Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ή στραβός είν’ ο γιαλός ή τον ξεπουλάμε

Posted by sarant στο 7 Ιουλίου, 2014


Το σημερινό σημείωμα δημοσιεύτηκε χτες, πρώτη Κυριακή του μήνα, στην Αυγή, στην τακτική μηνιαία στήλη μου «Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία». Η εικόνα που συνοδεύει το άρθρο, επιλογή του ιστολογίου των Ενθεμάτων, είναι ο πίνακας του Αντρέ Ντερέν «Βάρκες στο λιμάνι της Κολιούρ» (1905), Γενικότερα για τις λέξεις του γιαλού σε περσινό άρθρο του ιστολογίου.

8b-sarantakosΠολλά θέματα θα μπορούσε να διαλέξει κανείς για το άρθρο τούτου του μηνός, και ομολογώ πως στην αρχή φλερτάρισα με την ιδέα να γράψω για μια λέξη μουντιαλική, αλλά αντιστάθηκα στον πειρασμό και, αφού έχουμε μπει στο καλοκαίρι, διάλεξα κι εγώ ένα θέμα καλοκαιρινό, και ειδικότερα μια λέξη που συνδέεται με κάτι που αποτελεί όνειρο θερινής νυκτός για μεγάλο ποσοστό συμπατριωτών μας και που πρόκειται να γίνει ακόμα πιο άπιαστο σε περίπτωση που ευοδωθούν τα κυβερνητικά σχέδια· θα το καταλάβατε, εννοώ τη λέξη «αιγιαλός», που αποτελεί το αντικείμενο του νομοσχεδίου για την «οριοθέτηση, διαχείριση και προστασία αιγιαλού και παραλίας», ένα νομοσχέδιο που έχει δεχτεί τα πυρά της αντιπολίτευσης αλλά και πολλών βουλευτών της συμπολίτευσης.

Η λέξη αιγιαλός είναι αρχαία, μάλιστα πανάρχαιη αφού αναγνωρίστηκε στις μυκηναϊκές πινακίδες της Γραμμικής Β. Στην Ιλιάδα (4.422) ο Όμηρος μιλάει για τον πολυθόρυβο γιαλό (αιγιαλώ πολυηχέι). Είχαν μάλιστα και μια παροιμία οι αρχαίοι, «αιγιαλώ λαλείς», μιλάς στον βρόντο θα λέγαμε σήμερα. Φαίνεται περίεργο, αλλά κατά πάσα πιθανότητα ο αιγιαλός ετυμολογείται από ένα κατοικίδιο ζώο, αφού, σύμφωνα με την επικρατούσα θεωρία προέρχεται από συγχώνευση σε μία λέξη της αρχαίας φράσης «εν αιγί αλός» (στην ακροθαλασσιά, αλς είναι η θάλασσα), όπου «αίγες», δηλαδή κατσίκες λέγονταν τα ορμητικά κύματα.

Μάλιστα, ο Αρτεμίδωρος ο Δαλδιανός (η Δάλδις είναι πόλη της Λυκίας), που έγραψε ονειροκριτικά συγγράμματα,  εξηγούσε: «και γαρ τα μεγάλα κύματα αίγας εν τη συνηθεία λέγομεν». Αυτό μπορεί να μας παραξενεύει λίγο στην αρχή, αν όμως σκεφτούμε ότι και σήμερα τα κύματα τα λέμε «προβατάκια» δεν είναι και τόσο περίεργο. Μάλιστα, ίσως η παρομοίωση με τα σαφώς πιο άταχτα και ευκίνητα κατσίκια να είναι πιο εύστοχη. Από την ίδια παρομοίωση πρέπει να πήρε το όνομά του και το Αιγαίο πέλαγος, το πολυκύμαντο, ενώ βέβαια από τη ρίζα της αίγας δεν έχουμε μόνο τα αιγοπρόβατα, τον αίγαγρο, τον αιγόκερο και τον αιγοβοσκό, αλλά και την αιγίδα, την κατσικοπροβιά που ενίσχυε την ασπίδα του Δία, από το δέρμα της αγαπημένης του Αμάλθειας, που μας έχει δώσει μεταφορικά την έκφραση «υπό την αιγίδα» που χρησιμοποιείται για εκδηλώσεις κτλ. που γίνονται με την υλική ή ηθική υποστήριξη κάποιου φορέα.

Από τον αιγιαλό λοιπόν, που μέσα στα χρόνια έχασε δυο συλλαβές, την αρχική του και άλλη μία από τη συνίζηση, φτάσαμε, ήδη στα βυζαντινά χρόνια, στον σημερινό γιαλό, που είναι λέξη δίφατση, αφού σημαίνει και τις δυο πτυχές του ίδιου πράγματος, τόσο το κομμάτι της θάλασσας που εκτείνεται κατά μήκος της ξηράς, όσο και το κομμάτι της ξηράς που εκτείνεται κατά μήκος της θάλασσας. Η άκρη του γιαλού, η ξηρά στις παρυφές της θάλασσας, είναι το ακρογιάλι, που το λέμε και περιγιάλι, που προέρχεται από το ελληνιστικό «παραιγιάλιος» (παραθαλάσσιος) και παρασυνδέθηκε με την πρόθεση «περί».

Η λέξη «γιαλός» είχε και μια σύντομη διεθνή σταδιοδρομία, αφού στα τουρκικά yalι είναι η ακτή (δάνειο από κάποιον τύπο «γιαλή») αλλά έτσι ονομάστηκαν επίσης τα αρχοντικά που έχτιζαν στον Βόσπορο και στα Πριγκιποννήσια οι πλούσιοι της Πόλης, κάποιοι από αυτούς Ρωμιοί. Τα γιαλιά ήταν ξύλινες επαύλεις πάνω στον γιαλό, και η λέξη «γιαλί» πέρασε, έστω και σε περιορισμένη χρήση, στα ελληνικά ως είδος αντιδανείου.

Μεγάλη η παρουσία του γιαλού στη δημοτική ποίηση και στις παροιμίες. Κάτω στο γιαλό, κάτω στο περιγιάλι, κόρην αγαπώ· γιαλό γιαλό πηγαίναμε κι όλο για σένα λέγαμε, δυο πασίγνωστοι στίχοι. Κάνε το καλό και ρίξ’ το στο γιαλό, δηλαδή τις καλές πράξεις πρέπει να τις κάνει κανείς χωρίς να τις διαλαλεί και χωρίς να περιμένει ανταπόδοση. Και βέβαια, ή στραβός είν’ ο γιαλός ή στραβά αρμενίζουμε, ειρωνική παροιμία για τον πεισματάρη που δεν θέλει να παραδεχτεί πως έχει χαράξει λάθος πορεία και θεωρεί εξίσου πιθανή κάποια σπανιότατη γεωγραφική ανωμαλία που τον εμποδίζει να φτάσει στον προορισμό του.

Στην Ερωφίλη του Χορτάτζη υπάρχει ο στίχος «χτίζει πύργους στο γιαλό, περβόλια στον αέρα» σαν ένδειξη της ανεκπλήρωτης υπόσχεσης, αλλά από τότε η οικοδομική τεχνολογία έχει κάνει προόδους. Με το καινούργιο νομοσχέδιο που βρίσκεται στα σκαριά, όχι μόνο πύργοι αλλά και μεγαθήρια θα χτιστούν πάνω στον γιαλό – έχουμε δει άλλωστε τα χαΐρια της Ισπανίας. Για να μη γίνει απρόσιτη ακόμα και αυτή η πιο απλή καλοκαιρινή ψυχαγωγία, για να μη βλέπουμε τη θάλασσα πίσω από τις περιφράξεις των μεγαλοξενοδόχων, πρέπει να τους δώσουμε να καταλάβουν ότι αρμενίζουν στραβά.

115 Σχόλια to “Ή στραβός είν’ ο γιαλός ή τον ξεπουλάμε”

  1. gbaloglou said

    Πολύ ενδιαφέρουσα η εξ αιγών ετυμολόγηση του Αιγαίου από τον Δαλδιανό, την είχα εικάσει πριν αρκετά χρόνια χωρίς να γνωρίζω το σχετικό απόσπασμα, βασιζόμενος στα «προβατάκια» και στα white horses (αλλά και στην εγγύτητα των ριζών). Η εικασία μου είχε τότε φτάσει και σε λίστα κλασσικών σπουδών, μένοντας αναπάντητη (και χωρίς αναφορά στον Δαλδιανό)!

  2. Γς said

    Καλημέρα, καλή βδομάδα.

    «Βάρκα – γιαλό»
    Το τραγούδαγε κι ο Κυρ Δημήτρης Σαραντάκος
    [ρίξτε λίκνο]

  3. spiral architect said

    Καλημέρα και καλή βδομάδα. 🙂
    Ο γιαλός δείχνει ότι, είναι στραβός παντού, αλλά ο λαός δεν παίρνει το τιμόνι:

    «Να μοιράζεσαι το ντουζ.
    Να κοιμάσαι νωρίς.
    Να ξεστραβώνεσαι με βιβλία και να μην ξεστραβώνεσαι στην τηλεόραση.
    Να ανοίγεις την πόρτα του φούρνου μετά το ψήσιμο της πουτίγκας, για να να ζεσταθεί η κουζίνα …»

    και άλλα τέτοια όμορφα λένε οι αγγλικές (ιδιωτικές εδώ και χρόνια) ιδιωτικές εταιρίες παροχής ρεύματος.

    Η απελευθέρωση της καταπιεσμένης ενέργειας μειώνει τις τιμές.
    Έτσι δεν μας λένε τα λαμόγια;
    Αρκεί που έχουν και skoutz για την ενέργεια. 😛

  4. Παναγιώτης Κ. said

    Πολύ καλή η επιλογή του ζωγραφικού πίνακα!
    Επιστροφή στα παιδικά μας και την αισθητική, που έχουμε διαμορφώσει από τις εικόνες των αναγνωστικών του Δημοτικού.

    «Πρέπει να τους δώσουμε να καταλάβουν ότι αρμενίζουν στραβά».

  5. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    3: Η τιμή του ρεύματος θα ανεβεί διότι έτσι βοηθιέται η διαμόρφωση οικολογικής συνείδησης. Αμ πώς.

  6. Γς said

    “Οριοθέτηση, διαχείριση και προστασία αιγιαλού και παραλίας”
    Υπό την αιγίδα του Υπουργείου Οικονομικών, ΤΑΙΠΕΔ και άλλων επενδυτικών [εγκληματικών] δυνάμεων

  7. leonicos said

    Πρόκειται για κτηνωδία. Και θα συντελεστεί

  8. LandS said

    3 …Να πλένεις τα δόντια σου στο σκοτάδι.

  9. Αιγιαλός > Γιαλίτα > Γιάλτα

    http://kars1918.wordpress.com/2014/03/13/crimea-marioupolis/

    Και με μεταγκατάσταση από την πρών ελληνόφωνη Γιάλτα της Κριμαίας, στην νυν ελληνόφωνη Γιάλτα της Μαριούπολης

    π.χ. http://www.provoles.de/eidiseis/omogenia/5425-2010-05-22-15-24-10.html , http://www.newsbeast.gr/world/arthro/648773/prosilomenoi-stin-enotita-tis-oukranias-dilonoun-oi-ellines-pou-zoun-ekei/

    https://goo.gl/maps/o5ZZq

  10. sarant said

    Σαν τα χιόνια του καλοκαιριού!

    Πράγματι, η Γιάλτα από τον αιγιαλό και πολύ καλά κάνεις και το αναφέρεις! Πολύ χαίρομαι που σε ξανακούω.

  11. spiral architect said

    Να ζει κανείς, ή να μη ζει;
    Χιού Λόρι και Ρόουαν Άτκινσον

    (έτσι ξαφνικά μου’ ρθε στο νου)

  12. gbaloglou said

    1 Πράγματι η κατσικίσια ετυμολόγηση προστέθηκε για πρώτη φορά στην γουϊκιπίδια στις 28-2-06, από τον Εγκύκλιο 🙂 🙂

    Συγκεκριμένα, η μορφή της ετυμολόγησης του ανωτέρω ανδρός στην παραπάνω ημερομηνία ήταν:

    In ancient times there were various explanations for the name «Aegean». It was said to have been named after 1) the town of Aegae; 2) Aegea, a queen of the Amazons who died in the sea; or 3) Aegeus, the father of Theseus, who drowned himself in the sea when he thought his son had died.

    A possible etymology is a derivation from the dialect word αἶγες (aiges) «waves» (Hesychius; metaphorical use of αἴξ (aix) «goat»?), hence «wavy sea», cf. also αἰγιαλός (aigialos) «coast».

    Πριν της 28-2-06 η μορφή της ετυμολόγησης ήταν:

    In ancient times there were various explanations for the name «Aegean.» It was said to have been named after the town of Aegae; Aegea, a queen of the Amazons who died in the sea; and Aegeus, the father of Theseus, who drowned himself in the sea when he thought his son had died. A possible etymology is from the root Αιγ- (Aeg-) meaning wave, hence wavy sea as per αιγιαλός (aighialos).

    Σήμερα:

    In ancient times, there were various explanations for the name Aegean. It was said to have been named after the Greek town of Aegae, or after Aegea, a queen of the Amazons who died in the sea, or Aigaion, the «sea goat», another name of Briareus, one of the archaic Hecatonchires, or, especially among the Athenians, Aegeus, the father of Theseus, who drowned himself in the sea when he thought his son had died.

    A possible etymology is a derivation from the Greek word αἶγες – aiges = «waves» (Hesychius of Alexandria; metaphorical use of αἴξ (aix) «goat»), hence «wavy sea», cf. also αἰγιαλός (aigialos = aiges (waves) + hals (sea)),[2] hence meaning «sea-shore».

    … Κανένας δηλαδή δεν αναφέρει τον Δαλδιανό, που είναι σαφώς πιο ‘ορατός’ από τον Ησύχιο … αν και βλέπω τώρα ότι το Liddell & Scott θεωρεί πιθανή την σύνδεση του «αιγιαλού» με την «αίγα», παραπέμποντας μάλιστα στον Αρτεμίδωρο/Δαλδιανό (αἴξ IV)!

  13. Πάνος με πεζά said

    Καλημέρες ! Να θυμίσουμε άπειρες παραλίες μεσυνθετικό το «Γιαλός», όπως ο Μέγας Γιαλός (νατ’ ευφημισμόν, μιας και είναι πολύ μικρή παραλία) στη Σύρο, ο Μακρυγιαλός στο Λασήθι, ο Ρωμέικος Γιαλός (και ο Τούρκικος) στη Λήμνο, ο Πλατύς Γιαλός στη Σίφνο, τοπωνύμια που φυσικά, ίσως εκτός από το Ρωμέικο και τον Τούρκικο, υπάρχουν και αλλού.

    Κι ένα παλιό καλό χασαπάκι, παλιός καλός Λίνος Κόκοτος, παλιά καλή Ρένα Κουμιώτη. Από τον καταπληκτικό τους δίσκο «Ώρες».

  14. Πάνος με πεζά said

    Παροράματα : με συνθετικό, κατ’ ευφημισμόν,

  15. #9 Καλώς τονε!

  16. p.a. said

    Kαλημέρα.Φλερτάρατε με μουντιαλική και όχι λέξη σχετική με…κροκο-δειλές καταστάσεις..εντός και εκτός της αφρικανικής μας χώρας ,εδώ στην Νότια ευρώπη ,στην ρωγμή του..πόνου;(χημικά συρίας ,ακτές ).
    Eντάξει ,τελικά το ποτάμι είναι εκεί που συμβαίνουν όλα τα αξιοσημείωτα φέτος.Φοβερή αλληγορία…για όσους φεύγουν από τα πολιτικά μαντριά!:-)
    Aναμένουμε!:-)

  17. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

  18. Πάνος με πεζά said

    Kι αν το Αιγαίο δεν πήρε το όνομα από τον Αιγέα που φούνταρε, μή μου πεις ότι και το Θησείο δεν ήταν το μέρος που το τρένο πάτησε το Θησέα !

  19. sarant said

    12: Άλλαξα το άρθρο και έβαλα ρητά την αναφορά στον Αρτεμίδωρο.

    16: Το ποτάμι πάντως μαζεύει και σκύβαλα, περιτρίμματα, ψαριανούς.

  20. Γς said

    18:

    Και για να το αναβαθμίσουμε ελαφρώς [προς το μάγκικο]

  21. p.a. said

    @19 ..μα σκωπτικό ήταν το σχόλιό μου για τα «αξιοσημείωτα«.Nα δούμε« ποιος ποιος ποιος ..θα φαγωθεί «εντός και εκτός

  22. cronopiusa said

    Η ΦΙΦΑ θα τιμωρήσει τους αλγερινούς ποδοσφαιριστές γιατί θέλουν να δώσουν το πριμ τους στους Παλαιστίνιους!

    Στραβαρμενίζουμε

    Φως, περισσότερο φως

    και πριν ξεπουλήσουν με δόλωμα ρουμστουλετ
    ΜΠΛΟΥΜ-ΠΛΙΤΣΙ-ΠΛΙΤΣΙ

    να Πάμε για την Βούλα

    και να στηρίξουμε τον υπερμαραθώνιο «240 χλμ για τον αιγιαλό»

    καλή σας μέρα και καλή βδομάδα

  23. spiral architect said

    @19β: «Μην πετάτε κουτάκια μπύρας στον Πσαριανό. Είναι σαν να πετάτε βαζάκια με μέλι σε αρκούδες».
    (έγραψαν σε τοίχο)

  24. Γς said

    21:
    Aμφισβήτησε κανείς το σκωτικόν, ουπς, το σκωπτικόν της αναρτήσεως;

    Οσο για τις
    >κροκο-δειλές
    >συμβαίνουν όλα τα αξιοσημείωτα φέτος.

  25. cronopiusa said

    ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Συλλογικοτήτων για την Παλαιστίνη‏

  26. stelios said

    Επίσης μια εκδοχή που δίνεται στο λιανοτράγουδο «Πράσινη μέρα» του Γ. Ρίτσου από τα 18 λιανοτράγουδα της πικρής πατρίδας:

    Πράσινη μέρα λιόβολη
    καλή πλαγιά σπαρμένη
    κουδούνια και βελάσματα
    μυρτιές και παπαρούνες

    Η κόρη πλέκει τα προικιά
    κι ο νιος πλέκει καλάθια
    και τα τραγιά γιαλό γιαλό
    βοσκάνε τ’ άσπρο αλάτι

    Τα τραγιά, οι αίγες να βοσκάνε το αλάτι στο γιαλό. (Προσωπικά έχω την εικόνα στα μάτια μου από μια εκδρομή στη Λήμνο)

  27. Νέο Κid said

    Αίγια (2σύλλαβο) η κατσίκα κυπριαστί. Και η θρυλική κωμική σειρά «Αίγια φούξια». Δεν είχα ιδέα για τις ετυμολογικές εικασίες για το Αιγαίο, εκτός φυσικά από το πατροπαράδοτο φούντο του χαροκαμένου πατρός. Yγ. Αν επιτρέπεται η ερώτηξις Νικοκύρη, ποια ήταν η μουντιαλική almοst άρθρο λέξη;

  28. p.a. said

    @24 Δεν ήθελα να γίνει παρανόηση ,δεν είμαι υποστηρίκτρια του συγκεκριμένου ..ρεύματος

  29. sarant said

    27: Δεν ήταν συγκεκριμένη λέξη, αλλά είχα σκεφτεί ένα θέμα σχετικό με το Μουντιάλ.

    26: Και τα πρόβατα, τα πάει ο τσοπάνης στο γιαλό «να αλατίσουν» -το έχουν ανάγκη.

  30. Spiridione said

    Άλλο σχετικό τοπωνύμιο το Γιαλισκάρι: απ’ τις αγαπημένες μου παραλίες στην Κέρκυρα, και στην Ικαρία έχει απ’ ό,τι είδα. Και άλλες παραλλαγές, Διαλισκάρι, κάτω στον Μάραθο στην Πελοπόννησο, Γιαννισκάρι στην Πάτρα κλπ.
    Απ’ το αιγιαλίσκος – αιγιαλισκάριον – γιαλισκάριον λένε. Διπλός υποκορισμός.

  31. sarant said

    Σωστά!

  32. gbaloglou said

    22 Μας πρήξανε πάντως με την ενδομουσουλμανική αλληλεγγύη τους … την ώρα που αλληλοσφάζονται στο Χαλιφάτο!

  33. p.a. said

    @24 και το συνεχίζω και κλείνω με αναφορά στο βιβλίο του Βασίλη Αλέξάκη Παρίσι -Αθήνα ,με το οποίο έτυχε να ασχολούμαι αυτόν τον καιρό .

    «Θυμήθηκα το σόφισμα που μας είχαν μάθει στο σχολείο:ένας κροκόδειλος (πού βρέθηκαν κροκόδειλοι στην Ελλάδα;)απάγει ένα παιδάκι και λέει στη μητέρα του μικρού:
    -Θα στον δώσω αν μαντέψεις τι σκέφτομαι.
    -Σκέφτεσαι να μην μου τον δώσεις.
    -Έχασες ,απαντά ο κροκόδειλος ,γιατί,αν μεν σκέφτομαι να μην στο δώσω,δεν θα στο δώσω,εφόσον αυτή είναι η πρόθεσή μου.Αν πάλι σκέφτομαι να στο δώσω,δεν μάντεψες σωστά.
    -Εσύ έχασες,παρατηρεί η μητέρα.(πάντα μου έκανε εντύπωση η ψυχραιμία αυτής της γυναίκας).Eτσι κι αλλιώς πρέπει να μου τον δώσεις,είτε επειδή το σκέφτεσαι,είτε επειδή δεν το σκέφτεσαι,οπότε κέρδισα το στοίχημά μας.)

    (Το ερώτημα στη παρένθεση του συγγραφέα, επανέρχεται σήμερα ,,δριμύτερον!!:-)

    σελ.12

  34. spiral architect said

    @22, 32: Καλά, εκεί στο χαλιφάτο ακόμα τρίβουν ψάχνονται.
    (ποιος να φταίει άραγε; ο Στάλιν, ο Σαντάμ, ή η Μαρφίν;)
    Αχχ, στραβαρμενίζουμε για τα καλά! 😐

  35. physicist said

    #32. — Δεν είναι ενδομουσουλμανική αλληλεγγύη, είναι μίσος για τους Εβραίους και για το Κράτος του Ισραήλ.

  36. gryphon said

    Aegis εχουν ονομασει οι αμερικανοί το προηγμενο συστημα ελεγχου πυρος και αντιαεροπορικης αντιπυραυλικης «ασπιδας» με το οποιο εξοπλιζουν τα πολεμικα τους πλοια Aegis και οχι ξερω γω Μπουγιουκσεχιρ (ονομα τουρκικης ομαδας που θυμαμαι απο το στοιχημα)
    Ετσι ειναι .Εννια στις δεκα φορες που αυτοι που λεμε Δυτικοι ψαχνουν να ονομασουν κατι οτιδηποτε ετσι ωστε να ακουγεται εντυπωσιακο και καλοηχο θα ανατρεξουν στα αρχαιοελληνικα λεξικα στην Μυθολογια κλπ.

  37. gbaloglou said

    36 άλλο «αίγα» και άλλο «αιγίδα» 🙂

  38. spiral architect said

    @36: Μπα, χρησιμοποιούν και λιγότερο ευφάνταστα ονόματα. 😛

  39. cronopiusa said

    Lucio Dalla- Come è profondo il mare (1977)

    «Χημικά–Σκουριές–Ακτές. Μαζί τα σταματάμε τώρα!»…

  40. sarant said

    36-37: Γιατί άλλο αίγα κι άλλο αιγίδα; Κατσικοπροβιά, λέμε.

  41. gbaloglou said

    το πέλαγο είναι βαθύ

  42. marulaki said

    #30 Ας μου πει κάποιος και για το Διανισκάρι (Ελούντα και όχι μόνο) και το Διαλυσκάρι (Τήνος). Πάντα είχα την απορία..

  43. Κι αν ο αιγιαλός ονομάστηκε από τις αίγες, μην ξεχνάμε πως κάπου εκεί γύρω θα υπήρχαν και τράγοι, τα γνωστά ακόρεστα ζά.
    Διαβάζω: Ελληνικό το αρχαιότερο ερωτικό γκράφιτι στον κόσμο, πάω να δώ καμιάν απεικόνιση καρδούλας, φεγγαρόφωτου και αχ και βαχ και τι βλέπω; Δύο τσεςπού…

    ΥΓ Στο ερώτημα υπό Marulaki (42) να προσθέσομε και το κατακαημένο Αντισκάρι του Ηρακλείου…

  44. marulaki said

    Μπράβο, σωστά.

  45. ΠΑΝΟΣ said

    Τίτλος.Και τα δύο.

  46. sarant said

    42: Διαλισκάρι, Γιαλισκάρι, Διανισκάρι -παραλλαγές είναι όλα.

  47. skol said

    Πόσες σύνθετες λέξεις ξέρουμε που να έχουν γιαλό μέσα;
    Εκτός από το ακρογιάλι, περιγιάλι που αναφέρονται στο άρθρο μπορώ να σκεφτώ τον Κοντογιαλό (δίπλα στο Γιαλισκάρι που κάνει μπάνιο ο Σπύρος) και τον Μακρύγιαλο (με τα μύδια).
    Υπάρχει και ο πουτσόγιαλος αλλά δεν είναι τοπωνύμιο (ούτε ανατομικός όρος) 🙂

  48. sarant said

    47: Είναι πάρα πολλές, αλλά ξεχασμένες, οι λέξεις που αρχίζουν από γιαλο-.

    Αναφέρω το γιαλόξυλο, το ξύλο που το έφερε το κύμα, που είναι τίτλος διηγήματος του Παπαδιαμάντη που βρέθηκε πρόσφατα, το γιαλοπούλι, το ρήμα γιαλεύω, και το γιαλόμουνο ή γιαλομούνι ή γιαλομουνάρα όπως έλεγαν/λένε σε διάφορα νησιά τη μέδουσα.

  49. Gpoint said

    γιατί άλλο αίγα κι άλλο αιγίδα ;
    μήπως είναι άλλο αίγα (που λεν στη Κρήτη) κι άλλο η γίδα ;

  50. Πάνος με πεζά said

    @ 48 : Ακούς εκεί τη Μέδουσα ! Δεν είχε ανακαλυφθεί τότε η Μύκονος; 🙂

  51. Μαρία said

    48
    Και τα γιαλόξυλα του Γιώργου Παραλή.
    http://kassandra-halkidiki.gr/artists.html

  52. Theo said

    Κι ο Μακρύγιαλος της Πιερίας

  53. skol said

    48: Ενδιαφέρον, δεν την ήξερα τη μέδουσα!

  54. Ορεινός said

    Δείτε και αυτό, δεν ακούστηκε όσο έπρεπε: http://frear.gr/?p=5417

  55. Πάνος με πεζά said

    Και μια που ανέφερα Μύκονο, και αφού η λέξη δεν έχει αναφερθεί, εκεί και αλλού υπάρχουν και οι «γιαλούδες», νεράιδες του γιαλού, με τις οποίες εκφόβιζαν τα μικρά παιδιά για διαφόρους λόγους. (Κατά το στυλ «αν δε φας, θα περάσει ο Βραδινός», ο Μεσημεράς κλπ.).

    Μάλιστα, κατάστημα με τίτλο «Γιαλούδα», που είναι ο (υπάρχων) ενικός, βρίσκεται και σήμερα στο νησί (των ανέμων).

    Σίθγουρα θα υπάρχουν και άλλες λαϊκές παραδόσεις με τις «γιαλούδες».

  56. Μαρία said

    54
    Ο Περικλής Γιαννόπουλος έγραψε το κείμενο; 🙂

  57. Μιάς και αναφέρθηκαν τα γιαλιά, τα υπέροχα ξύλινα αρχοντικά στις ακτές του Βόσπορου, και μιάς και μιλάμε για τις ιδιωτικοποιήσεις των αιγιαλών, ο Ορχάν Παμούκ στο βιβλίο του για την Πόλη, με τον (όχι και τόσο ευφάνταστο) τίτλο Ιστανμπούλ, θυμάται που όταν ήταν πιτσιρικάς φοιτητής έβλεπαν με την παρέα του τα καλοκαιρινά βράδυα τις πυρκαγιές που κατέκαιγαν ένα-ένα τα ξεπεσμένα γιαλιά, για να ξεπεταχτούν στη θέση τους τσιμεντένιες νεοπλουτέ βιλλάρες.

  58. nestanaios said

    Τα πράγματα είναι πολύ πιο εύκολα απ’ότι φαίνονται. Ούτε η κατσίκα από τα κύματα ούτε τα κύματα από την κατσίκα.
    Όλα ξεκινούν από τα στοιχεία.

    Αλς δεν λέγεται η θάλασσα αλλά το αλμυρό νερό. Δασύνεται διότι είναι αλμυρό.
    Το δασυνόμενο άλφα χαρακτηρίζει τα σώματα τα μη φίλα προσκείμενα στον άνθρωπο. Αρχή του παντός είναι ο άνθρωπος. Ανθρωποκεντρική η ελληνική γλώσσα με πολλές αρχές και για τον λόγο αυτό λέγεται και αρχαία.

    Το λάμδα είναι το στοιχείο που απεικονίζει το φαινόμενο της φυσικής διαστολής και συνεκδοχικά εννοεί το επεκτείνω, εξαπλώνω και τα όμοια. Και η δασυνομένη ἁλ εννοεί την εξάπλωση του δασέος σώματος που δεν είναι άλλο από το αλμυρό νερό χωρίς να αποκλείουμε το ενδεχόμενο να ήταν και κάτι άλλο.

    Αἱγ είναι η πελώρια επίταση (Ι =δίεση ) σώματος δασέος σε χώρο γ. (Δεν χρειάζεται να το δασύνουμε διότι η συλλαβή ενέχει το γ).
    Αικ είναι η μεγάλη επίταση ψιλού σώματος σε χώρο κ. (δεν χρειάζεται η ψιλή διότι η συλλαβή ενέχει το κ).

    Από την αίγ έχουμε την αίγα και τα προβατάκια του αιγαίου («κύματα πελώρια» αναφέρει ο Όμηρος )και το αιγαίο και τον αιγαία και ας πιστεύουν μερικοί πως το αιγαίο από τον αιγαία και από την αικ έχουμε τον Αιακό και αργότερα τους Αιακίδες.

    Και ο αιγιαλός; Το θέμα είναι αιγιαλ και η ος είναι πτωτική κατάληξη και έχουμε αιγι +αλ.
    Αλ εν αιγί. Οι συλλαβές διαβάζονται από το δεξιά προς τα αριστερά.

    Αλ εν αιγί είναι η φουρτουνιασμένη θάλασσα. Η θάλασσα με πελώρια κύματα.

  59. Πάνος με πεζά said

    H Bραζιλία, με τα σελέστε σορτς, και τον καραφλίδη Βαλντίρ Περέζ για τέρμα, τώρα στην NHD, στα FIFA films ου 1982.

  60. Πάνος με πεζά said

    @ 48 : Μήπως «γιαλόμουνο» δεν εννοούν τη μέδουσα, αλλά το περίφημο «γυαλί» όπως το ξέρω εγώ, δηλαδή αυτό το άσπρο διαφανές σαν ζελέ, θαλάσσιο ζώο, με ένα σταυρό στο επάνω μέρος; Που στις πιο βρόμικες θάλασσες καφετίζει και λίγο;

  61. Πηνελόπη Καμπάκη Βουγιουκλή said

    Την ετυμολόγηση του Αιγαίου από τις αίγες μας την ειχε αναφέρει ο κσθηγητής μου ο Σταμάτης Καρατζάς στα 1975 και μου ήρθε κουτί όταν στα 1990 στην Αγγλία, μια παρέα ελληνοτουρκική σκοτωνόταν για την ετυμολογία της λέξε Αιγαίο : οι Τουρκοι έλεγσν απ´ τον ..Αγά κι ο Έλληνες απ´ τον Αιγαία ενώ οι Άγγλοι και λοιποί ακροατές γελούσαν και δεν έδινσν credit σε κσνένα. Τότε εγώ σοβαρά τους έκανα την ετυμολόγηση από τις αίγες και τους ‘τάπωσα’ άπαντες.

  62. Μπορεί να επιβεβαιώσει κάποιος τα της Βίκης για το Αίγιο-Αιγιάλεια;

  63. προς Μιχάλη Νικολάου στο 62

    Καταγόμενος από (και προσωρινά διαμένων εις) την Αιγείρα της Αιγιάλειας (διπλό το γίδι!) οφείλω να παραδεχθώ πως όλα τα ντόπια αιγοτοπωνύμια απλώς προέρχονται από την αρχαία πόλη των Αιγών, που βρισκόταν κάπου εδώ, μέχρι που την εκουκούλωσε ο Κορινθιακός.

    Σύμφωνα, δε, με τον τοπικό μύθο οι ΑΗΠ που έφτιαξαν την πόλη, την ονόμασαν έτσι επειδή σε κάποια μάχη τους με άλλους ΑΗΠ, τους ψάρωσαν σχετικά με το μέγεθος των στρατευμάτων τους όταν έδεσαν στα κέρατα καθεμιάς από τις γίδες τους από ΄δύο δαυλιά αναμμένα, παρουσιάζοντας έτσι ένα φωτεινό υπερθέαμα που θα ζήλευε και ο μακαρίτης ο Ιάννης Ξενάκης.

    Τώρα, βέβαια, το πώς δεν τρελλάθηκαν τα γίδια με τις φωτιές και το πώς δεν κάηκαν τα δάση και οι καλλιέργειες από τα τρελλαμένα γίδια, αυτό είναι αλλουνού ιεροφάντη ευαγγέλιο…

  64. Spiridione said

    43, 44
    http://84.205.229.30/culturePortal_1_9_src_man_incl/cultureportalweb/article.php?article_id=2617&topic_id=17&level=2&belongs=15&area_id=4&lang=gr

  65. Πάνος με πεζά said

    Μην ξεχάσουμε και τη νησίδα «Πολύαιγος», ανατολικά της Μήλου, που πήρε το όνομά της από τα πολλά κατσίκια που την κατοίκησαν…

  66. Ιάκωβος said

    55,Πάνος με Πεζά,

    Δεν νομίζω ότι η Γιαλού, οι γιαλούδες, ο γιαλουάς,κλπ προέρχονται από το γιαλό. Μάλλον είναι επιβίωση,από τις λίγες που υπάρχουν, αρχαίων δεισιδαιμονιών. Γελλώ ήταν μια δαιμόνισσα που είχε πάρει ειδικότητα στη γυναικολογία και ίσως το όνομά της είχε απώτατη καταγωγή σημιτική.

  67. Spiridione said

    64. Adiscari ή andiscari μάλλον από το adescare = δελεάζω.
    http://www.treccani.it/vocabolario/adescare/

  68. Πάνος με πεζά said

    @ 66 : Ας το ψάξουμε τότε ! Εμένα μου «κολλάει» γιατί μόνο σε νησιά το έχω ακούσει, αλλά ποτέ δεν ξέρεις.

  69. Μα και οι «αντισκάροι» που πήγαιναν στις γαλέρες για αντικατάσταση, μάλλον θα χρειάζονταν ισχυρό δέλεαρ (για να μην πώ δόλωμα) για να αναλάβουν αυτή την παλιοδουλειά.

  70. Γιάννης said

    Αν γιαλί = ξύλινη έπαυλη επί γιαλού, μήπως εξ´αυτού και η έκφραση «τζάμι» όταν κάτι το βρίσκουμε «στην τρίχα», εξαίρετο και αψεγάδιαστο; Άλλο βεβαίως το γυαλί κι άλλο το γ-ι-αλί. Μήπως όμως στο ταξίδι της γλώσσας κάπου αυτή η ορθογραφική διαφορά παρεξηγηθηκε;

  71. Τίτος Εξώς Χριστοδούλου said

    Αισχύλου Προμηθεύς: ‘των κυμάτων τ’ ανήριθμο γέλασμα’…

  72. sarant said

    Eυχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    68: Κι εγώ τη Γελλώ σκέφτηκα.

    70: Όμως, η λέξη ‘γιαλί=έπαυλη’, άγνωστη όπως είναι στη συντριπτική πλειοψηφία των ομιλητών, είναι απίθανο να γέννησε μιαν αρκετά διαδεδομένη μεταφορική σημασία, που είναι άλλωστε ευεξήγητη. Τζάμι = αψεγάδιαστο αρχικά το στρωμένο κρεβάτι στο στρατό (και ‘αεροδρόμιο’).

  73. Πάνος με πεζά said

    Αυτό εδώ, από το Νικόλαο Πολίτη (αλλά δε λέει κάτι).
    http://books.google.gr/books?id=RbnxAgAAQBAJ&pg=PA396&lpg=PA396&dq=%CE%9F%CE%B9+%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CE%BB%CE%BF%CF%8D%CE%B4%CE%B5%CF%82&source=bl&ots=NeCfErnlNY&sig=KVL9ZH4HixrzR9uVpt5oiaFkfFQ&hl=el&sa=X&ei=9rm6U4-8F4TH7AbVr4G4CQ&ved=0CBwQ6AEwADgK#v=onepage&q=%CE%9F%CE%B9%20%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CE%BB%CE%BF%CF%8D%CE%B4%CE%B5%CF%82&f=false
    Μήπως η κυρία αυτή, αν την ξέρει κάποιος, θα μας πει κάτι παραπάνω;
    http://www.papasotiriou.gr/author/337525

  74. Τίτος Εξώς Χριστοδούλου said

    Ζευς Γελέων: ο Δίας των Φώτων. Γέλασμα, τότε, η μαρμαρυγή, το λαμπύρισμα, τα γυαλάκια των κυμάτων που αντανακλούν το φώς; Ελπίζω να μην Κρατυλίζω, να μην παρετυμολογώ…

  75. Spiridione said

    Γελλώ
    http://www.greek-language.gr/greekLang/medieval_greek/kriaras/search.html?lq=7122&dq=

  76. Αναρωτιέμαι αν έχει σχέση η δαιμόνισσα Γκέλα του Μπουλγκάκοφ…

  77. Πάνος με πεζά said

    «Δεν υπάρχει πρακτικά καμία θετική επίπτωση από τη μείωση του κατώτατου μισθού στην Ελλάδα». Το είπαν στο Der Spiegel, αλλά φυσικά το μεζεδάκι είναι στην ελληνική μετράφραση, στο δελτίο ειδήσεων του Real FM.

    Εγώ δηλαδή, είμαι αυτός που το θεωρώ μεζεδάκι, γιατί έχω μεγαλώσει με την «επίπτωση» με αρνητικό πρόσημο. Δεν ξέρω τις απόψεις σας….

  78. Πάνος με πεζά said

    Α, και για να μην το ξεχάσω, στην κορύφωση του Μουντιάλ δυστυχώς «πάει κι ο Ντιστέφανος,ο καλός ο άνθρωπος».

  79. Μαρία said

    75
    Καλυτερότερο:
    https://sarantakos.wordpress.com/2010/09/17/gargoyle/#comment-42293

  80. sarant said

    77: Προσωπικά δεν το θεωρώ οξύμωρο.

  81. Πάνος με πεζά said

    @ 80 : Το περίμενα 🙂

  82. sarant said

    77-80: Κι εδώ το είχαμε συζητήσει
    https://sarantakos.wordpress.com/2009/04/14/yperoxo/

  83. Spiridione said

    79. Ωραίο!
    Κι ο Μυριβήλης έχει γράψει για τη Γιλλού
    http://www.ekebi.gr/magazines/ShowImage.asp?file=67552&code=7368

  84. oaltracosa said

    ΓΙΔΑ ΒΡΑΣΤΗ

    Δε βλεπετε τι εγινε με τη βραχονησιδα ;
    Χασαμε τη σημαια μας μας κλεψαν και μια γιδα.
    Η γιδα αυτη ,το ξερετε, ητανε ελληνιδα !
    Ειχε σταυρο στο μετωπο και τη φωναζαν Ληδα.
    Μοναχη καταβροχθισε η Ληδα τη χλωριδα
    κι αφησε το νησι γυμνο σα να’πεσε ακριδα.
    Ωστε αν κανουν εισβολη και αποβιβαστουνε
    οι Τουρκοι να μη βρισκουνε μερος για να κρυφτουνε.
    και ο στρατος μας να μπορει να βλεπει τον καθενα
    αφου θα ειναι ευκολη η ληψη του Αντενα.
    Και τι θα κανει ο εχθρος ; Θα φυγει απο τη μεση.
    Μπροστα σε τοσες καμερες δε θα μπορει να χεσει. Γι’αυτο οι Τουρκοι εβριζαν τη γιδα μας πουτανα
    αγρια τη βασανισαν να γινει μουσουλμανα.
    Μα δεν αλλαξοπιστησε,δεν πηγε στο Κορανι
    ετσι την εκαναν βραστη οι Τουρκοι στο καζανι.

    Απο καρναβαλικη σατιρα του 1996

  85. sarant said

    84: Α, ωραίο!

  86. «Τσήπους τσι Μακρύς Γιαλός
    τ’ς Μυτιλήν’ς μας γι αφαλός
    «

  87. Ηλεφούφουτος said

    55, 66 Και μένα στη Γελλώ πήγε το μυαλό μου όταν είδα το σχόλιο.
    Όπως η Νηρηίδα έγινε Νεράιδα

    Αλήθεια, αυτό με τους αντισκαρους είναι διασταυρωμένο; Ο Κριαράς πάντως στο μεσαιωνικό του δεν το έχει.

    «χτίζει πύργους στο γιαλό, περβόλια στον αέρα»
    Πανέμορφο βρίσκω το
    «χίλι’ ακριβά τασσίματα μό’τασε πάσα μέρα/ και χίλια μό’κτιζε όμορφα περβόλια στον αέρα»

    Το δικό σου παράθεμα, Νικοκύρη, από πού είναι;

  88. Ιάκωβος said

    76 Δύτης
    Η Γκέλλα του Μπουλγκάκωφ δεν είναι από την Hella, δηλ. Hell, όπως νόμιζα, αλλά όντως από τη Γελλώ. Η ρώσικη Bίκη λέει οτι ο Μπουλγκάκωφ το πήρε από κάποιο άρθρο, που έλεγε οτι στο νησί της Λέσβου αυτό το όνομα έδιναν στα κορίτσια που πέθαιναν πρόωρα και γινόντουσαν βαμπίρ.

    http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%28%D0%BF%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B6%29

    Είναι μάλλον από την ίδια πηγή που η παραπομπή της Μαρίας στο 79, «Γελλὼ γάρ τις ἦν παρθένος, καὶ ἐπειδὴ ἀώρως ἐτελεύτησε, φασὶν οἱ Λέσβιοι … »

    Το γιαλί ταμπούρ πάλι που λέμε εμείς, δεν έχει σχέση με το γιαλό, ή το γυαλί ή τα γιαλιά ή τη Γελλώ, στην πραγματικότητα είναι γιαϊλί ταμπούρ, ταμπούρ με δοξάρι.

  89. Ιάκωβε, κι εγώ φανταζόμουν κάτι σε Hella. Το γκούγλισα πριν γράψω το σχόλιο και με κάποια έκπληξη είδα ότι δεν υπάρχει τέτοιο δαιμονικό σε καμιά μυθολογία.

  90. Σοφία Ντοκατζή said

    Ο Μπαμπινιώτης, στη σελίδα 300 του Ετυμολογικού του, γράφει πως η παροιμία «κάνε το καλό και ρίξτο στο γιαλό» είναι μετάφραση από τα τούρκικα: Η ακριβής τούρκικη παροιμία λέει (κατά τον Μπαμπινιώτη): «Κάνε το καλό, ρίξτο στη θάλασσα. Αν το ψάρι δεν το ξέρει, το ξέρει ο Δημιουργός».

    Εγώ η ίδια έχω ακούσει με τα αυτιά μου τον πατέρα Μεταλληνό να λέει στην τηλεόραση πως η παροιμία «κάνε το καλό και ρίξτο στο γιαλό» είναι η πεμπτουσία του Χριστιανισμού. Δηλαδή, η πεμπτουσία του Χριστιανισμού έχει τούρκικη προέλευση.

  91. Μαρία said

    90
    Απ’ τον κατάλογο του Ηρακλή Μήλλα.
    iyiliği yap denize at, balιk bilmezse Halik bilir

  92. sarant said

    90: Για την ακρίβεια, ο Μπ. λέει «αποτελεί παραλλαγή της τουρκικής παροιμίας», αλλά δεν το αποδεικνύει.

    88: Α, πολύ ωραίο αυτό με τον Μπουλγκάκοφ!

    87: Να σου πω, δεν βρίσκω τη σημείωσή μου, αλλά σίγουρα είναι από την Ερωφίλη. Μάλιστα, ο πλήρης στίχος είναι «μου χτίζει…».

  93. 90β: Μη γνώτω η αριστερά σου τι ποιεί η δεξιά σου.

  94. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Τί ομορφιές από πάνω ως κάτω και σήμερα!
    Μαγευτικά τα όσα παρατέθηκαν,τόσο που ξεχνάς τον πικρό τίτλο για τους παραδομένους σε θολά αλισβερίσια γιαλούς μας.Αυτούς τους χιλιόμετρους, τους δαντελωτούς μυριοτραγουδισμένους, τους ανέφραγους για όλους στο όραμα του Τρίτση.
    Ο γερο Πρίαμος ήταν ο προπατάρης στο «παρά θιν΄ αλός»; , «βαριοπερπατούσε γιαλό-γιαλό» μας το μετέφερε ο δάσκαλος και μου έμεινε έτσι.

    Καράβια πάνε στο γιαλό και γλάροι στον αέρα
    μα δε μπορώ αγάπη μου νά ΄ρχομαι κάθα μέρα
    τραγουδούσε ο Νίκος Ξυλούρης.

    Από τη Βάρκα του Κ.Χατζόπουλου:
    ..πάντα ο ήλιος σε κάποιο γιαλό θα γελά
    και
    είναι πιο όμορφοι οι άγνωστοι πάντα γιαλοί

    Την ακρογιαλιά τη λέμε και γιαλιά στην Κρήτη. π.χ. Ακουμιανή γιαλιά (η παραλία των Ακουμιών).
    Αγκρουγιαλούς ή αγκρουγιαλάκια λέμε τα κοχύλια.Ακούγονται και αγκουργιαλοί.
    Κατεβαίνουμε στο γιαλό,έχουμε ελιές στο γιαλό, σημαίνει στα κοντινά στη θάλασσα χωριά (ή χειμαδιά, αν αναφέρονται στα κοπάδια)

    άλλη μια σκηνή στην Ιλιάδα ,Ραψ.Α΄ 315 (με αίγες στο γιαλό)

    ταύρων ἠδ᾿ αἰγῶν παρὰ θῖν᾿ ἁλὸς ἀτρυγέτοιο·
    που ο Πολυλάς μεταφράζει «ακρόγιαλα»

  95. Λ said

    1. Πίσω, εις τες Πλάκες, επάνω εις ένα βράχον ριζωμένον εις την θάλασσαν, εκεί ήτο το σπιτάκι της θεια-Σκεύως της Γιαλινίτσας.
    2. Κάπου είχα διαβάσει ότι ένα αιγοπρόβατο πέρασε από τα κατεχόμενα στις ελέυθερες περιοχές.
    3. Την αίγια φούξια όταν τη διαφημίζουν στην τηλεόραση την προφέρουν αί-ι-για.
    4. Έχουμε τα χωριά Γιαλούσα και Κώμα του Γιαλού στην κατεχόμενη Καρπασία και το (τ/κ) χωριό Γιαλιά στην Πάφο καθώς και τον ποταμό Γυαλιά.
    https://www.google.com.cy/search?q=%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CE%BB%CE%BF%CF%8D%CF%83%CE%B1&tbm=isch&imgil=En6RuaqvK9oDsM%253A%253Bhttps%253A%252F%252Fencrypted-tbn1.gstatic.com%252Fimages%253Fq%253Dtbn%253AANd9GcT-6DFk8siRf8bL01UTLfVYmUVxmTjz9NCDyyEY5nB8p9_SIhD_VA%253B557%253B376%253B7jDtzW66bOwAqM%253Bhttp%25253A%25252F%25252Fwww.hellenica.de%25252FGriechenland%25252FZypern%25252FGR%25252FGialousa.html&source=iu&usg=__lXEgUdxsuNkusi-AgjbTZkOTHEQ%3D&sa=X&ei=vi67U_K4F4j07Abu1YGICg&ved=0CCUQ9QEwAw&biw=976&bih=398#facrc=_&imgdii=_&imgrc=En6RuaqvK9oDsM%253A%3B7jDtzW66bOwAqM%3Bhttp%253A%252F%252Fwww.hellenica.de%252FGriechenland%252FZypern%252FGR%252FMaps%252FKarpasiaMap01.jpg%3Bhttp%253A%252F%252Fwww.hellenica.de%252FGriechenland%252FZypern%252FGR%252FGialousa.html%3B557%3B376http://en.wikipedia.org/wiki/Yialia

  96. Λ said

    Για τη Γυαλιά
    http://en.wikipedia.org/wiki/Yialia

    Επίσης έχουμε το επίθετο Γιάλλουρος, το οποίο σημαίνει γαλανομάτης
    Το ποίημα «η Γιαλλουρού» του Δημήτρη Λιπέρτη έχει μελοποιηθεί αλλά δεν το βρίσκω στο διαδίκτυο
    http://wave.pblogs.gr/2009/07/h-gialloyroy-gialloyroyda-h-gialloyra-galanomata.html
    βρήκα όμως τα μάθκια τα γιαλλούρικα:

  97. Λ said

    Θυμήθηκα τη γιαλλουρούδα του Μιχάλη Βιολάρη

  98. Μαρία said

    96
    Έχουμε και τον Γιαλλουρίδη 🙂

  99. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ για τα νεότερα!

    96: Τόσο μεγάλο άρθρο αξιώθηκε η Γιαλιά στην αγγλική Βικιπαίδεια!

  100. […] Αυγή via Οι λέξεις έχουν την δική τους ιστορία […]

  101. Spiridione said

    87.- Αλήθεια, αυτό με τους αντισκαρους είναι διασταυρωμένο; Ο Κριαράς πάντως στο μεσαιωνικό του δεν το έχει.

    Ένα παλιό σχόλιο στο ιστολόγιο: Ο Δετοράκης στην Ιστορία της Κρήτης λέει ότι στα ελληνικά κείμενα της εποχής αναφέρεται ο αντισκάρος, και από εκεί πιθανότατα πήρε τ’ όνομά του το Αντισκάρι.
    https://sarantakos.wordpress.com/2013/09/18/katorga-2/#comment-187090
    Στον Zuanne Papadopoli πάντως,
    http://www.archaiologia.gr/blog/2008/09/13/zuanne-papadopoli-l%E2%80%99occio-time-of-leisure-2007-2/
    υπάρχουν οι adiscari:
    http://books.google.gr/books?id=5RMMAQAAMAAJ&q=%22adiscari%22&dq=%22adiscari%22&hl=el&sa=X&ei=IKO7U-bSEY2M0wWy7oDwCQ&ved=0CB4Q6AEwAA

  102. Ηλεφούφουτος said

    101 Ευχαριστώ πολύ.
    Στο κείμενο πάντως για τον Παπαντόπολι δεν βλέπω αναφορά στη λέξη, μόνο στην έννοια.
    Αναρωτιέμαι σε ποιο κείμενο της εποχής (το οποίο έχει ξεφύγει απ τον Κριαρά) μαρτυρείται.

  103. Emphyrio said

    Και στην Μητροπολη υπαρχει η Hel, η παλια ερωμενη του Ροτβανκ και μετα συζυγος του Γιον Φρεντερζεν και μητερα του Φρεντερ: Rotwang had been in love with a woman named Hel, who left him to marry Fredersen; she died giving birth to Freder; he has since built a robot (a Maschinenmensch, or Machine-Human) to «resurrect» her, to Fredersen’s horror. (απο εδω: http://en.wikipedia.org/wiki/Metropolis_%281927_film%29). Φυσικα επειδη το Hel μπερδευεται με το Hell, στην αμερικανικη κοπια την εβγαλαν τελειως… Προφανως πηρε το ονομα της απο την Hel (http://en.wikipedia.org/wiki/Hel_%28being%29) που ηταν υπευθυνη, ας πουμε της ομωνυμης περιοχης (http://en.wikipedia.org/wiki/Hel_%28location%29). Πιστευοντας το Google Translate, η ρωσικη Γουϊκιπηντια δεν λεει τιποτε παραπανω για το θεμα της Гелла (http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B0_(%D0%BF%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B6_%D0%91%D1%83%D0%BB%D0%B3%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0)
    )

  104. lefteris_sfak said

    Πολύ ενδιαφέρον θέμα, ήθελα να σχολιάσω από χθες αλλά δεν με άφηνε η εφορία.

    Απ’ ό,τι βλέπω δεν έχει αναφερθεί η Αιγιάλη της Αμοργού. Εκεί θα ήθελα να είμαι τώρα, αλλά επίσης δεν με αφήνει η εφορία!

  105. Spiridione said

    102. Στο απόσπασμα αυτό απ’ τα γκουγκλοβιβλία είναι σε πλάγια η λέξη
    (these substitutes were called adiscari).
    Σε άλλα αποσπάσματα φαίνεται ότι υπάρχει στο γλωσσάρι η λέξη (adiscari ή andiscari)

  106. Ηλεφούφουτος said

    105 Κατάλαβα. Απλώς δεν μας δίνει παραπομπή σε πηγή.

  107. skol said

    Και μια ωραία φράση που πέτυχα εδώ: «Άναψ’ ο γιαλός και κάηκαν τα ψάρια» που αν κατάλαβα καλά σημαίνει ό,τι περίπου και το «έγινε της κακομοίρας» ή «ποιος είδε το Θεό και δεν τον φοβήθηκε»

    (Ψάχνοντας να βρώ μια φράση με παρόμοια σημασία αναρωτήθηκα αν θα ήταν καλή ιδέα για τα «Λόγια του αέρα» σε κάθε φράση να δίνονται και κάποιες συνώνυμες φράσεις ή απλώς με κοντινή σημασία.)

  108. […] sarantakos.wordpress.com […]

  109. sarant said

    107: Καλή ιδέα θα ήταν, και σε κάποιο βαθμό την εφαρμόζω (π.χ. στο μπαϊράκι έχω την παντιέρα).

  110. Λ said

    Το ποίημα Αιγιαλούσα, του <Κυριάκου Χαραλαμπίδη
    http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSDIM-D110/334/2285,8699/

    Η Αίγια Κόκκινη, από την οποία προέκυψε η αίγια φούξια (κυπριακή κωμική σειρά)

    Στα τοπία του Τηλέμαχου Κάνθου συναντούμε πολλές αίγιες. Μάλιστα είχε μια αγαπημένη αίγα που ζωγράφιζε συχνά και την ονόμασε Μπριζίτ Μπαρτό.

  111. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Λέξεις του γιαλού: γιαλόπετρα, γιαλοράδικο (το σταμναγκάθι),

  112. Γς said

    Ο Νικοκύρης στο ΦΒ:

    Όταν εμείς τρώγαμε εφτάρες, οι Βραζιλιάνοι ακόμα καλλιεργούσαν καφέ!

  113. Γς said

    112¨
    Αλλού πήγαινε

  114. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    112. 🙂 Μα είναι πάντα και ευγενής, δεν είπε έτρωγαν μπανάνες.

  115. Λ said

    Να υποθέσουμε ότι ο Γιάλομ δεν έχει καμία σχέση με το γιαλό.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: