφραση για παράνομα ζευγάρια που πιάνονται επ’ αυτοφώρω. Από την ειδησεογραφία των τελευταίων ημερών γκουγκλίζοντας βλέπω να χρησιμοποιείται η έκφραση «πιάστηκε στα πράσα» για γιατρό που τον έπιασαν ενώ έπαιρνε φακελάκι, για παράνομο ζευγάρι, για διαρρήκτες σε εργοτάξιο, για ευυπόληπτους πολίτες που έπαιζαν ζάρια. Είναι έκφραση απόλυτα ζωντανή, παραχρησιμοποιημένη ίσως.

Σε διάφορους ιστότοπους μπορείτε να διαβάσετε την άποψη του μακαρίτη του Τάκη Νατσούλη, ότι η έκφραση τάχα γεννήθηκε όταν κάποιος παπα-Μελέτης έπιασε στο περβόλι του, το φυτεμένο με πράσα, έναν διαβόητο ληστή, αλλά πρόκειται για ατεκμηρίωτη εξήγηση που προσωπικά δεν την πιστεύω. Αντί να αναζητούμε κάποιο συγκεκριμένο περιστατικό, προτείνω να σκεφτούμε ότι όποιος κλέβει λαχανικά στο περιβόλι δεν έχει μέρος να κρυφτεί όταν καταφθάσει ο δραγάτης ή ο ιδιοκτήτης, επομένως είναι σίγουρο ότι θα τον πιάσουν επ’ αυτοφώρω όπως είναι εκτεθειμένος. Πάντως, δεν μπορώ να αποδείξω ότι δεν έχει δίκιο ο Νατσούλης, γιατί (ακόμα) δεν έχω βρει την έκφραση σε κείμενο παλιότερο του 1835 -που δεν είναι και εύκολο έργο. Την έχω πάντως βρει σε συλλογές παροιμιών που τυπώθηκαν γύρω στο 1860.

Κι άλλες εκφράσεις υπάρχουν με τα πράσα, αλλά σπανιότερες και μισοξεχασμένες. Για παράδειγμα, σε περιγραφές παλιότερων μαχών μπορεί να βρείτε ότι «τους έκοβαν σαν τα πράσα», δηλαδή σκότωναν τους αντιπάλους εύκολα και άκοπα, ενώ ο Μακρυγιάννης γράφει κάπου ότι αν φύγει από τη μέση ο Δυσσέας (ο Ανδρούτσος) τους υπόλοιπους θα τους σκοτώσουν οι εχθροί όχι με ντουφέκια αλλά με πράσα. Κι επειδή το πράσο, όπως και όλα τα λαχανικά, είχε την τιμητική του την σαρακοστή, υπήρχε και το παροιμιακό δίστιχο: Εβγήκε η πράσα στο βουνό κι εκούνα την ουρά της, καλώς την τη Σαρακοστή με τα λαχανικά της.

Από την άλλη, όπως καταγράφει το slang.gr, πράσο λέγεται το πολύ ίσιο μαλλί, ενώ στην αργκό των πορτοφολάδων το πορτοφόλι λέγεται λάχανο, πράσο ή παντόφλα (με αυτή τη σειρά τα δίνει ο Ηλίας Πετρόπουλος στο Εγχειρίδιο του καλού κλέφτη) και ο πορτοφολάς λέγεται λαχανάς ή πρασάς. Θα μπορούσε κανείς να σκεφτεί ότι η έκφραση «τον έπιασαν στα πράσα» προήλθε ακριβώς από κάποιον πορτοφολά που τον έπιασαν με το χέρι χωμένο στο σακάκι του θύματος. Παρόλο που παρόμοια έκφραση υπάρχει στα γαλλικά, όπου λένε ότι κάποιος πιάστηκε με το χέρι μέσα στην τσάντα (la main dans le sac), δεν μου φαίνεται πιθανή εκδοχή γιατί η αργκοτική σημασία πράσο = πορτοφόλι δεν είναι τόσο γνωστή και επειδή η έκφραση βγήκε σε μια εποχή που δεν ήταν ακόμα διαδεδομένα τα πορτοφόλια.

Κι εδώ θα κλείσω το κομμάτι, απότομα, χωρίς επίλογο -σαν κάποιον που τον πιάνουν στα πράσα και τα παρατάει όλα σύξυλα και το βάζει στα πόδια!

 

Advertisements

107 Σχόλια to “Πράσο το πράσινο”

  1. ππαν said

    Μα αυτό έπρεπε να το γράψεις τον χειμώνα, δεν είναι ακόμη η εποχή του πράσου και μας άνοιξες την όρεξη χωρίς λόγο!

  2. Γς said

    Καλημέρα
    όλα αυτά είναι φιλολογίες. Τίποτα συνταγές για πρασόπιττα;

  3. Γς said

    1: Με πρόλαβες. Κάθε δευτέρα ψάχνω για πράσα στη λαϊκή. Πότε αλήθεια θα τα δω πάλι στους πάγκους; Κι έχω και την κυρά που μου λέει συνέχεια: -Κόταξε μήπως βρεις τίποτε πράσα.

  4. spiral architect said

    Καλημέρα!
    (μας άνοιξες την όρεξη)

    Τρελαίνομαι για λουκάνικο με πράσο και πρασόπιττα(ν)! 😀
    (η παραπάνω συνταγή μέσες-άκρες, αλλά με φύλλο κουρού)

    Για την έκφραση “τον έπιασαν στα πράσα”, θυμικά και χωρίς τεκμηρίωση, ψηφίζω τη θέση του Ηλία Πετρόπουλου στο «Εγχειρίδιο του καλού κλέφτη».

  5. Νέο Kid Στο Block said

    Nτουζ πουάν για το άρθρο, ντουζ και για την καλύτερη χορτόπιτα την πρασόπιτα, και καραντούζ για το καλύτερο πράσινο αυτό της Πανάθας!

  6. Γς said

    Γυρίζοντας σπίτι από τη λαϊκή με τη γιαγιά τους λέω ότι είδαμε κάτι κρεμμύδια να! Δεν έφτανε όμως το χέρι μου ψηλότερα και έτσι ανέβηκα και σε μια καρέκλα: -Να, τόσο μεγάλα!
    Κάπου κει κοντά είδα και το πρώτο λεμόνι με το περίεργο χρώμα: το πορτοκάλι.
    Το έκοψε ο μπάρμπας μου και μου έδωσε λίγο λέγοντας μου: Μπόλικο.
    Για λίγο καιρό νόμιζα ότι αυτό το πράγμα λεγόταν «μπόλικο».
    Μπόλικο, η πρώτη λέξη που με προβλημάτισε. Από πού προκύπτει;

  7. τυφλόμυγα said

    Ποιο πράσο καλέ; Εγώ κεντανέ βλέπω στη φωτογραφία. 😀 😛

  8. gpoint said

    Φίλος του άρθρου αλλά όχι φίλος του πράσου.
    Να θυμίσω πως πρασόπιτες αποκαλούνται περιφρονητικά σε μερικά ορεινά μέρη τα θηλυκά μέλη της οικογένειας

  9. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ για τα πρώτα σχόλια!

    2: Συνταγές βρίσκεις σε χιλιάδες σάιτ, φιλολογίες τέτοιες μόνο εδώ 🙂

    6: Μπόλικος από το τούρκικο bol, άφθονος.

    4: Να διευκρινίσω ότι ο Πετρόπουλος λέει απλώς πως πράσο = πορτοφόλι, δεν (θυμάμαι να) λέει ότι από εκεί βγαίνει η έκφρ. «τον έπιασαν στα πράσα», αυτό το ανέφερα εγώ σαν μια εξήγηση που θα μπορούσε να σκεφτεί κάποιος.

  10. Γς said

    7:
    Ολανδικό λικ είναι

  11. Γς said

    10: δλδ..πράσο 🙂

  12. Reblogged this on ΤΟ ΠΙΤΣΙΡΙΚΙ.

  13. 6
    bol (τούρκικα) άφθονο,
    αλλά αν θες το παρετυμολογείς από
    τους μπολσεβίκους, που είχαν μπόλικη πλειοψηφία
    ….
    αγγλιστί, prasinous = ανοιχτοπράσινος

  14. Νέο Kid Στο Block said

    Όσοι υποτιμούν το πράσο, καλύτερα να ανακαλέσουν! Μέχρι και στον Περιοδικό Πίνακα των Στοιχείων είναι! Pr !
    http://en.wikipedia.org/wiki/Praseodymium
    και για του λόγου το αληθές:http://www.etymonline.com/index.php?term=praseodymium&allowed_in_frame=0

  15. Γς said

    10,11:

    Και για να μην μπερδευόμαστε είναι το Άλλιον το αμπελόπρασον (Allium ampeloprasum), του γένους Άλλιου (Allium), της οικογένειας των Λειριοειδών (Liliaceae), της τάξης των Λειριωδών (Liliales), της ομοταξίας των Δικοτυλήδονων (Magnoliopsida) και της συνομοταξίας των Αγγειοσπέρμων(Magnoliophyta).
    Αυτά.
    Να μην μας πιάσουν και στα Αλλια τα αμπελόπρασα (Allium ampeloprasum) 🙂

  16. Νέο Kid Στο Block said

    Και φυσικά, ελπίζω(για το καλό σας) να ξέρετε ότι ο άνθρωπος που μέτρησε δυο φορές μέχρι το άπειρο , έφτιαξε και σπανακόπιτα από ..πράσο!

    Ποιόοος; Ο Τσάκ…ας!! 🙂

  17. Γς said

    16:
    Πρασόπιτα από σπανάκι είναι το δύσκολο.
    Και το ακατόρθωτο:Πρασόπιτα από βλήτα!
    14: ! 🙂

  18. Όταν μικρή έλεγα στη γιαγιά μου -αν δεν μου έκανε τα χατίρια- «Θα το πω στη μαμά μου» μου απαντούσε: «Μμμ, θα μου κόψει το νερό απ’ τα πράσα».
    Καλημέρα.
    β.τ.

  19. Γς said

    13:
    >αν θες το παρετυμολογείς από
    τους μπολσεβίκους

    Μου βάζεις τώρα ιδέες. Κουμμούνι ήταν αυτός που μου το είπε. Ο μανιάτης μπάρμπας μου ο Πότης (Παναγιώτης), αδελφός του Λάκη (Γρηγόρης).
    Είναι αυτός που σας έλεγα τις προάλλες. Φοβόταν και κρυβόταν. Μέχρι που πήρε την κόρη της νονάς του και έφυγε για Βενεζουέλα (5 παιδιά εδώ, 5 παιδιά εκεί. Δίγαμος βέβαια)
    Κι ήταν 1947 που έφυγε. Δεν είχα κλείσει τα 3 μου χρόνια
    1950 έφτασαν κι οι τρεις κόρες του από τη Μάνη. Τις πήγαμε στο Χασάνι (Ελληνικό) για να φύγουν για Καράκας (ποιος ξέρει με τι συνδυασμούς πτήσεων της τότε (ελληνικής)ΤΑΕ, TWA, κλπ.

  20. Τσούρης Βασίλειος said

    Καλημέρα σας
    Ακούστε κι αυτό από τον Ρούκουνα:

    κάτω στα λεμονάδικα έγινε φασαρία
    δυο λαχανάδες πιάσανε που κάναν την κυρία…

  21. Να προσθέσω ότι, αν θυμάμαι καλά, ο Διοσκουρίδης και ο Γαληνός, ονομάζουν αμπελόπρασο, λυκόσκορδο και φιδόσκορδο (δεν θυμάμαι ποιος από τους δυο το λέει λυκόσκορδο και ποιος φιδόσκορδο, αν βρω χρόνο και κοιτάξω θα σας πω) τον άγριο πρόγονο του πράσου, ενώ ονομάζουν κηπαίο και κεφαλωτό το καλλιεργημένο πράσο.
    Αλλά και τα δυο είναι το Allium ampeloprasum που λέει ο Γσ, απλώς το εξημερωμένο είναι υποποικιλία porrum που είναι το λατινικό όνομα του πράσου (που πιστεύω βρίσκουμε στο γαλλικό poireau και που θα μας πει ο Νικοκύρης αν έχω δίκιο να υποθέτω ότι προέρχεται από την ίδια ρίζα με το πράσο).

  22. π2 said

    Πράσο (ή κρεμμύδι) με ψωμί ήταν και το συνηθέστερο προσφάι αγροτών στη διάρκεια αγροτικών εργασιών. Ο πατέρας μου συνήθιζε ακόμη και στα γεράματα να τρώει λίγο ωμό πράσο όποτε έφτιαχνε πρασόπιτα η μάνα μου.

  23. Λευτέρης Δ said

    Καλημέρα
    #6
    Ίσως από το μπόλι, επρόκειτο δηλαδή για μπολιασμένη πορτοκαλιά το πιθανότερο πιστεύω ποικιλίας Μέρλιν ή αλλιώς Καληφορνίας που τότε ήταν σπάνια.

  24. Στον στ. 242 της Ειρήνης αναφέρονται οι Πρασιαί της Λακωνίας, είναι εκεί όπου ο Πόλεμος βάζει τις πόλεις στο γουδί.

  25. π2 said

    #5: καραντούζ, μάπα το καρπούζ’, θα δείξει. 😀 (ότι για αυτήν τη φατσούλα γράφει κανείς γκριν κάτι λέει, non; )

  26. χατζουράχο said

    Σήμερα στην Ελλάδα γίνεται του ‘Χατζουράχο’.
    (http://www.anexigita.com/2012/09/18.html)

  27. Νέο Kid Στο Block said

    25. Συγχωρείσαι ,λόγω ερυθρού πυρετού (Scarlatina or Gavriasis) που ως γνωστόν οδηγεί σε σοβαρές περιπτώσεις και σε παραλογισμό (irrationality). Tώρα αντιλαμβάνομαι γιατί είσαι ένας άρρητος = irrational number = pi squared (ή two times pi , επίσης άρρητος). :mrgreen: :mrgreen:
    😆

  28. Γς said

    Στον Ant1 TV τώρα.
    Ο μετεωρολόγος λέει για τις βροχούλες που πέφτουν αυτή τη στιγμή σε κάποιες περιοχές:
    -Δεν πρόκειται αυτές οι στάλες να σκοτώσουν το καλοκαίρι.

    Κώλωνε αυτές τις «στάλες» να τις κάνει «σταγόνες της βροχής»;

  29. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    18: Σπανιότατη πρέπει να είναι σήμερα αυτή η φράση -εγώ την ήξερα «Θα μου κόψεις το νερό να ξεραθούν τα λάχανα» (δηλ. σιγά το κακό που μπορείς να μου κάνεις).

    21: Ναι, από το porrum είναι το γαλλικό poireau (όχι ο Ηρακλής Πουαρό).

  30. cronopiusa said

    Καλημέρα
    “Μμμ, ο Γουσέτηςέκοψε το νερό απ’ τα πράσα στοΣΥΡΙΖΑ”.

  31. Κατερίνα Περρωτή said

    Όσο δεν ζω δε μαθαίνω!!!

    Θα έβαζα ένα βιντεάκι αλλά

    η happy hour είναι για μας τους χρεφ…σίζ πιο αργά!

    Υπομονή!

  32. cronopiusa said

    Περιμένω να δω την μανδάμ Δουρού να ηγείται και σε μια κατάληψη Τζάμπο ή ΙΚΕΑ έστω ενός Lidl El SAT llega a Dos Hermanas y ocupa un Lidl en protesta por la visita de Merkel

  33. τυφλόμυγα said

    Η μητέρα μου τρώει την εσωτερική άκρη από το φύλλο της αγκινάρας καθώς τις καθαρίζει. Όταν τελειώσει και τα χείλια της και τα χέρια της είναι μωβ. 🙂

  34. Κατερίνα Περρωτή said

    32. Θα περιμένουμε μαζί!

  35. Κατερίνα Περρωτή said

    33. όχι μόνο η μητέρα σου!!!!

  36. cronopiusa said

    El SAT llega a Dos Hermanas y ocupa un Lidl en protesta por la visita de Merkel

  37. sarant said

    33-35: +1

  38. Κατερίνα Περρωτή said

    Παραβαίνω, το γνωρίζω…

  39. Nicolas said

    @21 Γιάννη, μήπως το λυκόσκορδο είναι το Allium ursinum (της αρκούδας το λέμε εμείς). Ο θείος Γούγλης δεν βγάζει τίποτα για λυκόσκορδο (κάνει απεργία).

    Και στον Άρη (κόκκινο πλανήτη) τα πράσα είναι απλησίαστα!

  40. τυφλόμυγα said

    32, 34, Να περιμένω μαζί σας; 🙂

    Πάρτε κι ένα τουίτ (όχι δικό μου) δώρο επειδή σας συμπάθησα:

    Ανησυχώ τρομερά για την αντιπολίτευση. Είναι τόσο σθεναρή, που φοβάμαι μην πάθει καμιά κράμπα.

  41. Κατερίνα Περρωτή said

    40. Φυσικά!!!(όσο πάμε και πληθαίνουμε!!!)

    Εγώ πάντως στην …εφόρμηση θα είμαι πίσω – πίσω!!!!!

    Δλδ. Κάποιος πρέπει να έχει το νου του και στα μετόπισθεν!!!

    (Μα που πήγε το μυαλό σας???!!!!!)

    Σωστά πήγε!

  42. ππαν said

    38: Προσπάθησε να μην το βλέπεις ως παραλογη απαίτηση κάποιων και αντίστοιχα ως χαριτωμένη σκανταλιά να την αγνοείς, αλλά ως απλή ευγένεια απέναντι σε καποιους που, είτε νύχτα τα βάζεις τα βίντεο, είτε με χαριτωμενιές, δυσκολεύονται πάρα πολύ να ανοίξουν και α ν σκρολάρουν την ανάρτηση.

  43. Νατάσσα said

    Το πράσο είναι ένα από τα εθνικά σύμβολα της Ουαλίας
    (με απόπειρα για υπερσύνδεσμο)

  44. Νέο Kid Στο Block said

    E μα και σύ τώρα βρε Ππαν , τι σόι ορντινατέρ έχεις; Την Πασκαλίνα; (La Pascaline) 😆

  45. Νατάσσα said

    Φορούσανε, λέει, στο καπέλο ένα πράσο οι Ουαλλοί στρατιώτες για να αναγνωρίζονται.
    Πάντως η ομώνυμη συνταγή είναι σκοτσέζικη.

  46. Κατερίνα Περρωτή said

    42. Έχετε απόλυτο δίκιο και συγνώμη!

    Θα προσπαθήσω να μάθω.

  47. ππαν said

    Νετμπουκ εε της ασους. Κατά τα άλλα πολύ γρήγορο. Με γκουγκλ κρομ. Πιστεύεις πως πρέπει να αλλάξω ώστε να βάζει με καθαρή συνείδηση και κυρίως χωρίς να επαναλαμβάνει κάθε φορά πως ξέρει ότι υπάρχει πρόβλημα αλλά…. η Κ.Π.;

  48. ππαν said

    45: Κατερίνα, αν βγάλεις το http από μπροστά δεν υπάρχει πρόβλημα. Θέλω να πω αν σου φαίνεται τόσο δύσκολο να κάνεις σύνδεσμο με μπλε γραμματάκια.

  49. Κατερίνα Περρωτή said

    Προσπάθησα μια φορά με τα χρεφ – δεν βγήκε.

    Δεν είναι θέμα! Θα ξαναπροσπαθήσω!

  50. Προσγολίτης said

    «ESPRESSO»: «Την έπιασαν στα πράσα για πορνεία»
    «Την έπιασαν στ’ αγγούρια», μου ψιθυρίζει ο Αλλόιδιος (τωρινός Προσγολίτης)

  51. Κατερίνα Περρωτή said

    Δεν γνωρίζω αν το ξέρετε…

    Ανέκδοτο..(ίσως έπρεπε να είχε γραφτεί χθες)

    Σε ένα αυτοκίνητο είναι ένας Καλαματιανός, ένας Πυργιώτης κι ένας Πατρινός.

    Ποιος οδηγεί???

  52. asto99 said

    Το πρασσειν αλογα μπορει να ειναι ατεκμηριωτο ειναι ομως λογικο.

    ΣΤΑ ΠΡΑΣΑ
    ΕΝ ΤΩ ΠΡΑΤΤΕΙΝ: ΕΠ ΑΥΤΟΦΩΡΩ, ΣΤΟ ΠΡΑΤΤΕΙΝ ΤΗΝ ΩΡΑ ΠΟΥ ΤΟ ΔΙΕΠΡΑΤΤΕ

    ΙΣΩΣ ΕΞΕΛΗΦΘΗ ΩΣ ΕΝ ΤΩ ΠΡΑΣΣΕΙΝ = ΤΗΝ ΩΡΑ ΠΟΥ ΤΟ ΠΟΥΛΟΥΣΕ
    Ο ΠΩΛΗΤΗΣ ΚΑΙ ΔΗ ΤΩΝ ΑΛΟΓΩΝ (ΖΩΩΝ) ΛΕΕΙ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΤΑ ΨΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΛΛΗΘΕΥΣΗ Η ΕΧΕΙ Ο ΑΓΟΡΑΣΤΗΣ (ΤΟ ΔΟΓΜΑ ΤΟΥ CAVEAT EMPTOR ΝΑ ΠΡΟΣΕΧΕΙ Ο ΑΓΟΡΑΣΤΗΣ)

    Δυο αλλα σχολια
    1. ΟΙ ΛΟΓΙΟΙ ΠΟΥ ΑΝΑΦΈΡΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΜΕΣΑΙΩΝ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΕΝ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΣΑΝ ΠΑΝΤΑ ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ
    2. ΕΝΑ ΠΡΑΣΙΝΟ ΑΛΟΓΟ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΑΛΟΓΟ ΤΗΣ ΦΑΤΡΙΑΣ ΤΩΝ ΠΡΑΣΙΝΩΝ.

    ΙΣΩΣ ΒΟΗΘΗΣΑ

  53. 29: Νίκο, εννούσα αν το λατινικό porrum έχει κοινή ρίζα με το πράσο, όχι αν το poireau βγ;ίνει από το porrum.

    39: Δε βρήκα Γαληνό αλλά βρήκα αυτά από το Διοσκουρίδη:

    http://www2.biusante.parisdescartes.fr/livanc/?p=221&cote=65865×01&do=page
    στο φυτό 150 λέει «αμπελόπρασον κακοστομαχώτερον μεν του πράσου» και σε άλλη εκδοχή (νομίζω η ένδειξη RV παραπέμπει σε άλλη πηγή) «λυκόσκορδον οι δε αμπελόπρασον»

    δυο σελίδες πιο πέρα, στο φυτό 152 που είναι το σκόρδο λέει ότι φύεται στην Αίγυπτο ως μονοκέφαλον αλλά υπάρχει και άγριο καλούμενο οφιόσκορδον. Η μια εκδοχή RV λέει «οφιόσκορδον, Ρωμαίοι άλιουμ κολοβρίνουμ, οι δε άλιουμ βιπερίνουμ» και η άλλη «ελαφόσκορδον οι δε αγριόσκορδον, οι δε και τούτο οφιόσκορδο καλούσιν, Ρωμαίοι άλιουμ κερβινουμ».

    Κοίτα και το 149 που είναι το πράσο και το 153 που είναι το σκορδόπρασο.

    Το άλιουμ κερβίνουμ δεν το βρίσκω αλλά το κολοβρίνουμ με οδηγεί στο ursinus εδώ:
    http://www.uni-mannheim.de/mateo/camenaref/lonitzer/loni1/jpg/s196a.html

    Οπότε μήπως το οφιόσκορδο είναι το σκόρδο της αρκούδας και το λυκόσκορδο όνομα του αμπελόπρασου που δεν επέζησε; Πάντως και σήμερα στα γαλλικά υπάρχει το όνομα poireau des vignes για το αγριόπρασο.
    http://www.lakko.fr/poireaux-sauvages.html

    Κάπου εδώ σταματάω, δεν βγάζω περισσότερη άκρη…

  54. Προσγολίτης said

    Σήμερα μη χαμπαριάζετε το Νικοκύρη, κάντε του κεφαλιού σας!
    Τι θα μας κάνει;, θα μας κόψει το νερό απ’ τα πράσα;

  55. asto99 said

    A Green Horse is a horse that has not yet been trained or has just begun training.

    Read more: http://wiki.answers.com/Q/What_is_a_green_horse#ixzz25nOsmtFa

    Αλλα τι σχέση μπορει να έχει με τις ανοησιες πρασσειν ή πρασινα αλογα. ; ισως ειναι αποησια να αγοράζεις η να στοιχηματιζεις σε πρασινο αλογο.

  56. Δημήτρης Μ. said

  57. sarant said

    55: Δεν το ήξερα, ευχαριστώ!

    53: :))

    54: Αυτό στα αγγλικά. Αν δείτε το άρθρο για τα πράσινα άλογα, υπάρχουν πράσινα άλογα ως έκφραση του αδύνατου στα ρουμάνικα, και άλλα πράσινα ζώα ως έκφραση του αδύνατου σε άλλες γλώσσες.

    52: Ίσως το porrum και το πράσον να είναι παράλληλα δάνεια από την ίδια πηγή, λέει το ετυμολογικό του Μπαμπινιώτη.

    51: «εν τω πράσσειν» πώς μπορεί να σημαίνει «την ώρα που τα πουλούσε»; Δεν στέκει.

  58. marulaki said

    Λέμε επίσης και ‘αυτή στέκεται σαν το πράσο’ ή ότι ‘είναι άχαρη σαν πράσο’. Αντί για αγγούρι.

    Κατερίνα, πάρε αυτό, αποθήκευσέ το σε ένα word, και να το χρησιμοποιείς κάθε φορά (εγώ αυτό κάνω):

    the text you want people to click on in your comment to get to that URL

  59. Γς said

    50:
    Η Αστυνομία!

  60. 54 επειδή green σημαίνει και άπειρος ή αρχάριος,
    όπως green recruit, νεοσύλλεκτος.

  61. asto99 said

    56. Σαραντ για το 51.. Στεκει αν ειναι κλεμενο άλογο. Ο κλεφτης ειναι και πωλητης το πρωτο ψέμα που λεει ειναι οτι το αλογο ειναι δικο του, μικροτερα ψεματα αφορουν τις ιδιοτητες του αλογου.

  62. Λυπάμαι, αλλά αν και πρασοκαταναλωτής, δεν έχω να προσθέσω κάτι στα πράσα.

    Εντυπωσιάστηκα από το prasodymium, γιατί ενώ ξέρω τα ονόματα των στοιχείων, τουλάχιστο, δεν ξέρω προφανώς αυτά τα μυστήρια της παραπομπής.

    Όταν πρωτομάθαμε τη λέξη πράσο, τη μάθαμε με δύο σσ, πιθανώς για να φαίνεται πιο σικάτη, όπως π.χ. γέλοιο, παληός, φωληά, εληά (<… αιός / αία), τρελλός, ξαίρω και τα παρόμοια. Ίσως από κει ξεκινάει η παρετυμολόγηση του πράσσειν

  63. Δημήτρης Μ. said

    Πάνε για το πράσο

  64. Δημήτρης Μ. said

    57. Marulaki, έκανα χρήσ και δουλεύει πολύ εύκολα. Ευχαριστώ.

    Επίσης, χοιρινό με πράσο στο χωριό, στη γουρν΄νοχαρά των Χριστουγέννων:

    http://delicieuses.forumotion.net/t2035-topic

  65. Κατερίνα Περρωτή said

    57. Ευχαριστώ! Θα το προσπαθήσω!

  66. Κατερίνα Περρωτή said

    Ένα , Δύο, Τρία… Δοκιμή!!!

    test

  67. Κατερίνα Περρωτή said

    57. Είσαι σπουδαία!!!Ευχαριστώ!

  68. Κατερίνα Περρωτή said

    58. Ποιος άλλος ???!!!

  69. Δημήτρης Καραδαγλής said

    Ο Sir Steven Runciman έγραψε για τον χιώτη γιατρό και σοφολογιώτατο του 17ου αιώνα Παναγώτη Νικούσιο πως του έβγαλαν το παρατσούκλι «πράσινο άλογο».

    Αυτό γιατί σύμφωνα με την παροιμία που φαίνεται πως είναι πολύ παλιά, είναι πιο εύκολο να βρεις ένα πράσινο άλογο παρά έξυπνο άνθρωπο από τη Χίο.

  70. Κατερίνα Περρωτή said

    Ο Σερ που είπατε μου είναι συμπαθής! δεν έχω διαβάσει πολλά όμως…

    Η ελληνική πολιτεία τον έκανε μέλος της ακαδημαϊκής κοινότητας λίγο πριν πεθάνει… Θυμάμαι σωστά?

  71. ππαν said

    Ο «Βυζαντινός πολιτισμός» του Ράνσιμαν είναι νομίζω το πρώτο σχολικό βιβλίο του 20ού αιώνα που είναι μετάφραση. Χρησιμοποιήθηκε ως σχολικό εγχειρίδιο το 1979-80, εκεί γύρω, ενώ η πρακτική των μεταφρασμένων σχολικών βιβλίων ενώ είχε κυριαρχήσει μέχρι το 1880 εγκαταλείφθηκε μετά. Μάλιστα, ενώ είχε προβλεφθεί αν διδαχτούν ορισμένα μόνο κεφάλαια εκδόθηκε από τον ΟΕΔΒ ολόκληρο «από σεβασμό στην αρτιότητα» του έργου

  72. sarant said

    68: Ακριβώς, το γράφω και στο άρθρο για τα πράσινα άλογα αν και δεν ήξερα ότι το λέει ο Ράνσιμαν. Ο Νικούσιος ήταν μεγάλη μορφή, παρεμπιπτόντως. Το παρατσούκλι το κόλλησαν επειδή ήταν Χιώτης, που τους θεωρούσαν παλαβούς.

  73. Γς said

    Στιγμές εθνικής ανάτασης σήμερα το βράδυ εδώ στη Ραφήνα, κατά τον εορτασμό των Εισοδίων της Παναγίας. Εγινε περιφορά της εικόνας της Παναγίας με τη Φιλαρμονική του Δήμου, τους παπάδες και μια ομάδα συντεταγμένων ανδρών με τη γνωστή ενδυμασία-στολή και με ελληνικές και κομματικές σημαίες. Ρίγη συγκίνησης. Στο τέλος οι λαμπροί αυτοί νέοι έκαναν καλοκαιρινούς κάνα δυο πάγκους αφρικανών μικροπωλητών στο πανηγύρι. Μου έκανε εντύπωση η απάθεια και ανοχή του κόσμου και ιδίως της πιτσιρικαρίας.
    -Είστε χρυσαυγήτες κι εσείς; -Πάντα! Μου απάντησαν.
    Κι αυτοί οι μαύροι μικροπωλητές να μην χαμπαριάζουν. Τι αναισθησία! Έδειχναν ότι δεν μασάνε 🙂

  74. Κατερίνα Περρωτή said

    Αχ! Όλα λάθος πήγαν!

    Στο σχόλιο 66-67 ήθελα να αναφερθώ στο 58!!!! Δλδ Ευχαριστώ marulaki !!!

    Κι ευχαριστώ το 59 για την ορθή απάντηση!

    Ζαλίστηκα με τα νούμερα…

  75. 73 Των Ισοβίων της Παναγίας;

  76. Κατερίνα Περρωτή said

    Μου φαίνεται πως και ο Νικοκύρης έκανε ένα λάθος πιο πριν!!!

  77. sarant said

    Πού καλέ;

  78. Κατερίνα Περρωτή said

    Στο 72 σου αναφέρθηκες στο 68!

    Το διπλοτσέκαρα!

    Αμάν αυτά τα νούμερα!!!

  79. Δημήτρης Καραδαγλής said

    70 πιστεύω οτι ο Ράνσιμαν είναι (ακόμη και μετά το θάνατό του) από τους καλύτερους βυζαντινολόγους και δυστυχώς παραγνωρισμένος από τους Έλληνες όπως άλλωστε και το «βυζάντιο» και κυρίως η τουρκοκρατία.
    Ο ίδιος έλεγε πως οι Έλληνες δε θέλουν να θυμούνται την τρομερά θλιβερή αυτή περίοδο της ιστορίας τους αλλά κάνουν λάθος καθώς εκεί κρύβονται διδάγματα για την επιμονή, ευρηματικότητα και αντοχή του γένους.

  80. Κατερίνα Περρωτή said

    79. Έχω διαβάσει (ας πούμε!) την Ιστορία των Σταυροφοριών

    Το σχολικό βιβλίο είναι επιεικώς άθλιο καθώς έχει 3 σειρές μόνο (μπορεί να είναι και λιγότερες) για την 4η σταυροφορία!

    (Για όλες έχει μισή σελίδα!)

  81. sarant said

    76: Ναι, στο 69 έπρεπε να αναφερθώ, αστόχησα 🙂

  82. Κατερίνα Περρωτή said

    Συμβαίνει και στις καλύτερες οικογένειες!!!

  83. cronopiusa said

    Amira με τα πράσινα καλτσάκια

  84. Κατερίνα Περρωτή said

    Πως να σε φώναζαν άραγε τα παιδιά στη γειτονιά σου πριν γίνει ερείπια, στο σχολείο οι φίλοι σου πριν κι αυτό βομβαρδιστεί, πώς σε φώναζε η μάνα σου όταν σε μάλωνε, πώς όταν σε κανάκευε, πώς όταν σου έπλεκε κάθε πρωί την κοτσίδα; Πώς σε λέγαν κοριτσάκι πριν χαθείς στο βυθό;

    Hadeel, Zeinah, Shayma, Nour, Riham, Amira, Asil, Ishtar, Fatima… Ούτε το όνομα σου δε θα μάθουμε στα δελτία των οκτώ.

  85. cronopiusa said

    Κάνε μου μπα – Νκόλας Άσιμος

  86. cronopiusa said


    Κάνε μου μπα – Νκόλας Άσιμος

  87. Τσούρης Βασίλειος said

    Ποιος είδε ποιος, ποιος είδε ποιος απάντησε
    Παπά να κλέ, παπά να κλέβει πράσα
    Κι η παπαδιά από πίσω του
    Να του κρατάει τα ράσα…

    Το τραγούδαγε με στόμφο πριν πολλά χρόνια ο πατέρας μου.
    Σκωπτικό που μάλλον το χόρευαν στις κύκλες μετά τη Λαμπρή.

    Ρίξτε μια ματιά εδώ:
    http://www.rizovouni.gr/pasxaliatikoi_xoroi.html

    Τι ωραίοι οι στίχοι:
    Ποιος είδε τον παπά γαμπρό, το διάκο γκαστρωμένο
    Ποιος είδε και το γούμενο τριών μερών λεχώνα…

  88. green said

    55
    Αυτή είναι εξάλλου η αρχική σημασία της λέξης «green»
    http://www.etymonline.com/index.php?term=green
    green (n., adj.)
    O.E. grene «green, young, immature, raw,» earlier groeni, from W.Gmc. *gronja- (cf. O.S. grani, O.Fris. grene, O.N. grænn, Dan. grøn, Du. groen, O.H.G. gruoni, Ger. grün), from PIE root *ghre- «grow» (see grass), through sense of «color of living plants.»

  89. Στο τηλέφωνο πάντως απ’όπου διαβάζω, δεν υπάρχουν καθόλου νούμερα στα σχόλια. Οπότε δεν υπάρχει κίνδυνος να κάνω λάθος νουμερο, αλλά από την άλλη δεν καταλαβαίνω και σε ποια σχόλια αναφέρονται τα νούμερα που βάζετε.

  90. green said

    ΧΡΩΜΑΤΑ – 24 Ιανουάριος 2010 – παράγραφος 39
    http://www.philologus.gr/1/44—-1450–600-x/125-2010-01-24-11-45-53

  91. sarant said

    89: Ναι; Πρώτη φορά το ακούω αυτό, ότι δεν υπάρχουν νούμερα όταν βλέπεις από το τηλέφωνο.

  92. sarant said

    88-90: Τα είχε πιάσει η σπαμοπαγίδα, συγνώμη!

  93. Φρύνις said

    «…Περιφρονημένο ή παραγνωρισμένο μπορεί να είναι…»

    ούτε πράσα
    pirasa tay else yemem

  94. sarant said

    Ναι, οι τούρκοι δεν αγαπούν δυο συνεχόμενα σύμφωνα στην αρχή των λέξεων κι έτσι το «πράσα» έγινε pirasa (ο ελληνικός πληθυντικός έγινε τούρκικος ενικός).

  95. asto99 said

    94. Σαραντ. Δεν ισχύει πάντα! To πράσα prasa είναι ΥΠΑΡΚΤΗ τουρκική Λέξη όπως μαρτυρεί το Έγκυρο λεξικό του H.C. Hony -Oxford. Παραθέτω αυτούσιο το λήμμα:

    prasa (χ·) Leek. prasa biyikh, with a very long moustache: prasa olsa yemem: ‘ thank you, I’m not hungry’; Ί couldn’t eat anything

    prasa olsa yemem θα πει κυριολεκτικά «πράσα να είναι δεν τα τρώω»
    Το νόημα : Δεν μπορώ να φάω ουτε καν πρασα αν και είναι νόστιμα (ή ελαφρά) γιατί έχω φάει πολύ. Η φράση λέγεται και μετά από ένα χορταστικό φαγητό.

  96. marulaki said

    #89 & #91 Ναι, τα νούμερα των σχολίων δε φαίνονται από το τηλέφωνο.

  97. Immortalité said

    Ε, όχι και σπάνια! Είναι ολοζώντανη και σπαρταριστή. Άσε που το νερό κόβεται μόνο στα λάχανα, σε κανένα άλλο λαχανικό 🙂

    Ο (εξαιρετικός) κεντανές δεν είναι το ωμό πράσο φυσικά αλλά το φαΐ που ο υπόλοιπος κόσμος λέει πρασοσέλινο με πατάτες. Και η καλύτερη χορτόπιτα, τα χορτοπιτάκια με γιαχνερά 😉

  98. Immortalité said

    Η πρώτη σειρά του 97 πάει στο 29 του Νίκου.

    @96 Μαρουλάκι, για να φαίνονται από το τηλέφωνο, αν έχεις άιφον διάλεξε να βλέπεις την κανονική έκδοση της γουορντπρες και όχι την έκδοση για κινητό. Θα βλέπεις και τα νούμερα έτσι.

  99. sarant said

    97: Καλώς επανήλθες, Ιμόρ!

  100. Immortalité said

    Καλώς σας βρήκα! Καλή χρονιά και καλό ευλογημένο φθινόπωρο!
    (Αν και η επάνοδος λόγω σοβαρών τεχνικών προβλημάτων διαφαίνεται προβληματική και δύσκολη…)

  101. Αρκεσινεύς said

    Διαβάζοντας για κάποιο λόγο το Γεωπονικόν του μοναχού Αγάπιου Λάνδου του Κρητός βρήκα το παρακάτω χαριτωμένο για το πράσο

  102. sarant said

    Το ατυχώτερον φαγί απ’ όλα τα χορτάρια!

  103. Immortalité said

    Πως φαίνεται ότι δεν ήξερε να το μαγειρεύει 🙂

  104. Βασίλης Ορφανός said

    97:
    Ο πατέρας μου, στα πέριξ του Ηρακλείου γύρω στο ΄60, τα πράσα που καλλιεργούσε τα έλεγε κεντανέ. Τα άγρια πράσα, για τα γιαχνερά και τα χορτοπιτάκια, τα έλεγε πρασάκια.
    «- Ίντα ψήνεις και μυρίζει; – Κεντανέ με κερεβίζι», δηλ. πράσα με σέλινο, ήταν ένα συνηθισμένο αστείο σχετικό με το πρασοσέλινο (το έχει και ο Πιτυκάκης στο Λεξικό του: Α 441).
    Καλή όρεξη!

  105. sarant said

    Γεια σου Βασίλη, καλό αποκαλόκαιρο -πες και στην κοπέλα αποπάνω να περάσει από εδώ 🙂

  106. Βασίλης Ορφανός said

    Γειά σου, Νίκο. Το μικρό καλοκαιράκι είναι πράγματι θαυμάσιο εδώ στα νότια. Δεν την γνωρίζω την Αθανασία. Όσο για το σχόλιό μου, ψάχνοντας για κεντανέδες στο Διαδίκτυο, μπερδεύτηκα με τις χρονολογίες και έτσι προσκόμισα… περσινά ξινά,,, πράσα!

  107. Παντελής said

    #94: Το τουρκικό pιrasa γραφεται (και προφέρεται) με ι («μουγγό» i, δηλαδή i χωρίς την τελίτσα), που ακούγεται πολύ λίγο, οπότε είναι πολύ πιο κοντά (ακουστικά) με το ελληνικό «πράσα», απ’ το οποίο προφανώς προέρχεται.
    #95: Υπάρχει (παλαιότερος) τύπος «prasa» ή είναι pιrasa και απλώς δεν εμφανίζεται το πιο πάνω τουρκικο γράμμα; (Στο Γούγλη δεν προκύπτει «prasa» σε καμμιά γλώσσα). Ακόμη μήπως στον τύπο «prasa biyikh» δεν είναι σωστά αποδομένα τα τουρκικά σύμβολα; Μήπως είναι π.χ. «pιrasa bιyιklι» (όλα με ι μουγγό);

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: