Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Υπάρχει λέξη «απεύθυνση»;

Posted by sarant στο 28 Φεβρουαρίου, 2019


Όπως οι άνθρωποι, έτσι κι οι λέξεις μπορεί ξαφνικά, αναπάντεχα, να βρεθούν κάτω από το φως των προβολέων της επικαιρότητας και ν’ αποτελέσουν αντικείμενο γενικής προσοχής.

Αυτό συνέβη προχτές με τη λέξη «απεύθυνση». Τη χρησιμοποίησε, δυο φορές, ο Αλέξης Τσίπρας, σε τηλεοπτικές δηλώσεις, σε σχέση με την πρόσκληση που αποφάσισε να απευθύνει ο ΣΥΡΙΖΑ στις προοδευτικές δυναμεις. Η λέξη φαίνεται πως ξένισε κάποιους, οι οποίοι εξέφρασαν, άλλοι καλοπροαίρετα κι άλλοι όχι, την απορία τους.

Κι έτσι βρήκαμε θέμα για το σημερινό μας άρθρο -κάτι άλλο είχα σκοπό να γράψω, αλλά με ρώτησαν απ’ το πρωί κάμποσοι φίλοι και γνωστοί αν υπάρχει η λέξη «απεύθυνση», οπότε κατάλαβα πως έπρεπε να γράψω κατι.

Ή μάλλον, δεν θα το γράψω κυρίως εγώ: θα αντιγράψω δυο ωραιότατα σεντόνια από τη Λεξιλογία που ανιχνεύουν εξαιρετικά την ιστορία της λέξης, κι εγώ θα κάνω μερικά γενικότερα σχόλια.

Το ερώτημα «Υπάρχει η λέξη Χ;» διατυπώνεται συχνά σε διαδικτυακές συζητήσεις. Νιώθει κανείς τον πειρασμό να πει ότι πρόκειται για ένα «μη ερώτημα» ή έστω για ένα ερώτημα που απαντιέται με το που τίθεται. Ωστόσο, καλό είναι να αντισταθούμε στον πειρασμό: δεν είναι τόσο απλά τα πράγματα και δεν θα συμφωνήσω με την άποψη «ο εντοπισμός και μόνο μιας λέξης αποδείχνει την ύπαρξή της», που τη θεωρώ ελαφρώς αγοραία. Για παράδειγμα, δεν υπάρχει η λέξη «λαντάμι» κι ας την έχω χρησιμοποιήσει (σαν παράδειγμα ανύπαρκτης λέξης). Δεν υπάρχει ούτε η λέξη «σαβίνι» κι ας την έχει χρησιμοποιήσει ο αγαπημένος μου Ν. Λαπαθιώτης στο διάσημο υπερλεξιστικό (αβάν λα λετρ) σονέτο του «Βάο γάο δάο»:

Ζινώντας αποβίδονο σαβίνι
κι απονιβώντας ερομιδαλιό,
κουμάνισα το βίρο τού λαβίνι
με σάβαλο γιδένι τού θαλιό.

Πέρα από παρόμοιες πεποιημένες λέξεις, υπάρχουν και οι ευκαιριακοί σχηματισμοί. Υπάρχει λέξη «ατσιγαροποίηση»; Θα πείτε όχι, και πράγματι η λέξη δεν γκουγκλίζεται [«τώρα γκουγκλίζεται!» ακούγεται μια μεταλλική φωνή από ψηλά]. Μπορεί όμως να τη χρησιμοποιήσει κάποιος σε ένδειξη διαμαρτυρίας που τον μποδίζουν να καπνίζει. Υπάρχει λέξη «αγνωριστοποίηση»; Πριν βιαστείτε να πείτε επίσης «όχι», να σας πω ότι αυτή γκουγκλίζεται (λίγο) και λεγόταν πολύ πριν από 90 χρόνια. Είχε κερδίσει ο Βενιζέλος τις εκλογές με το σύνθημα να κάνει την Ελλάδα αγνώριστη. Και στη συνέχεια, όποτε η αντιπολίτευση κατάγγελνε διάφορα σκάνδαλα και κακώς κείμενα, έλεγε «ένα ακόμη δείγμα αγνωριστοποιήσεως της χώρας».

Φυσικά, τις λέξεις αυτές δεν θα τις συμπεριλάβει κανένα λεξικό, διότι τα λεξικά δεν είναι «θησαυροί» να καταγράφουν ό,τι λέγεται έστω και άπαξ -και δεν θα μπορούσαν άλλωστε. Τέτοιες λέξεις, που έχουν μηδενικές ή ελάχιστες ανευρέσεις σε σώματα κειμένων και που δεν καταγράφονται σε λεξικα αλλά ούτε και σε γλωσσάρια, ακόμα κι αν είναι κανονικά σχηματισμένες, μπορούμε να τις χαρακτηρίσουμε «πρακτικά ανύπαρκτες».

Συνήθως όμως το ερώτημα «υπάρχει η λέξη τάδε;» διατυπώνεται για νεολογισμούς που δεν τους εχουμε συναντήσει ξανά, αλλά που -στατιστικά να το δούμε- έχουν αρκετά μεγάλη διάδοση. Ακόμα πιο ενδιαφέρον είναι ότι την κατηγορηματική διαβεβαίωση ότι «η τάδε λέξη δεν υπάρχει» τη διατυπώνει κάποιος όχι επειδή έχει κάνει έρευνα στα σώματα κειμένων και έχει βρει μηδενικές ή ελάχιστες ανευρέσεις της, αλλά επειδή, απλούστατα, δεν του αρέσει η λέξη!

Το έχουμε δει πολλές φορές αυτό. Άλλος λέει ότι δεν υπάρχει η λέξη «δημοφιλία», άλλος ότι δεν υπάρχει το «διακύβευμα», άλλος επιμένει πως δεν υπάρχει η λέξη «γενόσημα» ενώ, πολύ πρόσφατα και πολύ χαρακτηριστικά, ένα σωρό σεξιστές ανέβηκαν στα κάγκελα ωρυόμενοι πως δεν υπάρχει λέξη «γυναικοκτονία».

Στην πραγματικότητα, όταν μια λέξη καταγράφεται σε έγκυρο λεξικό, δεν δικαιούται κανεις να τη θεωρεί ούτε ανύπαρκτη ούτε αδόκιμη. Το ίδιο συμβαίνει κι όταν η λέξη έχει ικανές ανευρέσεις στα σώματα κειμένων -διότι μπορεί ένας όρος να είναι σχετικά καινούργιος και να μην έχει προλάβει να αποθησαυριστεί στα λεξικά ή μπορεί να ανήκει σε ειδική ορολογία οπότε ενδέχεται να μην έχει θέση σε γενικά λεξικά.

Απ’ αυτή την άποψη, η απεύθυνση έχει εντάξει τα χαρτιά της. Καταγράφεται στα καινούργια λεξικά μας, όπως επιμελώς κατέγραψε ο Νίκος Λίγγρης προχτές στη Λεξιλογία:

Λεξικό της Ακαδημίας

απεύθυνση ουσ. (θηλ.) (απαιτ. λεξιλόγ.) 1. ενέργεια που στοχεύει στην κινητοποίηση του ενδιαφέροντος και τη δραστηριοποίηση ομάδων ή των αρμοδίων: δημόσια/ευρεία/κοινωνική/μονομερής/πολιτική/συστηματική ~. στους/(σπανιότ.) προς τους τοπικούς φορείς. Η μαζική ~ της τηλεόρασης (στο ευρύ κοινό). Μήνυμα ειρήνης διεθνούς ~ης. Πρωτοβουλίες και ~ύνσεις. Βλ. απήχηση. 2. εκφορά λόγου με συγκεκριμένο αποδέκτη. Πβ. προσφώνηση. [< μτγν. απεύθυνσις ‘διευθέτηση’, γαλλ. adressage]

ΜΗΛΝΕΓ-Πατάκης

απεύθυνση και <λόγ.> απεύθυνσις, η (ουσ.).

1) (+γεν.πράγμ. και πρόθ. σε, προς {+αιτ.προσ.})
Το να στείλει κάποιος γραπτό ή προφορικό μήνυμα σε κπν, συνήθως επισήμως, με σκοπό να διατυπώσει απόψεις, να υποβάλει αιτήματα ή να θέσει ερωτήματα, να προτρέψει, να κάνει προτάσεις, να εξηγήσει κτ, να εκφράσει τα συναισθήματά του κτλ.
Χρήσεις:
απεύθυνση ερωτημάτων από το κοινό προς τους ομιλητές | η απεύθυνση διαγγέλματος από τον πρωθυπουργό προς τον ελληνικό λαό | απεύθυνση έκκλησης προς τις αρχές | απεύθυνση πρόσκλησης συμμετοχής στο σωματείο εργαζομένων

2) (+γεν.προσ. και πρόθ. σε, προς {+αιτ.})
Το να έλθει κάποιος σε επικοινωνία με κπν ή να στραφεί σε κπν, προφορικά ή γραπτά, συνήθως για μια πληροφορία, για τη διατύπωση ερωτημάτων ή απόψεων, για την υποβολή αιτήματος, για βοήθεια, για κάποια συναλλαγή, για κάποια δήλωσή του κτλ.
Χρήσεις:
απεύθυνση του προέδρου προς τα μέλη του κόμματος | η απεύθυνση των κομμάτων στους ψηφοφόρους | απεύθυνση εκπαιδευτικών σε παιδιά νηπιακής ηλικίας
«Κείμενο απεύθυνσης στις συνελεύσεις γειτονιάς» (διαδίκτυο)
«Απεύθυνση της Λαϊκής Συνέλευσης σε τοπικά μαγαζιά για την κάλυψη αναγκών» (διαδίκτυο)

3)
(κατ’ επέκτ.)
Η αποστολή ενός μηνύματος κυρίως με τρόπους και ενέργειες πέραν της γλωσσικής επικοινωνίας
Χρήσεις :
«Αριστερή ψήφος διπλής απεύθυνσης» (στο διαδίκτυο, τίτλος άρθρου του Γ. Ρούση, «topontiki.gr»)
«Πρόκειται λοιπόν κυρίως για κρίση κοινωνικής απεύθυνσης και πολιτικού προσανατολισμού του ΠΑΣΟΚ, η οποία είχε αποτέλεσμα να “χάσει την ψυχή του” και μαζί της το 1/5 της εκλογικής του δύναμης μετά το 1993» (διαδίκτυο)

[ΕΤΥΜ σημασ. δάν.: < ελνστ. ἀπεύθυνσις ‘προσαρμογή, διευθέτηση’ με προσαρμ. στη δημοτική < γαλλ. adressage].

Βλέπετε πως η απεύθυνση έχει περγαμηνές ελληνιστικές, αν και βέβαια με άλλη σημασία αφού τότε σήμαινε «διευθέτηση» ή και «ίσιωμα». Θα δούμε όμως πως έχει μπει στη γλώσσα μας όχι πριν από 1-2 δεκαετίες, αλλά αρκετά παλιότερα.

Πάλι από τη Λεξιλογία, αντιγράφω εκτενέστατη λεξικογραφική έρευνα του Ζάζουλα, που δείχνει πως η λέξη έχει μπει στη γλώσσα, σποραδικά βέβαια, από το σωτήριον έτος 1900:

Επειδή διαπίστωσα και αλλού μια αδικαιολόγητη αλλεργία απέναντι στην απεύθυνση, ας καταγράψω και εδώ κάποια ευρήματα που δείχνουν ότι, με ακριβώς τη σημερινή σημασία της, καθόλου νεολογισμός δεν είναι η απεύθυνση και δηλώνει το προφανές: “η ενέργεια και/ή το αποτέλεσμα του απευθύνω / απευθύνομαι (με τη σημερινή σημασία των ρημάτων αυτών)”.

  1. 1900, δικαστ. εφημ. Θέμις, σελ. 660, ευρετήριο νομολογίας: «απεύθυνσις κατά δανειστού και οφειλέτου»
  2. 16/02/1905, εφημ. Σκριπ, σελ. 1: «Πολυάριθμος ομάς εκ των μελών της κοινότητος, συνέταξεν αναφοράν προς τον Τσάρον, διά της οποίας λέγει ότι αι αιματηραί τραγωδίαι της Πετρουπόλεως, της Άπω Ανατολής και του Κρεμλίνου καταδεικνύουσιν ότι αι παρούσαι της χώρας συνθήκαι είνε ανώμαλοι και ότι πρέπει να ζητηθή νέον της καταστάσεως φάρμακον, και ως τοιούτον η απεύθυνσις αύτη προτείνει την κλήσιν των αντιπροσώπων της ρωσσικής κοινωνίας, όπως διευθετήσουν τα πράγματα κατά τρόπον τοιούτον, ώστε να μη επαναληφθώσιν εις το μέλλον παρόμοια γεγονότα.»
  3. 1923, δικαστ. εφημ. Θέμις, σελ. 18, ευρετήριο νομολογίας: «απεύθυνσις κατά προσεπικληθέντος και παρεμβάντος»
  4. 1923, Εφημερίς της Ελληνικής και Γαλλικής Νομολογίας, σελ. 323, ευρετήριο νομολογίας: «μη απεύθυνσις εφέσεως κατά πάντων διαδίκων»
  5. 1953, Η κυρωτική λειτουργία του Δικαίου ως προφύλαξις / Κωνσταντίνος Δεσποτόπουλος, σελ. 202: «Έπειτα, επί ωρισμένων ιδία ποινών, είναι απαραίτητον, εφ’ όσον είναι δυνατόν, κατά την στιγμήν ή, κυρίως, κατά την διάρκειαν της εκτελέσεως αυτών, να μη συμβαίνη, ώστε να γεννώνται, λόγω των εν γένει συνθηκών αυτής, εις τον διά της ποινής πληττόμενον τοιαύται ψυχικαί συνέπειαι —π.χ. αγανάκτησις, μίσος, αορίστου μάλιστα απευθύνσεως—, οίαι μοιραίως επιφέρουν ολικήν ή μερικήν εξουδετέρωσιν του εκ της εκτελέσεως της ποινής προσδοκωμένου ψυχολογικού προς —ειδικήν— πρόληψιν εξαναγκασμού.»
  6. 14/12/1963, πρόταση του Προϊσταμένου της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Θεσσαλονίκης κ. Στυλ. Μπούτη για την υπόθεση των αιματηρών επεισοδίων της 22ας Μαΐου: «[…] και επήλθεν ο θάνατος του ειρημένου παθόντος τας πρωινάς ώρας της 27ης Μαΐου 1963, ούτως από κοινού, καθ’ α προερρέθη, μετά των συγκατηγορουμένων του Εμμανουήλ Καπελώνη, Ξενοφώντος Γιοσμά και άλλων αγνώστων μέχρι στιγμής τη ανακρίσει συνενόχων του διά κοινής προσπαθείας, αλλά και κατ’ ιδίαν έκαστος εκ προθέσεως προεκάλεσαν εις τους ανωτέρω δράστας (φυσικούς αυτουργούς) διά συμβουλών, πειθούς, φορτικότητος, παροχής και υποσχέσεως δώρων, εκφράσεως επιθυμίας και δι’ απευθύνσεως της προσταγής προς τον οδηγόν του θανατηφόρου τρικύκλου Σπυρίδωνα Κοτζαμάνην επί λέξεσι “βάλε εμπρός, τι κάθεσε, έρχονται”, εν τη εννοία της υποδείξεως προς εκκίνησιν του τρικύκλου διά την πρόσπτωσίν του κατά του διερχομένου παθόντος Γρηγορίου Λαμπράκη, […].»
  7. 29/12/1964, διατακτικό του βουλεύματος του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών Θεσσαλονίκης για τα γεγονότα της 22ας Μαΐου 1963: «Από της ενάρξεως των ομιλιών τούτων […] ήρξαντο και αι, εις μεγαλυτέραν έκτασιν, αποδοκιμασίαι των εκτός του μεγάρου και εις τα πέριξ πεζοδρόμια συγκεντρωθέντων αντιφρονούντων διά της απευθύνσεως ύβρεων, συνθημάτων και απειλών κατά των εντός της αιθούσης συγκεντρωμένων […].»
  8. 24/05/1972, αποφάσεις 2337/1972 και 2338/1972 Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών: «Η δ’ έννοια του “διαδίκου” εν αυτή λαμβάνεται ουχί μόνον βάσει του τυπικού κριτηρίου, ήτοι της κατ’ αυτού απευθύνσεως της αιτήσεως, αλλά βάσει της αυθορμήτου ή μετά κλήσιν προσελεύσεώς του εις την αναφερομένην εις αυτόν δίκην […].»
  9. 1973, Αναμνηστικός τόμος καθηγητού Εμμ. Μιχελάκη (Ένωση Ελλήνων Δικονομολόγων), σελ. 508: «Ζήτημα γεννάται εάν είναι απαραίτητος η απεύθυνσις της αιτήσεως ή τουλάχιστον η επίδοσης αύτης μετά κλήσεως προς συζήτησιν προς τους αναγγελθέντας νομίμως και εμπροθέσμως δανειστάς.»
  10. 1999, Νομικά ζητήματα θρησκευτικής ετερότητας στην Ελλάδα / επιμ. Δημήτρης Χριστόπουλος (Κριτική), σελ. 147: «[…] η ΟΕΕ επιχειρεί να ενισχύσει τον ιδεολογικό της ρόλο με έντονη έκφραση εθνικιστικών τάσεων και με απόπειρες για κοινωνική παρέμβαση, δηλ. για μαζική απεύθυνση στους πολίτες, στους οποίους παρέχει ιδεολογικές υπηρεσίες, επιχειρώντας να δείξει […].»
  11. 31/10-01/11/2003, Ευαγγελικά 1901 – Ορεστειακά 1903: νεωτερικές πιέσεις και κοινωνικές αντιστάσεις / επιμ. Ουρανία Καϊάφα (Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας — Σχολή Μωραΐτη), σελ. 140: «Π.χ., η Κλυταιμνήστρα σαφώς μπαίνει μέσα για το φόνο, μετά την απεύθυνσή της στην Κασσάνδρα, αλλά πουθενά δεν δηλώνεται αυτό στο χειρόγραφο.»
  12. 2007, Ιστορία της Ελλάδας του 20ού αιώνα : Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, Κατοχή, Αντίσταση 1940-1945 / επιμ. Χρήστος Χατζηιωσήφ, Προκόπης Παπαστράτης (Βιβλιόραμα), σελ. 48: «Η κοινωνική τους απεύθυνση και το πολιτικό στελεχικό τους δυναμικό συγκροτούνταν κυρίως από νέους διανοουμένους, πολιτευτές και φοιτητές αλλά και μικρούς επιχειρηματίες. Κοινό χαρακτηριστικό όλων η ιδεολογική ασάφεια, η απουσία οργανωτικών δομών, η συσπείρωση γύρω από κάποια έντυπα, που εκθείαζαν ενέργειες δολιοφθοράς οι οποίες συνήθως δεν γίνονταν, ή προγράμματα με χαρακτηριστικό τη γενικόλογη πολυσυλλεκτική απεύθυνση.»
  13. 2006, Παλαμάς, Καρυωτάκης, Σεφέρης, Ελύτης : Η διαρκής ανεπάρκεια της ποίησης / Έλλη Φιλοκύπρου (Ελληνικά Γράμματα), σελ. 120: «Μια αιτία του περιορισμού της ανιχνεύεται ίσως στο ερώτημα στο οποίο οδηγείται η απεύθυνση του ομιλητή προς την ψυχή του: “μάταιη ψυχή, στο πέλαγο, στο αγέρι τί θα πεις;/ ω, τί θα πεις, στενή καρδιά, στη χλωμή δύση αγνάντια;” Τα όσα θα καλούνταν να πει η ψυχή αφορούν μάλλον έναν απολογισμό, τον οποίο δεν μπορεί να κάνει.»
  14. 2004, περιοδ. Ελληνικά, τόμος 54, τεύχος 2ο (Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών), Διακειμενικά και ανθρωπολογικά στοιχεία στην Ευγένα του Θεόδωρου Μοντσελέζε / Γιώργος Πεφάνης, σελ. 295: «Στις συνήθεις εισαγωγικές προσφωνήσεις των νεκρών αντιστοιχεί η εισαγωγική για το δεύτερο μέρος προσφώνηση στον εαυτό, με την τριπλή παρουσία του συναισθηματικά φορτισμένου “Οϊμένα” (στ. 653, 655). Η καταληκτική προσφώνηση γίνεται έμμεσα με την απεύθυνση προς τον Χάρο (στ. 759-760). Οι δύο αυτές προσφωνήσεις πλαισιώνουν το κυρίως αφηγηματικό τμήμα του θρήνου, έτσι ώστε να ισχύει και εδώ η τυπική τριαδική δομή: εισαγωγική προσφώνηση – κύριο αφηγηματικό τμήμα – καταληκτική προσαγόρευση.»
  15. 2005, Γιώργος Λίκος: μια παρουσίαση / ανθολ.-επιμ. Χρήστος Δανιήλ (Γαβριηλίδης), σελ. 26: «Κάποια άλλα σημεία που αποτελούν χαρακτηριστικά του έργου του Λίκου και που, αν και εντοπίζονται και στο έργο των υπολοίπων μεταπολεμικών ποιητών, λαμβάνουν ιδιαίτερη ανάπτυξη και συντελούν στη διαμόρφωση της προσωπικής του ποιητικής είναι α) η εμφάνιση του ιστορικοκοινωνικού πλαισίου, β) ο εξομολογητικός τόνος και η απεύθυνση στο δεύτερο πρόσωπο και γ) η ιδιαίτερη και έντονη εικονοπλαστική του ικανότητα.»
  16. 2008, Five seasons of the Russian avant-garde (Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης — Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης), σελ. 170: «Περιορίζοντας τη χρωματική του κλίμακα στα καθαρά χρώματα —κόκκινο, λευκό και μαύρο— ανέδειξε τη βασική κονστρουκτιβιστική παλέτα της επαναστατικής τέχνης, εγκαινιάζοντας μία νέα πολιτισμική παράδοση με εξαιρετική διεισδυτικότητα και ανθεκτικότητα καθώς εξασφάλιζε μέσω της λιτής μορφολογίας την άμεση απεύθυνση και ερμηνεία του εκπεμπόμενου μηνύματος.»
  17. 2007, Στέφανος: τιμητική προσφορά στον Βάλτερ Πούχνερ / επιμ. Ιωσήφ Βιβιλάκης (Ergo), σελ. 991: «Εάν ένας δραματικός διάλογος, για να είναι καλός, πρέπει να χαρακτηρίζεται από οικονομία των μέσων (των διατυπώσεων, των περιγραφών, των αφηγήσεων ή των απευθύνσεων), ο περιεκτικός στοχασμός ανάγει μοιραία αυτήν την οικονομία σε απόλυτη αρχή. Μας το δείχνουν ο Δάσκαλος στο Παραμύθι χωρίς όνομα (σ. 87): “Οι ήρωες κι οι μάρτυρες θένε ιδέες για να γεννηθούνε…”, η Κλυταιμνήστρα στο Γράμμα στον Ορέστη (σ. 27): “Εμάς τις γυναίκες μας αφήνουν να διαλέγουμε μόνο το νυφικό μας, […]”.»
  18. Και από τον Εθνικό Θησαυρό της Ελληνικής Γλώσσας (ΕΘΕΓ) του Ινστιτούτου Επεξεργασίας του Λόγου (ΙΕΛ):
    1. Γιατί τόσο η επιθυμία-μου όσο και ο φόβος-μου έχουνε συγκεκριμένη κατεύθυνση και απεύθυνση.
    2. Εδώ, τα πράγματα είναι πολύ πιο κοινωνικά, η απεύθυνση συλλογική, η μνήμη παρούσα και οι συμπεριφορές συνειδητές στον ιστορικό και τον παρόντα χρόνο, με διαδικασίες πολύ πιο άμεσες, αφού το έργο το δημιουργεί ο καλλιτέχνης στη συγκεκριμένη στιγμή, αλλά θα μπορούσε να το είχε δημιουργήσει και ένας ολόκληρος λαός που λειτουργεί κάτω από κοινούς τρόπους στην ψυχαγωγία.
    3. Επομένως, με το δεδομένο ότι δεν έχει υποχρέωση ο Βουλευτής να προσέλθει στην προκαταρκτική εξέταση, η μόνη ασφαλιστική δικλίδα της σοβαρής απεύθυνσης μιας αίτησης προς τη Βουλή είναι η ρύθμιση η οποία γίνεται, ότι δηλαδή ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου απευθύνεται στη Βουλή και ζητεί να δοθεί η άδεια για την ποινική δίωξη.

Σε μια προηγούμενη συζήτηση στη Λεξιλογία, το 2011, γινόταν λόγος για την απόδοση του αγγλικού όρου outreach, στη φράση I have been broadening my outreach, και τότε πρότεινα, όχι πολύ θαρρετά είναι η αλήθεια, τον όρο «απεύθυνση» («Λέγεται πάντως τα τελευταία χρόνια και η απεύθυνση», είπα -διότι τον όρο τον χρησιμοποιούσα ήδη κάμποσα χρόνια ακριβώς για να αποδίδω το outreach) και διαπίστωσα  πως δεν τον είχαν όλοι συναντήσει -τότε. Σήμερα, η απεύθυνση είναι πιστεύω γνωστή σε ευρύτερο κοινό -σα να λέμε, διευρύνθηκε η απεύθυνσή της.

Οπότε, για ν’ ανακεφαλαιώσω, η λέξη «απεύθυνση» υπάρχει, αν και εγώ δεν θα έλεγα «αποφάσισε την απεύθυνση ενός πλατιού καλέσματος» διότι αποφεύγω τις ονοματικές φράσεις. Πολύ προτιμότερες βρίσκω τις ρηματικές φράσεις, «αποφάσισε ν’ απευθύνει πλατύ κάλεσμα». Αλλά η πλατιά απεύθυνση (ή έστω ευρεία απεύθυνση αν θέλουμε λογιότερο ύφος) σαφώς και στέκει και μπορεί να την έχω χρησιμοποιήσει κι εγώ μεταφράζοντας κάπου το wide outreach.

Και το περίεργο είναι πως εκείνοι που διαμαρτύρονται για κακόζηλους νεολογισμούς όταν διαβάζουν πότε τη δημοφιλία, πότε το διακύβευμα, πότε τη γυναικοκτονία και πότε την απεύθυνση, συχνά είναι οι ίδιοι που θρηνούν για τη λεξιπενία που μαστίζει την εποχή μας και ιδίως τη νεολαία. Δεν είναι κάπως αντιφατικό αυτό;

 

177 Σχόλια to “Υπάρχει λέξη «απεύθυνση»;”

  1. Μπούφος said

    Καλημέρα σε όλους. Μια κυρία χτες στο πεντικιούρ, μου είπε ότι φάνηκε πρόβλημα με το απευθισμένο της και δεν πολυκατάλαβα τι ενοούσε. Βρίσκεται σχέση με την απεύθυνση;

  2. Πέπε said

    Καλημέρα.

    Όπως είχα ξανασχολιάσει όταν προέκυψε η ίδια συζήτηση σε αναρτηση με άλλο θέμα, τη λέξη «απεύθυνση» τη χρησιμοποιούν οι άνθρωποι της σκηνής (μουσικοί, ηθοποιοί) -δεν ξέρω πόσο γενικευμένα- με μια πολύ συγκεκριμένη έννοια που δε νομίζω ότι λέγεται αλλιώς: εννοούν το να απευθύνεσαι στο κοινό σου την ώρα που παίζεις, να μην παίζεις κλεισμένος στον εαυτό σου ή στην ομάδα.

    Όταν το πρωτοάκουσα ξίνισα, αλλά αφού το είχα ακούσει 2-3 φορές, όταν ήρθε η ώρα να πω κι εγώ το ίδιο, διαπίστωσα ότι δεν είχα καλύτερη λέξη!

  3. Πάνος με πεζά said

    Να μια ωραία λέξη ! Καλημέρα !

  4. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    2 Και νομίζω ότι αυτή η ειδική σημασία δεν καταγράφεται στο εκτενές κατά τα άλλα λήμμα του ΜΗΛΝΕΓ

  5. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Ὅταν ἤμουν φαντάρος στὴ Θεσσαλονίκη γνωρίστηκα μὲ κάτι μακρινὲς ξαδέλφες ἀπὸ τὸ σόι τῆς μητέρας μου, οἱ ὁποῖες χρησιμοποιοῦσαν κατὰ κόρον τὴ λέξη «ἀναρώτηση, ἀναρωτήσεις». Δὲν τὴν εἶχα ξανακούσει κι οὔτε τὴν ἔχω ἀκούσει ἔκτοτε παρὰ μόνο ἂν συναντηθῶ μαζί τους. Μοῦ ἄρεσε πάντως σὰ λέξη καὶ καμιὰ φορὰ τὴ λέω

  6. ΓιώργοςΜ said

    Καλημέρα!
    Δεν υπάρχει μόνο η απεύθυνση, αλλά και το απευθυσμένο (αηδιαστικό πρωί-πρωί μεν, ιατρικός όρος δε).

  7. Πάνος με πεζά said

    @ 5 : «Για να έχουμε ένα καλό ρώτημα», λέγανε παλιότερα. αλλά φυσικά ήταν απλοποίηση από το ερώτημα. Μάλιστα το χρησιμοποίησε και ο Σικελιανός το 1909 ως τίτλο ποιήματος.

  8. Γιάννης Κουβάτσος said

    Μια χαρά λέξεις είναι αυτές. Πλουτίζουν το λεξιλόγιο, προσφέρουν πρακτικές λύσεις και, σε τελευταία ανάλυση, σχηματίζονται ομαλά.

  9. Παναγιώτης Κ. said

    @Sarant.
    Οπότε, για ν’ ανακεφαλαιώσω, η λέξη «απεύθυνση» υπάρχει, αν και εγώ δεν θα έλεγα «αποφάσισε την απεύθυνση ενός πλατιού καλέσματος» διότι αποφεύγω τις ρηματικές φράσεις. Πολύ προτιμότερες βρίσκω τις ονοματικές φράσεις, «αποφάσισε ν’ απευθύνει πλατύ κάλεσμα».

    Δηλαδή η πρώτη όπου αντί για ρήμα χρησιμοποιείται όνομα λέγεται ρηματική και η δεύτερη ονοματική ή μήπως το αντίθετο;

    Είναι και δική μου άποψη ότι το ρήμα έχει μεγαλύτερη εκφραστική δύναμη από το όνομα.
    Έχω θαυμάσει κείμενα του Βάρναλη όπου τηρείται αυτός ο κανόνας.

  10. Παναγιώτης Κ. said

    Τι καλά που ήμασταν πριν ένα περίπου μήνα όπου τα πράγματα κυλούσαν ομαλά;
    Τώρα πρέπει να συμβιβαστούμε με τα νέα χούγια της WP. 🙂
    Έγραφες τότε λοιπόν ένα σχόλιο και δημοσιευόταν αμέσως. Τώρα πρέπει να έχουμε υπομονή!

  11. Καλημέρα

    Το γράφω πριν το ξεχάσω (χαχαχ)

    Εχε στην τσέπη σου λεφτά
    και την καρδιά σου κρύα
    την άι πί σου μυστική
    Ιατρού δεν έχεις χρεία !!!

  12. nikiplos said

    Περί απεύθυνσης… Την έχω χρησιμοποιήσει κι εγώ σε φιλική συζήτηση και σκωπτικά υπήρξε αναφορά στο γνωστό απευθυσμένο, ο οποίος μάλιστα ανάφέρθηκε ως «ο απευθυσμένος», όπου σήμερα είδα πως είναι ουδέτερο και ολίγον χάρηκα εκδικητικά… έστω κι αν ήταν κάτι σαν το esprit de l’escalier.

    Σαφώς όμως ξενίζει όπως και να το κάνουμε…

  13. Πάνος με πεζά said

    @ 9 : Ε, δε χρησιμοποιείται και σε κάθε περίπτωση ! Μπορείς όμως κάλλιστα να πεις «άλλη η απεύθυνση του ενός καλλιτέχνη, άλλη του άλλου» · έτσι, το ψιλοκουλτουριάζεις αντί να; πεις το κοινό «σε άλλους απευθύνεται», αποφεύγεις όμως και το «target group»… 🙂

  14. sarant said

    9 Νομίζω ότι και σε δοκιμιακό λόγο μπορούμε να χρησιμοποιούμε περισσότερο τις ρηματικές φράσεις. Εγώ τουλάχιστον το ακολουθώ αυτό.

  15. Θρασύμαχος said

    «προξένευσε» https://www.iefimerida.gr/news/482089/i-tzeni-mpalatsinoy-apokalypse-pos-proxeneyse-tin-menegaki-me-ton-maki-kai-ena-akomi , «της Άλκηστις» https://www.iefimerida.gr/news/482083/h-pio-petyhimeni-apokriatiki-metamfiesi-einai-tis-alkistis-protopsalti-agnoristi-prin

  16. Jimakos said

    Ειδικά με το συγκεκριμένο παράδειγμα (την απεύθυνση, δηλαδή) μου κάνει εντύπωση η όποια ένσταση. Ακόμα και να μην υπήρχε σαν λέξη, τι το άσχημο ή αδόκιμο έχει? Μια χαρά κατανοητή είναι, μια χαρά ομαλό σχηματισμό έχει. Πως γίνεται να μην σου αρέσει μια λέξη? (οκ, γίνεται, ρητορικό είναι το ερώτημα πιο πολύ 😛 )

  17. loukretia50 said

    Kαλημέρα! – θα τη λέγατε απεύθυνση στο κοινό?

    Αν έχεις κρύα την καρδιά
    Και μυστική διεύθυνση
    Ψάξε να βρεις τον κουβαρντά
    Και κάνε του απεύθυνση

  18. Γιάννης Κουβάτσος said

    Προβληματισμός του 2009 για την απεύθυνση:
    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=http://ethnologic.blogspot.com/2009/12/6_17.html%3Fm%3D1&ved=2ahUKEwiRrKzTid7gAhWQ26QKHblTCkMQFjADegQIAxAB&usg=AOvVaw3T_y3oQ0UO7A74mK5tmi6m&cshid=1551344975359

  19. Pedis said

    Αφού υπάρχει διεύθυνση και κατεύθυνση γιατί να μην υπάρχει και απεύθυνση;

    Είναι που δεν εμπνέουν εμπιστοσύνη τα ελληνικά του Τσίπρα … για να το είχε πει ο Ανδρέας όταν απευθυνόταν στις λοιπές δημοκρατικές προοδευτικές δυνάμεις καλλιωρα …

  20. sarant said

    15 Σε λίγο θα δούμε και μάγκευσε, γρουσούζευσε, ζήλευσε…

  21. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    15/20 Αφού το ξέρετε πως το -ψ- είναι χυδαίο, σε κοτζάμ ονοματοδοσία κακοκαιρίας το παραλείψανε 🙂

  22. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    21 Ωχ, συγνώμη για τη χυδαιολογία: το παραλείφσανε 🙂

  23. Πόσα χρόνια κάναμε να δεχτούμε τον πάροχο -αν τον έχουν δεχτεί κι όλοι…

  24. Alexis said

    #15: Δεν βλέπω πουθενά «προξένευσε» μπορεί να το διόρθωσαν…

    Έλα Χριστέ και Παναγιά! Τσικνοπέμπτη σήμερα και ασχολούμαστε με την απεύθυνση; Αντί να βάλουμε κανένα σκαμπρόζικο;
    Πάει, χάλασε ο κόσμος… 😛

  25. Θρασύμαχος said

    #24α: πράγματι το διόρθωσαν, κάποιος εκεί μέσα μας διαβάζει

  26. sarant said

    22 🙂

    23 Πέστο ψέματα!

    24 Είναι που εγώ δεν θα τσικνίσω απόψε γιατί έχω ταξίδι, οπότε…. κανείς να μην τσικνίσει 🙂

    24-25 Άλλο πάλι και τούτο!

  27. ΓιώργοςΜ said

    26γ Πιστεύω πως οι εγχώριες εταιρείες οφείλουν να σερβίρουν σουβλάκια (τουλάχιστον) στα σημερινά γεύματα. Αν πάλι χρησιμοποιείς εταιρείες των… απίστων, πληρώνεις το τίμημα! 😛

  28. Πουλ-πουλ said

    23

    Καλά ο πάροχος, ο παραχωρησιούχος τι σου λέει;

  29. spiridione said

    «Είναι η απεύθυνση ενός αγραμμάτου προς εγγράμματους» είπε σχολιάζοντας το κάλεσμα του πρωθυπουργού για πλατύ προοδευτικό μέτωπο.
    https://www.news247.gr/politiki/loverdos-oyte-me-sfaires-dialogos-me-ton-syriza.6698020.html

  30. Avonidas said

    Καλημέρα και καλή Τσικνοπέμπτη!

    Έλα Χριστέ και Παναγιά! Τσικνοπέμπτη σήμερα και ασχολούμαστε με την απεύθυνση; Αντί να βάλουμε κανένα σκαμπρόζικο;

    Ωραία, να ρωτήσω τότε εγώ, το απευθυσμένο πώς ετυμολογείται; 🙂

    Είναι που εγώ δεν θα τσικνίσω απόψε γιατί έχω ταξίδι, οπότε…. κανείς να μην τσικνίσει 🙂

    Όχι μόνο θα το τσικνίσω σήμερα, αλλά θα κάνω διπλή τσικνοπέμπτη, μιας και συμπίπτει με την πολωνική Tłusty Czwartek

    Το πρωί γλυκά, το βράδυ σουβλάκια 😀

  31. Georgios Bartzoudis said

    «Όταν μια λέξη καταγράφεται σε έγκυρο λεξικό, δεν δικαιούται κανεις να τη θεωρεί ούτε ανύπαρκτη ούτε αδόκιμη»

    # Ναι, όταν συμφωνούμε (;;) ότι το τάδε είναι έγκυρο λεξικό και το άλλο δεν είναι. Μέχρι τότε δικαιούνται, άλλοτε οι μεν και άλλοτε οι …δεν, να θεωρούν κάποιες λέξεις ανύπαρκτες ή αδόκιμες. Μέμνησο Νοικοκύρη το μπαμπινιώτειο Βούλγαρος=(και) Παοκτσής, επειδή έτσι κάποιοι αποκαλούσαν (και αποκαλούν ακόμα) τους οπαδούς του Παοκ. Να γραφεί δηλαδή σήμερα ένα «έγκυρο» (όσο του Μπαμπινιώτη) λεξικό και να λέει Συριζαίος=(και) μειοδότης, επειδή έτσι τους λένε κάποιοι, μετά το ξεπούλημα της μακεδονικής γλώσσας και ταυτότητας!
    Όσο για την …τσίπρεια απεύθυνση, εμένα δεν μου κάθεται στο αυτί (και αυτό βέβαια είναι άσχετο με τον επαίσχυντο τσιπροζαεφισμό!)

  32. sarant said

    30 Επειδή το ορθό έντερο είναι ευθύγραμμο, απευθυσμένο θα πει ευθειασμένο

  33. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα

    ΤσικνοπέΦτη σήμερα! Κανονίστε 🙂

    ΥΓ: 11: Τζι,
    …καὶ ἐξεβιάζοντο οἱ ζητοῦντες τὴν ψυχήν μου, καὶ οἱ ζητοῦντες τὰ κακά μοι ἐλάλησαν ματαιότητας, καὶ δολιότητας ὅλην τὴν ἡμέραν ἐμελέτησαν…

  34. Καλημέρα
    Σε ιατρικά κείμενα συχνή είναι η λέξη «παρασυρση» (από δίκυκλο, ΙΧ). Παρά όμως την εκτεταμένη χρήση, έχω ακούσει, από κάποιας ηλικίας ιατρό είναι αληθεια, ότι δεν υπάρχει η λέξη! Με στόμφο μάλιστα, αρνούνταν την ύπαρξη τέτοιας ελληνικής λέξης! Παράξενο μου φάνηκε, με την έννοια ότι ο σχηματισμός της είναι απολύτως ομαλός, κατά το πρότυπο αποσυρω-αποσυρση. Δεν ξέρω μόνο, αν υπήρχε κάποια επιφύλαξη λόγω του διπλού τύπου παρασύρω – παρασέρνω. Αλλά και πάλι…

  35. sarant said

    34 Υπάρχει και ο εξής μηχανισμός: Θεωρώ ότι είμαι μορφωμένος και ξέρω καλά τα ελληνικά. Παρουσιάζεται μια λέξη που δεν την ξέρω (και που δεν είναι σε ειδική ορολογία ή που είναι στον τομέα μου) οπότε αναστατώνομαι. Μπορεί λοιπόν να θεωρήσω πως η λέξη αυτή θέτει σε αμφιβολία τη γλωσσική μου επάρκεια.

  36. Γιάννης Κουβάτσος said

    29: Προφανώς το κάλεσμα και η συμπόρευση δεν αφορά Λοβέρδους, κακώς, λοιπόν, απαντάει ο εν λόγω κύριος.

  37. Γιάννης Κουβάτσος said

    31: Άσχετοι συσχετισμοί. Το Βούλγαρος=Παοκτσής αποσύρθηκε κατόπιν αντιδράσεων και όχι επειδή ήταν ανύπαρκτο. Στα γήπεδα ακουγόταν κατά κόρον. Κακώς, κάκιστα, αλλά ακουγόταν. Όπως και το βάζελος, το γάβρος, το χανούμι κλπ. Γι’ αυτό το συμπεριέλαβε ο Μπαμπινιώτης. Αν γενικευτεί το μειοδότης για το συριζαίος, και δεν το λένε μόνο κάποιοι φανατικοί πατριδοκάπηλοι, τότε μπορεί και να το συμπεριλάβουν τα λεξικά. Απλά πράγματα.

  38. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Γειά σας κι ἀπὸ μένα.

    Καλὸ τσίκνισμα σὲ ὅσους τσικνίσουν.

    Νικοκύρη, δὲν πειράζει.

    Θὰ συντσικνίσεις μαζί μας μὲ τὴν πρώτη εὐκαιρία.

    Καλὰ νά ᾿μαστε κι ὄρεξη νά ᾿χουμε.

  39. Φώτης said

    Σας παραθέτω ένα ενδιαφέρον άρθρο του ΤΙΜΕ αναφορικά με τη χρήση λέξεων από πρωθυπουργούς. Πιο συγκεκριμένα, το άρθρο αφορά τη χρήση της «απαγορευμένης εκδοχής» της λέξης n-word από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ.

    http://time.com/3930797/obama-maron-interview/

    Η προσωπική μου γνώμη είναι πως ένας πρωθυπουργός ή ένας Πρόεδρος της Δημοκρατίας, μόνο και μόνο λόγω της θέσης τους, έχουν περισσότερα «δικαιώματα» στη χρήση της γλώσσας και στη δημιουργία νεολογισμών από τους υπόλοιπους χρήστες της γλώσσας. Δηλαδή, θέλω να πω, ότι ακόμα και νεολογισμός να ήταν, ακόμα και να ήταν η πρώτη φορά που χρησιμοποιείτο αυτή η λέξη, εφόσον το λέει ο πρωθυπουργός, κάτι θα ξέρει για να το λέει ή κάτι θα θέλει να πει.
    Αυτά βέβαια μιλώντας γενικά διότι ο τωρινός μας πρωθυπουργός έχει ιδιαίτερα χαμηλο μορφωτικό επίπεδο και επομένως θα θα έπρεπε να κάνει περιορισμένη χρήση του δικαιώματος αυτού.
    Στη συγκεκριμένη περίπτωση όμως μπορεί και να έδωσαν στον Τσίπρα τη λέξη επίτηδες αυτοί που του γράφουν τους λόγους ώστε να βγουν οι της αντιπολίτευσης και να πουν ότι δεν ξέρει να μιλά και να ανταπαντήσουν τα τρολ της κυβέρνησης «κοιτάχτε τους άριστους που δεν έχουν λεξικό»

  40. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Μετὰ τὰ ἑορταστικά, ἂς μποῦμε καὶ στὸ θέμα τῆς ἡμέρας.
    Κι ἐμένα μοῦ θύμισε τὸ ἀπευθυσμένο ἡ «ἀπεύθυνση».

    Πάντως, ἀνεξάρτητα μὲ τὸ τί λένε τὰ λεξικά, κι ἐμένα δὲν μοῦ καλοπῆγε στ᾿ αὐτί. Κι ἂς μὴν ἀντιβαίνει στοὺς γραμματικοὺς κανόνες.

    Νομίζω πὼς ἡ γλώσσα εἶναι σὰν τὸ κρασί. Θέλει τὸ χρόνο της. Δυστυχῶς σήμερα φτιάχνεται, σὲ πολὺ μεγάλο ποσοστό, ἀπὸ τὰ ΜΜΑ.

    Γι᾿ αὐτὸ μοιάζει μὲ τὸ κρασὶ ποὺ τὸ πλακώνουν στὰ χημικά.

    Δὲν πίνεται.

    Τοὐλάχιστον ὄχι ἀπὸ τοὺς μερακλῆδες. 🙂

  41. Γιάννης Κουβάτσος said

    40: Προφανώς, Δημήτρη, αυτοί οι νεολογισμοί προσφέρουν λύσεις στην καθημερινή γλώσσα. Δεν έχουν θέση σε ένα λογοτεχνικό κείμενο, ιδίως σε ένα ποίημα.

  42. Κιγκέρι said

    Χτες πρωτοάκουσα τη λέξη και αφού υπάρχουν η διεύθυνση και η κατεύθυνση, δε θεωρώ λάθος την απεύθυνση. Δεν θα τη χρησιμοποιούσα ωστόσο γιατί παραπέμπει στο απευθυσμένο και με τίποτε δεν θα τη συνδύαζα με το επίθετο «ευρεία» μπροστά!

  43. sarant said

    37 Είχα πολλές αμφιβολίες αν ήταν λεξικογραφικά ορθό το λήμμα του Μπαμπινιώτη, αν και τώρα μάλλον το θεωρώ σωστό. Για ποιο λόγο; Γιατί δεν έχει σημασία αν λες Βούλγαρους τους Παοκτζήδες ή τους κομμουνιστές παλιότερα, σημασία έχει αν λέγοντας «ήρθαν κάτι Βούλγαροι να πουλήσουν τσαμπουκά αλλά τους δείραμε» ο άλλος θα καταλάβει Παοκτζήδες. Επειδή μάλλον θα το καταλάβει, το λήμμα στέκει.

    Το αντίστροφο, που λέγανε τότε οι παοκτζήδες, ότι «τότε ο Μπ. στο λήμμα μαλάκας πρέπει να βάλει τη φωτογραφία του αφού όλοι εμείς τον λέμε μαλάκα» είναι σόφισμα διότι αν ακούσεις «ήρθε ένας μαλάκας» δεν θα σκεφτείς συγκεκριμένο άτομο.

  44. Πέπε said

    @31-37:

    Όπως τα λέει ο δάσκαλος, αλλά να προσθέσω το εξής:

    Ο χαρακτηρισμός Βούλγαρος για τους ΠΑΟΚτζήδες προξενεί αντιδράσεις επειδή, πρώτον, λέγεται με μειωτική διάθεση, δεύτερον, σε επίπεδο στενής κυρολεξίας είναι αναληθής αφού δεν είναι Βούλγαροι αλλά Έλληνες.

    Αυτό δε σημαίνει ότι δεν έχει υπάρξει και δεν υπάρχει.

    Υπάρχουν λέξεις που λέγονται αποκλειστικά με μειωτική διάθεση, π.χ. οι βρισιές. Αν κάποιος με πει πούστη θα ενοχληθώ ιδιαίτερα, και αναλόγως της περίστασης μπορεί να βρω διάφορους τρόπους να το εκδηλώσω αυτό, δε θα ισχυριστώ όμως ότι είναι ανύπαρκτη λέξη.

    Είναι λοιπόν σωστό να περιλαμβάνεται στα λεξικά, και εκεί να καταγράφεται ότι κυριολεκτικά μεν σημαίνει ομοφυλόφιλος, ωστόσο λέγεται και σαν βρισιά προς πρόσωπα μη ομοφυλόφιλα.

    ___________

    Πέρα απ’ όλα αυτά, αν κάποιος θεωρεί ότι όλη η εγκυρότητα του λεξικού Μπαμπινιώτη εξαρτάται από το συγκεκριμένο λήμμα, θυμίζω ότι από τη δεύτερη έκδοση και εφεξής το λήμμα απαλείφθηκε, οπότε όλες οι εκδόσεις εκτός από την πρώτη είναι έγκυρες. (Προσωπικά διαφωνώ μεν ότι αυτό αποτελεί κριτήριο, ωστόσο η πρώτη έκδοση είχε και πολλά αντικειμενικά λάθη που στις επόμενες διορθώνονται, οπότε είναι όντως εγκυρότερες.)

  45. ΣΠ said

    Πριν από κάποια χρόνια είχα δει στην τηλεόραση κάποιον αφρικανικής καταγωγής, εμφανώς μορφωμένο, που ζούσε αρκετά χρόνια στην Ελλάδα και μιλούσε καλά ελληνικά. Σε κάποιο σημείο θέλησε να χρησιμοποιήσει το ουσιαστικό του ρήματος «υποφέρω» και μίλησε για «υποφορά» σχηματίζοντάς το προφανώς κατά τα αναφέρω/αναφορά, διαφέρω/διαφορά κλπ. Μου έκανε εντύπωση και θέλησα να βρω αν υπάρχει τέτοια λέξη. Τελικά, υπάρχει αλλά έχει εντελώς άλλη σημασία. Πρόκειται για σχήμα λόγου που απαντάται κυρίως σε δημοτικά τραγούδια.

  46. 39 Να κάνω λίγο τον δικηγόρο του διαβόλου, αφού με τον Τσίπρα δεν είμαι: «Αυτά βέβαια μιλώντας γενικά διότι ο τωρινός μας πρωθυπουργός έχει ιδιαίτερα χαμηλο μορφωτικό επίπεδο». Από πού προκύπτει αυτό; Του δημοτικού; του γυμνασίου; ούτ’ αυτό; Τι σημαίνει χαμηλό;

  47. Γιάννης Ιατρού said

    Μπάμπι (σημερινό): Προχειρότητα και επιπόλαιη προσέγγιση… η κατάργηση των Λατινικών

    Μάλλον γι αυτό και δεν έχουμε πιά την απαιτούμενη κατανόηση για πολλές λέξεις 🙂

  48. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ο Μακρόν το τερμάτισε στην κορεκτίλα. Τι άλλη ανοησία θα σκεφτούνε…
    https://www.mixanitouxronou.gr/giati-o-makron-katargei-tis-lexeis-quot-mama-quot-kai-quot-mpampas-quot-stis-aitiseis-eggrafis-tha-anagrafetai-goneas-1-kai-goneas-2/

  49. Γιάννης Ιατρού said

    Νίκο (26), .. Είναι που εγώ δεν θα τσικνίσω απόψε γιατί έχω ταξίδι, οπότε…. κανείς να μην τσικνίσει ..
    Γιατί; Λες να μην προφτάσεις να δεις από κοντά τις 50 αποχρώσεις του Γκριλ; 🙂

  50. sarant said

    44 τέλος Ούτε καν. Απαλείφθηκε από την πρωτη ανατύπωση.

    45 Θυμάμαι συνάδελφο να λέει «τι κρίμα που δεν έχουμε την υποφορά για ν’ αποδώσουμε το suffering»

    46 Bάσει τίτλων πάντως ο Τσίπρας είναι ο πιο μορφωμένος πολιτικός αρχηγός πλην Μητσοτάκη,

    48 Να δεις που πρέπει να το συζητήσουμε αυτό. Δεν συμφωνώ ότι είναι ανοησία.

  51. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Θυμήθηκα τὸ κάνσιμο· ἀπὸ τὸ κάνω.

    Τό ᾿λεγε, πρὶν ἀπὸ καμιὰ εἰκοσιπενταριά χρόνια, ὁ δεκάχρονος, τότε, γιός μιᾶς οἰκογενειακῆς μας φίλης.

    Δὲν ξέρω ἂν τό ᾿χετε ἀκούσει, ἀλλὰ τότε, ἀρχές δεκαετίας τοῦ ᾿90, τό ᾿λεγαν κι ἄλλα παιδιά.

    Τοὐλάχιστον ἔτσι ἰσχυριζόταν ἡ φίλη μας.

  52. Αγγελος said

    Παρατηρώ ότι όλοι όσοι ασχοληθηκατε με το τελευταίο κομμάτι του εντέρου το είπατε απΕυθυσμένο. Εγώ απΗυθυσμένο το ήξερα, και πίστευα ότι επειδή κανείς δεν το συσχετίζει με το απευθύνω, που δεν σημαίνει πια ισιώνω, ο αναδιπλασιασμός θα μείνει. Έχω άδικο;
    Και μια ανατομική ερώτηση με απεύθυνση 🙂 προς τους ειδικούς: απ*υθυσμένο και ορθό, φραγκιστί rectum, είναι το ίδιο;

  53. Αγγελος said

    To WordPress μοιαζει να μη βάζει πια και φατσούλες, ή τουλάχιστον να μη μετέπειτα αυτόματα σε φατσούλες τους συνδυασμούς διπλής τελείας και παρενθέσεων. Το πρόσεξε κανείς άλλος;

  54. Γιάννης Ιατρού said

    53: Το είδα σε ταμπλέτα με γουγλοχρώμιο. Στην ίδια με firefox ήταν όλα εντάξει !

  55. Avonidas said

    #48. Ο Μακρόν το τερμάτισε στην κορεκτίλα.

    Γιάννη, να υποθέσω τότε ότι μπορείς να μας πεις ποιος θα δηλώνει «μπαμπάς» και ποιος «μαμά» στην αίτηση, όταν υιοθετεί ένα ομόφυλο ζευγάρι.

    Εκτός αν θεωρείς ότι ένα ομόφυλο ζευγάρι δεν πρέπει να υιοθετεί καθόλου, οπότε λες αυτό κατευθείαν και ξεμπερδεύεις.

  56. Avonidas said

    #55. Επίσης, κανείς βεβαίως δεν καταργεί τις λέξεις «μπαμπάς» και «μαμά». Απλώς αναγνωρίζει ότι δεν έχουν καθολική εφαρμογή.

  57. leonicos said

    «πρακτικά ανύπαρκτες»

    μπαίνω αργά γιανα ε΄χω δικαίωμα να διαφωνἠσω, αλλά

    δεν ανήκουν στην καθομιλουμένη, εκτος χρησεως, αλλά δεν είι άχρηστες.

  58. leonicos said

    52 Άγγελε

    είναι το ίδιο.

    Δεν το λέμε βεβαια ούτε απηυθυσμένο (έχω να το ακούσω από νήπιο) ούτε απευθυσμένο. Το λέμε απλώς ορθό. Αναστομωση με το ορθό. ορθοσκόπηση και όχι απηυθυσμενοσκοπηση!!!

    Γκρέιτ Γκοτ που λένε και στο χωριό μου. Πώς και δεν επικρατησε αυτό το τερας; Όπως δεν λέμε στομαχοσκόπηση αλλά γαστροσκόπηση, γαστροληγία, γαστροστομία, γατρο- δεν ξέρω τι αναστόμωση κοκ

  59. leonicos said

    γαστροπληγία όχι γαστροληγία.

    γαστρολειχία ΔΕΝ υπάρχει

  60. leonicos said

    Αλλά είναι λέξη καλώς κατασκευασμένη. Μόνο που είναι αδύνατο να γλείψει κανείς το στομάχι του.

  61. leonicos said

    υποφορά το άκουγα από κάποιους τύπους

  62. leonicos said

    και ικανώνω =καθιστώ κάποιον ικανό

    Ελπιζω να μην τα έχετε πει και μου τις βρέξετε

  63. leonicos said

    Μπορεί η λέξη απεύθυνση να υπάρχει, αλλά δεν είναι στο νοητικό ου λεξιλόγιο.

    Θα έλεγε το κοινό που μπορώ ή πρέπει ν’ απευθυνθ.ω, το απώτατο σημείο που μπορώ να φτάσω κοκ κατα περίπτωση

  64. Γιάννης Κουβάτσος said

    55: Όχι, δεν θα είχα πρόβλημα να δηλώσω ότι δεν εγκρίνω την υιοθεσία, συγγνώμη, τεκνοθεσία εκ μέρους ομόφυλων ζευγαριών. Το βρίσκω όμως πολύ καλή ιδέα και, σε παλαιότερη συζήτηση εδώ, είχα επιχειρηματολογήσει επ’ αυτού. Αλλά μπορεί να εφαρμοστεί αυτή η ορολογία μόνο στα ομόφυλα ζευγάρια και να αφήσουν τους πατεράδες και τις μανάδες στην ησυχία τους.Ως πού θα φτάσει πια αυτή η πολιτικώς ορθή νεογλώσσα;

  65. leonicos said

    5 Αρχιμήδη

    ἀναρώτηση, ἀναρωτήσεις»

    αλλά με ποια σημασία; ερώτηση ή επαναλαμωνόμενη ερώτηση.

    Αναρωτιέμαι, τουλάχιστον κατ’ εμεέ σημαίνει ‘ρωτάω τον εαυτό μου’ στα μακεδονίτικα διερωτῶμαι.

  66. Avonidas said

    #64. Οι οποίοι πατεράδες και μανάδες τι έπαθαν;

  67. leonicos said

    51

    Θυμήθηκα τὸ κάνσιμο· ἀπὸ τὸ κάνω.

    δηλαδή το κάνσιμο των μαθημάτων ού παίρνει πολλή ώρα, ας πούμε

  68. sarant said

    55-56 Έτσι

    52 Ειδικός δεν είμαι αλλά δεν θυμάμαι να έχω ακούσει το απηυθυσμένο. Ενώ το απευθυσμένο το ήξερα από παλιά.

  69. Avonidas said

    #64. Και να πεις ότι βγήκε κάποια ντιρεκτίβα για το πώς θα εκφραζόμαστε στο δημόσιο λόγο, να πω εντάξει. Αλλά εδώ μιλάμε για το τι θα γράφεται στις αιτήσεις, τα πλέον βαρετά κι αδιάφορα διαδικαστικά έγγραφα. Για τις αιτήσεις ενδιαφέρει ένα μόνο πράγμα, να κάνεις τη δουλειά σου γρήγορα και να ξεμπερδεύεις με την ελάχιστη σύγχυση. Και βεβαίως, θέλουμε να τις περιορίσουμε, όχι να τις πολλαπλασιάσουμε! (αυτό πηγαίνει στην πρόταση να υπάρχουν ξεχωριστές αιτήσεις για τα ομόφυλα ζευγάρια)

    Όταν συζητάγαμε το γλωσσάρι για τη δημοσιογραφία στην Κύπρο, εκεί όπου όντως οι προτεινόμενοι ευφημισμοί έβλαπταν την αλήθεια, ήμουν μαζί σου. Εδώ δε βλέπω κάποιον σοβαρό κίνδυνο, ούτε διαστρέβλωση των γεγονότων (ο πατέρας κι η μητέρα εξακολουθούν να είναι ΚΑΙ γονείς).

  70. leonicos said

    47

    Μάλλον γι αυτό και δεν έχουμε πιά την απαιτούμενη κατανόηση για πολλές λέξεις

    Δεν ξέρω αν το λες ειρωνικά. Ο Μπαμπ μόνο σε ένα έει άδικο. Ούτε τ’ αρχαία ούτε τα λατινικά διδάσκονται στο σχολείο και μάλιστα από ανθρώπους που δεν τα ξέρουν και δεν τα αγαπούν. Μαθαίνονται ΜΟΝΟ από αυτούς που έχουν μεράκι, λόξα, μούρλια ή ο,τι άλλο θες.

    Αλλά αυτό ισχύει για όλα. Και αγγλικά και κινέζικα μαθα΄νουν επειδή είναι της μόδας όπως το ’80ζ στην Αγγλία μάθαιναν ρωσικα. Ακούω μερκούς νεαρούς και νεαρές να κουβεντιάζουν με απίστευτη ευκολία και καταπληκτική προφορά, ικανότητες που εγώ δεν έχω. Αλλάόταν ήθελαν να μετραφράσουν στ’ αγγλικά τις εργασίες τους σ’ εμένα έρχονταν. Και κανείς τους δεν είχε διαβάσει ένα βιβλίο. Ξέρον τι ακριβώς είναι τι Τι-στέικ και όλη την ορολογία του σέρφινγκ, αλλά δεν μπορούν να διαβάσουν ένα ποίημα. Εώ εγώ διαβάζω και Τσωσερ

  71. leonicos said

    44 Γειά σου Πέπε

    Είπα προ ημερών εκνευρισμένος: Πού είναι το πούστικο το τηλέφωνό μου;

    Και δεν νδιαμαρτυρήθηκε. Το πήα από το σταθερό και το βρήκα. Κοίτα να δεις! (Το είπε κανε΄ςι εχτές το κοίτα να δεις;)

  72. leonicos said

    34

    Σε ιατρικά κείμενα συχνή είναι η λέξη «παρασυρση» (από δίκυκλο, ΙΧ).

    Συγγνώμη, Αλέκο, έχεις την καλοσύνη να μου τη δείξεις;

  73. leonicos said

    Εφημέρευ 41 χρόνια τουλάχιστονια φορά την εβδομάδα, να μην πω 62 φορές το χρόνο, και κάποτε στη Νίκαια τρεις φορές την εβδομάδα. Παράσυσρση ούτε άκουσα ούτε έγραψα

  74. leonicos said

    10 Παναγιώτης Κ.

    Τα δικά κυ τα βλέπω αμέσως. Έχω τα μέσα!

    αμιά φορά πρέει να κλείσω την αλληλογραφια και να την ξανανο΄ξω.

  75. leonicos said

    ια φορά είδα ένα πολ΄κακόπιστο σχόλιο και πάνω που πήγα ν’ απαντήσω, το σχόλιο είχε εξαφανιστεί

  76. Φώτης said

    (46) Κε. Γιάννη, είναι μια προσωπική μου άποψη που ίσως επηρεάζεται και από τις πολιτικές μου απόψεις.

    Προσπαθώντας να την αιτιολογήσω, δε θα ήθελα να σταθώ στα λεκτικά ή λογικά ατοπήματα στα οποία υποπίπτει ενίοτε ο Πρωθυπουργός μας, οπως πχ. η «στροφή 360 μοιρών» ή φερειπείν στο «να σας κάνω μια ρητορική ερώτηση να μου την απαντήσετε», τα οποία μπορούν να συμβούν εν τη ρύμη του λόγου.
    Ποιος ξεχνάει άλλωστε τα σαρδάμ του Κου Σημίτη, ενός ιδιαίτερα μορφωμένου ανθρώπου, με τα οποία τον γελοιοποιούσε καθημερινά η Μαλβίνα Κάραλη.

    Θα ήθελα όμως να σταθώ στα αγγλικά του Πρωθυπουργού μας. Νομίζω πως στη σημερινή Ελλάδα, στη σημερινή ελληνική κοινωνία, το να μην γνωρίζει ένας νέος άνθρωπος αγγλικά αποτελεί ένα είδος αναλφαβητισμού και προδίδει χαμηλό μορφωτικό επίπεδο. Προφανώς και θα μπορούσαν να υπάρχουν και εξαιρέσεις σε αυτό που γράφω αλλά δε νομίζω πως ο Πρωθυπουργός μας είναι μία από αυτές.

    Μη μου ζητήσετε να σας αιτιολογήσω το γιατί πιστεύω πως δεν ξέρει αγγλικά. Μου προκαλεί εντύπωση όμως το ότι δε χρησιμοποιεί μεταφραστή στις διάφορες συνεντεύξεις τύπου και στα φόρουμς.

  77. Ιάκωβος ο Αδελφόθεος said

    Καλησπέρα σας από Ιλλινόϊ,

    Ξεκινώ με το σχόλιο του καραφλού φιλοσόφου Κωνσταντίνου Μπογδάνου στο σημερινό σαραντάκειο άρθρο

    Γράφει ο κ. Σαραντάκος: «Βλέπετε πως η απεύθυνση έχει περγαμηνές ελληνιστικές, αν και βέβαια με άλλη σημασία αφού τότε σήμαινε «διευθέτηση» ή και «ίσιωμα». Θα δούμε όμως πως έχει μπει στη γλώσσα μας όχι πριν από 1-2 δεκαετίες, αλλά αρκετά παλιότερα.
    Πάλι από τη Λεξιλογία, αντιγράφω εκτενέστατη λεξικογραφική έρευνα του Ζάζουλα, που δείχνει πως η λέξη έχει μπει στη γλώσσα, σποραδικά βέβαια, από το σωτήριον έτος 1900:»

    Αλλά, κύριε Σαραντάκο, πώς την πατήσατε έτσι και πώς είναι δυνατόν επί 9 ώρες να μήν έχει βρεθεί ένας χριστιανός αναγνώστης να διορθώσει την γκάφα σας; Τί κάνει ο κ. Ιατρού; Μόνο το Επιτελείο μας ξέρει να ελέγχει; Τί κάνουν οι διακεκριμένοι χριστιανοί λόγιοι κ.κ. Blog-oti-nanai + Theo; Μόνο τα δικά μας σχόλια ξέρουν να ξεψειρίζουν; Το πιό εκπληκτικό, κ. Σαραντάκο, είναι ότι παρασύρατε και την έγκυρη «Αυγή», η οποία (εμπιστευόμενη την πανθομολογούμενη εγκυρότητά σας, που με τόσο κόπο κατακτήσατε…) έσπευσε να αναδημοσιεύσει το παρόν άρθρο σας στις 13.30 ώρα Ρωμέικου.

    ΕΧΟΥΜΕ ΚΑΙ ΛΕΜΕ:

    Α) Η λέξις «απεύθυνσις» ΔΕΝ είναι ελληνιστική, αφού πρωτο-εισήλθε στην Θεία Ελληνική Γλώσσα τον 7ο μ.Χ. αιώνα από τον κορυφαίο ιατρό του Βυζαντίου, Παύλο Αιγινήτη (625 – 690 μ.Χ.), ο οποίος χρησιμοποιεί συχνότατα την λέξη «απεύθυνσις» στο μνημειώδες σύγγραμμά του «Επιτομαί ιατρικαί»

    Β) Ο Ζάζουλας και η Λεξιλογία σάς πήραν στον λαιμό τους, κύριε Νίκο μου, και πρέπει να βγείτε να ΕΠΑΝΟΡΘΩΣΕΤΕ για την επί 9ωρο παραπλάνησι των ανυποψίαστων αναγνωστών σας: Η λέξις απεύθυνσις χρησιμοποιείται διαρκώς καθ’ όλο τον ελληνόψυχο 19ο αιώνα. Το Επιτελείο μας την έχει πρωτο-εντοπίσει ήδη από το 1859 (στην «Εφημερίδα της Κυβερνήσεως» επί Όθωνος), αλλά σίγουρα θα υπάρχουν και παλαιότερες καταγραφές της λέξεως. (παρακαλείται να κάνει την σχετική έρευνα στα σκονισμένα κιτάπια του ο διακεκριμένος «ποντικός των βιβλίων» κ. Blog-oti-nanai)

    Άρα, λοιπόν, με τί θράσος μιλάει ο κ. Ζάζουλας για το σωτήριον έτος 1900, όταν η λέξις «απεύθυνσις» τυγχάνει ευρείας χρήσεως καθ΄όλον τον 19ον αιώνα; (βλέπε π.χ. ΕΔΩ και ΕΔΩ)

    ΥΓ: Και μιά ακόμη μικρά διόρθωσις: Όταν γράφετε «Λεξικό της Ακαδημίας», κ. Σαραντάκο, προφανώς εννοείτε το «Χρηστικό» του χριστιανούλη φίλου σας, Χριστοφόρου Χαραλαμπάκη. Διότι το Ιστορικό Λεξικό της Ακαδημίας Αθηνών ΔΕΝ ΛΗΜΜΑΤΟΓΡΑΦΕΙ την λέξι «απεύθυνσις»

  78. sarant said

    Θα λείψω ως αύριο πρωί. Το ελληνιστικό πρέπει να το είδα κάπου. Επιφυλάσσομαι.

  79. Καλό ταξίδι!

  80. 77 O Κόκκινος Καπνάς κυκλοφορούσε στην Σοβιετική Ένωση(δεν θυμάμαι που).

    Κανονικά σήμερα θα έπρεπε να έχει «μεζεδάκια»(τσικνισμένα!).

  81. 77 O Κόκκινος Καπνάς κυκλοφορούσε στην Σοβιετική Ένωση(δεν θυμάμαι που).

    Κανονικά σήμερα θα έπρεπε να έχει «μεζεδάκια»(τσικνισμένα!).

  82. cronopiusa said

  83. spiral architect 🇰🇵 said

    Για να μην ξεχνιόμαστε:

  84. Ιάκωβος ο Αδελφόθεος said

    Εδώ και 15 ημέρες (από την ανάρτηση για τα 135 πρόσωπα της αγαπημένης), έχουμε καλέσει τον κ. Σαραντάκο να βγεί και να κράξει την «Καθημερινή» για την γκάφα της ότι το Λεξικό Μπαμπινιώτη ΔΕΝ λημματογραφεί την λέξη «λαϊκιστής».

    Ο κ. Σαραντάκος ΔΕΝ μάς άκουσε, για να μήν εκτεθεί ο φιλαράκος του ο Παντελής Μπουκάλας, ο οποίος προΐσταται των Διορθωτών της «Κ». Στην σημερινή «Καθημερινή», ο πολύς Μπαμπινιώτης διορθώνει την εφημερίδα για την γκάφα της, ενημερωθείς – προφανώς – από το μνημειώδες σχόλιο του Επιτελείου μας στην σαραντάκεια ανάρτηση της 14ης Φλεβάρη

  85. Λευκιππος said

    Όντως πρέπει να υπάρχει επιτελείο και να δουλεύει κιόλας.

  86. Georgios Bartzoudis said

    37, Γιάννης Κουβάτσος said: «….Αν γενικευτεί το μειοδότης για το συριζαίος, και δεν το λένε μόνο κάποιοι φανατικοί πατριδοκάπηλοι, τότε μπορεί και να το συμπεριλάβουν τα λεξικά. Απλά πράγματα».

    # Δασκαλάκο, έπεσες στη φάκα (που δεν την έστησα επίτηδες): Η κρίσιμη λέξη που ανέφερε ο Νοικοκύρης είναι «έγκυρο» λεξικό. Ποιος (ή τί) καθορίζει ότι ένα λεξικό είναι έγκυρο;; Συμμετέχουν άραγε και τα κομματικά πάθη;

    # Σε ότι αφορά τους φανατικούς πατριδοκάπηλους, έχουν τους αντίστοιχους φανατικούς …πατριδοτζαμπάζηδες. Είναι η συρiζοπαρέα που ξεπούλησε μακεδονική γλώσσα και ταυτότητα (για μικροκαμματικούς λόγους), λες και ήταν του μπαμπά τους περιουσία. Μειοδότες λοιπόν του κερατά (Μακεδονιστί) ή μειοδότες ενσυνείδητοι (χαμουτζιστί): Έτσι τους βλέπει το 70% του λαού. Είτε περάσει είτε δεν περάσει στα λεξικά!

  87. Είχα ρίξει ένα υπνάκι και ξύπνησα με τον ΟΣΦΠ αποκλεισμένο στο κύπελλο από την …Λαμία 0-1 μέσα στο Καραϊσκάκης !!!!!!!!!

    Και θυμήθηκα τον Πάνο με πεζά που είχε γράψει πως είναι κανονισμένα φέτος πρωτάθλημα ο ΠΑΟΚ και κύπελλο ο ΟΣΦΠ….

  88. Πέπε said

    #86:

    Δε λέει αυτό ο δάσκαλος. Μπορεί να τους θεωρεί μειοδότες και το 100% των ομιλητών, αλλά αυτό δεν αποτελεί γλωσσικό γεγονός. Αν όμως φτάσει να γίνει παρατσούκλι τους, έτσι ώστε ο μέσος ομιλητής ν’ αρχίσει να ξεχνάει ότι η λέξη μπορεί να χαρακτηρίσει οποιονδήποτε μειοδοτεί, και να την ταυτίσει ειδικά με αυτούς, τότε κάθε λεξικό, αν θέλει να χαρακτηρίζεται έγκυρο, θα πρέπει να το καταγράψει αυτό. Γιατί ένας ξένος που μαθαίνει ελληνικά, ή ένας Έλληνας που θα διαβάζει σημερινά κείμενα μετά από 100 χρόνια, θα έχει την απορία «ποιους λέγαν έτσι;», και αν δεν του τη λύσει το λεξικό δε θα είναι έγκυρο. Ακριβώς όπως, λ.χ., αν κάποιος διαβάσει ότι «την τάδε κουβέντα την έλεγαν οι μαλλιαροί» και δεν ξέρει ότι μαλλιαροί χαρακτηρίζονταν οι ακραίοι δημοτικιστές (ή κάποτε και οι απλοί δημοτικιστές), θα ανοίξει ένα λεξικό με την αξίωση να του λυθεί η απορία. Δε θα το απαλείψει ο λεξικογράφος μόνο και μόνο επειδή ήταν μια μειωτική και στην κυριολεξία της ανακριβής λέξη, δεν τον ενδιαφέρει αυτό, τον ενδιαφέρει τι σημαίνει.

    Ο λεξικογράφος (ο έγκυρος) δε συμμετέχει στα πολιτικά πάθη, ούτε στα ποδοσφαιρικά ούτε βέβαια στα γλωσσικά. Περιγράφει όμως τη γλώσσα έτσι όπως είναι.

  89. Πέπε said

    88 συμπλ.:

    Για παράδειγμα, διαπιστώνω ότι ούτε το ΛΚΝΕ ούτε το Χρηστικό έχουν λήμμα «αναρχοάπλυτος», ενώ για το «’απλυτος» και τα δύο δίνουν μόνο την κλασική σημασία. Ε, εγώ το θεωρώ έλλειψη. Τουλάχιστον για το Χρηστικό. Στον Μπαμπινιώτη δεν κάνω καν τον κόπο να ψάξω.

    Άμα έχεις κύριε τον μαλλιαρό, πρέπει να έχεις και τον αναρχοάπλυτο. Το Βικιλεξικό τούς βάζει τα γυαλιά: https://el.wiktionary.org/wiki/%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%BF%CE%AC%CF%80%CE%BB%CF%85%CF%84%CE%BF%CF%82

  90. Ιάκωβος ο Αδελφόθεος said

    Αφελέστατε κ. Gpoint (87),

    προξενεί κατάπληξη το γεγονός ότι δεν πήρες χαμπάρι πως ο αποψινός αποκλεισμός από το Κύπελλο είναι ευνοϊκός για τον Ολυμπιακό: Θα δώσει όλες τις δυνάμεις του στο Πρωτάθλημα (μόνο νίκες μέχρι το τέλος του Πρωταθλήματος ζήτησε απόψε στα αποδυτήρια ο Μαρινάκης και οι φανατικοί της θύρας 7) κι αν ο ΠΑΟΚ χάσει 8 βαθμούς, στους επόμενους αγώνες (πράγμα πανεύκολο, όπως σού ανέλυσα προχτές: Ήδη την ερχόμενη Κυριακή των Απόκρεω ΔΕΝ κερδίζεις τον Παναθηναϊκό και ο Θρύλος καθαρίζει εύκολα την Δευτέρα με τον Απόλλωνα) ΟΥΤΕ ΕΦΕΤΟΣ ΘΑ ΠΑΡΕΙΣ το ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ.

    Θυμήσου αυτά που σού λέω, σήμερα που ξημερώνει 1η Μάρτη και να δούμε τί δικαιολογίες θα βρείς να μάς πείς τον Απρίλη που θα είσαι δεύτερος…

  91. Πάνος με πεζά said

    @ 87 : E ναι, την ανικανότητα πια, δεν τη σώζει ούτε το σπρώξιμο…

  92. Μαρία said

    89
    Ο ορισμός όμως πάσχει.
    Αν σύμφωνα με το ΛΚΝ «ο μαλλιαρός, ειρωνικός, μειωτικός χαρακτηρισμός που τον απέδιδαν οι καθαρευουσιάνοι στους δημοτικιστές.», αναρχοάπλυτος= μειωτικός χαρακτηρισμός που αποδίδουν οι φασίστες στους αναρχικούς.

  93. ΣΠ said

    87
    Αυτό έχει τώρα μεγαλύτερη πλάκα.

  94. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Για το σχ. μου #82 σε σχέση με του κ. Αδελφόθεου (#77): Ας όψεται η wordpress για τις καθυστερήσεις, τις ακατάστατες εμφανίσεις κλπ… Κλίκαρα ’’κατόπιν εορτής’’ το 1ο ΕΔΩ του κ. Αδελφόθεου και διαπίστωσα ότι αναφερόταν όπου και εγώ. Και βέβαια είδα την εύρεση της λ. «απεύθυνσις» στο ΦΕΚ του 1849. Συμβαίνουν…

    Αλλά, ο επιμένων να ψάχνει (σήμερα το μονοπρόσωπο ’’επιτελείο μας’’ είχε χρόνο), βρίσκει:

    – Στο έργο του Κ. Ασώπιου «Περί Ελληνικής Συντάξεως», περ. Β.- 1848, σελ.564, ο συγγραφέας αναφερόμενος στις χρήσεις της πρόθεσης «εἰς, ἐς γράφει ότι έχει και «τήν ἔννοιαν τῆς πρός τι ἀπευθύνσεως», όπου είναι φανερή η ταύτιση σχεδόν με τις σημερινές σημασίες της λέξης.
    https://anemi.lib.uoc.gr/metadata/d/7/7/metadata-86-0000009.tkl

    – Υπάρχουν ακόμη: ένα σύγγραμμα (μετάφραση από αγγλικά) του 1844 και ένα άλλο (μετάφραση από γερμανικά) του 1812. Σε αυτά η υπάρχουσα λ. «απεύθυνσις» απέχει κάπως ως προς τη σημασία από τη σημερινή (αν και απέχει επίσης και από τα ελληνιστικά «διευθέτηση» ή και «ίσιωμα»).

  95. λαϊκισμός(ο) μέθοδος των πλουσίων για να κλέβουν το λαό και να γίνονται πιο πλούσιοι. Όταν λειτουργήσει επιτυχώς και έχουν κλαπεί όσα μπορούν να κλαπούν αλλάζει στη μέθοδο «τα φάγαμε όλοι μαζί». Η δεύτερη μέθοδος παρουσιάζεται ως αντίθετη του λαϊκισμού, αλλά δεν είναι παρά η άλλη όψη του ίδιου νομίσματος.

  96. # 90, 91

    Ξέρω κάποιον από εδώ μέσα (ονόματα ΔΕΝ λέω) που έπιασε το διπλό της Λαμίας στο στοίχημα !!!!!!!!

  97. Ιάκωβος ο Αδελφόθεος said

    Εύγε, τέκνον Μίκιε (94), για τα ευρήματά σου. Μετά και τα δικά σου ευρήματα, είναι όντως προκλητική η ΑΠΟΛΥΤΗ σιωπή των χωροφυλάκων του Ιστολογίου (Ιατρού, Πέπες, Blog-oti-nanai), που αν κλάσει λίγο στραβά το Επιτελείο μας, βγαίνουν αμέσως και με κράζουν.

    Τώρα που ο Ζάζουλας παρέσυρε με μία απίστευτη μπούρδα την Λεξιλογία, τον κ. Σαραντάκο και την «Αυγή» (που αναδημοσίευσε το παρόν άρθρο) οι εν λόγω χωροφύλακες της Ηθικής και της Αληθείας δεν βγάζουν άχνα. Πώς το εξηγείς εσύ αυτό, ώ τέκνον Μίκιε;

  98. # 90

    Εγώ δεν είπα ποτέ πως θα πάρει ο ΠΑΟΚ το πρωτάθλημα, όπως όλοι οι γνήσιοι ΠΑΟΚτσήδες λέγαμε και λέμε πάντοτε πως θα το πάρουμε του χρόνου…

    Αφελέστερε των αφελεστέρων, δεν πήρες πρέφα πως ο ΟΣΦΠ προτίμησε την ξεφτίλα από την Λαμία παρά να (ξανα)βρεί στον δρόμο του τον ΠΑΟΚ :

  99. Ιάκωβος ο Αδελφόθεος said

    Κύριε Gpoint (98),

    σίγουρα αστειεύεσαι ή δεν είδες το αποψινό παιχνίδι στο Φάληρο. Η μπάλα δεν έμπαινε με τίποτα μέσα, δεν το έδωσε το μάτς ο Θρύλος.

    Άλλωστε (κι αυτό το ξέρεις καλά, διότι είδες τί λέει ο Τσουκαλάς στο βίντεο του σχολίου 93) η μόνη παρηγοριά που είχε μείνει στους Γάβρους ήταν να παίξουν Τελικό Κυπέλλου με τον ΠΑΟΚ για να τον συντρίψουν. Γι’ αυτό άλλωστε ΧΑΡΗΚΑΝ όλοι οι γάβροι που περάσατε τον Πανιώνιο

  100. Πέπε said

    @97:
    Συγγνώμη, μπερδεύτηκα γιατί παρακολουθώ πολλές συζητήσεις ταυτόχρονα. Ποιον πρέπει να κράξω;

  101. Πέπε said

    @92:
    > > Ο ορισμός όμως πάσχει.

    Όχι τραγικά κατά τη γνώμη μου: μειωτικά ο αναρχικός, λέει (αν και στον μαλλιαρισμό το ίδιο το Βικιλεξικό λέει και από ποιους λεγόταν αυτός ο χαρακτηρισμός, οπότε, όντως, δεν τηρεί τη συνέπεια). Δεν έχω παρατηρήσει αν άνθρωποι που θέλουν να μειώσουν τους αναρχικούς χωρίς οι ίδιοι να είναι φασίστες λένε «αναρχοάπλυτοι», αλλά έτσι κι αλλιώς αυτό (το ποιοι το λένε) είναι μάλλον μια πρόσθετη εγκυκλοπαιδική πληροφορία, δε θα το θεωρούσα απαραίτητο στοιχείο του ερμηνεύματος – εκτός βέβαια αν η ίδια λέξη στο στόμα άλλου ομιλητή παίρνει άλλη σημασία, που δεν είναι η περίπτωσή μας.

    Εν πάση περιπτώσει δεν είπα ότι το Βικιλεξικό ανήκει στα έγκυρα λεξικά, ούτε νομίζω ότι θα το έλεγε κανείς. Δεν εγείρουμε τις ίδιες αξιώσεις όπως από τα άλλα. Να όμως που σε μια πρόχειρη ονλάιν αναζήτηση βρίσκει κανείς στο Βικιλεξικό τι σημαίνει μια λέξη, ενώ δεν το βρίσκει στο ΛΚΝΕ (ενώ αν ανοίξει βιβλίο δεν το βρίσκει ούτε στο Χρηστικό).

  102. Πέπε said

    Άσε που νομίζω ότι δε σημαίνει στενά «αναρχικός» αλλά οτιδήποτε από λάιτ αριστερό μέχρι αναρχικό χωρίς λεπτές διακρίσεις.

  103. # 99

    Τρικυμία εν κρανίω έχεις ή παραγέρασες… φυσικά και δεν είδα το ματς το έγραψα στο #87 !

    Βάλε λίγη μουσικούλα να χαλαρώσεις

  104. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Ο ’’αγράμματος’’ νομομαθής του 19ου αιώνα Σαρίπολος Νικόλαος, από τους θεμελιωτές του συνταγματικού, ποινικού, διεθνούς δικαίου κλπ, – φαντάζομαι να τον έχει ακουστά ο ’’εγγράμματος’’ κ. Λοβέρδος – έχει χρησιμοποιήσει τη λ. απεύθυνση, με τη σημερινή της σημασία, ήδη από το 1860. Στο έργο του «Τα των εθνών εν ειρήνη και εν πολέμω νόμιμα», τ.Β, σελ. 415-16 γράφει:
    «Κατά τήν μάχην ἔξεστι φονεῦσαι τόν ἐχθρόν, ἀλλά νομίμοις μόνον ὅπλοις (# 244), οὐδ’ ἐπιτρέπεται ἡ καθ’ ὡρισμένου τινός προσώπου ἀπεύθυνσις τοῦ πυρός (α), διότι ὁ πόλεμος, εἱ τοῦτο ἐπετρέπετο, ἤθελε μετατραπῆ εἰς δολοφονίαν.»
    Σοφή χρήση της λ. αφού εμπεριέχει και την έννοια της ευθείας κατά τη βολή.
    https://books.google.gr/books?id=nhWL-OySMQ8C&pg=PA416&dq=%CE%B1%CF%80%CE%B5%CF%8D%CE%B8%CF%85%CE%BD%CF%83%CE%B9%CF%82&hl=el&sa=X&ved=0ahUKEwik7aW95d7gAhWIzYUKHVMoD6QQ6AEIKjAA#v=onepage&q=%CE%B1%CF%80%CE%B5%CF%8D%CE%B8%CF%85%CE%BD%CF%83%CE%B9%CF%82&f=false

    Υ.Γ. Καταπληκτική-εντυπωσιακή (!!!) η λεξικογραφική έρευνα του Ζάζουλα.

  105. Ιάκωβος ο Αδελφόθεος said

    1) Μάς δουλεύεις, ρε Μίκιε (104); Πώς είναι καταπληκτική η έρευνα του Ζάζουλα, όταν ανακαλύπτει την «απεύθυνσι» το 1900, ενώ εμείς την βρήκαμε πρίν από το 1850;

    2) Κύριον Πέπεν (100): Τον Ζάζουλα να βγείς να κράξεις, που έπεισε την Λεξιλογία, τον κ. Σαραντάκο και την «Αυγή» ότι η «απεύθυνσις» χρησιμοποιείται από το 1900 και μετά, ενώ εγένετο ευρεία χρήσις της λέξεως καθ’ όλον τον ελληνόψυχο 19ο αιώνα

    3) Κύριον Gpoint (96 + 103): Μακάρι να είχα πιάσει την πρόκριση της Λαμίας. Θα είχα 20πλασιάσει το κεφάλαιό μου. Δεν το έπαιξα κάν το παιχνίδι. Απλώς το είδα και σε διαβεβαιώνω πως ήταν ένα από τα σπάνια παιχνίδια που η πόρνη η μπάλλα δεν θέλει με τίποτα να μπεί μέσα. Σίγουρα θα έχει συμβεί και στον ΠΑΟΚ τέτοιο περιστατικό. Και πιθανότατα θα του ξανασυμβεί σε κάποιο από τα παιχνίδια του Πρωταθλήματος που απομένουν

  106. Μανούσος said

    Καλημέρα και καλό μήνα.
    Νομίζω ότι ασχέτως αν υπάρχει ή δεν υπάρχει η λέξη, το ζητούμενο είναι η έννοια που θέλουμε να εκφράσουμε. Αν λοιπόν έχει προκύψει μία νέα έννοια, αυτή τότε έχει ανάγκη λέξης, άρα αν δεν υπάρχει λέξη, τότε πρέπει να κατασκευαστεί ή να προσαρμοστεί μία προϋπάρχουσα λέξη. Ό,τι θεωρηθεί καλύτερο.
    Αφού λοιπόν χρειάζεται να εκφραστεί η έννοια της «απεύθυνσης», τότε νομίζω ότι είναι ΟΚ.

  107. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Καλό μήνα σε όλους!
    Μας τα ’’έχει πρήξει’’ η wordpess! Εξαφάνισε το (χθεσινό) σχ. μου #82, που έβλεπα αναρτημένο (;;) επί 7-8 ώρες, και το ξαναεμφάνισε ως #104 σήμερα το πρωί. (Τα ;; τα έβαλα γιατί δεν ξέρω αν ήταν ορατό το #82 στους υπόλοιπους συσχολιαστές, ή μόνο σ’ εμένα!).
    Κάτι πρέπει να γίνει – αν μπορεί κάποιος ας παρέμβει, δεν ξέρω – γιατί θα δημιουργούνται προβλήματα και παρεξηγήσεις, αν συνεχίζεται αυτό.

    @97, 105:
    1) Δεν κράζω κανένα, ούτε και σε δουλεύω κ. Αδελφόθεε. Τη γνώμη μου για την έρευνα του Ζάζουλα την είχα γράψει από νωρίς χθές περίπου στις 20:00 (σχ. πρώην #82), ασχέτως αν την είδες τώρα (ένεκα wordpres) ή δεν την είχες προσέξει πριν.
    Και τη διατηρώ, γιατί αποδεικνύει, μετά από αρκετό ψάξιμο, τη χρήση της επίμαχης λ. σε όλο τον 20ο αι. μέχρι και σήμερα, πράγμα που ίσως ενδιαφέρει και περισσότερο. Το ότι δεν πήγε πιο πίσω δεν σημαίνει και τίποτε σπουδαίο. Ίσως δεν το θεώρησε σκόπιμο.
    [Σιγά… την «απίστευτη μπούρδα» του Ζάζουλα! Κι αν έχουμε ακούσει-διαβάσει πραγματικά τέτοιες…].
    Το ιστολόγιο (οι σχολιαστές του στην πλειοψηφία τους) έχει, νομίζω, συν-αγωνιστικό και όχι αντ-αγωνιστικό χαρακτήρα. Το όποιο «λιθαράκι», προσθέτει κανείς – ακόμα και διαφωνώντας – (πρέπει να) δρα συμπληρωματικά και όχι με νοοτροπία αντικατάστασης από άλλο «πιο έξυπνο λιθαράκι».

    2) Ως προς την ελληνιστική ή όχι προέλευση της «απεύθυνσης», υποθέτω ότι όσοι το αναφέρουν κάπως θα το έχουν ψάξει. Νομίζω ότι παραμένει σε εκκρεμότητα και θα ψάξω κι εγώ (με τις μικρές μου δυνάμεις και τις γνώσεις του ερασιτέχνη…)

  108. Κιγκέρι said

    Νικοκύρη, στην προτελευταία παράγραφο νομίζω ότι χρειάζεται μία διόρθωση:
    «αποφάσισε την απεύθυνση ενός πλατιού καλέσματος» είναι η ονοματική φράση
    ενώ «αποφάσισε ν’ απευθύνει πλατύ κάλεσμα» είναι η ρηματική. Τα έχετε ανάποδα.

  109. Alexis said

    #96: Μήπως είναι χοντρός και με γενειάδα αυτός που το έπιασε; 😂

    Μετά τον αποκλεισμό-σοκ του ΟΣΦΠ από την Λαμία, καλώ τον Νεο Κιντ να πραγματοποιήσει έκτακτη επανεμφάνιση και να απευθύνει χαιρετισμό! 😊

  110. sarant said

    108 Ωχ!

    109 Πράγματι, μας λείπει ο Κιντ

    107 Το σχόλιό σου ήταν πιασμένο στη σπαμοπαγίδα και χτες κατά τις 2-3 το ελευθέρωσα και του άλλαξα και ώρα για να μη χαλάει την αρίθμηση των άλλων και έγινε 104.
    Δεν ξέρω πώς το έβλεπες ως σχ. 82 και τι κόλπα κάνει η WP

  111. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα και καλό μήνα,

    Νίκο, καλώς ήλθες

    107 (110γ): Το έβλεπες (μόνο εσύ) σαν 82, αλλά από πάνω έγραφε πως «αναμένει έγκριση»…

  112. sarant said

    111 Μάλλον έτσι θα έγινε. Καλώς με βρίσκετε!

  113. 107 Επειδή πριν λίγες ημέρες είχα κι εγώ πρόβλημα, έκανα log out (με υπόδειξη συσχολιαστή), αποσυνδέθηκα από τη wordpress. Τώρα μου ζητάει κάθε φορά να κάνω σύνδεση, αλλά το σχόλιο εμφανίζεται κανονικά(με βολεύει κιόλας γιατί ξαναβλέπω τι έχω γράψει πριν δημοσιευτεί)..

  114. Για το 113 δεν μου ζήτησε να κάνω σύνδεση. Άρα δεν ζητάει κάθε φορά, μάλλον κάθε φορά που μπάινω στο ιστολόγιο.

  115. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    110γ, 111: Πιθανόν να συνέβη έτσι. Το «αναμένει έγκριση» όμως το είχα προσέξει 2-3 φορές παλιότερα, ίσως όχι τώρα… Ευχαριστώ πάντως.

  116. Georgios Bartzoudis said

    88, 89 Πέπε said…

    # Οι σκέψεις σου φαίνονται λογικές, αλλά μόνο σαν σκέψεις. Το πρόβλημα που υπάρχει είναι αν η «επιστημονική κοινότητα» έχει κάποιους κανόνες για το πότε μια λέξη δικαιούται να περάσει στα λεξικά. Αλλιώς, κάθε κοτσιάνα ή αγγραμματοσύνη θα περνά σε λεξικά, κατά την αυθαίρετη επιλογή «λεξικογράφων» τινων. Και βέβαια χρειάζεται να προσδιοριστεί και ο όρος «επιστημονική κοινότητα». Μπορεί να διεκδικεί θέση σε αυτήν την κοινότητα κάποιος που μας λέει «μάθεται ότι είμαι γλωσσολόγος»; Επίσης, δεν έχω απεριόριστη εμπιστοσύνη και σε «θεσμούς», της Ακαδημίας Αθηνών συμπεριλαμβανομένης, διότι υπάρχουν ανέκαθεν τάσεις άλωσής τους για ιδιοτελείς σκοπούς, Περισσότερο εμπιστεύομαι ανθρώπους που αφιέρωσαν τη ζωή τους στην επιστήμη, και επί του προκειμένου στα γλωσσικά, όπως για παράδειγμα λέμε Λεξικό Ανδριώτη, Κριαρά κλπ

  117. Thanasis P said

    Πολλές λέξεις μπορούν να δημιουργηθούν αναλογικά (κατευθύνω/κατεύθυνση, απευθύνω/απεύθυνση). Χρειάζεται ωστόσο προσοχή στον αυτόματο διορθωτή, γιατί δεν ξέρει κανείς τι θα δώσει ;).
    Όταν υπάρχει ένα κλασικό συνώνυμο που να καλύπτει ικανοποιητικά το νόημα της λέξης, θεωρώ ότι πρέπει να προτιμάται. Συνώνυμα όμως δεν βρίσκονται πάντα ή μπορεί να είναι πιο παράξενα.
    Θυμήθηκα τη λέξη «άσφαλτος». Πολλοί χαμογελάσαμε τότε. Εξετάζοντας προσεκτικότερα την πορεία μιας λέξης στη γλώσσα, συχνά μπορεί να βρεθούμε προ εκπλήξεων.

  118. Γιάννης Ιατρού said

    114: …μάλλον κάθε φορά που μπαίνω στο ιστολόγιο….
    Έτσι είναι, γιατί όταν βγαίνεις, (προφανώς έχει ρυθμιστεί => default να) σβήνει/καθαρίζει τα κούκις!

  119. Πέπε said

    @116:

    Στη γλωσσική επιστήμη, όπως και σ’ όλες γενικά τις επιστήμες του ανθρώπου, δεν είναι δυνατόν να υπάρξει τόση αντικειμενικότητα ώστε όλοι να συμφωνούν 100% στο καθετί. Επισημονικά δόκιμη είναι η άποψη που προκύπτει από τη σωστή εφαρμογή της μεθοδολογίας, και χρήση των εργαλείων της επιστήμης. Αυτό δεν την καθιστά ανώτερη κάθε αμφισβήτησης, αλλιώς δε θα υπήρχαν πολλά λεξικά, θα υπήρχε ένα.

    > > Επίσης, δεν έχω απεριόριστη εμπιστοσύνη και σε…

    …κανέναν. Φυσικά. Η εμπιστοσύνη κερδίζεται.

    Όσο για το πότε είναι λεξικογραφήσιμη του καθενός η κοτσάνα:

    Όταν, κατά την κρίση του εκάστοτε λεξικογράφου, η χρήση της είναι αρκετά γενικευμένη. Η κρίση του λεξικογράφου είναι υποκειμενική μεν, απολύτως απαραίτητη δε. Δε θα μπορούσε η γλωσσική επιστήμη να παραμετροποιηθεί / ποσοτικοποιηθεί κατά τρόπον ώστε να προκύπτουν αυτόματα συμπεράσματα σαν αυτά που βγάζει μια αριθμομηχανή. Θυμόμαστε ότι στις 4 πράξεις της αριθμητικής δε χαράνε μεν απόψεις, όμως δε συνιστούν και επιστήμη!

    Εν πάση περιπτώσει:

    Πέρα από τον ντόρο που δημιουργήθηκε πριν καμιά 20ριά χρόνια για το λήμμα «Βούλγαροι» του λεξικού Μπαμπινιώτη, υπάρχει και το ίδιο το λεξικό, με τα εισαγωγικά του κείμενα και με το κυρίως σώμα του, καθώς και τα αντίστοιχα άλλων λεξικών. Από εκεί μπορεί κανείς να ενημερωθεί καλύτερα για τέτοια ζητήματα όπως τα όρια αντικειμενικού και υποκειμενικού…

  120. sarant said

    119 Για τον αναρχοάπλυτο, που λες, ας πούμε ότι τα λεξικά είναι κάπως φειδωλά στην καταγραφή όρων της πολιτικής και άλλης αργκό.

    Αυτό είχε επισημανθεί και τότε στον Μπαμπινιώτη -έβαλες τον Βούλγαρο και δεν έβαλες τον χαμουτζή, τον βάζελο, το χανούμι, τον γάβρο, τον… φοινικιστή (έτσι αποκαλούσαν οι ελληνοκεντρικοί όσους επιμένουν στην επιστημονική άποψη για φοινικική προέλευση του αλφαβήτου).

    Αναρωτιέμαι μάλιστα αν λείπουν επίσης οροι όπως ψεκασμένος, εθνίκι, εθνομηδενιστής, κτλ. Οι περισσότεροι θα λείπουν, λέω, αλλά βαριέμαι να ψάξω.

  121. Georgios Bartzoudis said

    120
    Εγώ θα ψάξω για τη λέξη …μειοδότης!

  122. gbaloglou said

    Θα μπορούσε άραγε να χρησιμοποιηθεί ως Ελληνική απόδοση του petition … πριν ψιλοκαθιερωθεί ως κάτι άλλο (κατά τα παραπάνω);

  123. sarant said

    122 Χμ, δεν είναι κακή ιδέα -αλλά το ΕυρΚοινοβούλιο έχει Επιτροπή Αναφορών εδώ και δεκαετίες.

  124. gbaloglou said

    123 Δηλαδή … ποιος είναι ο ρόλος αυτής της Επιτροπής Αναφορών; Ασχολείται (και) με αποδόσεις όρων στις Ευρωπαϊκές γλώσσες;

  125. sarant said

    Όχι, δέχεται αναφορές (petitions) από τους πολίτες της ΕΕ.

  126. Γιάννης Κουβάτσος said

    Το εθνοκάπηλος, πάντως, το έχουν τα λεξικά. Και δικαίως, αφού είναι μια ιδιότητα πολύ συνηθισμένη (και) στη χώρα μας.

  127. ΓΤ said

    @96 Το μεγάλο διπλό της Λαμίας, με απόδοση 19,00, το έπιασα εγώ. Είχα πει στον Gpoint ότι θα ποντάριζα τη Λαμία, και, πολύ απλά, ήρθαν και πάλι λεφτά ανίδρωτα. Ας ετοιμαστούμε τώρα για τη δευτεριάτικη γαυρόφολα στη Ριζούπολη. Τα λεφτά είναι γλυκέα / με την ήττα του Περαία
    Κι έτσι τώρα, για να χαλαρώσουμε:

    Η γυναίκα η γα__σιμη*
    φοράει βρακάκι intimissimi

    * άλλως «φακάμπλ»

  128. loukretia50 said

    127. μα ένας άνδρας βεριταμπλ
    για να είναι κρεβατάμπλ
    και να έχει intimacy
    κερδίζει πρώτα εκτίμηση

  129. sarant said

    127 Ωραια ρίμα, το ανίδρωτο κέρδος εμπνέει 🙂

  130. ΓιώργοςΜ said

    128 Λεν πως είναι τρε μπαναλ
    ο αντρας σου να ‘ναι μπρουτάλ
    (θα τον πεις Νεαντερντάλ!)
    Μα όταν δείχνει ευαισθησίες
    λες «άσε τις μ@#$ίες,
    και τα κόλπα τα φλοράλ!»

    (πριν με μαλώσετε, υπόσχομαι ν’ απέχω από τη στιχουργική για κανένα χρόνο-τόσο χρειάζεται για να γεμίσει η έμπνευση έτσι κι αλλιώς)

  131. loukretia50 said

    130. Όχι, έχει πλάκα να ακολουθείτε καμιά φορά το ρεύμα! Οι πάσες ευπρόσδεκτες!

    Φυσικά είναι μπανάλ
    Και καμία φάμ φατάλ
    δε γουστάρει Νεατερντάλ!
    Δύσκολη η ευαισθησία
    Έχουν πάθει ανοσία
    οι μάγκες με κουλέρ λοκάλ
    σε ευγένειες και φλοράλ!

    Κι ένα για παιχταράδες :

    Αβρότητες
    Παλληκάρι εκ Ζακύνθου
    με λεπτότητα υακίνθου
    έπαιρνε μεγάλη φόρα.
    Κι όταν άκουγε «όχι τώρα»
    έλεγε: «Μωρή μαγκιόρα,
    από θηλυκά πληθώρα
    Θα μ΄αναζητάς μπονώρα
    -νάτανε η ζήλεια ψώρα!-
    και θα λέω «Αργά είναι τώρα!
    Όεσκε τζόγια μου μοβόρα!»

    Χαιρετώ!

  132. BLOG_OTI_NANAI said

    Ο ΣΚΑΙ έχει κοροϊδευτικό σποτ όπου ο Τσίπρας ακούγεται να λέει «απεύθυνση» και μετά βάζουν ατάκες από ελληνική ταινία «θα σας δώσω τη γραμματική με δόσεις» και άλλες κοροϊδίες. Είπα να ψάξω κι εγώ για την «ανύπαρκτη» λέξη, και κάποια στιγμή η έρευνα έχασε το νόημα της αφού τη συναντούσα διαρκώς… Τελικά τι είδους αντίληψη είναι αυτή όπου κάποιος θέλει να κοροϊδέψει και δεν κάνει τον κόπο να δει πρώτα αν στέκουν αυτά που ισχυρίζεται;…

  133. Κιγκέρι said

    http://www.kathimerini.gr/1012445/sketch/epikairothta/politikh/skitso-toy-dhmhtrh-xantzopoyloy-010319

  134. sarant said

    133 Από τα συμφραζόμενα υποψιάζομαι πως ο Χαντζό θεωρεί ανύπαρκτη λέξη την απεύθυνση

  135. Περιονουσκιάς said

    Κατ’ εμέ το πρόβλημα και η ανατριχίλα δεν φέρει η «απεύθυνση», αλλά η «απεύθυνση του πλατιού καλέσματος». (μόνο σε μένα ρχεται να πω ονομστική «το πλατιό κάλεσμα»;

  136. sarant said

    135 Αν διαβάσετε το άρθρο θα δείτε πως η φράση ήταν: αποφάσισε την απεύθυνση ενός πλατιού καλέσματος.

    Αν σας ενοχλεί η γενική «του πλατιού» απορώ πώς αλλιώς θα τη λέγατε. Η γραμματική πάντως, αυτόν τον τύπο έχει.

  137. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Πάντως, Νικοκύρη, ἐγὼ θὰ τοῦ δώσω ἕνα δίκιο τοῦ Περιονουσκιᾶ*.

    *δὲν μ᾿ ἀρέσουν οἱ ἀκλισιές. 🙂

    Μπορεῖ νὰ στέκει γραμματικὰ τὸ «ἀποφάσισε τὴν ἀπεύθυνση ἑνὸς πλατιοῦ καλέσματος», ἀλλὰ μιὰν ἀνατριχίλα, σὰν νὰ γδέρνει τὸν πίνακα ἡ κιμωλία, τὴν προκαλεῖ. 🙂

    Χάθηκε ὀ κόσμος νὰ πεῖ «ἀποφάσισε ν᾿ ἀπευθύνει πλατύ κάλεσμα»;

  138. sarant said

    137 Το γράφω και στο άρθρο ότι είναι προτιμότερη η διατύπωση αυτή! Αλλά ο φίλος φαίνεται να ενοχλείται από το «πλατιού».

  139. Κι ο Μπαμπινώτης:
    http://www.topontiki.gr/article/312555/yparhei-i-ohi-i-lexi-apeythynsi-poy-eipe-o-alexis-tsipras-ti-apanta-o-g-mpampiniotis

  140. sarant said

    139 Το σημείωμα του Μπαμπι εγείρει διάφορα ζητήματα γλωσσολογίας και λεξικογραφίας, που αξίζουν ιδιαίτερο σχολιασμό. Ίσως και σε χωριστό άρθρο.

  141. Γιάννης Κουβάτσος said

    Του «πλατέος καλέσματος» θα ήταν ο ορισμός του γλωσσικού σουσουδισμού. Εκτός αν καταργήσουμε κάποιες λέξεις, γιατί μας ζορίζει η γενική τους, αφού η ονομαστική «το πλατύ κάλεσμα» δεν μας ξενίζει, υποθέτω.

  142. 140 Γι’ αυτό είπα να το βάλω εδώ.

  143. ΚΩΣΤΑΣ said

    Ο Μπαμπινιώτης (λινκ #139) με επιστημονικό, σαφή και απλό λόγο εξηγεί απόλυτα το θέμα της «απεύθυνσης».

    Ο Χαντζόπουλος, σκίτσο της 1/3/2019, (λινκ #133) δίνει απόλυτα την χιουμοριστική διάσταση του θέματος.

    Όλα τα υπόλοιπα είναι «νά ’χαμε να λέγαμε» και ματαιοπονούν όσοι προσπαθούν να ψελλίσουν διάφορες δικαιολογίες και αντεπιχειρήματα.

    Και φυσικά δεν δίνω καμιά μομφή στον Τσίπρα. Οι λογογράφοι και οι Ηρακλείς του στέμματος ευθύνονται, που προσπαθούν να φανούν βασιλικότεροι του βασιλέως.

    Ο Τσίπρας θα κριθεί αν βρουν δουλειά οι νέοι, αν έχει ο κοσμάκης χρήματα για να αντιμετωπίσει τις άμεσες βιοτικές του ανάγκες και αν δώσει και σε μας τους χριστιανομπολσεβίκους συνταξιούχους καμιά αύξηση στη σύνταξη και κάνα δώρο Χριστουγέννων και Πάσχα.

  144. sarant said

    143 Δηλαδή όλοι εμείς που χρησιμοποιούσαμε τη λέξη εδώ και χρόνια το κάναμε για να δικαιολογήσουμε τον Τσίπρα. Ρε τι μαθαίνει κανείς!

    Στο κόλπο και το Ελεγκτικό Συνέδριο της ΕΕ, που έγραψε «υπογραμμίστηκε έντονα κατά τη διάρκεια της αποστολής παρακολούθησης του TARIC και είχε ως αποτέλεσμα την απεύθυνση διάφορων συστάσεων….»

  145. ΚΩΣΤΑΣ said

    144 Σε όλα τα ερωτήματά σου, Νικοκύρη, υπάρχει απάντηση στο κείμενο του Μπ. Δεν λέει ότι δεν υπάρχει αλλά «σοβαροί, εγγράμματοι δημοσιογράφοι, επιστήμονες, εκπαιδευτικοί, ακροατές, τηλεθεατές αντιδρούν στο άκουσμα τής λέξης. προσκρούει στο γλωσσικό τους αίσθημα…. Και ένας τέτοιος νεολογισμός φαίνεται πως άρχισε όντως δειλά-δειλά να χρησιμοποιείται τελευταία….. Αν καθιερωθεί, θα το υιοθετήσω και ως κύριο λήμμα τού λεξικού μου» κλπ…

    Όλα λοιπόν τα εξηγεί επαρκώς. Προς τι η αντιδικία με τον Μπάμπι; Αυτό δεν καταλαβαίνω.

  146. sarant said

    145 Η ποσότητα των ευρημάτων δείχνει ότι δεν ισχύει το «δειλά δειλά». Η χρονολόγηση των ευρημάτων δείχνει ότι δεν ισχύει το «τελευταία» ως προς τη χρήση -αν και ασφαλώς η λέξη τα τελευταία 10 χρόνια χρησιμοποιείται πολύ περισσότερο. Η συμπερίληψη της λέξης σε δύο έγκυρα λεξικά σημαίνει ότι έχει καθιερωθεί. Τέλος, η αντίδραση πολλών σοβαρών κτλ. μπορεί και να οφειλεται στο ότι θέλουν να την πουν στον Τσίπρα.

  147. π2 said

    Εγώ πάντως από το μπαμπινιώτειο πόνημα έμαθα ότι δεν είμαι σοβαρός και εγγράμματος, αφού καθόλου δεν φρικίασα στο άκουσμα της λέξης, που την ήξερα (με την έννοια outreach) και τη χρησιμοποιούσα.

  148. Γιάννης Κουβάτσος said

    Κώστα, δεν γίνεται να κρίνουμε και τη γλώσσα με κομματικά κριτήρια. Ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάκτυλό μας, το θέμα πήρε διαστάσεις, επειδή τη λέξη την ξεστόμισε ο Τσίπρας, ο οποίος για το σύνολο των ΜΜΕ (των γνωστών συγκροτημάτων, δηλαδή) είναι αγράμματος. Ξέρουμε τι ρόλο παίζουν, αλλά το θέμα είναι ότι η λέξη υπάρχει εδώ και χρόνια, είναι σχηματισμένη ομαλά και χρησιμοποιείται στον δοκιμιακό λόγο πολύ πριν την κάνει διάσημη ο Τσίπρας. Ο γκουγκλάρων αμειφθήσεται και ο κομματικός φανατισμός οδηγεί στον παραλογισμό.

  149. Γιάννης Κουβάτσος said

    Και εδώ βλέπουμε την απεύθυνση σε άρθρο της (μουσική αγωνίας, παρακαλώ) Καθημερινής! 😉
    «Η απευθείας απεύθυνση του Ντράγκι στη γερμανική κοινή γνώμη…)
    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=http://www.kathimerini.gr/892499/article/oikonomia/die8nhs-oikonomia/ypomonh-systhnei-stoys-germanoys-o-ntragki&ved=2ahUKEwiF3qaqn-vgAhWDNOwKHZ4ZA604MhAWMAF6BAgIEAE&usg=AOvVaw0pgLxkKSGpCEuonZ-_x18v

  150. sarant said

    149 Κομμουνιστής δεν είναι ο Ντράγκι;

  151. Γιάννης Κουβάτσος said

    150: Γνωστός εξτρεμιστής της αριστεράς, γι’αυτό και η …απεύθυνσή του βρίσκει φιλόξενη στέγη στη συριζέικη Καθημερινή.
    Κι άλλη μια απεύθυνση στην Καθημερινή σε κείμενο λογοτεχνικής κριτικής:
    «…όταν η απεύθυνση είναι προς εαυτόν…»
    Με τη σοφία των παραμυθιών | Βιβλίο | Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ – Kathimerini
    http://www.kathimerini.gr › politismos › vivlio

  152. Μαρία said

    Η φράση κοινωνική ή και ταξική απεύθυνση είναι πολύ συχνή τα τελευταία χρόνια και μου είναι οικεία.
    Φασαρία για το τίποτα.
    Λινκάρω μόνο δείγματα επιστημόνων.
    http://rethemnosnews.gr/wp-content/uploads/2013/06/%CE%94%CE%B9%CE%B4%CE%AC%CF%83%CE%BA%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%B5%CF%82_%CE%A3%CF%87%CE%BF%CE%BB%CF%8E%CE%BD-%CE%A1%CE%B5%CE%B8%CF%8D%CE%BC%CE%BD%CE%BF%CF%85_%CE%A0%CE%9A_%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CE%95%CE%A1%CE%A4.pdf

    http://pandemos.panteion.gr/index.php?op=record&lang=el&pid=iid:8197

    Χτες ο Σκρέκας της γνωστής οικογενείας σε επιτροπή της βουλής είπε τον διευθύνων σύμβουλο. Ας του κάνει κανένα μαθηματάκι ο Μπαμπί.

  153. spiridione said

    152. -Φασαρία για το τίποτα.
    Ε, πώς θα φτιάξουμε το αφήγημα για το αγράμματο πρωθυπουργό;

    Τι είναι αυτές οι μαλακίες που γράφεις, κ. Μπαμπινιώτη;
    https://nomadicuniversality.com/2019/03/05/%CF%84%CE%B9-%CE%B5%CE%AF%CE%BD%CE%B1%CE%B9-%CE%B1%CF%85%CF%84%CE%AD%CF%82-%CE%BF%CE%B9-%CE%BC%CE%B1%CE%BB%CE%B1%CE%BA%CE%AF%CE%B5%CF%82-%CF%80%CE%BF%CF%85-%CE%B3%CF%81%CE%AC%CF%86%CE%B5%CE%B9%CF%82/?fbclid=IwAR3MyUxg7S3-AJrS5WuWUkqrFUvsDoK-smjx_1Tp_VrXhiQgYpWm3q2wreI

  154. Γιάννης Κουβάτσος said

    Δυστυχώς, πολύς κόσμος αισθάνεται δέος στο άκουσμα του ονόματος του Μπαμπινιώτη, τον φαντάζεται σαν Βαρούχα της γλώσσας: όταν αποφανθεί αυτός ότι υπάρχει γλωσσικό πέναλτι, πάει και τελείωσε. Αυτός έφα. Το σταρ σύστεμ σε όλο του το μεγαλείο.

  155. ΚΩΣΤΑΣ said

    Δεν έχει κανένα νόημα για μένα να συνεχίσω την αντιπαράθεση μαζί σας, δεν είμαι προσωπικά γνώστης του θέματος. Μένω σε αυτά που είπε ο Μπ. και σέβομαι το δικαίωμά σας στη άλλη άποψη, χωρίς να την υιοθετώ. Κλείνοντας να κάνω μόνο δύο επισημάνσεις:

    1. Με τον ντόρο που δημιουργήθηκε, είμαι σίγουρος ότι η λέξη «απεύθυνση» έγινε πασίγνωστη και θα περιλαμβάνεται στις νέες εκ δόσεις των λεξικών.

    2. Δεν νομίζω ότι ο Μπ. χρησιμοποιεί την λεξιλογική επιστήμη για να την πει στην αριστερά, το αντίστροφο αντιλαμβάνομαι. Αριστεροί λόγιοι, διανοητές, πολιτικοί κλπ δεν χάνουν ευκαιρία να τον επικρίνουν και να του επιτίθενται, ενώ κατά γενική ομολογία είναι ένας από τους καλύτερους εν ζωή γλωσσολόγους. Ας μην ξεχνάμε ακόμη και την κατηγορία περί αναγνώρισης της «μακεδονικής» γλώσσας.

  156. Μαρία said

    153
    Καλός ο Άκης. 🙂
    Το έχουμε πει κι άλλη φορά οτι ο Μπαμπί δηλώνει γλωσσολόγος, ενώ είναι ένας συντηρητικός φιλόλογος.

  157. Μαρία said

    115,2
    Α μπα, καθόλου: «Κάπου στο λεξιλόγιο τής αριστερής διανόησης με την τάση της προς νεολογισμούς και καινολεξίες (που ενίοτε καταλήγουν σε κενολεξίες). »

  158. Γιάννης Ιατρού said

    156: Εδώ είσαι ό,τι δηλώσεις αφού
    Τώρα, από βιασύνη, μας ξεφεύγουν και τίποτα λαθάκια καμιά φορά 🙂

  159. Μαρία said

    158
    Εμπνεύστηκες απ’ τον Εγγλέζο; https://twitter.com/tsakalotos/status/1102925848041136128

  160. Γιάννης Κουβάτσος said

    Εδώ ο νεοδημοκράτης βουλευτής και πρώην υπουργός Τζαβάρας χρησιμοποιεί την επίμαχη λέξη στη βουλή, σε μια συζήτηση, κατά την οποία διορθώνει διαρκώς λεκτικά λάθη του Τσίπρα. Δεν είδα να ξεσηκώνεται ο κόσμος και ο είρων Βηματοδότης δεν το θίγει καν:

    «ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΖΑΒΑΡΑΣ:Με εντυπωσιάζει το γεγονός πως ξέρετε ότι παραβιάζεται ο Κανονισμός με την προσωπική απεύθυνση του προηγουμένου ομιλητή προς τον κ. Μητσοτάκη και τον αφήνετε να ομιλεί.»
    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https://www.iliaweb.gr/vimatodotis-o-kinovouleftikos-ekprosopos-tis-nd-kostas-tzavaras-exi-exelixthi-ston-ip-arithmon-1-atakadoro-tis-voulis/&ved=2ahUKEwjPx4uiz-vgAhXDJVAKHffPC9Q4FBAWMAd6BAgDEAE&usg=AOvVaw1EJytsDxxhdYoZ3GbpHSSf

  161. τα μυαλά said

    Εδώ κάνατε κάποτε φασαρία για το «τιμητής» και βγάζατε όλους αμόρφωτους που δεν ξέρανε την λέξη ή της έδιναν λάθος νόημα. Σειρά σας να πάτε στη γωνία και να κλαίτε για τον αμόρφωτο πρωθυπουργό (σας).

  162. sarant said

    161 Και τώρα μέμφομαι όσους δεν ξέρουν τη λέξη «απεύθυνση» και προσποιούνται πως δεν υπάρχει.

  163. Γιάννης Κουβάτσος said

    162: Ακόμα χειρότερα:: ξέρουν ότι υπάρχει (ή το έμαθαν εσχάτως), αλλά αρνούνται πεισματικά να το παραδεχτούν, γιατί η κομματική και αντιπολιτευτική φανατίλα τούς τυφλώνει.

  164. τα μυαλά said

    Όπως με το τιμητής, η απεύθυνση υπάρχει, αλλά δεν είναι αυτό που νομίζεις (μέχρι πρόσφατα) . Έτσι και ο Τσίπρας είπε κάτι για να φανεί περισπούδαστος, αλλά δεν είναι.

  165. sarant said

    164 Από το 1859 ως σήμερα η απεύθυνση το ίδιο πράγμα σημαίνει.

  166. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ψάξτε για άλλα λάθη του Τσίπρα, αν το ‘χετε καημό. Εδώ λάθος δεν υπάρχει, ξεκολλήστε.

  167. Γιάννης Ιατρού said

    Βλέπεις, η επιστροφή πινακίδων δεν εκτιμάται πάντα !

  168. τα μυαλά said

    Έως τώρα είχε την έννοια «ίσιωμα, διόρθωση, επανόρθωση» και όσοι την χρησιμοποιούσαν με την έννοια του «απευθύνω / απευθύνομαι» έκαναν λάθος και ας γκουγκλάρετε κατά χιλιάδες στο ιντερνέτ. Τώρα έχει και αυτή την έννοια και ενδεχομένως να χαθεί η πρώτη.

  169. Υπαινίχτηκα κάτι στο 23, αλλά πέρασε στο ντούκου. Ο μπαμπι για χρόνια χλεύαζε τον πάροχο (που υπήρχε στον Δημητράκο) και υποστήριζε σθεναρά, μαζί με την ΕΛΕΤΟ, τον παροχέα (λες κι ήταν πανδοχεία οι ΠΥΔ). Δειλά-δειλά, πρώτα στο σχολικό λεξικό ανέφερε τον πάροχο ως πιο σωστό, και μετά -υποθέτω, δεν του χαρίζω δεκάρα για να το διαπιστώσω- και στην υπόλοιπη πραμάτεια του. Το ΛΚΝ δεν έχει ακόμη ούτε το ένα ούτε το άλλο.

  170. Μαρία said

    169
    Θυμάσαι και με ποιο επιχείρημα;

  171. 170: Με τη διάθεση των αντίστοιχων ρημάτων σε -έχω και των ουσιαστικών σε -χέας / -οχος.

  172. sarant said

    168 Τη σημασία «ισιωμα» την είχε τον 7ο αιώνα στον Παύλο Αιγινήτη ο οποίος τη χρησιμοποίησε τρεις φορές. Παλιότερα δεν υπάρχει η λέξη, μετά τον Αιγινήτη δεν υπάρχει επίσης μέχρι το 1859 που χρησιμοποιείται με τη σημασία «η πράξη του να απευθύνεις» (και μετά παίρνει και άλλες σημασίες). Το 2014 καταγράφεται σε λεξικό (Χρηστικό) με τις νέες σημασίες της.

    169 Στην 3η έκδοση του Λεξικού του ο Μπαμπι έχει κυρίως λήμμα το «παροχέας» και στον πάροχο έχει παραπομπή: πάροχος: ο παροχέας, βλ.λ.

  173. 172: Καλά είπα, λοιπόν, αν τον έχουν δεχτεί κι όλοι…

  174. Μαρία said

    171
    Άλλο κι αυτό. Δηλαδή ο κάτοχος να γίνει κατοχέας; Ο πάροχος είναι πολύ παλιά λέξη με την έννοια του χορηγού, προμηθευτή.

  175. τα μυαλά said

    Τέλος πάντων, όλη αυτή η ιστορία οδηγεί ότι κακώς κατάργησαν την διδασκαλία των αρχαίων, ή καλώς κάνανε (ανάλογα με την οπτική γωνία του καθενός). Οι παλιοί που μάθανε αρχαία, το απεύθυνση θα το συνδέσουν με το ίσιωμα, οι νέοι που δεν ξέρουν θα σκέπτονται τι πιο φυσικό από απευθύνω>απεύθυνση. Στη τελευταία περίπτωση όμως νομίζω πιο σωστό θα είναι απευθύνηση. Σου τσακίζει όμως περισσότερο το γλωσσικό αίσθημα, γιαυτό και δεν υπάρχει περίπτωση.

  176. sarant said

    175 Από το 1992 επαναφέρθηκε η διδασκαλία των αρχαίων στο γυμνάσιο από το πρωτότυπο.

  177. Πέπε said

    Μετά απ’ όσα συζητήθηκαν και εδώ αλλά και σε πιο πρόσφατο άρθρο, παραμένει ένα ερώτημα όχι απλώς αναπάντητο αλλά που, περιέργως, δε φαίνεται καν να τέθηκε:

    Προσωπικά, είχα ταχθεί εξαρχής, και παραμένω, χλιαρά υπέρ της αναγνώρισης της λέξης «απεύθυνση» ως υπαρκτής. Γιατί υπέρ, και γιατί χλιαρά;

    Υπέρ:
    α) Την έχω ακούσει να λέγεται.
    β) Σημαίνει κάτι που δε λέγεται εύκολα αλλιώς.
    γ) Σχηματίζεται ομαλά, κατανοείται απρόσκοπτα.
    δ) Στην πορεία των δύο συζητήσεων εδώ και άλλων αλλού, τεκμηριώθηκε επαρκέστατα ότι δεν είναι ούτε καινοφανής ούτε ιδιαίτερα σπάνια.
    ε) Τεκμηριώθηκε επιπλέον ότι σε συγκεκριμένους ειδικούς χώρους είναι απολύτως καθιερωμένη: στα νομικά, στο θέαμα (το δεύτερο λινκ είναι αυτοαναφορικό, αφού εκεί την είχα ακούσει ο ίδιος).

    Άρα, κάθε λογικό επιχείρημα καταλήγει στο ότι υπάρχει.

    Παρά ταύτα, θυμάμαι ξεκάθαρα την πρώτη φορά που την άκουσα, επειδή με ξένισε, επειδή απλούστατα δεν την είχα ξανακούσει. Και εξακολουθεί να με ξενίζει, αν και σταδιακά λιγότερο. Και το ίδιο συμβαίνει σε διάφορες διαβαθμίσεις και με άλλους: με αρκετούς που εκφράστηκαν εδώ, με όλους όσοι έκραξαν τον Τσίπρα, με τον Μπαμπινιώτη. Ακόμα και η προσπάθεια (επιτυχής είπαμε) να αποδειχτεί η ύπαρξή της δείχνει ότι δεν πρόκειται για κάτι αυτονόητο, παρά πρέπει να αποδειχτεί. Σημείωσα ακόμη και ένα σχόλιο ότι «θα έπρεπε να είναι απευθύνηση»: τελείως λάθος μεν, ωστόσο δείχνει ότι ένας ακόμα δεν αισθάνεται άνετα να πει/ακούσει «απεύθυνση» με τη συγκεκριμένη έννοια.

    Το ερώτημα λοιπόν είναι: Πώς γίνεται και μια λέξη με τόσα αδιαμφισβήτητα πιστοποιητικά ακούγεται σε τόσους ομιλητές, έγκριτους ή όχι, ανοίκεια;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: