Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Αβλέμονας, ο πλουραλιστικός

Posted by sarant στο 25 Αύγουστος, 2017


Στο προχτεσινό μας άρθρο για τον άμπακο, τον αγλέουρα, τον περίδρομο και τις άλλες εκφράσεις της πολυφαγίας, αναφέραμε και την έκφραση «έφαγε τον αβλέμονα», σαν συνώνυμο της έκφρασης «έφαγε τον αγλέουρα». Τι είναι ο αβλέμονας, θα ρωτήσετε. Λίγη υπομονή και θα το πούμε κι αυτό.

Χτες πήρα ένα ηλεμήνυμα (μέιλ ελληνιστί) από τον Νίκο Πετρόπουλο, ταχτικό αναγνώστη του ιστολογίου, που όμως δεν έχει ποτέ σχολιάσει (πρέπει να είστε αρκετοί σε αυτή την κατηγορία και πολύ θα ήθελα να ακούω και τις δικές σας απόψεις), ένα ηλεμήνυμα ακριβώς για τη λέξη «αβλέμονας».

Ή μάλλον όχι ακριβώς για τη λέξη, αλλά για το τοπωνύμιο. Διότι, αν δεν το ξέρατε, ο Αβλέμονας, με κεφαλαίο πλέον, είναι ψαροχώρι και παραλία στα Κύθηρα, στην ανατολική μεριά του νησιού, ακριβώς κάτω από το «χεράκι» που φαίνεται να σχηματίζεται αν δούμε το νησί στον χάρτη. Δεν είναι αυτός ο μοναδικός Αβλέμονας, υπαρχει και στη Μύκονο Σίφνο, αλλά θαρρώ πως είναι ο πιο γνωστός.

Στον Αβλέμονα των Κυθήρων είχα περάσει ευτυχισμένες φοιτητικές διακοπές το 1981 (αν θυμάμαι καλά). Είχαμε ταλαιπωρηθεί αρκετά για να φτάσουμε από το λιμάνι (Αγία Πελαγία μάλλον κι όχι Καψάλι), μια μεγάλη παρέα, με λεωφορείο, ποδαρόδρομο και καρότσα αγροτικού, και φυσικά κοιμόμασταν έξω με τους υπνόσακους, αλλά πέρασα πολύ ωραία και έχω πολύ αγαπημένες, αν και συγκεχυμένες πλέον, αναμνήσεις από το μέρος. Υποθετω τώρα θα έχει πια αναπτυχθεί, θα έχει γίνει αγνώριστο, με την καλή ή με την κακή έννοια δεν ξέρω.

Αλλά πλατειάζω. Ο φίλος Πετρόπουλος γράφει: Στο χθεσινό σου κείμενο για τον άμπακα και τον περίδρομο αναφέρθηκες και  στον αβλέμονα, αλλά εμένα (και μιας άλλης σχολιάστριας από ό,τι είδα) ήρθε στο μυαλό ο Αβλέμονας των Κυθήρων και θυμήθηκα ότι κάποτε είχα σκεφτεί  να ζητήσω τη γνώμη σου ακριβώς για την ορθογραφία της λέξης και να σου δείξω ένα περίεργο σε σχέση με αυτήν. Μετά το άρθρο σου βέβαια κατάλαβα ότι υπάρχει λέξη αβλέμονας και άρα δεν τίθεται θέμα ορθογραφίας.

Αλλά βλέπεις αυτό δεν είναι φανερό στο νησί καθώς συμβαίνει κάτι κωμικό. Σχεδόν κάθε ταμπέλα έχει τη λέξη γραμμένη διαφορετικά. Και δεν μιλάμε για μία μικρή διαφορά τύπου κτίριο- κτήριο αλλά διαφορά σε κάθε συλλαβή. Αβ-Αυ, λέ-λαί, μο-μω. Αν δεν κάνω λάθος βγαίνουν οκτώ παραλλαγές και είμαι σίγουρος ότι όλες έχουν κάποια στιγμή εμφανιστεί στο νησί. Εγώ πάντως όταν σκεφτόμουνα να στο στείλω βρήκα πέντε διαφορετικές χωρίς εξαντλητικό ψάξιμο.

Έχω την εντύπωση ότι η σωστή ορθογραφία μόλις τα τελευταία χρόνια άρχισε να εμφανίζεται αν και τείνει να επικρατήσει ειδικά στους χάρτες.

Νομίζω παλαιότερα  τη συναντούσες  πιο σπάνια από άλλες αν και μπορεί να κάνω λάθος. Η άγνοιά μου έφτασε να σκεφτώ ότι διαλέξανε την απλούστερη ορθογραφία για να λύσουν το πρόβλημα.

Όπως βλέπετε από τις πινακίδες που φωτογράφισε ο φίλος Πετρόπουλος, οι Τσιριγώτες αφήνουν όλα τα λουλούδια ν’ ανθίσουν.

Η ορθογραφία του τοπωνυμίου διττογραφείται σε τρία σημεία, που σημαίνει ότι οι δυνατοί συνδυασμοί είναι 8, χωρίς να υπολογίσουμε τη μετάπτωση του τόνου (διότι τότε γίνονται 16).

Αβλέμονας, Αβλαίμονας, Αβλέμωνας, Αβλαίμωνας, Αυλέμονας, Αυλαίμονας, Αυλέμωνας, Αυλαίμωνας.

Στις φωτογραφίες του Ν. Πετρόπουλου εμφανίζονται οι πέντε από τις οχτώ παραλλαγές (η μία με αλλαγή τονισμού: Αυλαιμώνας), αυτές που έχω βάλει με μαύρα στον παραπάνω κατάλογο. Όπως λέει κι ο ίδιος, αν είχε ψάξει πιο συστηματικά μπορεί να έβρισκε πινακίδες και με τις άλλες τρεις παραλλαγές.

Ο φίλος μας χαρακτηρίζει «σωστή» την ορθογραφία αβλέμονας επειδή την είδε σε μένα. Εγώ πάλι την είδα στα λεξικά.

Πράγματι, έτσι έχουν τη λέξη όλα τα λεξικά: το Ιστορικό Λεξικό της Ακαδημίας Αθηνών, και ο Δημητράκος, ο Μπαμπινιώτης στο γενικό λεξικό του, το Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής και το Χρηστικό Λεξικό της Ακαδημίας.

Τι σημαίνει όμως «αβλέμονας» πέρα από το τοπωνύμιο; Μεταφέρω τον ορισμό του ΛΚΝ που είναι ο συντομότερος.

α. βαθύ και σκοτεινό μέρος της θάλασσας. β. (μτφ.) αμέτρητη ποσότητα. ΦΡ (σπάν.) τρώω τον αβλέμονα, τον περίδρομο, τον αγλέουρα.

Από την πρώτη σημασία, την κυριολεκτική της βαθιάς και σκοτεινής θαλάσσιας περιοχής, που δεν βλέπεις τον βυθό, φτάνουμε στη δεύτερη, της αμέτρητης ποσότητας, και από εκεί στην έκφραση «τρώει τον αβλέμονα» που αναφέραμε και στο προχτεσινό άρθρο.

Το Ιστορικό Λεξικό αφιερώνει, φυσικά, πολύ περισσότερη έκταση και έχει και επιπλέον σημασίες, όπως «Όρμος κατάλληλος προς αγκυροβολία» (αυτή μάλιστα τη σημασία τη δίνει πρώτη), και πιο ειδικές σημασίες όπως «Αυλάκι που σχηματίζεται σε άβαθο μέρος της θάλασσας από την παλίρροια» (στο Μεσολόγγι) και «Χαράδρα ανάμεσα σε δυο βουνά, που τη διαπνέει ο άνεμος» (στη Σάμο).

Mάλιστα, το ΙΛΝΕ έχει και δεύτερο λήμμα, αβλεμόνι, υποκοριστικό του αβλέμονα, με διάφορες σημασίες όπως βαθιά θάλασσα -με στίχο από δημοτικό τραγούδι «είν’ αβλεμόνι ο πόνος μου, πέλαγο δίχως άκρη»- αλλά και μέρος αόρατο εξαιτίας της ομίχλης που το περιβάλλει (με παράθεμα από τον Κρυστάλλη).

Η λέξη «αβλέμονας» με την αρχική σημασία της βαθιάς θάλασσας ακούγεται πολύ στην Κεφαλονιά, και βρίσκω στα κιτάπια μου ένα τετράστιχο του Μικέλη Άβλιχου:

Δεν ήθελα να γράψω μπουρμπουλήθρες
πρώτη φορά που γράφω για το δαίμονα!
μαδά ειν’ εδώ Αθεριάνικες μυζήθρες;
πάει να πνιγώ σε άπατον αβλέμονα!

Αυτό με τις μυζήθρες δεν το καταλαβαίνω, αλλά ο άπατος αβλέμονας ταιριάζει σε όσα ξέρουμε για τη λέξη.

Η ορθογραφική ποικιλία που είδαμε στον Αβλέμονα των Κυθήρων εξηγείται επειδή η λέξη δεν έχει ετυμολογική διαφάνεια. Σε κάποιους η αρχή avl- θυμίζει την αυλή ή τον αυλό ή το αυλάκι κι έτσι γράφουν Αυλέμονας (ή Αυλαίμονας κτλ.). Από αβλ- δεν έχουμε πολλές λέξεις, ίσως η μόνη κοινή να είναι η αβλεψία.

Να δούμε όμως την ετυμολογία της λέξης, που δίνει έναν μπούσουλα για την ορθογραφία. Δυστυχώς δεν υπάρχει ομοφωνία, αλλά οι περισσότερες πηγές δέχονται, έστω με επιφυλάξεις, μια πρόταση του Χ. Παντελίδη (Byz. Zeitsch. 30 (1930) 236) που παράγει τη λέξη από το αμάρτυρο επίθετο *αβλέμμων, π.χ. αβλέμμων βυθός, εκεί που δεν μπορεί να φτάσει το βλέμμα.

Η πρόταση είναι λογική και ταιριάζει απόλυτα και με τη σημασία της βαθιάς θάλασσας. Πάντως, ο Σίμος Μενάρδος, την ίδια εποχή, διατύπωσε (Επετηρίς Εταιρ. Βυζαντινών Σπουδών, 7 (1930) 241) μια εναλλακτική ετυμολογική πρόταση και παράγει τη λέξη από το (μαρτυρημένο, φυσικά) επίθετο «ευλίμενος», μια πρόταση που σημασιολογικά επίσης ταιριάζει.

Η ετυμολογία δίνει έναν μπούσουλα για την ορθογραφία αλλά δεν είναι το απόλυτο κριτήριο, εκτός αν είσαι οπαδός της σχολής Μπαμπινιώτη. Οι υπόλοιποι δεχόμαστε την απλοποιημένη ιστορική ορθογραφία, της σχολής του ΑΠΘ, που όταν η ετυμολογική σχέση δεν είναι διαυγής χρησιμοποιεί απλούστερες γραφές, γι’αυτό π.χ. και γράφουμε αγόρι και όχι αγώρι, παρ’ό,τι η λέξη ετυμολογείται από το άωρος. Επίσης, μια αρχή της ορθογραφίας είναι πως όταν υπάρχει αμφιβολία για την ετυμολογία της λέξης καταφεύγουμε στην απλούστερη γραφή.

Με βάση τα παραπάνω, όλα τα λεξικά καταλήγουν στη γραφή «αβλέμονας», αφού δεν υπάρχει βεβαιότητα για την ετυμολογία της λέξης.

Όλα; Όχι όλα. Ενώ το γενικό λεξικό Μπαμπινιώτη (το μεγάλο) ως την τρίτη του έκδοση δεχόταν τη γραφή αβλέμονας, το Ορθογραφικό λεξικό Μπαμπινιώτη γράφει αβλέμμονας, διότι δέχεται ως σίγουρη την ετυμολογία από το *αβλέμμων. Το ίδιο γίνεται και με το Ετυμολογικό λεξικό Μπαμπινιώτη. Υποψιάζομαι ότι και η 4η έκδοση του μεγάλου λεξικου θα έχει κι αυτή την ορθογραφία αβλέμμονας, αλλά δεν μπορώ να το επιβεβαιώσω διότι δεν την έχω, σταμάτησα να δίνω ογδοντάρια για κάθε νέα έκδοση. Όποιος φίλος έχει, ας επιβεβαιώσει.

(Κι ένα κακό της απόλυτης υποταγής στην ετυμολογία, αλά Μπαμπινιώτη, είναι πως όταν αλλάζει η επικρατούσα άποψη για την ετυμολογία μιας λέξης πρέπει να αλλάζει και η ορθογραφία της, το ίδιο κι όταν αλλάζουν οι παραδοχές του λεξικογράφου, π.χ. από πότε και μετά αρχίζει να απλογράφει τις δάνειες λέξεις. Κι έτσι, σε διάφορες εκδόσεις των λεξικών Μπαμπινιώτη βλέπουμε αλλού μαντήλι κι αλλού μαντίλι, αλλού αγόρι κι αλλού αγώρι, αλλού τραβάω κι αλλού τραυάω, αλλού τσανάκι κι αλλού τσαννάκι, και πάει λέγοντας).

Οπότε, αν πληροφορηθούν οι Τσιριγώτες τον μπαμπινιωτισμό, δεν αποκλείεται πλάι στον Αυλαίμωνα, τον Αυλέμωνα, τον Αυλέμονα, τον Αβλέμονα και τον Αβλέμωνα να δούμε και τον Αβλέμμονα -και ποιος ξέρει μήπως από τη μόδα των δύο μ δούμε και κανέναν αυλέμμονα ή αυλαίμμωνα.

Όπως άλλωστε λέει ο φίλος Ν. Πετρόπουλος κλείνοντας το γράμμα του: Είχα προσέξει αυτήν την ιδιομορφία από παλιά αλλά μόνο διαβάζοντας το μπλογκ σου σκέφτηκα να το αποτυπώσω κιόλας. Το αμέλησα όμως ένα δυο καλοκαίρια και κάθε φορά που ξαναπήγαινα σκεφτόμουνα, κοίτα να δεις που θα το έχουν διορθώσει και δεν πρόλαβα να πάρω μία φωτογραφία, αλλά κάθε χρόνο ήταν εκεί. Μου φαίνεται έχω δεθεί πια με αυτήν την ποικιλία στην ορθογραφία που σκέφτομαι ότι ίσως αν διορθωνόταν να ένιωθα σαν να έχανα κάτι.

Κρίμα θα είναι να το διορθώσουν -ας μείνει πολυφωνικός ο Αβλέμονας. Κι άμποτε ν’ αξιωθώ να επισκεφτώ ξανά την αγαπημένη παραλία της νιότης μου, κι ας είναι γραμμένη όπως θέλει!

Advertisements

140 Σχόλια to “Αβλέμονας, ο πλουραλιστικός”

  1. Γς said

    Καλημέρα

    >Αλλά βλέπεις αυτό δεν είναι φανερό στο νησί καθώς συμβαίνει κάτι κωμικό. Σχεδόν κάθε ταμπέλα έχει τη λέξη γραμμένη διαφορετικά.

    Κομον φενόμενον στις Ελληνικές πινακίδες γενικώς.

    Και ξεκινήσαμε με το Γιούρι απ την Λεωφ. Αθηνών, ποτάμι, Εθνική Οδό, μέχρι την Κομοτηνή, που πηγαίναμε σ ένα συνέδριο.

    Εμαθε και το ελληνικό αλφάβητο από τις πινακίδες (βοηθούντος και του Κυριλλικού), που τις θυμόταν σ όλη τη διαδρομή στην άσφαλτο σαν τα χαρτιά της τράπουλας στην τσοχα

    Τόσο καλά που έξω απ την Καβάλα μας λέει:
    Ποιά είναι αυτή η Κωνσταντινούπολη; Διαφορετική από την Κωνσταντινούπολις;!

  2. spiral architect 🇰🇵 said

    Oι χάρτες πάντως Αβλέμονας τον έχουν:
    Google Maps
    OpenStreetMap

  3. spiral architect 🇰🇵 said

    … ξέχασα τα εισαγωγικά. 😳

  4. spiral architect 🇰🇵 said

    … με τον πρώτο όμως να γράφει αριστερά: «Επαρχιακή Οδός Φριλιγκιάνικων – Αυλέμωνος». 😀

  5. Το ίδιο περίπου φαινόμενο στην οδό Δεσπεραί της Θεσσαλονίκης, όχι στα ελληνικά όμως: από κάτω που το γράφει στα γαλλικά, ο στρατηγός γίνεται, όπως θυμάμαι, Despereu, Desperai, Desperay… και μιλάμε για ξερωγώ τριακόσια μέτρα δρόμο. (Όχι πως είναι κι ευκολάκι βέβαια…)

  6. Λ said

    Δαβασα το άρθρο μόνο γιατί εχουμε 46 λεπτά μέχρι στιγμής καθυστέρηση απο Λάρνακα προς Καλαμάτα. Πολύ καληστιγη για το άρθρο γιατι θα πάμε κι εκεί.

  7. 5 Χμ, με λίγο γκουγκλάρισμα παρατηρώ ότι γράφω την ίδια εξυπνάδα για τη Δεσπεραί εδώ κάθε τρία χρόνια κατά μέσο όρο, τρίτη φορά σήμερα. Βέβαια έμενα εκεί.

  8. Γς said

    5:

    Λίγο ακόμα κι ο στρατηγός θα γινόταν πρίγκιπας. Μικρός πρίγκιπας.
    [Exupéry. Antoine de Saint-Exupéry]

  9. Γς said

    >με λίγο γκουγκλάρισμα

    βεβαίως

  10. sarant said

    Kαλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    2-4 Ακόμα και οι χάρτες όπως βλέπεις έχουν μια δόση πλουραλισμού

    7 Δεν βαριέσαι, άλλοι λένε το ίδιο ανεκδοτο τρεις φορές το ίδιο βράδυ!
    (Και άλλωστε, αν έχει τη θέση του το σχόλιο, πρέπει να επαναληφθεί)

  11. Γς said

    10:

    >το ίδιο ανέκδοτο

    Μπηχτή είναι, αλλά εγώ προσέχω

  12. Triant said

    Καλημέρα.

    Κι εμένα μου άρεσε πολύ ο αυγολέμονας :).

    Με τα 2 μ οι άτονες παραλλαγές γίνονται 32 και με τους τόνους (3 οι τονίσιμες(;) συλλαβές) 96!

  13. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Γειά σας κι ἀπὸ μένα.

    Χαίρομαι ποὺ ξαναγυρνᾶμε στὰ λεξιλογικά. Ὅπως ἔχω ξαναγράψει, συνήθως, ἀποφεύγω νὰ γράψω σχόλια σὲ θέματα ποὺ ὁδηγοῦν σὲ κομματικὴ ἀντιπαράθεση.

    Πήγαμε, οἰκογενειακῶς καὶ μὲ καλὴ παρέα, στὰ Κύθηρα τὸ 2005. Πολὺ ὄμορφο νησί, περάσαμε ὑπέροχα. Λυπήθηκα πάρα πολὺ γιὰ τὶς πρόσφατες φωτιές. Μείναμε στὸ Καψάλι, ἀλλὰ πήγαμε καὶ στὸν Ἀβλέμονα, ὅπου, ἐκτὸς τῶν ἄλλων, φάγαμε ὡραῖα ψάρια. Στὴν παρέα τὸν εἴχαμε διασκευάσει σὲ «Αὐγολέμονα». Πιθανὸν νὰ ἔκαναν κι ἄλλοι τὸ ἴδιο λογοπαίγνιο.

  14. Γς said

    >Αβλέμονας, Αβλαίμονας, Αβλέμωνας, Αβλαίμωνας, Αυλέμονας, Αυλαίμονας, Αυλέμωνας, Αυλαίμωνας

    Πάντως δεν το φτάσανε μέχρι το

  15. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @12. Ὅπως βλέπω μὲ πρόλαβε ὁ Triant γιὰ τὸν «Αὐγολέμονα». 🙂

  16. Γς said

    Με πρόλαβε ο Δημήτρης

  17. Γς said

    Μπα, τρίτος;
    Και καταϊδρωμένος;

  18. Γς said

    Δεν βαριέσαι…
    Ούτως ή άλλως δεν μ αρέσει το αυγολέμονο.

  19. Triant said

    Γειά σου ρε Γς αλεπού 🙂

  20. Γς said

    Οσα δεν φτάνει ο Γς ….

  21. Γς said

    Οσα δεν προφτάνει

  22. Γς said

    Σάν σήμερα εκρήγνυται ο Βεζούβιος καί καταστρέφει
    Πομπηία καί Herculaneum

  23. Γς said

    Τον καταλάβατε τον σεισμό εσεις; Καλά εγώ δεν είμαι και τόσο μεγάλος…

  24. gpoint said

    Πιο λογική φαίνεται η προέλευση από το ευλίμενος (τα φωνήεντα πιο εύκολα μεταλλάσσονται από τα σύμφωνα) και φυσικά για να είναι καλό λιμάνι ένας κόλπος πέπει να έχει βαθιά νερά

  25. spiral architect 🇰🇵 said

    @6: Ωραία τα Κύθηρα, πήγα πέρσι (μετά από πολλά χρόνια) για τρεις μέρες μέσω Νεάπολης όπου και κάθισα περισσότερο και γύρισα απ’ το Τσιρίγο κάνοντας κρουαζιέρα ως τον Πειραιά.
    Θα φχαριστηθείς, αλλά φέτος το κάψανε ρε γμτ … 👿

  26. Γς said

    Να βάλουμε και κανένα γιουτουμπάκι

  27. Γς said

    Ντάξει, θέλετε Μητροπάνο

  28. ΓιώργοςΜ said

    Καλημέρα!
    Αντίστοιχο θέμα παρατήρησα στην Άνδρο που πήγα πριν από μερικές εβδομάδες. Τα τοπωνύμια αναφέρονται κάπως διαφορετικά στους ηλεκτρονικούς χάρτες από τη ντόπια ονομασία, και οι πινακίδες διαφωνούν κι αυτές μεταξύ τους. Από αυτά που θυμάμαι απέξω, τα Αποίκια στο γουγλοχάρτη φαίνονται «Αποικία», Το Συνέτι αλλού το είδα και το άκουσα Συνέτι κι αλλού Συνετί, ενώ δεν ξέρω αν το Απρόβατο είναι Απρόβατο,
    Απροβάτο ή Απροβάτου.
    Υποθέτω από αυτά τα λίγα πως υπάρχει αρκετό ψωμί για όσους θέλουν να ετυμολογήσουν τοπωνύμια, και αρκετό ενδιαφέρον επίσης στην ιστορία των ονομάτων.

  29. Γς said

    28:

    Για το Κόρθι;

    http://caktos.blogspot.gr/2016/06/blog-post_17.html

    Και στα σχόλια:

    Γιάννης Ιατρού είπε…
    Γιάννη

    Ε Γ Ρ Α Ψ Ε Σ

  30. spiral architect 🇰🇵 said

    Άσχετο: Ο Τζι αποκλείστηκε στο Έστερσουντ; Δεν έχουμε νέα του. 😀

  31. Πέπε said

    @24:
    > > Πιο λογική φαίνεται η προέλευση από το ευλίμενος (τα φωνήεντα πιο εύκολα μεταλλάσσονται από τα σύμφωνα)

    Μα από το «αβλέμμων» στο «αβλέμονας» κανένα σύμφωνο δεν έχει αλλάξει, μόνο τα δύο μ έγιναν ένα. Από το «ευλίμενος» στο «αβλέμονας» έχουν αλλάξει όλα τα φωνήεντα!

  32. Triant said

    Προφανώς έκανα λάθος, είναι 16 – 48 με τους τόνους.
    Για του λόγου το αληθές:

    Αυλέμονας Αυλεμόνας Αυλεμονάς
    Αυλέμωνας Αυλεμώνας Αυλεμωνάς
    Αυλέμμονας Αυλεμμόνας Αυλεμμονάς
    Αυλέμμωνας Αυλεμμώνας Αυλεμμωνάς
    Αυλαίμονας Αυλαιμόνας Αυλαιμονάς
    Αυλαίμωνας Αυλαιμώνας Αυλαιμωνάς
    Αυλαίμμονας Αυλαιμμόνας Αυλαιμμονάς
    Αυλαίμμωνας Αυλαιμμώνας Αυλαιμμωνάς
    Αβλέμονας Αβλεμόνας Αβλεμονάς
    Αβλέμωνας Αβλεμώνας Αβλεμωνάς
    Αβλέμμονας Αβλεμμόνας Αβλεμμονάς
    Αβλέμμωνας Αβλεμμώνας Αβλεμμωνάς
    Αβλαίμονας Αβλαιμόνας Αβλαιμονάς
    Αβλαίμωνας Αβλαιμώνας Αβλαιμωνάς
    Αβλαίμμονας Αβλαιμμόνας Αβλαιμμονάς
    Αβλαίμμωνας Αβλαιμμώνας Αβλαιμμωνάς

  33. Κι εγώ πρόλαβα την εποχή που η οδός Πρωτοπαπαδάκη του Γαλατσιού γραφόταν με δύο Ο στην πάνω της άκρη, στα Τουρκοβούνια, και με δύο Ω στις εμφανώς πιο καινούργιες ταμπέλες του κάτω της μέρους. Κι εκεί δεν υπήρχε αμφιβολία γα το σωστό!
    Η λατινική γραφή των ονομάτων των οδών που φέρουν ονόματα ξένων είναι όντως πρόβλημα. Μου σηκώνεται η τρίχα όταν βλέπω ΟΔΟΣ ΝΕΪΓΥ NEIGY στα Πατήσια ή ΟΔΟΣ ΤΖΩΡΤΖ ΤΖΟRΤΖ στην Κάνιγγος, αλλά είναι γεγονός ότι ο μέσος ταχυδρόμος θα μπερδευόταν αν έβλεπε Neuilly ή Church. Τον Στρατάρχη Louis Franchet d’Espèrey (έτσι, με βαρεία, τον γράφει η Βικιπαίδεια, κατά παράβαση κάθε κανόνα της γαλλικής ορθογραφίας) γιατί τον γράψαμε στα ελληνικά με ΑΙ, που δεν υπάρχει πουθενά στο όνομά του;

  34. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα,

    30: Ξύνεσαι… βλέπω 🙂

  35. Παναγιώτης Κ. said

    Το θέμα με την κακή σήμανση και τις πινακίδες είναι υπαρκτό.
    Ο… πιο έξυπνος λαός του κόσμου δεν μπόρεσε να λύσει αυτό το ζήτημα.
    Νόμισα ότι το μπέρδεμα είναι δικό μου… πρόβλημα και ότι οι αρμόδιοι σωστά βάζουν και γράφουν τις διάφορες πινακίδες. Γιατί όμως εγώ ο ίδιος δεν αντιμετώπισα παρόμοιο πρόβλημα όταν βρέθηκα στο εξωτερικό;
    Όταν η Αττική οδός δόθηκε στην κυκλοφορία είχα ήδη εγκατασταθεί στην Θεσσαλονίκη.
    Πότε όμως δεν συνέβη να με κυριεύσει αμφιβολία όσες φορές χρειάστηκε να την διαβώ.
    Δεν γράφω περισσότερα διότι αν συνεχίσω τότε θα αρχίσω να…φορτώνω και δεν θέλω να εκτραπώ!

  36. LandS said

    32 Ευτυχώς που δεν είναι αβ(υ)λι(η,υ,ει,οι,υι)μο(ω)νας νάγραφες μέχρι αύριο 🙂

  37. Corto said

    Εδώ μισοφαίνεται μία ετυμολόγηση του αβλέμονα από την λέξη απλεύμων:

    https://books.google.gr/books?id=cuhDAAAAIAAJ&q=%CF%80%CE%B5%CE%BB%CE%B1%CE%B3%CE%BF+%CE%B4%CE%B9%CF%87%CF%89%CF%82+%CE%B1%CE%BA%CF%81%CE%B7&dq=%CF%80%CE%B5%CE%BB%CE%B1%CE%B3%CE%BF+%CE%B4%CE%B9%CF%87%CF%89%CF%82+%CE%B1%CE%BA%CF%81%CE%B7&hl=el&sa=X&redir_esc=y

    https://books.google.gr/books?id=cuhDAAAAIAAJ&q=%CF%80%CE%AD%CE%BB%CE%B1%CE%B3%CE%BF+%CE%B4%CE%AF%CF%87%CF%89%CF%82+%CE%AC%CE%BA%CF%81%CE%B7%C2%BB+%CE%B5%CF%80%CE%B5%CE%BE%CE%B7%CE%B3%CE%BF%CF%85%CE%BD+%CE%B1%CE%B2%CE%BB%CE%B5%CE%BC%CE%BF%CE%BD%CE%B1&dq=%CF%80%CE%AD%CE%BB%CE%B1%CE%B3%CE%BF+%CE%B4%CE%AF%CF%87%CF%89%CF%82+%CE%AC%CE%BA%CF%81%CE%B7%C2%BB+%CE%B5%CF%80%CE%B5%CE%BE%CE%B7%CE%B3%CE%BF%CF%85%CE%BD+%CE%B1%CE%B2%CE%BB%CE%B5%CE%BC%CE%BF%CE%BD%CE%B1&hl=el&sa=X&redir_esc=y

    «Κατά την παραγωγήν ταύτην το επίθ. θα εσήμαινε τον μη δυνάμενον να διαπλευσθή, τον άπλευστον»

  38. ΓιώργοςΜ said

    >Ο… πιο έξυπνος λαός του κόσμου δεν μπόρεσε να λύσει αυτό το ζήτημα.
    Μα, είναι από τα πράγματα που ξυπνάνε το μυαλό. Με σωστές πινακίδιες ο κάθε χαζός φτάνει στον προορισμό του! 😛

  39. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    33 Μάλλον το -ay θεωρήθηκε ισοδύναμο με -ai, κι έπειτα το Δεσπερέ θα έμοιαζε τούρκικο 😉

  40. Alexis said

    #30: Κακίες… Εδώ παραπάνω (σχ. 24) είναι… 🙂

  41. spiral architect 🇰🇵 said

    @34: 😆 😆

  42. sarant said

    37 Σημασιολογικά δεν στέκει αυτό πάντως.

  43. Πέπε said

    Οι πινακίδες της τροχαίας με πληροφορίες για μέρη έχουν πολύ χάζι. Αν κάτσω να φανταστώ με ποιον τρόπο στήνονται, αφήνουν περιθώριο για απείρως περισσότερα λάθη (πέρα από τα ορθογραφικά) απ’ όσα τελικά έχουν:

    Πάει ένα συνεργείο στα Κύθηρα π.χ.. Είτε ανοίγει ένα δρόμο, είτε τον επισκευάζει, είτε απλώς ψάχνει πού χρειάζεται πινακίδα. Σημειώνει: στο τάδε σημείο θέλουμε μία που να λέει Α*λ*μ*ονας δεξιά και Τάδε αριστερά (μπορεί να βάζουν και χιλιόμετρα, εδώ όχι). Μ’ αυτή τη σημείωση και άλλες 100 φτιάχνουν μια παραγγελία στο εργοστάσιο, που θα είναι μάλλον κάπου στην Αθήνα. Το εργοστάσιο ετοιμάζει τις πινακίδες, μαζί με ένα εκατομμύριο άλλες που έχουν παραγγελθεί για αλλού στην Ελλάδα. Τις μοιράζει στα συνεργεία που ξαναπάνε σε κάθε μέρος. Τα συνεργεία ξαναβρίσκουν τις σημειώσεις τους και βάζουν την κάθε πινακίδα εκεί όπου πρέπει.

    Το βρίσκω απίθανο πώς δεν τις ανακατεύουν. Θα ήταν το ευκολότερο πράγμα να γίνει ένα λάθος και να πάνε π.χ. στα Κύθηρα οι πινακίδες για τον Α*λ*μ*ονα της Σίφνου, κι έτσι αντί για «Α*λ*μ*νας – Βιαράδικα – Φράτσια» να έχουν σιφναίικα χωριά και τοπωνύμια. Κι όμως, τέτοιο χοντρό λάθος δεν έχω δει ποτέ μου. Το πιο πολύ που έχω δει είναι διαδοχικές πινακίδες για ένα μέρος όπου, όσο πλησιάζεις, να αυξάνονται τα χιλιόμετρα αντί να μειώνονται. Ή να παραμένουν στα ίδια (ζηνωνίως). Που στην τελική μπορεί κι αυτές κάποτε να ήταν σωστές και μετά να άνοιξε καινούργιος δρόμος.

    Α, και μια πινακίδα στον δρόμο προς Οροπέδιο Λασιθίου που λέει «Οροπέδιο Λασιθίου δεξιά» και δεξιά δεν υπάρχει καν δρόμος. Πολύ πιο πριν υπάρχει μια διασταύρωση προς οροπέδιο Λασιθίου δεξιά χωρίς σήμανση (για την ακρίβεια, με σήμανση για άλλα μέρη που πάει ο ίδιος δρόμος αλλά όχι για το Οροπέδιο). Πιθανώς η πινακίδα προοριζόταν για κει αλλά ξέχασαν να τη βάλουν. Μετά, πλησιάζοντας προς το Οροπέδιο, κάποιος από το συνεργείο θα είδε ότι περισσεύει μια πινακίδα στην καρότσα και θα είπε: «Μου έμεινε αυτό, πού να το βάλω;»

    Περαίνων, παρακαλώ τον σχολιαστή – θαμώνα Ανάφης (δε θυμάμαι ποιος ήταν) που είχε αναρτήσει την πινακίδα για τα ανεπίτηρα ζώα, αν έχει την καλοσύνη, να την ξανααναρτήσει.

  44. Παναγιώτης Κ. said

    Τίποτα δεν με κάνει να πιστέψω ότι η κατάσταση θα αλλάξει. Απεναντίας, θα επιδεινωθεί. Πάντα εμείς θα έχουμε πιο σοβαρά προβλήματα να λύσουμε και πάντα αυτά και πολλά άλλα θα τα αφήνουμε στην τύχη τους δηλαδή, στο ό,τι νάναι του κάθε ανευθυνοϋπεύθυνου.
    Ένα «δεν πάει στα κομμάτια » …πλανιέται πάνω από τη χώρα.
    (Άλλο ήθελα να γράψω αλλά με ενδιαφέρει η ευπρέπεια στο ιστολόγιο και γιαυτό το… έπνιξα…).
    Για τους πάσης φύσεως επιγραφοποιούς δεν υπάρχει κάποιο πρωτόκολλο λειτουργίας τους; Ας πούμε ότι είναι υποχρεωμένοι πριν γράψουν κάτι να συμβουλεύονται λεξικό.

  45. Πέπε said

    @33:
    > > ο μέσος ταχυδρόμος θα μπερδευόταν αν έβλεπε Neuilly ή Church

    Και τι τον νοιάζει; Αφού το γράφει και στα ελληνικά.

  46. (39) Μα… δεν έχει ay στα γαλλικά — αυτό λέω!

  47. LandS said

    Να λέμε πάλι καλά που οι ταμπέλες γράφουν τον Αβλέμονα με πολλούς τρόπους. Έτσι ασχολιόμαστε με αυτό το όνομα.
    Τα άλλα στις ταμπέλες
    Βιαράδικα, Φράτσια, Μητάτα, Αρωνιάδικα, Διακόφτι
    ούτε που μας ένοιαξαν.
    🙂
    Τα ξέρουμε (;) αυτά

  48. Alexis said

    #32: Ωραία άσκηση… ας δοκιμάσω κάτι απλό:

    ίνε ίναι
    ήνε ήναι
    ύνε ύναι
    είνε είναι
    οίνε οίναι

    Δέκα διαφορετικοί συνδυασμοί για μια δισύλλαβη λέξη! Αν βάλουμε και παραλλαγή με δύο ν πάμε στους είκοσι!
    Ε, έχουν δίκιο μετά τα χρυσάβγουλα που μπερδεύονται! 😆

    Μήπως να δοκιμάσουμε και με τη λέξη «Έλληνας»; 🙂

  49. Πέπε said

    Στη Νάξο έχει αρκετά χωριά που αλλιώς λέγονται επισήμως κι αλλιώς στην πράξη. Η πιο απλή περίπτωση είναι τ’ Απεράθου / η Απείρανθος: όπως και να σ’ το γράψουν, ακόμα και σε ενδιάμεσες αποχρώσεις του γκρι (π.χ. Απείραθος που το είδα σ’ έναν κατάλογο με ταχυδρομικούς κωδικούς), θα καταλάβεις ότι είναι το ίδιο.

    Με την Κορωνίδα-Κωμιακή όμως δεν είναι τόσο απλό. Ούτε με τη Βίβλο-Τρίποδες ή με το Χαλκί (Χαλκείο) – Τραγαία.

    Και στις πινακίδες της τροχαίας τα βρίσκεις όλα. Ξεκινάς για Κόρωνο και Κωμιακή, μετά η Κωμιακή εξαφανίζεται αλλά εμφανίζεται η Κορωνίδα (που είναι η Κωμιακή) και ψάχνεσαι…

  50. ΚΑΒ said

    Απλώς με αφορμή το σχ. 28 του Γιώργου «Υποθέτω από αυτά τα λίγα πως υπάρχει αρκετό ψωμί για όσους θέλουν να ετυμολογήσουν τοπωνύμια, και αρκετό ενδιαφέρον επίσης στην ιστορία των ονομάτων»

    Έχει γραφτεί ότι τα τοπωνύμια είναι τα άγραφα μνημεία της ιστορίας. Ἀραγε η Ν.Ε. ορθογραφία τους μας λέει την ιστορία τους ή μας αφήνει να αυτοσχεδιάζουμε και να πελαγοδρομούμε;

  51. Corto said

    42 (Sarant):

    Σημασιολογικώς το επεξηγεί με τον στίχο του Κρυστάλλη. Ένα «πέλαγο δίχως άκρη» είναι αδιάπλευστο.

  52. spiral architect 🇰🇵 said

    @49: Ακριβώς! Το’ ζησα φέτος μέσα Ιούλη.
    – «Να η Κορωνίδα», λέει η σύζυγος βλέποντας την ταμπέλα.
    – «Όχι, το maps.me λέει άλλο. Να κοίτα!»
    – … 👿
    – … 👿 👿
    Μέχρι να φτάσουμε (με το gps) στον Κόρωνο για τον κόκορα … καταλάβατε, ε; 😦

  53. Πέπε said

    @47:
    Να δοκιμάσω;

    Διακόφτης, αν δεν απατώμαι, είναι όταν έχει μια λωρίδα γης μέσα στη θάλασσα που σχηματίζει κι απ’ τις δύο μεριές παραλία. (Δηλαδή μια παραλία που όταν κοιτάς τη θάλασσα, στην πλάτη σου ξαναέχεις θάλασσα.)

    Μιτάτο, μητάτο, μιτάτος είναι η μάντρα του βοσκού.

    Τα Βιαράδικα και τα Αρωνιάδικα φαντάζομαι θα είναι από οικογενειακά ονόματα, τους Βιαράδες και τους Αρωνιάδες. Αλλά μπορεί και να μην έχω πετύχει σωστά την ονομαστική (λες, π.χ., να είναι Αρώνηδες; αυτό είναι υπαρκτό, γνωστό μου επώνυμο, δεν ξέρω αν είναι τσιριγώτικο), γιατί σε πολλά μέρη η κλίση επωνύμων και τα παράγωγά τους βγαίνουν με περίεργους ιδιωματικούς τρόπους, όπως ανακάλυψα πρόσφατα και ξανασχολίασα από το πολύ που μου έκανε εντύπωση. 🙂

    Τα/τη Φράτσια τα/την αφήνω στην κρίση της συλλογικής σοφίας του ιστολογίου.

  54. sarant said

    46 Ωχ, ναι

  55. Πέπε said

    @52, 47:

    Για ακόμη μεγαλύτερη διευκόλυνση, να προσθέσω και την πληροφορία ότι Κορωνιδιάτης είναι ο κάτοικος της Κορώνου και όχι της Κορωνίδας. (Της Κορωνίδας είναι …Κωμιακίτης!)

    Υπάρχουν και οι Βόθροι, που δε βρίσκω σε τι έχουν μετονομαστεί γιατί φαίνεται να έχουν εξαλείψει σχολαστικά από το διαδίκτυο κάθε ίχνος του παλιού ονόματος. Τέλος πάντων, πες ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι κατανοητό.

    Επίσης:

    Στη Σάμο η πρωτεύουσα παλιά λεγόταν Βαθύ, και πιο κει στο βουνό ήταν το Πάνω Βαθύ. Μετά έγινε η επίσημη μετονομασία του Βαθιού σε Σάμο και του Πάνω Βαθιού σε Βαθύ, που πέρασε στις πινακίδες αλλά όχι στον προφορικό λόγο. Έτσι, ψάχνεις το Βαθύ (την πρωτεύουσα με το μεγάλο λιμάνι) με τις πινακίδες, και καταλήγεις σ’ ένα ορεινό χωριό.

  56. sarant said

    55 τέλος: Πότε έγινε αυτή η μετονομασία, θυμάσαι;

  57. spiral architect 🇰🇵 said

    @55: Πάντως ο Αξώτης (Απεραθείτης) συνάδελφος τον έλεγε ο Κόρωνος.

    (επιστροφή απ’ τον Απόλλωνα για μεσημεριανό στον/στην Κόρωνο)

  58. Πέπε said

    @55:
    Το 1958.

    Άκου κει αν το θυμάμαι: σαν να ‘ταν χτες!

  59. Πέπε said

    @57:
    Αν έτσι το λένε οι ντόπιοι, είναι ένδειξη ότι το όνομα είναι πραγματικό.

  60. ΣΠ said

    Κι ένα κακό της απόλυτης υποταγής στην ετυμολογία, αλά Μπαμπινιώτη, είναι πως όταν αλλάζει η επικρατούσα άποψη για την ετυμολογία μιας λέξης πρέπει να αλλάζει και η ορθογραφία της

    Είναι εκνευριστικό να έχεις μάθει μια συγκεκριμένη ορθογραφία μιας λέξης που έχει επικρατήσει εδώ και δεκαετίες και μια μέρα να την αλλάζουν επειδή έτσι επιτάσσει η ετυμολογία. Και αν τουλάχιστον η αλλαγή γίνεται προς την κατεύθυνση της απλοποίησης έχει κάποια πρακτική σημασία. Αλλιώς περιπλέκουμε τα πράγματα χωρίς λόγο. Η ορθογραφία είναι σύμβαση. Αρκεί να συμφωνούμε να γράφουμε μια λέξη με έναν ορισμένο τρόπο. Δεν υπάρχει λόγος να καταφεύγουμε στην ετυμολογία.

  61. (56) Στα μέσα της δεκαετίας του 1950, αν πιστέψουμε το ενδιαφέρον αυτό άρθρο. Εκεί αναφέρεται ότι αυτό που αρχικά ήταν απλώς η Σκάλα της κωμόπολης του Βαθιού αλλά επιλέγηκε ως έδρα της Ηγεμονίας Σάμου κυρίως διότι εκεί βρίσκονταν τα προξενεία των Δυνάμεων, και έτσι αναπτύχθηκε (ως «Λιμήν Βαθέος») σε σημείο να επισκιάσει το αρχικό Βαθύ, προτάθηκε αρχικά να μετονομαστεί Στεφανούπολη (προς τιμήν του πρώτου ηγεμόνα, που ήταν Βούλγαρος!), και υστερότερα Νεάπολη, Πυθαγορεία, Ανθεμίς, Λευκοθέα — αλλά κανένα απ’ αυτά τα ονόματα δεν έπιασε.

  62. Πέπε said

    Με το ζήτημα των αλλαγμένων τοπωνυμίων άλλοτε γελάω και άλλοτε εκνευρίζομαι.

    Στα περισσότερα νησιά η πρωτεύουσα λέγεται Χώρα. Αυτή η λέξη για κάποιο λόγο έχει κηρυχθεί ανεπιθύμητη, κι έχει αλλάξει, παίρνοντας το όνομα του νησιού. Έτσι υπάρχει πόλη Νάξος (αντί Χώρα Νάξου), κατά το πρότυπο των πόλεων π.χ. της Ρόδου ή της Χίου, που στ’ αλήθεια λέγονταν Ρόδος και Χίος.

    Στην Κάρπαθο όμως η πρωτεύουσα (που ποτέ δε λεγόταν Χώρα γιατί αρχικά ήταν απλώς ένα μικρό λιμάνι, και η τότε πρωτεύουσα λεγόταν όπως λέγεται και τώρα, Απέρι) λέγεται Πηγάδια, και χωρίς κανένα προφανή λόγο πήρε κι αυτή την ηλίθια επίσημη ονομασία Κάρπαθος.

    Η Χώρα της Σάμου, ένα χωριό που φαίνεται πως κάποτε ήταν πρωτεύουσα, διατηρεί επίσημα το παραδοσιακό της όνομα (Χώρα), ενώ η πρωτεύουσα όπως είπαμε έγινε από Βαθύ Σάμος. (Και είναι και το ένα από τα δύο λιμάνια: φτάνει το καράβι στο άλλο λιμάνι, το Καρλόβασι, και η ανακοίνωση λέει «τώρα Καρλόβασι, αργότερα Σάμος», και φαντάζεται ο τουρίστας ότι δεν έχει φτάσει ακόμη στο νησί που θέλει.)

    Στην Κάλυμνο η πρωτεύουσα λέγεται Πόθια, και νομίζω ότι το διατηρεί και επισήμως, αλλά υπάρχει και η Χώρα – πρώην Χωριό, ή ίσως τα θυμάμαι ανάποδα, Χωριό πρώην Χώρα.

    Στην Τζια η χώρα φέρει επισήμως το πομπώδες όνομα Ιουλίδα.

    Μερικοί Σαντορινιοί λένε ακόμη Χώρα την Οία, και μερικοί Κρητικοί Χώρα το Ηράκλειο (ενώ κανείς δεν το λέει Κάστρο, πόσο μάλλον Χάνδακα).

    Την Ερμούπολη, που ονομάστηκε έτσι εξαρχής από την ίδρυσή της κάπου μες στην Επανάσταση, θα πρέπει να την έλεγαν ατύπως «χώρα» (με μικρό, ως προσηγορικό), κι έτσι η παλιά Χώρα, το δίπλα χωριό στο λοφάκι, λεγόταν Απάνω Χώρα. Τώρα η Απάνω Χώρα φέρει το ανεκδιήγητο όνομα Άνω Σύρος. («Άνω Σύρος: χωριό της Σύρου»!!!)

  63. dryhammer said

    55 τέλος. Θυμάμαι παλιούς σχολικούς χάρτες και βιβλία (εγώ τα πρόλαβα στα ’70ς- δεν ξέρω πότε γράφτηκαν) που έδιναν για πρωτεύουσα της Σάμου, «Λιμήν Βαθέως» δλδ το λιμάνι (επίνειο) του Βαθιού και το ’82 που πήγα στη Σάμο, ο ξάδερφος (Μαραθοκαμπίτης) μου τα είπε Σάμος και Πάνω Βαθύ.

  64. dryhammer said

    62 τέλος. Η Ερμούπολη (μας λένε*) ιδρύθηκε απο τους Χιώτες που κατέφυγαν στη Σύρα μετα τη σφαγή του 1822, λιμάνι και εμπορικό κέντρο (κερδώος Ερμης κττ).

    —————–
    * μας λένε, γιατί σε πολλά έχουμε τους Χίους Πορτόκαλους ( μήπως Μαντέρινους που είναι πιό Χιώτικο;) που θένε όλα να τα εξηγούν καταγόμενα από Χίο, κι αυτό μού γεννά αμφιβολίες σε πολλά, ακόμα κι άν κάποια ειναι τεκμηριωμένα.

  65. sarant said

    61 Το Πυθαγόριο το θυμάμαι σε δρομολόγια πλοίων

    62 Ωραίο σχόλιο!

  66. Γς said

    52:

    >Μέχρι να φτάσουμε (με το gps)

    Αχ, μη μιλάτε για GPS.

    Θα με υποχρεώσετε…

    Το ρωτάω “που είμαι;” και μου απαντάει σταθερά:

    “Είσαι με το ένα πόδι στον τάφο”

  67. Πέπε said

    64:
    Έτσι είναι.
    Όχι μόνο Χιώτες, αλλά πάντως και Χιώτες, πολλούς, και μεταξύ αυτών αρκετούς πολύ πλούσιους.

  68. raf said

    Άλλο τοπωνύμιο που εμφανίζεται με πάνω από έναν τρόπο σε πινακίδες είναι το Χρωμοναστήρι ή Χρομοναστήρι στο Ρέθυμνο. Όταν το επισκέφτηκα οι ντόπιοι μου είχαν δώσει διάφορες εξηγήσεις για τη διπλή ορθογραφία, αλλά δεν θυμάμαι…

  69. spiridione said

    Για τις αθεριάνικες μυζήθρες
    https://books.google.gr/books?id=AhsLAQAAMAAJ&q=%CE%BC%CF%85%CE%B6%CE%AE%CE%B8%CF%81%CE%B5%CF%82+%CE%B5%CE%BA%CE%BB%CE%B5%CE%BA%CF%84%CE%AE%CE%BD&dq=%CE%BC%CF%85%CE%B6%CE%AE%CE%B8%CF%81%CE%B5%CF%82+%CE%B5%CE%BA%CE%BB%CE%B5%CE%BA%CF%84%CE%AE%CE%BD&hl=el&sa=X&ved=0ahUKEwievMinmvLVAhWK6xQKHa_GAPgQ6AEIJjAA

  70. Θρασύμαχος said

    Ο Αβλέμονας/Αυλαίμωνας κλπ είναι επίσης γνωστός για το ναυάγιο του Μέντορα, του καραβιού με το οποίο ο Έλγιν μετέφερε τα κλεψιμέϊκα

  71. spiridione said

    Το άρθρο του Μενάρδου «Τοπωνυμικά Μυκόνου». Αβλέμονας και στη Μύκονο.
    http://ir.lib.uth.gr/bitstream/handle/11615/19953/article.pdf?sequence=1&isAllowed=y

    Το άρθρο του Παντελίδη «δρόλυκος – δρολύκιν». Έχει ενδιαφέρον, γιατί έχει πολλές ιδ. φράσεις για το θέμα του προηγούμενου άρθρου, για το πολύ φαγητό. Παρεμπ. αναφέρεται το δρολυκώνω Ηπ. Θεσ. Θρ. Μακεδ. κ.α. τρώγω κατά κόρον, μήπως από εκεί το ντερλικώνω;
    https://www.degruyter.com/downloadpdf/j/byzs.1929.30.issue-1/bz-1929-0142/bz-1929-0142.pdf

    Αν δεν εμφανίζεται, μπορεί να κατέβει δωρεάν
    https://www.degruyter.com/view/j/byzs.1929.30.issue-1/bz-1929-0142/bz-1929-0142.xml?format=INT

  72. Σήμερα πάντως κανείς δε λέει Σάμο το Βαθύ – στη Σάμο εννοώ. Άντε να πεις το Πάνω Βαθύ για το παλιό χωριό από πάνω.

  73. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Μὲ τὶς πινακίδες γίνεται ὁ κακὸς χαμός. Ὅποιος θέλει βάζει κι ἀπὸ μία. Στὰ Θερμιὰ (ποὺ ξέρω καλὰ, ἀλλὰ καὶ ἀλλοῦ, πιστεύω) οἱ ἔμποροι γῆς ἔφτιαξαν δικά τους τοπωνύμια τοῦ τύπου γαλάζια, χρυσὴ ἀκτὴ καὶ τὰ σχετικά. ‘Υπάρχει τοπωνύμιο Σιμουσὴ ποὺ τὸ κάνανε… Κινέζικο. Ἡ ταμπέλα γράφει «ΣΙ-ΜΟΥ-ΣΙ»!

    Πάντως ἔχω κάνει κι ἐγὼ τὶς ἀνδραγαθίες μου. Ὄχι στὰ Θερμιὰ, ἀλλὰ στὴν Ἀργολίδα. Κάποιοι φίλοι ἀγόρασαν μαζὶ κάποια οἰκόπεδα κι ἔχτισαν σπίτια στὴν ἄκρη ἑνὸς οἰκισμοῦ, κοντὰ στὸ Τολό. Κάποιοι ντόπιοι τὸ ὀνόμασαν, μισοαστεῖα-μισοσοβαρά, μὲ τά ἐπώνυμά τους προσθέτοντας τὴν κατάληξη -ἐικα. Ὅταν κάποιο Πάσχα μᾶς κάλεσαν, εἶχα τὴ φαεινὴν ἰδέα νὰ παραγγείλω μιὰ ταμπέλα σὲ κάποιο ταμπελάδικο μὲ τὸ συγκεκριμένο ὄνομα. Κανένας δὲν μὲ ρώτησε τί εἶμαι καὶ μὲ ποιάν ἁρμοδιότητα παράγγειλα τὴν ταμπέλα. Ὅταν πῆγα στοὺς φίλους μου, περίμενα νὰ πᾶνε στὸν Ἐπιτάφιο καὶ τὴ βίδωσα σὲ μιὰ ξύλινη κολώνα τῆς ΔΕΗ μπροστὰ ἀπὸ τὰ σπίτια.
    Τὴν ἄλλη μέρα ψάχνανε νὰ βροῦνε ποιὸς τοὺς ἔκανε τὴν πλάκα!

  74. BLOG_OTI_NANAI said

    Με μια στατιστική προσπάθεια προκύπτουν έξι ορθογραφίες:

    Αυλέμονας = 51%

    Αβλέμονας = 31%

    Αυλαίμονας = 9%

    Αβλέμμονας = 5%

    Αυλέμωνας = 2%

    Αυλαίμωνας = 2%

  75. Αιμ.Παν. said

    Οχι άμεσα πλην όμως σχετικό, και ζητώ συγγνώμη, αλλά έχει συζητηθεί στο ιστολόγιο η, κατά ΕΛΟΤ, απόδοση των ελληνικών γραμμάτων στο λατινικό αλφάβητο και οι παράλογες προφορές που προκύπτουν σε όποια ευρωπαϊκή γλώσσα ;; π.χ. αυ με ay, γκ με gk, ου με oy και άλλα παρόμοια (που μάλλον θα μπερδέψουν τελείως όποιον ξένο προσπαθήσει να προφέρει ελληνική λέξη ή επώνυμο)
    Το χειρότερο είναι ότι αυτή η απόδοση είναι περίπου υποχρεωτική στην έκδοση ταυτοτήτων/διαβατηρίων με όσα προβλήματα μπορεί να δημιουργήσει.

  76. Πέπε said

    @72:Το γράφουν όμως οι πινακίδες. Και πιθανώς να το λένε έτσι όσοι δεν έχουν άλλη εμπειρία της γεωγραφίας του τόπου παρά μόνο τις επίσημες ονομασίες, δηλαδή ένας επισκέπτης π.χ. που ρωτάει τον ντόπιο περαστικό για Βαθύ, κι εκείνος τον στέλνει στο Βαθύ ενώ ο άλλος ήθελε το Πάνω Βαθύ, επειδή…

  77. Οι χάρτες της Google πάντως, έγραφαν παλιότερα και το Περιστέρι «Περιστέρα». Το θυμάμαι σίγουρα το 2014.

  78. Το παραπάνω σχόλιο αναφέρεται βασικά στον spiral στο #2.

  79. Πέπε said

    @75:
    Πάντως εμένα στην ταυτότητα το χ στο επώνυμό μου το έχουν κάνει ch, όχι x. Έτσι το έγραφα και πριν, όπως και ο πατέρας μου και ο παππούς μου και ο προπαππούς μου. Όταν πήγα να βγάλω καινούργια ταυτότητα είχα προετοιμαστεί για μια λυσσαλέα και εν τέλει χαμένη μάχη, αλλά περιέργως έγινε αυτό που ήθελα και μάλιστα αμαχητί.

  80. «… όλα τα λεξικά καταλήγουν στη γραφή «αβλέμονας» […] Όλα; Όχι όλα. Ενώ το γενικό λεξικό Μπαμπινιώτη …»

    Κάποιος έχει επηρεαστεί από το χθεσινό άρθρο 😀

  81. Πέπε said

    Το #80 μού θυμίζει ότι είχα ξεχάσει να εκπλαγώ που έστω και ένα λεξικό -πόσο μάλλον όλα- έχει τη λέξη, με οποιαδήποτε ορθογραφία.

    Φαντάζομαι ότι αυτό που τη σώζει από την ανυπαρξία είναι η έκφραση «τρώω τον αβλέμονα». Δεν την είχα ακούσει βέβαια, αλλά στην κυριολεξία της τη λέξη δεν την είχα ακούσει πολύ περισσότερο.

  82. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Παραθέρισα στὸν Ἀβλέμονα τὸ 1978 σὲ ἡλικία 10 ἐτῶν. Μέναμε σὲ τροχόσπιτο σὲ ἕνα χωράφι ὅπου εἴχαμε μπεῖ αὐθαίρετα στὴν Παλαιόπολη. Πολὺ ὄμορφες ἀναμήσεις. Στὸ χωριὸ τότε δὲν εἶχε φτάσει ἀκόμα τὸ ἠλεκτρικὸ ρεῦμα καὶ αὐτὴ ἡ οἱ λάμπες φωταερίου τοῦ ἔδινε μιὰ μαγευτικὴ εἰκόνα. Κάθε μέρα σὲ κάποιο ἀπὸ τὰ μικρὰ ταβερνάκια εἶχε ζωντανὴ μουσικὴ καὶ γινόταν γλέντι τρικούβερτο. Μία στὶς δύο φορὲς τρώγαμε στὴν ταβέρνα Σκάντια λίγο ἔξω ἀπὸ τὸ χωριὸ ποὺ εἶχε γεννήτρια κι ἔπαιζε τραγούδια. Ξέρω ὅτι ἂν κάποια στιγμὴ ξαναβρεθῶ δὲ θὰ ὑπάρχει ἡ εἰκόνα ποὺ θυμᾶμαι

  83. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    81 Να πω την αλήθεια κι εγώ παραξενεύτηκα

    75 Δεν το έχουμε συζητήσει το θέμα. Να μπει στα υπόψη.

  84. BLOG_OTI_NANAI said

    Στην TLG στην αρχαία γραμματεία υπάρχει το «αβλεμέως πίνων» όπως και η λέξη «αβλεμές» (υπάρχουν και μεταγενέστερες χρήσεις).

    Liddell – Scott – Κωνσταντινίδης

    Βερναρδάκης Γρηγόριος, Λεξικόν ερμηνευτικόν των ενδοξοτάτων Ελλήνων ποιητών και συγγραφέων, 1908

    Μπαμπινιώτης, λήμμα «Περίδρομος»

  85. Ενώ στο τουήτα γίνονται πραματάκια!

  86. 85 Δράττομαι της ευκαιρίας ή μάλλον του ακάου για να παρέμβω από δω, ως άλλος Λεώνικος, στα προηγούμενα νήματα:

    και

  87. gpoint said

    # 41

    Τέτοιο βούρλο που είναι Κόλκας μπορεί και στην πραγματικότητα να μην βρήκε το χωριό. Δυστυχώς τέτοια υποκείμενα (όπως ο Τσαλτίδης στον Αρη) με άναρθρες κραυγές, σοφιστείες, μαγκιές κ.λ.π. καθοδηγούν τους φιλάθλους της Β. Ελλάδας και είναι βασικοί υπεύθυνοι που δεν μπορούν να δουν άσπρη μέρα οι διοικήσεις από την πίεση των φιλάθλων. Αυτοί φάγανε Ιβιτς για νάρθει ο Λουτσέσκου και χαλάσαν όλο τον κόσμο να φύγει ο Στανόγιεβιτς ώστε να τον φέρουνε για μάγο… Στο πρώτο του παιχνίδι με την Εστερσουντ ο Κόλκας μίλησε για το φοβερό μάτι του Λουτσέσκου που με μια αλλάγή γύρισε το ματς… στην Λειβαδιά ο (εγκληματίας προπονητικά) Ρουμάνος ήταν μονόφθαλμος και εχθές ολοκληρωτικά τυφλός κι αυτά τα λέω γιατί ο ίδιος είπε πως ήξερε πως θάρθει, γνωρίζει τους παίκτες και τα συστήματα και δεν του χρειάζεται χρόνος προσαρμογής. Ο ορισμός του καραγκιόζη.

    Κάτι ΄μυρίστηκε ο Ιβιτς κι έφυγε νωρίς κι ας τον παρακαλάγανε…

    Οσον αφορά τα ματς η γνωστή … ρέντα του ΠΑΟΚ συνεχίστηκε δλδ στο πρώτο ματς οι Σουηδοί προηγήθηκαν με το πιο αστίο πέναλτυ όλων των εποχών και χθες άνοιξαν το σκορ με καθαρότατο και αναμφισβήτητο οφφσάιντ, μετά έπιασε μια βολίδα ο άλλος εξω από την περιοχή και…πάπαλα αλά αυτά συμβαίνουν όταν του δώσεις το δικαίωμα

  88. gpoint said

    Και κάτι προς βάζελους, χανούμια και λοιπούς συγγενείς :

    ο Σαββίδης μιμήθηκε τον Βασιλακόπουλο που είπε το » παίκτες έχουμε, προπονητή θα βρούμε» και μας έριξε 50άρα η Σερβία και μας έκανε πλάκα η …Γεωργία, όπως η Εστερσουντ, ο Λεβαδειακός και η Λαμία στο φιλικό με τον ΠΑΟΚ
    Αλλά επειδή μπορεί να βρούνε προπονητή αυτές οι ομάδες μπορεί να πάνε ψηλά κι ας μην βλέπονται τώρα εν αντιθέσει με κάποιες άλλες που έχουν ήδη δείξει το ταβάνι τους

  89. Γς said

    76:

    >ένας επισκέπτης π.χ. που ρωτάει τον ντόπιο περαστικό για Βαθύ

    Τι πλάκα έχουν κι οι ερωτήσεις για τοποθεσίες κλπ.

    Εχουμε σταματήσει στο πουθενά κάπου στη Μεσσηνία (προ GPS εποχή) και ρωτάω όρθιος από την άλλη μεριά του αυτοκινήτου μια κυρία απέναντί μου στη βεράντα της, που είμαστε και πως θα πάμε εκεί που θέλαμε.

    Την ίδια στιγμή επειδή μια κύστη έχω κι εγώ comme les vaches έκανα με τρόπο και το πιπί μου.

    Μπαίνω τελικά μέσα και συνεχίζουμε. Οπότε μου λέει η δικιά μου, που άκουγε περίεργους ήχους όσο εγώ συζήταγα [πιπί faisant]:

    -Γιάννη, μην στεναχωρηθείς πολύ, αλλά μας έχει τρυπήσει το ψυγείο

  90. Γιάννης Κουβάτσος said

    89. Νεαρή γυναίκα πού δεν ξέρει κατά πού πέφτει το Σύνταγμα; Μάλλον για «αγανακτισμένη» των βορείων προαστίων την κόβω που πάει σε συγκέντρωση-πάρτι των «Παραιτηθείτε».

  91. 5, 7,
    Δεν πειράζει, γι’ αυτούς που δεν το είχαν δει προηγουμένως! 🙂

    Λοιπόν, για τον Δεσπεραί (όντως δυσκολάκι) βλέπω πως μού ήρθε στο μυαλό η ίδια σκέψη – για το πόσο ενθουσιώδης ήταν – που είχε έρθει, λέει η Βίκη, και στα βρετανικά στρατεύματα, τα οποία του κόλλησαν το παρατσούκλι
    «Desperate Frankie.»

  92. Πέπε said

    @91:
    Το #89 μπορεί να είναι πανηλίθιο (εννοώ το πρώτο τουϊτ), αλλά να πούμε του στραβού το δίκιο: μπορεί να ξέρεις πού είναι το Σύνταγμα, αλλά μέσα στο μετρό να έχεις μπερδευτεί. Ακριβώς όπως και το αντίστροφο, μπορείς να φτάσεις με ακρίβεια σε μέρη που δεν ξέρεις πού είναι (π.χ. ο Ελαιώνας: πριν γίνει το Μετρό δεν τον είχα ξανακούσει!).

    Είναι ζήτημα χειραφέτησης στην ενημέρωση.

  93. gpoint said

    # 31

    δεν καταλαβαίνω τι δεν κατάλαβες και μου λες ότι λέω… είπα ότι είναι πιο λογικό να προέρχεται από το καλό λιμάνι παρά από τα βαθιά νερά (που έχει το λιμάνι) το όνομα μιας τοποθεσίας

  94. 12-21, …αυγολέμονας… 😀

    Ιδίως κάτω από το Διακόφτι στην πινακίδα ο Αυλέμωνας ταιριάζει να είναι

    Διακόφτει
    Αυγολέμονας

  95. 26,

    Κυθηρωδός!

  96. 33, …η οδός Πρωτοπαπαδάκη του Γαλατσιού γραφόταν με δύο Ο…

    Κάποιος έπρεπε να υπογραμμίσει το πρώτο Ο.

    (Εκτός κι αν υπήρχε περίπτωση
    Προποπαπαδάκη…)

  97. Σουμέλα said

    Νομιζω Αβλεμονας δεν υπαρχει στη Σίφνο, υπαρχει Αρτεμώνας.
    Στα αγγλικά η Αστυπαλαια γράφεται Astypalaia ή Astypalea. Μάλιστα στο trip advisor πολλοί ρωτούσαν αν ειναι το ιδιο νησί.
    Σας χαιρετώ απο την πανεμορφη Αστυπαλαια ατενίζοντας το κάστρο της.

    ΥΓ: λογω κινητού δεν μπήκαν ολοι οι τόνοι

  98. Γς said

    98:

    >λογω κινητού δεν μπήκαν ολοι οι τόνοι

  99. … Στον Αβλέμονα
    των Κυθήρων είχα περάσει ευτυχισμένες φοιτητικές διακοπές το 1981
    (αν θυμάμαι καλά). …
    έχω πολύ αγαπημένες, αν και συγκεχυμένες πλέον,
    αναμνήσεις …

    Εδώ ο Σταρόβας στιχουργεί

    Κι αν στο μυαλό μου οι μνήμες φευγάτες πλέον κάνουν
    γκελ έμμονα,

    ε, τότε να ξέρεις θα φάω
    τον αβλέμονα

  100. Κουτρούφι said

    Γεια σας,
    Έστω και καθυστερημένα, να πω ότι δεν ξέρω τοπωνύμιο «Αβλέμονας» στη Σίφνο. Εξ’ άλλου, τέτοιο τοπωνύμιο δεν εμφανίζεται στις δυο κύριες συλλογές με Σιφν. τοπωνύμια, μια παλαιότερη του μακαρίτη Μαν. Φιλιππάκη και μία πιο πρόσφατη και πιο εκτεταμένη, του κ. Ν. Προμπονά. Κατά σύμπτωση όμως η λέξη δεν είναι άγνωστη στη Σίφνο. Είναι το όνομα ενός πιτογυράδικου στο κεντρικό λιμάνι της Σίφνου, τις Καμάρες. Αν και εμπλέκονται ντόπιοι επιχειρηματίες δεν νομίζω ότι σχετίζεται με σιφνέικη τοποθεσιά. Επομένως, θα πρότεινα να διαγραφεί η Σίφνος από το κείμενο αλλά δεν χάνεται ο κόσμος γιατί μπορεί να αντικατασταθεί από τη Μύκονο που εμφανίζεται επιβεβαιωμένα (#71).

    Είχα πάει και εγώ στα Κύθηρα, το 1995. Έμενα σε ενοικιαζόμενα δωμάτια και στον Αβλέμονα πήγα, κυριλέ, με ταξί. Αν και δεν θυμάμαι καλά την ακτή εκεί, δεν μου φαίνεται ότι δικαιολογεί το χαρακτηρισμό «ευλίμενος» ώστε ένεκα αυτού να προκύπτει και το όνομα. Αλλά μπορεί και να κάνω λάθος.

  101. spiral architect 🇰🇵 said

    @77, 78: Ισχύει, το θυμάμαι και γω.

  102. Κουτρούφι said

    #101. Δεν είχα δει το #98.

  103. ΣΠ said

    101
    Πάντως στο google maps έχει:
    https://www.google.gr/maps/place/%CE%91%CE%B2%CE%BB%CE%AD%CE%BC%CE%BF%CE%BD%CE%B1%CF%82/@36.9885233,24.6063642,12z/data=!4m5!3m4!1s0x14a1a4aaceb4d2cf:0xd98fd4f515749824!8m2!3d36.988519!4d24.676402?hl=el

  104. Γιάννης Κουβάτσος said

    Το ψηλά φέτος για τον ΠΑΟΚ, Τζι, είναι η δεύτερη θέση και το κύπελλο. Αν όλα εξελιχτούν ιδανικά γι’ αυτόν από δω και πέρα και σπρώξουν δεόντως και οι νέοι Κύζες.

  105. Ωρε, συνδαιτυμόνες

    Η πρέσβειρα του ιστολογίου στα Σέρρας, πού είναι;

  106. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    «Αυλαίμονες» λολ όπερα

    74. >>προκύπτουν έξι ορθογραφίες
    ο Αυλαίμων του τυπογραφείου

  107. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    97.33, …η οδός Πρωτοπαπαδάκη του Γαλατσιού γραφόταν με δύο Ο…
    Πρωτοποπουδάκη/ ο Κωλοσσός του Γαλατσιού

  108. Πάνος με πεζά said

    Ο περίφημος Αβλέμονας με το Σωτήρη και τις αστακομακαρονάδες…Που εμφανίζει καμιά τρακοσαριά αστακούς το χρόνο,και καλα παραγωγής του…Έχει εκει, καμιά δεκαριά να κολυμπάνε στο νερό και οι άλλοι με το αεροπλανάκι,όπως κάθε φρέσκο θαλασσινό στα νησιά, εδω που τα λέμε…
    A propos, η φωνητική πληκτρολόγηση του MLS το έβγαλε με Β,Ε και Ο.

  109. Πάνος με πεζά said

    Είναι ο λόγος που παντού παραγγέλνεις αστακομακαρονάδα σήμερα, για να μη φας αύριο… Που θα περάσει το αεροπλάνο…

  110. Πάνος με πεζά said

    Για να ΤΗ φας.

  111. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>έχω πολύ αγαπημένες, αν και συγκεχυμένες πλέον, αναμνήσεις από το μέρος.
    Σεμπρεβίβα

    106. Η Μαρία των Σερρών διακοπεύει λέει, αλλά ο Αυλαίμων εε Ευδαίμων παις της Αραβίας ; Μήπως γράφει με άλλο όνομα, Αλμοδοβαρ -ξερω γω;Δεν ξέρω πώς μού ΄ρθε

  112. Πάνος με πεζά said

    Τώρα διαβάζω και τα υπόλοιπα, αλλά δεν μπορώ να σας στείλω φωτογραφία.Εδώ λοιπόν υπάρχει πινακίδα που λέει «Χώρα» και από κάτω «Μύκονο» στην αιτιατική.Δηλαδή πας προς δύο διαφορετικά μέρη, τη χώρα και τη Μύκονο…( είναι εκείνη παλιά γενιά πινακίδων που τα γράφαν στην Αιτιατική : «Αθήνας»)

  113. Κουτρούφι said

    #104. Ναι. Είναι ένδειξη για το φαγάδικο που λέω στο #101. Έχει την ταμπελίτσα με το μαχαιροπήρουνο και οι φωτογραφίες δείχνουν το μαγαζί. Το λιμάνι είναι οι Καμάρες.

  114. Πάνος με πεζά said

    Κύθηρα, θα φάτε, αν φυσικά υπάρχουν ακόμα, μαγειρευτά κλπ. στη Φιλιώ, κοντά στο Καψάλι, και ψάρι στο Μήνα στην Πλατειά Άμμο…

  115. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    87 Αυτός ο Κόλκας είναι συγγενης με έναν Κόλκα που είχε ο Παναθηναϊκός πριν από καμιά εικοσαριά χρόνια;

    89 Η ερώτηση δεν ειναι πάντως παράλογη όταν βλέπεις Άγιος Αντώνιος και τέτοια άσχετα

    101-104 Αυτό στο google maps πρέπει να είναι ταβέρνα

  116. Spiridione said

    Στη Σέριφο υπάρχει Αυλόμωνας
    http://www.serifosinfo.gr/serifosplirofories/serifosparalies/paraliaavlomonas/index.html

  117. gpoint said

    # 105

    Μη λες αερολογίες, η διαιτησία πέρσυ έπαιξε και φέτος θα παίξει ΑΕΚ Ο Κύζας ήταν άγιος μπροστά σ’ αυτά που έκανε ο Σιδηρόπουλος με τον Κομίνη στο πρώτο παιχνίδι αλλά εδώ είναι η μαγκιά του Μελισσανίδη αυτός να καρπούται τα οφέλη της διαιτησίας και με άλλον να τα βάζουνε οι αφελείς. Κι όλα αυτά με μια δήλωση στον τελικό για μια φάση που αν την μελετήσεις σωστά και όχι με τις γραμμές του ΟΤΕ τιβί είναι από κανονικό γκολ έως οριακό οφφσάιντ και λογικά τόφαγε ο επόπτης ενώ αν ήταν στημένος ο διαιτητής θα είχε δώσει το πέναλτυ που έγινε δυο δευτερόλεπτα πριν.Εξ άλλου ούτε ένας παίκτης της ΑΕΚ δεν ζήτησε οφφσάιντ, μετά είδανε στην τιβι τις παραποιημένες γραμμές και ξεφαντώσανε
    Εν τω μεταξύ για δεύτερη φορά αλλάζει απόφαση διαιτητή υπέρ της ΑΕΚ μεσω…ενδοεπικοινωνίας από τα προεδρικά μπουθ, η άλλη ήταν πέρσυ στο παιχνίδι με τον Ατρόμητο
    Ο ΠΑΟΚ θα ελέγχει την ΕΠΟ ώστε να μη ξαναβγαίνουν αποφάσεις σαν τις περσινές όπου πλακώθηκαν ΑΕΚτζήδες με ΠΑΟΚτσήδες και οι μεν τιμωρήθηκαν για μη εκτεταμένα επεισόδια και οι δε εξοντώθηκαν για εκτεταμένα κι ο καραγκιόζης εκπρόσωπος του ΠΑΟ έλεγε πως μόνο ο ΠΑΟ τιμωρείται αυστηρά (πρόστιμο ΠΑΟ 70, ΑΕΚ 150, ΠΑΟΚ 280, 7 (!) αγωνιστικές ο ΠΑΟΚ, κάτι αστεία μία με δυο οι άλλοι, -3 πέρισυ ο ΠΑΟΚ για διακοπή, -2 φέτος ο ΠΑΟ για διακοπή, γελάνε και οι κουτσές χελώνες)

  118. gpoint said

    # 116 α

    δεν ξέρω, γλοιώδης είναι, με αβανταδόρους ακροατές-σχολιαστές και φίμωση κάθε διαφορετικής φωνής

  119. Spiridione said

    … και πιο ειδικές σημασίες όπως «Αυλάκι που σχηματίζεται σε άβαθο μέρος της θάλασσας από την παλίρροια» (στο Μεσολόγγι)

    Υπάρχει και στη Λευκάδα
    Το 1843 ολοκληρώθηκε το άνοιγμα του διαύλου «Αβλέμονας» από το λιμάνι του Αλεξάνδρου μέχρι την τάφρο του Φρουρίου.
    http://aromalefkadas.gr/%CE%B4%CE%AF%CE%B1%CF%85%CE%BB%CE%BF%CF%82-%CE%B4%CE%B9%CF%8E%CF%81%CF%85%CE%BE-%CE%BB%CE%B5%CF%85%CE%BA%CE%AC%CE%B4%CE%B1%CF%82-1688-1987/

    Σήμερα λέγεται η λιμνοθάλασσα εκεί στη Λευκάδα

    Και στην Άρτα στον κόλπο του Αμβρακικού
    Εκβάθυνση αυλέμονα Αίβαρου και τάφρου Αίβαρου Αγ. Ονουφρίου ιχθ. Λογαρού,
    http://www.epirusnews.eu/%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CF%80%CF%81%CE%B1%CF%84%CE%AE%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82-%CE%AD%CF%81%CE%B3%CF%89%CE%BD-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CF%80%CE%B5-%CE%AC%CF%81%CF%84%CE%B1%CF%82/

    Και όλες αυτές οι περιοχές είναι βέβαια ρηχές θάλασσες.
    Σκέφτομαι μήπως ο αβλέμονας έχει σχέση τελικά με τον αύλακα/αυλώνα/αυλώνι, δηλαδή με τη σημασία της χαράδρας ή κοιλάδας, στενού όρμου, σε θάλασσα και στεριά δηλαδή.
    Στον Πορτολάνο βλέπουμε ότι ο Αβλέμονας χαρακτηρίζεται με τη λέξη «βάλη η», που βλέπω ότι προέρχεται από το ιταλ. valle (κοιλάδα) και μεταφράζεται κάπου ως ορμίσκος.
    https://books.google.gr/books?id=BoKzlzR2zcgC&pg=PA216&dq=%22%CE%BC%CE%AF%CE%B1+%CE%B2%CE%AC%CE%BB%CE%B7%22+%CE%B1%CF%85%CE%BB%CE%AD%CE%BC%CE%BF%CE%BD%CE%B1&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjy_q_JhfPVAhXJVBQKHSHPBssQ6AEILTAB#v=onepage&q=%22%CE%BC%CE%AF%CE%B1%20%CE%B2%CE%AC%CE%BB%CE%B7%22%20%CE%B1%CF%85%CE%BB%CE%AD%CE%BC%CE%BF%CE%BD%CE%B1&f=false
    Εικάζω ότι περισσότερο πρέπει να εννοούσαν κάποιο στενόμακρο όρμο ή κόλπο, που εισχωρεί στη στεριά. Και ο Αβλέμονας στα Κύθηρα νομίζω ότι κάπως έτσι είναι. Δηλαδή, με αυτή την ερμηνεία η μεγάλη ποσότητα, μεταφορικά, θα μπορούσε να νοείται όχι ως προς το βάθος αλλά ως προς το μήκος. Έτσι δικαιολογείται ότι οι θέσεις αυτές που υπάρχουν τα τοπωνύμια δεν θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως περιοχές με μεγάλο βάθος θάλασσας. Μια σκέψη. .

    Στο ΙΛΝΕ επίσης βλέπω ότι αυλώνι είναι: 1) Στενὴ κοιλὰς μεταξὺ ὀρέων. 2)Στενὴ θάλασσα.

    Δεν ξέρω βέβαια καθόλου αν φωνολογικά στέκει αυτή η ετυμολογία.

  120. Dimitris said

    116 a
    Νομίζω οτι εκείνος του ΠΑΟ ηταν Φιλανδός

  121. sarant said

    121 Το ξέρω, πλάκα έκανα, έπρεπε να βάλω φατσούλα

  122. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    62.>>και μερικοί Κρητικοί Χώρα το Ηράκλειο (ενώ κανείς δεν το λέει Κάστρο, πόσο μάλλον Χάνδακα).
    Πέπε το Κάστρο, ακούγεται/λέγεται. Και Μεγάλο Κάστρο μη σου πω. Εγώ συστήνω έτσι (Καστρινός/ή ή από το Μεγάλο Κάστρο) τους ηρακλειώτες φίλους εδώ στους απανωμερίτες 🙂

    Σ’τεία με τον Κορνάρο σου
    Χανιά με τ΄Ακρωτήρι
    και Κάστρο με τα κάστρα σου
    ποιος δε βαστά χατήρι.
    Η Χώρα σπάνια πια, από καμιά πολύ γερόντισσα. Για να το βάλω σε μαντινάδα έκανα βουτιά στο χρόνο.Μπορεί και να χω καμιά 40αριά χρόνια που λεγότανε έτσι μες τις πολλές στη ζωηρή σούστα.
    Ήσουνε λουξ εις το χωργιό
    ηλεχτρικό στη Χώρα
    και προβολείς των Αθηνών
    μα λύχνος είσαι τώρα

    Για Χάντ(δ)ακα ούτε φωνή (μαντινάδα), ούτε ακρόαση (άκουσμα)
    Επειδή όμως σήμερα 25 Αυγούστου (1898), μέρα ιστορική για τη σφαγή Κάστρου, κάτι περί των ονομάτων της πόλης:
    ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΑΣΤΡΟ ΚΟΝΤΑΚ και ΧΑΝΔΑΚΑΣ – ΜΕΓΑΛΟ ΚΑΣΤΡΟ και ΚΑΝΤΙΑ η ΚΑΝΤΙΓΕ και τέλος ΗΡΑΚΛΕΙΟΝ
    http://www.kritipoliskaihoria.gr/2012/01/blog-post_02.html

  123. Πέπε said

    @109:

    Σε μια ψαροταβέρνα με δικιά τους βάρκα είχα γίνει καλός πελάτης και κατά κάποιο τρόπο φίλος. Μια μέρα ο ταβερνιάρης μού ζήτησε να δοκιμάσω κάτι και να του πω αντικειμενικά τη γνώμη μου. Ήταν ένας μεζές από αστακομακαρονάδα, και βρωμούσε. Μου εξήγησε την εξής ιστορία: τον είχε πάρει ένας γνωστός του τηλέφωνο, να ετοιμάσει αστακομακαρονάδα για μια μεγάλη παρέα. Ο ταβερνιάρης τού είπε ότι δεν έχει τόσους αστακούς. Ο άλλος επέμενε: είσαι καλός επαγγελματίας, σ’ εμπιστεύομαι, θα βρεις. Οπότε, τι να κάνω κι εγώ -μου λέει ο ταβερνιάρης-, πήρα από τους εισαγωγής. Και να το αποτέλεσμα. Έρχονται σε λίγο, τι να τους πω;

    Το συζητήσαμε και καταλήξαμε ότι μόλις έρθουν, πριν την αστακομακαρονάδα, θα τους κεράσει μια σαρδέλα παστή για το ούζο τους. Μετά, αν η γεύση τους δεν έχει νεκρωθεί από το αλάτι και εξακολουθεί να τους μυρίζει ο αστακός, θα τα ρίξουν όλα στη σαρδέλα, ότι αλλοιώνει τις γεύσεις.

    @94:

    Α, παρανόησα. Νόμιζα ότι το πιο λογικό το κρίνεις όχι από την έννοια αλλά μόνο από το ποια γράμματα είναι πιθανότερο να αλλάξουν.

  124. Πέπε said

    @123:
    Για το Κάστρο, πάσο. Το έχω πετύχει μόνο σε «στημένα» συμφραζόμενα, π.χ. «Καστρινό Καρναβάλι» (του δήμου).

    Τη Χώρα όμως την έχω ακούσει κι από σαραντάρηδες, στα χωριά. Εντωμεταξύ, το έχω ακούσει στους νομούς Ηρακλείου και Λασιθίου, όπου είναι η πλησιέστερη μεγάλη πόλη. Αναρωτιέμαι, στα χωριά των άλλων νομών λένε/λέγαν Χώρα το Ρέθεμνος και τα Χανιά αντίστοιχα, ή πάλι το Ηράκλειο;

    Με τη θεια μου τη Θοδώρα
    κατεβαίναμε στη Χώρα.
    Και στον Πανασό, στον δέτη,
    τη φωτίζει ο Θιος και θέτει…

    (Πανασός: επαρχία Καινούργιου, νομός Ηρακλείου.)

  125. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @120. Spiridione said:

    »
    Σκέφτομαι μήπως ο αβλέμονας έχει σχέση τελικά με τον αύλακα/αυλώνα/αυλώνι, δηλαδή με τη σημασία της χαράδρας ή κοιλάδας, στενού όρμου, σε θάλασσα και στεριά δηλαδή.
    Στον Πορτολάνο βλέπουμε ότι ο Αβλέμονας χαρακτηρίζεται με τη λέξη «βάλη η», που βλέπω ότι προέρχεται από το ιταλ. valle (κοιλάδα) και μεταφράζεται κάπου ως ορμίσκος.

    Ἔχω ἀκούσει ἀπὸ ναυτικοὺς τὴ λέξη ἀβάλη γιὰ τὸν ὁρμίσκο. Ἐπίσης στὴν Ἁλόννησο ὑπάρχει ὅρμος μὲ τὴν ὀνομασία Στενὴ Βάλα.

    Νομίζω ὅτι αὐτά ποὺ λέει ὁ Σπύρος στὴ συνέχεια (#120) ἔχουν βάση.

    » …Εικάζω ότι περισσότερο πρέπει να εννοούσαν κάποιο στενόμακρο όρμο ή κόλπο, που εισχωρεί στη στεριά. Και ο Αβλέμονας στα Κύθηρα νομίζω ότι κάπως έτσι είναι. Δηλαδή, με αυτή την ερμηνεία η μεγάλη ποσότητα, μεταφορικά, θα μπορούσε να νοείται όχι ως προς το βάθος αλλά ως προς το μήκος. Έτσι δικαιολογείται ότι οι θέσεις αυτές που υπάρχουν τα τοπωνύμια δεν θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως περιοχές με μεγάλο βάθος θάλασσας. Μια σκέψη… »

    Τὴν ἀβάλη δὲν τὴν συνηθίζουν στὰ Θερμιά. Γιὰ τοὺς ὅρμους χρησιμοποιοῦν τὶς λέξεις αὐλάκι καὶ λαγγωνή. Τὴ δεύτερη τὴ χρησιμοποιοῦν καὶ στὴ στεριὰ γιὰ στενὰ σημεῖα (γωνιὲς) τοῦ χωραφιοῦ. Πιθανὴ ἐτυμολογία ἀπὸ τὸ ἰταλ. laguna (ἀπὸ λατ. lacuna καὶ lacus) http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=lagoon

    Δὲν ξερω ἄν ἔχει σχέση μὲ τὸ ἀρχ. λαγών.

    Τί λένε οἱ εἰδικοί;

  126. Κ. Καραποτόσογλου said

    Ο γράφων, «Ετυμολογικά της δυτικής κρητικής διαλέκτου» Λεξικογραφικόν Δελτίον 25 (2004-2005) 69-117, εξετάζει ορισμένα λήμματα της σημαντικής εργασίας του Αντωνίου Ξανθινάκη, Λεξικό ερμηνευτικό και ετυμολογικό του δυτικοκρητικού γλωσσικού ιδιώματος, Πρόλογος – σχόλια Χριστ. Χαραλαμπάκη, Ηράκλειο 2000, όπου στις σελ. 70-72, αναφέρεται:
    «αβλέμμονας, ο = το ίσωμα, ο επίπεδος χώρος που σχηματίζεται στο μέρος που ενώνονται δύο πλαγιές,  “ετρέχανε τα νερά απού τσι δυο πλαγιάδες κι είχε πλημμυρίσει στη μέση ο αβλέμμονας”. ´Ισως επίθ.  *άβλέμμων < ά- στερητ. +  βλέμμα, δηλ. οπού δε φτάνει το βλέμμα. Επομένως, η λ.  αβλέμμονας δηλώνει το βυθισμένο ανάμεσα σε δύο υπερυψωμένες πλαγιές μέρος, τό οποίο δεν έχει θέα. Πβ.  τσυλαβλέμονας [= τοίχος ή γύρος χωραφιού που έχει  “τσυλάσει” (καταρρεύσει) στο κέντρο, ενώ τα άκρα του διατηρούνται ανέπαφα] »  (ΛΕΕΔΓΙ 37-38, 535).
    Τό ΙΛ (1, 33) έχει αποθησαυρίσει το παραπάνω λήμμα και μας πληροφορεί:  «αβλέμονας ο, Κεφαλλ. Στερελλ. (Μεσολόγγ.) — ΚΚρυστάλλ.  Έργα 2,68, ΑΤραυλαντ.  Εξαδελφ. 14 και 23  αβλέμουνας Ήπ. Σάμ. Αγνώστου ετύμου.
    Κατά ΧΠαντελίδ. εν  Byzant. Zeitschr. 30 (1930) 236 εκ του στερητ.  ά- και του ουσ.  βλέμμα· *άβλέμμων βυθός (ένθα  βλέμμα δεν δύναται νά φθάση). Κατά ΣΜενάρδ. εν  Επετ. Εταιρ. Βυζαντ. Σπουδών 7 (1930) 241 εκ του  ευλίμενος.
    1)´Ορμος κατάλληλος προς αγκυροβολίαν Ήπ. Σάμ. Στερελλ. (Μεσολόγγ.) κ.ά. 2) Βαθεία και αδιόρατος οπή εις τον πυθμένα της θαλάσσης Κεφαλλ. β) Βαθεία θάλασσα Κεφαλλ. γ) Αύλαξ σχηματιζόμενη εις τον πυθμένα αβαθών μερών της θαλάσσης ένεκα του ρεύματος της παλίρροιας Στερελλ. (Μεσολόγγ.) 3) Χαράδρα μεταξύ δύο ορέων διαπνεόμενη υπό αέρος Σάμ. 4) Μεταφορ. ο τρώγων πολύ, αδηφάγος (διότι ο  αβλέμονας πιστεύεται ως πλατύς και βαθύς) Κεφαλλ.»· παρέθεσα σε έκταση τό λήμμα του ΙΛ για να έχουμε την καλύτερη δυνατή γνώση, τόσο για το τυπολογικό όσο και για το σημασιολογικό τμήμα του λήμματος, γιατί η προέλευση του παρουσιάζει εξαιρετικά υψηλό
    βαθμό δυσκολίας, καθώς οι απόψεις πού έχουν διατυπωθεί είναι μετέωρες.…

     Η λ. προέρχεται από το μεταγενέστερο λατινικό(1) ablūmen = Abspülung (=  ξέπλυμα, ξέβγαλμα), πρβλ.: ablumentun (2)  κάθαρσις, και για την παράλληλη σημασιολογική εξέλιξη πρβλ. το λατινικό (3) eluvies =  a washing away of impurities (= το ξέπλυμα των ακαθαρσιών), a flowing off (= εκροή, χύσιμο), discharge (= απορροή); an overflowing, an inundation of a river ( = η υπερχείλιση ποταμού); a chasm (= χάσμα), abyss (= βάραθρο, μεγάλο βάθος), ravine produced by the violent rushing of water (= φαράγγι, ρεματιά που δημιουργείται από τη βίαιη ορμή του νερού), καθώς και το αρχαίο ελληνικό κλύσμα, το  = 1) δι᾽ ού η κλύσις γίνεται, ή δι᾽ ού κλύζουσιν, αποπλύνουσι, καθαρίζουσι· το υγρόν, το οποίον μεταχειρίζονται εις κλυστήριον· liquid used for washing out;
    εξρτ. 2) το ιαματικόν υγρόν, και η ιατρική σύνθεσις, δι' ής αποπλύνουσι, και καθαρίζουσι μέλος τι, ή πληγήν τινά-  και το κλυστήρι. 3) τό ξεπλύνειν, απονίπτειν. 4) τόπος, τον οποίον βρέχει, και πλύνει
    η ανάχυσις της θαλάσσης· place washed by the waves, sea-beach; 5) τόπος εν ώ συναθροίζεται πλημμυρήσαν ύδωρ θαλάσσης, ή ποταμού τινός, aestuarium (Άνθ. Γαζή κά., τ. 2, σ. 224. LSJ).

    1. W. Meyer – Lübke, Romanisches etymologisches Wörterbuch, Heidelberg 19353, σ. 3, λήμμα 31α.
    2. Corpus Glossariorum Latinorum, τ. 6, έκδ. Georgius Goetz, Lipsiae 1899, σ. 5.
    3. Charlton T. Lewis – Charles Short, A Latin Dictionary founded on Andrew᾽s edition of
    Freund᾽s Latin Dictionary, Oxford 1879, ανατ. 1966, σ. 640.

    Ο Αντ. Ξανθινάκης στην τέταρτη έκδοση της εργασίας του, βελτιώνει το λήμμα ακολουθώντας την παραπάνω προσέγγιση.

    Κ. Καραποτόσογλου

  127. sarant said

    127 Ευχαριστούμε πολύ!

    Πειστική βρίσκω την εξήγηση. Και όσα γράφει ο Σπιριδιόνε στο 120 προς το ίδιο κατατείνουν.

  128. Γς said

    Ουφ!

    Επί τέλους.

  129. Γιώργος Κεγκερογλου said

    Πέπε από που σαι μπρε;

  130. Nikosts said

    @55
    Γεια χαρά από Πάρο.
    Βόθροι=Κόρωνος
    Από εκεί και ο βοθριάτικος μπάλος.

  131. Γιώργος Κεγκερογλου said

    Που ναι ο κύρης σου ανηψο ?
    Στη χώρα θείε.
    Ντα πάλι δικαστήριο .έχει;
    Οι θείε στου γιατρού πηε τη μάνα μου.

  132. Spiridione said

    127. Πολύ ωραία. Και έτσι μπορεί να εξηγηθούν και οι μεταφορικές σημασίες. Στο άρθρο του Παντελίδη είδα ιδ. έκφραση ήπια/έφαγα την ποταμοθάλασσα ή κάπως έτσι.

  133. Πέπε said

    @131:
    Α! Δηλαδή και η Κόρωνος και η Κορωνίδα είναι βαλτά ονόματα;

    Αυτό είναι σαν ανέκδοτο. Ήταν δυο γειτονικά χωριά, η Κωμιακή και οι Βόθροι, και τα κάνανε Κορωνίδα και Κόρωνο.

    Ήταν ένας και τον λέγανε Γιώργο Μαλάκα, και το άλλαξε στο δικαστήριο και το έκανε Γιάννης Μαλάκας…

    @130:

    Από Αθήνα, γαμπρός στην Κρήτη.

  134. Θρασύμαχος said

    #75: https://www.synigoros.gr/?i=human-rights.el.eggrafa_tautotitas.38041 https://www.synigoros.gr/?i=human-rights.el.eggrafa_tautotitas.52782 https://www.synigoros.gr/?i=human-rights.el.eggrafa_tautotitas.63804 https://www.synigoros.gr/?i=human-rights.el.eggrafa_tautotitas.94955 https://www.synigoros.gr/?i=human-rights.el.eggrafa_tautotitas.276448 https://www.synigoros.gr/?i=human-rights.el.eggrafa_tautotitas.443017

  135. sarant said

    Μας βάζεις δουλειά, βλέπω!

  136. spiridione said

    Ίσως πρέπει να αναζητηθεί αυτό το άρθρο του Πάνου Ροντογιάννη:
    44. «Αυλέ(αί)μονας – Αβλέ(αί)μονας ή Αμπλέμονας;» εφ. Ηχώ της Λευκάδας φ. 56 [β’] (Αθήνα, Ιουλ. – Αυγ. 1990).
    http://helios-eie.ekt.gr/EIE/bitstream/10442/4060/1/INR_Sklavenitis_b17.pdf

  137. panagiotis pappas said

    Στην πεδιάδα της Άρτας,περίπου 20 χιλ.μακριά από τη θάλασσα, υπάρχει μια τοποθεσία που λέγεται »Βλεμόνια».Είναι μια λωρίδα γης μήκους 700 μ.περίπου και πλάτους 100 με το χαμηλότερο υψόμετρο σε όλη τη γύρω έκταση χιλιάδων στρεμμάτων.Εκεί συγκεντρώνονται όλα τα νερά από τα γύρω χωράφια και λιμνάζουν και είναι συνήθως ακάθαρτα(έλος).Δεν ξέρω ποιος και πότε ονοματοδότησε την τοποθεσία ( τα Αβλεμόνια),αλλά μου φαίνεται πως είναι κοντά στην πραγματικότητα η παραγωγή της λέξης από το λατινικό ablumen(adluo=αποπλύνωκλπ)

  138. Nikos Petropoulos said

    Τυχαια βρηκα και την 6η παραλλαγή. Αυλαίμονας. Εστω και σε πεζοπορικη πινακιδα. Δυο μεινανε 🙂

  139. sarant said

    139 Α, πολύ ωραία, κι άλλη παραλλαγή!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: