Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Τι κι αν φορώ τραγιάσκα;

Posted by sarant στο 24 Οκτωβρίου, 2018


Τραγιάσκα δεν φοράω εγώ. Το ρητορικό ερώτημα του τίτλου το θέτει ο μεγάλος Απόστολος Χατζηχρήστος, ή ακριβέστερα ο Γιάννης Λελάκης που έγραψε τους στίχους, στο τραγούδι «Μην είσαι ψεύτρα δίγνωμη»:

Μην είσαι ψεύτρα δίγνωμη, μη μου μιλάς με μάσκα
γιατί κι εγώ έχω καρδιά, τι κι αν φορώ τραγιάσκα.

Αφού ο ήρωας φοράει τραγιάσκα θα πει πως είναι εργατόπαιδο, βιοπαλαιστής, φτωχός. Αν ήταν ευκατάστατος, θα φορούσε ξερωγώ ρεπούμπλικα ή και ημίψηλο σε ειδικές περιστάσεις. Αν ήταν καλλιτέχνης, πάλι, μπορεί και να φορούσε μπερέ.

Τότε που γράφτηκε το τραγούδι, ήταν σχεδόν αδιανόητο να βγει κανείς στον δρόμο με ακάλυπτο το κεφάλι -εδώ και πολύ καιρό, η κατάσταση έχει αλλάξει άρδην, και είναι μάλλον σπάνιο θέαμα να δούμε στον δρόμο κάποιον με τραγιάσκα, ή με οποιοδήποτε άλλο καπέλο εκτός από τα αθλητικά τύπου τζόκεϊ.

Όμως εδώ δεν καπελολογούμε, θα λεξιλογήσουμε. Στο σημερινό άρθρο θα μας απασχολήσει η ετυμολογία της τραγιάσκας. Να πω από την αρχή πως την περισσότερη ερευνητική δουλειά που πάνω της βασίζεται το άρθρο την εκανε, σε σχόλια άλλου άρθρου (προς το τέλος των σχολίων) ο φίλος μας Σπαθόλουρο, που δεν γράφει πια στο ιστολόγιο. Πρόθυμα αναγνωρίζω την οφειλή.

Λοιπόν, η λέξη «τραγιάσκα» δεν ακούγεται ελληνική. Πρέπει να είναι ξένο δάνειο. Αλλά από ποια γλώσσα;

Στα ρουμάνικα trăïască σημαίνει `ζήτω΄, από το ρήμα a trăi, που σημαίνει «ζω, υπάρχω».

Το ΛΚΝ γράφει: Το επιφώνημα θεωρήθηκε ουσιαστικό, επειδή ζητωκραυγάζοντας πετούσαν τους σκούφους στον αέρα, σύγκρ. ρεπούμπλικα.

Πράγματι, τον καιρό που ο κόσμος φορούσε καπέλα ήταν πολύ συνηθισμένο όταν ζητωκραύγαζαν ή πανηγύριζαν, να πετάνε και τα καπέλα τους στον αέρα. Αυτό το βλέπουμε και στην έκφραση «πετάει τη σκούφια του για…» όταν κάποιος δείχνει πολύ ενθουσιασμό για ενα θέμα. Φαίνεται πως και το καπέλο τύπου ρεπούμπλικα πήρε από ανάλογους πανηγυρισμούς το όνομά του (στην Ιταλία, και μας ήρθε μαζί με το όνομα).

Όμως, πού βρέθηκαν τόσοι ρουμανόφωνοι ώστε να πετάξουν τα καπέλα τους φωνάζοντας «τραϊάσκα» και να το ακούσουν οι Έλληνες και να το υιοθετήσουν;

Το Βικιλεξικό γράφει: Λέγεται ότι όταν ανακοινώθηκε το πρώτο Σύνταγμα στήν Ελλάδα, το 1844, ανάμεσα στο συγκεντρωμένο στην πλατεία Συντάγματος πλήθος που ζητωκραύγαζε, υπήρχαν και Βλαχόφωνοι οι οποίοι πετούσαν τα καπέλα τους ψηλά από ενθουσιασμό φωνάζοντας «traiasca !!» { Ζήτω !! }. Οι υπόλοιποι συγκεντρωμένοι που δεν καταλάβαιναν την λέξη, θεώρησαν ότι traiasca { τραγιάσκα} ήταν η ονομασία του συγκεκριμένου τύπου καπέλου και έτσι καθιερώθηκε ο όρος.

Καλά κάνει το Βικιλεξικό και κρατάει επιφυλάξεις, διότι η ιστορία αυτή δεν έχει καμιά βάση, όπως θα δούμε.

Το Ετυμολογικό Λεξικό Μπαμπινιώτη δινει την εξής εξηγηση: Το ρουμ. trăïască αποσπάστηκε από την κραυγή «trăïască Grecia» (ζήτω η Ελλάδα), με την οποία φώναζαν παλαιοί Ρουμάνοι εκδρομείς πετώντας στον αέρα τα καπέλα τους, με αποτέλεσμα να συνδεθεί η λέξη trăïască = ζήτω με την ονομασία του καπέλου.

Η εξήγηση αυτή είναι σωστή, έστω κι αν η διατύπωση είναι κάπως περίεργη (παλαιοί εκδρομείς!).

Την εποχή που ετοιμαζόταν το Χρηστικό Λεξικό της Ακαδημίας, είχα αλληλογραφία με τον υπεύθυνο της έκδοσης, τον φίλο Χριστόφορο Χαραλαμπάκη, για διάφορα θέματα -μου είχε στείλει μάλιστα να κοιτάξω και μερικά δοκίμια. Κάποια στιγμή, ο Χρ.Χ. μου είχε πει ότι προβληματίζεται για την ετυμολογία της τραγιάσκας, διότι δεν θεωρούσε πιθανό να διοργανώνονταν εκδρομές Ρουμάνων στην Ελλάδα τον 19ο-αρχές εικοστού αιώνα, μια εποχή όπου ο οργανωμένος μαζικός τουρισμός ήταν στα σπάργανα.

Εστία, 9.7.1920

Του είχα απαντήσει ότι την εκδοχή αυτή την ήξερα για σωστή, αφενός από τον παππού μου, που μου έλεγε ότι οι Ρουμάνοι επισκέπτες φώναζαν «τραγιάσκα Ρομάνια» (ζήτω η Ρουμανία) και αφετέρου από ένα απόκομμα της εφημ. Εστία του 1920 που είχα βρει, το οποίο εκανε λόγο για επίσκεψη Ρουμάνων φοιτητων στην Αθηνα από την οποία πέρασε στην ελληνική γλώσσα η λέξη «τραγιάσκα». Το παραθέτω εδώ.

Ο Χρ. Χαραλαμπάκης θέλησε να το διασταυρώσει, και απευθύνθηκε σε έναν Ρουμάνο διακεκριμένο καθηγητή, ο οποίος δυστυχώς δεν επιβεβαίωσε την πληροφορία και τη θεώρησε εντελώς απίθανη -κι έτσι, στο Χρηστικό Λεξικό η λέξη τραγιάσκα ετυμολογείται απλώς ως προερχόμενη από το ρουμ. traiasca = ζήτω, χωρίς αναφορά σε επισκέψεις Ρουμάνων κτλ. Ίσως φταίω κι εγώ εδώ, που δεν προσπάθησα πιο πιεστικά να τον πείσω, αφού ήμουν βέβαιος για την ετυμολογία από τη φοιτητική εκδρομή.

Αργότερα, στον τόμο «Ελληνική ετυμολογία» (έκδοση ΙΝΣ 2017, σελ. 287-8) σε ενδιαφέρον άρθρο του ο Χρ. Χαραλαμπάκης αναφέρεται, ανάμεσα σε πολλές άλλες λέξεις, και στην ετυμολογία της τραγιάσκας, θεωρώντας ότι η εξήγηση του Μπαμπινιώτη για τους Ρουμάνους εκδρομείς αποτελεί «ήπια μορφή» ετυμολογικού εθνοκεντρισμού. Σε υποσημείωση πάντως, αφού αναφέρει την απάντηση του Ρουμάνου καθηγητή, κάνει λόγο και για τη δική μου άποψη και για το παράθεμα της Εστίας που του είχα στείλει.

Δυστυχώς, ο φίλος Χρ. Χ. αστόχησε εδώ ή μάλλον τον παραπλάνησε ο Ρουμάνος διακεκριμένος καθηγητής. Όπως βρήκε το Σπαθόλουρο, δεν επρόκειτο γενικά κι αόριστα για εκδρομές Ρουμάνων, αλλά για μία επίσκεψη πολυμελούς ομάδας φοιτητών (πάνω από 250!) υπό τον καθηγητή Τοτσιλέσκου, οι οποίοι έμειναν πολλές μέρες στην Ελλάδα στο πλαίσιο της ελληνορουμανικής φιλίας -το σπάνιο γεγονός εντυπώθηκε στη μνήμη των Ελλήνων κι έτσι εξηγείται πώς ο παππούς μου, γεννημένος μετά το περιστατικό αυτό, που ήρθε στην Αθήνα μικρό παιδι το 1910, άκουγε από πολλούς να διηγούνται την επίσκεψη των Ρουμάνων.

Δίνω τον λόγο στο Σπαθόλουρο, αντιγράφοντας από προηγούμενο σχόλιό του:

Στα 1901 οι ελληνορουμανικές σχέσεις είχαν ενδυναμωθεί μέσω και μίας σχετικής ελληνορουμανικής Σύμβασης, μάλιστα είχαν συναντηθεί και ο Γεώργιος με τον Κάρολο Α στις 13 Μαΐου 1901. Στο πλαίσιο της σύσφιγξης λοιπόν των διμερών σχέσεων, κατέφθασαν στην Ελλάδα στις 30/8/1901 250-300 Ρουμάνοι φοιτητές, με επικεφαλής τον καθηγητή Τοτσυλέσκου. Η υποδοχή όπου κι αν πήγαν, Αθήνα και επαρχία, ήταν ενθουσιώδης και έτσι άρχισε να ακούγεται πολύ, μα πάρα πολύ, η ζητωκραυγή «τραγιάσκα Ρουμανία» και αντιστοίχως «ζήτω η Ελλάς». Από τα πολλά λοιπόν «τραγιάσκα» και δώστου «τραγιάσκα» και δώστου ψηλά τους ρουμάνικους κούκους, φαίνεται πως έγινε η παρασύνδεση περί ής ο λόγος, αλλά όχι μόνο. Όπως φαίνεται ενδεικτικά από τα παρακάτω αποσπάσματα, αυτά που φορούσαν στο κεφάλι οι ρουμάνοι φοιτητές και οι φοιτήτριες έγιναν μόδα και αμέσως ανέλαβε η τοπική βιομηχανία να φτιάξει παρόμοια και να τα ονομάσει τραγιάσκες. Πέραν αυτού, μάλιστα, έτσι ονομάστηκαν και οι κοπελιές που τις φορούσαν, δηλ. τα αλητάκια τις φώναζαν «Τραγιάσκες!»

ΣΚΡΙΠ 1/9/1901
Οι μαύροι μαλακοί κούκκοι κινούνται υπέρ το πλήθος, υψώνονται εις τα πτερά της φρενίτιδος.[…]Τραγιάσκα!

ΣΚΡΙΠ 8/9/1901
Οι Έλληνες έμαθον την Ρουμανικήν λέξιν «Τραγιάσκα» η οποία και διεδόθη εν ακαρεί εις όλην την Ελλάδα. Αλλά και οι Ρουμάνοι έμαθον τας δύο λέξεις «Ζήτω Ελλάς»

ΣΚΡΙΠ 21/10/1901
Ο Ρουμανικός κούκκος, όσο χειμωνιάζει, τόσο και διαδίδεται εις τας Αθήνας. Όλα τα κοριτσάκια φορούν κούκκον πλέον. Επίσης κούκκον φορούν και κάτι κοριτσάκι 35 ετών. Τας κουκκοφορούσας ο κόσμος τας εβάπτισε «Τραγιάσκες!» Τα χαμίνια εις τον δρόμον άμα ιδούν καμμιά με κούκκον φωνάζουν: «Τραγιάσκα!»

ΕΜΠΡΟΣ 17/11/1901
Η επίσκεψις των Ρουμάνων φοιτητών έδωκεν μίαν καλήν έμπνευσιν εις την βιομηχανίαν των πιλοποιών, την κατασκευήν πετάσων γυναικείων ομοίων προς εκείνους τους οποίους εφόρουν οι Ρουμάνοι φοιτηταί και αι Ρουμανίδες φοιτήτριαι. Ο πέτασος εκείνος, χάρις εις τον ενθουσιασμόν και την συμπάθειαν, άτινα ενέπνευσαν οι αγαπητοί μας ξένοι, έγεινε του συρμού και κατέστη κοινότατος υπό το όνομα «Τραγιάσκα»∙ από τινος μάλιστα και αι φέρουσαι αυτόν ήρχισαν να ονομάζωνται «Τραγιάσκαι», όνομα το οποίον δεν πηγαίνει βεβαίως τόσον ωραία εις τας κομψάς κεφαλάς όσον ο ρουμανικός κούκος.

ΣΚΡΙΠ 2/2/1902 (Τραγιάσκας παθήματα)
Εδώ διαβάζουμε ότι σε κάποια κυρία φωνάζουν:
«-Τραγιάσκα! (Η κυρία έχει το ατύχημα να δείξη τας φιλορρουμανικάς της συμπαθείας φορούσα κούκκον)»

ΣΚΡΙΠ 6/2/1902
Εκ της συμπράξεως μετά της Ρουμανίας μας έμεινεν, ως γνωστόν, ένα καπέλλο, ο κούκκος Τραγιάσκα, τον οποίον φορούμεν έκτοτε.

ΕΜΠΡΟΣ 28/5/1902
[…]ήρξατο άδων και καταλήγων με την επωδόν: «Αχ, Τραγιάσκα μου»

Είναι πειστικότατο. Η επίσκεψη είναι απόλυτα τεκμηριωμένη, οι πηγές συγκλίνουν -και το καπέλο των Ρουμάνων φοιτητών, που ήταν ένα είδος «κούκου» (έτσι το έλεγαν ως τότε, κούκο, θυμηθείτε τον Παπαδιαμάντη) ονομάστηκε πλέον «τραγιάσκα».

Μάλιστα, το Σπαθόλουρο βρήκε στην Ακρόπολι της 1.9.1901 και σκίτσα με τους τραγιασκοφορουντες Ρουμάνους (Ρουμούνους τους έλεγαν τότε). Θα πρέπει να έκαναν μεγάλη εντύπωση.

Φαίνεται λοιπόν ότι το ρουμάνικο όνομα έπιασε αμέσως, αφού, όπως βρήκε το Σπαθόλουρο, μόλις τρεις μήνες μετά την επίσκεψη δημοσιεύεται στην Ακρόπολι αγγελία για «Κούκκους τραγιάσκα».

Δεν νομίζω πως χωράει αμφιβολία για την ετυμολογία της λέξης. Η δυσπιστία είναι καλό πράγμα, αλλά εδώ έχουμε όλες τις αποδείξεις.

Πάντως, από την αναδρομή στα δημοσιεύματα του 1901 και του 1902 φαίνεται πως η τραγιάσκα αρχικά φορέθηκε και από τις γυναίκες και μάλιστα κυρίως από τις γυναίκες.

Υποθέτω ότι γρήγορα θα πέρασε η μόδα αυτή και θα καθιερώθηκε σαν καπέλο-σήμα κατατεθέν των εργατών αλλά το σημείο αυτό είναι το μοναδικό κάπως αδιευκρίνιστο στην ιστορία της τραγιάσκας.

Πάντως, όταν ο Μάρκος Βαμβακάρης στη δεκαετία του 1930 γράφει ένα ρεμπέτικο με τον τίτλο «Οι γκόμενες φορέσανε τραγιάσκες» παρουσιάζει τη γυναικεία τραγιασκοφορία σαν κάτι καινοφανές, αφού βάζει τις γυναίκες να οικειοποιούνται αντρικά σύμβολα, την τραγιάσκα και το κάπνισμα, και να κάνουν τσάρκες στους δρόμους σαν μαγκίτισσες.

Ο Απόστολος Χατζηχρήστος, που τον ακούσαμε να τραγουδάει στην αρχη, έγραψε κι άλλο ένα τραγούδι «Η τραγιάσκα»  που το ακούμε εδώ από τον Θ. Ευγενικό και τη Σούλα Καλφοπούλου, στο οποίο χρησιμοποιεί κι αυτός τη ρίμα μάσκα-τραγιάσκα:

Μη μου μιλάς με μάσκα
Το ξέρω πως δεν μ’ αγαπάς γιατί φορώ τραγιάσκα.

Πιο πρωτότυπος, ο Λευτέρης Παπαδόπουλος, σε ένα τραγούδι που θα πρέπει να διδάσκεται στο μάθημα της στιχουργικής στο πανεπιστήμιο, μια και έχει δυο ομοιοκαταληξίες-μωσαϊκά (τόπια-το’πια, σεβρό -σε βρω) και άλλες εντυπωσιακές ρίμες, ριμάρει την τραγιάσκα με την Αλάσκα. Θα κλείσω με αυτό:

Πήρα σύννεφο δυο τόπια
για να ράψω ρούχα
φόρεσα και δίσολο σεβρό
Βρήκα κοκκινέλι, το `πια
και στο κέφι που `χα
είπα να κινήσω να σε βρω

Έκοψα το φεγγαράκι
το `βαλα στο πέτο
κι ήρθα στην παλιά μας τη φωλιά
Έβγα λίγο απ’ το πορτάκι
μ’ένα σπαρματσέτο
φέξε μου ν’ ανέβω τα σκαλιά

Βάλ’ τα ρούχα μου στο ράφι
κρέμασ’ την τραγιάσκα
κι έλα ν’ αγαπήσουμε ξανά
Έψαχνα να βρω χρυσάφι
χρόνια στην Αλάσκα
κι είναι το χρυσάφι εδωνά!

 

247 Σχόλια to “Τι κι αν φορώ τραγιάσκα;”

  1. cronopiusa said

    Καλή σας μέρα!

  2. nikiplos said

    Καλημέρα… Και να προσθέσουμε πως το τραγούδι των Παπαδόπουλου-Πλέσσα δεν έχει ρεφρέν…

  3. spiral architect 🇰🇵 said

    Καλημέρα.

    Ο μπερές και η τραγιάσκα δεν είναι τα ίδια καπέλα με διαφορετικό όνομα ή/και καταγωγή;

  4. Πάνος με πεζά said

    Καλημέρα…
    (Παρενθετικά, πραγματικά εντυπωσιακές μερικές ομοιοκαταληξίες του Λ.Π. στο «Δρόμο» (Φραγκόκλησα-το’κλεισα, Μόνικα-φυσαρμόνικα -αυτό βεβαίως είχε ξαναμπεί σε παλιότερο τραγούδι του 50, δάσο- πιάσω κλπ.)
    Χαρακτηριστικό καπέλο η τραγιάσκα, έγινε σύμβολο σε αρκετούς εκπροσώπους του ελληνικού τραγουδιού, όπως ο Πρόδρομος Τσαουσάκης, ο Δημήτρης Ευσταθίου και φυσικά ο Μάνος Ελευθερίου..

  5. Πάνος με πεζά said

    Μπερέ και τραγιάσκα είναι διαφορετικά πράγματα. Το μπερέ έχει «κοτσάνι» και είναι ραμμένο γύρω από ένα κυλινδρικό περίγραμμα, συμμετρικά προς όλες τις κατευθύνσεις, ενώ η τραγιάσκα έχει σαφώς μπροστινή πλευρά, και είναι σαν σταγόνα, στενή μπροστά και στρογγυλή πίσω.

  6. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    2 Τα περισσότερα στον Δρόμο δεν έχουν ρεφρέν αλλά «κάτι σαν» ρεφρέν.

    3 Ο μπερές δεν είναι στρογγυλός με ένα γλωσσάκι στην κορφή;

  7. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα,

    3: Ναι μεν χρησιμοποιείται «ο μπερές» και για αυτά τα καπέλα που έχουν ή τέλος πάντων σχηματίζουν ένα γείσο (π.χ. τα «πράσινα μπερέ» στο στρατό/ΛΟΚ), αλλά νομίζω πως ο μπερές αφ΄ενός δεν έχει γείσο και επίσης έχει στο κέντρο, στην κορυφή, ένα εξόγκωμα/φουντίτσα που πετάει.

  8. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Καλημέρα

    7 όμως το ας πούμε γείσο του στρατιωτικού μπερέ πηγαίνει στο πλάι, όχι μπροστά, έχει δλδ διακοσμητική λειτουργία. Αυτό το μεσαίο από ποιά χώρα είναι?

  9. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    τραγιάσκα

    6γ Ναι. Ο πατέρας μου φοράει μπερέ. Τον λέει και κούκο αλλά σαν για να μην πει «σκούφο».

  10. spiral architect 🇰🇵 said

    @8: Γαλλία;

  11. Την ρεπούμπλικα παλιά την έλεγαν και ρεπούμπλικο (ουδέτερο).

    Ο μπερές δεν έχει γείσο αλλά ένα μικρό κορδονάκι από το ίδιο χρώμα στην κορφή. Παραπέμπει και στους Γάλλους μακί, όπως τους βλάπαμε στο σινεμά.

  12. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Μπερές

  13. sarant said

    Και ο μπερές έχει ενδιαφέρουσα ετυμολογία, θα την πούμε άλλη φορά.

  14. Τίτος Εξώς Χριστοδούλου said

    Ο Άντυ Καπ, ο Βρετανός μπυρόβιος, φορά τραγιάσκα;

  15. Πάνος με πεζά said

    Υπάρχει και η ανάποδη τραγιάσκα, ή ανάποδος μπερές, που φοριέται με το λεπτό μέρος πίσω, όπως π.χ. ο Μάινε των Σκόρπιονς, τον οποίο μιμήθηκε και ο δικός μας Γιώργος Μεράντζας.

  16. Κιγκέρι said

    Κοίτα σύμπτωση! Χτες είδα σε κάποια βιβλιοθήκη αυτό
    https://www.protoporia.gr/i-tragiaska-p-112717.html

  17. Πάνος με πεζά said

    Καμιά φορά λέμε τους μπογιατζήδες «ζωγράφους μεγάλων επιφανειών», αλλά πέρα από την πλάκα, είχα κάποτε ένα μπογιατζή στο σπίτι, που φορούσε μπερέ 9το γαλλικό, της Μονμάρτρης !)

  18. Triant said

    Οι πέντες!!!

  19. Alexis said

    Καλημέρα.
    Πολύ ενδιαφέρον άρθρο!
    Πιστεύω ότι τέτοιες ιστορίες, όπου δηλαδή η προέλευση μιας λέξης έχει σαν αφετηρία ένα ιστορικό γεγονός, είναι σχετικά λίγες.
    Μοιάζει με ιστορία του Νατσούλη αλλά δεν είναι.
    Πάντως στην περίπτωση της τραγιάσκας είναι εντυπωσιακό πόσο γρήγορα διαδόθηκε και καθιερώθηκε η λέξη για να ονοματίσει το συγκεκριμένο καπέλο.

  20. Θρασύμαχος said

  21. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Καλημέρα.

    Μιὰν ἐκδοχή, παρόμοια μ᾿ αὐτὴν ποὺ τεκμηριώθηκε ἀπὸ τὸ Σπαθόλουρο (ἀλήθεια, πόσο λείπει ἀπὸ τὸ ἱστολόγιο) τὴν εἶχα διαβάσει προδικτατορικὰ στὸν Ταχυδρόμο. Τότε ὁ Τσιφόρος εἶχε γράψει κάποια ταξιδιωτικὰ γιὰ χῶρες τῆς Ἀνατολικῆς Εὐρώπης.

    Θυμᾶμαι τὰ ἄρθρα του γιὰ Οὐγγαρία καὶ Ρουμανία. Στὸ ἄρθρο γιὰ τὴ Ρουμανία, μὲ ἀφορμὴ σχετικὴν ἐπιγραφὴ (Τραγιάσκα Ρεπούμπλικα Ρομάνα), γράφει γιὰ τὸ πῶς προέκυψε ὁ ὅρος τραγιάσκα στὴν Ἑλλάδα. Μάλιστα κάνει καὶ χιοῦμορ μὲ τὴν τραγιάσκα καὶ τὴ ρεπούμπλικα τῆς ἐπιγραφῆς. Δυστυχῶς δὲν ἔχω τὴ δυνατότητα νὰ τὸ παραθέσω.

    Ὁ ὅρος «τραγιάσκα», ἀποδιδόμενος σὲ γυναῖκες, πέρασε καὶ στὴ θερμιώτικη ντοπιολαλιά. Εἶναι ἥπια ὑποτιμητικὸς χαρακτηρισμὸς καὶ δὲν σχετίζεται μὲ τὸ ἄν φοροῦν τὸ σχετικὸ καπέλο.

  22. cronopiusa said

  23. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @20,21. Ἡ ἐπιγραφὴ ποὺ ἀνέφερε ὀ Τσιφόρος πρέπει νὰ ἦταν σὰν κι αὐτὴ ποὺ ἔβαλε ὁ Θρασύμαχος στὸ #20.

  24. spiral architect 🇰🇵 said

    @15: Ο κιθαρίστας των AC/DC Άνγκους Γιανγκ δεξιά φοράει καπέλο άγνωστου ονόματος, ο Μπράιαν Τζόνσον φοράει μπερέ.
    Μπερέ μού τον είπαν, όσους ρώτησα.

  25. Alexis said

    Από τον παλιό ελληνικό κινηματογράφο εμβληματικός έχει γίνει ο μπερές του Ηλιόπουλου στις «Κυρίες της αυλής», στον ρόλο του ατάλαντου και απένταρου ζωγράφου

    …και ο σχεδόν μονίμως τραγιασκοφορών Λαυρέντης Διανέλλος

  26. Παναγιώτης Κ. said

    Είχα ακούσει τον Δ.Χορν σε κάποια συνέντευξη να λέει: «πάρε τη σκούφια σου και χτύπαμε».
    Ποια η σημασία της; Ξέρει κάποιος να μας πει ;

    Τη λέξη τραγιάσκα ως ζήτω την είχα δει γραμμένη στο Βουκουρέστι στη δεκαετία του ΄70 σε κάποια γιορτή. Τότε είχα μείνει με την απορία για τη σχέση του καπέλου που το λέμε τραγιάσκα και του Ρουμάνικου επιφωνήματος. μετά λοιπόν από σαράντα και πλέον χρόνια λύθηκε αυτή η απορία μου!

    Και κάτι ακόμη: Αν θελήσει κάποιος να δείχνει μεγαλύτερος από την πραγματική του ηλικία δεν έχει παρά να φορέσει τραγιάσκα.

  27. Avonidas said

    Καλημέρα.

    Οι περισσότεροι Έλληνες σήμερα φοράνε φέσι, ξαναγυρισαμε στις ρίζες 😉

  28. Παναγιώτης Κ. said

    Στην εποχή μου ήταν αδιανόητη η εικόνα του ασκεπούς στρατιώτη μέσα στο στρατόπεδο.
    Δεν ξέρω αν σήμερα έχουν αλλάξει τα πράγματα.

  29. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Καβουράκι δεν είναι αλλιώς (ή είδος της) η τραγιάσκα;

  30. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @22. Ἔχουν σχέση οἱ δικές μας τσαπέλες (τὰ ξερὰ σῦκα ἐννοῶ) μὲ τὶς ἱσπανικές;

    Μᾶλλον βάσκικες θά ᾿λεγα ἀπὸ τὴν γραφή τους «txapela», μὲ τὸ χαρακτηριστικὸ βάσκικο σύμπλεγμα «tx».

    Μοιάζουν κάπως στὸ σχῆμα.

  31. Γιάννης Ιατρού said

    24: Τιναφταρεσυ, βάλε κανένα δικό μας

  32. spiridione said

    Και στην Κερένια Κούκλα του Χρηστομάνου τραγιάσκα φοράνε γυναίκες
    – Την είδα που λες τώρα δα που περνούσαν απ’ το σπίτι με μια γριά. Μια στρογγυλοπρόσωπη δεν είναι; παχουλή; μ’ όμορφα μαλλιά; με μια τραγιάσκα;

    – Φώναξαν οι δυο φίλοι, καταχαρούμενοι, το γκαρσόνι και πλέρωσε ο Μίμης και βγήκαν έξω όλοι μαζί βιαστικοί, αφήνοντας να προσπεράση η Λιόλια που βαστούσε ένα ροζ σαλάκι στο χέρι και πήγαινε με την τραγιάσκα της την μπλε-μαρέν σαν ονειρεμένη. . .

    https://www.gutenberg.org/files/27073/27073-h/27073-h.htm

  33. Κουνελόγατος said

    Τι ωραίο (πάλι) σήμερα…

  34. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα, πολύ ενδιαφέροντα και χρήσιμα.

    26 Πάρ’τη σκούφια σου και βάρα με, όταν κάποιος σε κατηγορεί για κάτι, ενώ ο ίδιος κάνει τα ίδια και χειρότερα. Υπόκειται μύθος. Και χρωστάω άρθρο για σκούφιες γενικώς.

  35. Παναγιώτης Κ. said

    Το θέμα μας βεβαίως είναι η τραγιάσκα αλλά δεν ξεχνούμε και το κασκέτο με την κουκουβάγια μέχρι το 1965. Μετά καταργήθηκε. Υποθέτω, προς μεγάλη λύπη αυτών, που πουλούσαν καπέλα! 🙂

  36. # 27

    Ναι αλλά το φέσι στο φοράνε, ή τους το φοράς, είναι μεταβατικό μια που εδώ γλωσσολογούμε

    και μια που λέμε για φέσια η είδηση της ημέρας : (φυσικά έρχονται, δεν ήλθαν, το ποσό είναι σαν την ηλικια της Βουγιουκλάκη κρατικό μυστικό, κ.λ.π.)

    https://www.sdna.gr/podosfairo/superleague/article/527652/erxontai-ta-prota-xrimata-toy-pairoz

  37. Παναγιώτης Κ. said

    Για το καπέλο που φορούσαν οι μαθητές στο Γυμνάσιο. Αυτό εννοούσα.

  38. Avonidas said

    Στην εποχή μου ήταν αδιανόητη η εικόνα του ασκεπούς στρατιώτη μέσα στο στρατόπεδο.
    Δεν ξέρω αν σήμερα έχουν αλλάξει τα πράγματα.

    Οχι βέβαια! Στο στρατό δεν αλλάζουν ποτέ τα πράγματα 🙂

  39. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @25. Ἀλέξη, νομίζω πὼς ὁ Διανέλλος φοράει ναυτικὸ κασκέτο, ὄχι τραγιάσκα.

    @29. Νομίζω πὼς τὸ «καβουράκι» δὲν ἔχει σχέση μὲ τὴν τραγιάσκα. Περισσότερο μοιάζει μὲ ρεπούμπλικα, ἐπειδὴ ἔχει γεῖσο γύρω-γύρω. Μόνο ποὺ τὸ γεῖσο του εἶναι ἐμφανῶς μικρότερο ἀπὸ τῆς ρεπούμπλικας.

  40. ΣΠ said

  41. Χαρούλα said

    Καλημέρα!

  42. Με μπερέ (και μοντγκόμερι…) κυκλοφορούσα φοιτητής. Τώρα φοράω τραγιάσκα όταν ψιλοβρέχει.
    Στο Παρίσι έμαθα ότι ο μπερές, που τον θεωρούμε καρικατουρίστικα το εθνικό καπέλο των Γάλλων (ομού με ποδήλατο και μπαγκέτα), έχει κάπως ταυτιστεί στη Γαλλία με τον εθνικισμό (προς φασισμό) του μεσοπολέμου.

  43. Χαρούλα said

    Και από το slang, έχουμε και άλλη χρήση της λέξης!
    Πωπωπω! Ντροπή! 😊☺️😊☺️😊

    https://www.slang.gr/definition/4107-mouni-tragiaska

  44. Πάνος με πεζά said

    Το καβουράκι πρέπει να είναι κοντό καπέλο, στο σχήμα του παναμά, αλλά από σκούρο σκληρό ύφασμα (βλ. Σταύρακας στον Καραγκόζη)

    A propos, ένα είδος καβουράκι, που κατηφόριζε το γείσο του μπροστά, φορούσαν οι παλιοί μηχανικοί και ξεχώριζαν στο γιαπί – μερικοί συνταξιούχοι εξακολουθούν να το φοράνε.
    Φυσικά, όταν δεις οδηγό με καβουράκι στο βολάν, κρατήσου λίγο μακριά, μιλάμε για άνω των 80…

    Για να επανέλθουμε, οι τραγιάσκες που γίνονται και μπερέ νομίζω ότι έχουν μια κόπιτσα στο γείσο, με την οποία είτε το κρατάς πλιέ (διπλωμένο), είτε το ανοίγεις να φουσκώσει.

  45. Χαρούλα said

    35 & 37
    Παναγιώτη Κ., ο πατέρας μου το ανέφερε ως πηλήκιο, το σχολικό.

  46. Πάνος με πεζά said

    Φυσικά, τραγιάσκες υπήρχαν από τα πολύυυυυ παλιά χρόνια…

  47. sarant said

    32 A μπράβο, ωραίο απόσπασμα!

  48. ΓιώργοςΜ said

    Καλημέρα!
    24 Το καπέλο αριστερά είναι τραγιάσκα, ο πατέρας μου φορούσε πάντα το χειμώνα προς αντικατάσταση της… φυσικής θερμομόνωσης, την οποία είχε απωλέσει από μικρός.
    Το καπέλο και το παλτό ήταν απαραίτητα χειμωνιάτικα αξεσουάρ πριν από 40 χρόνια. Το χειμώνα το κρύο ήταν αρκετό, και ο κόσμος περπατούσε πολύ περισσότερο από σήμερα, χώρια που η αναμονή λεωφορείου δεν ήταν ολιγόλεπτη. Αυτοκίνητα είχαν πολύ λίγοι.

    Θυμάμαι ακόμη κάποια μάλλινα καπέλα που φορούσε ο πατέρας μου τη δεκαετία του ’70, πριν αποκτήσουμε αυτοκίνητο. Η τραγιάσκα ήταν πιο πρακτική, δε χρειαζόταν να τη βγάζει κανείς μπαινοβγαίνοντας.

    Καβουράκι είναι το μάγκικο καπέλο, που φοράει ο Σταύρακας στον Καραγκιόζη:

  49. Νέο Kid said

    Ουφ! Στην αρχή νόμιζα ότι θα έχουμε πάλι τίποτα κόνξες…αλλά τελικά, όχι.

    Το 20. του Θράσου με προβληματίζει ως προς την προφορά της τραγιάσκας στα ρουμανικά.
    Ξέροντας ότι η Ρουμανία είναι «Ρομουνία» , μήπως και η τραιάσκα ,με τα δυο καπελωμένοι άλφα της, προφέρεται «τρουιάσκου» ;
    Πού είναι ο Γίγας του κάμπου που κατέχει τη ρουμανική, να μας πει;

  50. παλιοσειρά said

    Ο μπερές δεν αποκλείεται να έχει ένα φούσκωμα που πέφτει στο πλάι (όπως ο στρατιωτικός μπερές) ή ακόμη και μπροστά (όπως ο ισπανικός) δεν έχει όμως ποτέ ραμμένη πτύχωση με πρόσθετο σκληρό γείσο από κάτω. Αυτή πρέπει να ήταν η καινοτομία σε σχέση με τους παραδοσιακούς κούκκους. Αλλά ας μου επιτραπούν πρόσθετες λεξιλογικές απορίες: έχει άραγε σχέση ο μπερές με την (εκλησιαστική ή ακαδημαϊκή) μπιρέττα; πόθεν ο «κούκκος»; Και μια ενδυματολογική: πως μας προέκυψε ο κούκκος; γιατί κατασκευαστικά και οπτικά μοιάζει να είναι ο,τι κοντινότερο στο φέσι προσφέρει η Δύση.

  51. ΓιώργοςΜ said

    Να σημειώσω πως η τραγιάσκα συχνά έχει κούμπωμα με κόπιτσα για το γείσο, ώστε να μπορεί να φορεθεί πιο βαθιά σε περίπτωση κρύου, καλύπτοντας και το μέτωπο. Δεν το έχω δει ποτέ σε χρήση με αυτόν τον τρόπο, αλλά πάλι δεν κυκλοφόρησα ποτέ στο χωριό με χιονιά μικρός.

  52. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    24 Εκείνο αριστερά δεν είναι μπερές, ο οποίος δεν έχει γείσο αλλά ένα τσάκισμα του υφάσματος. Αυτό έχει σαφώς διακριτό γείσο, και από τη μορφή του πρέπει να είναι το sekiz köşe kasket,οκτάγωνο κασκέτο (=τραγιάσκα) που λένε οι Τούρκοι.

    https://www.google.gr/search?q=sekiz+kose+kasket&rlz=1C1CHMO_elGR565GR565&tbm=isch&tbo=u&source=univ&sa=X&ved=2ahUKEwjZpeKX2J7eAhVNbFAKHW_jC88QsAR6BAgFEAE&biw=1280&bih=913

  53. # 43

    Για μια ακόμα φορά στο σλανγκ τζιαρ τα λήμματά του θυμίζουν σπασμένο τηλέφωνο. πασίγνωστη είναι η έκφραση μουνί-καπέλλο (και μουνί-καπάκι το αντίθετό του) και όχι με τραγιάσκα

  54. παλιοσειρά said

    «ρεπούμπλικα» είναι αυτό που οι Άγγλοι ονομάζουν fedora.
    «καβουράκι» είναι αυτό που ονομάζουν «trilby».
    Η διαφορά είναι στο φάρδος του γείσου και (εν μέρει) στο ύψος της κορώνας

  55. sarant said

    53 Το σλανγκρ προφανώς έχει και το λήμμα που λες. Το άλλο αποτελεί παραλλαγή, ίσως παρεϊστικη.

  56. Θρασύμαχος said

    https://pisces.bbystatic.com/image2/BestBuy_US/images/products/3315/33158385_sa.jpg;maxHeight=640;maxWidth=550

  57. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    50 Θυμάμαι από τον Πολυπαθή του Γρ. Παλαιολόγου μιά περιγραφή ανάρρησης σε αξίωμα κάποιου Οθωμανού, όπου έλεγε πως έλαβε την κούκαν (κάποιο είδος πίλου ενδεικτικού του αξιώματος) και τα τούγια (ιππουρίδες), επίσης πασαλίδικο έμβλημα.
    Μπας κι έχει να κάνει?

  58. Πάνος με πεζά said

    Και στα γενικότερα, ας θυμηθούμε την έκφραση που μικρός έβλεπα συχνά σε εφημερίδες, «Κρέας με καπέλο πουλούσαν επιτήδειοι κλπ.κλπ.» (Καλά, μη σου πω ότι την πρώτη φορά νόμιζα ότι οι άνθρωποι είχαν βγει έξω με τα καπέλα, και πούλαγαν…)
    Σήμερα ξεβλαχέψαμε και στα μανατζαρέικα, το λέμε «fee» ! 🙂

  59. Pedis said

    Απίστευτη ιστορία.

    Προσοχή! Κάτι τέτοιες σπάνιες περιπτώσεις δίνουν άλλοθι στις τερατολογίες.

  60. Pedis said

    Ριμοθήρες μην πάτε μέχρι την Αλάσκα …

    κρέμασα στο τέλος την τραγιάσκα
    όταν απολύθηκα από το Παλάσκα

  61. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    39/44 Αχ ναι καβουράκι! Του μάγκα και του βαρελόφρονα των σκίτσων.
    Κούκος μήπως από «κώχη» π.χ. δίκωχο (δίκοκο των απλών)

  62. sarant said

    59 Δεν έχεις άδικο, αλλά τι να κάνουμε; Να μην πούμε την ιστορία;

    50 Η μπιρέτα ναι, πρέπει να έχει σχέση με τον μπερέ.

    Κι ένα αστείο. Το πρωί συνάντησα έναν φίλο, Μαλτέζο, που φορούσε τραγιάσκα. Πώς το λέτε αυτό; του ρώτησα. Μπερέτα, μου λέει.

  63. spiral architect 🇰🇵 said

    Ο Κολγκέιτ πάντως ούτε τραγιάσκα φορεί, ούτε μπερέ. Του φόρεσαν βραχιόλια!

    Λεξιλογικά μιλώντας το παρανόμι του Γιάννου τελικά μετά από χρόνια έβγαλε gate· το πεπρωμένον φυγείν αδύνατον.

  64. loukretia50 said

    60. Pedis
    Σαν βγεις στον πηγαιμό για την Αλάσκα
    Να μην ξεχάσεις να φοράς τραγιάσκα
    Δεν είν΄τα πράγματα όπως ξέρεις στον Παλάσκα
    Δε βοηθάει να φοράς απλά τη μάσκα…
    ΛΟΥ
    (φαντάσου να με βρεις σ’ ένα ιγκλού!)

  65. Πάνος με πεζά said

    Αρκετές οι άγνωστες ομοιοκατάληκτες λέξεις σε -άσκα, του Αντίστροφου Λεξικού…
    βάσκα, Ο:θε*
    δαμάσκα, Ο:θε*
    μπαρδαμάσκα, Ο:θε*
    ντανάσκα, Ο:θε*
    Πάσκα, Ο:οε
    μπάσκα, Ο:θε
    ρουμπάσκα, Ο:θε*
    μπράσκα, Ο:θε*
    μπουράσκα, Ο:θε
    τσάσκα, Ο:θε
    ντάσκα, Ο:θε*
    φάσκα, Ο:θε*

  66. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Ο Μιχαήλ Μητσάκης στον Καβγά γράφει για κουτσαβάκη με κούκο.

    Από του βραχνού των λάρυγγος, αρτίως προφανώς οινοβραχέντος, εξέρχονται άναρθροι κρωγμοί, εκρήγνυνται βλασφημίαι εμπαθείς, ύβρεις πτύονται, βάλλονται προκλήσεις, εν χειρονομιών παραφορά και βιαιότητι κινήσεων. Με την πλατύγυρον ρεπούμπλικαν ανερριμμένην επί το ινίον του αυτός, τον κούκον του ο δεύτερος προσπίπτοντα επί την οφρύν, ωχροί, άνευ γελέκου […]

  67. sarant said

    64 Α μπράβο!

    65 Ντάσκα είναι η τσάντα, τσάσκα είναι η κούπα, Φάσκα (το Νομικόν) είναι ημερομηνία συνδεδεμένη με το Πάσχα, μπουράσκα είναι ανεμορριπή, τα άλλα δεν τα ξέρω.

  68. Χαρούλα said

    65
    Δαμάσκα, ειδος υφάσματος(δαμασκηνό), χοντρό, ανάγλυφο, με ριζες από Δαμασκό.
    Μπάσκα, κομμάτι υφάσματος σαν ζώνη είτε στο κάτω μέρος μπλούζας, είτε στο πάνω μέρος φούστας ή παντελονιού.

  69. dryhammer said

    Τώρα πού ‘ρθαν χρόνια λάσκα
    εξεχάστηκ’ η (ν)τραγιάσκα.
    Ουισκάκι φουλ η φλάσκα
    και στα ζούλα μες στη τσάσκα
    μια κι η τσέπη έχ’ Αλάσκα.

  70. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Νικοκύρη, κάτι πρέπει να μασούλησε η μαρμάγκω.

  71. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Άκυρο το 70

  72. sarant said

    68 Α μπράβο!

  73. Πάνος με πεζά said

    Βαθιά χωμένος ο μπερές,
    μέρες περνάνε παγερές,
    το είχε πει κι ο Καντερές !

  74. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    73 …πως κρέμασαν τον Μεντερές

  75. NεοKid (49), στα ρουμάνικα υπάρχουν δύο διαφορετικά στολισμένα a, που παριστούν δύο διαφορετικούς φθόγγους:
    = το ă του trăiască, που προφέρεται όπως περίπου το a του αγγλ. America
    = το â του România, που προφέρεται όπως το τούρκικο ı (χωρίς τελεία) ή το ρωσικό ы, και που σε όλες τις άλλες λέξεις πλην ακριβώς του εθνωνύμου έχει αντικατασταθεί από το ομόηχό του î.
    Εμείς το πρώτο το ακούμε σαν α και το δεύτερο σαν ου (γι’ αυτό και σε παλιότερα βιβλία η χώρα απαντά και ως «Ρωμουνία»). Αρα σωστά την είπαμε την τραγιάσκα.

  76. loukretia50 said

    Μάγκας βγήκε με τραγιάσκα
    (κι είχε χαλαρή τη μπάσκα *) /*ζωνάρι για καυγά

    Είδε ο Μίλτος το Ντορή
    Τον κοιτάζει κι απορεί:
    Κρεμαστή μεγάλη ντάσκα
    Και στο χέρι μία τσάσκα
    με τσαγάκι απ΄τη φλάσκα
    αχνιστό – για τη μπουράσκα-
    Είν΄ανάποδα η τραγιάσκα
    Σα μπερές απ΄του Παλάσκα

    – Ρε λεβέντη με τραγιάσκα!
    πολύ την αφήνεις λάσκα
    τη μπερμπάντισσα τη Μαίρη
    Κι έχει βρει αλλού λιμέρι
    Τι κι αν έστησες καρτέρι
    Όλη η γειτονιά σε ξέρει
    με την καφετιά τραγιάσκα
    Τι την ήθελες τη μάσκα!
    ΛΟΥ
    (να την κάνω για Αλάσκα?)

  77. ΣΠ said

    49, 75
    https://el.forvo.com/word/tr%C4%83iasc%C4%83%21/#ro

  78. Πάνος με πεζά said

    @ 74 : …και το αίμα έτρεχε ντερές…

  79. NIKOS NIKOS said

    Καλημέρα σας!

    Θα ήθελα να κάνω μία σημαντική διόρθωση για την ετυμολογία της λέξης τραγιάσκα.
    Καταρχήν εντελώς πληροφοριακά ο φίλος σας κύριος Χαραλαμπάκης δεν τολμάει να κατέβει στην Κρήτη μετά την έκδοση του Λεξικού του. Κι αυτό γιατί έχει τον ΟΦΗ ως ινδοευρωπαϊκό λήμμα και είδανε και πάθανε οι διοικητικοί παράγοντες να πείσουνε την UEFA για το αυτονόητο.
    Τώρα για την ιστορία με τους Ρουμάνους και πως βγήκε η λέξη στα Ελληνικά. Μην πιστεύετε την προπαγάνδα της εποχής.
    Ναι πράγματι είχε έρθει το 1901 μία μεγάλη παρέα Ρουμάνων νεαρών που είχαν καταναλώσει κάτι τζούικες και φωνάζανε στον Εθνικό Κήπο. Όλοι τους έλεγαν με τρόπο να σταματήσουνε αλλά αυτοί συνέχιζαν. Ώσπου πήγε ένας βρακοφόρος σωματώδης άνδρας, κάτι τους λέει και αυτοί σοβάρεψαν κατεβάζοντας τα καπέλα τους.
    Οι άλλοι παρόντες τον ερώτησαν τι τους είπε και αυτός απάντησε:
    Τρέα γιασκά στ τσούπα τκωλόπδ!
    Να λοιπόν ποια είναι η πραγματική αλήθεια για την προέλευση της ελληνικής αυτής λέξης!

  80. Της Μηχανής Ραψίματα said

    Χαιρετώ το ιστολόγιο.
    Μιας και πιάσαμε τραγούδι σήμερα τι έχει γίνει με αυτό;;;

    ένας χαμός από κάτω στα σχόλια!!!

  81. sarant said

    76 !!

    80 Το θεωρούν βεβήλωση του τραγουδιού.

  82. Υποπτεύομαι ότι βάσκα είναι ό,τι και η μπάσκα, που μόνο γαλλικά (basque) την ήξερα ως τώρα — εκτός βέβαια αν είναι η γυναίκα Βάσκος 🙂 Πράσκα έλεγε η γιαγιά μου (από τις Κολλίνες της Αρκαδίας) τη χελώνα· μήπως αυτή είναι η «μπράσκα» του Αντίστροφου Λεξικού;
    Και τι θα πει Ο:θε* ;

  83. Πολύ ενδιαφέρον το σημερινό.

    Ένα ακόμα στοιχείο: εκείνη την εποχή (αρχές 20 αι.) ο ύμνος της Ρουμανίας ήταν ο «Trăiască Regele» («Ζήτω ο Βασιλιάς»). Προφανώς θα ακούστηκε πολύ εκείνο τον καιρό της φρέσκιας συμμαχίας.

  84. spiral architect 🇰🇵 said

    @80: O Πρόδρομος από το Big Brother; Αιδώς αχρείοι! 🤮

  85. sarant said

    83 Σωστό κι αυτό.

  86. # 80

    Θα αρέσει στους βάζελους ( και σ’ αγαπάω-ΠΑΟ-ΠΑΟ )

  87. # 79

    Αν αληθεύει αυτό με τον ΟΦΗ μήπως ήταν από την (μαύρη) εποχή που ήταν πράσινο παράρτημα κόντρα στη λαίκή βούληση ;

  88. Της Μηχανής Ραψίματα said

    81. Sarant αυτό το κατάλαβα, όμως είναι όντως βεβήλωση;;

    76. Loukretia50 Τέλειο!!!

  89. loukretia50 said

    Xαιρετώ!

    Pedis, see you in Alaska!

  90. Γιάννης Ιατρού said

    76: Κέφια (και) σήμερα, η καλή μέρα απ΄το πρωί φαίνεται 🙂

  91. dryhammer said

    Μια μαυρομαλλούσα Βάσκα
    με μπερέ κι όχι τραγιάσκα,
    αποκήρυξε τον ΕΤΑ,
    πέταξε και την Beretta
    στου Μπιλμπάου το λιμάνι,
    κι ήθελε να με Βασκάνει.

  92. spiral architect 🇰🇵 said

    @88: Σε μπιτσόμπαρο το καλοκαίρι, άκουσα μια εκδοχή του Bella Ciao, αυτή που ακούγεται στην ισπανική σειρά Casa di Papel. Μερακλής ο dj, είπα μέσα μου. Αλλά, δεν έπιασα το υπονοούμενο, ότι δηλαδή το επαναστατικό τραγούδι αρχίζει να γίνεται μέινστριμ και λίγο μετά κάποιοι θα το βεβήλωναν. 🤮

  93. Γιάννης Ιατρού said

    89: Λου, Pedis, see you in Alaska
    ο Πέδης δεν συχνάζει σε τέτοια μέρη 🙂

  94. Λεύκιππος said

    76 Λου είσαι απίθανη. Συγχαρητήρια

  95. dryhammer said

    Μια από τις καλύτερες εκδοχές από τον Tom Waits

  96. raf said

    Το bella ciao είναι και πολύ της μόδας τελευταία στη χώρα, ίσως κι επειδή παίζει σε μια ισπανική σειρά (la casa di papel) που έχει γίνει ανάρπαστη τελευταία. Προσωπικά στεναχωριέμαι, για διάφορους λόγους που δεν είναι της παρούσης.

    Προφανώς και προσβάλλεται η αισθητική των ανθρώπων με εκτελέσεις σαν κι αυτή που αναρτήθηκε, γιατί πρόκειται για απροκάλυπτη αρπαχτή της χειρότερης ποιότητας πάνω σε ένα τραγούδι που σε πολλούς μιλάει βαθιά.

  97. Λεύκιππος said

    79 Νικο (2) όχι ότι καταλαβαίνω το υπόλοιπο σχόλιο, αλλά τουλάχιστον αυτό το κομμάτι «Κι αυτό γιατί έχει τον ΟΦΗ ως ινδοευρωπαϊκό λήμμα και είδανε και πάθανε οι διοικητικοί παράγοντες να πείσουνε την UEFA για το αυτονόητο» τι σημαίνει;

  98. Πάνος με πεζά said

    @ 93 : Τι λες ! Μάθαμε ότι ο όρος «ασύμμετρη απειλή» είναι τόσο παλιός, και μάλιστα έχει γίνει και ταινία, και μάλιστα ελληνική; Εγώ νόμισα ότι ο όρος εφευρέθηκε τα τελευταία χρόνια..
    Η Αλάσκα σήμερα κι από δεκαετίες, είναι κατάστημα (από τα λίγα εναπομείναντα) της αλυσίδας Glou.

  99. nikosts said

    Καλησπέρα και από μένα.
    Την τραγιάσκα χαμηλώνεις και θαρρώ πως με μαλώνεις…
    Από δεκαετία 70, κλασικό πια στο χώρο.

  100. loukretia50 said

    Άργησα εξαιτίας σας, αλλά τι στην ευχή… το αξίζετε!
    Είστε η έμπνευσή μου!
    ——————————————

    Dear Dry, don’t cry !
    Αφού έμπλεξες με Βάσκα
    και χωρίς σωστή τραγιάσκα
    ( συνταγή επιτυχίας –
    αμφισβήτηση εξουσίας)
    Σίγουρα θα σε βασκάνει
    Κι η καρδιά σου δε θα γειάνει.
    Άντε βρες ένα βοτάνι
    Θα πουλάνε στο λιμάνι
    Κι έβγα πάλι στο σεργιάνι
    η τσαντίλα να γλυκάνει
    Φόρα κι ένα μπερεδάκι
    Απ΄αυτά με κορδονάκι
    Για να νοιώσεις καλλιτέχνης
    Και μποέμ κι ερασιτέχνης
    Πιες και ένα καρτουτσάκι
    Ξεθυμαίνει το φαρμάκι
    ΛΟΥ
    Τα πράσινα, τα κόκκινα, τα μπλε τα μπερεδάκια
    Ένα βραδάκι σ΄έστειλαν ντίρλα μες στα σοκκάκια

  101. spiral architect 🇰🇵 said

    Ο γάτος στο αβαταράκι μου καθώς και ο Μεγάλος Τιμονιέρης δεν φορούν ούτε τραγιάσκα ούτε μπερέ. Κασκέτο φορούν αμφότεροι.

  102. spiral architect 🇰🇵 said

    @100: Λού, πρέπει να ανοίξεις λογαριασμό στο http://www.stixoi.info/ .:D

  103. Πέπε said

    @82:
    Άγγελε, μπράσκα είναι ο φρύνος. Ο μεγαλόσωμος, χοντρός, σπυριάρης, στεριανός βάτραχος που πάει περπατώντας κι όχι πηδώντας.

    Αλλά αν πράσκα είναι η χελώνα, δεν αποκλείεται να είναι η ίδια λέξη (με άλλη μορφή και άλλη σημασία – δε θα ‘ναι η πρώτη φορά).

  104. sarant said

    98 Κι εμένα με εντυπωσίασε αυτό

    100-102 Καλά είναι κι εδώ 🙂

  105. Πάνος με πεζά said

    Kι αν το παίζαμε λίγο σαν το συχωρεμένο BAR-BAR.
    «Τραγί με κάσκα, τραγική τραγιάσκα,
    λάσκα στην Αλάσκα…»

  106. Eli Ven said

    Και καθώς περνάν τα χρόνια, στο τραγουδάκι του Ρασούλη η τραγιάσκα του εργατόπαιδου που αναφέρει ο Παπαϊωάννου έχει αντικατασταθεί από το κοτλέ παντελονάκι της νεαρή κουλτουριάρας της Νομικής. το παράπονο για την ερωτική ασυμβατότητα παραμένει όμως

  107. ΚΑΒ said

    Μέχρι την Γ΄Γυμνασίου φορούσα πηλήκιο χωρίς να παίρνω

  108. nikiplos said

    Ο μπερές είναι το ίδιο με την τραγιάσκα?

  109. ΚΑΒ said

    συγνώμη

  110. Giorgos Koftis said

    Συγχαρητήρια! Απόλυτη τεκμηρίωση, όπως πάντα!

  111. nikiplos said

    ανατρέχοντας στα σχόλια βρήκα την απάντηση… Ο μπερές δεν είναι το ίδιο με την τραγιάσκα, αλλά ενίοτε μοιάζουν μεταξύ των…

  112. Πέπε said

    Ρε παιδιά, και ο μπερές και η τραγιάσκα (όπως και η ρεμπούμπλικα και ο παναμάς κ.ά.) είναι καπέλα που φοριούνται και σήμερα, και που διατηρούν αυτές τις ονομασίες. Καταλαβαίνω να μην ξέρει κάποιος ποιο είναι το καβουράκι, αφού κανένα σημερινό καπέλο δεν έχει αυτή την ονομασία ως πιο τρέχουσα, αλλά απορίες στις σημερινές ονομασίες μού κάνουν εντύπωση.

  113. sarant said

    112 Kαι για τα αντικείμενα υπάρχουν απορίες, πώς λέγονται.

  114. Πέπε said

    113
    Ναι, είχαμε τις προάλλες ζωηρή συζήτηση για τα διάφορα σκαπτικά εργαλεία, αλλά ήταν πιο εξειδικευμένο το αντικείμενο, χώρια που το λεξιλόγιο των αγροτικών εργασιών ποικίλλει και κατά τόπους.

  115. sarant said

    Σωστά, μόνο φτυάρ… μαχαίρια δεν είχαν βγει τότε 🙂

  116. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Α! πιάσατε τα ποίματα και λείπω! Βρε τα …ασκασμένα!
    Και κατέβαινα και διάβαζα και λέω μα κανείς δεν ξέρει τη μπράσκα,τον αφορδακό;
    και ναι ο Πέπε! (α ρε Κρήτη! 🙂 )
    Αλλά έμεινε η βράσκα, το μεσαίο πυθάρι με πλατύ άνοιγμα που βάνανε είτε ασβέστη είτε τις ελιές τις θρούμπες να «χωνέψουνε» (στη βάση είχε τρύπα με πήρο που ανοιγανε για το αναγκαίο στράγγισμα) .

    64.
    Σάλτα Λου, βάλε την κάσκα
    γκάζωσα για την Αλάσκα
    Τα αγόρια με τραγιάσκα
    τα κορίτσια μενεμπράσκα</a

  117. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    γκάζι όλοι για Αλάσκα

  118. konos said

    Μην ξεχνάμε και την εξαιρετική σειρά Peaky blinders, όπου η τραγιάσκα είναι το σήμα κατατεθέν των πρωταγωνιστών…

  119. konos said

    24 –> Οι Άγγλοι πάντως αυτό το λένε cap και όχι μπερέ. Επειδή παρακολουθώ το συγκρότημα, 9 στις 10 φορές ο Johnson φορούσε τραγιάσκα και σπάνια καπέλο του μπέιζμπολ

  120. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Σ΄άλλη μεριά λένε
    βράσκα : το πυθάρι του ρακοκάζανου από το οποίο περνά ο λουλάς
    https://docslide.net/documents/greek-krhth.html

  121. ΚΑΒ said

    Για τον κούκο γράφτηκαν;

    Έμεινε κούκος
    Ένας κούκος δε φέρνει την άνοιξη
    Τρεις κι ο κούκος
    Του κόστισε ο κούκος αηδόνι

    Παλιά οι άντρες που φορούσαν κούκχο είχαν στο εσωτερικό του ραμμένο σταυρουδάκι από βαγιά για να αποφεύγουν το μάτι.

  122. ΚΑΒ said

    115. Νικοκύρη, σε ποιο άρθρο είχε γίνει η συζήτηση για τα γεωργικά εργαλεία; Με ενδιαφέρει.

  123. Μαρία said

    82
    Πλαστικές βάσκες παγωτού http://www.artemisdesign.gr/gr/product/%CE%B2%CE%AC%CF%83%CE%BA%CE%B1-%CF%87%CF%89%CF%81%CE%B7%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%84%CE%B7%CF%84%CE%B1%CF%82-5-lt/
    ιταλικό vasca

  124. sarant said

    122 Εδώ (δεν θυμάμαι αν επεκτάθηκε και σε άλλα):

    https://sarantakos.wordpress.com/2018/10/14/eutrapeles/

  125. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ο ψυχικά διαταραγμένος δασολόγος έχει εμμονή με μια τραγιάσκα στο ομώνυμο διήγημα του Τόμας Μπέρνχαρντ που περιλαμβάνεται στην «Πρόζα»:

    https://www.google.gr/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://www.politeianet.gr/books/9789605860691-bernhard-thomas-kritiki-proza-247155&ved=2ahUKEwiz8fPzkZ_eAhUHDewKHXwJBz0QFjAAegQIBBAB&usg=AOvVaw3QvSGegtzJrAl17_USM2et&cshid=1540386600691

  126. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Στραβά το καπελάκι μου
    στριμμένο το τσιγάρο
    πολλές φουρτούνες πέρασα
    και δε φοβάμαι χάρο.

    https://sartorial.wordpress.com/2010/02/05/kapelaki-loxa/

  127. Παναγιώτης Κ. said

    @46.Και μόνο που βλέπω αυτή τη φωτό με πιάνει…σύγκρυο!
    Υψοφοβία λέγεται το κουσούρι ! 🙂

  128. ΣΠ said

    Και το βιβλίο του Ηλία Πετρόπουλου
    https://www.protoporia.gr/i-tragiaska-p-112717.html

  129. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    127 Την έχω ξαναδεί, πρέπει να είναι ή από Καλιφόρνια ή από Ν. Υόρκη, πρώτες δεκαετίες 20ου αιώνα, από την ανέγερση κάποιου ουρανοξύστη.

  130. Παναγιώτης Κ. said

    Αφού είμαστε στην περιοχή των καπέλων, ας αναφερθεί και το κλακ. Είναι το ημίψηλο, που βλέπουμε στα ντοκιμαντέρ, να φορούν οι πολιτικοί του μεσοπολέμου αλλά και αργότερα.

  131. ΣΠ said

    Στα αγγλικά η τραγιάσκα λέγεται newsboy cap.

  132. Γιάννης Ιατρού said

    127/129 του 1932, έχει και βιδέον 🙂

  133. Όπως το βλέπω στο σκίτσο με τους τρεις πανεπιστημιακούς, η trăïască δεν είναι τόσο κοντά στην δική μας τραγιάσκα, όσο σε εκδοχή παραδοσιακού ακαδημαϊκού cap (για ΉΠΑτους αγγλόφωνους, cf. σχόλιο 24) που πάει πακέτο ως cap and gown με την ακαδημαϊκή τήβεννο.

    Η άλλη εκδοχή του ακαδημαϊκού cap είναι σαν αυτό που φόραγε ο Φράνκι Μπουκ, ανιψιός του Γκούφυ στο Μίκυ Μάους, αν θυμάμαι καλά:

    Και οι δύο εκδοχές μαζί εδώ (2016):

  134. sarant said

    132 Μωρέ μπράβο!

  135. 132, !!
    Με τον βιδέοντα σεβασμό!

  136. ΣΠ said

    Και μια λίστα από διάφορα είδη καπέλων.
    https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_hat_styles

  137. Eli Ven said

    Μια και αναφέρθηκε η ιερόσυλη ελληνική εκδοχή του Bella ciao, για λόγους ισορροπίας και για να μην πάθετε υπερβολική δόση απολιτίκ τρεντίλας, να και μια άλλη ελληνική εκδοχή, ερασιτεχνική αλλά… ερασιτεχνική. https://www.youtube.com/watch?v=X68OBSLk2_Q

  138. Πάνος με πεζά said

    132, 46 και σχετ : θυμάμαι παλιό κόμικ, σε περιοδικό, θα προσπαθήσω να το περιγράψω. Δύο εργάτες έχουν σταματήσει για κολατσιό, πάνω σε ένα τέτοιο δοκάρι, όπως ακριβώς το δείχνει η φωτογραφία.
    – Ρε συ, λέει ο ένας στον άλλον, έχω την αίσθηση ότι η γυναίκα μου θέλει να με δολοφονήσει…
    – Άσε τις ανοησίες ρε, του λέει ο άλλος. Άνοιξε το καλαθάκι σου να δεις, τί καλούδια σου έχει πάλι σήμερα !
    Στο επόμενο καρέ, από το καλαθάκι έχει πεταχτεί ένα ελατήριο με ένα τρομαχτικό κουκλάκι στην άκρη… Ο εργάτης, λείπει πάνω από τη δοκό…

    Επειδή στη φωτογραφία έχουν φτιαχτεί πολλές παραλλαγές,

    παρακαλούνται οι αρμόδιοι φωτομοντέρ του ιστολογίου να εκδώσουν προσεχώς και την αντίστοιχη δική μας…

  139. sarant said

    138 Δεν την ήξερα. Ωραία προτροπή πάντως.

  140. spiral architect 🇰🇵 said

  141. Πέπε said

    138
    Υπάρχει και με τον διαδηλωτή με το κολωνάτο, αλλά δεν τη βρίσκω…

  142. NIKOS NIKOS said

    @ 97 WHITEHORSE

    Ο ΟΦΗ ως ινδοευρωπαίος δεν μπορούσε να πάρει μέρος σε καθαρά ευρωπαϊκό πρωτάθλημα.(UEFA)

    Το άλλο είναι » τρία(3) για σκά στε»

  143. ΣΠ said

    Από την Wikipedia σχετικά με την φωτογραφία.
    https://en.wikipedia.org/wiki/Lunch_atop_a_Skyscraper

  144. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @65.Μπράσκα, ἐκτὸς ἀπὸ τὸ βάτραχο λένε καὶ τὸ ψάρι πεσκαντρίτσα, ποὺ διακρίνεται γιὰ τὴν ἀσκήμια του. Πάντως τὰ ὀνόματα μπράσκα καὶ χλεμποῦ ταιριάζουν καλύτερα μὲ τὴν ἀσκήμια του.

    Μπαρδαμάσκα στὰ Θερμιὰ λένε τὴν παχιά γυναίκα.

    Στὸν Τσιφόρο βρίσκουμε τὴ μπουράσκα: ο νοτιάς

    Ὁμοικατάληκτος εἶναι καὶ ὁ στρατηγὸς Βισκόντι Πράσκα. 🙂
    «Υπήρξε επικεφαλής της ομάδας που σχεδίαζε την εισβολή της Ιταλίας στην Ελλάδα το 1940 και, κατ’ επέκταση, ο αρχηγός των δυνάμεων που επιτέθηκαν στην Ελλάδα.»

  145. Γιάννης Κουβάτσος said

    140:Να στο χειροτερέψω (;) λίγο:στο «My style rocks» του Σκάει, η Σπυροπούλου και οι διαγωνιζόμενες χαριεντίζονταν και έκαναν πασαρέλα υπό τους ήχους του Bella ciao. Μου το ‘πε ένας φίλος μου, δεν τον ξέρετε.

  146. Νέο Kid said

    Οι ουρανοξύστες παντως είναι από τα πρότζεκτ με χαμηλή θνησιμότητα …
    Ορόσημο και οδηγό «ασφαλείας» αποτέλεσε ο πύργος του Άιφελ , που παρότι τελείωσε σε χρόνο ρεκόρ για την εποχή , είχε μόνο έναν νεκρό (από καμια τριακοσαριά συνολικά εργάτες). Το Chrysler building το 1930 τελείωσε χωρίς κανέναν νεκρό.
    ΚΟΥΙΖ: ( μην το γκουγλισετε όμως, για ναχει αξία)
    Ποιο έργο έχει το ρεκόρ ( Α.σε απόλυτους αριθμούς και Β.ποσοστιαία) σε νεκρούς εργαζόμενους.
    Α. Η γέφυρα του κόλπου στο Σαν Φρανσισκο Golden Bay bridge
    B. Η διώρυγα του Παναμά
    Γ. Το φράγμα του Ασουάν
    Δ. Η διώρυγα του Σουέζ
    Ε. Η σιδηροδρομική γραμμή Μπούρμα -Σιάμ
    Οποίος πετύχει και τα δυο, αμοιφθήσεται με σπαμακοπιτα !

  147. Χωρίς γκούγκλη, έτσι για την πλάκα: σε απόλυτους το Ε, ποσοστιαία το Β. Ζούγκλες και ελονοσία, σκέφτομαι.

  148. ΣΠ said

    Ο Charles Ebbets που τράβηξε την φωτογραφία.

  149. ΣΠ said

    146
    Σε απόλυτους το Γ, ποσοστιαία το Ε.
    Έπιασα τουλάχιστον ένα;

  150. Λεύκιππος said

    Δεν είναι δικό μου αλλά μου άρεσε και μιας κι εδώ λεξιλογούμε…….

    – Μαμάαααααα έλα να με βοηθήσεις. Αρχαία μας έβαλε 20 ρήματα να τα βάλουμε στον παρακείμενο
    – (τη γεγάμηκα)

  151. Πάνος με πεζά said

    Και σκέψου ότι οι μεταλλικές συνδέσεις σε αυτά τα ύψη, δε γίνονταν με κοχλίες όπως σήμερα, αλλά με ήλους, τεχνική που απαιτούσε και θερμότητα, και κρούση…

  152. Πάνος με πεζά said

    Και σκέψου ότι τα κτίρα αυτά βαστάνε μέχρι σήμερα…

  153. # 144

    Αντε πάλι με το χαλασμένο τηλέφωνο του σλανγκ ΣΚΛΕΜΠΟΥ λέγεται η πεσκανδρίτσα, θα το άκουσαν από κάνα φαφούτη και τόγραψαν χλεμπού…. Ας κάνουν μια βόλτα σ’ ένα ψαράδικο να ρωτήσουν !

  154. Κιγκέρι said

    146:
    Το γεφύρι της Άρτας δε μετράει στα ασφαλή πρότζεκτ; Η γυναίκα του πρωτομάστορα τυπικά δεν ήταν εργαζόμενη εκεί!

  155. sarant said

    Μου άνοιξε η όρεξη για ένα άρθρο για το καπέλο γενικώς.

    144-153 Κι εγώ σκλεπού ή σκλεμπού την ξέρω, έχουμε γράψει και άρθρο

    https://sarantakos.wordpress.com/2014/11/27/peskandritsa-2/

    146 Κι εγώ το Β θα έλεγα για ποσοστό, ίσως και για απόλυτο.

  156. Νέο Kid said

    Σωστός ο Δύτης ! 2 στα 2. 😀
    Η γέφυρα του ποταμού Κβαι έφαγε πολλούς ( καμια εκατοστή χιλιάδες) σχεδόν 30% ποσοστιαία
    Και ο Παναμάς καμια τριανταριά χιλιάδες νομάτους, ποσοστό σχεδόν 40% !! των εργαζομένων.

  157. ΓιώργοςΜ said

    146 Ε σε απόλυτους αριθμούς, Δ σε ποσοστά. Σχεδόν στην τύχη. Ίσως η απάντηση δεν είναι εύλογη (πχ Α και τα δύο) και ο κουιζάρχης να έχει υπόψη του να μας μπερδέψει…

  158. Πάνος με πεζά said

    Ε βέβαια, στον Παναμά ένα θυρόφραγμα να έφευγε, πνιγόσαντε σαν τα ποντίκια…
    Και μετά σταμάτησαν οι άνθρωποι τις διώρυγες, και το γύρισαν στα λούνα-παρκ…

  159. Νέο Kid said

    158. Εντάξει, όπως πολύ σωστά υπέθεσε ο Δύτης , πι περισσότεροι θάνατοι δεν ήταν ακριβώς «εργατικά ατυχήματα» αλλά λόγω των εν γενεί συνθηκών διαβίωσης και της ελονοσίας .
    Αν θυμάμαι καλά, αυτός ήταν κι ο βασικος λόγος που οι αρχικοί εργολάβοι Γάλλοι παράτησαν το έργο , πριν το αναλάβουν οι Γιάνκηδες .

  160. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    κοῦκος ἦταν ἀπαραίτητο ἐξάρτημα τῆς παραδοσιακῆς φορεσιᾶς τῶν σαλβαράδων στὰ Θερμιά. Σαλβάρια ἢ βράκες φοροῦσαν λίγοι γέροι μέχρι τὴ δεκαετία τοῦ ᾿80.

    Ὁ κοῦκος εἶχε κυλινδρικὸ σχῆμα (χωρὶς γεῖσο) κι ἀκουμποῦσε πάνω στὸ κεφάλι, ὅπως τὸ καλυμμαῦχι ἤ σωστότερα καμηλαῦκι τῶν παπάδων. Τὸ ὕψος του ἦταν πολὺ μικρότερο (8-10 cm), μὲ ἐπίπεδη κορυφή, χωρίς προεξοχή.

    Ἦταν ντυμένος ἐξωτερικὰ μὲ κάποια φτηνὴ γούνα, μαύρου χρώματος. Ἀνάλογα μὲ τὴ διάθεση τὸν φοροῦσαν ἴσια, στραβά στὸ πλάι, στὸ πίσω μέρος τοῦ κεφαλιοῦ ἢ μπροστὰ στὸ μέτωπο, μέχρι τὰ φρύδια.

  161. Καλοί είστε οι μηχανικοί αλλά και μεις οι ιστορικοί κάτι μαντεύουμε 🙂

  162. Mπετατζής said

    159 το παράτημα του έργου του Παναμά από τους Γάλλους, δεν είχε να κάνει με οικονομικά αδικήματα και σκάνδαλα των μεγαλομετόχων με θύματα μικρομετόχους που τελικά ξέσπασαν και πτώχευσε η εταιρία ;;;;; Εγώ αυτό θυμάμαι.

    155α. Κάποιος προ αμνημονεύτων χρόνων είχε την ίδια ιδέα. Δες και οπωσδήποτε το υλικό στα σχόλια https://www.slang.gr/lemma/14645-kapelo

  163. Νέο Kid said

    161. Εσύ δε λογίζεσαι για κανονικός ιστορικός , γιατί -είπαμε!- διαβάζεις κρυφά! 😜❤️😀
    Η σπαμακόπιτά σου , χαρντ χατ και παπούτσια ασφαλείας ( με μισό κιλό σιδεριά μπροστά), δύναται να παραληφθεί από το τοπικό παράρτημα του ιστολογίου στο Ηράκλειο Κρήτης. 😀

  164. Νέο Kid said

    162. Ναι σωστά , αλλά οι θάνατοι απ την ελονοσία κι άλλες κακουχίες, επετειναν τη γενική κατακραυγή και το κατρακύλισμα των μετοχών.

  165. Κιγκέρι said

    Αρκετά στοχεία για τα καπέλα βρήκα εδώ: http://www.stougiannidis.gr/epi_kefalis.htm

    Διαβάζοντας για την κουκούλα, αναρωτήθηκα αν η λέξη κούκος για τον σκουφο προέρχεται από εκεί, οπότε γκούγκλισα το «κουκούλα» και βγήκε αυτό:
    http://www.sarantakos.com/language/koukoules.htm

    Τελικά, όλοι οι δρόμοι οδηγούν στου Σαραντάκου!

  166. 161, … Καλοί είστε οι μηχανικοί αλλά και μεις οι ιστορικοί …

    Χέρι-χέρι πάνε αυτά: 🙂

    John H. Lienhard, author and voice of The Engines of Our Ingenuity, is
    Professor Emeritus of
    Mechanical Engineering and History
    at the University of Houston.

    The Engines of Our Ingenuity,
    εδώ και 30 χρόνια,
    είναι εξαιρετική σειρά από σύντομες ιστοριούλες
    σχεδόν καθημερινά στο αμερικάνικο National Public Radio.
    Διαθέσιμη και σε πόντκαστ.

  167. Πάντως η απάντησή μου είχε αμιγώς ιστορικό σκεπτικό 🙂
    Αντιθέτως, θα μ’ ενδιέφερε μια εξήγηση για το πώς δεν γκρεμίζονταν οι εργάτες του ουρανοξύστη!

  168. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @153,155. Ἐπειδὴ τὸ σχετικὸ λῆμμα στὸ σλὰνγρ εἶναι δικό μου, θὰ τὸ ὑπερασπιστῶ.

    Χλεμποῦ λέγεται τὸ ψάρι στὰ Θερμιά. Τὴν ὀνομασία τὴν ξέρω ἀπὸ τὰ νειάτα μου, δὲν τὴν ἄκουσα τώρα πού, ὡς συνταξιοῦχος, μπορεῖ καὶ νὰ βαριακούω. 🙂

    Πάντως στὸ λῆμμα γράφω καὶ τὸ σκλεμποῦ καὶ μιὰ σειρὰ ἀπὸ ἄλλες ὀνομασίες.

    Τὸ μπράσκα δὲν περιλαμβάνεται στὶς ὀνομασίες τοῦ λήμματος ἐπειδὴ τὸ βρῆκα πρόσφατα στὴ Βικιπαίδεια:

    «… μπράσκα στο Βόλο»

    Oἱ ντοπιολαλιές ἔχουν τὶς παραφθορές καὶ τὶς ἰδιομορφίες τους.

    Γιὰ παράδειγμα στὰ Θερμιὰ τὸν σαλούβαρδο τὸν λένε καὶ σαχλιαμπάκο, κάτι ποὺ δὲν ξέρω ἄν λέγεται πουθενὰ ἀλλοῦ. Τὸ πιό κοντινὸ σὲ αὐτὸ τὸ ὄνομα, ἀπ᾿ ὅσα ξέρω, εἶναι τὸ σαραβάνος. Ἐπίσης ἔχω βρεῖ τὰ ὀνόματα ποντικός, ποντίκι, ποντικόψαρο, σκορδαλός, μιχάλης.

    Αὐτὰ καὶ κλείνω.

    Ὄχι ἄλλο φτυά… συγγνώμην, κάρβουνο. 🙂

  169. Κουτρούφι said

    Περί κούκκου.
    Κούκχος (#121) και σε μας. Κούκχο φορούσαν μέχρι τέλους οι γενιές που είχαν γεννηθεί μέχρι το 1920-25 περίπου. Οι επόμενες όχι. Συνεπώς, ο κούκχος ήταν πολύ συνηθισμένος μέχρι πριν 15-20 χρόνια οπότε πέθαναν και οι τελευταίοι. Τώρα που το σκέφτομαι είναι μια άλλη εικόνα που χάθηκε απότομα με το θάνατο του τελευταίου ενώ μου ήταν τόσο οικεία μέχρι τότε. Η πιο συνηθισμένη μορφή είναι σαν και αυτή που φοράει ο Δ. Παπαγιαννόπουλος στο ταξίδι στα Κύθηρα (που στο πάνω μπροστινό μέρος σχηματίζονται τρεις γωνιές). Δεν βρίσκω εύκολα φωτογραφίες. Κούκχο φορούσανε οι αγροτοκτηνοτρόφοι, οι κτίστες, οι αγγειοπλάστες, οι τεχνίτες. Οι πιο αστοί (ναυτικοί, έμποροι, γραφιάδες) φορούσαν ναυτικά κασκέτα, μπερεδάκια,ψάθινα ή ρεπούμπλικες.
    Τέτοιος κούκος σαν του #160 δεν έχει σωθεί στα χρόνια μας σε μας.

  170. Νέο Kid said

    167. Κοίτα, η εντύπωση ότι από κάτω είναι το …χάος , είναι λίγο (έως πολύ!) fake. Ακόμα και στα 20’s και 30’s όπως η εμβληματική φωτογραφία που έδωσε αφορμή στη όλη κουβέντα, υπήρχαν πλατφόρμες και δίχτυα ασφαλείας , τοπικά και περιμετρικά .
    Νομίζεις ότι θα κάθονταν να τρώνε κολατσιό και να φουμάρουν άνετα πάνω σε ένα δοκάρι στο κενό;
    Μεγάλος οδηγός ασφαλείας ( στα δίχτυα, ζώνες , κλπ)στις ψηλές σιδηροκατασκευές ήταν ο Άιφελ , είπαμε.

  171. Νέο Kid said

    167. Οπωσδήποτε , μιας και ακόμα κι από δυο ή τρία μέτρα ύψος να πέσεις, πάλι επικίνδυνο είναι, οι εργάτες αυτοί ήταν αναμφίβολα παλικάρια .
    Κάποτε είχα διαβάσει για μια φυλή Ινδιάνων που τους προτιμούσαν , και τους αμοίβανε και πολύ καλά ,για εργασίες σε ύψος , επειδή δεν είχαν καμία υψοφοβία, λέει. Αλλά δε θυμάμαι λεπτομέρειες.

  172. # 168

    Ελα βρε Δημήτρη και μένα ο ανηψιός μου μικρός την θάλασσα την έλεγε λάσαλα…Να το ανεβάσω στο σλανγκ ; Ανέβασέ το σαν σκλεμπού και γράψε πως στα μέρη σου το λένε και χλεμπού

  173. Alexis said

    #39: Έχεις δίκιο, αν και μοιάζουν τα δύο, αυτό της φωτογραφίας δεν είναι τραγιάσκα.

    Και με την ευκαιρία ας πω και δύο πράγματα που είδα στη Βίκι για τον Διανέλλο που τα βρίσκω όντως εντυπωσιακά:
    1. Είναι ο απόλυτος «ρέκορντμαν» του παλιού ελληνικού κινηματογράφου με βάση τον αριθμό των ταινιών που έχει παίξει. Έχει συμμετάσχει σε 195 (!) ταινίες.
    2. Πέθανε το 1978 σε ηλικία μόλις 67 ετών. Αυτό σημαίνει ότι σε όλες αυτές τις ταινίες που τον βλέπαμε να υποδύεται τον καλοκάγαθο γέροντα, πατέρα κλπ. ήταν από 45 έως 60 χρονών. Στη φωτογραφία του #25 π.χ., όσο κι αν φαίνεται απίστευτο, είναι στην «τρυφερή» ηλικία των …49 ετών! 🙂

  174. sarant said

    173 Κοίτα να δεις!

    165 Καλό άρθρο είναι αυτό, αντέχει επανάληψη ή μάλλον ξαναγράψιμο.

  175. Λευκιππος said

    Πίστευα ότι ο Διάβολος απλά, έτσι γεννήθηκε.

  176. Λευκιππος said

    Διανέλλος βεβαια

  177. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @172. Γιῶργο, στὸ σλάνγκρ μπαίνουν ἰδιωματικὲς λέξεις καὶ ἐκφράσεις, ὄχι οἱ συνηθισμένες.

    Ἀλλιῶς θὰ ἦταν ἕνα κανονικὸ λεξικό.

    Ἄν διάβασες τὸ λῆμμα, θὰ εἶδες καὶ ἄλλη, μεταφορικὴ χρήση τῆς λέξης, ποὺ δὲν ἀναφέρεται στὸ ψάρι.

  178. Πέπε said

    @168:
    > > Τὸ μπράσκα δὲν περιλαμβάνεται στὶς ὀνομασίες τοῦ λήμματος [σ.σ. για την πεσκαντρίτσα] ἐπειδὴ τὸ βρῆκα πρόσφατα στὴ Βικιπαίδεια

    Ναι, αλλά βλέπω ότι έχεις περιλάβει μια άλλη ονομασία, «βατραχόψαρο». Δεδομένου ότι το σκυλόψαρο οι ψαράδες κατά κανόνα το λένε απλώς «σκύλο», υποθέτω ότι και το βατραχόψαρο θα το λένε ενίοτε απλώς βάτραχο. Ε, στα μέρη που τον βάτραχο (βασικά τον φρύνο, αλλά μοιάζουν) τον λένε μπράσκα, και το βατραχόψαρο / βάτραχο / πεσκαντρίτσα θα το λένε «μπράσκα».

    Και κάτι που θυμήθηκα απροπό με τα σκυλόψαρα:

    Τον γαλέο, που είναι ένα μικρό καρχαριάκι, δηλαδή ένα μικρό σκυλοψαράκι, σκυλάκι, στη Μυτιλήνη τον λένε κταβέλι (κουταβέλι = κουταβάκι)! 🙂

  179. Alexis said


    Ένα από τα πιο αστεία καπέλα και διαχρονικά μισητό από την …τιμημένη ναυτουριά είναι ο λεγόμενος πηλίσκος του ναύτη ή ασπιρίνη επί το λαϊκώτερον.
    Μοναδικό ενδιαφέρον σημείο του για το ναύτη είναι η κορδέλα του στην οποία αναγράφεται η μονάδα που υπηρετεί. Προσδίδει κύρος στον κάτοχό του όταν αναγράφει κάποια από τα πλοία «πρώτης γραμμής» (αντιτορπιλικό, φρεγάτα, τορπιλάκατο, κανονιοφόρο κλπ.) ενώ είναι ένδειξη ισχυρού βύσματος όταν αναγράφει διάφορα εξωτικά ακρωνύμια όπως Γ.Ε.Ν., Σ.Δ.Α.Μ., Ν.Ν.Α., Ν.Δ.Β.Ε. κ.ά.

    Αντιθέτως ιδιαίτερα αγαπητό στους ναύτες και ένδειξη μαγκιάς και ξεψαρώματος είναι το μπλέ τζόκεϊ, πάνω στο γείσο του οποίου συνήθιζαν παλιότερα οι «μπαρμπαναύτες» να αποτυπώνουν με μπλάνκο τους μήνες τους (εξ’ ού και η σχετική ατάκα «παίξε πιάνο με τους μήνες μου»)

  180. # Με τραγιάσκα θυμάμαι τον Μακιαβέλι στα σχολικά βιβλία ιστορίας.
    # Ο πατέρας μου, παλλικάρι ών της δεκαετίας του 1920, είχε μια φωτογραφία με δυο φίλους του, που φορούσαν τραγιάσκα. Τη φορούσε μέχρι τα τελευταία του (1995), πλην όμως ποτέ δεν την έλεγε τραγιάσκα, αλλά κασκέτο (ως και εις σχόλια 35, 39, 52, 101 και 169). Αντίθετα, ο μεγάλος αδερφός μου φορούσε και έλεγε τραγιάσκα (δεκαετίες ΄50, 60΄, 70’) αλλά μόνο ως …εξάρτημα εργασίας και όχι όταν ντύνονταν επίσημα!
    # Τέλος, …η αφεντιά μου φορά ένα είδος τραγιάσκας τις κρύες μέρες του χειμώνα (η ρεπούμπλικα δεν μου πάει!)

  181. Le Coeur Gothique said

    «οι Ρουμάνοι φοιτηταί και αι Ρουμανίδες φοιτήτριαι»

    Άσχετο, αλλά γιατί οι Γερμανίδες και οι Ισπανίδες παρέμειναν Γερμανίδες και Ισπανίδες ενώ οι Ρουμανίδες έγιναν Ρουμάνες;

  182. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @178. Πέπε, εἶχα ἀκούσει κι ἐγὼ ἕναν ψαρὰ στὴ Λῆμνο ποὺ τά ᾿λεγε «κτάβια».

  183. sarant said

    181 Γιατί οι Ρουμάνες μπορούσαν 🙂

  184. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @181. Σκέψουν νὰ τὶς ἔλεγαν, ὅπως ἔλεγε τοὺς Ρουμάνους ἡ Ἀκρόπολις τὸ 1901.

    » …Μάλιστα, το Σπαθόλουρο βρήκε στην Ακρόπολι της 1.9.1901 και σκίτσα με τους τραγιασκοφορουντες Ρουμάνους (Ρουμούνους τους έλεγαν τότε). 🙂

  185. 181 Άστο και μην το σκαλίζεις γιατί η ατραπός είναι δύσβατη. Στο άρθρο λέει πως τότε (για τους άντρες) υπήρχε και ο παράλληλος τύπος Ρουμούνοι.
    Για τις γυναίκες δεν ξέρω 🙂

  186. Στο νήμα ο Μαρτίνος κυρίες και κύριοι.

  187. ΣΠ said

    173
    Είχα την εντύπωση ότι το ρεκόρ συμμετοχών σε ταινίες το έχει ο Γιώργος Βελέντζας.

  188. Μουτούσης Κωνσταντίνος said

    şapcă cu cozoroc ἡ τραγιάσκα στὰ ρουμάνικα.

    Ὑπάρχει καὶ ἂρθρον ποὺ ἀναφέρεται σὲ γεγονός ἐπισκέψεως τουριστῶν εἰς τὸ ἒγκυρον φιλολογικόν περιοδικόν
    « Limba ROMÂNĂ »

    [ Semiotica pieselor utilizate pentru acoperirea capului
    (în baza materialului din limbile greac ă şi română) ]

    τοῦ λέκτορος λογοτεχνίας Alexandru Cazacu εὶς τὀ πανεπιστήμιον U.S.M. , Chişinău. ἢδη από τὸ 2009. [τευχ. 5-6 ]

    Πῶς καὶ δὲν τὸ ἐγνώριζε ὁ ρουμάνος καθηγητής ;
    Ἐκτός καὶ ἂν ἡ συζήτησις διημείφθη ἐνωρίτερον τοῦ ὡς ἀνωτέρω ἒτους. Παραθέτω μικρό μέρος αὐτοῦ , τὸ ἀφορόν εὶς τὴν ἀνάρτησιν :
    Un caz deosebit de interesant este modul în care a apărut în limba elenă cuvântul τραγιάσκα „şapcă cu cozoroc”. Se pare că termenul a fost preluat din limba română şi este o interpretare a aclamaţiilor turiştilor români „Trăiască Grecia!”,
    care erau însoţite de aruncarea căciulilor. Astfel, imperativul trăiască din limba română, a fost preluat ca substantiv în limba greacă, şi a căpătat o semnificaţie total diferită de cea iniţială (etimologică).

  189. Γιάννης Κουβάτσος said

    Βέβαια, ο Βελέντζας με 209:
    https://www.google.gr/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://www.newsbeast.gr/portraita/arthro/2256816/o-rekorntman-tou-ellinikou-sinema-giorgos-velentzas%3Famp&ved=2ahUKEwibiOjy45_eAhUOmbQKHWC_B-UQFjABegQICRAB&usg=AOvVaw0-u4PH6sCjtAKd4wujB6E6&ampcf=1

  190. Νέο Kid said

    187. Στο βιογραφικό του στη Γουικιπήντια, αναφέρονται 202 ταινίες (αν τις μέτρησα σωστά ) πάντως (!) , χωριά τις βιντεοταινίες και τα σήριαλ.
    Σα να εις δίκιο, Σταύρο…

  191. Le Coeur Gothique said

    187) Είχα την εντύπωση ότι το ρεκόρ συμμετοχών σε ταινίες το έχει ο Γιώργος Βελέντζας.

    Μάλλον δεν βγαίνει άκρη, ειδικά αν μιλάμε για τόσο παλιά όσο για την δεκαετία τού ’40 κατά την διάρκεια τής οποίας ξεκίνησαν τις κινηματογραφικές τους εμφανίσεις οι δύο ηθοποιοί. Αντιγράφω από το greekactor.blogspot.com.

    Λαυρέντης Διανέλλος. Υπήρξε ο πιο παραγωγικός ηθοποιός του Ελληνικού κινηματογράφου (ακολουθούν κατά πόδας ο Νάσος Κεδράκας και ο Γιώργος Βελέντζας), έπαιξε κατά τη διάρκεια της 25ετίας (1948-1973) σε 207 ταινίες.

    Γιώργος Βελέντζας. Συμμετείχε σε 209 ταινίες.

    Τώρα πώς είναι δυνατόν ο Γιώργος Βελέντζας των 209 ταινιών να ακολουθεί κατά πόδας τον Λαυρέντη Διανέλλο των 207 δεν έχω ιδέα. Βέβαια ο Λαυρέντης Διανέλλος εμφανίστηκε σε άλλες τρεις ταινίες μετά το 1973, αλλά τότε γιατί δεν γράφουν ότι εμφανίστηκε σε 210 ταινίες την 27ετία 1948-1975; Μύλος…

    Όσο για τον Νάσο Κεδράκα, μάλλον τεμπέλιαζε καθώς σταμάτησε «μόλις» στις 190…

  192. 181/184/185

    Απροπό, η Δέλτα στα Μυστικά του Βάλτου (1937) γράφει Ρουμούνοι. Άραγε χρησιμοποιεί ορολογία των αρχών του αιώνα ή το 1937 επιβίωνε ακόμα ο παράλληλος τύπος?

  193. sarant said

    192 Μάλλον το πρώτο

    188 Ευχαριστώ! Να δεις που δεν το ήξερε ο διακεκριμένος καθηγητής

  194. Πέπε said

    181:
    > > Άσχετο, αλλά γιατί οι Γερμανίδες και οι Ισπανίδες παρέμειναν Γερμανίδες και Ισπανίδες ενώ οι Ρουμανίδες έγιναν Ρουμάνες;

    ο Γερμανός – η Γερμανίδα
    ο Ισπανός – η Ισπανίδα

    ο Ρουμάνος – η Ρουμάνα
    ο Αμερικανός / Αμερικάνος – η Αμερικανή / Αμερικανίδα / Αμερικάνα

    ο Ούγγρος – ???

    Δεν είναι πολύ αυστηροί οι κανόνες, αλλά γενικά στη δημοτική το οξύτονο αρσενικό σε -ός κάνει θηλυκό σε -ίδα (άλλοτε -έζα: πάντως με μια πρόσθετη κατάληξη), ενώ το παροξύτονο σε -α.

  195. leonicos said

    Για τα ponpon των γαλλικών ναυτικών μπερέ είπε κανείς;

    Είμαι σε κατάσταση που αδυνατώ να διαβασω 200 σχόλια.

  196. Νέο Kid said

    195. Γιατί; Απαξιείς, σνομπάρεις ή βαριέσαι; Όλα κατακριτέα και αντιχριστιανικά…

  197. Μουτούσης Κωνσταντίνος said

    @193

    Τίποτα , νὰ ‘σαι καλά .
    Ἁπλῶς , μοιάζει ὀλίγον τὶ παράδοξο , δηλονότι εἶναι ἀπὀ τἀ πρῶτα ἀποτελέσματα ποὺ ἀναδύονται στήν ἐξερεύνηση ποὺ κάνει ὁ browser .

  198. Pedis said

    Το μπέλα τσάο έγινε σουξέ, λέει, το 1963 με τον Υβ Μοντάν, κι από τότε άρχισε να καθιερώνεται ως ανεπίσημος ύμνος της (εθνικής) αντίστασης.

    https://www.ilfattoquotidiano.it/2016/04/25/25-aprile-la-vera-storia-di-bella-ciao-dai-partigiani-yves-montand-come-e-diventata-un-inno-di-resistenza/2668885/

  199. Pedis said

    σωσίας γίντις:

  200. Ερατοσθένης said

    Εξαιρετικό άρθρο, θερμά συγχαρητήρια στους κ.κ. Σπαθόλουρο και Σαραντάκο. Επιβεβαιώνει οριστικά την προέλευση της τραγιάσκας από το ταξίδι των Ρουμάνων φοιτητών στην Αθήνα του 1901 και δικαιώνει τον κ. Μπαμπινιώτη στην διαμάχη του με το Χρηστικό Λεξικό της Ακαδημίας.

    Μία μόνο απορία: Γιατί ο εκλεκτός γλωσσολόγος κ. Χαραλαμπάκης έχασε τόσες ώρες ρωτώντας τον παγκοσμίως άγνωστο Ρωμούνο καθηγητή και δεν έψαχνε τις παλιές εφημερίδες όπως ο κ. Σπαθόλουρος; Με μερικά κλίκ, μέσα σε μισή ώρα θα είχε βρεί όλα τα αποκόμματα που βρήκε ο κ. Σπαθόλουρος και ίσως πολλά ακόμα. Αυτή είναι η περίφημη γλωσσική έρευνα που κάνουν οι αποσπασμένοι στην Ακαδημία Αθηνών γλωσσολόγοι, οι οποίοι αναφέρονται ονομαστικά ως συντελεστές στο Χρηστικό Λεξικό της Ακαδημίας; Να ψάχνουν την γνώμη κάποιων Ρωμούνων καθηγητών, αντί για μερικά κλίκ στην Εθνική Βιβλιοθήκη; Και τώρα που αποκαλύφθηκε η αλήθεια από την σημερινή λαμπρή ανάρτηση του κ. Σαραντάκου, θα φιλοτιμηθεί ο κ. Χαραλαμπάκης να ζητήσει συγνώμη από τον κ. Μπαμπινιώτη, τον οποίο επί μήνες κατηγορούσε για ήπιο ετυμολογικό εθνικοκεντρισμό;

    ΥΓ-1: Ο πρώτος που κατέγραψε τη λέξη «Ρωμούνοι» για τους μετέπειτα Ρουμάνους είναι ο Αδαμάντιος Κοραής το 1821 στο «Σάλπισμα Πολεμιστήριον», όπου γράφει: «…οι Ρωμούνοι (ούτως ονομάζονται την σήμερον οι Βλαχομολδαβοί)…»

    ΥΓ-2: Κατά τη μόνιμη συνήθειά του, ο εκλεκτός σχολιογράφος κ. Πέπες (194) προσπαθεί να ξαναεφεύρει με τις φτωχές του δυνάμεις τον τροχό. Όλοι οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ γνωρίζουν πως οι Ρουμάνες ονομάστηκαν Ρουμάνες και όχι Ρουμανίδες, γιατί προϋπήρχε το «Ρωμούναι» που χρησιμοποιούσε πολύ ο Ροΐδης. Για παράδειγμα, στα «Σκαλαθύρματά» του γράφει:

    Και βέβαια, όλο τον 19ο αιώνα η Ρουμανία ονομαζόταν «Ρωμουνία» στον ελληνόφωνο κόσμο, που σημαίνει «Ρωμανία», όπως πάμπολλες φορές έχουν εξηγήσει οι κορυφαίοι Ρωμιοσυνιστές, π. Ι. Ρωμανίδης και π. Γ. Μεταλληνός. Απλούστατα, για να διαφοροποιηθεί η Ρωμανία της Μολδοβλαχίας με την κανονική Ρωμανία της πρώην Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, το άλφα έγινε ου. Αυτά είναι πασίγνωστα πράγματα και σοκάρει το γεγονός ότι τα αγνοούν τόσοι διακεκριμένοι σχολιαστές του Ιστολογίου, με πρώτο και καλύτερο τον επαγγελματία φιλόλογο κ. Πέπε και δεύτερο τον ακούραστο ιδιοκτήτη του γνωστού υπογείου κ. Ιατρού. Για να μήν παραλείψω και τον σοφό σχολιαστή κ. Άγγελο, που κάτι τόλμησε να ψελλίσει στο σχόλιο 75, αλλά δεν το συνέχισε, ίσως γιατί δεν τον βοήθησε η μνήμη του και βαρέθηκε να κάνει μερικά κλίκ, όπως ακριβώς κι ο κ. Χαραλαμπάκης

  201. Πέπε said

    @195:
    > > Είμαι σε κατάσταση που αδυνατώ να διαβασω 200 σχόλια.

    Βλέπεις Λεώνικε τι γίνεται άμα γεμίζει η σελίδα σχόλια; Θυμήσου το την επόμενη φορά που θα πας ποστάρεις κάτι κενό περιεχομένου (βλ. χτες) ή που ανήκει σε άλλο νήμα ή που ειδοποιεί ότι σχολίασες *και* στο άλλο νήμα!

  202. Πέπε said

    Όλο αυτό, ω Ερατόσθενες, επειδή βρήκες μια λέξη με τη συλλαβή -μουν- μέσα;

  203. loukretia50 said

    201. Χρήσιμες οι επισημάνσεις, αλλά λίγο υπερβολικές.
    Ο τέλειος σχολιαστής δε νομίζω να εμφανίστηκε ακόμα.
    Και ο Λεώνικος είναι αξιόλογος και σέβεται πάντα τους άλλους σχολιαστές.
    Νομίζω πως το εννοεί όταν λέει ότι διαβάζει 200 σχόλια,
    σε αντίθεση με πολλούς.
    Για παράδειγμα, ο Νεο Κιντ (196) ίσως περιγράφει γιατί προσπερνάει τα περισσότερα.

  204. Γιάννης Κουβάτσος said

    Θυμάστε το «Bella ciao» από αυτόν τον ωραίο τύπο, τον ιερέα του πεζοδρομίου Αντρέα Γκάλο, μακαρίτη πια:

  205. Πέπε said

    @203:
    > > Χρήσιμες οι επισημάνσεις, αλλά λίγο υπερβολικές.[…]
    Και ο Λεώνικος είναι αξιόλογος και σέβεται πάντα τους άλλους σχολιαστές.

    Αν είπα εγώ το αντίθετο, να μη σώσω να περάσω από αυτή την πόρτα! Άλλο είπα.

  206. sarant said

    203 Αντίθετα, όλες οι σχολιάστριες είναι τέλειες 🙂

  207. loukretia50 said

    206, Σωστός Νοικοδεσπότης!
    Επίτηδες δεν ακολούθησα τη μόδα «σχολιαστής/στρια»!
    Για τις άλλες προσυπογράφω!
    Θα χαιρόμουν πραγματικά αν συμμετείχαν και κάποιες σιωπηλές.

    Πέπε : Μα δε θεώρησα ότι το αμφισβητείς. Ειδικά εσύ. Απλά με δύο απανωτά τσεκουράτα σχόλια για το Λεώνικο…. ξαφνιάστηκα!

  208. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Σε -άσκα
    ο χάσκας , χαζός, π΄ απομένει χάσκοντα
    χασκάδες τα ανοιγμένα ρόδια

    και η χάσκα ,παιχνίδι-αποκριάτικο έθιμο της Μακεδονίας.
    https://www.verianet.gr/post/50447-%CF%84%CE%BF-%CE%B5%CE%B8%CE%B9%CE%BC%CE%BF-%CF%87%CE%B1%CF%83%CE%BA%CE%B1

  209. loukretia50 said

    ΕΦΗ ΕΦΗ : το «χάσκει» – όχι το γαλανομάτικο σκυλί – με την έννοια κοιτάζει σα χαζός με ανοιχτό το στόμα, το έχω ακούσει, αλλά νόμιζα πως έχει κάποια σχέση με το χάσμα.

  210. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    209 χάσμα, χασμουρητό ή αυτό π΄ άνοιξε ο σεισμός; 🙂

    Για τη ρεπούμπλικα (ρεπούμπλικο-το- το λένε οι παλιοί κάτω) να βάλουμε άσμα
    Με πέτσινη ρεπούμπλικα και μαύρη καπαρντίνα
    τι παριστάνει ένα παιδί σ’ αυτή την εποχή
    Τα είδωλα του σινεμά δεν είναι στην Αθήνα
    Παρά μονάχα μες στη γη και πέρα απ’ τη βροχή

  211. Κ. Καραποτόσογλου said

    «O χορός του «Παρνασσού» του 1904, υπέρ της Σχολής απόρων παίδων, υπήρξε «υπό πάσαν έποψιν ωραιότατος»… Ιδού όμως και πλήρης έμμετρος περιγραφή του χορού εκείνου, οφειλομένη εις τον Γεώργιον Σ ο υ ρ ή ν («Ρωμηός», 10 Ιανουαρίου 1 9 0 4) και τιτλοφορουμένη:Του Παρνασσού χορός τα μάλα ζωηρός…

    Είδα και τον Τ ρ α γ ι ά σ κ α, Πρέσβυν αγαπημένο,
    και της Αγγλίας είδα τον επιτετραμμένο».

    Το Χρονικόν του Παρνασσού, Αθήναι 1951, σ. 279.

    Ήδη από τις αρχές του 1904 η λέξη χρησιμοποιείται στη Λογοτεχνία.

  212. loukretia50 said

    Χάσκων ατενίζει χάσμα
    στην περιοχή των Βάσκων
    Κι είναι ο Dry αντιφάσκων
    Αν τον μάτιασε το πλάσμα
    με ζουμί υπόπτων φλάσκων
    ή φοβήθηκε γηράσκων
    πως δεν ταίριαζε στο φάσμα
    το ερωτικόν το άσμα
    με ζωνάρι ολίγον λάσκον
    ΛΟΥ
    Χάσκει αλλού

  213. sarant said

    211 Να ήταν τάχα ο πρέσβης της Ρουμανίας ο αποκαλούμενος Τραγιάσκας;

  214. Πέπε said

    209:
    > > το «χάσκει» – όχι το γαλανομάτικο σκυλί – με την έννοια κοιτάζει σα χαζός με ανοιχτό το στόμα, το έχω ακούσει, αλλά νόμιζα πως έχει κάποια σχέση με το χάσμα.

    Έχει, άμεση.

    «Χάσκω» είναι παράλληλος τύπος του «χαίνω», όθεν το «χάσμα». Από αρχικό θέμα χα- βγαίνει ο ενεστώτας είτε με προσφύματα -ν- και -j-, *χάνjω > χαίνω, είτε με πρόσφυμα -σκ-, χάσκω. Εξίσου αρχαία και τα δύο, αν και σήμερα το «χαίνω» μοιάζει πιο λόγιο και το «χάσκω» πιο λαϊκό. Το «χάσμα» βγαίνει εξίσου και από τα δύο.

    Και στις δύο εκδοχές, το ρήμα σημαίνει «μένω ανοιχτός», είτε πρόκειται για άνοιγμα στη γη, είτε για πόρτα, είτε για στόμα. Η μόνη διαφορά είναι ότι στα σημερινά νέα ελληνικά, αντί «έμεινα με το στόμα μου να χάσκει» μπορούμε εναλλακτικά να πούμε «έμεινα να χάσκω (εγώ τώρα, όχι το στόμα μου)», που με το «χαίνω» δε λέγεται.

  215. loukretia50 said

    ο μέλλων του «χαίνω» πώς είναι?

  216. Πέπε said

    Α, και ξέχασα να συμπληρώσω:

    Ο αρχαίος παρακείμενος του χάσκω/χαίνω είναι κέχηνα, με μετοχή κεχηνώς, αυτή την ωραία λέξη που έχει χρησιμοποιήσει ο Παπαδιαμάντης και άλλοι και που συχνά εμφανίζεται σε λίστες συνωνύμων για το «έχασα τη μιλιά μου», μαζί με το άναυδος, ενεός κλπ.. (Ντάξει, περίπου συνώνυμο. Άμα δεν έχεις τι να πεις δεν έπεται ότι υποχρεωτικά θα χάσκεις, αλλά είναι κοντινές έννοιες.)

  217. Μαρία said

    208
    Εμείς οι Βούλγαροι τη λέμε χλάτσκα.

  218. Πέπε said

    215
    χάσκω
    ἔχασκον
    χανοῡμαι (-έομαι)
    αόρ. β’ ἔχανον
    κέχηνα
    ἐκεχήνειν

    Στα νέα ελληνικά, έχει μόνο εξακολουθητικούς χρόνους: χάσκω, έχασκα, θα χάσκω – τέλος.

  219. loukretia50 said

    216. Ει ωά νησσών φιλείς
    Και σου φέρουνε μπριος
    Μένεις όντως κεχηνώς

  220. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    215 Λου
    χανούμαι μάλλον .
    Εχει πανσέληνο.Ωραία αλλά νυστάζω/ Ες αύριον. Καληνύχτα

  221. Μαρία said

    216
    https://sarantakos.wordpress.com/2012/05/09/kexinotes/

  222. Πέπε said

    218 λίγο πληρέστερα, και λίγο πιο κοντά στην ερώτηση:

    χάσκω και χαίνω
    ἔχασκον και ἔχαινον
    χανοῡμαι (-έομαι)
    αόρ. β’ ἔχανον
    κέχηνα
    ἐκεχήνειν

    Στα νέα ελληνικά, έχει μόνο εξακολουθητικούς χρόνους: χάσκω/χαίνω, έχασκα/έχαινα (θεωρητικά, γιατί δε νομίζω να λέγεται), θα χάσκω /θα χαίνω.

    _____________

    Ο κακός χέστης δυο φορές χέζει. Ζωντανά παραδείγματα στα #214+216 και 218+το παρόν.

  223. loukretia50 said

    Πέπε, η πανσέληνος φταίει! Η απορία ήταν αληθινή!

  224. loukretia50 said

    έτσι θα είναι αφού το λες, αλλά πως γίνεται να έχει μόνο διαρκείας…
    εννοώ από έκπληξη θα το πάθεις στιγμιαία…

  225. Πέπε said

    Καλά, αφού φταίει η πανσέληνος να συνεχίσω, προσθέτοντας ότι και η λέξη χάος, που είναι μάλλον ομόρριζη (με την επιφύλαξη, κατά Μπ., ότι υπάρχει δυσκολία στη σημασιολογική σύνδεση του χάσκω με το Χάος της Κοσμογονίας), πρέπει κάποτε στα νέα ελληνικά να είχε λάβει τη σημασία της απότομης, βαθιάς, στενής χαράδρας: αφενός, το συνάντησα σ’ ένα διαλεκτικό κείμενο κρητικό και από τα συμφραζόμενα μάλλον αυτό εννοούσε, και αφετέρου πολλές τέτοιες χαράδρες ανά την Ελλάδα φέρουν το μικροτοπωνύμιο «ο Χας».

    Η χαράδρα, φυσικά, χάσκει.

    (Πάντως, με την έννοια που το λέμε συνήθως σήμερα το χάος, π.χ. κυκλοφοριακό χάος, μάλλον πρέπει να υπάρχει κάποια υποσυνείδητη παρετυμολογική επίδραση του «χάνω, χαμός».)

  226. Πέπε said

    224
    Απεναντίας, με διάρκεια, αφού λέμε «έμεινα» 🙂 (κεχηνός, άναυδος, ενεός, μαλάκας, παγωτό, προκόπης και όσα άλλα έχει το λινκ της Μαρίας παραπάνω).

    Ιδιωματικώς υπάρχει το ρήμα αναχασκίζω / ανεχασκίζω, που σημαίνει απλώς ανοίγω το στόμα μου (όχι υποχρεωτικά από έκπληξη, αλλά λ.χ. για να μιλήσω). Αυτό κλίνεται σε όλους τους χρόνους.

  227. loukretia50 said

    Το χάος και το χάσμα νομίζω ότι σ΄όλη την Ελλάδα είναι κοινά. Δεν ξέρω αν η χαράδρα προέρχεται απ΄αυτό, αλλά λογικά ο καθένας (αρχαίος ή σύγχρονος) θα σκεφτόταν μπροστά σε βαθειά χαράδρα ότι από κάτω είναι το χάος και σίγουρα χάνεσαι.
    Άλλωστε λέμε πάντα : εν αρχή ήν το χάος…
    (και το χάος ποιος το δημιούργησε?)

  228. Πέπε said

    227

    Όχι, η χαράδρα δεν είναι ομόρριζη.

    Να πω και κάτι άλλο για να μην το κρατάω μέσα μου και σκάσω: Ανοίγω το ΛΚΝΕ ονλάιν, και βλέπω ότι η χαράδρα προέρχεται από την αρχαία λέξη χαράδρα. Προηγουμένως είχα δει ότι το χάσκω βγαίνει από το αρχαίο χάσκω. Ε συγγνώμη, δεν είναι ετυμολογική ενημέρωση αυτή! Οκέι, είναι λεξικό της νέας ελληνικης, οπότε η προέλευση της αρχαίας λέξης τυπικώς είναι εκτός του αντικειμένου του, αλλά να μην ξέρεις αν το χάσκω, το χαίνω και η χαράδρα έχουν σχέση;

  229. loukretia50 said

    Το φεγγάρι είναι υπέροχο!
    Καλύτερα να σκεφθείς πιο όμορφα πράγματα!
    Οι αρχαίες λέξεις δε θα γεράσουν με μία νύχτα!
    Καληνύχτα και σ΄ευχαριστώ για την παρέα.

  230. Κάποτε η Ελλάδα ήταν ατέλειωτη παράγκα, τώρα πάει κι αυτή…

  231. spiral architect 🇰🇵 said

    Κάτω τα χέρια σας από το Bella Ciao!
    Δουλεύτε τον ξανά τον κόσμο στη φωτιά,
    και τα καλά του ξανανθίστε και τα κρίματα,
    χτυπώντας τον, με το σφυρί και με τ’ αμόνι.

    Κ. Παλαμάς

  232. spiral architect 🇰🇵 said

    Ο καλός φίλος του ιστολογίου είναι σε απόγνωση και προτείνει να κλείσουν προσωρινά όλα τα ΑΕΙ.
    Ας τον βοηθήσουμε.

  233. dryhammer said

    233.
    https://www.bestprice.gr/cat/5828/padlocks.html

  234. ATM said

    # 194:

    Και ουγγαρέζος – ουγγαρέζα. Το πρώτο είναι σπάνιο, το δεύτερο φαίνεται καθιερωμένο.

    Επίσης, μολονότι δεν υπάρχει η ούγγρα στον ενικό, υπάρχει στον πληθυντικό: οι ούγγρες.

  235. nikiplos said

    233@ συνταξιούχος γαρ, τι έχει να φοβηθεί… 🙂

  236. Πάνος με πεζά said

    Μου θυμίσατε τον χαίνοντα αρμό, στις θεμελιώσεις…

  237. spiral architect 🇰🇵 said

    @236: Συνταξιούχος(;) μεν, ενεργός πρόεδρος στη Φιλεκπαιδευτική δε.

  238. sarant said

    236-238 Αναρωτιέμαι αν του χρόνου θα τον δούμε σε ψηφοδέλτιο.

  239. cronopiusa said

    Η τραγιάσκα του «τσάρου» της οικονομίας

  240. loukretia50 said

    Εν τω μέσω της νυκτός
    -νυσταγμένη, ως εικός –
    μου διέφυγε! Τι κρίμα!
    Κάνει τόσο ωραία ρίμα
    «κεχηνώς» και αχινός!

  241. 208, ΕΦΗ – ΕΦΗ said: «Σε –άσκα ο χάσκας , χαζός, π΄ απομένει χάσκοντα χασκάδες τα ανοιγμένα ρόδια και η χάσκα ,παιχνίδι-αποκριάτικο έθιμο της Μακεδονίας.

    # Χλάτσκα εστί το έθιμον, χάσκα κατά …παραφθοράν
    # Ο δε χάσκων λέγεται μακεδονιστί χάχας (όστις …εγγύς πως του «χαζός»). Ομοίως πως και τα κατά Πέπε (σχόλιο 214)

  242. mitsos said

    Ετεροχρονισμένα βέβαια

    Καπέλα υπάρχουν πολλά.

    https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_hat_styles

    Θα μου πείτε τώρα η τραγιάσκα πως την λένε στα Αγγλικά ;
    ascot cap ?
    ivy cap ( Αμερική )
    cheese cutter ( Νεα Ζηλανδιά )
    flat cap ( γενικότερος τύπος , στυλ )
    bunnet (Σκωτία )
    Αλλά οι Ουαλοί γιατί το λένε Dai cap ( λες να είναι του Νταή ; 🙂

    ( όχι το newsboy cap είναι άλλο , πιο γκλαμουράτο , αλλά flat κι αυτό , με 6 τρίγωνα που συρράπτονται με κοινή κορυφή και κουμπί στο κέντρο)

    Υπάρχουν και όμορφα Καπέλα όπως της Σιξτίνας 🙂 . Αν ήταν δέκατη έκτη δεν ξέρω. διότι συνήθως δεν ξέρουμε από που κρατάει κάποια σκούφια.:) .
    Και ζόρικα όπως τα φέσια που μας φοράνε οι μπαταξήδες και … ή το καπέλο στις τιμές των προϊόντων. Αλλά τραγιάσκα είναι μόνο μια . Και είναι αυτή που σχολιάζουν ακόμα και στο :

    http://www.antimoon.com/forum/t5743-105.htm

    από Athena Fri Dec 15, 2006 8:06 am GMT
    κάπου στην μέση της σελίδας

  243. loukretia50 said

    243. Καλώστονε κι ας άργησες!
    Εσύ φοράς τραγιάσκα?
    ΄Οσο για τα διάφορα καπέλα… πέρασε καιρός για να μάθω τι σημαίνει α καπέλα…

  244. mitsos said

    Γεια σου Λου
    Μπα ; Για λίγο φόρεσα κάπου στο Γυμνάσιο ( Γ ή Δ ). Είχα ένα ψαράδικο ( ελληνιστί fisherman cap ) γιατί υποτίθεται ότι τέτοιο φόραγε ο Λένιν ( στα φλατ ανήκει κι αυτό όπως και του Μάο αλλά όχι του Φιντέλ ). Μου έκαναν πολύ πλάκα όμως και το παράτησα.
    Εκτοτε μόνο κάνενα ψάθινο όταν πάω στον κήπο ή στην παραλία

  245. mitsos said

    α καππέλλα εννοείς … μουσική ;
    ή αυτολεξί «όπως στο παρεκκλήσι»

  246. loukretia50 said

    από το παρεκκλήσι το θυμήθηκα! Εννοούσα μουσική βέβαια!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: