Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Όταν ο Καραγάτσης συνομιλούσε με τους Πρωτοπόρους

Posted by sarant στο 23 Οκτωβρίου, 2016


Ποιους Πρωτοπόρους, θα ρωτήσετε. Με τον τίτλο αυτόν («Πρωτοπόροι») κυκλοφόρησε το 1930-31 ένα «περιοδικό της προχωρημένης διανόησης», όπως ήταν ο υπότιτλός του, που εκδιδόταν από ομάδα αριστερών λογοτεχνών-καλλιτεχνών, με ψυχή τους τον Πέτρο Πικρό και με την υποστήριξη του ΚΚΕ. Στα τέλη του 1931 το ΚΚΕ ήρθε σε σύγκρουση με τον Πικρό κατηγορώντας τον (όχι τελείως αβάσιμα) ότι χρησιμοποιεί το περιοδικό για προσωπική προβολή του, οπότε η υπόλοιπη συντακτική ομάδα αποχώρησε και εξέδωσε το περιοδικό «Νέοι Πρωτοπόροι», με το οποίο συνεργάστηκαν πολλοί αριστεροί και κομμουνιστές λογοτέχνες και διανοούμενοι, έως το 1936 που το περιοδικό έκλεισε με τη δικτατορία του Μεταξά.

Τον Αύγουστο του 1943 με πρωτοβουλία του ΕΑΜ εκδόθηκαν πάλι οι Πρωτοπόροι, φυσικά παράνομοι, αλλά με χαρακτηριστικά που προσιδιάζουν σε νόμιμο έντυπο: τακτική κυκλοφορία, τιμή πώλησης, ακόμα και στήλη αλληλογραφίας.

prot4

Επειδή όμως το περιοδικό ήταν παράνομο, οι συνεργάτες του υπέγραφαν με ψευδώνυμα, εκτός από όσους είχαν βγει στο αντάρτικο. Έτσι, ας πούμε, μπορεί ο Γιώργος Λαμπρινός να υπέγραφε με το όνομά του, αλλά οι περισσότερες συνεργασίες ήταν ή ανυπόγραφες ή ψευδώνυμες: ως Μ. Αλκαίος υπογράφει ένα διήγημά του ο Ηλίας Βενέζης, ως Α. Ταπεινός έδωσε το ποίημα «Αθήνα 1943» ο Νίκος Καββαδίας, ενώ ο Μάρκος Αυγέρης, που ήταν στυλοβάτης του περιοδικού υπέγραφε Μ. Στεφανίδης (ψευδώνυμο του ψευδωνύμου, αφού το κανονικό του όνομα ήταν Παπαδόπουλος).

Οι Πρωτοπόροι εξέδωσαν πέντε τεύχη, έως τον Δεκέμβριο του 1943. Δεν ξέρω για ποιον λόγο διακόπηκε η έκδοση, αν δηλαδή υπήρξαν τεχνικές δυσκολίες ή αν έγινε η επιλογή να διοχετευτούν οι προσπάθειες στο εβδομαδιαίο περιοδικό Καλλιτεχνικά Νέα που κυκλοφορούσε νόμιμα.

Πέρα από ποιήματα και διηγήματα, οι Πρωτοπόροι δημοσίευαν και κριτικά κείμενα. Σε κάποια από αυτά γίνεται καλοπροαίρετη κριτική σε λογοτέχνες οι οποίοι δεν ανήκαν στην Αριστερά, σε μια προσπάθεια συζήτησης, προσέγγισης ή προσεταιρισμού τους. Έτσι, στο 3ο τεύχος δημοσιεύτηκε κριτική στο «Δαιμόνιο» του Γ. Θεοτοκά, ενώ στο 2ο τεύχος δημοσιεύτηκε μια συνολική κριτική του έργου του Μ. Καραγάτση, η οποία προκάλεσε, στο 4ο τεύχος, την απάντηση του ενδιαφερόμενου, έστω και με ψευδώνυμο -δήθεν ότι πρόκειται για «φίλο του Καραγάτση».

Βρίσκω πολύ ενδιαφέρουσα αυτή την ανταλλαγή απόψεων μέσα στην Κατοχή, και θα δημοσιεύσω εδώ τα δύο κείμενα, που τα πληκτρολόγησαν η Σουμέλα και ο Σκύλος -τους ευχαριστώ πολύ. Να σημειώσω ότι δεν είναι, βεβαίως, αθησαύριστα ή άγνωστα -αλλά, από την άλλη, δεν είναι και πολύ γνωστά, και πάντως δεν υπάρχουν στο Διαδίκτυο. Την επιστολή Καραγάτση την έχει σχολιάσει ο Αλέξ.Αργυρίου στο Αντί (τχ. 768-9/2002) και από εκεί αντλώ επίσης κάποια στοιχεία.

ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΚΑΡΑΓΑΤΣΗ

Ο κ. Καραγάτσης είναι ο πιο γόνιμος από τους μυθιστοριογράφους και διηγηματογράφους μας, είναι παραγωγικότατος· και μ’ όλο που είναι νέος ακόμα, το έργο του είναι κιόλας σημαντικό, όχι μόνο σε όγκο, μα και σε ποιότητα. Ο κ. Κ. είναι ένα από τα πιο πηγαία και πιο πλούσια ταλέντα του τόπου μας. Η αφήγησή του είναι φυσική, ζωηρή, χωρίς προσπάθεια και με αληθινή αφηγηματική ευφορία· ξέρει να κρατεί τη θεματική του διάθεση σ’ ορισμένο επίπεδο, χωρίς πεσίματα κι ανεβάσματα, χωρίς παράταιρες ή απότομες μεταβολές στον αφηγηματικό τόνο και στο ρυθμό. Είναι ένας από τους λογοτέχνες μας που βρίσκονται πλησιέστερα στο ρεαλισμό και παρουσιάζει τη λιγότερη φιλολογία.

Το θέλγητρο της αφήγησής του καθώς και το μεγάλο μυστικό της βρίσκεται στη λεπτομέρεια.  Έχει το αίσθημα της λεπτομέρειας κι είναι ένας μαέστρος στο χειρισμό της, αναφέρει τα λουλούδια με τ’ όνομά τους, τα πουλιά, όλα τα πράγματα, δεν μιλά αόριστα και με γενικότητες·  αυτό δίνει αλήθεια στον κόσμο του και υποβάλλει την αίστηση της πραγματικότητας, δίνει πληθώρα τις εικόνες κι η παράστασή του είναι γεμάτη κίνηση και πλούτο ζωής.

Το διάβασμα μερικών διηγημάτων του που τυπώθηκαν τελευταία σ’ έναν  τόμο με τον τίτλο «Νυχτερινή Ιστορία» δε μας έκαμε ν’ αλλάξουμε γνώμη. Μα η νουβέλα του «Το Χαμένο νησί» που κυκλοφόρησε κι’ αυτή σε τόμο, είναι ερμαφρόδιτη ένωση του πραγματικού και του φανταστικού, είναι συγκόλλημα ολότελα τεχνητό που δεν έπιασε, το φανταστικό στοιχείο δε δικαιώνεται από κάποια εσωτερική λογική, μένει ξεκάρφωτο κι αδικαιολόγητο και καταστρέφει τα ρεαλιστικά στοιχεία της διήγησης, που είναι ωστόσο με δύναμη γραμμένα. Δεν μπορούμε να νοιώσουμε ποιος λόγος έσπρωξε το συγγραφέα σ’ αυτή την αναπάντεχη όσο κι αφύσική στροφή, όπως δεν μπορούμε να νοιώσουμε τι ζητά και τι μέλει να πει μ΄ όλο το έργο του αυτό. Ο κ. Κ. είναι λογικός στη συγκρότησή του κι η δύναμή του ακριβώς στηρίζεται στη λογική κυριαρχία που ασκεί στον εαυτό του και στην οργάνωση του υλικού του. Η ευκολία όμως που του δίνει το ταλέντο του κι η πεποίθηση στις ικανότητές του τον οδηγούν κάπου κάπου σε προχειρολογήματα κι’ επιπολαιότητες. Μα δεν είναι αυτός ο σοβαρός του κίνδυνος για το ταλέντο του. Ο σοβαρός κίνδυνος προέρχεται από τις λίγες ιδέες που τον εμπνέουν. Σχεδόν όλος ο κόσμος του  περιστρέφεται γύρω από την ερωτική ζωή, η κεντρική δημιουργική εστία του είναι το γενετήσιο ένστιχτο, γύρω σ’ αυτό κανονίζει τα θέματά του κι εφευρίσκει το υλικό του. Δε δείχνει ποια είναι τα κοινωνικά του ενδιαφέροντα, διαφαίνεται μάλλον μια στάση αδιάφορη ή εχθρική μπροστά στ’ άλλα κοινωνικά φανερώματα, τα κοινωνικά του αισθήματα χαρακτηρίζονται από κάποιο νιτσεϊκό θάλεγα ατομισμό, από έναν αριστοκρατικό εγωϊσμό.  Δεν ενδιαφέρεται για την κίνηση των κοινωνικών ρευμάτων της εποχής του, για τα οικονομικά και τα άλλα κίνητρα που δημιουργούν την ιστορία, για τη σημερινή πορεία που ακολουθεί ο ευρωπαϊκός πολιτισμός, για τις δυνάμεις που τον δουλεύουν, για την πάλη των αντιθέσεων που δημιουργούν σειρά τις σημερινές κρίσεις· δεν έχει ιδέα για τα διαλεχτικό χαρακτήρα της ζωής, για όλα τα δραματικά προβλήματα του καιρού μας, για τον κοσμογονικό κι ηρωϊκό χαραχτήρα του. Όλη η Ελλάδα είναι σαν ένα νησί του Ροβινσώνα που δεν το φτάνουν οι φλόγες της πυρκαϊάς που κατατρώει τον κόσμο. Μα αυτό δεν είναι μόνο αρρώστια δική του , παρά των περισσότερων Ελλήνων λογοτεχνών. Και να συλλογίζεται κανένας πως είναι περισσότερο από εκατό χρόνια που ο Μπαλζάκ, ο πατέρας του σύγχρονου μυθιστορήματος πλούτισε το είδος αυτό, ευτύς από την αρχή μ’ όλες τις ιδέες που το θρέφουν από τότε, να συλλογιστεί πως εκείνος πριν από εκατό χρόνια είδε το γιγάντιο συγκρότημα του σημερινού κόσμου και τις τιτανικές δυνάμεις που το κινούν, τα οικονομικά, κοινωνικά και ιστορικά αίτια που τον διαμορφώνουν, την τεράστια δημιουργική δύναμη που  τον σπρώχνει όλο μπροστά στην ιλιγγιώδη πορεία του προς ένα μεγαλόπρεπο μέλλον. Τίποτε από την κίνηση αυτή δεν υποψιάζεται ο κ. Κ., ζει σε μια αστική αυτάρκεια και θαρρούμε πως δε θ’ αργήσει πολύ να βρεθεί στο αδιέξοδο που βρίσκεται όλο το αστικό πνεύμα. Μάλιστα άρχισε κιόλας να μπαίνει σ’ αυτό το αδιέξοδο. Το μυθιστόρημα του ο Λουκάς Κατελάνος που δημοσιεύεται στην «Πρωΐα», έχει χαραχτήρα επιφυλλιδογραφίας και δε λέει πολλά πράγματα. Είναι φανερό πως ο συγγραφέας δεν έχει τίποτε να πει. Επειδή συμπαθούμε το ταλέντο του και θα ευχόμαστε να τον ιδούμε να παίρνει καλύτερο προσανατολισμό, νομίσαμε αναγκαίο ν’ αναφέρουμε όλες τις αρετές και τα ελαττώματά του· ίσως η κριτική μας αυτή να του σταθεί χρήσιμη σαν προειδοποίηση για τους κινδύνους που τον περιμένουν και που δεν τους υποψιάζεται ακόμη.

Το κείμενο δημοσιεύτηκε χωρίς υπογραφή. Ο Αργυρίου μας πληροφορεί ότι το έγραψε ο Γιώργος Λαμπρινός. Ο συντάκτης αναφέρεται στο μυθιστόρημα «Ο καθηγητής Λουκάς Κατελάνος» που δημοσιευόταν σε συνέχειες στην Πρωία το 1943. Ίσως ούτε ο Καραγάτσης να το είχε σε μεγάλη εκτίμηση, αν κρίνουμε από το γεγονός ότι μεταπολεμικά δεν το εξέδωσε σε βιβλίο.

Στο 4ο τεύχος των Πρωτοπόρων (Νοέμβριος 1943) το περιοδικό δημοσιεύει, στη στήλη «Το βιβλίο», την απάντηση του Καραγάτση, ή μάλλον «Μια απάντηση», προτάσσοντας την εξής εισαγωγική σημείωση:

Σχετικά με το σημείωμα του περασμένου φύλλου μας για το Μ. Καραγάτση, ο αναγνώστης μας Χρήστος Νεζερίτης μας έστειλε ένα γράμμα που το μάκρος του μας εμποδίζει να το δημοσιέψουμε ολόκληρο. Δημοσιεύουμε, λοιπόν, την πιο ενδιαφέρουσα περικοπή του, με την πεποίθηση πως αρκεί αυτή για να κατατοπίσει τους αναγνώστες μας. Οι «Πρωτοπόροι», θ’ ασχοληθούν πάλι με το θέμα αυτό, σ’ ένα από τα ερχόμενα φύλλα τους.

ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

……………………..

Τολμώ να νομίζω πως ο «συνταγματάρχης Λιάπκιν» βασίζεται πάνω στα κοινωνικά προβλήματα του μεσοπολέμου. Ένας ρώσος λευκός που ξεπέφτοντας στην Ελλάδα μετά την Επανάσταση αυτοχτονεί, γιατί μολονότι έχασε την πίστη του στο τσαρικό καθεστώς, δεν δύναται να την αναδημιουργήσει πάνω στο προλεταριακό, αν και καταλαβαίνει πως μόνον αυτή η λύση είναι συνεπής με τη ρούσικη ψυχή κι ιδιοσυγκρασία. Αν λοιπόν καλοκοιτάξουμε, θα ιδούμε πως ο Λιάπκιν όχι μόνο βασίζεται κατά μεγάλο ποσοστό στο κοινωνικό ζήτημα, αλλά μαρτυράει ξεκάθαρα τη θέση του Καραγάτση ανάμεσα κεφαλαιοκρατία και προλεταριάτο. Το ίδιο μπορούμε να πούμε και το «Μπουρίνι», όπου περιγράφεται η αβάσταχτη ζωή των χωρικών της Θεσσαλίας κάτω απ’ την τυραννία των τσιφλικάδων. Αλλά και άλλα δύο διηγήματα του «Συναξαριού των αμαρτωλών», (Η σιωπή της Ευαγγελίστριας), (Ο εξωμότης Παναγής Μαυρόπουλος), μιλάν με τον καθαρότερο τρόπο για τις κοινωνικές, πολιτειακές και πολιτικές πεποιθήσεις του Μ. Καραγάτση. Το ίδιο μπορούμε να πούμε και για τη «Νυχτερινή ιστορία», που δημοσιεύτηκε στη «Νέα Εστία», την 1η Αυγούστου 1936. Τρεις ημέρες αργότερα δημιουργήθηκε στην Ελλάδα μια κατάσταση που δεν επέτρεπε, όχι στον Καραγάτση, μα σε κανένα λογοτέχνη να φέρει ελεύθερα στη δημοσιότητα τις γνώμες του πάνω στο κοινωνικό ζήτημα (δεν νομίζω πως αυτή η κατάσταση τελείωσε ακόμα). Έτσι ο λογοκριμένος «Γιούγκερμαν» δεν ήταν δυνατό να εκφράσει ελεύθερα τις γνώμες του Καραγάτση (ούτε κιόλας τυπώθηκε όπως εγράφτηκε). Παρ’ όλ’ αυτά, και στον κολοβωμένο Γιούγκερμαν, ο Καραγάτσης δεν κάνει τίποτ’ άλλο παρά να μελετάει τα ζητήματα της κοινωνίας μας, αλλά με τρόπο διακριτικά υποβλητικό, ακολουθόντας το παράδειγμα του μεγάλου Μπαλζάκ. Ο Γιούργκερμαν, ο ασυνείδητος ληστής, που έρχεται στην Ελλάδα με το σκοπό ν’ ανοίξει μπορντέλο και καταντάει στο τέλος οικονομικός διχτάτορας της χώρας δεν αποτελεί μια καυστική σάτιρα της κοινωνικής μας πραγματικότητας; Κι οι Σκλαβογιάννηδες κι ο Κιτρινάκης δεν είναι «τύποι» που γεννάν στον αναγνώστη ένα σωρό στοχασμούς πάνω στη σαθρή διάρθωση της κοινωνίας μας; Αφίνω κατά μέρος τη «Μεγάλη βδομάδα του πρεζάκι» που το μαχητικό κοινωνικό της περιεχόμενο εμπόδισε τη δημοσίευσή της απ’ όλες τις λογοκρισίες.

Πλάι σ’ αυτά τα έργα, ο Καραγάτσης έγραψε κι άλλα που δεν έχουν κοινωνικό περιεχόμενο (Χίμαιρα, – Στερνά του Γιούγκερμαν, – Λειτουργία σε λα ύφεσις). Το γεγονός δικαιολογείται από δύο απόψεις:

  • Αν η κοινωνία των ανθρώπων είναι ένα φλέγον ζήτημα για το λογοτέχνη, δεν σημαίνει πως κι η μονάς «άνθρωπος» δεν είναι ακόμα πιο φλέγον. Για να καταλάβουμε το σύνολο πρέπει να γνωρίσουμε πρώτα τη μονάδα (κοίτα τις τελευταίες διαπιστώσεις της Βιολογικής έρευνας όπως διατυπώνουνται από τον ALEXIS CARREL) και είναι σόλοικο να κατηγορηθεί ένας λογοτέχνης γιατί εξόν από το σύνολο των ανθρώπων ασχολείται και με τη μονάδα «άνθρωπος».
  • Όπως είμαι σε θέση να γνωρίζω, ο Καραγάτσης πέρασε τα τελευταία χρόνια μια κρίση στοχασμού, αυτοελέγχου, μελέτης και αναθεώρησης των πεποιθήσεών του πάνω σε βάσεις συνεπέστερες με την εποχή μας και με τις τις τελευταίες κατακτήσεις της πειραματικής Επιστήμης (ο Καραγάτσης είναι 100% ρασιοναλιστής και ματεριαλιστής και δεν έχουν απάνω του πέραση τα χάρη των μεταφυσικών και μυστικιστικών εξάρσεων. Κοίτα την δημοσιευμένη στην «Πρωία» αντίκρουσή του στις νεφελώδεις θεωρίες του Σικελιανού). – Με άλλα λόγια, ο Καραγάτσης, στην κρίσιμη καμπή της ηλικίας του -από νιάτα ωριμότης- δημιουργεί με μόχθο κι αγωνία την κοσμοθεωρία του, βασιζόμενος πάντα πάνω στην πραγματικότητα και τις θετικές κατακτήσεις της επιστήμης.

Καρπός αυτής της μεταβατικής κρίσης είναι ο καινούργιος κύκλος μυθιστορημάτων «Ο κόσμος που πεθαίνει». Μόνον ο τίτλος μαρτυράει πολλά για το κοινωνικό περιεχόμενο αυτού του μεγάλου σε όγκο έργου. Ο συγγραφέας παρακολουθεί μια νεοελληνική αστικήν οικογένεια από το 1821 ως τα σήμερα, και μέσα στην ιστορική, πολιτειακή, πολιτική, πολιτιστική, εθνική, κοινωνική κι οικονομική εξέλιξη της χώρας μας (Καραγάτσης DIXIT). Η πρόθεση είναι μεγάλη. Δεν ξέρουμε ποιο θα είναι το αποτέλεσμα. Οπωσδήποτε, αν ο Καραγάτσης καταφέρει να ολοκληρώσει καλλιτεχνικά τις προθέσεις του, «Ο κόσμος που πεθαίνει» θα είναι το πλατύτερο «κοινωνικά» έργο της πεζογραφίας μας.

Το πρώτο έργο της σειράς «Ο Κοτσάμπασης του Καστρόπυργου» είναι κι όλας έτοιμο. Έτυχε να διαβάσω το χειρόγραφό του. Άσχετα με την καλλιτεχνικήν αξία του έργου, διαπίστωσα και φέρνω στη δημοσιότητα ένα γεγονός: Ότι το έργο αυτό έχει «θέση» 100% τα μεγάλα κοινωνικά κυρίως και πολιτικά παρεπομένως προβλήματα που ανατάραξαν τον ελληνικό λαό τα πρώτα χρόνια της Επανάστασης. Ουδέποτε γράφτηκε στην πεζογραφία μας έργο με μεγαλύτερο σε έκταση κοινωνικό περιεχόμενο. Εξόν όμως από την αντικειμενική μελέτη των κοινωνικών ζητημάτων του 1821, ο Καραγάτσης παίρνει στον «Κοτσάμπαση» και θέση υποκειμενική που κατά προέχταση είναι η θέση του συγγραφέα μπροστά στα σύγχρονα ελληνικά και παγκόσμια κοινωνικά ζητήματα. Επειδή δεν πρέπει να λησμονούμε πως η ιστορία επαναλαμβάνεται.

Ελπίζω η ανάγνωση του «Κοτζάμπαση» να κάνει τον συνεργάτη σας ν’ αλλάξει γνώμη για τον Καραγάτση.

 Με φιλικούς χαιρετισμούς

ΧΡΗΣΤΟΣ ΝΕΖΕΡΙΤΗΣ

Η χρήση ψευδωνύμου ήταν επιβεβλημένη, φυσικά, στις συνθήκες της παράνομης έκδοσης του περιοδικού, όσο κι αν είναι μάλλον φανερό ότι αυτός ο πολύ καλά πληροφορημένος «φίλος» που ξέρει απέξω κι ανακατωτά το έργο και τις προθέσεις του Καραγάτση, αλλά κι έχει διαβάσει τα χειρόγραφά του, δεν μπορεί παρά να είναι ο ίδιος ο συγγραφέας.

Το ψευδώνυμο Χρήστος Νεζερίτης κάθε άλλο παρά τυχαίο είναι. Έτσι λέγεται ο πρεζάκιας ήρωας του διηγήματος «Η μεγάλη βδομάδα του πρεζάκη», που το αναφέρει στο γράμμα του ο Καραγάτσης. Το ίδιο όνομα έμελλε να το δώσει αργότερα σε ήρωα του μυθιστορήματος Κίτρινος φάκελος. Ασφαλώς, παρόλο που το διήγημα δεν είχε εκδοθεί ακόμα, κάποιοι φιλολογούντες θα το ήξεραν ήδη. Έχει γραφτεί ότι το Χρήστος Νεζερίτης θυμίζει το Χριστός Ναζωραίος -κάτι που ταιριάζει στο σκηνικό της Μεγάλης Βδομάδας. Να προσθέσουμε ότι ο Καραγάτσης περνούσε τα καλοκαίρια του στη Ραψάνη, στο οικογενειακό εξοχικό -και εκεί κοντά υπάρχει το χωριό Νεζερός (σήμερα λέγεται Καλλιπεύκη, καθό σλάβικο το παλιό) το οποίο θα μπορούσε να έχει δώσει την αρχική έμπνευση στον Καραγάτση για την επιλογή του ονόματος.

Κατά τα λοιπά, και η απάντηση του Καραγάτση είναι καλοπροαίρετη και δείχνει διάθεση προσέγγισης -αν ήταν ειλικρινής ή όχι δεν θα το μάθουμε ποτέ, βέβαια. Είναι κρίμα που το περιοδικό δεν δημοσίευσε ολόκληρη την απάντηση, που μάλλον πρέπει να θεωρηθει χαμένη’ ο Αργυρίου που ερεύνησε αργότερα το ζήτημα λέει ότι στο αρχείο Καραγάτση δεν υπάρχει αντίγραφο της επιστολής.

Από την απάντηση προκύπτει ότι ο Γιούγκερμαν πέρασε από λογοκρισία και έγιναν κάποιες αλλαγές, ενώ υπονοείται (κατά τη γνώμη μου) ότι και ο Καραγάτσης αυτολογοκρίθηκε σε κάποια σημεία. Εύλογα ο Καραγάτσης προβάλλει τα κοινωνικά στοιχεία του έργου του, ξεκινώντας από τον Συνταγματάρχη Λιάπκιν, ένα έργο το οποίο, στην αρχική του έκδοση το 1933, ήταν αρκετά διαφορετικό από τη σημερινή που κυκλοφορεί: αρχικά υπήρχαν κάποιες φιλικές προς τη Σοβιετική Ένωση αναφορές, τις οποίες απάλειψε σε επόμενες εκδόσεις ο Καραγάτσης. Όσο για το μεγαλόπνοο σχέδιό του να δώσει ένα σύνολο (δέκα, νομίζω) μυθιστορημάτων με τον γενικό τίτλο «Ο κόσμος που πεθαίνει», δεν υλοποιήθηκε παρά μόνο ως προς τα τρία πρώτα έργα. Δεν είναι τέλος τυχαίο ότι ο Καραγάτσης αναφέρεται ονομαστικά και επαινετικά στον Μπαλζάκ, που τον έχει ήδη αναφέρει ο Λαμπρινός στην κριτική του -και τον οποίο, αν και πολιτικά ήταν αντιδραστικός, τον εκτιμούσε πολύ ο Μαρξ.

Έχει γραφτεί (π.χ. εδώ) ότι ο Καραγάτσης πέρασε σύντομα κατά την Κατοχή από το ΕΑΜ, ενώ επίσης η συγκεκριμένη επιστολή αναβαθμίζεται σε «συνεργασία» με τους παράνομους Πρωτοπόρους, που το θεωρώ ελαφρώς υπερβολή. Δεν ξέρω αν αυτή η θέση στηρίζεται σε άλλα στοιχεία που δεν έχω υπόψη μου, πάντως δεν τη συμμερίζομαι.

Να μη λησμονούμε επίσης ότι ο εξαιρετικός κατά τα άλλα Καραγάτσης δεν δίστασε να πάρει σαφέστατη θέση κατά τον εμφύλιο, αν και απέφυγε τις ακρότητες του Μυριβήλη. Συνεργάστηκε με τις πιο ακραίες δεξιές εφημερίδες (Ελληνικόν αίμα), υπήρξε πολεμικός ανταποκριτής της Βραδυνής, ενώ δεν δίστασε να κατηγορήσει και ονομαστικά ομοτέχνους του. Όσο κι αν πρέπει να το διαβάσουμε μέσα στο πνεύμα της εποχής, αποσπάσματα σαν το παρακάτω ενοχλούν όσους αγαπούν τα μυθιστορήματά του: «Αλλά, αγαπητέ μου Ηλία, τον βρήκες κάπως αργά το δρόμο σου. Και ώσπου να τον βρεις έκανες κακό στην Ελλάδα και -κάτι χειρότερο- στην Ανθρωπότητα και τις υψηλές ιδέες που εκφράζει αυτός ο ιερός λόγος. Και τούτο επειδή δεν είσαι ένας οποιοσδήποτε ανθρωπάκος, Λουντέμης ή Λαμπρινός, ούτε δοκησίσοφος amoral Καζαντζάκης ούτε ανερμάτιστος πομφολυγώδης Σικελιανός». (Ανοιχτή επιστολή στον Ηλία Βενέζη, Ελληνικόν Αίμα 18.9.1946).

Θα προτιμήσουμε, θαρρω, να κρατήσουμε τις άλλες σελίδες που έγραψε ο έξοχος αυτός μάστορας.

 

105 Σχόλια to “Όταν ο Καραγάτσης συνομιλούσε με τους Πρωτοπόρους”

  1. gpoint said

    Καλημέρα

    Λόγω της τελευταίας παραγράφου αναρωτιέμαι ποιά ποδοσφαιρική ομάδα υποστήριζε ο Καραγάτσης…

  2. Γιάννης Κουβάτσος said

    Γειά στα χέρια των … πληκτρολόγων. 😊
    Ποτέ δεν κατάλαβα αυτούς που δίνουν παραγγελιές στους λογοτέχνες, και γενικώς στους καλλιτέχνες, και τους ζητούν να εκφράσουν κάτι άλλο απ’ αυτό που έχουν μέσα τους. Καλός ο Καρυωτάκης, αλλά πεσιμιστής, βρε παιδί μου! Κι αυτός ο Ελύτης, όλο Αιγαίο και γλάροι και νησιά. Ο Καβάφης, σπουδαίος, αλλά πολλοί νεαροί ταπεινής καταγωγής μες στα ποιήματά του. Ο Εμπειρίκος, μεγαλοπρεπές το ύφος του, αλλά υπάρχει θέμα με τόσα δωδεκάχρονα κοριτσάκια. Ο Παπαδιαμάντης μούχλας (κατά Πετρόπουλο), μας έπνιξε στο λιβάνι και στις ψαλμωδίες. Και ο κατάλογος δεν έχει τέλος. Μόνο που εδώ μιλάμε για λογοτέχνες, όχι για χρονογράφους και πολιτικούς καθοδηγητές. Αν γράφουν σύμφωνα με κάποια εγκεκριμένα πολιτικά, κοινωνικά και αισθητικά κριτήρια, τότε δεν θα είναι αυτοί, οι συγκεκριμένοι άνθρωποι με ό, τι ιδέες, συναισθήματα, πάθη, εμμονές κρύβουν μέσα τους, θα είναι έμψυχα τζουκμπόξ. Ο Καραγάτσης δεν μπορούσε και δεν ήθελε να γίνει Ρίτσος της πεζογραφίας, γιατί τότε δεν θα ήταν ο Καραγάτσης, θα ήταν κάποιος άλλος.

  3. […] […]

  4. Εμένα ποτέ δε μ’ άρεσε ο Καραγάτσης, τόχω ξαναπεί ε; Θα έχω ξαναπεί και για τους Νέους Πρωτοπόρους, το μαθητικό της ΚΝΕ για γυμνάσια στις αρχές της δεκαετίας του ’80, και το ωραίο ομώνυμο περιοδικό με αρχισυντάκτη τον Δημήτρη Ραβάνη-Ρεντή, από το οποίο πρωτοδιάβασα τις ιστορίες του Μικρού Νικόλα (ναι, δεν είχε μόνο στρατευμένα κείμενα).

  5. Γς said

    Πρωτοπόροι. Πιονέροι δηλαδή κατά την κομματική ορολογία της εποχής. Πιάνερι [пионеры]

    Και θυμήθηκα και τα στερεοφωνικά Pioneer στην Κάνιγγος τότε, Αξαρλής και τέτοια

    Και τα BO στην Βουκουρεστίου

  6. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

  7. leonicos said

    Βσιεγκντά γκατόφ! Πού είναι τώρα που χρειάζονται;
    Έσω έτοιμος! λένε και οι δικοί μας.

    Όλοι ζητάνε τα ίδια, αλλά λείπουν την κατάλληλη ώρα

    Και μια και μιλάμε για ρούσικα, και χτες για πτώσεις, να θυμίσω ότι η ρωσική (συχνά) και η γεωργιανή (πάντα) έχουν (τυπολογικά διακριτή) κλητική.

    Για ν αμε μαλώνουν καμιά φορά ότι πάω μπρος και πίσω. ένα μυαλό είναι αυτό τι να το κάνουμε;

    Δεν είναι δυνατό να κάνω εδώ αποτίμηση του Καραγάτση. Πολύ βαρύ το ‘δεν μου αρέσει’ και δεν είναι δυνατό να απηχεί ολοκληρωμένη θέση. Το πιθανότερο, δεν αντέχουμε πια να διαβάζουμε τέτοιου είδους μπαλζακικά μυθιστορήματα με τις ορδές των εμπλεκόμενων τύπων. Έχουμε σήμερα τόση πολλή εμπλοκή στην πολιτική και την οικονομία, που πήξαμε.

    [πιο πάνω έγραψα:
    ‘τόση πολλή εμπλοκή’.
    Το διόρθωσα σε:
    ‘τόσο πολλή εμπλοκή’
    θεωρώντας το ‘τόσο’ επιρρημα. Δεν λέμε ‘τόσο μεγάλη;’
    Αλλά και πάλι φοβήθηκα, και το ξανάφερα σε ‘τόση πολλή’
    έχει κανείς κάποια γνώμη πάνω σε αυτό; Δεν είναι κουίζ. Γνώμες θέλω]

    Ο Καραγάτσης είναι αριστουργηματικός στο είδος του, αλλά νομίζω δεν μπορεί να διαβαστεί σήμερα, διότι δεν αντέχεται. Έχει γράψει για ανθρώπους άλλης εποχής. Αντίθετα, ο Παπαδιαμάντης, αφηνω κατά μέρος τον Καβάφη και τον Ελύτη, παραμένει απολαυστικός. Διαβάζουμε σήμερα Σολωμό; Δεν παύει να είναι υπέροχος. Αλλά φαίνεται ότι δεν φτάνει αυτό. Χτυπάω το κεφάλι μου πάνω στον Σικελιανό. Είναι μαστ… αλλά δεν κατεβαίνει. Ευτυχώς που βρέθηκε ένας Θεοδωράκης και μας άνοιξε ένα παράθυρο.

    Χτες πήγα με μια παρέα κάπου και ακούσαμε τραγούδια δυο πολύ γνωστών και καλών συνθετών όχι πολύ του συρμού. Γνωστά εν πολλοίς τραγούδια. Πριν από την κυρίως ‘παράσταση’ είχε ακόμα και Ναμπούκο. Η παρέα… πέρασε καλά. Εγώ, ομολογώ, έπληξα. Τα τραγούδια ένα προς ένα καλά, τα ξέρετε όλοι. Αλλά τέσσερεις ώρες αυτή η ροή… κατ’ εμέ δεν αντέχεται. Εκείνοι είναι μαγαζάτορες και κατασκευαστές πολυκατοικιών. Εγώ γράφω διάφορα. Εκείνοι βγήκαν να ξεσκάσουν. Εγώ είμαι πάντα έξω, κι ένιωσα πνιγερά. Αλλά η παράσταση ήταν για όλους η ίδια.
    Το μεγάλο γλέντι έγινε στο τέλος, όταν πέσανε ‘το τραμ το τελευταίο’ και η άλλη μεγάλη σειρά των αθανάτων, απλά για να φανεί ότι ο κόσμος αυτά περίμενε.

    Και κάποιος εδώ μέσα διαβάζει πολύ Μεγάλο Ανατολικό.
    Πέσρε του καμιάκουβέντα!

  8. cronopiusa said

    Καλή σας μέρα
    σας ευχαριστούμε Νικοκύρη, Σουμέλα και Σκύλο για το όμορφο Κυριακάτικο πρωινό…

    ΤΟ ΧΑΜΕΝΟ ΝΗΣΙ του Μ. Καραγάτση pdf

    Η ΠΕΤΡΙΝΗ ΣΧΕΔΙΑ του Ζοζέ Σαραμάγκου, μετάφραση: Αθηνά Ψυλλιά

  9. sarant said

    7 Eιναι πάντως και υποκειμενικά αυτά. Νομίζω πως ο Καραγάτσης διαβάζεται και το αποδεικνύουν αυτό και οι πωλήσεις των βιβλίων του. Ο Καζαντζάκης, επίσης. Ο Παλαμάς όχι, ούτε ο Σικελιανός (αλλά εδώ έχουμε άλλο είδος -την ποίηση, που ολοσούμπιτη διαβάζεται λιγότερο).

  10. Γιάννης Κουβάτσος said

    Οι ποιητές σαν τον Παλαμά, τον Σικελιανό, τον Βρεττάκο, τον Ρίτσο, τον Λειβαδίτη, διαβάζονται πλέον μόνο στις ανθολογίες τους. Υπάρχει πολλή ποιότητα στο έργο τους, αλλά θέλει ψάξιμο μες στην ποσοτικά μεγάλη παραγωγή τους. Διαβάζεται, από όσους έχουν όρεξη, ο Σικελιανός, αλλά κυρίως στο «Αντίδωρο». Και ο Παλαμάς στην καλύτερη, κατ’ εμέ, από τις ανθολογίες του, που την έχει επιμεληθεί ο Κωνσταντίνος Κασίνης (εκδόσεις Πατάκη). Κρίμα να τους ξεγράψουν, όσοι δεν έχουν ξεγράψει την ποίηση και επιμένουν να ‘χουν σχέσεις μαζί της.

  11. raf said

    Ο Καζαντζάκης σίγουρα διαβάζεται. Ο λόγος του είναι συναρπαστικός, ένα εργόχειρο. Ο Καραγάτσης είναι λίγο δυσκολότερος, πολύς ρεαλισμός όπως λέει και το άρθρο. Αγόρασα το Γιούγκερμαν σε δύο τόμους πριν από κάτι χρόνια με κάθε καλή προαίρεση. Ποτέ δεν έφυγα από το πλοίο που ταξίδευε. Ελπίζω τώρα πια που μπαίνω με κάποια φόρα στα γράμματα να το κοιτάξω με άλλη ματιά.
    Ευχαριστούμε για το άρθρο. Ο Καββαδίας είναι από τους αγαπημένους μου ποιητές και το «Αθήνα 1943» συγκλονιστικό -από το «Ημερολόγιο ενός τιμονιέρη» το ξέρω και από το (μετριότατο) βιβλίο του Κασόλα. Δεν ήξερα όμως την προϊστορία του εντύπου.

  12. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ο πρώτος τόμος του Γιούγκερμαν διαβάζεται άνετα και σήμερα, έχει λογοτεχνική αξία και αναπλάθει ωραία μιαν ολόκληρη εποχή και τους ανθρώπους της. Γιατί έχουν κι αυτό το καλό οι παλαιότεροι συγγραφείς: μας ταξιδεύουν στα περασμένα. Ο δεύτερος τόμος και τα στερνά του Γιούγκερμαν κάπως κουραστικός, κατά τη γνώμη μου. Ο Κίτρινος Φάκελος, η Μεγάλη Χίμαιρα, ο Λιάπκιν διαβάζονται μια χαρά και σήμερα, καθώς και το άδικα παραγνωρισμένο Άμρι α Μούγκου.
    Α, και μια που μίλησα για ταξίδι στα περασμένα: ισχύει, Νικοκύρη, η υπόσχεση για τον τόμο με τα χρονογραφήματα του Βάρναλη, έτσι; Το ‘χω δέσει κόμπο. 😊 Πότε θα κυκλοφορήσει;

  13. sarant said

    12 Εκτός σοβαρού απροόπτου,ο τόμος θα κυκλοφορήσει πριν από τα Χριστούγεννα, ίσως και μεσα στον Νοέμβριο. Θα εχει σχεδόν 600 σελίδες -400 χρονογραφήματα. Εχω στα χέρια μου έναν «ψευτοτόμο» που τυπώθηκε για να γίνουν οι τελευταίες διορθώσεις.

    Θα λείψω για μερικές ώρες

  14. Πέπε said

    Κανείς σήμερα δε γράφει σ’ αυτό το ύφος, σ’ αυτή τη γλώσσα (;) που βλέπουμε στην πρώτη επιστολή. Παρά τη σποραδική παρουσία κάποιων τύπων που σήμερα χτυπάνε ως μαλλιαροί,π.χ. αίστηση, διαλεχτικός, πρόκειται για αληθινή γνήσια δημοτική, και επιπλέον ωραία δημοτική. Εκείνη την εποχή καλλιεργούνταν από πολλούς αυτή η γλώσσα. Σήμερα όχι. Το ύφος μού φαίνεται γνωστό και οικείο, αλλά ο μόνος συγκεκριμένος που μου θυμίζει ξεκάθαρα είναι ο Ξενόπουλος. Ίσως για πρώτη φορά συνειδητοποιώ γιατί λέμε (παρόλο που το λέω κι εγώ και το πιστεύω – αλλά τώρα είναι που το συλλαμβάνω λίγο πιο συγκεκριμένα) ότι η σημερινή μας γλώσσα δεν είναι δημοτική αλλά μίγμα δημοτικής και λόγιας.

    Καλλιεργημένη δημοτική, απολύτως επαρκής για να εκφράσει σκέψεις αφαιρετικές που δεν είχαν απασχολήσει τον «αγνό λαό» που έβγαλε τα δημοτικά τραγούδια, τις παροιμίες και τα παραμύθια, και που φυσικά, για να το καταφέρει, ενσωματώνει στοιχεία λόγιας γλώσσας χωρίς όμως να γίνεται μίγμα – τα ενσωματώνει ομαλά και φυσικά.

    Τι είναι αυτό που διακρίνει αυτή τη δημοτική από τη σημερινή γλώσσα; Δεν είμαι σίγουρος. Ίσως η απλή σύνταξη. Κάτι διάχυτο και απροσδιόριστο αποπνέει μια αφέλεια, που υποκρύπτει το θάρρος τού να μη χρειάζεται να καταφύγεις σε δυσνόητα και περίπλοκα περιβλήματα για τις ιδέες σου. Το θάρρος, ακόμη, να χρησιμοποιήσεις απλές λέξεις και εκφράσεις της καθημερινής κουβέντας όπως το «μ’ όλο», το «μα», το «ολότελα» – σήμερα αυτές οι λέξεις θεωρούνται ότι ανήκουν είτε στο προφορικό και οικείο ύφος είτε στο λογοτεχνικό, όχι όμως στο «μέσο».

    Ίσως ο λόγος που για πρώτη φορά μού κάνει κλικ αυτή η γλώσσα είναι επειδή έχω συνηθίσει να τη βλέπω σε παλιά βιβλία, με υποκίτρινο χαρτί και ανάγλυφα στοιχεία -και, φυσικά, με πολυτονικό-, ενώ εδώ, στην οθόνη, με σύγχρονη μινιμαλιστική γραμματοσειρά και γενικά όλο το σύγχρονο πακέτο, η σύγκριση με άλλα δείγματα σύγχρονου λόγου γίνεται πιο εμφανής.

  15. Ουπς! Κάτι ενδιαφέρον για μας, τους χαρτοπόντικες.

    Η κιβωτός της ελληνικής τυπογραφίας

    http://www.ethnos.gr/koinonia/arthro/h_kibotos_tis_ellinikis_typografias-64590644/

  16. Σουμέλα said

    Τα βιβλία του Καραγάτση έχουν πολλά στρώματα ανάγνωσης, είναι άλλωστε μια από τις καθοριστικές αξίες του μυθιστορήματός μας. Ίσως έγραψε πολλά που κάποια θα μπορούσαν να λείπουν. Αλλά, ήταν επαγγελματίας συγγραφέας, ζούσε από το γράψιμο.
    Σουμέλα

  17. gpoint said

    # 5

    Για τα AR έχεις να πεις τίποτις ;

  18. Γιάννης Κουβάτσος said

    14. Ξενόπουλος και Ζαχαρίας Παπαντωνίου στα πεζά του κείμενα. Άψογη δημοτική, χωρίς παραχωρήσεις και αλληθωρίσματα ούτε προς την καθαρεύουσα ούτε προς την τεχνητή δημοτική άλλων λογοτεχνών της εποχής του.

  19. gpoint said

    Εχω την άποψη πως κάποιος που έχει διαβάσει τα άπαντα του Παπαδιαμάντη διαβάζοντας εν συνεχεία Καζαντζάκη δεν θα έχει να προσθέσει απολύτως τίποτε στις γνώσεις του ενω αντίθετα διαβάζοντας Καραγάτση θα πρόσθετε πολλά.
    Να το πω κι αλλιώς ο Καζαντζάκης είναι σαν τις ταινίες που βραβεύονται σε φεστιβάλ γιατί κανένας δεν καταλαβαίνει απολύτως τίποτε. Κι ο Καζαντζάκης έγραφε σε μια γλώσσα που μάλλον δεν μίλαγε ούτε ο ίδιος !!

  20. Γς said

    17:

  21. Αγάπη said

    Τελικά είμαστε όλοι, – ες εξαιρέσεις στον κανόνα τού «λογοτεχνικώς αποδεκτου»🙂
    Αγαπώ πολύ τον Γιούγκερμαν παρ’ όλο το αφελέστατο τελευταίο κεφάλαιο. Τα προηγούμενα τα διασώζει αρκετά η περιγραφή τού΄θανάτου τού φίλου του συγγραφέα. Οι σελίδες γύρω από την εκλογή τού ήρωα στην Τράπεζα είναι καλή ανάλυση τού κοινοβουλευτισμού που μάλλον ενίσχυσαν τον ιδεαλισμό μου για το πώς θα ήταν μια Αριστερά να δώσει την απάντηση ή τις λύσεις.
    Αγαπώ και τον Κίτρινο Φάκελλο – αν και τον θεωρώ κατώτερο – επειδή νομίζω ότι ο Καραγάτσης προσπάθησε να φτιάξει αστυνομικό μυθιστόρημα χωρίς να το ομολογεί για να μήν θεωρηθεί ότι ρίχνει την ποιότητα που ήθελε να αγγίξει
    Και όσα άλλα βιβλία του είχα τα χάρισα γιατί τα βαριόμουν. Ίσως σήμερα να αγαπούσα τον Λιάπκιν.

    Και ναι, η ποίηση διαβάζεται λιγότερο, απείρως λιγότερο. Ποιος όμως μπορεί να αντισταθεί στις ωραίες λάμψεις τού Σικελιανού; Φωναχτά διαβάζοντας, είναι εξαιρετικές και δύσκολες φυσικά

  22. Pedis said

    Γιατί, τι του είχε κάνει ο Βενέζης και του τις έβρεχε;

    [
    τάιπος:

    ««Μεγάλη βδομάδα του πρεζάκι»» & ««Μεγάλη βδομάδα του πρεζάκη»»
    «(σήμερα λέγεται Καλλιπεύκη, καθό σλάβικο το παλιό)»
    ]

    Ενδιαφέροντα όλα αυτά.

  23. Pedis said

    Σχετικό (και ενδιαφέρον):

    Οσο για το ότι από αυτές τις δραστηριότητες “πλούτισαν όλοι οι κάτοικοι του Κορωπίου και των Μεσογείων” αυτό είναι αυθαίρετο συμπέρασμα -προφανούς στόχευσης- του “δημοσιογράφου” και ίσως του κου Δημάρχου. Στην ιστορία και στην πραγματική ζωή δεν υπάρχει η έννοια “όλοι”. Υπάρχουν αυτοί που εκμεταλλεύονται καταστάσεις και κτίζουν περιουσίες πάνω στον πόνο και στην ανάγκη των συνανθρώπων τους και υπάρχουν οι άλλοι, οι πολλοί […]

    Στην παρέμβασή μου στην ημερίδα προσπάθησα να εξηγήσω ότι πάνω σε αυτούς τους ποικίλους αισχροκερδείς -που τελικά διαμόρφωσαν την άρχουσα, μεγαλοαστική τάξη της περιοχής- θεμελιώθηκαν, ως πολιτική τους έκφραση, οι ποικιλώνυμες “εθνικιστικές”, “εθνικές”, “τρομοκρατικές” ή απλά “ναζιστικές” οργανώσεις και συμμορίες που εμφανίστηκαν στα τέλη της Κατοχής και τον καιρό της Απελευθέρωσης.

  24. Ο Λαμπρινός ( κι αυτό ψευδώνυμο, το αληθινό όνομά του ήταν Μπαστουνόπουλος) ήταν μια ευγενική μορφή, αγωνιστής που εκτελέστηκε την εποχή του εμφύλιου. Γυιός του ο σκηνοθέτης Φώτος Λαμπρινός.

    Η αριστερή κριτική λογοτεχνίας και τέχνης πάντως, που πολλοί από μας εδώ την ενστερνιστήκαμε όταν είμαστε παιδιά, τώρα, μετά από τόσα χρόνια, φαίνεται τόσο γελοία και μικρόψυχη. Πχ:

    «…Δεν ενδιαφέρεται για την κίνηση των κοινωνικών ρευμάτων της εποχής του, για τα οικονομικά και τα άλλα κίνητρα που δημιουργούν την ιστορία, για τη σημερινή πορεία που ακολουθεί ο ευρωπαϊκός πολιτισμός,… για την πάλη των αντιθέσεων …»·

    Κάτσε, ρε φίλε. Εσύ θα του πεις του ανθρώπου με τι να ασχοληθεί; Γράψε το δικό σου μυθιστόρημα και φτιάχτο όπως θέλεις.

    Το πράγμα γίνεται άγριο, όταν η κριτική αυτή γίνεται κομματική γραμμή και κατά συνέπεια επιχειρείται ο εξοστρακισμός και η πλήρης απομόνωση του συγγραφέα ή και η εξόντωσή του αν όλο αυτό γίνεται σε χώρα του πάλαι ποτέ υπαρκτού.

  25. Στην εποχή μας είδαμε όλη την μετάβαση από την ιερά εξέταση του Σταλινισμού μέχρι το Anything goes του αναρχο-καπιταλισμού. Φυσικά για τους δημιουργούς το σταλινικό μοντέλο ήταν κόλαση, δε συγκρίνεται με τίποτα, αλλά ούτε η Ιερά εξέταση ούτε η KGB, ούτε ο πουριτανισμός των Ελισαβετιανών, απέτρεψαν την κοινωνία να παράγει τέχνη. Και Ελ Γκρέκο είχαμε και Σέξπιρ και Ταρκόφσκι.

    Ο Μιχαλκώφ είχε πεί ότι αν ο Ταρκόφσκι ζούσε σήμερα , μπορεί να μην εύρισκε στη Ρωσία παραγωγό.

    Υποτίθεται οτι τώρα, ειδικά στην τηλεόραση, όπου το θέαμα είναι μόνο επιχείρηση, έχουμε περάσει στον εκδημοκρατισμό του. «Ότι θέλει ο λαός» . Με τη διαφορά ότι, αν βγάλεις από τη μέση την όποια ιδεολογία, ηθική και αισθητική και την αντικαταστήσεις με τα νούμερα τηλεθέασης, στο τέλος θα καταλήξεις με ένα μεγάλο μπουρδέλο. Και μετά, με τον νταβατζή πρωθυπουργό.

  26. Κωνσταντίνος said

    Καλησπέρα σας!

    Ο ιστοριογράφος Τάσος Βουρνάς στην Ιστορία της Σύγχρονης Ελλάδας (3ος τόμος -Κατοχή-Αντίσταση-Απελευθέρωση-Βάρκιζα) αφιερώνει ολόκληρο κεφάλαιο στους Πρωτοπόρους όπου αναφέρει συνοπτικά το περιεχόμενο και των πέντε τευχών του, μαζί και αποσπάσματα από την κριτική Λαμπρινού και την απάντηση του Καραγάτση. Όσο για τους λόγους που οδήγησαν στο κλείσιμο των Πρωτοπόρων αναφέρει ο Βουρνάς: «Το πέμπτο ήταν και το τελευταίο φύλλο των «Πρωτοπόρων». Φαίνεται πως λόγοι οργανωτικοί, σε συνδυασμό με το πλάταιμα του ΕΑΜ και συνεπώς την ανάγκη χρησιμοποίησης των παράνομων τυπογραφείων για άλλου είδους εκδοτική διαφωτιστική δουλειά, η μετάβαση του Καρβούνη στο βουνό, ή κι ακόμα κανένα «χτύπημα» στον εκδοτικό μηχανισμό, το κλείσιμο του Λαμπρινού στο Χαϊδάρι, έρριξαν πίσω τους «Πρωτοπόρους» με αποτέλεσμα να σταματήσουν την έκδοσή του. Από την παλιά συντακτική ομάδα πέθαναν τέσσερις (Καρβούνης, Λαμπρινός, Αξιώτης, Αυγέρης), και ύστερα από 35 χρόνια (ο Βουρνάς γράφει το 1979) φυσικό είναι να μην κρατά η μνήμη όσων επιζούν λεπτομέρειες. Ωστόσο μέσα στο πεντάμηνο της κυκλοφορίας τους, που πρέπει νάταν μεγάλη αν κρίνω ότι έφθασε ως τις δημοσιοϋπαλληλικές οργανώσεις της Αντίστασης τότε και κυκλοφορούσε πλατειά, δημιούργησε μια αξιόλογη πνευματική ζύμωση και έδωσε το «παρών» των λογοτεχνών μας στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα.»

    Όσο για τον Καραγάτση δεν είχα διαβάσει κανένα έργο του μέχρι χθες που κατά σύμπτωση έπιασα και τελείωσα τη νουβέλα «Το Χαμένο Νησί», αυτή που επικρίνει ο Λαμπρινός. Μπορώ να πω ότι την ευχαριστήθηκα πάρα πολύ, έως και που με συγκλόνισε σε κάποια σημεία της. Μιας και το έχω πρόσφατο στο μυαλό μου δεν μπορώ να βρω κάτι αρνητικό να πω, ίσως σε μία δεύτερη ανάγνωση. Πάντως μέσα στις επόμενες μέρες θα πιάσω κάποιο άλλο του Καραγάτση, ίσως τον Λιάπκιν ή τον Κίτρινο Φάκελο για να δω αν θα μου αρέσουν όσο το Χαμένο Νησί (που είναι μικρή νουβέλα, μόλις 160 σελίδες) ή αν θα με κουράσουν.

  27. 7, leonicos
    10, sarant

    Το θέμα είναι πόσοι διαβάζουν γενικά. Υπάρχουν άραγε στατιστικές;
    Κρίνοντας από τους σημερινούς νέους, φοιτητές κλπ και συγκρίνοντάς τους με την προηγούμενη γενιά, έχω την εντύπωση ότι λογοτεχνία διαβάζουν όλο και λιγότεροι. Φυσικά δεν μπορεί κανείς να είναι σίγουρος.
    Έχω πάντως την εντύπωση ότι περισσότερο διαβάζουν οι γυναίκες όπως επίσης περισσότερο αυτές συμμετέχουν στις πολιτιστικές εκδηλώσεις, το θέατρο, κλπ, γεγονός πολύ σημαντικό για την ποιότητα και το είδος της προσφερόμενης κουλτούρας.

    Από την άλλη, υπάρχει και το διαδίκτυο. Η ποίηση μπορεί να υπάρξει στο διαδίκτυο. Το μεγάλο μυθιστόρημα όχι, δεν μπορεί να καθήσει ο άλλος στον υπολογιστή ώρες για ένα κείμενο, πρέπει να έχεις το τούβλο στο χέρι.

    19, gpoint
    «…ο Καζαντζάκης είναι σαν τις ταινίες που βραβεύονται σε φεστιβάλ γιατί κανένας δεν καταλαβαίνει απολύτως τίποτε…»

    Σιγά. Η σκέψη του είναι πολύ απλή. Η γλώσσα του είναι κάπως εξεζητημένη αλλά μη του βγάλουμε και τα μάτια. Ο Τατσόπουλος είχε πει οτι ο Καζαντζάκης είναι καλύτερα να διαβάζεται στα …Αγγλικά.

  28. Γιάννης Ιατρού said

    5: Γς, Ο Αξαρλής ήταν στην Τζώρτζ, σχεδόν απένατι από το ΓΛΚ, εγώ έτσι το θυμάμαι.

  29. 28

    Ο Αξαρλής ήταν το δεξιά μαγαζί στην είσοδο του μικρού Χόλιγουντ, Ακαδημίας 98. Δηλαδή μετά τη Τζώρτζ. Τώρα εκεί είναι ένα παιχνιδοπωλείο. Κι ας λέει από το 1948

    https://www.google.gr/maps/@37.9850055,23.731548,3a,75y,76.58h,91.64t/data=!3m6!1e1!3m4!1sXaWSPO9dIIcV7IExxc3QcQ!2e0!7i13312!8i6656?hl=en

  30. Γς said

    Στην αρχή της Τζώρτζ στην πλατεία Κάνιγγος.

    Αλλά ποιο ΓΛΚ; Ηταν ποτέ εκει κάτω το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους;

  31. Γς said

    29:

    Ναι, ναι!

    Δεν σε είχα δει Σκύλε.

    Τι λακωνικό, ουπς λαγωνικό είσαι;

    Beagle!

    http://caktos.blogspot.gr/2013/09/blog-post_8.html

  32. 30

    Το ΓΛΚ είναι στην οδό Κάνιγκος, από κάτω από το Υπουργείο

    Θηραματοφόρο με τρόπους!

  33. Γς said

    Ναι ρε γαμώτο. Είναι κι αυτό. Εννοούσα το ΓΛΚ στην Πανεπιστημίου και Κοραή.

    Με έχουν καλέσει εκεί γιατί θα μου κόψουν το οικογενειακό επίδομα αν δεν τους πάω λέει Πιστοποιητικό Οικογενειακής Κατάστασης από το Δήμο Αθηναίων ότι έχω γυναίκα!

    Λυσσάξανε! Θα τους πάω Ληξιαρχική πράξη Θανάτου της να μου το κόψουν νομίμως.

    Μέχρι να τους πάω Ληξιαρχική Πράξη [τρίτου] γάμου. Και βλέπουμε…

    Μέχρι να χηρέψω για τρίτη φορά και φτου κι απ την αρχή

  34. 28, 29,
    Ήταν κι «Ο Θείος» με στερεοφωνικά, σε μια κάθετο της Πατησίων κοντά στην Αλεξάντρας.
    Είχα κάνει κάποιες καταθέσεις…

  35. 5, …τα στερεοφωνικά Pioneer στην Κάνιγγος τότε, Αξαρλής και τέτοια…

    «…κι είμαστε λοιπόν αραγμένοι στ’ αυτοκινητάκι, να πούμε,
    με την ζάντα, την αλουμινένια, την τόση, ρε παιδάκι μου – ααα –
    και το Πιονεράκι, να πούμε, μέσα να παίζει…»

    (Χάρρυ Κλυνν)

  36. sarant said

    Eυχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    26 Καλησπέρα -ευχαριστούμε για τον Βουρνά, όσα λέει είναι πολύ λογικά, ξέχασα κι εγώ να αναφέρω τον Καρβούνη.
    Το «Χαμένο νησι» κι εμένα με είχε γοητεύσει. Ο Λαμπρινός το επικρίνει, αλλά του αναγνωρίζει δύναμη στο γράψιμο.

    22 Το πρεζάκι είναι του Καραγάτση, γιαυτό το άφησα. Το ‘καθό’ δεν είναι τάιπο.
    Ο Βενέζης είχε δείξει συμπάθεια προς την Αριστερά και το ΚΚΕ και μετά τα γύρισε.

    14 Κοίταξε λιγο τις Δοκιμές ή τις Μέρες του Σεφέρη, νομίζω κι αυτός έχει ανόθευτη δημοτική και πολύ απαιτητική.

  37. Γιάννης Ιατρού said

    28…35: Αξαρλής κλπ.
    Σωστά λέτε. Το μπέρδεψα με ένα άλλο συναφές, που ήταν στην Κάνιγγος 28. Απ΄ό,τι βλέπω έχει κλείσει…

    Εδώ:
    https://www.google.gr/maps/@37.9866769,23.730955,3a,74.9y,112.35h,91.06t/data=!3m6!1e1!3m4!1sBeCx8poM7sOY0ZIvYUTZUQ!2e0!7i13312!8i6656

  38. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    25. » Η αριστερή κριτική λογοτεχνίας και τέχνης πάντως, ………, τώρα, μετά από τόσα χρόνια, φαίνεται τόσο γελοία και μικρόψυχη. Πχ:

    «…Δεν ενδιαφέρεται για την κίνηση των κοινωνικών ρευμάτων της εποχής του, για τα οικονομικά και τα άλλα κίνητρα που δημιουργούν την ιστορία, για τη σημερινή πορεία που ακολουθεί ο ευρωπαϊκός πολιτισμός,… για την πάλη των αντιθέσεων …»· »

    Και ανατριχιλα, οταν ακουγες 20χρονα παιδια (ΑΑΣΠΕ) , αμεσως μετα την δικτατορια να μιλανε με τοσο μισος για τον Δ.Σαββοπουλο, …..

    Οχι μονον ανατριχιλα, αλλα θλιψη, θυμο,…αρκει να θυμηθουμε το σκεπτικο των καταδικαστικων αποφασεων σε πολυετη φυλακιση, καταναγκαστικα εργα (λ.χ. ) ή θανατο ανθρωπων που δεν υπηρετησαν το «σοσιαλισττικο οραμα της νεας ταξης, του στρωματος γραφειοκρατων,.τον χαφιεδισμο, ….

    Εκτος απο το εξαιρετικο κιβωτιο του Αρη Αλεξανδρου εχουμε εξαιρετα δειγματα τεχνης οπως «Το αστείο», του Μίλαν Κούντερα, 1967, Ο μπαμπάς λείπει σε ταξίδι για δουλειές,του Emir Kusturica, 1985,….

    Θεωρητικα , απο τους πρωτους, η νηφαλια αναλυση -εκ των εσω και απο ψηλα- του ξεχασμενου πλεον πρωην κομμουνιστη ηγετη Μίλοβαν Τζίλας ( Νέα Τάξη, Ανάλυση του Κομμουνιστικού Συστήματος,1957)

    «Το αστείο», του Μίλαν Κούντερα, ….«Ο οπτιμισμός είναι το όπιο του λαού. Το υγιές πνεύμα βρομάει βλακεία. Ζήτω ο Τρότσκι». Με αυτά τα λόγια θέλησε να πειράξει την ενθουσιώδη φίλη του ο Λούντβιχ, ο ήρωας του βιβλίου. Και γι’ αυτό το αστείο θα διαγραφεί από το κόμμα, θα αποβληθεί από το πανεπιστήμιο, θα καταταγεί στο στρατό σε τάγμα «τιμωρημένων» και θα υπηρετήσει τη θητεία του δουλεύοντας στα ορυχεία, στα οποία θα παραμείνει «εθελοντικά» άλλα 3 χρόνια.

    Ο μπαμπάς λείπει σε ταξίδι για δουλειές, του Emir Kusturica

    Βραβευμένη με το Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες, το 1985, η δεύτερη ταινία του Εμίρ Κουστουρίτσα είναι αυτή που τον καθιέρωσε διεθνώς ως έναν από τους σημαντικότερους ευρωπαίους σκηνοθέτες της εποχής του. ……
    ……., μέσα από τα μάτια ενός παιδιού, σε μια ταραγμένη εποχή ……Αρνούμενο την ένταξη της στο στρατόπεδο του Συμφώνου της Βαρσοβίας, το καθεστώς του Στρατάρχη Τίτο βρίσκεται σε μια δύσκολη θέση: πρέπει να εξασφαλίσει τη σταθερότητα του εξουδετερώνοντας τους ιδεολογικούς του αντιπάλους. Στη δίνη αυτών των πολιτικών εξελίξεων, αμέτοχος και χωρίς να αντιλαμβάνεται τι ουσιαστικά συμβαίνει, ο νεαρός ήρωας βιώνει αυτήν την εποχή μ’ ένα τρόπο τραυματικό: ο πατέρας του λείπει σε «ταξίδι για δουλειές» , εξόριστος σ’ ένα στρατόπεδο εργασίας ως δηθεν σταλινικος, κατηγορουμενος απο τον αδελφο της γυναικας του μεγαλοστελεχος του καθεστωτος

    Μίλοβαν Τζίλας

    Ο Μίλοβαν Τζίλας (σερβ. κυριλλ. Милован Ђилас) ήταν Γιουγκοσλάβος Μαυροβούνιος Παρτιζάνος ηγέτης, ηγέτης της Σοσιαλιστικής Γιουγκοσλαβίας κατά τα πρώτα χρόνια ίδρυσής της και αντιφρονούντας και επικριτής του κομμουνισμού μετά το 1954.
    Φθέγματα

    «Η Ιστορία θα συγχωρέσει τους κομμουνιστές για πολλά, αποδεικνύωντας ότι ήταν αναγκασμένοι από τις περιστάσεις και από την ανάγκη για άμυνα να καταφύγουν σε βιαιότητες. Αλλά η κατάπνιξη κάθε διαφορετικής άποψης και το μονοπώλειο των ιδεών, για την προστασία των προσωπικών τους συμφερόντων θα καθηλώσει για πάντα τους κομμουνιστές σε ένα σταυρό ντροπής».
    Μίλοβαν Τζίλας, Νέα Τάξη, Ανάλυση του Κομμουνιστικού Συστήματος, Εκδόσεις Ορίζων, σελ. 169

    «Κάθε έγκλημα ήταν δυνατό για τον Στάλιν και δεν υπήρχε στην πραγματικότητα κανένα που να μην διέπραξε. Οποιαδήποτε μέτρα κι αν χρησιμοποιήσουμε για να τον κρίνουμε σε κάθε γεγονός -ας ελπίσουμε για όλους τους αιώνες που θα έρθουν- σ’ αυτόν θα πέσει η δόξα ότι στάθηκε ο μεγαλύτερος εγκληματίας στην Ιστορία. Γιατί σ’ αυτόν συναπαντιώνταν η εγκληματική αναισθησία ενός Καλιγούλα, η ευγένεια ενός Βοργία και η ωμότητα ενός τσάρου, του Ιβάν του Τρομερού».
    Μίλοβαν Τζίλας, Συνομιλίες με τον Στάλιν, Εκδόσεις Καμαρινοπούλου, σελ. 167

    «Ο κομμουνισμός δεν μπορεί ούτε να βελτιωθεί, ούτε να αλλάξει, πρέπει να φύγει από το προσκήνιο».
    Δημήτρης Γουσίδης, Φλογισμένα Βαλκάνια, Συνέντευξη του Μίλοβαν Τζίλας, σελ. 16

  39. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    38 εννοουσα 24 + 25

  40. gpoint said

    #20

    νόμιζα πω; μιλάγαμε για ηχεία…στους ενισχυτές … Yamaha (για τα τοπ του 65 μιλάμε τώρα)

  41. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    Πέτρος Πικρός, «Τουμπεκί». Εισαγωγή-Επίμετρο: Χριστίνα Ντουνιά

    Τάχθηκε ενάντια στους τροτσκιστές του Παντελή Πουλιόπουλου αλλά τελικά του αφαιρέθηκε η διεύθυνση του περιοδικού και διαγράφηκε από το ΚΚΕ καθώς συγκρούστηκε με την ομάδα του Ζαχαριάδη και του καταλόγισαν ότι στο έργο του περιγράφει έναν κόσμο παρακμής που δεν ταιριάζει με τις ιδέες της Οκτωβριανής Επανάστασης.
    Αργότερα όταν εξέφρασε την επιθυμία να επανενταχτεί στο ΚΚΕ, δημοσιεύσε μια επιστολή στον Ριζοσπάστη[3], με την οποία να απολογείται για την προηγούμενη «αντικομματική του πλάνη», πράγμα το οποίο έκανε σε βαθμό σχεδόν αυτοεξευτελιστικό αλλά επειδή στο τέλος της επιστολής έγραψε την λέξη «αυτά.» θεωρήθηκε ότι ειρωνευόταν, δεν έγινε δεκτή η αίτηση του να γίνει ξανά μέλος του ΚΚΕ.

    Το τι περασε ο Πετρος Πικρος, που σπουδασε Ιατρικη στην Γαλλια και Γερμανια, και γυρισε 26 ετων στην Ελλαδα ασχολουμενος με το κομμουνιστικο κινημα,……, ειναι αξιοπροσεκτο.

    http://www.academia.edu/3139739/%CE%A0%CE%AD%CF%84%CF%81%CE%BF%CF%82_%CE%A0%CE%B9%CE%BA%CF%81%CF%8C%CF%82_%CE%A4%CE%BF%CF%85%CE%BC%CF%80%CE%B5%CE%BA%CE%AF_._%CE%95%CE%B9%CF%83%CE%B1%CE%B3%CF%89%CE%B3%CE%AE-%CE%95%CF%80%CE%AF%CE%BC%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%BF_%CE%A7%CF%81%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%AF%CE%BD%CE%B1_%CE%9D%CF%84%CE%BF%CF%85%CE%BD%CE%B9%CE%AC

  42. gpoint said

    # 27 τέλος

    κι εγώ έτσι ψυλλιάζομαι πως είναι…από κει και πέρα (-ν που λέγαμε τις προάλλες) η ξενομανία του έλληνα τον έκανε διαβαστερό ενώ η γλώσσα του ήταν σαν πυρεία άνευ θείου και φωσφόρου…

  43. Ριβαλντίνιο said

    @ 40 gpoint

    Συγχαρητήρια για την νίκη σας κατά των σκουληκακίων !

    Νικήστε σήμερα και τον Ολυμπιλαγό να περάσουμε πρώτοι !

  44. 38, Αφώτιστος

    Ναι, αλλά στους ίδιους χώρους, ο Σαββόπουλος είχε και φανατικούς ακροατές.

    Όταν μιλάμε για την Αριστερά και όταν μιλάμε για τους αριστερούς του τότε αλλά και γενικά τους αριστερούς, είναι δύο διαφορετικά πράγματα.

    Γιατί η ας την πούμε άκρα αριστερά, ή καλύτερα σταλινική αριστερά (παρόλο που το ΚΚΕ τότε είχε αποσκορακίσει από πάνω του τον ίδιο τον Στάλιν) είχε κάποια πρακτική, με την οποία όμως δεν ταυτιζόντουσαν όλοι οι αριστεροί στο διηνεκές. Για την ακρίβεια, οι αριστεροί στην πάροδο των χρόνων, οι περισσότεροι ψάχνονταν και άλλαζαν.

    Αυτοί που τελικά είναι οι πιο κολλημένοι και πιο φανατικά ξεροκέφαλοι είναι η Ελληνική δεξιούρα. Αυτό το 25% που ακόμα κι αν βρεθούν στο δρόμο άστεγοι με μια κουβέρτα, θα πιστεύουν ότι για αυτήν την κατάντια φταίνε οι «λαικιστές» , οι συνδικαλιστές και οι πρόσφυγες. Αυτοί μαζί με κάτι ζόμπι επίσκοπους είναι το μεγάλο βαρίδι της Ελλάδας που μας πάει στον πάτο.

    Το να ψηφίσει κανείς Τσίπρα ελπίζοντας σε κάτι,στο πλαίσιο της ανάθεσης,αν δηλαδή θες να βγάλει άλλος το φίδι από την τρύπα, μου φαίνεται πιο λογικό. Το να ψηφίσεις Γεωργιάδη, Βορίδη, Πλεύρη και άλλους Χρυσαυγίτες και ξαναμανά Μητσοτάκη, γιατί υποτίθεται δεν μπορείς τα μνημόνια, μου φαίνεται σκέτο τρελοκομείο.

  45. sarant said

    41 Ωστόσο, αν διαβάσεις τα τεύχη του περιοδικού θα δεις ότι το χρησιμοποιούσε για να αυτοπροβάλλεται.

  46. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    44. «Ναι, αλλά στους ίδιους χώρους, ο Σαββόπουλος είχε και φανατικούς ακροατές.»

    Απ’ οτι ειχα καταλαβει στα νιατα μου, μονον οι Ρηγαδες ηταν ανοικτοι στις νεες ιδεες.

    Ομως φαινεται υπηρχε ενα υπογειο ρευμα σε κνιτες, μλ δες ακομη και σε μαοϊκους. Απο τους τελευταιους, αλλοι το’ ριξαν στην ντογκα με το punk rock , new wave,…, αλλοι εγιναν επιχειρηματιες/ επιχειρηματιες της πολιτικης και της δημοσιογραφιας κια οι πιο τιμοι/τιμιες δημοσιοι υπαλληλοι.

    2. «Για την ακρίβεια, οι αριστεροί στην πάροδο των χρόνων, οι περισσότεροι ψάχνονταν και άλλαζαν. »

    Οι απλοι αριστεροι ισως, αλλα οι ταγοι τους οχι. Το 1989 αρκετοί συνδικαλιστές/στελεχη του ΚΚΕ, ξέχασαν αυτά που υποστήριζαν μονολιθικά τόσα χρόνια (έτσι ξαφνικά, χωρίς καμιά εξήγηση ή συγνώμην στους φίλους τους και στους πρώην – συντρόφους τους)

    ΥΓ Παρακατω σε αποσπασμα αρθρου προ 5 ετιας, προσπαθω να ερμηνευσω -εστω και μερικως- γιατι, εμεις που δεν ειχαμε οργανωτικη επαφη με το ΚΚΕ, δεν μαθαμε πολλα για την ποιοτητα αρκετων ανθρωπων, εφοσον η παλια συντροφικοτητα, οι μηχανισμοι απωθησης και η μυστικοπαθεια των υπολοιπων μελων του ΚΚΕ που αποχωρησαν, δεν βοηθησαν στην αποκαλυψη τετοιων η αναλογων περιπτωσεων…

    1.Δεν γνωρίζω άλλη χώρα, με τόσα αριστερά “αφεντικά” (επιχειρηματίες, ελεύθερους επαγγελματίες) και τόσους δεξιούς εργαζόμενους. Η αιτία ίσως πρέπει να αναζητηθεί στους απογόνους των Βενιζελικών αστών, στην ευρύτατη συμμετοχή όλων των τάξεων στο ΕΑΜ, στην ταύτιση -από τις σκληρές δεξιές κυβερνήσεις μετά το 1944- εαμιτών και κομμουνιστών, στην ‘’δήλωση’’ που έπρεπε να υπογραφεί από τους μετανοήσαντες για να ενταχθούν στους κόλπους του μετεμφυλιακού κράτους (και που πολλές φορές δεν υπογράφθηκε για λόγους αξιοπρέπειας-εγωισμού) και στην εσωτερική μετανάστευση στις μεγάλες πόλεις που άμβλυνε το καθημερινό άγχος των διωκώμενων από την τοπική εκδικητικότητα των νικητών. Επομένως, αφού στο ΕΑΜ συμμετείχε -σε μεγάλο ποσοστό- το πιο ανήσυχο τμήμα του λαού, το οποίο , στη συνέχεια, δεν μπορούσε λόγω ‘’κοινωνικών φρονημάτων’’ να διορισθεί στο Δημόσιο, είναι ευνόητο γιατί, ήδη από την δεκαετία του ’60, η πλειονότητα των ελεύθερων επαγγελματιών, βιοτεχνών, εμπόρων κ.λ.π. επιχειρηματιών έχει προοδευτική-αριστερή προέλευση και αποτελεί –πλέον- σημαντικό ποσοστό της μεσαίας τάξης.

    2. Ο σταλινισμός είναι η ‘’αριστερή’’ έκφραση της αυταρχικότητας και -παγκοσμίως -της πιο άγριας. Ο μαρξισμός έχει καταστεί διαχρονικά ‘’στήλη άλατος’’ αντί για διαρκώς ανανεούμενος τρόπος ανάλυσης της κοινωνίας και της βιόσφαιρας. Είναι γνωστή, ακόμα και σήμερα, η αντίδραση του σύγχρονου αριστερού ‘’στελέχους’’ απέναντι στο αυθόρμητο, το ανοργάνωτο, το απρόσμενο : καχυποψία, εκνευρισμός, άρνηση αποδοχής. Ότι δεν ελέγχουν (σχεδιασμός εκ των άνω) το καταστρέφουν και αν δεν μπορούν το συκοφαντούν, οι πιο ευγενείς το αγνοούν. Όλα πρέπει να είναι ελεγχόμενα σε ‘’κουτάκια’’, ‘’φάσεις’’, ‘’στάδια’’. Η κοινωνία πρέπει να λειτουργεί περίπου… σαν τα ταχυδρομεία. Κορυφαίο παράδειγμα η αντίδραση των οργανωμένων μελών της αριστεράς στην αυθόρμητη εξέγερση του Πολυτεχνείου το 1973 και η συκοφάντησή της.

    3. H προηγούμενη πολυετής λειτουργία της πολυδιασπασμένης σήμερα αριστεράς σε συνθήκες παρανομίας, υπό το καθεστώς του ‘’δημοκρατικού’’ συγκεντρωτισμού με μεταβίβαση των εντολών της κεντρικής εξουσίας στα οργανωμένα μέλη της που πρέπει να τις εκτελέσουν με σοβαρούς κίνδυνους ( μακρόχρονη στέρησης της ελευθερίας τους(εκτόπιση φυλάκιση ή καθειρξη) και – σε ορισμένες περιπτώσεις -θανατική ποινή), έχει ως αποτέλεσμα, ακόμα και σήμερα, αλλοίμονο και για πολλά ‘’στελέχη’’ της ανανεωτικής αριστεράς (δηλ. ως μέσος όρος) την μυστικοπάθεια σε βαθμό ‘’συνωμοτικότητας’’, την έλλειψη επαφής με τις ‘’πλατιές μάζες’’ και την κρυφοσταλινική- «κρατικίστικη»-γραφειοκρατική αντίληψη επιβολής γνώμης, σχεδόν για τα πάντα.

    …….

    Κατά την εποχή Κοσκωτά, και αφού είχε προετοιμασθεί κατάλληλα το έδαφος, με ανάλογη πορεία, αρκετοί συνδικαλιστές του ΚΚΕ, ξέχασαν αυτά που υποστήριζαν μονολιθικά τόσα χρόνια (έτσι ξαφνικά, χωρίς καμιά εξήγηση ή συγνώμην στους φίλους τους και στους πρώην –υποτελείς σ’ αυτούς – συντρόφους τους) και έγιναν σκληροί μετα-γιάπις δηλ. μεταμοντέρνοι νεοφιλελεύθεροι επαγγελματίες και επιχειρηματίες (ιδιαίτερα εργολήπτες και προμηθευτές) χρησιμοποιώντας αρχικά τις κομματικές τους γνωριμίες σε Δήμους και Συνεταιρισμούς (που στη συνέχεια ταχύτατα έγινα υπερκομματικές) και τις γνώσεις για χειρισμό ανθρώπων, την εποχή του ‘’βρώμικου 1989’’. Απ’ όσα έγιναν γνωστά, μόνον ένας καλλιτέχνης ζήτησε δημόσια συγνώμην στους φίλους του και στους πρώην συντρόφους του γι΄ αυτά που υποστήριζε τόσα χρόνια.

    [….]
    Για τα αλλα περι δεξιων και κληρικων,… συμφωνω, αλλα δεν με αφορουν κατ΄ελαχιστον.

    Η δεξια ή αριστερη ξεροκεφαλια, εμμονη,… ειναι συνηθως αποτελεσμα περιορισμενων προσλαμβανουσων και επαρχιωτισμου.

  47. Γιάννης Κουβάτσος said

    Αφώτιστε, βάζετε όλη την αριστερά και όλους τους αριστερούς στο ίδιο σταλινικό τσουβάλι. Βολικό μεν, αφού έτσι, μ’ ένα συνολικό ανάθεμα, ξεμπερδεύετε, αλλά πόσο μακριά από την πραγματικότητα είστε στο θέμα αυτό…Οι μεγαλύτεροι πολέμιοι του σταλινισμού βρίσκονταν και βρίσκονται πάντα στην αριστερά, καθώς και τα θύματά του. Οπότε το σχήμα τείνει να γίνει οξύμωρο.

  48. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    45. Αφου ο ανθρωπος ηταν ενα ή 2 κλικ πιο πανω, ειναι δυσκολο να μην υποπεσει στην μικρο-ασθενεια της αλλαζονιας.

    Για την συμπεριφορα και την πολεμικη των στρατευμενων διανοουμενων του ΚΚΕ απεναντι στον ΠΠ (βλ. προσπαθεια μου εξηγησης στο 2 του 46)

  49. Λεύκιππος said

    46 και τα προηγούμενα Αφώτιστε πως ξέρεις τόσα πολλά καθώς, ως φαίνεται έντονα, δεν είσαι του «χώρου»;
    Το σχόλιο καλοπροαίρετα γραμμένο προς αποφυγήν παρεξηγήσεως.

  50. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    47. Καλοπροαιρετα κι εγω σου λεω οτι πανω απο 40 ετη σπουδαζω , ζω -εν μερει- και εργαζομαι στην περιοχη των Εξαρχειων , οντας μελος του «χωρου» (βλ. ΥΓ) αλλα οχι του ΚΚΕ.

    Το υπογειο ρευμα που ακουγε Δ.Σαβοπουλο, Dylan,…σε κνιτες, μλ δες ακομη και σε μαοϊκους δεν ηταν τοσο μεγαλο διοτι οι περισσοτεροι επαρχιωτες συμφοιτητες μου στο ΕΜΠ δεν ηξεραν Αγγλικα. Αντιθετως οσοι ηταν απο μεσοαστικες οικογενειες ξεφευγαν απο την κομματικη γραμμη.

    ΥΓ «…Μπορεί η πλειοψηφία των πολιτών να το αγνοεί αλλά ο «ΧΩΡΟΣ» («Χ») βρίσκεται στην εξουσία. Με τον όρο «ΧΩΡΟΣ» αποκαλούσαμε στα 80s τον πολιτικό υπόχωρο της Αριστεράς που περιελάμβανε μέρος του ΚΚΕ εσ, τη Β’ Πανελλαδική, την ομάδα «ΠΟΛΙΤΗ», διαγραμμένους του ΚΚΕ, ανένταχτους τροτσκιστές και μαοϊκούς, αναρχοαυτόνομους και ακτιβιστές, τέως αριστερούς Πασόκους, αριστερούς οικολόγους και αριστερές φεμινίστριες και γενικά ανέστιους της Αριστεράς. Όλοι αυτοί αποτελούσαν την εναλλακτική Αριστερά….»

    http://mhmadas.blogspot.gr/2016/01/blog-post_31.html

  51. gpoint said

    # 43

    Αν το βλέπεις ηλίθιο αυτογκόλ από φάση οφφσάιντ του θρύλου και η ανικανότητα του κάμπος να τελειώσει δυο τετ ατετ ήταν η αιτία να γίνει το 1-1, κρίμα γιατί τον ξανάβαλε στο παιχνίδι ενω ψαχνόταν Ο διαιτητής παίζει απλά λίγο έδρα στις κάρτες αλλά οι πλαϊνοί…άστα να πάνε. Να δούμε στο δεύτερο πως θα πάει

  52. 46, Αφώτιστος
    Δεν γνωρίζω άλλη χώρα, με τόσα αριστερά “αφεντικά”

    Υπήρξε. Ήταν η Γερμανία του μεσοπολέμου όπως την έβλεπε ο Χίτλερ. Οπότε και δημιουργήθηκε το ανύπαρκτο στερεότυπο του Κομμουνιστή-κεφαλαιοκράτη, που συνήθως ήταν και Εβραίος-ομοφυλόφιλος. Σήμερα είναι οι ανύπαρκτοι «Αριστεροί της Εκάλης», που κάθε τόσο θυμάται ο Μπουμπούκος. Στο ίδιο τροπάριο θα ακούσεις και για την » ιδεολογική κυριαρχία της Αριστεράς όλα αυτά τα χρόνια» που κι αυτό είναι γνήσιο εθνικοσοσιαλιστικό προιόν. Προκειται για τον εξ ίσου ανύπαρκτο Kulturbolschewismus.

  53. Αφώτιστος Φιλέλλην said

    50. αντι 47 διαβαζε 49

    Οντως οι underground κνιτες ακουγαν ψυχεδελεια οπως το κατωθι !

    Τι ξαναθυμηθηκα!!!

    Πραγματικα, την εποχή εκφράζει περισσότερο το τραγούδι αυτό , μαζι με τα τραγουδια απο την ταινια easy rider καθως και τα πρωτα ψυχεδελικα των Pink Floyd και η συμφωνικη ροκ.Βεβαια , για να μην κανω το εξυπνο ειχα καλο δασκαλο εναν συμμαθητη μου κυριλε φρικιο που ασχολιοτααν πολυ με progressive rock, jazz rock, psycedelic rock etc.

    Πηγε στην Αγγλια για σπουδες σαν τον Αλεξ Μαρδας και εφυγε ανυποτακτος για Βραζιλια το 1986.

    Κατεβαιναμε απο τα προαστεια στην Πλακα για αποκριες, κοπανα στο Λυκαβηττο και αργοτερατο 1973 στο κοκκινο λιμανακι της Ραφηνας.

    Οι φοιτητες ηδη απο το 1971(ισως και πιο προν , αλλα ημουν μικρος , μπηκα στο Πολυτεχνειο 1973) ειχαν κανει τα κοινοβια τους στα Αναφιωτικα.

    Και μετα ως φοιτητης 1975 ωτοστοπ Αθηνα Κερκυρα, 1976 στην Ιο,

    Για να σοβαρευτω δεν συναντησα πολλους κνιτες και κνιτισσες εκεινη την εποχη στις διαφορες αναζητησεις μου.

    Φρονω οτι οσοι/οσες εντρυφησαν στον χωρο του εναλλακτικου , δεν τα εμαθαν στην ωρα τους αλλα μετα το 1989.

  54. Pedis said

    22 Το πρεζάκι είναι του Καραγάτση, γιαυτό το άφησα. Το ‘καθό’ δεν είναι τάιπο.
    Ο Βενέζης είχε δείξει συμπάθεια προς την Αριστερά και το ΚΚΕ και μετά τα γύρισε.

    Κατάλαβα.

  55. spatholouro said

    Ίσως ο πρώτος που επανέφερε τη συζήτηση στην επιφάνεια να είναι ο Κ. Α. Δημάδης, «Δικτατορία – Πόλεμος και πεζογραφία, 1936-1944» (ΓΝΩΣΗ 1991, β΄ έκδοση ΕΣΤΙΑ 2004): σ. 433-437

    Την πληροφορία άντλησα από το ενδιαφέρον εγχειρίδιο (2015) της Α. Καστρινάκη, «Η λογοτεχνία στη δεκαετία 1940-1950» (κεφ. 7, υποσ. 4)
    https://repository.kallipos.gr/handle/11419/167

    Τώρα για τη «Μεγάλη βδομάδα του πρεζάκη» σπάω το κεφάλι μου να θυμηθώ ότι πρέπει να πέρασε από μπροστά μου -δημοσιευμένη στον Τύπο περί τα μέσα δεκαετίας 1930- αλλά τίποτα…

  56. Γιάννης Ιατρού said

    55: Spatholouro

  57. spatholouro said

    56
    Μόλις απάντησα (τα μεγάλα πνεύματα κλπ…)

  58. Ριβαλντίνιο said

    @ 46 Αφώτιστος Φιλέλλην
    Δεν γνωρίζω άλλη χώρα, με τόσα αριστερά “αφεντικά” (επιχειρηματίες, ελεύθερους επαγγελματίες) και τόσους δεξιούς εργαζόμενους.

    Ισχύει ! Ο Θεός να σε φυλάει από αριστερό αφεντικό. Από αφεντικό που κατεβαίνει στην διαδήλωση και αφήνει εσένα στο μαγαζί, το οποίο έπρεπε να είναι κλειστό, και να έρχονται οι ιδεολογικοί συνοδοιπόροι του και να σε ρωτάνε με απειλητικό ύφος γιατί είσαι ανοιχτός ! Και να σε έχει και ανασφάλιστο !!! Πάνω απ’όλα σημασία έχει να είσαι καλός άνθρωπος. Όλες οι άλλες ταμπέλες «αριστερός» – «δεξιός» είναι να’ χαμε να λέγαμε.

    ——————————————————-

    @ 51 gpoint

    Δεν το βλέπω. Το ακούω.

    ——————————————————————-
    Ο Στάλιν έχει δαιμονοποιηθεί. Πιστεύω όσο περνούν τα χρόνια και οι αιώνες Στάλιν, Χίτλερ, Μουσολίνι, Μάο, Πολ Ποτ κ.λπ. θα τους βλέπουν λίγο πιο χαλαρά. Και τον Ναπολέοντα την εποχή του τον θεωρούσαν τον 666.

    Ένα κειμενάκι για τον Πατερούλη :

    Σταλινικές εκκαθαρίσεις

    Eπί της ουσίας, οι αριθμοί των θυμάτων των σταλινικών εκκαθαρίσεων είναι τρομακτικά διογκωμένοι. Eίναι γεγονός ότι υπήρξαν διώξεις και μάλιστα ιδιαίτερα εκτεταμένες. Oι διώξεις αυτές ήταν μέρος της προσπάθειας του Στάλιν για παγίωση της εξουσίας του και για δημιουργία μίας νέας πραγματικότητας στη χώρα που πάλευε ακόμη να αναδείξει έναν ενιαίο, «σοβιετικό» προσανατολισμό.
    O διωγμός των Kουλάκων, οι διωγμοί που έγιναν στα πλαίσια των δύο πενταετών προγραμμάτων και οι διώξεις στο στρατό, καθώς και η εκτεταμένη δαιμονοποίηση των «αντικαθεστωτικών» και ο εγκλεισμός τους στα στρατόπεδα συγκέντρωσης και καταναγκαστικής εργασίας που έγιναν γνωστά ως γκούλαγκ, ήταν μέρος αυτών των διώξεων, οι οποίες συνολικά ονομάστηκαν «σταλινικές εκκαθαρίσεις».
    Ωστόσο, πληθαίνουν οι φωνές, ακόμη και από Δυτικούς ιστορικούς, που τονίζουν ότι δεν είναι δυνατό να θεωρηθεί ο ουκρανικός λιμός ως μέρος των εκκαθαρίσεων του Στάλιν, αν και οι περισσότεροι συμφωνούν ότι η κακή διαχείριση και οι πολιτικές «επιπλοκές» έκαναν περισσότερο εμφανή τα προβλήματα που δημιούργησε η κακή σοδειά, η εγκατάλειψη καλλιεργειών και τα προβλήματα διανομής των αγαθών.
    Ωστόσο, ακόμη κι αν δεχτούμε ότι τα θύματα του λιμού της Oυκρανίας, τα οποία σύμφωνα με διαφορετικές εκτιμήσεις κυμαίνονται από 2 έως 4,5 εκατομμύρια, μπορούν να αποδοθούν με κάποιον τρόπο στις βουλές του «πατερούλη» Στάλιν, δεν είναι δυνατό να δικαιολογηθούν τα δεκάδες εκατομμύρια θύματα που αποδίδουν οι περισσότεροι στο καθεστώς της EΣΣΔ του μεσοπολέμου.
    Στην πραγματικότητα, τα γκούλαγκ δεν ήταν «στρατόπεδα θανάτου», όπως τα αντίστοιχα στρατόπεδα συγκέντρωσης των ναζί, αλλά στρατόπεδα εργασίας. O αριθμός των κρατούμενων στα γκούλαγκ έφθασε στο ανώτερο σημείο του το 1940, όταν σε αυτά υπήρχαν περίπου 1,6 εκατομμύρια άνθρωποι. Σύμφωνα δε με τα αποχαρακτηρισμένα έγγραφα της EΣΣΔ που ήλθαν στο φως τα τελευταία χρόνια, τα απευθείας θύματα των διώξεων των σταλινικών μυστικών υπηρεσιών και της αστυνομίας, δεν ξεπέρασαν σε καμία περίπτωση το 1 εκατομμύριο ανθρώπους, αν και υπάρχουν πλήθος «σκοτεινών» υποθέσεων και εικάζεται ότι η NKVD, η μυστική αστυνομία του καθεστώτος, προχώρησε σε εκτεταμένες εκκαθαρίσεις όσων κρατούνταν στις φυλακές της ενόσω βρισκόταν σε εξέλιξη η γερμανική εισβολή. Tέλος, τα θύματα των διώξεων στο στρατό έχουν διογκωθεί δραματικά. Στην πραγματικότητα, διώχθηκαν λιγότεροι από 50.000 αξιωματικοί και υπαξιωματικοί, ενώ εξ αυτών μόνο λίγες χιλιάδες εξοντώθηκαν, οι υπόλοιποι απλώς αποστρατεύτηκαν. Oλα αυτά τα στοιχεία τεκμηριώνονται με ιδιαίτερα κατηγορηματικό τρόπο από τα δημογραφικά στοιχεία της περιόδου. Aν όντως ο Στάλιν είχε «εκκαθαρίσει» 30 ή 60 εκατομμύρια ανθρώπους, με δεδομένα και τα 29-32 εκατομμυρίων θυμάτων της EΣΣΔ από τον B’ Παγκόσμιο Πόλεμο, μεταπολεμικά η χώρα θα έπρεπε να έχει ερημωθεί πληθυσμιακά, κάτι που, φυσικά, δεν συνέβη.
    H σταλινική περίοδος ήταν σαφώς μία περίοδος εγκλημάτων, κρατικής τρομοκρατίας και εκτεταμένης βίαιης καταπίεσης. Tουλάχιστον 3,5, ίσως και 4 εκατομμύρια άνθρωποι, αν υπολογίσουμε και τα θύματα του ουκρανικού λιμού, πλήρωσαν το τίμημα της παράνοιας του Στάλιν. Ωστόσο, αυτή είναι και η πραγματική διάσταση του φαινομένου, όχι τα δεκάδες εκατομμύρια που αναφέρουν οι περισσότεροι Δυτικοί ιστορικοί.

    http://www.militaryhistory.gr/index.php/articles/view/169

  59. gpoint said

    Τρεις φορές διακόπηκε το παιχνίδι με υπαιτιότητα του ΟΣΦΠ αλλά σιγά μην το διακόψει ο Αρετόπουλος.Συμπληρώσαμε δυόμισυ ώρες αγώνα…για γέλια και για κλάματα

  60. sarant said

    55 Σωστά. Δεν το έχω δει. Ο Αργυρίου γράφει ότι ο Δημάδης δημοσιεύει και τα δύο κείμενα αλλά με μικρές συντομεύσεις.

  61. Ριβαλντίνιο said

    Τι άσχετος αυτός ο Κάμπος ρε παιδί μου ! Χειρότερος απ’τον Μαμούτε !

    -3 στον ΟΣΦΠ , το παιχνίδι στον ΠΑΟΚ και τιμωρία έδρας.

    (Λέμε και καμιά μαλακία να περνά η ώρα ! 🙂 🙂 🙂 )

  62. leonicos said

    9 Νικ Φυσικά είναι υποκειμενικά; το αντικειμενικό πού βρίσκεται; και το ότι αγοράζονται κάποιοι, δεν σημαίνει ότι διαβάζονται. Ξέρεις τι ‘δώρα’ παίρνω σε βιβλία λέγοντας ‘εσύ διαβάζεις…’ για να μην το πετάξουν;

    10 Αγαπητέ Κουβάτσο, δεν τους ξεγράφω, εγώ προσωπικά, αν απευθύνεσαι (και) σ’ εμένα. Αλλά εγώ είμαι μόνο ένας. Κι ένας κούκος….

  63. Γιάννης Κουβάτσος said

    Γενικά μιλάω, Λεώνικε.

    Τρεις διακοπές και το παιχνίδι ολοκληρώθηκε κανονικά. Δεν γκρεμίζονται τόσο εύκολα οι παράγκες, Κοντονή. Το παλεύεις, αλλά…

  64. Corto said

    Συγχαρητήρια στον ιστολόγο μας, και πολλές ευχαριστίες προς την Σουμέλα και τον Σκύλο για την δακτυλογράφηση που μας προσέφεραν!

    Τρεις σύντομες σκέψεις – παρατηρήσεις μου:

    α) Γράφει στην απάντησή του ο Καραγάτση το 1943:
    «Τολμώ να νομίζω πως ο «συνταγματάρχης Λιάπκιν» βασίζεται πάνω στα κοινωνικά προβλήματα του μεσοπολέμου»

    Δηλαδή το 1943 είχε ήδη καθιερωθεί ο όρος μεσοπόλεμος; Πολύ εντυπωσιακό, διότι σημαίνει ότι ο κόσμος είχε συνείδηση της ιστορικότητας των τρεχόντων γεγονότων και της σχέσης των δύο πολέμων.

    β) «ο εξαιρετικός κατά τα άλλα Καραγάτσης δεν δίστασε να πάρει σαφέστατη θέση κατά τον εμφύλιο»

    Ναι, αλλά ακριβώς αυτή η σαφής στάση του εκφράστηκε μέσα από ένα από τα καλύτερα έργα του, αν όχι το καλύτερο*, τους «Ληστάς στα Πρόθυρα των Αθηνών». Η ματιά του δεν είναι απλά πολιτική με την έννοια της ιδεολογικής τοποθέτησης, αλλά κάτι πολύ βαθύτερο, πολιτειακή. Υπερασπίζεται την ξεκάθαρη οπτική ότι τα καπετανάτα σχεδόν πάντα βλάπτουν ένα συγκροτημένο κράτος και ποτέ δεν το οφελούν. Για τον Καραγάτση η καταστολή των καπετανάτων είναι προοδευτική δράση. Και αυτή η ευθύτητα της θέσης του είναι τουλάχιστον αξιοθαύμαστη.

    γ) «ούτε δοκησίσοφος amoral Καζαντζάκης ούτε ανερμάτιστος πομφολυγώδης Σικελιανός»

    Δεν απέχει και πολύ αυτή η ματιά από εκείνη του Βάρναλη στο δοκίμιο «περί σκότους». Οπότε, ή είναι καταδικαστέοι και οι δύο (Βάρναλης και Καραγάτσης), ή κάτι παραπάνω ήξεραν και τα έγραφαν. Συμφωνώ βέβαια ότι ο ελληνικός λογοτεχνικός μικρόσκοσμος είναι πολύ στενός, για να χωρέσει διαμάχες που προκύπτουν από εγωιστικά κίνητρα.

    ————————————————————–
    *Ο φουλ νεωτεριστής ζωγράφος Αλέκος Φασιανός, όπως διαβάζουμε στην προμετωπίδα της έκδοσης από την Εστία, θεωρεί τους «Ληστάς στα Πρόθυρα των Αθηνών «το πιο σύγχρονο ελληνικό μυθιστόρημα».
    Ο νεώτερος αναγνώστης βεβαίως σοκάρεται και φρίττει από την απροκάλυπτη τοποθέτηση του Καραγάτση υπέρ των δυνάμεων της Χωροφυλακής στην Μάχη του Μακρυγιάννη. Ίσως όμως ο αναγνώστης αυτός ξεχνάει ότι ο Όμηρος εξύμνησε εξίσου τον ηρωισμό Αχαιών και Τρώων.

  65. gpoint said

    Μιλιβόγιεβιτς, το τέλος της λογικής…

    Σε φάση που του ξεφεύγει ο Αθανασιάδης και θα βρεθει μόνος με τον τερματοφύλακα, ο Μιλιβόγιεβιτς τον ανατρέπει και ο διατητής του βγάζει κίτρινη αντί για κόκκινη.
    Προσέξτε τώρα τι δήλωσε : Ο διαιτητής πήρε την σωστή απόφαση γιατί άπλωσα το πόδι αλλά ΔΕΝ βρήκα τον αντίπαλο που έπεσε μόνος του !!
    Τότε γιατί ήταν σωστή η κίτρινη ;;;;;;;;

  66. Corto said

    Αξίζει να ενημερώσουμε όσους δεν το έχουν υπόψιν τους, ότι η Μεγάλη Βδομάδα του Πρεζάκη έχει μεταφερθεί σε κόμικ (καλοφτιαγμένο κατά την γνώμη μου):

  67. sarant said

    66 Το εξώφυλλο πάντως είναι καλοφτιαγμένο

  68. Γιάννης Ιατρού said

    65: Ρε Γιώργο, όταν έκανα στρατιωτικό (τά ΄χουμε ξαναπέι, όταν ο Λέων Σγουρός ήταν ακόμα δόκιμος …), είχε έλθει ένας (γέρος) στρατηγός να κάνει επιθεώρηση. Είπε λοιπόν: «…παιδία, εσείς θα ρίχνετε όσο μπορείτε, όχι ότι θα τους πετύχετε, αλλά θα φοβηθούν πολύ» …🙂

    Να λοιπόν γιατί η κίτρινη κάρτα. Τον τρομοκράτησε κι αυτός είπε: «Δεν πέφτω καλού-κακού, πριν με θερίσει ο τύπος;»

  69. Γιάννης Ιατρού said

    63: Γιάννης Κουβάτσος (…Κοντονή. Το παλεύεις, αλλά…)
    Τι λες τώρα🙂

  70. Γς said

    54:
    >>Ο Βενέζης είχε δείξει συμπάθεια προς την Αριστερά και το ΚΚΕ και μετά τα γύρισε.

    >Κατάλαβα.

    Κατάλαβε…

  71. Γς said

    >δεν είσαι ένας οποιοσδήποτε ανθρωπάκος, Λουντέμης ή Λαμπρινός, ούτε δοκησίσοφος amoral Καζαντζάκης ούτε ανερμάτιστος πομφολυγώδης Σικελιανός

    ή και Χατζηδάκις που είχε γενέθλια σήμερα [χτες]

  72. Παναγιώτης Κ. said

    Σε μια μανιχαϊστική κοινωνία -εν πολλοίς,ως τέτοια θεωρώ την ελληνική-χρειάζεται μαεστρία για να αποφύγεις τις ταμπέλες που με ευκολία σου κολλάνε. Μιλώντας για παράδειγμα, για τον Στάλιν και την σταλινική περίοδο μπορεί να σε πουν…απολογητή του καπιταλιστικού συστήματος ή κάνοντας κριτική στην Αριστερά σε θεωρούν οπαδό της Δεξιάς κ.ο.κ
    Αυτά και πολλά άλλα είναι τελικά πολιτικάντικα τερτίπια που αποσκοπούν στο αέναο παιχνίδι της εξουσίας όλων αυτών που παίρνουν μέρος σε αυτό με υλικό όφελος. Οι πολίτες πρέπει να έχουμε υπόψη μας την παραπλανητική λογική του μαύρου-άσπρου.
    Κάτι δεν πάει καλά στον κόσμο ολόκληρο και δεν βλέπω να συζητείται η λύση του στην προβληματική αυτή κατάσταση.

  73. Pedis said

    # 71 – Τι βλέπω, τον Κουβέλη να υπερασπίζεται την Αυριανή που έχει καταξιωθεί, λέει, με τους αγώνες της στην οντολογία του πολιτικού «γίγνεσθαι» ;

    Σρρρρρρλλλλουπ!

    Αξίζει τον κόπο τριάντα σαράντα χρόνια σούρσιμο δεξιά και αριστεροδεξιά για να γίνεις αρχηγός του Ψαριανού και να κερδίσεις τι; την πολιτική δόξα ενός χρόνου τριανδρίας;

  74. spiral architect said

    @63, 69: Το no politica μας έφαγε.😉
    (γενικά μιλώντας)

  75. sarant said

    73 Είχα άρθρο πρόπερσι. Η στάση του Κουβέλη ήταν ισαποστασίτικη. Του Γλέζου το ίδιο, αλλά με μομφές προς Χατζιδάκι. Η καλύτερη στάση ήταν του ΚΚΕ και του ΚΚΕεσ-ΑΑ

  76. nikiplos said

    Πάντως η Καφριανή, μάλλον έκανε κακό σε όσους έβαλε τη ρεκλάμα, που δεν έκαναν τίποτε άλλο από το αυτονόητο, να υπερασπιστούν την ελευθερία του τύπου. Δυστυχώς αυτό επιτρέπει και στα χαμαιτυπεία να κυκλοφορούν, αλλά αυτό είναι άλλου είδους ζήτημα… Δεν ετίθετο καν ζήτημα ίσης απόστασης. Η Καφριανή ήταν το χειρότερο χαμαιτυπείο των 80ς. Μετά ακολουθούσε ο Ελεύθερος Ρύπος του Ρίζου με τα ξώβυζα της Λιάνη…

  77. Γς said

    76:

    >Μετά ακολουθούσε ο Ελεύθερος Ρύπος του Ρίζου με τα ξώβυζα της Λιάνη…

    Στην Αυριανή ήταν

    http://caktos.blogspot.gr/2013/06/blog-post_7.html

  78. sarant said

    77 Όχι που θα έχανες την ευκαιρία να προσθέσεις εποπτικά μέσα για την αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας🙂

    76 Θα βάλω άρθρο μεθαύριο.

  79. Γς said

    78 α:

    Κάποιος πρέπει να την κάνει αυτή την βρωμοδουλειά εδώ μέσα

  80. Pedis said

    # 75 – Ο Γλέζος ήταν προβλέψιμος … λόγω λοιπών δημοκρατικών δυνάμεων.

    Ο Κουβέλης ήταν πάντα «των ίσων αποστάσεων», τάχα μου. Η σοβαρή αριστερά. Κααλά. Με χερια και με πόδια βούτηξε στην τριοκανή μαρμίτα των μνημονίων κι ας έλεγε και εγγυόταν τα ακριβώς αντίθετα (δεν θα μπούμε σε μνημονιακή κυβέρνηση, δεν θα υποστηρίξουμε μνημονιακές πολιτικές) μετά τις εκλογές τσουπ, … με τους αγώνες του μέρος της οντολογίας του πολιτικού γίγνεσθαι … που είπε κι ο ίδιος για την Αυριανή.

  81. sarant said

    80 τέλος Αυτό ΔΕΝ ΤΟ ΕΙΠΕ Ο ΚΟΥΒΕΛΗΣ, είναι λάθος, θα βάλω άρθρο. Αυτό το είπε Πασόκος βουλευτής.

  82. Αφού ο Καραγάτσης στην επιστολή, που υπογράφει ως Χρήστος Νεζερίτης, αναφέρει τη «μεγάλη εβδομάδα του πρεζάκη», στην οποία πρωταγωνιστεί ο Χρήστος Νεζερίτης, παναπεί πως όλοι όσοι ήταν εξοικειωμένοι με το έργο του κατάλαβαν ποιός πραγματικά έγραψε την επιστολή. Εκτός από τους μπατσολογοκριτές, που σιγά μην διάβαζαν λογοτεχνία.
    Ωραία τρολλιά.

  83. sarant said

    82 Με την επιφύλαξη ότι το διήγημα δεν είχε ακόμα δημοσιευτεί.

  84. 82 α, αυτό δεν τόξερα

    Σχετ με το 89, 81 εδώ απόσπασμα από την Αυριανή https://twitter.com/N0nServ1am/status/790443197084364800 , η οποία βέβαια μπορεί να το έφτιαξε/έκοψε/έραψε μόνη της

  85. Γιάννης Κουβάτσος said

    Όταν από τη μια είναι ο Χατζιδάκις κι από την άλλη η Αυριανή, παίρνεις θέση, χωρίς να το σκεφτείς ιδιαίτερα, υπέρ του Χατζιδάκι. Με ήσυχη συνείδηση. Όταν τηρείς ίσες αποστάσεις, είσαι πολιτικάντης, είτε δεξιός είτε αριστερός. Όσο αγωνιστικό και ηρωικό και μπλαμπλά κι αν είναι το παρελθόν σου.

  86. Pedis said

    # 81 – Σωστά. Δεν το είπε αυτός. Με μπέρδεψαν οι στήλες φιδάκι της κωλοφυλλάδας.

    (Είμαι προκατειλημμένος, είδες; Αλλά δεν του πήγαινε στο στυλ η συνηθισμένη γενικούρα του τίποτα με όλα και μπόλικο καθόλου;)

  87. Pedis said

    # 85, Ντάξει ο Χατζηδάκις, ως μη πολιτικός είπε να κλείσει η βρωμοφυλλάδα … και του τη βγήκανε οι αλληλοδιαπλεκόμενοι αριστερά και δημοκρατικά.

    Βέβαια, με τόση λάσπη που έριχνε δεν θα ήταν πολύ δύσκολο να της κατεβάσουν τα ρολά δικαστικώς αλλά η «ανεξάρτητη δικαιοσύνη» δεν ενεπλάκη.

    μιλάμε για έντυπο με αρχές …

  88. Το 1989 είχαμε κάνει μια μοτοπορεία σχεδόν σε όλη την Αθήνα. Τη ντουντούκα στο αυτοκίνητο την κρατούσε η Τασία Χριστοδουλοπούλου, να φανταστείτε.
    Και είχαμε περάσει κι από τη Δήμητρος 11, στον Ταύρο, να κράξομε τον Κουρή. Και βγήκε ο Γιώργαρος με το λάστιχο και μας έβρεχε. Εντάξει, ζέστα έκανε και δροσιστήκαμε. Αλλά τον τοίχο του τον κάναμε χάλια με τα συνθήματα.
    Ξαναβρέθηκα εκεί σε μια απεργία, όταν μόνο ο Κουρής τύπωνε. Φωνάζαμε όλη νύχτα «Τύπωνε, τύπωνε, τύπωνε Κουρή, ψάρια θα τυλίγεις μέχρι το πρωί». Τελικά, οι φορτηγατζήδες του «Άργου», του πρακτορείου διανομής που θα έπαιρνε το προϊόν της απεργοσπασίας, είπαν ότι δεν μπορούν να πλησιάσουν το τυπογραφείο γιατί φοβούνταν για τα οχήματά τους. Κι έφυγαν.

  89. 71, Γς

    Πώ πώ, όλη η Πασοκική λίγδα.

    Δε θυμάμαι, ποιοι υπερασπίστηκαν τον Χατζιδάκι, κάποιοι σοβαροί θα τον υπερασπίστηκαν δημόσια, δε μπορεί.

    Το δε κείμενο στην Αυριανή, εμετικό:

    Ποιος Διακογιάννης είναι αυτός; Ζεί; Πως δεν τον έπτυσε κανείς έτσι, εις μνήμην;

    Ο «προπομπός του Ναζισμού» ήταν ο ίδιος ο αυριανισμός. Όρα και Θέμο. Λάιφ Στάιλ, τσόντα και χρυσαυγή.

  90. Άσε που οι Πασόκες έδιωξαν το Μάνο από το Τρίτο. Επειδή ήταν «δεξιός». Οι «αριστεροί»…Ο Πάγκαλος και άλλοι επαναστάτες.

  91. 89

    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%AC%CE%BA%CE%BF%CF%82_%CE%94%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CE%BF%CE%B3%CE%B9%CE%AC%CE%BD%CE%BD%CE%B7%CF%82

  92. Γς said

    Αυτός είναι:

    ένας από τους σημαντικότερους αρθρογράφους της εφημερίδας «Αυριανή». Η καθημερινή στήλη του στην εφημερίδα, με τίτλο «Καθαρά και Ξάστερα», φανατικά υπέρ του Ανδρέα Παπανδρέου και απαξιωτική για τους Κ. Καραμανλή, Κ. Μητσοτάκη αλλά και Χ. Φλωράκη και Λ. Κύρκο, ήταν πολλές φορές αυτή που έδινε την «γραμμή» της «Αυριανής» και συνδέθηκε με την χρυσή εποχή της, όταν πολλές φορές ξεπερνούσε τα 250.000 φύλλα την ημέρα κατά τη δεκαετία του 1980.

    Από την Βίκη

  93. Γς said

    91:

    Με πρόλαβες Beagle

  94. Jago said

    Ακόμα ζει ο Διακογιάννης;!

  95. Μάααστα.Νομίζω οτι θυμάμαι τα αντιχουντικά βιβλία του (τίτλους).

    Χαχα… «Η γαλλική κυβέρνηση του απένειμε το μετάλλιο «Κοινωνικής Αγωγής»»
    Του ανάγωγου.

  96. Φαίνεται ότι κατεβαίνει και για ευρωβουλευτής με Ε.ΠΑ.Λ. Με Πολύδωρα, Νικολόπουλο, Ψωμιάδη. (Ψωμιάδη!!!)

    Πολύδωρα!!!

    Όταν είδαμε αυτό…

    είπαμε με μια φωνή
    -But why Dorset? Από αυτό το σκέτς:

    (Ο Μπογδάνος λέει και τον John Stuart Mill Μίλς).

  97. Γιάννης Κουβάτσος said

    «Δεν είναι δυνατόν στις μέρες μας να βγαίνει κάποιος και να καταφέρεται ενάντια στην ελευθεροτυπία». Ο κάποιος ήταν ο Χατζιδάκις, την ελευθεροτυπία εξέφραζε η Κουροφυλλάδα. Τη βαρύγδουπη δήλωση την έκανε η Μελίνα Μερκούρη. Οι μέρες του κυρ Αντώνη και της κουλουριασμένης στα πόδια του Μάνου ντίβας είχαν περάσει ανεπιστρεπτί. Έτσι καταντάει τους ανθρώπους η καρέκλα της εξουσίας.

  98. 96

  99. sarant said

    84 Ο τουητεράς πυο το ποστάρει, αυτός έκανε μάλλον τη διαστρέβλωση. Φταίει και το κασέ της Αυριανής. Θα γράψω μεθαύριο.

    86 Κι εγώ είχα μπερδευτεί γι’ αυτό και το ξέρω.

  100. Pedis said

    # 99 (β)🙂

    Πάντως, και παίρνοντας αφορμή από το ξερατό του Διακογιάννη, ο εισαγγελέας θα είχε πολλούς λόγους να τη σφραγίσει, αν βρισκόταν βεβαίως κανείς της «ανεξάρτητης δικαιοσύνης» να το κάνει.

  101. 100

    Δεν ήταν εύκολες εκείνες οι εποχές για ανεξάρτητες δικαιοσύνες. Όχι πως ήταν ποτέ, δλδ

  102. Γς said

    97:

    Πλείστα όσα στελέχη του ΠΑΣΟΚ, έσπευσαν να σταθούν στο πλευρό του Γιώργου Κουρή. Ο Κίμων Κουλούρης αναρωτιόταν «τι εκφράζει και τι εκπροσωπεί σε τούτο τον τόπο ο Μάνος Χατζιδάκις», ο Αντώνης Δροσογιάννης έκανε λόγο για «σπίλωση μιας εφημερίδας που οι αγώνες της είναι καταξιωμένοι στη συνείδηση του ελληνικού λαού», ο Θόδωρος Πάγκαλος δήλωνε «η Αυριανή είναι μια από τις ελάχιστα καθολικά πολιτικές εφημερίδες που απομένουν και η σημασία της για τη δημόσια ζωή είναι τεράστια», ο Μένιος Κουτσόγιωργας χαρακτήρισε τον μουσικοσυνθέτη «κομματικό υπηρέτη», ο Γεώργιος Αλέξανδρος Μαγκάκης διαπίστωσε «επίθεση κατά του Τύπου απαράδεκτης βιαιότητας», ακόμη και η Μελίνα Μερκούρη (επιστήθια κατά τα άλλα φίλη του Χατζιδάκι), βγήκε και δήλωσε: «Δεν είναι δυνατόν στις μέρες μας να βγαίνει κάποιος και να καταφέρεται ενάντια στην ελευθεροτυπία»…

    http://provocateur.gr/archive/3159/ayrianh-vs-xatzidaki-ksero-diplo

  103. Pedis said

    # 101 – Ακριβώς επειδή δεν είναι ποτέ, καταλαβαίνεις γιατί ακούω βερεσέ τα των τριών εξουσιών.

  104. Θύμμαχος Θήτης said

    Προσέξτε τον ορισμό της σταλινορωμιοσύνης.

    Σχόλιο 52: ο ιεροφάντης του ανορθολογισμού συκοφαντεί τον ΑΦ για το ενδιαφέρον σχόλιο που έγραψε και τοποθετεί την άποψη του άλλου στο ναζισμό. Όταν κάτι τσούξει, στην καλύτερη θα σε βγάλει γκουλαγκάρχη στην Σιβηρία και στην χειρότερη υπαρχηγό του Χίτλερ.

    Σχόλιο 89: Λίγο αργότερα ο ίδιος, κάτοχος ντοκτορά στην ανάποδη φούρλα στο τσάμικο, διαρρηγνύει ιμάτια για την Αυριανή που συκοφαντεί τον Χατζηδάκη ως προπομπό του ναζισμού.

  105. sarant said

    104 Δικηγόρο δεν χρειάζεται κανένας σας, αλλά συκοφάντηση του ΑΦ δεν υπάρχει κτγμ. Το πολύ να πεις (ό,τι πεις) για την άποψη που εξέφρασε ο ΑΦ.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: