Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Οι λέξεις ταξιδεύουν: μιλώντας για τη γλώσσα σε μαθητές

Posted by sarant στο 20 Φεβρουαρίου, 2019


Ως τώρα έχω δώσει αρκετές διαλέξεις για γλωσσικά ή μεταφραστικά θέματα, κάποιες σε φοιτητές ή μεταπτυχιακούς και τις περισσότερες σε κοινό μεγαλύτερης ηλικίας. Όμως την περασμένη Δευτέρα, στις 11 του μήνα, με κάλεσαν να μιλήσω σε μαθητές: το ελληνικό τμήμα του Ευρωπαϊκού Σχολείου Λουξεμβούργου θα γιόρταζε την Παγκόσμια Ημέρα της Ελληνικής Γλώσσας και οι καθηγητές μου έκαναν την τιμή να με καλέσουν να μιλήσω ως τελευταίος ομιλητής στη δίωρη εκδήλωση.

Στην εκδήλωση ειχαν έρθει και επίσημοι, μίλησε (για λίγο) ο διευθυντής του σχολείου, ύστερα ο πρέσβης της Ελλάδας που επανέλαβε, φευ, την ανακοίνωση του υφυπουργού Τ.Κουίκ, ο Έντουαρντ Βόλτερ, λουξεμβουργιανός πρόεδρος των «Φίλων της Ελλάδας», που μάλιστα μίλησε κι αυτός ελληνικά, κι ύστερα τα παιδιά έκαναν ένα παιχνίδι παρουσιάζοντας ελληνικές λέξεις που έχουν περάσει στις ευρωπαϊκές γλώσσες.

Επειδή θα μιλούσα σε νεανικό κοινό, συνόδεψα την ομιλία με αρκετές διαφάνειες. Εδώ δεν τις αναδημοσιεύω όλες διότι θα βάραινε πολύ το άρθρο, παρά μόνο στα σημεία όπου υπάρχει σαφής νύξη στο κείμενο. Επίσης, ως συνήθως, δημοσιεύω το γραπτό κείμενο που είχα ετοιμάσει, αν και σε ορισμένα σημεία στην ομιλία μου είπα και πράγματα εκτός κειμένου.

Όπως συχνά συμβαίνει, οι τακτικοί αναγνώστες θα έχουν ξαναδιαβάσει τα περισσότερα  απ’ όσα ανέφερα. Τα παιδιά νομίζω πως δεν βαρέθηκαν, πάντως.

Οι λέξεις ταξιδεύουν: δάνεια και αντιδάνεια στην ελληνική γλώσσα

Καλημέρα σας. Ξεκινώντας θα ήθελα να ευχαριστήσω το Ευρωπαϊκό Σχολείο Λουξεμβούργου για την τιμή που μου έκανε να με προσκαλέσει να μιλήσω εδώ σήμερα με την ευκαιρία της Διεθνούς ημέρας της ελληνικής γλώσσας· ευχαριστώ ιδιαίτερα την Κατερίνα Μπρεντάνου και τη Διονυσία Ψυχογιού που μαζί κάναμε τις συνεννοήσεις.

Θα μιλήσουμε λοιπόν για τη γλώσσα. Ζούμε όλοι μας στο Λουξεμβούργο, κάποιοι από εσάς έχετε γεννηθεί και εδώ. Κάτι που ίσως δεν το έχουμε συνειδητοποιήσει όλοι μας, είναι ότι το Λουξεμβούργο έχει μια μοναδική ιδιότητα, όσον αφορά τη γλώσσα πάντοτε: είναι χώρα πολύγλωσση, αλλά από μια άποψη είναι η μοναδική πολύγλωσση χώρα της Ευρώπης, δηλαδή η μοναδική χώρα με πολύγλωσσους κατοίκους. Το γειτονικό μας Βέλγιο όπως και η Ελβετία είναι επίσης πολύγλωσσες χώρες, με την έννοια ότι έχουν δύο και τρεις επίσημες γλώσσες, όμως στην πραγματικότητα αποτελούνται από επιμέρους μονόγλωσσες περιοχές, ενώ οι κάτοικοι του Λουξεμβούργου είναι πραγματικά πολύγλωσσοι, σε όλη την έκταση της χώρας, μιλούν και τις τρεις επίσημες γλώσσες της χώρας, λουξεμβουργιανά, γαλλικά και γερμανικά. Επίσης, το Λουξεμβούργο, επειδή είναι έδρα πολλών υπηρεσιών της ΕΕ έχει κατά πάσα πιθανότητα το μεγαλύτερο ποσοστό μεταφραστών ανάμεσα στους κατοίκους του. Γι’ αυτό δίκαια θα μπορούσε να χαρακτηριστεί Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα της Πολυγλωσσίας.

Τι σημαίνει όμως Λουξεμβούργο; Luxembourg, αυτό το λουξ- κάτι μας θυμίζει. Μήπως από το φως; Δεν ξέρω αν το ξέρετε, lux στα λατινικά είναι το φως, ex oriente lux, εξ ανατολών το φως.

Ή μήπως είναι από την πολυτέλεια; Λέμε ότι τα είδη πολυτελείας είναι είδη λουξ. Στην πραγματικότητα, αυτές οι δυο έννοιες συνδέονται μεταξύ τους διότι το lux της πολυτέλειας ανάγεται στο λατινικό luxus = λαμπρός.

Όχι, το Λουξεμβούργο δεν πήρε το όνομά του ούτε από την πολυτέλεια ούτε από το φως. Η μορφή του ονόματος παραπέμπει βέβαια στην πολυτέλεια ή στο φως, αλλά αυτό είναι παραπλανητικό –να θυμίσουμε ότι στα λουξεμβουργιανά το λένε Letzebuerg. Το όνομα ανάγεται σε ένα κάστρο, πάνω στο βράχο του Μποκ, που το έχτισε ο κόμης Sigefroi το 963, Σιγεφρείδο θα τον λέγαμε ίσως, και που αρχικά ονομαζόταν Lucilinburhuc. Και στο μεν δεύτερο συνθετικό του ονόματος πολλοί θα αναγνωρίσουν το –burg, και σωστά, αλλά στο πρώτο πιο δύσκολα θα φανεί το παλαιογερμανικό luzel που οδήγησε, μεταξύ άλλων, στο σημερινό αγγλικό little. Μικρό, επομένως, το Λουξεμβούργο, που αν θέλαμε να το εξελληνίσουμε θα μπορούσαμε να το μεταφράσουμε Καστράκι.

Τι μας δείχνει το παράδειγμα αυτό; Μας δείχνει ότι ακόμα και εκεί που φαίνεται να υπάρχει ταύτιση ανάμεσα σε δυο λέξεις ή δυο ρίζες, μπορεί να μην υπάρχει ετυμολογική συγγένεια. Μπορεί να οφείλεται σε σύμπτωση. Όσοι ασχολούνται ερασιτεχνικά με την ετυμολογία κάνουν συχνά το λάθος να θεωρούν ότι η ομοηχία δηλώνει ετυμολογική συγγένεια.

Βέβαια, πολλές φορές όταν έχουμε όμοιες λέξεις σε διαφορετικές γλώσσες η ομοιότητα αυτή δεν είναι συμπτωματική. Υπάρχει δανεισμός, δηλαδή η μία γλώσσα δανείστηκε μια λέξη από μιαν άλλη.

Εσείς, που μιλάτε ελληνικά, μπορείτε να αναγνωρίζετε ελληνικές ρίζες και λέξεις σε άλλες λέξεις άλλων γλωσσών, που τις συναντάτε στην καθημερινή σας ζωή, στο σχολείο ή και βγαίνοντας μια βόλτα στην πόλη.

Για παράδειγμα, στη διαφάνεια βλέπουμε την επιγραφή Théatre national du Luxembourg, εθνικό θέατρο του Λουξεμβούργου, στο Μερλ, στη γειτονιά μου θα μπορούσα να πω. Η λέξη théatre, φυσικά, είναι δάνειο από τα ελληνικά: θέατρο.

Εδώ πάλι έχουμε το λογότυπο του Μουσείου Ιστορίας και Τέχνης του Λουξεμβούργου, Musée National d’Histoire et d’ Art Εδώ έχουμε δύο ελληνικά δάνεια, musée, από το ελληνικό μουσείον, και το histoire από το αρχείο ιστορία, που επειδή στα αρχαία ελληνικά προφερόταν με ένα δασύ πνεύμα στην αρχή, κάπως σαν χιστορία, πέρασε στα λατινικά ως historia και από εκεί στα παλαιά γαλλικά ως histoire, αλλά και estoire, ένας πιο λαϊκός τύπος, γι’ αυτό και στα αγγλικά έχουμε δύο λέξεις, history αλλά και story.

 

Το κτίριο αυτό το αναγνωρίζετε; Το έχετε ποτέ επισκεφτεί; Πώς το λένε; Το λένε Philharmonie. Να ακόμα ένα ελληνικό δάνειο, θα πείτε. Και πράγματι είναι οφθαλμοφανής η ομοιότητα ανάμεσα στη philharmonie και στη φιλ-αρμονική. Όμως, εδώ συμβαίνει κάτι περίεργο. Η λέξη “φιλαρμονική” δεν υπήρχε στα ελληνικά. Τη δανειστήκαμε από τα γαλλικά. Τη λέξη την έπλασαν ευρωπαίοι λόγιοι, στην Ιταλία μάλλον, χρησιμοποιώντας βέβαια ελληνικά δομικά στοιχεία, το φιλ- από τη λέξη φίλος και τη λέξη “αρμονία”.

Τέτοιες λέξεις είναι πάρα πολλές, που τις έπλασαν λόγιοι από την Αναγέννηση και μετά, χρησιμοποιώντας ελληνικές ρίζες. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το τηλέφωνο: τηλε- που θα πει “μακριά” και “φωνή”. Ποια άλλη λέξη ξέρετε από τηλε-; Την τηλεόραση, θα μου πείτε. Πώς είναι η τηλεόραση στα αγγλικά; television. Εδώ έχουμε μια σύνθετη λέξη, όπου το πρώτο συνθετικό είναι ελληνικό, το τηλε-, αλλά το δεύτερο συνθετικό, το βίζιον έχει λατινική προέλευση. Βλέπετε δηλαδή ότι για να δώσουν όνομα στους επιστημονικούς νεολογισμούς, οι επιστήμονες πολύ συχνά έφτιαχναν λέξεις “υβριδικές” παίρνοντας ένα πρόθημα ή μια ρίζα από τα ελληνικά κι ένα επίθημα ή μια άλλη ρίζα από τα λατινικά.

Πρόθημα λέμε στη γλωσσολογία ένα δομικό στοιχείο της λέξης που μπαίνει μπροστά από τη ρίζα. Επίθημα όταν μπαίνει στο τέλος, μετά τη ρίζα. Για παράδειγμα, ελληνικά προθήματα που χρησιμοποιούνται ευρέως στην επιστημονική ορολογία είναι anti-, auto-, bio-, geo-, hyper-, macro-, micro-, neo-, poly- κτλ. Επιθήματα είναι πχ -ism, -graph, -logy, -oid, -phobia.

Οι επιστήμονες όταν θέλουν να φτιάξουν έναν νέο όρο μπορούν να πάρουν μια λέξη και να τη συνδυάσουν με μια άλλη λέξη ή να πάρουν μια ρίζα και να τη συνδυάσουν με ένα πρόθημα ή με ένα επίθημα -ή, καμιά φορά, και με τα δύο, π.χ. Poly-morph-ism – πολυμορφισμός.

Αυτούς τους όρους, όπως telephone, polytechnic, philharmonic, τους λέμε “ελληνογενείς” για να δείξουμε ότι είναι φτιαγμένοι με ελληνικά δομικά στοιχεία αλλά δεν υπήρχαν στα ελληνικά, και για να τους ξεχωρίσουμε από τα ελληνικά δάνεια, που είναι λέξεις που υπήρχαν ήδη στα ελληνικά, όπως mathematics, theatre, lyric, geometry, philosophy.

Για παράδειγμα, βλέπετε δεξιά τη λέξη «νοσταλγία»: είναι φτιαγμένη από τις λέξεις νόστος (γυρισμός) και άλγος (πόνος), ο πόνος του ξενιτεμένου που λαχταράει τον γυρισμό, κι όμως δεν την έφτιαξαν Έλληνες αυτή τη λέξη, παρόλο που εμείς οι Έλληνες από τα πανάρχαια χρόνια ξενιτευόμαστε. Τον έπλασε τον όρο ένας Γερμανός επιστήμονας, πρώτα στα λατινικά, για να χαρακτηρισει μάλιστα αυτό που πάθαιναν οι Ελβετοί μισθοφόροι, που ήταν σκορπισμένοι τότε σε όλη την Ευρώπη μακριά από την πατρίδα τους -αυτό που στα γερμανικά λεγόταν Heimweh.

Πριν προχωρήσω, να σας ρωτήσω κατι: γιατί στα αγγλικά και στα γαλλικά και στις άλλες γλώσσες γράφουν philosophy και όχι filosofy; Ο λόγος είναι ότι το αρχαίο ελληνικό φι προφερόταν σαν π με μια άχνα, ας πούμε π-h- και επειδή στα λατινικά δεν υπήρχε αυτός ο φθόγγος, τον αναπαραστήσανε με ph-. Εν τω μεταξύ όμως, στην ελληνιστική εποχή η προφορά άλλαξε και ο φθόγγος έχασε τη δασύτητά του και από τότε προφέρεται όπως το προφέρουμε σήμερα.

Λοιπόν, ως τώρα είδαμε δύο τρόπους με τους οποίους βρίσκουμε ελληνικές λέξεις στις ευρωπαϊκές γλώσσες, έχουμε τα λόγια δάνεια, μέσω των λατινικών συνήθως, και τον σχηματισμό ελληνογενών όρων.

Υπάρχει και μια άλλη κατηγορία δανείων, κι αυτός είναι ο λαϊκός δανεισμός και στις περιπτώσεις αυτές δεν μπορούμε να αναγνωρίσουμε εύκολα την ελληνική λέξη που βρίσκεται στην αρχή της ξένης λέξης.

Να φέρω ένα παράδειγμα, στα αγγλικά η εκκλησία είναι church. Αν σας πω ότι η αγγλική λέξη έχει ελληνική αρχή, θα δυσκολευτείτε να βρείτε ποια είναι αυτή. Όσοι ξέρουν γερμανικά, ξέρουν ότι η γερμανική λέξη για την εκκλησία είναι die Kirche, που δεν διαφέρει πολύ από το αγγλικό. Στα λουξεμβουργιανά είναι Kierch.

Όλες αυτές οι λέξεις ξεκίνησαν από την ελληνική λέξη “Κυριακός”, του κυρίου. Η εκκλησία λεγόταν και “Κυριακός οίκος” και από εκεί πέρασε στα αρχαία γερμανικά ως kirika, και από εκεί στα αγγλικά και σε πολλές ακόμα γλώσσες -στα ρωσικά, ας πούμε, όπου η εκκλησία είναι τσέρκοβ. Ξέρετε ίσως ότι στα γαλλικά η εκκλησία είναι eglise -εδώ αναγνωρίζουμε πιο εύκολα την ελληνική λέξη.

Να δούμε ένα άλλο παράδειγμα. Θα σας δείξω αυτή τη φωτογραφία, παρμένη από τους δρόμους του Λουξεμβούργου.

Είναι ένα παλιό λουξεμβουργιανό φαρμακείο, που έχει ηλικία πάνω από 150 χρόνια, και βρίσκεται στην Place d’Argent, στο Eich. Δείτε λίγο την επιγραφή, στη μέση Perlia, είναι το όνομα του φαρμακείου, δεξιά Pharmacie, είναι η λέξη Φαρμακείο στα γαλλικά, αλλά αριστερά τι είναι αυτό το Apdikt;

Είναι η λουξεμβουργιανή λέξη για το φαρμακείο, κι αν σας πω ότι κι αυτή η λέξη έχει ελληνική προέλευση, μάλλον θα δυσκολευτείτε να βρείτε από ποιαν ελληνική λέξη προέρχεται. Για σκεφτείτε το…

[Εδώ τα παιδιά μου έβαλαν τα γυαλιά, διότι βέβαια ήξεραν την απάντηση]

Αν πάλι βλέπαμε τη γερμανική αντίστοιχη λέξη, Apotheke, θα καταλαβαίναμε ότι και οι δυο προέρχονται από την ελληνική “αποθήκη”.

Να τα πάρουμε με τη σειρά. Η λέξη αποθήκη είναι βέβαια αρχαία, με σημασία όμοια με τη σημερινή, παράγωγο του ρήματος αποτίθημι «αποθέτω, αφήνω κάπου πράγματα». Η λέξη αυτή περνάει στα λατινικά ως apotheca, με τη σημασία «κελάρι, αποθήκη τροφίμων/προμηθειών»

Στα μοναστήρια του Μεσαίωνα, apotheca ονομαζόταν ο χώρος της εναπόθεσης των προμηθειών, πολλές από τις οποίες ήταν φάρμακα, και apothecarius ονομάστηκε ο μοναχός ο υπεύθυνος για τη φύλαξη και τη χορήγησή τους, ο πρόδρομος ας πούμε του σημερινού φαρμακοποιού, κι έτσι το μοναστηριακό apotheca πήρε ήδη τη σημασία του φαρμακείου -οπότε δεν είναι περίεργο που σήμερα στα γερμανικά Apotheke δεν είναι βεβαίως η αποθήκη αλλά, ακριβώς, το φαρμακείο. (Ακόμα και στα αγγλικά, όπου το φαρμακείο λέγεται pharmacy, ο φαρμακοποιός λέγεται σε κάπως επίσημο ύφος apothecary).

Πρόκειται για λόγιο δανεισμό που διατηρεί την ορθογραφία της αρχικής λέξης κι έτσι είναι εύκολη η αναγνώρισή της. Από την άλλη πλευρά, στα λουξεμβουργιανά η αντίστοιχη λέξη, Apdikt, είναι σαφώς πιο δύσκολo να την αναγνωρίσουμε.

Αλλά η αποθήκη έκανε και άλλα ταξίδια. Πέρασε και στις ρωμανικές γλώσσες, κι έτσι έχουμε για παράδειγμα το ιταλικό bottega, εμπορικό κατάστημα, ή το ισπανικό bodega, με την ίδια περίπου σημασία, αν και στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκε περισσότερο για τα μαγαζιά που πουλούσαν κρασί.

Υπάρχει και το γαλλικό boutique, που σημαίνει κατάστημα. Είναι δάνειο από το προβηγκιανό  botiga, botica, το οποίο με τη σειρά του είναι δάνειο από τη βυζαντινή λέξη «αποθήκη», όπου το η προφερόταν, βέβαια, /i/, όπως σήμερα. Η λέξη μπουτίκ έχει περάσει στα ελληνικά.

Βλέπετε πώς αλλάζουν οι σημασίες. Σήμερα, λέμε boutique hotel ένα μικρό αλλά πολυτελές ή πάντως χαριτωμένο και σίγουρα όχι πολύ φτηνό ξενοδοχείο, ενώ στις μπουτίκ μπορουμε να αγοράσουμε ρούχα, μάλλον ακριβά -αν πείτε ότι η λέξη προέρχεται από την αποθήκη, ο ιδιοκτήτης του ξενοδοχείου ή του καταστήματος μάλλον θα ενοχληθεί.

Η μπουτίκ είναι περίπτωση αντιδανείου όπως τα λέμε. Αντιδάνεια λέμε τις λέξεις που μπαίνουν ως δάνεια σε μια γλώσσα αλλά έχουν την απώτερη καταγωγή τους σε άλλη, παλαιότερη λέξη της γλώσσας προορισμού.

Βλέπουμε εδώ μερικά αντιδάνεια.

Ο καναπές είναι αντιδάνειο, αφού είναι μεν δάνειο από το γαλλικό canapé, αλλά η γαλλική λέξη, μέσω λατινικών, ανάγεται στο ελληνιστικό κωνώπιον ή κωνωπείον, που ήταν η κουνουπιέρα, και συνεκδοχικά το ανάκλιντρο που σκεπαζόταν με κουνουπιέρα.

Το μπαρούτι είναι αντιδάνειο, αφού η αρχική πυρίτις πέρασε στα αραβικά ως barud, στα τουρκικά barut, και πίσω στα ελληνικά, μπαρούτι.

Το πέναλτι στο ποδόσφαιρο είναι αντιδάνειο, αφού έχουμε στην αρχή την ελληνική λέξη ποινή, που περνάει στα λατινικά ως poena, και από ένα λατινικό poenalitas μέσω των γαλλικών έχουμε το αγγλ. penalty.

Αντιδάνεια υπάρχουν σε όλες τις γλώσσες, π.χ. το budget στα γαλλικά είναι αντιδάνειο από τ’ αγγλικά, αφού η αγγλική λέξη ανάγεται στο παλαιότερο γαλλικό bougette, αλλά στα ελληνικά είναι πάρα πολλά λόγω της μακραίωνης ιστορίας της γλώσσας και των πολλών επαφών της με άλλες.

Τα αντιδάνεια είναι ένα γοητευτικό ταξίδι λέξεων, σαν μια δοσοληψία ανάμεσα σε γλώσσες και πολιτισμούς απ’ όπου και τα δυο μέρη βγαίνουν εμπλουτισμένα. Όταν μελετάμε τα αντιδάνεια μαθαίνουμε πώς σκέφτηκαν οι άνθρωποι πριν από αιώνες, τιμούμε όλους τους εμπόρους, τους τεχνίτες, τους ναυτικούς, τους πραματευτάδες, τους μετανάστες χάρη στους οποίους, μέσα στους αιώνες, μπολιάστηκε η μια γλώσσα με λέξεις της άλλης.

Και άλλωστε η ελληνική αρχική λέξη του αντιδανείου σπανίως είναι η πρώτη αρχή. Ο κώνωψ, που είναι η «αρχή» της ετυμολογικής αλυσίδας του καναπέ, είναι με τη σειρά του δάνειο από τα αιγυπτιακά.

Μερικοί θεωρούν ότι τα γλωσσικά δάνεια αποτελούν απειλή για μια γλώσσα, αλλά δεν συμφωνώ.

Σε αντίθεση με τα χρηματικά δάνεια της πραγματικής ζωής, τα οποία πράγματι μπορεί να οδηγήσουν σε μεγάλα προβλήματα αυτόν που δανείζεται, τα γλωσσικά δάνεια πλουτίζουν τη γλώσσα αποδέκτη -και αυτό το βλέπουμε στην περίπτωση της αγγλικής γλώσσας, η οποία έχει το μεγαλύτερο λεξιλόγιο ακριβώς επειδή σε όλη την ιστορία της δεν δίσταζε να δανείζεται αφειδώς από παντού, ακόμα και τις τελευταίες δεκαετίες που κυριαρχεί παγκοσμίως.

Και τα αρχαία ελληνικά, ακόμα και την εποχή που κυριαρχούσαν παγκοσμίως, δεν έπαψαν να δανείζονται -οι αρχαίοι, θυμίζω, είχαν αρραβώνες, χιτώνες και σινδόνες, αγγαρείες, παραδείσους και παρασάγγες (σημιτικά δάνεια τα τρία πρώτα, περσικά τα άλλα), που όμως δεν μας ενοχλούν διότι δεν καταλαβαίνουμε πως είναι δάνεια

Αλήθεια, ξέρετε τι ήταν ο παράδεισος; Οι Πέρσες βασιλιάδες, αλλά και άλλοι ισχυροί άνδρες, οι σατράπες, διατηρούσαν μεγάλους περιφραγμένους κήπους, με πλούσια βλάστηση και άφθονα νερά, μέσα στους οποίους έτρεφαν και άγρια θηράματα –και σ’ αυτούς τους κήπους αποσύρονταν για κυνήγι και αναψυχή κι εκεί φιλοξενούσαν άλλους άρχοντες, γιατί οι δυνατοί όλων των εποχών διασκεδάζουν καλύτερα όταν βρίσκονται μακριά από το πλήθος.

Η περσική ονομασία για τους κήπους αυτούς ήταν pairi.daeza, που σήμαινε τον περιφραγμένο χώρο. Οι Έλληνες συγγραφείς, όπως ο Κτησίας και ο Ξενοφώντας, που ήρθαν σε επαφή με τους Πέρσες και έγραψαν για τη ζωή τους, αυτούς τους περσικούς κήπους τους είπαν “παράδεισους”. «Παράδεισος μέγας, αγρίων θηρίων πλήρης, ά εκείνος εθήρευεν από ίππου», λέει ο Ξενοφώντας για τον Κύρο, δηλαδή είχε έναν μεγάλο κήπο γεμάτο με άγρια θηρία, κι έβγαινε καβάλα στ’ άλογο να τα κυνηγήσει, ενώ σε άλλο απόσπασμά του εξηγεί: «κήποι τε έσονται, οι παράδεισοι καλούμενοι, πάντων καλών τε καγαθών μεστοί όσα η γη φύειν θέλει» -γεμάτοι με όλα τα καλά που βγάζει η γη.

Όταν στην ελληνιστική εποχή μεταφράστηκε η εβραϊκή Πεντάτευχος, στη λεγόμενη “μετάφραση των Εβδομήκοντα”, η εβραϊκή λέξη για τον κήπο της Εδέμ αποδόθηκε Παράδεισος κι έτσι, μέσα από τη Βίβλο, όταν ήρθε ο χριστιανισμός, πέρασε σε όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες, paradise, paradis κτλ.

Λέγαμε λοιπόν, πριν κάνουμε αυτή την παρένθεση, ότι και στα αρχαία ελληνικά υπήρχαν δάνεια από άλλες γλώσσες, αλλά και στη βυζαντινή εποχή και τότε η ελληνική γλώσσα δανειζόταν.

Βλέπετε εδώ στη διαφάνεια ένα μικρό απόσπασμα από ένα έργο του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Πορφυρογέννητου.

τοὺς ἄρχοντας τοῦ τάγματος τῶν ἐξσκουβίτων, οἷον τοποτηρητὰς, σκρίβωνας, τὸν χαρτουλάριον, δρακοναρίους, σκευοφόρους, σιγνοφόρους, σενάτορας, πρωτομανδάτορας καὶ μανδάτορας

με μπλε χαρακτήρες είναι τα λατινικά δάνεια και όπως βλέπετε υπάρχουν και λέξεις που είναι υβριδικά σχηματισμένες, με ελληνικό πρόθημα ή επιθημα και λατινική ρίζα, πρωτο-μανδάτωρ, σιγνο-φόρος.

Οπότε, όπως δανείζονταν οι αρχαίοι και οι βυζαντινοί, έτσι δανείζεται και η νεότερη γλώσσα κι έχουμε στη νέα μας γλώσσα σπίτια, πόρτες και σκάλες (λατινικά δάνεια), έχουμε μπαρμπούνι, κουζίνα, σάλτσα, λούστρο (ιταλικά δάνεια), έχουμε κεφτέδες, ντουλάπια και ντολμάδες (τουρκικά δάνεια), έχουμε αμορτισέρ, καρμπιρατέρ, ασανσέρ και καλοριφέρ (γαλλικά δάνεια), έχουμε βόλεϊ, μπάσκετ και κόουτς, έχουμε κλικάρω, σουτάρω, γκουγκλάρω (αγγλικά δάνεια).

Οπότε, συμφωνήσαμε πιστεύω ότι όλες οι γλώσσες δανείζονται λέξεις και ότι δεν είναι κακό πράγμα τα γλωσσικά δάνεια.

Θα κλείσω με ένα ακόμα γλωσσικό δάνειο. Εδώ που βρισκόμαστε, είναι το Ευρωπαϊκό σχολείο, στα γαλλικά Ecole Européenne. Το σχολείο στα γαλλικά λέγεται école. Οι δυο λέξεις έχουν κάποια ηχητική ομοιότητα, αλλά όχι πολύ μεγάλη. Αν όμως δούμε την αντίστοιχη αγγλική λέξη, school, η ομοιότητα με το σχολείο γίνεται κάπως μεγαλύτερη. Κι αν δούμε το λογότυπο των Ευρωπαϊκών Σχολείων, που είναι στη λατινική γλώσσα, και είναι Schola Europaea βλέπουμε ότι μοιάζει ακόμα περισσότερο με την ελληνική.

Πράγματι, η λατινική λέξη schola είναι δάνειο από τα ελληνικά, σχολή. Από τα λατινικά πέρασε στη συνέχεια σε πάρα πολλές γλώσσες -κάτι που δείχνει για μια ακόμα φορά τον καθοριστικό ρόλο που έπαιξε η λατινική γλώσσα στο να διαδοθούν οι ελληνικές λέξεις. Μην τον υποτιμούμε τον ρόλο τους, αν δεν ήταν τα λατινικά οι ελληνικές λέξεις δεν θα είχαν περάσει στις νεότερες ευρωπαϊκές γλώσσες.

Πώς όμως η σχολή πήρε τη σημασία της;

Είναι μεγάλη ιστορία αλλά αξίζει τον κόπο να την διηγηθούμε.

Η αρχαία ελληνική λέξη “σχολείον” παράγεται από τη λέξη “σχολή”, που την έχουμε επίσης στη σημερινή γλώσσα. Λέμε, ας πούμε, “σχολή χορού”, “ανώτατη σχολή” για το πανεπιστήμιο.

Ωστόσο, η σημασία της αρχαίας λέξης ήταν στην αρχή πολύ διαφορετική. Στα αρχαία ελληνικά η λέξη σχολή σήμαινε αρχικά την ανάπαυση, την απραξία, τον ελεύθερο χρόνο.

Η αρχαία σημασία επιβιώνει και σήμερα, στη λέξη σχόλη ή σκόλη που δεν ξέρω αν την ξέρετε, αν και ίσως έχετε υπόψη σας ένα τραγούδι που λέει “Κυριακή γιορτή και σκόλη να ’ταν η βδομάδα όλη”.

Σχολή λοιπόν ήταν στην αρχή η ανάπαυση, το να μην κάνεις τίποτα και μάλιστα η ασχολία, με το στερητικό άλφα, σήμαινε ακριβώς το αντίθετο: την απουσία αργίας, ελεύθερου χρόνου. Όποιος έχει μια ασχολία, δεν μπορεί να κάθεται και να μην κάνει τίποτα, έτσι δεν είναι;

Λοιπόν, όταν ο Αθηναίος της εποχής του Περικλή έλεγε «σχολήν άγω» αυτό σήμαινε ότι καθόταν αραχτός και ήρεμος· και επειδή όποιος είναι ξεκούραστος και απαλλαγμένος από τις σκληρές βιοποριστικές ασχολίες μπορεί να αφιερώνει χρόνο στη χαλαρή συζήτηση με άλλους και στην πνευματική του καλλιέργεια, σιγά-σιγά η λ. σχολή παίρνει τη σημασία «μελέτη, φιλοσοφική συζήτηση» και αργότερα, στην ελληνιστική εποχή, φτάνει να σημαίνει και το μέρος, το ίδρυμα όπου σπουδάζει κανείς και αποκτά γνώσεις.

Αυτή λοιπόν η λέξη σχολή, ενώ στην αρχή σήμαινε την ανάπαυση και τον ελεύθερο χρόνο, έφτασε τελικά να σημαίνει το σχολείο -δηλαδή, θα έλεγε κανείς, το αντίθετο του ελεύθερου χρόνου. Βλέπετε ότι η σημασία των λέξεων δεν μένει σταθερή, πολλές φορές αλλάζει.

Δεν θέλω να σας κουράσω άλλο, κάναμε μερικά ταξίδια στον χρόνο και στις σημασίες των λέξεων, κάναμε και μερικά ταξίδια στον χώρο, αφού επισκεφθήκαμε τόσο πολλές γλώσσες και τόσο πολλές χώρες. Η γλώσσα λοιπόν είναι ένα μαγευτικό φαινόμενο, μια απέραντη θάλασσα, που αξίζει να τη μελετάμε, να διαβάζουμε, να συμβουλευόμαστε λεξικά, να τη σπουδάζουμε, αλλά και να διαβάζουμε λογοτεχνικά έργα. Αυτό ισχύει για τον καθένα, ακόμα περισσότερο όμως για εμάς, που μας έλαχε να μιλάμε μια γλώσσα που έχει ιδιαίτερη θέση στη διαμόρφωση του ευρωπαϊκού πολιτισμού.

Εσείς, κλείνω όπως άρχισα, έχετε το προνόμιο να ζείτε σε ένα πολυγλωσσικό περιβάλλον, μπορείτε λοιπόν να αξιοποιήσετε την ευκαιρία αυτή για να μάθετε πολλές γλώσσες και να αγαπήσετε τη γλώσσα γενικά και τη γλώσσα μας, τα ελληνικά.

Σας ευχαριστώ!

Advertisements

191 Σχόλια to “Οι λέξεις ταξιδεύουν: μιλώντας για τη γλώσσα σε μαθητές”

  1. Πάλι καλά που δεν μεταφράσαμε το Λουξεμβούργο σε Μικρόκαστρο (κατά το Παλαιόκαστρο!)

  2. Πάνος με πεζά said

    Καλημέρα !
    Ωχ…μεγάλο για τώρα το πρωί…

  3. Aghapi D said

    Καλημέρα
    Πόσο ταιριαστό το υφος στην ηλικία στην οποία απευθύνεσαι 🙂

  4. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα

    Α ρε Νίκο, σε βλέπω σε λίγο «πρέσβυ καλής θελήσεως ελλ. γλώσσας»!

    ΥΓ: δεν βλέπω βίδεον ή ακουστικό 🙂 Τι κάνει το εκεί κλιμάκιο αναμεταδόσεων;

  5. Γς said

    Καλημέρα

    Και πολύ δάσκαλός ο Νικοκύρης.

    Δώστε του μαθητές και πάρτε το το ιστολόγιο,

  6. Πέπε said

    Καλημέρα.

    Εξαιρετικό το βρήκα. Σαφέστατο, με άριστη αξιοποίηση των πληροφοριών που λογικά ήδη γνωρίζουν οι μαθητές προκειμένου να μάθουν τις νέες.

    Πολύ καλύτερο, δε, από ένα παλιότερο για την ίδια επέτειο που το μήνυμά του ήταν περίπου «η ελληνική γλώσσα; σιγά το πράμα!».

    Μπράβο.

    _________

    Σημ.

    α) Και ο χαρτουλάριος δε θα έπρεπε να είναι μισός μπλε μιοσός άσπρος; Χάρτης, ελληνική ρίζα (ίσως εδώ μέσω αντιδανεισμού) + λατινικές παραγωγικές καταλήξεις.
    β) Η περίπτωση όπου μια νεοελληνική λέξη προέρχεται μέσω αντιδανεισμού από μια παλιότερη, αλλά και η παλιότερη επίσης προέρχεται μέσω δανεισμού από άλλη γλώσσα, θα άξιζε να ονομάζεται ξεχωριστά. Ναι μεν μοιάζει πολύ εξειδικευμένη περίπτωση, αλλά είναι κάτι το άκρως διδακτικό (σχετικά με τα ταξίδια των λέξεων), και αυτό που μας διδάσκει δεν το βρίσκουμε αυτούσιο ούτε στα απλά δάνεια ούτε στα απλά αντιδάνεια.

  7. Πέπε said

    Ρε, έχει τζαζέψει η WP!

    Γράφω ένα σχόλιο. Δεν εμφανίζεται αμέσως ούτε στην κανονική του θέση ούτε στα πρόσφατα. Ντάξει, λέω, έτσι είναι αυτές τις μέρες. Όπου να ‘ναι θα εμφανιστεί. Για να κάνω κάτι καθώς περιμένω, γυρίζω στην αρχική σελίδα, όπου τσουπ, να το στα Πρόσφατα. Το πατάω, και με ξαναφέρνει στη σημερινή σελίδα, όπου το σχόλιό μου ακόμα δεν έχει εμφανιστεί, αλλά επιπλέον έχει χαθεί και από τα Πρόσφατα! Επαναλαμβάνω τη διαδικασία και επαναλαμβάνονται ακριβώς τα ίδια αποτελέσματα!

    Τόσην ώρα που γράφω το παρόν, φαντάζομαι ότι το άλλο θα έχει πλέον εμφανιστεί.

  8. leonicos said

    να αγαπήσετε τη γλώσσα γενικά

    και τη γλώσσα μας, τα ελληνικά.

    Κολοφώνας!

    Μου άρεσε ο τρόπος που τελείωσες, και για τις δυο φρασεις, κάθεμιά με τη δική της βαρύνουσα αξία.

    Πολύ ωραία, βατή ομιλία, κατάλληλη γι παιδιά. Αν την τυπώσεις και του τη δώσεις θα είναι καλύτερα, μπορείς να βάλεις και το βαλανείο / balneum / μπάνιο και κυρίως να το δουν διαβαστά, επειδή, όσο και να πρόσεχαν δεν θα μπορούσαν να προσλάβουν τόση πληροφορία.

    Παντως θα ήσουν ευχάριστος

    Μπορεί μερικοί χαζοί να σε βρήκαν και απολαυστικό! Μπρρρρρ!

  9. Γς said

    Δάνεια, αντιδάνεια και δέκα αυγά Τουρκίας, ουπς, δέκα ελιές Δανίας.

    https://caktos.blogspot.com/2013/02/blog-post_20.html

  10. leonicos said

    4

    Έχεις δίκιο. Έπρεπε ν’ ακούσουμε το χειροκρότημα

    Όπως λέει και το τραγούδι (το απίθανα ωραιο τραγούδι) αν μας αντέξει το σκοινι θα φανεί στο χειροκρότημα.

  11. leonicos said

    Να μας πει ο κ. Σαραντάκος

    γιατί απέκρυψε από τους καθ’ όλα αθώους ομογενείς μαθητάς μας

    ότι η θεία Ελληνική Γλώσσα ή Τριχιλιοπεντακοσιογενής, επλούτισε και εμπλουτίζει όλας τας γλόσας του κώσμου με λέξεις λαμπράς όπως ΠΑΟΚ, Πανάθα, MItsitaki,

    Αν δεν το κάνετε ΕΣΕΙΣ…… θα το κάνουμε εμείς από ΕΔΩ!

    Και δν σας λέω απο πού! Σιγά μη σας πω κι έρθετε και με βρείτε!

  12. leonicos said

    Το 11 δενείναι δικό μου. Είναι του φαρσέρ

  13. leonicos said

    aka far sir

  14. Γς said

    7:

    >Τόσην ώρα που γράφω το παρόν, φαντάζομαι ότι το άλλο θα έχει πλέον εμφανιστεί.

    ΝΑΤΟ [North Atlantic Treaty Organization] πετιέται από ξαρχής κι αντρειεύει και θεριεύει!

  15. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    4 Ηχητικό έχω, αλλά τεμπέλιασα και δεν το μετάτρεψα.

    6 Ο χαρτουλάριος είναι όλος αντιδάνειο -το ανέφερα προφορικά.

  16. Αγγελος said

    Πολύ όμορφα! Να σε φέρουμε και στο Ευρωπαϊκό Σχολείο των Βρυξελλών να τα πεις στα παιδιά!

  17. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Καλημέρα.

    Πολὺ ὡραία ὁμιλία. Δίνει στὰ παιδιὰ τὴ μαγεία τοῦ ταξιδιοῦ τῶν λέξεων.

    Ἀπὸ γλωσσικὴ ἄποψη τὰ συγκεκριμένα παιδιὰ εἶναι προνομιοῦχα, ἐπειδὴ ζοῦν σ᾿ ἕνα πολύγλωσσο περιβάλλον καὶ μποροῦν νὰ καταλάβουν αὐτὸ τὸ ταξίδι.

  18. Δεν μιλάνε γαλλικά οι Φλαμανδοί;

  19. Πουλ-πουλ said

    Ώστε το πέναλτι προέρχεται απο το ποινή. Άρα σωστά το λέμε η εσχάτη των ποινών

    «επανέλαβε, φευ, την ανακοίνωση του υφυπουργού Τ.Κουίκ»

    Γιατί φευ;.

  20. Χαρούλα said

    Καλημέρα!
    Πολύ καλή! Με εναλλαγές και παραδείγματα καθημερινότητας. Θα ήθελα και να την άκουγα. Όχι για το χειροκρότημα(στις μέρες μας πιά ξεφτιλήστηκε), αλλά για τα σκαμπανεβάσματα και παιχνίδια της φωνής του ομιλητή και την συμπεριφορά των ακροατών. Δηλώνουν πολλά.

    8 Leonicos, αυτές οι ηλικίες, τα τυπωμένα, ούτε αεροπλανάκια ξέρουν να τα φτιάχνουν. Στο σμαρτφόνι τους και στο ίνσταγκραμ. Μέχρι και το φατσοβιβλίο εγκαταλείπουν σιγά-σιγά. Άλλες γενιές, άλλα ήθη!

    1 Χριστιανομπολσεβίκε όχι! Δεν θα ξεπουλήσουμε και αυτό. Το Μικρόκαστρο ειναι Μακεδονικό!😅
    https://el.m.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CE%B9%CE%BA%CF%81%CF%8C%CE%BA%CE%B1%CF%83%CF%84%CF%81%CE%BF_%CE%9A%CE%BF%CE%B6%CE%AC%CE%BD%CE%B7%CF%82

  21. Κώστας said

    Χορταστική ομιλία, πράγματι! Συγχαρητήρια και για την προσαρμογή του ύφους και του περιεχομένου στις ιδιαιτερότητες του κοινού.

    (Σʼ ότι αφορά τη νοσταλγία πάντως, ο γιατρός δεν ήταν Γερμανός, αλλά Ελβετός. Σχετική συζήτηση είχε γίνει εδώ.)

  22. Avonidas said

    Καλημέρα.

    Για παράδειγμα, στη διαφάνεια βλέπουμε την επιγραφή Théatre national du Luxembourg, εθνικό θέατρο του Λουξεμβούργου, στο Μερλ

    Στην Κρακοβία, έχουμε το Teatr „Bagatela”, δίπλα στην πλατεία της Αγοράς (και παραδίπλα τη Filharmonia). Πολύ συνηθισμένο σημείο για να δώσεις ραντεβού. Στην αρχή το έκανα χάζι, τώρα το συνήθισα. Πάντως, κάθε φορά που πρέπει να δώσω ραντεβού σε νεοφερμένους εδώ, περιμένω πρώτα να σταματήσουν τα γέλια 🙂

  23. ΚΑΒ said

    Εξαιρετική ομιλία. Την απόλαυσα. Μπράβο.

  24. Η ομιλία ήταν πολύ κατατοπιστική και ενδιαφέρουσα τόσο για τα παιδιά όσο και για εμάς, ακόμα κι αν γνωρίζαμε κάποια από τα γλωσσικά «ταξίδια»! Τη «μπουτίκ » πάντως τη σχολίαζαν για μέρες!!

  25. Θεοδώρα said

    Καλημέρα σας!
    Εξαιρετική η ομιλία και το περιεχόμενο ενδείκνυται για παράδοση σε τάξη με χρήση πίνακα για να μπορεί η πληροφορία οπτικοποιημένη να γίνει καλύτερα αντιληπτή.
    Συμφωνώ με τον Leonico (#8) για τις τελευταίες δύο παραγράφους και τον κολοφώνα (!) που συμπυκνώνουν τις αλήθειες για τη γλώσσα μας.

  26. sarant said

    18 Δοκίμασε να ζητήσεις πληροφορίες στα γαλλικά στην Αμβέρσα και θα δεις 🙂
    Ξέρουν, αλλά δεν θέλουν να τα μιλάνε και πολύ.

    19 Δες την, είναι μάλλον ρηχή και πομπώδης

    21 Ωχ, ευχαριστώ για τη διόρθωση

    24 Νάσαι καλά Γιάννη, πολύ χαίρομαι!

  27. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    » … το Λουξεμβούργο δεν πήρε το όνομά του ούτε από την πολυτέλεια ούτε από το φως. Η μορφή του ονόματος παραπέμπει βέβαια στην πολυτέλεια ή στο φως, αλλά αυτό είναι παραπλανητικό –να θυμίσουμε ότι στα λουξεμβουργιανά το λένε Letzebuerg. »

    Μετὰ ἀπ᾿ αὐτὴ τὴν εἰσαγωγή, θὰ περίμενα τὸ Letzebuerg νὰ μεταφράζεται σὲ …Λετσόπυργο. 🙂

  28. ΓιώργοςΜ said

    20 >Μέχρι και το φατσοβιβλίο εγκαταλείπουν σιγά-σιγά.
    Σε σχόλιό μου, πέρυσι, ο δεκαπεντάχρονος γιος μου απάντησε «Ποιο Φέισμπουκ ρε πατέρα, σε ποιον αιώνα ζεις;»

  29. Πουλ-πουλ said

    26 (19)
    Που να τη δω;:

  30. sarant said

    29 Γκούγκλισε κι εσύ, κάπου θα είναι

    Πρόχειρα, εδώ έχει αποσπάσματα (στο δευτερο μισό, πρώτα είναι του υπουργείου Παιδείας)
    https://www.circogreco.gr/2019/02/09/up-paideias-pagosmia-hmera-ellhnikis/

  31. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Θαυμάσια προσέγγιση! Τα παιδιά είναι το πιο δύσκολο ακροατήριο και η μαεστρία του δασκάλου ή του ομιλητή είναι να τους κεντρίσει και να κρατήσει το ενδιαφέρον. Να συνδέσει με απλό, φυσικό τρόπο το δικό τους βλέμμα στον κόσμο (το βλέμμα του νέου ανθρώπου-όχι του μαθητή) με το καινούργιο που θέλει να τους ενσταλάξει/επικοινωνήσει-που λεγαμε 🙂
    Θα τους μείνει αξέχαστη η ομιλία Νικοκύρη, είναι σίγουρο. Φροντισμένες οι δόσεις γνώσης, χιούμορ και ελληνικότητας.
    Μου έφτιαξε τη μέρα η σκέψη ότι έπεσαν αυτοί οι γόνιμοι σπόροι στο μυαλό νέων παιδιών. Κι εδώ κι εκεί χρειάζεσαι. Την κατατάσσω (και ποια είμαι ΄γω -τεσπα…) στις κορυφαίες διαλέξεις σου. Ασχετα αν ξέραμε όλες τις αναφορές σου στις λέξεις, από δω, το χτίσιμο της ομιλίας προς τα παιδιά ήταν υποδειγματικό. Πώς να κλείσω, μπράβο, εύγε , περήφανη; ενθουσιασμένη; Όλα λίγα. Ευχαριστούμε!

    16.Αγγελε, μακάρι!
    Στον αντίποδα, έχω χείριστη ανάμνηση από το Ευρ. Σχολείο των Βρυξελλών, προ 30 περίπου χρόνων, με έναν ανεκδιήγητο παπά-δάσκαλο.

  32. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>Λουξεμβούργο
    Πάντα μου πήγαινε ο νους στο Ξώμπουργκο /Εξωμβούργο . Σωστούτσικα τελικά 🙂

  33. Χαρούλα said

    29, 30 αυτή είναι;
    http://www.avgi.gr/article/10811/9580304/t-kouik-e-pankosmia-emera-ellenikes-glossas-apotelei-stathera-tes-pankosmias-anthropines-koinonias

  34. Χαρούλα said

    Και εδώ https://www.naftemporiki.gr/story/1442886/to-minuma-kouik-gia-tin-pagkosmia-imera-ellinikis-glossas
    Και οι δυό διακόπτονται με σχόλι.

  35. Γιάννης Ιατρού said

    31: Καλά ρε Έφη, ήταν ποτέ δυνατόν ο Νίκος να μην έχει την κατάλληλη μαεστρία για να κεντρίσει το ενδιαφέρον των παιδιών;
    Εδώ, τόσα χρόνια πλέον, τι κάνει; Δεν μάζεψε τόσες εμπειρίες απευθυνόμενος σε «λυκόπουλα»; 🙂

  36. sarant said

    35 Αυτό να μου πεις 🙂

  37. kop said

    Καλημέρα,
    Υπάρχει περίπτωση να το ανέβει και ηχητικό;

  38. Γιάννης Ιατρού said

    Αλλά για την ιστορία για την έκφραση «της Πόπης» δεν τους είπες 🙂

  39. sarant said

    37 Να το κοιτάξω

    38 Είχα και τον διευθυντή και τους καθηγητές 🙂

  40. Γιάννης Ιατρού said

    37 (15α): Αναλαμβάνουμε και δουλειές ρουτίνας…. 🙂

  41. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    35. Ο καλυτερότερος Νικοκύρης είναι εχθρός του καλύτερού του.
    Ορίστε μας! 🙂
    Τί μου ρίχνεις ηλε-παγάκι; Πάντα είναι δυνατά όλα με τα παιδιά! Εξελίσσονται σαν τον άνεμο και ο κίνδυνος να φανείς παρακμιακός κι αδιάφορος παραμονεύει.

    υγ.Το κουμαντάρισμα και η απεύθυνση στα λυκόπουλα εδώ, προϋποθέτει και άαλλες γνώσεις (ψυχιατρικής διάβαζε) που υποψιάζομαι ότι έχει και μας τις αποκρύπτει 🙂

  42. Πουλ-πουλ said

    33

    Ευχαριστώ Χαρούλα

    Απολαύστε δημοσιογραφική πρόταση:

    Επίσης, ο κ. Κουίκ σχολιάζει πως η Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας θα αποτελεί σταθερά της παγκόσμιας ανθρώπινης κοινωνίας υπενθυμίζοντας στο διηνεκές ότι η γλώσσα των Ελλήνων οδηγεί πάντα προς τα Ελληνικά κείμενα, τα οποία μαρτυρούν τον Ελληνικό τρόπο διαλόγου και συνύπαρξης, δηλαδή τον Ορθό Λόγο, ο οποίος γέννησε τις οικουμενικές αξίες, που ακόμη νοηματοδοτούν τον σύγχρονο πολιτισμένο κόσμο, εκείνον που αποκαλούμε κόσμο της ελευθερίας και του σεβασμού των δικαιωμάτων του ανθρώπου. «Να μην λησμονούμε ότι οι δύο έννοιες, πυλώνες του Δυτικού πολιτισμού, «dialogue’» και «democracy» είναι ελληνικές» συμπληρώνει.

    Δεν μ’ ενδιαφέρει η ουσία της πρότασης,εδώ πέρα, αλλά η σύνταξή της.
    Θυμάστε που το σχολιάζαμε και παλιότερα, για το που και το οποίος;. .
    Κατά σειρά λοιπόν εμφανίσεως στην ίδια πρόταση έχουμε: τα οποία, ο οποίος, που, εκείνον που..

    Πότε θα συμπεριληφθούν στα μεζεδάκια, εκτός από τις λέξεις, και τέτοιoυ είδους ατελείωτες, ου μην αλλά, και ανερμάτιστες προτάσεις;

  43. Πέπε said

    @42:
    Εγώ βρίσκω ότι ρέει. Λίγο τα κόμματα να φτιάξουν (και το νόημα ίσως 🙂 ) , αλλά η σύνταξη δε μ’ ενοχλεί.

  44. EΦΗ - ΕΦΗ said

    20 Χαρούλα >>Μέχρι και το φατσοβιβλίο εγκαταλείπουν σιγά-σιγά. Ναι! Ψευτομπούκι 🙂
    http://www.topontiki.gr/article/310649/teleiose-o-erotas-me-facebook

  45. Πουλ-πουλ said

    43
    Πάντως, στο (δημόσιο) σχολείο που τελείωαα, ο φιλόλογος της εποχής θα την είχε κοκκινήσει…
    Αν η πρόταση είχε συνταχθεί στην καθαρεύουσα, πιθανώς και να έστεκε. Στη δημοτική όμως……………………

    Καλά είναι τα κόμματα, αλλά το κορυφαίο σημείο στίξης λέγεται τελεία.. ,.

  46. Γιάννης Κουβάτσος said

    42:Τελείες χρειάζονται. Τέτοια μακρινάρια δυσχεραίνουν την κατανόηση. Αν αυτή η ανοικονόμητη περίοδος είχε τεμαχιστεί σε μικρότερες, θα είχαν αποφευχθεί και οι αλλεπάλληλες αναφορικές αντωνυμίες.

  47. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>τι είναι αυτό το Apdikt; [Εδώ τα παιδιά μου έβαλαν τα γυαλιά, διότι βέβαια ήξεραν την απάντηση]
    ε άμα είχαν καθηγήτριες που σας παρακολουθούν! 🙂 αλλιώς πώς; Διδάσκονται και τα λουξεμβουργιανά αλήθεια στο σχολείο αυτό;

  48. Γς said

    26 α:

    Στην Αντβέρπη 😉

  49. takis#13 said

    Εγώ πάλι όταν ακούω Λουξεμβούργο θυμάμαι τον Διακογιάννη , στις αρχές του ’80 : » εδώ στο Μεγάλο Δουκάτο…»

  50. Πουλ-πουλ said

    46

    Βλέπω ότι εμείς οι παναθηναϊκάκηδες συμφωνούμε και σε άλλα πράγματα (δεν ξέρω πως μπαίνουν οι φατσούλες)

  51. Χαρούλα said

    45, 46
    Θυμάστε τις κακόμοιρες τις ΑΝΩ τελείες;;;; Πάνε κι αυτές!
    (Κι άλλο λυκόπουλο κ.Ιατρού!😅)

  52. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Σχετικὰ μὲ τὸν Κουίκ.

    Πάντα μοῦ ἦταν ἀντιπαθής.

    Ἀποπνέει μιὰν ΥΕΝΕΔίλα (σίκ, 5.000.000+) 🙂

  53. cronopiusa said

    Ευχαριστούμε, και στα δικά μας…

    το αλληλέγγυο σχολείο της Μεσοποταμία περιμένει

  54. Γιάννης Κουβάτσος said

    Σαφώς και τα παιδιά είναι το δυσκολότερο ακροατήριο, αλλά και το μόνο, ίσως, ακροατήριο που δεν μπορεί και δεν θέλει να σε ξεγελάσει με ψευτοευγένειες. Όταν βαριέται, το αντιλαμβάνεσαι αμέσως και κανονίζεις την περαιτέρω διδακτική πορεία σου. Η διδασκαλία, είχε πει κάποιος, είναι 1/4 προετοιμασία και 3/4 θέατρο.

  55. cronopiusa said

    53

    της Μεσοποταμίας

  56. Γς said

    41 υγ:

  57. BLOG_OTI_NANAI said

    Πολύ ωραίο και χρήσιμο άρθρο.

  58. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    52 Καλά, κάτσε νάρθει ο Κούλης, ο Μπούμπουξ, ο Βορβορίδης και Σια και θα σου πω εγώ υενεδίλα, ρομαντικέ, ρετρομανή μου Κύθνιε 🙂
    Θα πάρεις γερή, νοσταλγική τζούρα. Και είσαι και φακελωμένος από το σχόλιο 52 και μετά 🙂

  59. loukretia50 said

    Πολύ καλή η προσέγγιση, χρειάζονται πολλές ανάλογες προσπάθειες. Μακάρι να γίνουν, είτε εδώ είτε στο εξωτερικό.
    Συμφωνώ με την ΕΦΗ-ΕΦΗ και μόλις με πρόλαβε ο Γιάννης Κουβάτσος, τα παιδιά είναι το πιο απαιτητικό κοινό και αξίζουν το καλύτερο.
    Είναι δύσκολη η ισορροπία, η υπεραπλούστευση τα υποτιμά, η υπερβολική εξειδίκευση τα κουράζει και τα μπερδεύει, η έπαρση του « ώριμου που ξέρει καλύτερα » τα απωθεί, οι δάσκαλοι το ξέρουν πολύ καλά.
    Και δεν αρκεί η μακρά προϋπηρεσία με τα λυκόπουλα.
    Αν δεν τόχεις, αν δεν είναι γνήσια η διάθεση να προσεγγίσεις αυτό το ξεχωριστό κοινό στη δική του γλώσσα και να μοιραστείς – όχι να επιβάλεις από καθέδρας – τις δικές σου γνώσεις και εμπειρίες, σε φτύνουν ή αδιαφορούν, με τρόπο πολύ πιο σκληρό απ΄ό,τι οι ενήλικες.
    Και δε χρειάζονται καν επιχειρήματα.
    Αν αποτύχεις, τέλος, κόβουν απότομα κάθε νήμα για επικοινωνία.

  60. cronopiusa said

    Paper Airplane Machine.

    Χαρούλα …αυτές οι ηλικίες, τα τυπωμένα, ούτε αεροπλανάκια ξέρουν να τα φτιάχνουν…

  61. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @58. Κι ὅμως, φίλε μου ΣταΔγιαλαΧτῆνε, αὐτοὶ ποὺ ἀναφέρεις δὲν ἀποπνέουν ΥΕΝΕΔίλα, τοὐλάχιστον ὅπως τὴν αἰσθάνομαι.

    Δέν εἶναι κάτι πολιτικοϊδεολογικό. Εἶναι περισσότερο πολιτιστικό. Κάτι σὰν τσίκνα ποὺ διαποτίζει τὴν αἰσθητικὴ τῶν ἀνθρώπων ποὺ ἐμφανίζονταν στὴν τηλεόραση ἐκείνη τὴν ἐποχή.

    Τὸ ἴδιο αἰσθάνομαι καὶ γιὰ κάποιους ἄλλους μὲ διαφορετικὸ προσανατολισμό, ὅπως π.χ. ὁ Ἄγγελος Ἀντωνόπουλος. Κάθε φορὰ ποὺ τὸν βλέπω θυμᾶμαι τὸν Βαρτάνη.

    Εἶναι δύσκολο νὰ τὰ καταλάβετε αὐτὰ ἐσεῖς οἱ νέοι. 🙂

  62. Μη νομίζετε ότι έλειψαν τα ταρατατζούμ. Τι την έχουμε παγκόσμια την μέρα, άλλωστε;
    https://www.mfa.gr/epikairotita/eidiseis-anakoinoseis/summetokhe-uphupourgou-exoterikon-kouik-se-ekdeloseis-gia-ten-pagkosmia-emera-tes-ellenikes-glossas-sten-italia-922019.html
    Άλλωστε ο Κουίκ είναι μονίμως στο αεροπλάνο.

  63. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    47 Όχι, λουξεμβουργιανά δεν διδάσκονται στο ευρωπαϊκό σχολείο -δεν είναι και επίσημη γλώσσα της ΕΕ.

    62 Η ένωση ομογενών της Ιταλίας πρωτοστάτησε στην καθιέρωση της Παγκόσμιας Ημέρας. Μάλιστα, αρχικά είχαν προτείνει να γιορτάζεται στις 20 Μαϊου, συνδέοντάς την με τη γενοκτονία των Ποντίων και τη μάχη της Κρήτης. Όχι να το παινευτώ, αλλά ένα άρθρο του ιστολογίου έσπρωξε τον τότε υπουργό Φίλη να μου ζητήσει να βρω μιαν άλλη ημερομηνία κι έτσι προέκυψε η 9η Φεβρουαρίου.

  64. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @62. Stazybο Hοrn said:

    » …Άλλωστε ο Κουίκ είναι μονίμως στο αεροπλάνο. »

    Εἶναι φανατικὸς …Καβαφικός.

    Γι᾿ αὐτὸν μόνο τὸ ταξίδι ἔχει σημασία. 🙂

  65. Συγχαρητήρια!
    άλλο ένα κείμενο που το κρατώ (σε αντίγραφο σε word, σε φάκελο Γλωσσικών και άλλων λεξιλογικών ενδιαφερόντων).

  66. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    61 Μμμ, εκείνη η τσίκνα δεν είναι χειρότερη (όχι και προτιμητέα όμως) από τη σημερινή γλίτσα και σκαΐλα (5 μύρια+ 🙂 ).
    Τότε δεν κυριαρχούσε ακόμα το χαζοκούτι. Πάντως εγώ έχω κόψει την τιβί πάνω από 30 χρόνια. Και δε μου λείπει. Αλλά Βαρτάνη, Ψάχο και Κρέστα τους πρόλαβα για! 🙂
    Το κόβω γτ δε μπορώ τα σεντόνια, καλύτερα δια ζώσης.

  67. Alexis said

    Συγχαρητήρια και από μένα, πολύ καλή ομιλία!

  68. Alexis said

    Συνεχίζει να κάνει «νερά» η WP, κακώς είπα το πρωί ότι έφτιαξε.
    Το πρόβλημα δεν είναι στον browser τελικά αλλά στην πλατφόρμα του ιστολογίου.

  69. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Ναι, κοιτάξτε να ματιάσετε και μας που δεν έχουμε πρόβλημα 🙂

  70. rogerios said

    Ευχαριστούμε πολύ τον Ν(ο)ικοκύρη για τη δημοσίευση της εξαιρετικά ενδιαφέρουσας ομιλίας του (ορισμένοι είχαμε την τύχη να πληροφορηθούμε σχεδόν αμέσως τα βασικά σημεία της, χάρη σε όσους την παρακολούθησαν).
    Επιβεβαιώνω κι εγώ (με πρόλαβε ο Νικοκύρης) ότι τα λουξεμβουργιανά δεν διδάσκονται στα ευρωπαϊκά σχολεία (το θέμα αυτό ίσως αξίζει μια εκτενέστερη συζήτηση, αλλά δεν είμαι εγώ αυτός που θα την αρχίσει).
    Μια ελάσσονος σημιασίας παρατήρηση έχει να κάνει με το ότι ο οικοδεσπότης δημοσιεύει φωτογραφία του Ευρωπαϊκού Σχολείου Λουξεμβούργο 1 (αυτού δηλαδή που βρίσκεται στο Κίρχμπεργκ/ Κιρσμπίαρζ και δεν διαθέτει τμήμα ελληνικής γλώσσας), ενώ μίλησε στο ΕΕ Λουξεμβούργο ΙΙ, το οποίο βρίσκεται εντός των ορίων του δήμου της Μπερτράνζ (αλλά έχει εντυπωθεί στη συνείδηση των περισσότερων Ελλήνων ως σχολείο που βρίσκεται στο Μάμερ).

    Ά, ναι… δεν χρειάζεται ίσως να το πω, αλλά αυτοί που παρακολούθησαν την ομιλία τη βρήκαν συναρπαστική. Έτσι τουλάχιστον μου είπαν. 😉

  71. Πέπε said

    Πρέπει να πω ότι κατά τη γνώμη μου η άποψη ότι τα παιδιά είναι το πιο απαιτητικό κοινό είναι ένα υπερεκτιμημένο κλισέ (αν και στηριγμένο σε πυρήνα αληθείας). Κατ’ αρχήν, και βέβαια μπορείς να τα ξεγελάσεις: διαχρονικά τα έχουν ξεγελάσει συγγραφείς, ταινίες, τηλεοράσεις, μουσικές, κόμιξ και γιατί όχι και ομιλητές.

    Ύστερα: «αν δεν τους αρέσεις / δεν τα πείσεις θα σ’ το δείξουν χωρίς περιστροφές». Κι οι μεγάλοι που θα σ’ το δείξουν με περιστροφές, το ίδιο πράγμα είναι. Μπορεί στην εποχή μας να μην είναι της μόδας η γιούχα και οι ντομάτες, αλλά αν από οιαδήποτε θέση απευθυνθείς σ’ ένα κοινό και δεν το πείσεις, και έχεις ένα στοιχειώδες ενδιαφέρον για την αυτογνωσία, θα το καταλάβεις ότι δεν έπεισες.

  72. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @61. (Συνέχεια). ΥΕΝΕΔίλα ἀποπνέουν καὶ μεταγενέστερα τηλεοπτικὰ (ὑπο)προϊόντα, ὅπως τὰ σήριαλ τοῦ Φώσκολου στὸν ΑΝΤ1.

    Ὁ σταθμὸς αὐτὸς κράτησε ἐπαξίως τὴ σκυτάλη τῆς ΥΕΝΕΔ.

    Ὅπως καὶ κάποιοι ἡθοποιοί, ὅπως ὁ Γιῶργος Βασιλείου, ἡ Ἑλένη Κούρκουλα κ.ἄ.

  73. Γιάννης Ιατρού said

    64: Γι᾿ αὐτὸν μόνο τὸ ταξίδι ἔχει σημασία. 🙂
    Δημήτρη, πλέον δεν έχει σημασία ούτε ο προορισμός ούτε το ταξίδι … Σημασία έχει να βρεις να παρκάρεις όταν φτάσεις!

  74. loukretia50 said

    Πέπε
    Δυστυχώς είναι γεγονός ότι μπορείς να ξεγελάσεις τα παιδιά με διάφορους τρόπους και μάλιστα συχνά θέλουν να ξεγελαστούν, γιατί επιθυμούν την επικοινωνία και χαίρονται όταν έχουν την αποκλειστική προσοχή μεγάλων. Όμως για τα περισσότερα ερεθίσματα των μικρών παιδιών και κυρίως για την επεξεργασία τους, υπεύθυνοι είμαστε οι μεγάλοι.
    Ποιος τα ξεχνάει στην τηλεόραση ή σε ένα πισί ώρες ολόκληρες?
    Ποιος τους επιτρέπει να βλέπουν ταινίες και να διαβάζουν βιβλία που δεν είναι για την ηλικία τους και μπορεί να τα παραπλανήσουν?
    Ποιός δε συζητάει μαζί τους για όσα είδαν ή άκουσαν και δεν αφήνει ανοιχτές διόδους επικοινωνίας?
    Ποιος μπορεί να τα βοηθήσει να αναπτύξουν κριτική σκέψη και να καλλιεργήσουν ενδιαφέροντα?

    Οι μεγάλοι έχουν αναπτύξει τα δικά τους φίλτρα.

  75. sarant said

    70 Νάσαι καλά. Δεν βρήκα το λογότυπο του ΕΣ2.

  76. Γιάννης Κουβάτσος said

    Πέπε, δεν είπαμε αν μπορείς να τα ξεγελάσεις. Είπαμε αν μπορείς να κερδίσεις το ενδιαφέρον τους σε συνθήκες διδασκαλίας. Αν δεν το κερδίσεις, θα σου το δείξουν απερίφραστα και απροκάλυπτα, όχι αναγκαστικά με διαμαρτυρίες και χασμουρητά αλλά με το βλέμμα τους. Οι εκπαιδευτικοί ζούμε για τις στιγμές που τα βλέμματα των παιδιών είναι στραμμένα επάνω μας με έκδηλο ενδιαφέρον. Όχι, βέβαια, γιατί είμαστε ομορφόπαιδα, αλλά γιατί καταφέραμε επιτέλους, για κάποιες στιγμές έστω, να δώσουμε πνοή και χρώμα σε κάτι που εύκολα, πανεύκολα, μπορεί να χαντακωθεί σε αγγαρεία.

  77. NIKOS NIKOS said

    ΦΑΓΕ δεν πουλάνε στα κυλικεία στο Luxemburg;

  78. loukretia50 said

    Τα παιδιά πάντα μπορούν να χαρούν μια ενδιαφέρουσα παρουσίαση και να επωφεληθούν από το περιεχόμενο, ανάλογα με το γνωστικό τους επίπεδο και την κρίση τους.
    Δεν είναι τυχαίο που αγαπούν ιδιαίτερα κάποιους δασκάλους και μαθαίνουν πρόθυμα μαζί τους.

    Και για τους γονείς όμως είναι απόλαυση να γυρίζει το παιδί χαρούμενο απ΄το σχολείο, όχι μόνο γιατί έπαιξε στο διάλειμμα με τους φίλους του, αλλά γιατί άκουσε στο μάθημα κάτι που ήταν πολύ ενδιαφέρον.
    Πόσο συχνά συμβαίνει αυτό?

  79. ΓιώργοςΜ said

    Αυτό που διαχωρίζει τα (πιο μικρά συνήθως) παιδιά από τους μεγάλους ως κοινό, είναι η αδυναμία των παιδιών να υποκριθούν, από ευγένεια ή υστεροβουλία, πως ενδιαφέρονται. Έτσι, όντας πιο ειλικρινές κοινό, μπορεί να φέρουν τον ομιλητή σε δύσκολη θέση. Κατά τα λοιπά, δεν υπάρχουν πολλές διαφορές.

    Θα μπορούσε κανείς να χαρακτηρίσει δυσκολία το γεγονός πως η ομιλία θα πρέπει να προσαρμοστεί για το κοινό αυτό. Είναι όμως απαίτηση για κάθε ομιλία. Το ίδιο θέμα είναι δυνατόν να παρουσιαστεί σε διεθνές συνέδριο και σε ημερίδα ενός Γυμνασίου· αν παρουσιαστεί με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, ένα από τα δύο κοινά θα απογοητευτεί.

  80. sarant said

    77 Δεν έχει ακόμα φτιαχτεί το εργοστάσιο.

  81. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Τί προϊόντα βγάζει, τί παράγει το Λουξεμβούργο;
    Ερώτηση από παλιά συζήτηση εδώ.Ο Λάμπρος την έθεσε (για να πει τα …επικά χρηματιστηριακά του 🙂 ) ή αβγάτισε παρόμοια που μπήκε από άλλον.
    Να πούμε κι ένα τραγούδι 🙂
    >>Λουξεμβούργο
    Υγρό, μικρούλι, πράσινο, πράσινο και σκοτεινό
    και όλα μοιάζουν να δουλεύουνε στην πένα.
    Εκεί με ρίξανε ένα, ένα γκρίζο δειλινό
    και από τότε όλα σταμάτησαν για μένα.

    Στον τόπο μου δεν εύρισκα δουλειά
    εδώ με θέλουνε και με καλοπληρώνουν.
    Το ξέρουν όσοι φτιάχνουνε κλουβιά
    τα κάγκελα πως πρέπει να χρυσώνουν.

    Με τον καιρό αρχίζει να σ’ αρέσει
    παντρεύεσαι, κάνεις και δυο παιδιά.
    Μα πάντα σου θα βρίσκεσαι στη μέση
    στα δυο κομμένα το μυαλό και η καρδιά.

    Τώρα, σαν έρχοντ’ από κάτω νέοι
    τους υποδέχεσαι μ’ ένα χαμόγελο πανούργο.
    Τόσο άμαθοι, πρωτόπειροι κι ωραίοι
    καλώς ορίσατε, παιδιά, στο Λουξεμβούργο.

    Στίχοι: Νίκος Σαραντάκος
    Μουσική: Μιχάλης Καλογεράκης
    Απόστολος Κίτσος

  82. BLOG_OTI_NANAI said

    Σήμερα ακούστηκε πολύ στα κανάλια και γράφτηκε η ατάκα του Ερντογάν (π.χ. http://www.philenews.com/eidiseis/politiki/article/659473/-zoyme-se-mia-epochi-poy-o-kosmos-mas-echei-athinaiopoiithei ) για τον Κικέρωνα, τον ηλικιωμένο και τη συμπεριφορά Σπαρτιατών και Αθηναίων απέναντι του.

    Αυτό προέρχεται από τα «Λακωνικά Αποφθέγματα» που διασώζει ο Πλούταρχος και η αρχή τους βρίσκεται σε εποχές πολύ παλαιότερες του Κικέρωνα (δεν έψαξα αν όντως το έχει αναφέρει και αυτός). Οι συγκεκριμένες ιστορίες είναι σπαρτιατοκεντρικές και αντιαθηναϊκές και βεβαίως δεν είναι απαραίτητα ιστορικά συμβάντα αλλά πιθανόν είναι θρύλοι με σκοπό την διαπαιδαγώγηση. Άλλωστε και οι Αθηναίοι είχαν σεβασμό για τους γονείς και ο Πλάτωνας στους Νόμους βάζει τον Αθηναίο να πει ότι κανένα αγαλματίδιο δεν θα ήταν πιο αρεστό στους θεούς από εκείνο των προγόνων ή του ηλικιωμένου πατέρα και της γερασμένης μητέρας.

    Κανονικά ο Ερντογάν θα έπρεπε να πει: «Οι αρχαίοι Σπαρτιάτες έλεγαν…».

  83. Γς said

    81:

    Μπα!

  84. cronopiusa said

    Ο σπαρακτικός επικήδειος λόγος του λυράρης Γιάννη Βάρδα στην κηδεία του Κώστα και της Ροδάνθης στον Κρούστα Λασιθίου

  85. ΣΠ said

    Εξαιρετική ομιλία! Πληροφορίες, παραδείγματα, χιούμορ στις σωστές δόσεις για να διατηρείται το ενδιαφέρον. Επιλογή παραδειγμάτων, όπως η μπουτίκ, που κάνουν εντύπωση και μένουν στην μνήμη. Μπράβο!
    Εμένα πάντως μου έκανε εντύπωση που η νοσταλγία είναι ελληνογενής λέξη και δεν υπήρχε στα ελληνικά. Ταυτόχρονα μου δημιουργήθηκε η απορία αν υπάρχουν ελληνογενείς λέξεις σε άλλες γλώσσες που δεν τις πήραμε στα ελληνικά. Προσπαθώ να βρω κάποιο παράδειγμα και δεν τα καταφέρνω.

  86. 85: Πάρα πολλά τα παραδείγματα που μπορείς να βρεις στα in a word του αγαπημένου futility closet.

  87. NIKOS NIKOS said

    Εντούτοις (indeed) Luxembourg δεν έχει σχέση με το little.

    Από το επίσημο site διαβάστε και αυτό.

    https://www.luxembourg-city.com/en/plan-your-stay/presentation/history

    Το ρωμαϊκό όνομα Lucilinburhuc δεν έχει καμιά σχέση με τα γερμανικά.

    Ο χεσόλοφος αυτός κατοικείται χιλιάδες χρόνια πριν πάνε οι Ρωμαίοι.
    Και έχει σχέση με το λύγξ ή λύκο. Λύγξ ή λύκος ονομάζονται τα στόμια από τα λατομεία που υπάρχουνε κάτω από το έδαφος σε πολλά επίπεδα και εκατοντάδες χιλιόμετρα μήκος.
    Δεν ξέρω πόσα χρόνια βρίσκεστε στο Λουξεμβούργο αλλά αν επισκεφτείτε κάποια από αυτές τις αρχαίες σήραγγες ενημερώστε μας από τις εντυπώσεις σας.

  88. ΚΩΣΤΑΣ said

    Εξαιρετικό και καλά δομημένο κείμενο, κατάλληλο ως οδηγός – μπροσούρα για διδάσκοντες. Δεν γνωρίζω την ηλικία και το μορφωτικό επίπεδο των μαθητών σε γλωσσικά θέματα για να μπορώ να εκφέρω και γνώμη αν τους άρεσε και αν το κατανόησαν. Με δεδομένο πάντα ότι σε επίσημες εκδηλώσεις τα παιδιά είναι συνωστισμένα και συνήθως όρθια, και επειδή υπάρχουν πολλοί ομιλητές, κουράζονται και λείπει το ενδιαφέρον.

    Βέβαια, πολλές φορές ο ομιλητής, αν έχει το επικοινωνιακό χάρισμα, μπορεί ξαφνικά να τα ξυπνήσει και να τα καθηλώσει, κρεμασμένα από τα χείλη του. Δεν ήμουν παρών και δεν έχω άποψη επ’ αυτού.

    Γνωρίζοντας σχετικά την παιδική ψυχολογία, θα έλεγα ότι οι νέοι γενικά είναι ιδεαλιστές και θα περίμεναν να ακούσουν κάτι που θα τονώσει την αυτοπεποίθησή τους και την περηφάνια τους. Αυτό θα μπορούσε να ήταν το συμπέρασμα ότι η ελληνική γλώσσα είναι μία από τις λίγες που έδωσε στην παγκόσμια κοινότητα διεθνείς επιστημονικούς όρους. Και αυτό δεν είναι σωβινισμός αλλά μια αντικειμενική αλήθεια. Άλλωστε, την Παγκόσμια Ημέρα της Ελληνικής Γλώσσας γιόρταζαν.

  89. Alexis said

    #66: Συνταγματάρχης Βαρτάνης, αντισυνταγματάρχης Τσόκρης, ταγματάρχης Κρέστας και υπολοχαγός Ψάχος ήταν η …πλήρης σύνθεση.
    Έτσι μου έχουν πει κάποιοι …πολύ παλιοί, εγώ δεν τα πρόλαβα! 😆

  90. Γιάννης Κουβάτσος said

    88:Δεν χρειαζόταν να πει τέτοια ο Νίκος, τα εθνικοεπικολυρικά τα είπε ο Κουίκ.

  91. Alexis said

    #88: Κώστα, επειδή το έχω ζήσει, είναι πραγματικά …καταδικαστικό να σε βάλουν τελευταίο ομιλητή σε μια εκδήλωση, γιατί είναι δεδομένο ότι το ακροατήριο έχει αρχίσει να κουράζεται και να να δυσανασχετεί.
    Αν ο Νικοκύρης ως τελευταίος ομιλητής πέτυχε να κρατήσει ζωντανό το ενδιαφέρον των παιδιών, τότε είναι άξιος πολλών συγχαρητηρίων.

  92. Georgios Bartzoudis said

    Συμφωνώντας με το σύνολο σχεδόν των επισκεπτών του ιστολογίου, δηλώνω: Εξαιρετική (παιδαγωγική θα έλεγα) η ομιλία του Σαραντάκου.
    Τον ζηλεύω πραγματικά. Θα ήθελα και γω να έχω την ευκαιρία να απευθυνθώ σε ένα τέτοιο ακροατήριο. Τί να πω όμως στα πολύγλωσσα Λουγεμβουργάκια;; Είμαι σχέτος στούρνος. Εκτός από την καθομιλουμένη γραίκικη, τα «καθιαυτού μακιδονικά» και κάποια άλλα ψιλά, δεν σκαμπάζω γρι. Α! Το βρήκα. Μπορώ να κάνω μια ομιλία για την απόδοση της καθομιλούμενης ελληνικής στα «καθιαυτού μακιδονικά». Δεν έχω βέβαια κανένα πτυχίο μεταφραστή, θα μπορούσα όμως να παρουσιαστώ σαν παράτυπος μεταφραστής. Και αν με ρωτούσαν τα παιδιά τί σημαίνει παράτυπος θα απαντούσα: Irregular.

  93. Γιάννης Κουβάτσος said

    91:Εξαρτάται, Αλέξη. Μπορεί να αποδειχτεί και καλό. Όταν προηγηθούν ομιλούσες κεφαλές, που γενικολογούν και πλατειάζουν, το να βρεθεί στο βήμα ένας ζωντανός άνθρωπος που θα πει δυο κουβέντες της ανθρωπιάς σε γλώσσα προσιτή, χαμογελαστή και συνάμα σοβαρή, είναι πραγματικά ανακουφιστικό. Νιώθεις ως ακροατής πως δεν έχασες την ώρα σου. Δεν λέω ότι αυτό συνέβη στην εν λόγω εκδήλωση, γιατί δεν ήμουν εκεί. Σε άλλες, όμως, δυστυχώς ήμουν εκεί και δεν υπήρχε πάντα ένας Νικοκύρης να το σώσει.

  94. ΓΤ said

    ΥΕΝΕΔίλα> «Οι ουρανοί είναι δικοί μας», και ειδήσεις με τον Νίκο Μπουγά, με φόντο βαρύ μπερντέ…

  95. Απίστευτη εμπειρία για μένα ήταν η ομιλία του Χριστόδουλου σε 300+ μαθητές Λυκείου που κράταγαν την αναπνοή τους για να τον ακούσουν και φυσικά δεν είπε κανένα ανέκδοτο. Και μετά όταν μίλησα κάνα μισάωρο μαζί του κατάλαβα την δύναμη του τύπου και πως τον παρουσίαζαν. Ισως γιατί δεν ερχότουσαν σε επαφή μαζί του αλλά με παραεκκλησιαστικούς του περιβάλλοντος του, λαμόγια πρώτης όλα τους.
    Κάπως σαν τον Σαββίδη που έπαιζαν 5 μέρες παντού την φωτογραφία με το πιστόλι στην κωλότσεπη…

    Το έχω ξαναγράψει νομίζω…Οταν εμφανίζεται γυμνή η αλήθεια, ο θεός κρύβεται πίσω από τις πύλες του παραδείσου (φαντάσου οι θνητοί)

  96. dryhammer said

    Περι ΥΕΝΕΔ: Θυμάμαι το «Πως θα επιζήσεις» με τον Γεωργαλά (να δίνει οδηγίες σε περίπτωση ΠΒΧΠ – από το Παραπέτασμα βεβαίως βεβαίως) και τον Καμπαφλή ντυμένο τσολιά να τραγουδά δημοτικά (και τον Μυλωνά θυμάμαι επίσης ντυμένο τσολιά να τραγουδά δημοτικά).
    Μ’ αυτά και μ’ αυτά δεν μπορώ ν’ ακούσω κλαρίνο, δεν πα να παίζει κι ο Benny Goodman.

  97. # 96
    Ναι και τους Μιχάλη Βιολάρη και Κλειώ Δενάρδου να στέφονται ολυμμπιονίκες του τραγουδιού και να μην έχουμε τείχη να γκρεμίσουμε γαμώτο !

  98. loukretia50 said

    Eμείς τα επαρχιωτάκια, καθυστερημένα σε όλα, αργήσαμε πολύ να μάθουμε το Βαρτάνη. Είχαμε μόνο τα φώτα του ΕΙΡΤ, αλλά τουλάχιστον υπήρχε κι ένα θέατρο της Δευτέρας.
    Α, και κάποια κουλτουριάρικα, νομίζω «Εν τούτω νίκα» ή κάτι τέτοιο. Και η αθλητική Κυριακή – ποσώς μ΄ενδιέφερε!

  99. dryhammer said

    Στους σινεμάδες έπαιζε Βλαχοπούλου, Βουγιουκλάκη και Χούλια Κότσιγιτ (ακόμα ήταν φίλη, γείτων και σύμμαχος – και λέγαν τον καφέ τούρκικο και τη Δασκαλόπετρα, Βρύση του Πασά)

  100. ΣΠ said

    97
    Τι θυμήθηκες!

  101. sarant said

    85 Δεν ξέρω αν εννοείς λέξεις όπως αυτές
    https://sarantakos.wordpress.com/2014/09/12/nogreek/

    87 Το λινκ που δίνεις λέει
    The word «Lucilinburhuc» is synonymous with small fortress.

    88 Ξέχασα να γράψω την ηλικία των παιδιών -ήταν τα ελληνόπουλα από τις εφτά τάξεις του γυμνασίου, που αντιστοιχούν από την 6η δημοτικού τη δικιά μας ως την τρίτη λυκείου.

  102. ΓΤ said

    @97 Και… Άλκη Στέα με μουστάκι ποντικοουρά…

  103. Γιάννης Κουβάτσος said

    Την κυρία Αλίκη Νικολαΐδου τη θυμάστε; Που παρουσίαζε ιστορικά θέματα με ποιητικίζοντα τρόπο; 😊

  104. Γς said

    85:΅

    >Ταυτόχρονα μου δημιουργήθηκε η απορία αν υπάρχουν ελληνογενείς λέξεις σε άλλες γλώσσες που δεν τις πήραμε στα ελληνικά,

    Υπάρχουν ελληνογενείς ονομασίες που δεν θα τις θέλαμε.

    Και το είχε παράπονο ο αδελφός του καθηγητή μας Προβολικής Γεωμετρίας Μαυρίκιου Μπρίκα, χημικός στο Παρίσι που έδωσαν οι ξένοι αυτό το δύσοσμο όνομα στη Σκατόλη.

    [που προστίθεται και στο παγωτό για βελτίωση της γεύσης του!

    http://www.enallaktikos.gr/ar34313el-i-ximeia-pisw-apo-tin-paragwgi-toy-viomixanikoy-pagwtoy.html
    ]

  105. # 102

    Ευτυχείτε !!

  106. loukretia50 said

    Κι ένας παράξενος ταξιδιώτης με μια βαλίτσα, που δεν έλεγε λέξη για την ταυτότητά του.
    Αλεξανδράκης γοητευτικός.

  107. ΣΠ said

    101α
    Ε, βέβαια. Είναι δυνατόν να μην έχεις γράψει ήδη σχετικό άρθρο;

  108. ΓΤ said

    @103 Ασφαλώς, με εκείνο το τριώροφο ξανθό μαλλί, το κατάλληλο μακιγιάζ για να μην προδίδει ότι έπινε καφεδόνα μαζί με τη Νεφερτίτη κ.λπ. Ωστόσο, εξαίρετη dame τότε με τη μυθολογία της η Ευγενία Περιορή 🙂

  109. Και πάνω που έπινα κοκτέηλ
    εσκάρωσα κάτι ι-μέηλ
    μ’ απάντηση δεν πήρα
    και τόριξα στην μπίρα

    και όλα σαν γάλα μέσ’στο μέλι
    θα ξαναπάω στη Κυβέλη
    για τσίπουρο και μεζεδάκι
    και με ωραίο παρεάκι

    τα γράφω εκ του πονηρού
    να μη με ψάχνει ο ΓουΤου
    σε μέρη σκοτεινά κι ανήλια
    με χαμομήλια και με τίλια

    (το Γου Του κατά το ΓουΣου)

  110. ΣΠ said

    106
    Κουίζ: Ποιο ήταν το όνομα του παράξενου ταξιδιώτη; Αποκαλύφτηκε στο τέλος της σειράς.

  111. # 103

    Ρε συ αυτή ήταν που έλεγε για τον Ερυθρό Σταυρό με την παροιμειώδη εισαγωγή » Οταν ο Ερρίκος Ντυνάν…» ;

  112. # 110

    Γιάννης Κουβάτσος μήπως ;; (ταξίδευε συνέχεια για να βρει χρηματοδότη για τον ΠΑΟ )

  113. loukretia50 said

    ΣΠ Σύλβια, είμαι ο ΄Αρης! – κι εγώ κοκτέηλ με τη Νεφερτίτη!

  114. dryhammer said

    106,110. Θυμάμαι τον Αλέξη Δαμιανό (Βρεττό) νά φωνάζει τον Βασίλη Τσάγκλο: Θωμάαα! και τονΑλεξανδράκη να σκάβει και να σκάβει και να σκάβει στις κατακόμβες του Βρεττού.

    Ενώ ο Ληναίος κι η Φωτίου υπόφεραν στον «άνθρωπο δίχως πρόσωπο».

    Τιγκανά τώρα…
    Ες αύριον…

  115. Γιάννης Κουβάτσος said

    112: Εκεί που είσαι ήμουνα κι εδώ που είμαι θα ‘ρθεις. 😉

  116. loukretia50 said

    115. Τι να γίνει Γιάννη! Les choses de la vie!
    Αν συγγένευα με τη γάτα του Κ.Λάγκερφελντ, θα έκανα εισήγηση και για σχετική χρηματοδότηση!

  117. ΓΤ said

    @109

    Αυγό καυτό έχω στη μασχάλη
    με τα deadlines που ‘χω μπλέξει
    ίσα που μπαίνω για μια λέξη
    μπέσα σου λέω — μαύρο χάλι

    ζωή πουτάνα — αργούν τα φράγκα
    (και γουερντπρέσα και μαρμάγκα)
    μα θα ξεφύγω σαν το χέλι
    κι όταν στην τράπεζα θα μπει το μέλι
    πάμε για κόλαση εις την «Κυβέλη»

    μα μέχρι τότε μπακίρια σπρώχνω
    κάπνα, σαπίλα και πρακτορεία
    τα μαύρα όνειρα μακριά τα διώχνω
    σινιάλο κάνω με φρυκτωρία

  118. Νίκος Κ. said

    Από τα «συνηθισμένα» προθήματα (ή μήπως προθέματα;) στις μονάδες του διεθνούς συστήματος (SI) https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%94%CE%B9%CE%B5%CE%B8%CE%BD%CE%AD%CF%82_%CF%83%CF%8D%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BC%CE%B1_%CE%BC%CE%BF%CE%BD%CE%AC%CE%B4%CF%89%CE%BD

    ελληνικής προέλευσης υποθέτω ότι είναι τα tera-, giga-, mega-, kilo-, deca-, micro- και αναρωτιέμαι για τα hecto-, nano-

  119. NIKOS NIKOS said

    @101

    Δείτε και αυτό για να συνειδητοποιήσετε λίγο που ζείτε:

  120. loukretia50 said

    Παράξενο μου φαίνεται
    Αυτοί να μη με παίζουν!
    Οπότε υγιείνετε!
    Τα σοβαρά πιέζουν!

  121. loukretia50 said

    114. Dryhammer
    Αυτές είναι οι κατακόμβες του Βρεττού?

  122. sarant said

    103 Mορφές και θέματα

    117 !!

    119 Οι κατακόμβες -αλλά της νεότερης εποχής, έχω πάει.

  123. ΚΩΣΤΑΣ said

    90 Γιάννη, μη γίνεσαι ν(ο)ικοκυρότερος (5 μύρια + 1 λέξεις) του Νικοκύρη! 😉

    91 Αλέξη, αυτά είναι λάθη των διοργανωτών. Θέλουν να εντυπωσιάσουν με πολλούς καλεσμένους, κάνουν μακρόσυρτες εκδηλώσεις, κουράζουν τον κόσμο και τελικά μένουν οι ίδιοι οι διοργανωτές με τη χαρά «είδατε πόσους επιστήμονες φέραμε εμείς;»

  124. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    78 – «Και για τους γονείς όμως είναι απόλαυση να γυρίζει το παιδί χαρούμενο απ΄το σχολείο, όχι μόνο γιατί έπαιξε στο διάλειμμα με τους φίλους του, αλλά γιατί άκουσε στο μάθημα κάτι που ήταν πολύ ενδιαφέρον.
    Πόσο συχνά συμβαίνει αυτό?»
    Είναι το πιο σπάνιο πράγμα στην εκπαιδευτική ζωή των μαθητών κι οι τελευταίοι που ευθύνονται γι΄αυτό, είναι οι εκπαιδευτικοί, την μεγαλύτερη ευθύνη την έχουν οι γονείς και μετά η πολιτεία για αυτό το ελεεινό και ΑΚΡΩΣ αντιπαιδαγωγικό έκτρωμα που λέγεται ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Το λυπηρό, είναι πως έχει περάσει στην συλλογική συνείδηση ως ΜΕΓΙΣΤΟ καλό κι ας δείχνουν τα αποτελέσματά του το αντίθετο, σχεδόν ΚΑΝΕΙΣ δεν δίνει σημασία σ΄αυτά, συλλογική παράκρουση και δεν είναι ο μόνος κοινωνικός τομέας που συμβαίνει αυτό. Το ερώτημα, είναι γιατί εθελοτυφλούν οι άνθρωποι.

    81 – «Τί προϊόντα βγάζει, τί παράγει το Λουξεμβούργο;
    Ερώτηση από παλιά συζήτηση εδώ.Ο Λάμπρος την έθεσε (για να πει τα …επικά χρηματιστηριακά του »
    Αυτό κατάλαβες ΕΦΗ ΕΦΗ πως ήθελα να πώ κι όχι ότι ήθελα να δείξω την συλλογική λαϊκή παράνοια που πιστεύει στις ηλιθιότητες των χειραγωγημένων πολιτικών ανδρείκελων και των «εγκυρων» επιφανών οικονομικών παπαγάλων των κεφαλαιούχων για την δήθεν αναγκαιότητα των μεταρρυθμίσεων, αναδιαρθρώσεων και περικοπής μισθών και συντάξεων; Δεν πειράζει, μου αρκεί που το κατάλαβαν οι κόρες μου, δύο στα δύο κόντρα στο σύστημα, είναι ΘΡΙΑΜΒΟΣ, άλλωστε μη ξεχνάμε πως η Μακεδονία, είναι Ελληνική. 🙂

    Y.Γ – Επειδή ΚΑΝΕΙΣ δεν μου έχει απαντήσει τόσα χρόνια εδώ μέσα (αλλά και έξω) ξέρεις να μου πείς τι παράγει το Λουξεμβούργο και με 600,000 κατοίκους έχει ΑΕΠ 62,4 δις$; (είδες πόσο καλός είμαι μαζί σου, δεν σε ρώτησα για το Μονακό και Λιχτενστάϊν. 🙂 )

    95 – Είναι που μελέταγε πολύ στην επταετία 1967-1973. Πάντα αναρωτιόμουν ποιά είναι μεγαλύτερη τέχνη, η δημαγωγία ή η δημιουργία δημαγωγικών δεκτών, ακόμη αναπάντητο.

    96 – «και τον Καμπαφλή ντυμένο τσολιά να τραγουδά δημοτικά» Τι μου θύμισες τώρα, ήταν τις Κυριακές την ώρα που η ΕΙΡΤ (αν δεν κάνω λάθος) έδειχνε σοβαρή μουσική που μου άρεσε αλλά οι γονείς μου ήθελαν δημοτικά, (και δημοκρατικά επέβαλλαν την θέλησή τους) έστω κι απόν απαράδεκτο γλείφτη με την γαϊδουροφωνάρα του. Ευτυχώς ένας θείος μου το καλοκαίρι του 72 μου έφερε δώρο ένα τρανζιστοράκι και ξημεροβραδιαζόμουν με το τρίτο πρόγραμμα.

    Άκου αυτό κι ίσως αλλάξεις γνώμη για το κλαρίνο.

  125. NIKOS NIKOS said

    @122

    Δείτε το video όποτε έχετε καιρό. Αν μη τι άλλο πολυτεχνίτης είστε. Μιλάει για τα qanat . Καλό είναι να ξέρουμε ποιοι τα δημιούργησαν αυτά.
    Ιστορικά και λεξικολογικά βοηθάνε πολύ, περισσότερο και από λεξικά.

  126. 103 Βεβαίως. Τη λέγαμε «Η σπλήνα».

  127. ΓΤ said

    @120

    Των στίχων μπαλαδόρισσα
    με τη χοντρή τη γάτα
    παράπονο σταμάτα
    ‘τι ακόμα δεν σε γνώρισα

    Αναζητείς συγγένεια
    με μόδιστρου ζωάκι;
    Δουρικλειτός η Αθήνα μας
    άσε την επαρχία
    για μούτζωσε τα αρχεία
    κι έλα για μεζεδάκι
    ω τρυφερή ερμίνα μας

  128. loukretia50 said

    ΓΤ
    Αρκεί η καλή διάθεση
    Και ευκαιρίας δοθείσης
    αν έχεις χρόνο αρκετό
    -χωρίς αυγό ζεματιστό-
    Ίσως με συναντήσεις

  129. loukretia50 said

    Τα παιδιά που οι γονείς τους μιλάνε διαφορετική γλώσσα, ειδικά αν η οικογένεια μένει σε χώρα που δεν είναι πατρίδα κανενός, οπότε μιλάμε για τρείς γλώσσες, είναι προνομιούχα, αλλά οι γονείς έχουν θέμα μέχρι αυτά να μπορέσουν να μιλήσουν, γιατί συνήθως αργούν.
    —————————–

    Έχουν ενδιαφέρον λέξεις που απέκτησαν ή είχαν διαφορετική σημασία στα Ελληνικά, όπως πχ empathy, sympathy.
    Έχουν αναφερθεί σε άρθρο, αλλά δε θυμάμαι ποιο.

  130. Alexis said

    #96: Ξεροσφύρη, η αλήθεια είναι ότι δυσφημίστηκε πολύ (μαγαρίστηκε αν θες) το κλαρίνο και το δημοτικό τραγούδι γενικότερα επί εθνοσωτηρίου.
    Πολύς κόσμος το αντιπάθησε λόγω της ταύτισης των δικτατόρων με αυτό και των τσάμικων που έριχνε ο Παπαδόπουλος στα στρατόπεδα.
    Άδικα βέβαια, γιατί το δημοτικό τραγούδι κρύβει πραγματικούς θησαυρούς, τόσο μουσικά όσο και στιχουργικά.
    Ο Παναγιώτης Μυλωνάς ήταν, κατά τη γνώμη μου, από τους καλούς μελετητές του δημοτικού τραγουδιού, άσχετα με την φολκλόρ και ολίγον κιτς εκπομπή του.
    Καλή εκπομπή με δημοτική μουσική έχει τώρα ο γιος του Χρήστος στο κανάλι της Βουλής.

  131. 85/86/101: https://www.futilitycloset.com/?s=in+a+word

  132. Πάνος με πεζά said

    Τώρα πρόλαβα και διάβασα, την εντυπωσιακή, ομολογουμένως παρουσίαση. Τυχερά τα Λουξεμβουργόπουλα (!!!)

  133. sarant said

    132 Nάσαι καλά!

  134. loukretia50 said

    131. Ενδιαφέρον ! κι έχει πολλά, μέχρι ποιήματα και ραμόνια! Βρήκα κι αυτό (που με συμφέρει!):

    The limerick packs laughs anatomical
    Into space that is quite economical
    But the good ones I’ve seen
    So seldom are clean,
    And the clean ones so seldom are comical.
    — Anon.

  135. 134: Δεν χάνουμε ποστ με τον Δύτη (κι άλλους).

  136. loukretia50 said

    135. Αν έχεις να προτείνεις κι άλλα, νομίζω πως θα ενδιέφεραν κι άλλους.

  137. Μαρία said

    130
    Δεν είναι αλήθεια αυτό. Ίσα ίσα μέσα στη χούντα υπήρξε στροφή προς το δημοτικό τραγούδι. Εκτός απ’ τα ριζίτικα με Ξυλούρη έγινε ευρύτερα γνωστή κι η Δόμνα Σαμίου που εμφανίστηκε με Σαββόπουλο σε μπουάτ κι ο δίσκος της Τραγούδια του τόπου μου, του 1972, μοσχοπουλήθηκε. Απ’ την ίδια περίοδο έχω ηπειρώτικα με Μπέλλο. Ίσως να ξεφτιλίστηκαν τα μωραΐτικα κλαρίνα 🙂

  138. loukretia50 said

    Μαρία,
    Πάντως έπεφτε πολύ κλαρίνο γενικώς! Πόσο ν΄αντέξει κανείς?
    Σε κάθε εκδήλωση, όχι μόνο εθνικές επετείους, όταν έρχονταν κάποιοι «επίσημοι» εξ Αθηνών, δώστου φουστανέλλες και κλαρίνα οι ιθαγενείς.
    Και ειδικά τα αγόρια που κουρεύονταν με την ψιλή και φόραγαν πλισέ φουστανελλίτσα και κολλάν, έκαναν χαρά μεγάλη με τσάμικο και κωλοκαθιές – αχ! Νέο Κιντ, γιατί χάθηκες?

  139. Πέπε said

    @130

    Όταν ο κόσμος έβγαζε φλύκταινες με το κλαρίνο λόγω των αναμνήσεων από τη Χούντα, ο Μυλωνάς με τις εθνοκίτς εκπομπές του δε νομίζω ότι έκανε τίποτε κατά αυτής της κατάστασης. Η πρώτη σοβαρή προσπάθεια αποσύνδεσης του δημοτικού από αυτούς τους δυσάρεστους συνειρμούς (δεν αναφέρομαι φυσικά στη σχέση κάθε χωριού με τη δική του παράδοση, πιο πολύ στο αστικό κοινό της Αθήνας) έγινε από τη Δόμνα Σαμίου.

    Από τον Χρήστο Μυλωνά (τον γιο) ό,τι έχω δει είναι στο ΥΤ, επομένως δεν ξέρω ακριβώς πότε παίχτηκαν, αλλά κι αυτές έχουν μια παρωχημένη αντίληψη της παράδοσης ως μουσειακού είδους. Πολύ πιο σοβαρές είναι μερικές του Μελίκη, καθώς και μερικές του Λιάβα.

  140. Μαρία said

    138
    Εμείς εδώ πάνω κλαρίνα δεν έχουμε, μόνο ζουρνάδες 🙂

  141. 136: Ε, βασικά, δεν ξέρω πόσα ζουν ακόμα απ’ το blog roll μου. Στον inoreader έχω κάπου 850, κι αυτά δε ζουν όλα, κι ο inoreader μας σουτάρει στο τέλος του μήνα -ένα δράμα.

    Ανάλογα και με τα ενδιαφέροντά σου, φυσικά -και τον ελεύθερο χρόνο 🙂

    Ξερω γω είσαι για xkcd com; Για existentialcomics com, silezukuk tumblr com, wronghands com, retronaut com, phdcomics com; Επί τούτου έβαλα μόνο τον Κουκουζέλη γηγενή. Αυτά που προτείνει κι ο Νικοκύρης, δε χρειάζονται δικές μου συστάσεις.

  142. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    139 Ακριβώς! >>παρωχημένη αντίληψη της παράδοσης ως μουσειακού είδους
    Με εκνευρίζει (δεν ξέρω αν είναι ακόμη) που το πήραν μονοπώλιο οι Μυλωνάδες, πατέρας ,γιος, νύφη,ντουρου ντουρου στην κρατική τηλεόραση. Δε μπανάρθε ο σύριζας, αυτοί ανανέωσαν συμβόλαιο εκπομπών στην ερτ, τρίτη γενιά κοντεύουν (το θυμάμαι γιατί διαολίστηκα). Δε μου άρεσαν ποτέ ούτε κατά φάτσα ούτε κατά ράτσα ούτε ο τρόπος τους. Βγάζω καντήλες τώντι 🙂

  143. Alexis said

    #139: Εντάξει, δεν βάζω τους Μυλωνάδες δίπλα στον Λιάβα. Το «Αλάτι της γής» θεωρώ ότι είναι η κορυφαία εκπομπή για την παραδοσιακή μουσική, έτσι κι αλλιώς.

    #137: Πιστεύω ότι κάθε μουσικό είδος είχε και έχει το κοινό του, σε κάθε εποχή.
    Γι’ αυτό και είπα «πολύς κόσμος το αντιπάθησε» εννοώντας κυρίως μερίδα του αστικού κοινού, που δεν είχε βιώματα και ακούσματα από δημοτικό τραγούδι.
    Πάντως την περίοδο αμέσως μετά τη χούντα, όταν εγώ πήγαινα γυμνάσιο-λύκειο ήταν περίπου ντροπή να πεις ότι ακούς δημοτικά.
    Από τη μια ήταν οι κνίτες-ρηγάδες με Φαραντούρη, Νταλάρα, Αλεξίου, Σαββόπουλο και από την άλλη οι ροκάδες με Deep Purple, Zappa, Stones κλπ. κλπ.
    Και τα «φλώρια» άκουγαν ντίσκο, Φλωρινιώτη και Ρόμπερτ Ουίλλιαμς.
    Φυσικά οι μουσικές προτιμήσεις των εφήβων δεν είναι αντιπροσωπευτικές για όλη την κοινωνία, και μιλάω για Αθήνα, στην επαρχία τα πράγματα μπορεί να ήταν διαφορετικά…

  144. Alexis said

    Δυστυχώς η χρονοκαθυστέρηση στα σχόλια συνεχίζεται και μέχρι να γράψω κάτι τοποθετήθηκε και η Έφη για τους Μυλωνάδες. 🙂
    Οκ, θα μιλάμε κάπως σαν σε παράλληλους μονολόγους ένα πράμα… 😆

  145. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    140
    Στα κλαρίνα λέμε ναι
    ναι και στους ζουρνάδες
    όχι στους κρυόκ@λους
    όχι τους Μυλωνάδες 🙂

    Αύριο περισσότερα όργανα 🙂

  146. loukretia50 said

    141. Ναι, είμαι! Και αν για κάποια δεν ενθουσιάζομαι – έχω κι ένα θέμα με το σκίτσο, δεν είναι όλοι Bilal!- συμβαίνει να είναι φανατικοί του είδους πολύ δικά μου πρόσωπα – στοίβες ολόκληρες για όλα τα γούστα, συλλογές κανονικές και θα τα εκτιμήσουν δεόντως!
    Ευχαριστώ πολύ!
    Δε μπορώ δυστυχώς να βρω κάτι να σου προτείνω, δεν ξέρω αν κάπου συμπίπτουν τα ενδιαφέροντά μας, αλλά αν κάποιος άλλος ενδιαφέρεται σχετικά, έχω σαν τυφλοσούρτη όταν βλέπω ιστορικές σειρές του BBC- πχ Wolf Hall και συναφή, αυτό:
    Luminarium – Anthology of English Litterature/ Medieval/Renaissance/17th century/Restoration
    Encyclopedia project http://www.luminarium.org/

    Είναι σα να ξεφυλλίζεις παλιό βιβλίο.

    Μόνιμο πρόβλημά μου, χάνω τους σελιδοδείκτες!

  147. loukretia50 said

    Alexis
    Σαν τα χιόνια – που ξανάρχονται!
    Φαντάζεσαι τη σύγχυση κάποιου που ακούει μ ενθουσιασμό όλα όσα αναφέρεις στην πρώτη και δεύτερη κατηγορία, συν κλασσική μουσική και διασκεδάζει και σε πάρτυ με ντίσκο? – ποτέ Φλωρ.και τον έτερο φλούφλη.

  148. loukretia50 said

    Kαι αφού οι κοιμώμενοι δεν αντιδρούν, σας καληνυχτίζω με ένα εκπαιδευτικόν :
    Lamps https://youtu.be/9Hq9rf0XgrI

  149. Pedis said

    Εξαιρετική ομιλία!

  150. Pedis said

    Ερώτηση προς δάσκαλους: πόση ελευθερία έχετε στην επιλογή των ποιημάτων και των σκετς που θα ανεβάσετε στην παράσταση των εθνικών εορτών; Εννοώ, έχετε υποχρέωση ή λαμβάνετε πιεστικές συμβουλές να ακολουθήσετε κάποια συλλογή εγκεκριμένη από το υπουργείο -όπως έχω ακούσει ότι υπάρχει κάτι τέτοιο- ή οι επιλογές εναπόκεινται στη διακριτική ευχέρεια του επιφορτισμένου με τα καθήκοντα οργάνωσης της γιορτης δάσκαλου;

    [Ρωτώ (και) με αφορμή το γεγονός ότι, όπως έμαθα, έτυχε η κόρη και η μητέρα φίλου μου με διαφορά ηλικίας μεταξύ τους 65 χρόνια και γεωγραφικής απόστασης 500 χμ περίπου να τους δοθεί να απαγγείλουν το ίδιο ποίημα … (μια σαδομαζοχιστική ελληνίδα, μοναδική στον κόσμο αυτή όπως και όλες οι ελληνίδες με ελληνική ψυχή που αν δεν φάει όλους τους οχτούς ξέρει να πεθαίνει σα γνήσια ελληνίδα κλπ κλπ)]

  151. Γς said

    102, 105:

    1971. Είχα πάει για κάποια δουλειά στο κτίριο του ΟΤΕ της 3ης Σεπτεμβρίου, όπου στεγαζόταν η Πειραματική Τηλεόραση του ΕΙΡ. Και πέφτω απάνω στον Αλκη Στέα.

    Τον γνώριζα από το Διεθνές στη Σπύρου Μερκούρη που ερχόταν καμιά φορά και καθόταν στην παρέα μας. Ηταν φοβερός και τον απολαμβάναμε.

    -Εχεις δουλειά; -Ψάχνω ένα φίλο. –Για έλα εδώ.

    Δεν είχε έρθει κάποιος που θα διαγωνιζόταν στην εκπομπή που είχε στην τότε ΕΙΡ+Τ=ΕΡΤ μετά.
    Με έβαλε στο στούντιο και βγήκε κάτι πολύ ζωντανό. Σαν να μιλούσαμε στην παρέα στο Διεθνές.

    Εφυγα και με μια τσέπη γεμάτη λεφτά. Είχα απαντήσει σωστά σε ένα σωρό ερωτήσεις.

    Ευτυχείτε! Που έλεγε κι ο Αλκης.

    Δεν την είδα την εκπομπή, που μεταδόθηκε μετά μία εβδομάδα. Είχα μάθημα στην τεχνική σχολή του Ήφαιστου εκείνη την ώρα.
    Μακάρι να υπήρχε το βίντεο να με δω τότε που μόλις είχα απολυθεί απ το στρατό – Αεροπορία ήθελα να πω.

  152. Γς said

    134:

    > — Anon.

    Roger Gordon

  153. # 124

    Μ’ αρέσει ρε Λάμπρο που αποκαλείς ραδιόφωνα , τηλεοράσεις κι εφημερίδες ΜΜΑποβλάκωσης κι όταν σου γράφει κάποιος προσωπική εμπειρία που διαφωνεί με αυτά, εσύ παίρνεις το μέρος τους χωρίς να έχεις αντίστοιχη εμπειρία. Και πρόσεξε, δεν είμαι-ήμουν οπαδός του Χρ. απλά έκανα μια διαπίστωση που με κατέπληξε. Εκτός κι εννοείς πως αμφισβητείς την αξιοπιστία μου – θα είσαι ο δεύτερος από γνωστούς εδώ μέσα- να το ξέρω και ν κάνω τις κατάλληλες συνδέσεις

  154. # 151

    Γς κι εδώ συνάδελφοι ; Εγώ τάχα πάρει στον Λαβύρινθο της Αλιφέρη (Μέγκα). Μάλιστα της είχα φιάξει και ερωτηματολόγιο για προσεχείς εκπομπές

  155. # 148

    Ξες αρκετές φορές με έχουν πει αντιδραστικό όταν κάνω κάτι και μάταια τους έλεγα πως αφού εγώ το ξεκίνησα είμαι δραστικός, προηγείται η δράση της αντίδρασης. Αλλά όταν δράσω κι ο άλλος δεν αντιδράσει, δεν δρω δε άλλους δρόμους , που έλεγε κι η δρυς !!

  156. # 115

    Γιάννη, διάβασε αυτό να καταλάβεις ποιοί ήταν και είναι οι «γάβροι του βορρά» και φρόντισε να γίνεις ΠΑΟΚτσάκι (στο ποδόσφαιρο) ΠΡΙΝ τον ευρωπαϊκό τίτλο (κι όχι συμμετοχή σε τελικό) που έρχεται σε τρία τέρμινα. Μετά θα γίνεις σίγουρα αλλά θα είσαι σαν την Κασσιανή !

  157. # 156

    Οπα, ξέχασα τον σύνδεσμο

    https://www.sdna.gr/podosfairo/superleague/article/569668/i-metagrafiki-vomva-toy-olympiakoy-apo-ton-ari-poy-katelikse

  158. Γιάννης Κουβάτσος said

    150:Όχι, δεν υπάρχουν συστάσεις για το ποια ποιήματα, τραγούδια, θεατρικά πρέπει να προτιμηθούν. Κάποια, βέβαια, δεν λείπουν σχεδόν ποτέ π.χ. τραγούδια της Βέμπο, από το «Άξιον εστί», το ποίημα «1050 χιλιόκυκλοι», αλλά αυτό εξαρτάται από αν ο υπεύθυνος εκπαιδευτικός βολεύεται με ένα ρουτινιάρικο πρόγραμμα ή έχει όρεξη για ψάξιμο και πρωτοτυπία. Βέβαια, αν βάλεις στο πρόγραμμα αντάρτικα τραγούδια, ενδέχεται κάποιοι γονείς να τσινήσουν και να σε αναφέρουν. Συμβαίνουν αυτά.

  159. Γς said

    143:

    >Πάντως την περίοδο αμέσως μετά τη χούντα, όταν εγώ πήγαινα γυμνάσιο-λύκειο ήταν περίπου ντροπή να πεις ότι ακούς δημοτικά.

    Ναι, πράγματι.

    Δεν συνέβη όμως μόνο στα καθ ημάς .
    Θυμάμαι τη Βουλγαρία στην …μεταπολίτευσή της, μετά την ανατροπή του Ανατολικού Μπλοκ.
    Έμεινα τις μέρες των Κόλιαντα [Χριστούγεννα] και Πρωτοχρονιάς σε φιλικό σπίτι στη Σόφια.

    Είχα μείνει έκπληκτος από τις ομοιότητες των παραδόσεων τους με τις δικές μας. Ιδίως των θρησκευτικών. Αλλά και των γαστρονομικών που τις εξετίμησε δεόντως η γαστήρ μου.
    Όλα καλά κι όλα ωραία. Αλλά η BNT [η Βουλγάρικη ΕΡΤ] με καράφλιασε.

    Στο εορταστικό της πρόγραμμα, που όπως εδώ παλιά παρακολουθούσε όλη η Βουλγαρία η μουσική και τα άσματα δεν είχαν καμιά σχέση με τη Βουλγαρία. Ευρωπαϊκά, Αμερικάνικα και Ιταλικά μπελκάντο. Ω σόλε μίο κι άλλα τέτοια κιτσερικά.

    Και όταν ρώτησα ο φουκαράς γιατί δεν δείχνουν τίποτα από τα υπέροχα Βουλγάρικα παραδοσιακά άσματα στραβομουτσουνιάσανε. -Μπλιά…

    Φαίνεται ότι τους είχαν ταράξει κι αυτούς όλα αυτά τα χρόνια με Δημοτικά και τέτοια.

    Και θυμήθηκα την κόρη του Τόντορ Ζίβκοβ τη Λιουντμίλα (μόνιμη υπουργός Πολιτισμού ή κάτι τέτοιο) που είχε αναλάβει εργολαβικά την εξύψωση της εθνικής περηφάνιας προωθώντας τη Βουλγάρικη κληρονομιά, την παραδοσιακή μουσική, χορούς κλπ

  160. nikiplos said

    Καλημέρα… όπως και με τα λαϊκά τραγούδια, τα δημοτικά τραγούδια ακολούθησαν την δική τους πορεία… Από τη μία ο ράδιο Μπλάκμαν με όλη τη σαβούρα της Ομόνοιας, ενώ από την άλλη σοβαρά εγχειρήματα, όπως αυτά του Λάμπρου Λιάβα.

    Μπορεί να υποθέσει κανείς εύκολα, από τις διάφορες εκτελέσεις που ανήκει η κάθε προσπάθεια και να τις εκτιμήσει δεόντως… Πάντως τα δημοτικά μας τραγούδια, ανεξαρτήτως κάθε τόπου εξυπηρετούν και αυτήν την πανηγυρική μας ανάγκη ξέφρενης διασκέδασης… Φυσικά εδώ υπεισέρχονται τα … πανηγυριώτικα… 🙂

  161. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Καλημέρα! (πλέον…)
    Πολύ ωραία η ομιλία. Απλή, μεστή, ισορροπημένη. Την έστειλα από χθες (κείμενο+φωτο) σε 4-5 φίλους, όπου νομίζω ότι θα «πιάσει τόπο». (Και πράγματι είχα ήδη δύο απαντήσεις, θετικότατες!).
    Πάντα τέτοια!

  162. Alexis said

    #147: Κάθε μέρα εδώ είμαι βρε Λουκρητία, μήπως οι ώρες μας δεν πολυ-συμπίπτουν; 😊
    Κι εγώ της ίδιας κατηγορίας είμαι στα μουσικά, ακούω σχεδόν τα πάντα, ανάλογα με την ώρα και τη διάθεση.
    Αυτό που έχει σημασία για μένα είναι να με «αγγίζει» αυτό που ακούω, να μου δημιουργεί συναίσθημα (ελληνιστί να μου κάνει κλικ 😂 ), οι διάφορες ετικέτες με αφήνουν παντελώς αδιάφορο…

  163. Alexis said

    #160: Ο Μπλάκμαν σκυλάδικα δεν παίζει κυρίως; Δεν είμαι και σίγουρος γιατί είναι εκτός της …εμβέλειάς μου!

  164. Alexis said

    Μμμμ… βλέπω ότι τώρα το πρωί τα σχόλια ανεβαίνουν σχεδόν ακαριαία, μήπως λοιπόν η χρονοκαθυστέρηση έχει να κάνει με το «φόρτωμα» του νήματος/ σελίδας/ πλατφόρμας;
    Δεν ξέρω αν το εκφράζω σωστά με τεχνικούς όρους, αλλά καταλαβαίνετε νομίζω τι εννοώ…

  165. MA said

    Καλησπερίζω,
    πολύ ωραία ομιλία Νικοκύρη! Άριστα!

    Για τον Gpointofview στο 95: για τη ρητορική δεινότητα του Χριστόδουλου και την ικανότητά του να πλησιάζει νεανικό ακροατήριο μιλάει και ο Κώστας Ακρίβος στο πολύ καλό τελευταίο του βιβλίο Γάλα Μαγνησίας

  166. sarant said

    Καλημέρα από εδώ και ευχαριστώ για τα νεότερα!

    146 και πριν: Αχ, νάχα τόσο χρόνο…

    150-158 Ίσως μεγαλύτερο ρόλο να παίζει πια ο φόβος μήπως αντιδράσουν κάποιοι γονείς παρά ο διευθυντής του σχολείου. Βεβαια, υπάρχει πια άφθονο υλικό για όλα τα γούστα στο Διαδίκτυο.

  167. Πέπε said

    @150, 158:

    Καλημέρα.

    Το ίδιο με τον Γιάννη Κ. θα έλεγα (εγώ είμαι στη δευτεροβάθμια, εκείνος στην πρωτοβάθμια). Έχεις απόλυτη ελευθερία να κάνεις ό,τι θέλεις, αλλά ανάλογα με το τι είναι αυτό που θέλεις και με ποιους έχεις να κάνεις (δ/ντή, συναδέλφους, καλά οι γονείς δεν έχουν και τόσο ρόλο στα Γυμνάσια-Λύκεια) ενδέχεται να βρεις αντιδράσεις. Συνήθως (κατά την εμπειρία μου δηλαδή), με εσωτερική συνεννόηση του συλλόγου διδασκόντων ορίζεται ένας ή περισσότεροι υπεύθυνοι εθν. εορτών, που μπορεί να διαλέξει(-ουν) την «ύλη» μόνος(-οι) ή να ζητήσουν βοήθεια και από άλλους – κυκλοφορούν και λυσάρια για εθνκές εορτές! Ειδικά για τη γιορτή του Πολυτεχνείου, έχει συμβεί κάποιες φορές να αναλάβουν και τα ίδια τα παιδιά την «ύλη».

    Προσωπικά το έχω αναλάβει αρκετές φορές και ποτέ κανείς δε μου είπε να αφαιρέσω κάτι, ούτε με διακριτικό τρόπο ούτε με έντονο. Το μόνο που μου έχει τύχει ήταν μια φορά, σε μια γιορτή που την είχα στήσει σ’ ένα πνεύμα όσο μπορούσα σύγχρονο, μοντέρνο και επίκαιρο, να μου φορέσουν στο τέλος κι ένα χορευτικό με δημοτικά (που ακύρωνε όλο το ως άνω πνεύμα, λόγω ακριβώς αυτών των συνειρμών που λέγαμε με τα εθνοκίτς), επειδή ο γυμναστής και μια ομάδα παιδιών τα είχαν ήδη ετοιμάσει προεξοφλώντας ότι κάπου θα κολλήσουν.

    ___________________

    @137, 139

    Όταν έγραφα το #139 δεν είχα δει ή δεν είχε ανέβει το #137 της Μαρίας, που με διορθώνει (προκαταβολικά!) λίγο ως προς:τη χρονική σειρά των γεγονότων:

    Δεν είχα συνειδητοποιήσει ότι αυτά που λέω για τη Σαμίου είχαν ξεκινήσει ήδη επί Χούντας.

  168. # 165 τέλος

    Αυτό είναι γνωστό και αναμφισβήτητο και τα παιδιά πρσεγγίζουν πάντα αυτόν που τους φαίνεται δίκαιος, είναι το πιο ισχυρό κριτήριό τους. Οταν μετά την ομιλία του ήρθε στο γραφείο καθηγητών και μετά τα τυπικά είχα κινήσει το ενδιαφέρον του με τα θέματα που έθιξα (π.χ. απαγκίστρωση του χριστιανισμού από την Π.Διαθήκη ώστε να μην τρελλαίνονται τα παιδιά με το πρώτα οφθαλμόν αντί οφθαλμού και μετά να γυρίζεις και το άλλο μάγουλο) οπότε συζητήσαμε πάνω από μισή ώρα και διαπίστωσα με έκπληξη πως οι θέσεις του δεν είχαν καμιά σχέση με αυτά που γράφανε οι εφημερίδες. Προσωπικά είμαι άθεος αλλά θρησκευόμενος δλδ μου αρέσουν τα τελετουργικά; του χριστιανισμού σαν έθιμα

  169. Pedis said

    # 155, 166, 167 – ευχαριστώ πολύ για το φιντμπακ.

    μού είχε σχηματιστεί η εντύπωση ότι κατα μία έννοια ο δάσκαλος είναι υποχρεωμένος με τον έναν ή τον άλλον τρόπο να διαλέξει από καποια συλλογή ποιημάτων και σκετς.

    Ενώ από τις διαβεβαιωσεις σας ότι κάτι τέτοιο δεν ισχύει αντιλαμβάνομαι ότι τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα από ότι πίστευα …

  170. 169: Βάζεις έναν Κου(κ)κίδη, κι είσαι στάνταρντ άσος. Ευχαριστημένοι κι αυτοί που τον ακούν πρώτη φορά, ευχαριστημένοι κι οι σανοφάγοι.

  171. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    gpointofview said:

    » …Προσωπικά είμαι άθεος αλλά θρησκευόμενος δλδ μου αρέσουν τα τελετουργικά; του χριστιανισμού σαν έθιμα »

    Γιῶργο, συμμερίζομαι τὶς ἀπόψεις σου αὐτές.

    Νομίζω πὼς αὐτές οἱ τελετουργίες ἔχουν τὶς ρίζες τους σὲ ἄλλες, πολὺ παλιότερες.
    Ὡς γνωστὸν οἱ ρίζες τοῦ ἀρχαίου ἑλληνικοῦ θεάτρου ἀνάγονται σὲ θρησκευτικὲς τελετουργίες.

    Γι᾿ αὐτὸ πιστεύω πὼς κάθε προσπάθεια «ἐκσυγχρονισμοῦ» τὶς φτωχαίνει.

  172. Pedis said

    # 170 – βέβαια. άσε τα όλοι οι έλληνες πολέμησαν, όλοι οι έλληνες αντιστάθηκαν, όλοι οι έλληνες υπέμεναν το ζυγό, τα οποία αποδεικνύουν την ύπαρξη μιας και ιδιαίτερης ελληνικής ψυχής, περίσσου ελληνικού σθένους, ελληνικής περηφάνειας, μοναδικής στον κόσμο ολόκληρο δίψας για ελευθερία κλπ κλπ.

    Οπότε, προφανως, οι τόσοι και τόσοι κοπρίτες γύρω μας λ.χ. οι πολλοί κομφορμιστούληδες δασκαλάκοι που ταίζουν μαλακίες τα παιδάκια, όπως τους θυμάμαι και του λόγου μου να μας τα έχουν πρήξει με την (στρατωνικής αισθητικής) εθνικιστική κοινοτυπία, δεν είναι έλληνες.

    Χρεάζεται, άραγε, άλλη απόδειξη ότι η παιδεία μας έχει αφελληνιστεί;!

    🙂

  173. ΓΤ said

    @146, 166α κ.λπ.

    Να αφήνεις τα μάτια σου να πελαγίζουν στον Τσώσερ, και να σκάει, γαμώ την τρέλα μου, διαφήμιση αριστερά για κάτι Εκθεσιακά Κέντρα Παι-ανίας… Φέρτε βαριοπούλα για την οθόνη τώρα!
    Μεντιβάλα, αγάπη γλυκειά μου…

  174. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    153 – Γιώργο πού είδες να διαφωνώ μ’ αυτά που λές, κι από πού προκύπτει η αμφισβήτηση της αξιοπιστίας σου; Αυτό που έγραψα για τον μακαριστό, είναι πως ήταν δημαγωγός, αμφιβάλεις; Σίγουρα ήταν πολύ δυνατός χαρακτήρας όπως όλοι οι μεγαλοεπενδυτές μεγαλοεπιχειρηματίες (κι ο Σαββίδης αν και πολύ μικρότερου μεγέθους) και είχε την άνεση να επιβάλεται στο ποίμνιό του. Κατά τ’ άλλα και αλλαζόνας ήταν και φιλόδοξος για εξουσία και φυσικά όπως όλοι που διαφεντεύουν διάφορα ποίμνια, φιλοχρήματος, αυτά ήταν εμφανέστατα και δεν είχαν να κάνουν με τα μμα που ούτως η άλλως δεν του εναντιώνονταν..
    Βλέπεις, οι θρησκευτικοί και οι κομματικοί ηγέτες όπως και οι επιχειρηματίες, έχουν πολύ καλή γνώση για τις χρηματιστηριακές συναλλαγές, για τις μετοχές και τις οφ σορ εταιρείες, για τους δέκτες της δημαγωγίας τους, τα πρόβατα δηλαδή που δεν θέλουν να ξέρουν τι γνωρίζουν οι ποιμένες τους, τίθεται ένα ζήτημα, κι αυτό ουσιαστικά σχολίασα.

    Υ.Γ – Γράφω σεντόνι, ο καθένας καταλαβαίνει ό,τι θέλει (όπως η ΕΦΗ πχ ☺) γράφω κανονικά, τα ίδια, μέχρι και το υπουργείο της Αυστραλίας μ’ έβγαλε αδαή για κάτι που δεν είπα,☺ γράφω δυό σειρές, ξανά τα ίδια, συνεννόηση κουκουρούκου.
    Μάλλον πρέπει να το σκεφτώ σοβαρα κάτι που σκέφτομαι αρκετό καιρό, να σταματήσω να γράφω για να μη σας (τα) ζαλίζω.☺

  175. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    ΛΑΜΠΡΟΣ said:

    » …να σταματήσω να γράφω για να μη σας (τα) ζαλίζω. »

    Συνέχισε νὰ γράφεις, ἀγόρι μου.

    Γιὰ ὅσους (τοὺς) ζαλίζονται ὑπάρχει ἡ δραμαμίνη (σκρόλ). 🙂

  176. loukretia50 said

    173 ΓΤ
    Venus Medivala – αυτή κι αν παίζει μπάλα!

    Στο χρυσαφί της μενταγιόν
    Ναι, στον καιρό των ιπποτών
    γράφει η Ρενάτα σ΄αγαπώ
    Που νάναι α προπό?

    Κούκλες χωρίς κουκλόσπιτο
    -Αλίκης παιχνιδόσπιτο-
    Καθρέφτη έχουν μαγικό
    Παραμορφωτικό

    Δεν κλαίνε, τραγωδία δεν τους πάει
    γιατί στην καρδιά τους η αγάπη δεν κρατάει
    ΛΟΥ
    Και λένε, η ζωή μας προσπερνάει
    μα
    στ΄όνειρό μας ο ιππότης δε χωράει

  177. loukretia50 said

    Λάμπρο,
    συνέχισε, άλλωστε εσύ επέμενες πως δε συζητάς σχεδόν με κανέναν.
    Όλοι -νομίζω- χωράμε, αρκεί να μη χάνουμε το μέτρο!
    Από κει ψηλά μας βλέπεις μικρούς, αλλά είναι μεγάλη η έπαρση και η ισχυρογνωμοσύνη μας!

    ΥΓ το «εκπαιδευτικό» στο 148, μάλλον σε βρίσκει σύμφωνο!

  178. BLOG_OTI_NANAI said

    174: «να σταματήσω να γράφω για να μη σας (τα) ζαλίζω»

    Πολύ σωστή απόφαση κατά τη γνώμη μου. Μπορείς να πείσεις και τον Pedis να κάνει το ίδιο;

  179. BLOG_OTI_NANAI said

    172: Προσέξτε την νοοτροπία του κλασικού τύπου με το φραπεδάκι, που θεωρεί ότι είναι ο Μεσίας που είχε την ατυχία να γεννηθεί μέσα σε έναν κόσμο γεμάτο από μ@κ@κες… Τι τραβάτε κι εσείς ρε Pedis από την άτιμη κοινωνία…

  180. Χαρούλα said

    174 ΛΑΜΠΡΟ φυσικό ειναι να καταλαβαίνει ο καθένας διαφορετικά, στηριζόμενος στις γνώσεις, ανατροφή, στερεότυπα, πνευματικές δυνατότες κα.
    Άντε μείνε εδώ. Διοχέτευςε τις σκέψεις αλλού. Δημιουργικότερα! Η ομορφιά είναι στην ποικιλία! Άλλωστε αν σε κατάλαβα σωστά😅, αντιπαθείς να είμαστε….

  181. Pedis said

    Ευχαριστώ πολύ, Μπλογκ, για την ανακλαστική σου αντίδραση (έχεις και βάρδια, μάλλον):

    καλά τα λέω στο 172, λοιπόν.

  182. loukretia50 said

    Μικρό το μπλογκ κι όμως μπορεί
    τον κόσμο όλο να χωρεί * /* ε, καλά… μέτρον άριστον!
    Γιατί κι ο Blog να μη μπορεί
    αδυναμίες να συγχωρεί

  183. Γιάννης Ιατρού said

    Για μαζευτείτε λίγο, Λάμπροι (ως προς τα σπόιλερ 🙂 ), Μπλόγοι και Πεδείς με τις εκατέρωθεν φιλοφρονήσεις!

    176: 🙂
    Κούκλες χωρίς κουκλόσπιτο
    -Αλίκης παιχνιδόσπιτο-
    Καθρέφτη έχουν μαγικό
    Παραμορφωτικό

  184. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    175 – 🙂 🙂 🙂

    177 – «Λάμπρο,
    συνέχισε, άλλωστε εσύ επέμενες πως δε συζητάς σχεδόν με κανέναν.» Μα εκτός από αυτούς που γνωρίζω προσωπικά (και είναι αρκετοί 🙂 ) από τους άλλους είναι μετρημένοι στα δάχτυλα του ενός χεριού που μιλάω, αυτό δεν σημαίνει πως αυτοί που σταμάτησα να μιλάω, είναι κακοί – λάθος κλπ κι εγώ καλός – σωστός, απλώς αδυνατούμε να συνεννοηθούμε – επικοινωνήσουμε που είναι το ζητούμενο για μένα, και δεν υπάρχει λόγος να χαλάμε τις καρδιές μας. Εξ άλλου δεν εξέφρασα κάποιο παράπονο, εξ ου και οι φατσούλες, πιο πολύ κούραση, οι περισσότεροι μου είναι συμπαθείς (κι απ΄αυτούς με δεν μιλάμε) απλώς από τον Gee που γνωριζόμαστε πολλά χρόνια, όπως και την ΕΦΗ ΕΦΗ, περιμένω να κατανοούν αυτά που λέω και να μη αναγκάζομαι να επεξηγώ τα αυτονόητα κάτι που μ΄ενοχλεί αφόρητα.
    Είναι δυνατόν να πιστεύει ο Gee πως τον θεωρώ αναξιόπιστο ενώ συζητάω μαζί του; ακόμη κι έτσι να ήταν θα του το έλεγα κατ΄ιδίαν κι όχι δημόσια.

    «Από κει ψηλά μας βλέπεις μικρούς,» Κι από ψηλά κι από βαθιά, τους ανθρώπους τους βλέπω πάντα στο πραγματικό τους μέγεθος, μεγάλους τους μεγάλους, κανονικούς τους μέσους κοινούς και μικρούς τα ανθρωπάκια, όλοι ξεχωρίζουν εύκολα παντού, και εδώ μέσα.

    «αλλά είναι μεγάλη η έπαρση και η ισχυρογνωμοσύνη μας!» Υπάρχει μιά λέξη που μπροστά της αυτά τα μεγάλα καταρρέουν, την γνωρίζεις; 🙂

    180 – Xαρούλα, η μοναδική απαίτηση που έχω απ΄όσους συζητούν μαζί μου, είναι να μη διαστρέφουν αυτά που λέω κάτι που γινόταν κατά κόρον για αρκετά χρόνια (και γίνεται ακόμη σε πολλές συζητήσεις άλλων, θα το έχεις δεί φαντάζομαι) μέχρι που αποφάσισα να μη συζητάω άλλο με όσους το κάνουν, δεν μπορεί να γίνει εποικοδομητική συζήτηση έτσι, δεν έχει κανένα νόημα εκτός από την επιβολή της μιάς άποψης, εμένα ποτέ δεν μ΄ενδιέφερε κάτι τέτοιο, μόνο η ανταλλαγή απόψεων και η επικοινωνία, αλλά έχει αποδειχτεί το πιο δύσκολο πράγμα στην ζωή μου, κανείς δεν ακούει κανέναν, κυριαρχούν οι μονόλογοι που βαφτίζονται διάλογοι. 🙂

    «Άλλωστε αν σε κατάλαβα σωστά😅, αντιπαθείς να είμαστε….» Σωστά κατάλαβες αλλά δεν θέλω να επιβάλλω σε κανέναν τίποτε, πλήν φασιστών όλοι είναι ανεκτοί σε μένα.

    183 – Yes Master. 🙂

  185. Μανούσος said

    «γιατί οι δυνατοί όλων των εποχών διασκεδάζουν καλύτερα όταν βρίσκονται μακριά από το πλήθος.»

    Για μία αντίθετη όψη της ως άνω αντίληψης
    https://en.wikipedia.org/wiki/Naqsh-e_Jahan_Square

    (Μη ξεχνάμε και τον Ρωμαϊκό και Βυζαντινό Ιππόδρομο)

  186. IWN said

    Εξαιρετική ομιλία. Συγχαρητήρια!
    Αλλά η προφορά του αρχαιοελληνικού ‘φ’ (p-h) πρέπει να μην είχε διαφοροποιηθεί αισθητά στην ελληνιστική εποχή (και να προφερόταν όπως σήμερα), διότι αν είχε, οι Ρωμαίοι, που αυτήν την εποχή κυρίως ήρθαν σε επαφή με τους Έλληνες, θα μετέγραφαν filosofia και όχι philosophia. Πήρε περισσότερο χρόνο, νομίζω, η βαθμιαία ούτως ή άλλως σίγηση αυτής της άτιμης δασύτητας.

  187. Γιάννης Ιατρού said

    Σχετικά με την «προφορά του αρχαιοελληνικού ‘φ’ (p-h)» (IWN στο #186) εδώ:
    http://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/history/ag_history/browse.html?start=74#prettyPhoto

  188. loukretia50 said

    Λάμπρο,
    «η έπαρση και η ισχυρογνωμοσύνη μας!» Υπάρχει μιά λέξη που μπροστά της αυτά τα μεγάλα καταρρέουν…»
    Θάλεγα «θάνατος» αλλά είναι κάτι τελεσίδικο, συχνά ξαφνικό και δε δίνει αφορμή να συνειδητοποιήσει κανείς πολλά, επομένως : «ο φόβος του θανάτου».

  189. Πέπε said

    @187:
    Λίγο δε με πείθει το ότι, όταν η δασεία άρχισε να χάνεται, τα στιγμιαία δασέα έγιναν τριβόμενα για να μη συμπέσουν με τα στιγμιαία ψιλά και δημιουργηθούν ομοηχίες. Με άλλες φωνολογικές αλλαγές δημιουργήθηκαν πάμπολλες ομοηχίες. Η εξέλιξη της προφοράς μιας γλώσσας δε γίνεται με σκοπό να επιτευχθεί ή να αποφευχθεί κάτι – απλώς γίνεται.

    Επίσης, κάνω μια αιρετική σκέψη:

    Η μεταγραφή ελληνικών λέξεων στα λατινικά μας δίνει πολλές ενδείξεις για την προφορά των ελληνικών, π.χ. από τη μεταγραφή β>b συνάγουμε ότι το ελληνκό β προφερόταν [b] όπως το λατινικό b. Και πού ξέρουμε αν δεν προφερόταν [v] και στις δύο γλώσσες; 🙂

    Ούτε το πιστεύω ούτε το υποστηρίζω. Για κάποιον δύσπιστο όμως, που η ιστορία με τα πρόβατα δεν του φαίνεται επαρκής, θα πρέπει να παρέχεται -έστω περιληπτικά- κάποια τεκμηρίωση για τη λατινική προφορά, αφού αυτή χρησιμοποιείται ως σημείο αναφοράς για την τεκμηρίωση της ελληνικής προφοράς.

  190. Γιάννης Ιατρού said

    189: Πέπε
    Μπορούμε να στο επιβεβαιώσουμε εμείς οι επιζώντες (ο Αθμονεύς και ο Αραφήνειος 🙂 )

  191. Μαρία said

    Παρακολουθώντας προχθές συζήτηση στη γαλλική τιβί έμαθα ένα νέο υβρίδιο τερατάκι. Locavore. Ο Γάλλος δημοσιογράφος χρειάστηκε να το εξηγήσει πράγμα που σημαίνει οτι είναι φρέσκο.
    Όπως βλέπω https://en.oxforddictionaries.com/definition/locavore είναι αμερικάνικο.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Google photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: