Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Λαός, λέξη που ενοχλεί

Posted by sarant στο 12 Ιουλίου, 2022


Το άρθρο που θα διαβάσετε σήμερα δημοσιεύτηκε προχτές στο ηλεπεριοδικό 2020magΌπως θα ξέρετε, στο ηλεπεριοδικό αυτό δημοσιεύω άρθρα με Λέξεις της επικαιρότητας -σαν εκείνα που δημοσίευα κάθε μήνα στα Ενθέματα της Αυγής. Εδώ μπορείτε να βρείτε όλα μου αυτά τα άρθρα, 20 ως τώρα. Το θέμα είναι φυσικά τεράστιο, και για τα λεξιλογικά του λαού και των παραγώγων του μπορούσε να γραφτεί βιβλίο -σκεφτείτε μόνο την έννοια του λαϊκού, για να μην πάμε στον λαϊκισμό που σκόπιμα τον άφησα για χωριστό άρθρο. Οπότε, δεν επιδιώκω πληρότητα. Η εικονογράφηση είναι του περιοδικού.

Λαός, λέξη που ενοχλεί

Στη συζήτηση που έγινε πριν από μερικές μέρες στη Βουλή, ο πρωθυπουργός, σε μια ενδιαφέρουσα αποστροφή του λόγου του, είπε:

«στο επίκεντρο όλων των δράσεων μας είναι ο πολίτης, όχι γενικά και αόριστα ο λαός, η λέξη που χρησιμοποιούν συχνά όσοι θέλουν να θολώνουν την κατεύθυνση των επιλογών τους, αλλά κάθε Ελληνίδα και κάθε Έλληνας, ως ξεχωριστές προσωπικότητες και πιο συγκεκριμένα η μεσαία τάξη και πρωτίστως οι πιο ευάλωτοι συμπολίτες μας».

Θα λεξιλογήσουμε λοιπόν στο σημερινό μας σημείωμα για τη λέξη αυτή, που φαίνεται να ενοχλεί τον πρωθυπουργό.

Η λέξη «λαός» είναι αρχαία, πανάρχαιη, αφού εμφανίζεται όχι μόνο στον Όμηρο αλλά και σε μυκηναϊκές επιγραφές -όπου και το αξίωμα rawaketa  = λαFαγέτας, μάλλον στρατιωτικός αρχηγός· όπως διαβάζω στο ετυμολογικό του Chantraine, που πρόσφατα κυκλοφόρησε μεταφρασμένο στα ελληνικά σε μια μνημειώδη έκδοση, η λέξη «λαός» πρέπει αρχικά να ήταν συλλογικός όρος και να δήλωνε τους απλούς στρατιώτες, σε αντιδιαστολή με τους αρχηγούς (κάποτε μάλιστα και τους πεζικάριους σε αντιδιαστολή προς τους ιππείς), τους υπηκόους, σε αντιδιαστολή προς τους ηγέτες, τους απλούς ανθρώπους, το συναθροισμένο πλήθος.

Στον Όμηρο βρίσκουμε και τη λέξη σε πληθυντικό, π.χ. λαοί αγροιώται (Λ676: των χωριανών το πλήθος, στη μετάφραση του Πάλλη) ενώ πρέπει να σημειώσουμε τόσο τον ιωνικό τύπο ληός, όσο και τον αττικό τύπο λεώς (π.χ. «ο γεωργικός λεώς» στον Αριστοφάνη -δηλαδή οι γεωργοί). Στην αρχαία Αθήνα, η τυποποιημένη φράση του κήρυκα πριν αρχίσει μια δημόσια ανακοίνωση ήταν «ἀκούετε λεῴ», σαν το «ακούσατε, ακούσατε» του τελάλη στα νεότερα χρόνια. Και βέβαια, ο αττικός τύπος έχει επιβιώσει τόσο στη λεωφόρο (η λέξη υπήρχε από την αρχαϊκή εποχή) όσο και στο νεότερο «λεωφορείο».

Στα μεσαιωνικά χρόνια να σημειώσουμε τον κυπριακό τύπο «ο λας, οι λας» π.χ. «δει πάντες οι λας να έχουν μάρτυρας κατά τον νόμον» στις Ασίζες, ή «λας των αρμάτων» οι οπλίτες στον Μαχαιρά. Ακόμα, στον Ερωτόκριτο βρίσκω τον στίχο «Και μέσα στο χοντρό λαόν πολλή βαβούρα εγίνη», οπότε αυτή η έκφραση, που τη συνήθιζε ο αείμνηστος Μίκης Θεοδωράκης, είναι παλιά.

Διότι στη σημερινή γλώσσα η λέξη «λαός» έχει μια δισημία· από τη μια, σημαίνει το σύνολο των κατοίκων μιας χώρας, του πληθυσμού ενός κράτους, κι έτσι λέμε «ο ελληνικός λαός, ο τουρκικός λαός» ή «διάγγελμα του πρωθυπουργού προς τον λαό», ή ακόμα και τον πληθυσμό ευρύτερων περιοχών π.χ. «οι λαοί της Αφρικής». Από την άλλη όμως, η λέξη σημαίνει το τμήμα του πληθυσμού, των πολιτών, που δεν μετέχει στη διεύθυνση της κοινωνίας και την άσκηση της εξουσίας όπως αυτή εκφράζεται μέσα από το κράτος, τους θεσμούς και τους μηχανισμούς του, κι έτσι λέμε π.χ. ότι η κυβέρνηση δεν μπόρεσε να πραγματοποιήσει όσα υποσχέθηκε στον λαό, ενώ επίσης η λέξη σημαίνει τις κοινωνικές τάξεις χαμηλού εισοδήματος (αν και σε μεγάλο βαθμό αυτές οι δυο κατηγορίες ταυτίζονται), π.χ. «ο λαός πεινάει ενώ οι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι».

Κι έτσι, όταν είναι ανάγκη να προσδιορίσουμε σε ποια σημασία της λέξης αναφέρόμαστε μπορούμε να διευκρινίσουμε: ο απλός λαός, ο πολύς λαός. Καμιά φορά, μάλλον υποτιμητικά, ο λαουτζίκος, ένα σπάνιο υποκοριστικό επίθημα. Κάποτε, πάλι υποτιμητικά, για να αναφερθούμε στον λαό λέμε «το πόπολο», δάνειο από τα ιταλικά που ανάγεται στο λατινικό populus, αντίστοιχο του δικού μας «λαός».

Να σημειώσουμε εδώ και το επίθετο «λαϊκός», όχι της κλασικής αρχαιότητας αλλά μεταγενέστερο, που βέβαια αναφέρεται στον λαό, αλλά έχει πάρει και την εκκλησιαστική σημασία «μη κληρικός». Ίσως εκπλαγείτε αν σας πω ότι το αγγλ. layman, που σημαίνει όχι μόνο τον μη κληρικό αλλά και κατ’ επέκταση τον μη ειδήμονα, ανάγεται, μέσω λατινικών, στο «λαϊκός»!

Στην πολιτική ορολογία, είναι αλήθεια ότι η αριστερά χρησιμοποιεί περισσότερο τις αναφορές στον λαό, ιδίως με τη σημασία των κατώτερων τάξεων, πάντως σαν κάτι ευρύτερο από την εργατική τάξη, κάτι που το βρίσκουμε π.χ. στις Λαϊκές Δημοκρατίες του υπαρκτού σοσιαλισμού ή στις ονομασίες διαφόρων σχημάτων που πρόσκεινται στο ΚΚΕ. Από την άλλη, να μη λησμονούμε ότι ιστορικά το Λαϊκό Κόμμα κάθε άλλο παρά αριστερό ήταν, αλλά αποτέλεσε την κύρια δύναμη της μοναρχικής, αντιβενιζελικής και αντικομμουνιστικής δεξιάς στον μεσοπόλεμο και στα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια -άλλωστε και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το κόμμα της ευρωπαϊκής δεξιάς λέγεται Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα. Και ενώ πράγματι οι αριστεροί διανοούμενοι και καλλιτέχνες ύμνησαν (έως και αγιογράφησαν) τον λαό, υπήρξαν και εξαιρέσεις, όπως του Κώστα Βάρναλη τουλάχιστον, ο οποίος σατίρισε ανελέητα τον «καλό» λαό που «φρόνιμα και ταχτικά, πάω μ’ εκείνον που νικά».

Όσο για τον πρωθυπουργό μας, η τοποθέτησή του μού θύμισε τη Μάργκαρετ Θάτσερ, που έλεγε ότι δεν υπάρχει κοινωνία αλλά μόνο μεμονωμένοι άνδρες και γυναίκες· έτσι κι ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν έχει στο επίκεντρο της πολιτικής του τον λαό αλλά «κάθε Ελληνίδα και Έλληνα και ειδικά τη μεσαία τάξη». Και ενώ είναι κατανοητό ότι, από καταγωγή, ανατροφή, οικονομική επιφάνεια και ιδιοσυγκρασία, ο πρωθυπουργός μας βρίσκεται έτη φωτός μακριά από τον λαό, καλό θα είναι να ρίξει μια ματιά στο πρώτο άρθρο του Συντάγματος, όπου θα δει ότι «θεμέλιο του πολιτεύματος είναι η λαϊκή κυριαρχία» και «όλες οι εξουσίες πηγάζουν από το Λαό».

Advertisement

136 Σχόλια προς “Λαός, λέξη που ενοχλεί”

  1. «Προσκυνώ τη χάρη σου λαέ μου».
    Καλημερα.

  2. Παναγιώτης Κ. said

    Όλο και πιο συχνά παρατηρώ σε κείμενα γραμμένα από διανοούμενους και πολιτικούς αντί της λέξης λαός να χρησιμοποιούν τη λέξη κοινωνία.
    Εμμέσως φαίνεται παραδέχονται ότι η λέξη έχει παραφθαρεί λόγω…κατάχρησης από διαφόρων τύπων πολιτικάντηδες.

  3. Alexis said

    Καλημέρα.
    Από τις πάμπολλες χρήσεις του επιθέτου «λαϊκός» να ξεχωρίσω τη «λαϊκή» (αγορά) και τα «λαϊκά» (τραγούδια)

    Και ο Γκάτσος στον «Τσάμικο» του Χατζηδάκη:
    «Κριτής κι αφέντης ειν’ ο Θεός
    και δραγουμάνος του ο λαός»

  4. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια! Όπως λέω και στην εισαγωγή, το θέμα δεν καλύπτεται με ένα άρθρο.

  5. Γιατί όπως λέει και ο θυμόσοφος λαός…

    Έχω την εντύπωση ότι πολλοί εκνευρίζονται με τη φράση αυτή.

    Όσον αφορά την ετυμολογία, ας μνημονευθεί και η −παρετυμολογική βέβαια− αναφορά ότι ο λαός οφείλει το όνομά του στις πέτρες (λᾶες) του Δευκαλίωνα, από τις οποίες ξεπήδησαν οι άνθρωποι.

    Tέλος, όπως και το layman έτσι και το αντίστοιχο γερμανικό Laie ανάγεται στο λαϊκός.

  6. ΣΠ said

    Καλεμέρα.


  7. Christos said

    λαFαγέτας: Κι ο Λαφαγετ, στρατιωτικός ηγέτης κι αυτός . Όλα από μας…

  8. ΣΠ said

    ο αττικός τύπος έχει επιβιώσει τόσο στη λεωφόρο (η λέξη υπήρχε από την αρχαϊκή εποχή) όσο και στο νεότερο «λεωφορείο».

    Και στον Λεώνικο. 🙂

  9. LandS said

    «είναι ο πολίτης, όχι γενικά και αόριστα ο λαός […]αλλά κάθε Ελληνίδα και κάθε Έλληνας, ως ξεχωριστές προσωπικότητες»

    Εδώ είναι που τα σκάτωσε τελείως ο ΚΜ. Που να μη πω τι να κάνει το suma cum laude πτυχίο στις Κοινωνικές Επιστήμες.
    Γιατί το αντίθετο ακριβώς σημβαίνει. Γενικό και αόριστο είναι «ο πολίτης ως ξεχωριστή προσωπικότητα» και όχι ο λαός. Όλοι οι πολίτες ως ξεχωριστή προσωπικότητα ο καθένας είναι απλό άθροισμα. Ο λαός όμως, είναι συλλογικό, καθορίζεται και περιέχει τις αλληλοεπιδράσεις όλων (όχι απαραίτητα μόνο των πολιτών) και αποτελεί οντότητα.

  10. Corto said

    Καλημέρα σας!

    «…η λέξη «λαός» έχει μια δισημία· από τη μια, σημαίνει το σύνολο των κατοίκων μιας χώρας, του πληθυσμού ενός κράτους…»

    Νομίζω ότι πρέπει να προστεθεί ή μάλλον να προηγηθεί η σημασία του λαού ως έθνος (όχι απλώς ως κάτοικοι μίας χώρας). Π.χ. ο ελληνικός λαός, σε Ελλάδα, Κύπρο και στην ομογένεια…

    Το κυριότερο σημασιολογικό στοιχείο στην λέξη/ έννοια λαός θεωρώ ότι πρέπει να αναζητηθεί στην παλαιοδιαθηκική διάκριση λαού και εθνών. Αφενός ο Λαός του Θεού, ο περιούσιος λαός, αφετέρου τα έθνη:

    «Τάδε λέγει Κύριος τοῖς Ἰουδαίοις· Λαός μου, τί ἐποίησά σοι ἤ τί σοι παρηνώχλησα; τούς τυφλούς σου ἐφώτισα, τούς λεπρούς σου ἐκαθάρισα, ἄνδρα ὄντα ἐπί κλίνης ἠνωρθωσάμην.
    Λαός μου, τί ἐποίησά σοι, καί τί μοι ἀνταπέδωκας; Ἀντί τοῦ μάννα χολήν∙ ἀντί τοῦ ὕδατος ὄξος· ἀντί τοῦ ἀγαπᾶν με σταυρῷ με προσηλώσατε. Οὐκέτι στέγω λοιπόν· καλέσω μου τά ἔθνη κἀκεῖνα με δοξάσουσι σύν τῷ Πατρί καί τῷ Πνεύματι· κἀγώ αὐτοῖς δωρήσομαι ζωήν τήν αἰώνιον.»

  11. sarant said

    Υπήρχε ένα ορθογραφικό λάθος που περιέργως δεν το επισημάνατε αλλά το διόρθωσα

    7-9 🙂

  12. Με πρόλαβε ο Κώστας στο #5 για τις πέτρες του Δευκαλίωνα. Αναρωτιέμαι (βαριέμαι να ψάξω 🙂 ) ποιος παραδίδει την ετυμολόγηση.

  13. α. Παλαιοτερα υπήρχε και η «λαϊκή απογευματινή» στα θέατρα, με μειωμένο εισιτήριο.

    β. Έχουμε και το ουσιαστικοποιημένο επίθετο «λαϊκή» (αγορά), όπως και τον λαϊκατζή, τον πωλητή στις λαϊκές.

    γ. Ο πολιτικός που χρησιμοποιούσε περισσότερο την λέξη «λαός» στις ομιλίες του ήταν, νομίζω, ο Τσοβόλας.

  14. 12: Εδώ.

  15. ΓΤ said

    Λαϊκό Λαχείο
    λαϊκάτζα
    λαϊκαρία
    λαϊκούρα
    Λαϊκεδέλικα
    λαϊκοτροπία
    λαϊκοπόπ

  16. […] Το άρθρο που θα διαβάσετε σήμερα δημοσιεύτηκε προχτές στο ηλεπεριοδικό 2020mag. Όπως θα ξέρετε, στο ηλεπεριοδικό αυτό δημοσιεύω άρθρα με Λέξεις της επικαιρότητας -σαν εκείνα που δημοσίευα κάθε μήνα στα Ενθέματα της Αυγής. Εδώ μπορείτε να βρείτε όλα μου αυτά τα άρθρα, 20 ως τώρα. Το θέμα είναι φυσικά τεράστιο, και για τα λεξιλογικά του λαού και των παραγώγων… — Weiterlesen sarantakos.wordpress.com/2022/07/12/laos-2/ […]

  17. sarant said

    13-15 Και το έντεχνο λαϊκό τραγούδι, όρος που τόση συζήτηση είχε προκαλέσει

  18. 14 Α, ευχαριστώ. Απολλόδωρος, όπως το φαντάστηκα (αν θέλετε το πιστεύετε βέβαια)

  19. LandS said

    Καλά ρε, τόσα χρόνια στην Αμερική (σπουδάζοντας Κοινωνικές Επιστήμες μχ) αυτό το «We the People» πάνω πάνω στη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας, δεν το άκουσε από κανένα; Του Λίνκολν «Government of the People, by the People, for the People» δεν βρέθηκε ούτε ένας Ελληνοαμερικάνος να του απαγγείλει την ομιλία στο Γκέτισμπουργκ; (την μαθαίνουν στο Δημοτικό)

  20. ΓΤ said

    @17

    Άσε πια εκείνο το «ελαφρολαϊκό»…

  21. Α. Σέρτης said

    Το «λαϊκουργιά» (με γάμμα…) από τον Γ. Κουχτσόγλου (1966) είναι όλα τα λεφτά

  22. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Τα πιο ωραία λαϊκά

  23. sarant said

    21 Όπως γκουγκλίζω, στον πρόλογο του Ίωνα του Πλάτωνα:

    Αριστοκρατία και « λαϊκουργιά » , ελεύθεροι και δούλοι , “ Ελληνες και βάρβαροι είναι τεχνητά κατασκευάσματα , που όχι μονάχα σύγχυση φέρνουν , αλλά κι έχουν πάντα δυσάρεστα επακόλουθα στην πράξη , στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων …

  24. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Γυναίκα λαϊκιά
    (κάτι που έλεγε σε ρόλο, νομίζω, η Άννα Παναγιωτοπούλου «μωρή λαϊκιά» κάτι τέτοιο, έψαχνα κι έπεσα στις Λαϊκές του Μιθριδάτη)

  25. Α, παραλίγο να το ξεχάσω:

    ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΡΑΤΖΑΦΕΡΗΣ=Ο ΚΥΒΕΡΝΗΤΗΣ ΤΟΥ ΛΑΟΥ=2434

    Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ ΤΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ ΛΑΟΣ=ΕΙΝΑΙ Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΡΑΤΖΑΦΕΡΗΣ=2575

  26. Voyageur autour de la chambre said

    Καλημέρα. Ομολογώ ότι κι εγώ είμαι λίγο αμφίθυμος απέναντι στη λέξη, φοβάμαι ότι συχνά συσκοτίζει διαφορές συμφερόντων σε μια σούπα όπου όλοι δικοί μας είμαστε και «προς τι το μίσος και ο αλληλλοσπαραγμός;».
    Με εκνευρίζει όμως αφάνταστα ο πόλεμος ενάντια στον «λαϊκισμό» (που έγινε ξαφνικά ο μεγάλος εχθρός της δημοκρατίας): σιγά μην κάνουμε αυτά που θέλει ο λαός – λαός είναι, δεν ξέρει.

    Σκόρπια:
    – Θυμάμαι το σύνθημα «Το ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση, ο λαός στην εξουσία»
    – Το τραγούδι «Λαός και Κολωνάκι» που χρησιμοποιήθηκε και σαν φράση (εκτός αν η φράση προϋπήρχε).
    Στη θεατρική παράσταση «Αι δύο ορφαναί» το είχαν παραφράσει ως εξής:
    «Όλοι το ίδιο είμαστε, τσουλάρες και κυρίες,
    όλοι το ίδιο είμαστε, λαός και Βερσαλίες».

  27. Καλημέρα,
    Δεύτερο λαϊκά!

  28. Alexis said

    #13β: Το επίθετο «λαϊκός» απαντά ως ουσιαστικό (ουσιαστικοποιημένο επίθετο) και στα τρία γένη:
    λαϊκός (ο μη κληρικός)
    λαϊκή (αγορά)
    λαϊκό (το νοσοκομείο 🙂 ) π.χ. τον μετέφεραν διασωληνωμένο στο «Λαϊκό»
    …και το λαχείο (π.χ. παίζει χρόνια «λαϊκό»)

  29. Ο λαός απαιτεί να μας πάτε εκδρομή!

  30. Alexis said

    #26: – Το τραγούδι «Λαός και Κολωνάκι» που χρησιμοποιήθηκε και σαν φράση (εκτός αν η φράση προϋπήρχε).

    Θα είχε ενδιαφέρον αυτό, να ψάξουμε δηλαδή να βρούμε αν η φράση προϋπήρχε ή την λάνσαρε ο Χιώτης με το τραγούδι του.

  31. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Ούτε εμένα, πάντως, μου αρέσει η λέξη «λαός», χωρίς να έχω τύχει της καταγωγής, ανατροφής ή οικονομικής επιφάνειας του Πρωθυπουργού. Φοβάμαι ότι δεν είναι αυτά που μας υπαγορεύουν την επιλογή της μιας ή της άλλης λέξης. Μου είναι αρκετό ο (όποιος) πρωθυπουργός να ξέρει να μιλάει σωστά ελληνικά και να μπορεί να εκφράσει την γνώμη του χωρίς να μου χαλάει το κάφι της στιγμής, ακούγοντας ελληνικούρες, αποτυχημένους νεολογισμούς ή ξενόφερτες σουσούδες, που πληγώνουν το γλωσσικό μου κριτήριο.

  32. Reblogged στις anastasiakalantzi59.

  33. Sofia said

    Popolo είναι ο λαός αλλά στη μουσική, musica popolare είναι η παραδοσιακή μουσική, τα δημοτικά τραγούδια.
    Η λέξη λαϊκός μπορεί να έχει υποτιμητικό χαρακτήρα, όπως λέμε λαϊκή συνοικία, αλλά δεν έχει την ίδια σημασία όταν λέμε λαϊκή ιατρική, λαϊκή φορεσιά ή λαϊκές δοξασίες που έχουν σχέση με την πάράδοση ή κάτι ευρέως αποδεκτό, δημοφιλές

  34. Alexis said

    #26: – Θυμάμαι το σύνθημα «Το ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση, ο λαός στην εξουσία»

    Επίσης: «Συμβόλαιο με το λαό»
    και τα συνθήματα του τύπου «Ο λαός θέλει, το ΠΑΣΟΚ μπορεί να…»
    που χρησιμοποίησε το ΠΑΣΟΚ στις εκλογές του 1981.

  35. Spiridione said

    Το πόπολο, αλλά και η πλέμπα και οι πλεμπαίοι, πάλι από τα λατινικά.

  36. LandS said

    Δεν πρόκειται για θέμα αισθητικής. Ο διαχωρισμός ηγέτες-στρατιώτες, κληρικοί-λαϊκοί, άρχοντες-αρχόμενοι κοκ υπάρχουν και έχου εμπεδωθεί για πολλούς αιώνες. Είναι λαϊκή συνείδηση. Όχι μόνο στα Ελληνικά, αλλά και σε γλώσσες άλλων λαών. Ακόμα και πολύγλωσσων ή και πολυφυλετικών ακόμα.
    Δεν βλέπω το λόγο γιατί να προκαλείται σύγχυση ή θολούρα.

  37. ΣΠ said

    ο λαουτζίκος, ένα σπάνιο υποκοριστικό επίθημα

    Τα μόνα άλλα που μπορώ να σκεφτώ είναι μασκαρατζίκος, φουκαρατζίκος.

  38. geobartz said

    «όλες οι εξουσίες πηγάζουν από το Λαό».
    # Στη γλώσσα των καρταλοειδών και των πάσης φύσεως σοσιαλαρπακτικών, η (εκ του λαού) «πηγή» …πάει στράφτι όταν καταφέρουμε να ελέγξουμε ΟΛΟΥΣ τους ΑΡΜΟΥΣ της εξουσίας. Και τότε …νάτος ο πολυπόθητος ερυθρόμαυρος φασισμός!

  39. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Πλατεία Λαού, Άλσος Λαού, Πάρκο Λαού και
    Κινηματογράφος/ κινηματοθέατρο ΛΑΟΥ
    Κολοκυνθούς 55 και Μ. Αλεξάνδρου, Μεταξουργείο

  40. Corto said

    30 (Αlexis): Λαός και Κολωνάκι

    «Θα είχε ενδιαφέρον αυτό, να ψάξουμε δηλαδή να βρούμε αν η φράση προϋπήρχε ή την λάνσαρε ο Χιώτης με το τραγούδι του.»

    Πάντως το τραγούδι προέρχεται από την ομώνυμη ταινία του Δαλιανίδη.

  41. sarant said

    26-30 Είναι και ταινία με τον Χατζηχρήστο, όπου ακούγεται για πρώτη φορά το τραγούδι του Χιώτη

    35 Οι πλεμπαίοι είναι εντελώς νέος όρος, από 2010 και μετά θα έλεγα -ενω και η πλέμπα δεν ακουγόταν πολύ παλιότερα.

  42. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

  43. sarant said

    40-41 Συμπέσαμε

  44. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Τα «Λαϊκά προάστια» θεωρούνται ένας από τους κλασικούς δίσκους της ελληνικής δισκογραφίας.

    …το 1979 η Σωτηρία Μπέλλου συνεργάστηκε με τον Ηλία Ανδριόπουλο και τον Μιχάλη Μπουρμπούλη. Η αρχή έγινε με τη συμμετοχή της στη συναυλία του συνθέτη στο Παναθηναϊκό Στάδιο, ενώ ένα χρόνο μετά κυκλοφόρησαν τα «Λαϊκά προάστια» σε στίχους του Μιχάλη Μπουρμπούλη, παρά την αντίθεση, αρχικά, του «ισχυρού» άντρα της Lyra Αλέξανδρου Πατσιφά, ο οποίος δεν ήθελε την Μπέλλου για ερμηνεύτρια ολόκληρου του δίσκου.
    https://www.ogdoo.gr/diskografia/stigmes/tha-sas-po-mia-istoria-laika-proastia

  45. Corto said

    43: Ναι, πιάσε κόκκινο..
    Σε κάθε περίπτωση ο Μπίθουλας (ή Μπύθουλας) έχει βρεθεί σε αντιδιαστολή με το Κολωνάκι ήδη στην προπολεμική τέχνη, π.χ. με την μαντάμ Σουσού του Ψαθά.

  46. Costas Papathanasiou said

    Καλημέρα. Υπόρρητος… “ΛεώΝικος” λοιπόν το σημερινό άρθρο(βλ. σχ. 8).
    Εκτός από την ομοιότητα του “λαός/λεώς” με το “λᾶος/ λᾶας”(λίθος, βλ. λαξεύω, λατύπη, λατόμος, καθώς και σχ.5,12), την ποιητικώς σημαινόμενη και στην Ιλιάδα(:”οἱ μὲν ἄρ᾽ ἐννῆμαρ κέατ᾽ ἐν φόνῳ, οὐδέ τις ἦεν/ κατθάψαι, λαοὺς δὲ λίθους ποίησε Κρονίων· ”-Ιλ. 24.610-611) εν είδει -προφανώς- παραπομπής στον μύθο του Δευκαλίωνα, σημειωτέα ως παράγωγη λέξη, σαν είδος πρώτου δημοκρατικού μορφώματος, και το “λήϊτον” (βουλευτήριο/πρυτανείο, πολιτεία/δημόσιο/κράτος -και κατά Ησύχ.«λάϊτον,τὸ ἀρχεῑον») εξ ού και ‘λειτουργός”, μετ’ αυτού δε και η “ληΐτη, λῃτή” (= ἱέρεια), η πρώτη δημοτική υπάλληλος, θα λέγαμε.
    Οπότε, κατά τα ανωτέρω, πέραν μυθώδους κατακλύσεως/θείας ενανθρωπίσεως της γης ή όποιων τεκμηρίων γεωλογικών ότι υπάρχουν όντως πολλά στουρνάρια ριζιμιά κι είναι πολλές οι πέτρες που τις παίρνει το ποτάμι του λαϊκισμού, ενώ είναι λίγα τ’ αλανιάρικα λαλάρια (αλά rolling stones) και σπάνια τα λιτρίδια που λυτρώνουν δημοσθενικώς τον Λόγο, οφείλουμε εντέλει να παραδεχτούμε πως, ο Λαός, τους πονηρούς φυγόπονους Κρατούντες πολύ τους ενοχλεί, ιδίως άμα τα πάρει τόσο όσο για να πάρει με τις πέτρες(:το αίμα ή εγχώριο ιχώρ του, δηλαδή), τέτοιους κρατικοδίαιτους δημόσιους λειτουργούς που τάχα ορίστηκαν να τον υπηρετούν, μα στην ουσία, αντί να του δουλεύουν, τον δουλεύουν.
    Σχετική και η μεγαλειώδης μαρτυρία της Μαρίας Δημητριάδη στο άσμα «Η μπαλάντα της Φουέντε Οβεχούνα» (Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος / Στίχοι: Γιώργος Μιχαηλίδης):
    «Μεγάλο ποτάμι φουσκωμένο/η οργή του λαού,/κυλάει πάνω απ’ τα χωράφια,
    ποιος τη σταματάει/ ποιος τη σταματάει/ ποιος, ποιος τη σταματάει…»
    (βλ. https://www.youtube.com/watch?v=2DovmrPYgPc&feature=emb_logo )

  47. Λ said

    Αχ υπέροχο και πολύ πολύ εύστοχο και επίκαιρο άρθρο, στις μέρες μας που οι ελίτ κάνουν ότι θέλουν και αγνούν πλήρως το λαό.

    Και ένα ανέκδοτο,
    Πριν το 74, εννοείται, ο Γλαύκος Κληρίδης επισκεύφθηκε την Καρπασία. Καθόταν σ’ενα καφενείο με κάμποσους άνντρες. Ρωτάει λοιπόν, πως είναι ο λαός της Καρπασίας; Η απάνηση που πήρε «Εν καμμιά-θκυο οκκάδες, θέλετε κανένα;»

    Βλέπετε, στα Κυπριακά λαός είναι και ο λαγός

  48. Voyageur autour de la chambre said

    @40, 41
    Αλήθεια το τραγούδι προέρχεται απ’ την ταινία; Μέχρι τώρα νόμιζα ότι συμβαίνει το ανάποδο, ότι με αφορμή την επιτυχία του τραγουδιού πήρε τον τίτλο η ταινία. Τελικά πάντα μαθαίνεις κάτι καινούργιο εδώ μέσα…

  49. Voyageur autour de la chambre said

    47
    Καταπληκτικό!

  50. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Κυριάκος Μητσοτάκης ΠΘ, 2022 :
    «στο επίκεντρο όλων των δράσεων μας είναι ο πολίτης, όχι γενικά και αόριστα ο λαός, η λέξη που χρησιμοποιούν συχνά όσοι θέλουν να θολώνουν την κατεύθυνση των επιλογών τους, αλλά κάθε Ελληνίδα και κάθε Έλληνας, ως ξεχωριστές προσωπικότητες και πιο συγκεκριμένα η μεσαία τάξη και πρωτίστως οι πιο ευάλωτοι συμπολίτες μας».

    -Κατά το άρθρο 26 παρ. 3 του Συντάγματος της Ελλάδας η δικαστική λειτουργία ασκείται στην ελληνική επικράτεια από τα δικαστήρια της χώρας και οι αποφάσεις τους εκτελούνται στο όνομα του Ελληνικού Λαού.

    -Τα μέλη της κυβέρνησης , ορκίζονται «να τηρούν το Σύνταγμα και τους νόμους και να υπηρετούν το γενικό συμφέρον του ελληνικού λαού»

    Το συμφέρον του ελληνικού λαού, όχι των συμπολιτών, ούτε της μεσαίας ή της … μακρύτερης τάξης! Τί άλλο θα μας σαχλαμαροταϊσει

  51. Voyageur autour de la chambre said

    48 συνέχεια
    Και για να αποδόσω στον Καίσαρα αυτά που του ανήκουν, ούτε για τα «λεωφόρος», «λεωφορείο» ήξερα ότι προέρχονται από το λαό.

  52. Λ said

    Μικρός λαός που πολεμά δίχωςσπαθιά και βόλια…

  53. sarant said

    47 Πολύ καλό το ανέκδοτο του Κληρίδη. Και σε ελλαδικά ιδιώματα πρέπει να λέγεται λαός ο λαγός. Κάρπαθο ίσως.

    Και μου θυμίζεις ότι δεν έχουμε γράψει άρθρο για τη λέξη ελίτ.

    51 Ωραία, καμαρώνουμε.

  54. Λ said

    Στην Κύπρο είχαμε τη Λαϊκη Τράπεζα (Popular bank στα αγγλικά) που χρεοκόπησε και έκλεισε το 2013 και το Λαϊκό Καφεκοπτείο που ευτυχώς άλλαξε το λογότυπό του που ήταν ρατσιστικό και που επέζησε ως μέλος του ομίλου Λαϊκό
    http://laikogroup.com/%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%BF%CF%82-%CE%BB%CE%B1%CF%8A%CE%BA%CE%BF%CF%8D/?lang=el

  55. Κιγκέρι said

    …λαός υπερυψούτε εις πάντας τους αιώνας

  56. Λ said

    Λαοδίκη κόρη του Πρίαμου καιτης Εκάβης

  57. Κουτρούφι said

    #47, #53. Στη Σίφνο σίγουρα: λαός ο λαγός. Υπάρχουν και σχετικά τοπωνύμια (π.χ. του Λαού) που προέρχονται από το ζώο.

  58. Γιάννης Τζαννέτος said

    Για να εισχωρήσεις στα ενδότερα της Μάνης, πρέπει να περάσεις κάτω από το κάστρο του Πασσαβά [passe avant ;]. Στην αρχαιότητα εδώ βρισκόταν η πόλη Λας ΄΄οἵ τε ‘Λάαν’ εἶχον ἠδ᾽ Οἴτυλον ἀμφενέμοντο΄΄ [Ιλιάδα, ραψωδία Β΄585]. Η ονομασία της πόλης αναφέρεται ότι προέρχεται από το δωρικό λάας [λίθος].
    Να μου επιτρέψετε βέβαια να αναφέρω και την μέχρι πρόσφατα ΄΄λαοφιλή΄΄ στην Λακωνία προσφώνηση ΄΄λο΄΄. Προσφώνηση κυρίως παιδιών σε μεγαλύτερους. πχ. απευθυνόμενος προς την μητέρα σου ΄΄λο, μα΄΄, και αν δεν σε άκουγε ύψωνες λίγο την φωνή σου ΄΄λο, ρε, μα΄΄!! Αυτό το ΄΄λο΄΄ από που να κρατάει;

  59. Stelios Kornes said

    Ωραιο και το σημερινο – κι οπως παντα, τα σχολια ειναι πλουσια σε γνωσεις για πολλους απο μας. Τους χαιρετισμους μου σε ολους!
    Θυμαμαι ενα αγαπημενο μου τραγουδι, παλιοτερο, οπου δεν τον λεει «λαο» ο στιχουργος (Βολφ Μπήρμαν), αλλα εχει να του συρει αρκετα…

    «Κι ο παροιμιωδης μεσος ανθρωπακος
    κερδος ποτέ, μ’ απο παθηματα χορτατος
    που συνηθιζει στην καθε βρωμια
    αρκει να εχει γεματο το ντορβά
    κι επαναστασεις στα ονειρα θ’ αναζητει
    τον εχω βαρεθει».

  60. Κιγκέρι said

    Από την τρίτη γυμνασίου το θυμάμαι:

    Φωτεινός

    Αν εξεράθη το κλαρί, πάντα χλωρή είν’ η ρίζα
    και μένει πάντα ζωντανό, ή ρόβι φάγ’ ή βρίζα,
    αυτό το βόδι το μανό, π’ όσο βαθιά ρουχνίζει
    τόσο εύκολα μυγιάζεται κι ανεμοστροβιλίζει,
    και που το κράζουνε Λαό. Θα σπάσει το καρίκι
    και θα προβάλει με φτερά μια μέρα το σκουλήκι.
    Τότε, πουλί το σερπετό, ποιός ξέρει πού θα φτάσει!…

    Τζώρτζης

    Δείξε μου αυτό το λείψανο που θα βρικολακιάσει.

    Φωτεινός

    Εγώ… ο φτωχός ο Φωτεινός, ο γέρος ο ξεσκλιάρης,
    που ρίχνω εδώ το σπόρο μου για να μου τονε πάρεις.
    Εγώ που με τον ίδρωτα τα χώματα ζυμώνω
    για να τρώγει άλλος το ψωμί, που τρέχω και κεντρώνω
    την αγριλίδα του βουνού και που δεν έχω λάδι
    ν’ ανάφτω το καντήλι μου και ζω μέσα στον Άδη.
    Εγώ που με τα νύχια μου αναποδογυρίζω
    το λόγγο και τα ριζιμιά, για να σας τα στολίσω
    με κλήματα που δεν τρυγώ και που ποτέ δεν έχω
    λίγο κρασί κεφαλιακό, τη γλώσσα μου να βρέχω.
    Εγώ ο φτωχός ο μυλωνάς που ζω σ’ αιώνια ζάλη
    και παίρνω κέρδο, πληρωμή, προσφάγι την πασπάλη,
    που δεν ορίζω το παιδί, που πάντα ζω με τρόμο
    και που δεν βρίσκω εδώ στη γη για να με κρίνει νόμο.
    Αυτός, αυτός είν’ ο Λαός. Τ’ άψυχο το κουφάρι
    αυτό ’ναι το καματερό, το ψόφιο το κριάρι…
    Μη ρίξεις άλλο φόρτωμα στην έρμη του την πλάτη…

    http://e-library.iep.edu.gr/iep/collection/browse/item.html?code=01-19709&tab=01

  61. Aghapi D said

    Και αυτό φυσικά 🙂

  62. defterin said

    Για διαφορετικούς (μη-ταξικούς; ) λόγους είναι ευαίσθητος όρος και στην Κύπρο, όπου επιβάλλεται στην ελληνοκυπριακή πολιτική σκηνή η τήρηση μιας λεπτής διάκρισης μεταξύ (ελληνικού και τουρκικού) έθνους, δύο κοινωνιών (ελληνοκυπριακής στον νότο, τουρκοκυπριακής στον βορρά) αλλά μόνο ενός κυπριακού λαού – οι λαοί έχουν το μετα-αποικιακό δικαίωμα της αυτοδιάθεσης βλέπετε, και η θέση ότι στην Κύπρο υπάρχουν δύο οι περισσότεροι λαοί σημαίνει ξεχωριστά δικαιώματα αυτοδιάθεσης. Αυτή η θέση υποστηρίχτηκε μόνο για λίγο καιρό από κάποιες πολύ μικρές τροτσκιστικές οργανώσεις αλλά απορρίπτεται από όλο το υπόλοιπο ελληνοκυπριακό πολιτικό φάσμα για δύο λόγους.

    Επομένως, εκεί που ο Έλληνας αριστερός πολιτικός ίσως χρησιμοποιήσει τον «λαό» και την «κοινωνία» ή τα «κατώτερα κοινωνικά στρώματα» σαν συνώνυμα ή σχεδόν συνώνυμα, ο ελληνοκύπριος αριστερός θα πρέπει να είναι τριπλά προσεχτικός ώστε να μην δημιουργήσει την λάθος εντύπωση.

  63. Aghapi D said

    Είμαι μέρος του λαού, άρα κυβερνάω και εγώ !!!! ????

  64. Λ said

    Αντίθετα με το Μητσοτάκη ο Μακάριος απυθυνόταν στον Ελληνικό Κυπριακό λαό. Παραθέτω το πολύ γνωστό στιγμιότυπο, μαύρες μέρες που πλησιάζουν

    http://laikogroup.com/%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BB%CE%BF%CF%82-%CE%BB%CE%B1%CF%8A%CE%BA%CE%BF%CF%8D/?lang=el

  65. sarant said

    58 Δεν έχω απάντηση για το μανιάτικο «λο», ξέρει κανείς άλλος;

  66. SearchPeloponnese said

    Η τρολιά της ημέρας θα μπορούσε να είναι: «Πώς ορίζει το Ελληνικό Σύνταγμα τον λαό;»

  67. GeoKar said

    Λαοκόων παίζει?

  68. Σωτήρς said

    Και μικρά ονόματα που ψάρεψα με το «λαό» μέσα τους:

    Αρχαία ελληνικά (από βικιπαίδεια)
    Μενέλαος
    Αγησίλαος
    Αγέλαος
    Αγεσίλαος
    Αμφίλαος
    Αναξίλαος
    Αρχέλαος

    Νέα ελληνικά (από Φουντάλη)
    Νικόλαος
    Χαρίλαος
    Ερμόλαος
    Λαοκράτης

  69. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Λαοκράτης, Λαοκρατία 🙂
    Νικόλαος

    Αγησίλαος κλπ

  70. Λ said

    Στο 64 εβαλα λάθος λινκ. Το σωστό είναι τούτο

  71. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    58 >>η πόλη Λας

    Λας δεν είναι η πέτρα, απ΄όπου μετά ο λαός ; (Από τον κατακλυσμό του Δευκαλίωνα)

  72. sarant said

    68 Και μερικά αρχαία που δεν έχουν «λαο-» πχ Λαέρτης, Λάμαχος.

  73. ΣΠ said

    68
    Και Λεωκράτης.

  74. Νομίζω δεν πιάσαμε καθόλου την έννοια «λαότητα».

  75. π2 said

    Λίγα για το επίθετο λαϊκός στην αρχαιότητα. Γενικώς είναι πολύ σπάνιο πριν εισαχθεί στην εκκλησιαστική ορολογία ως το αντίθετο του «της εκκλησίας» ή «καθαγιασμένος». Αλλά μαρτυρείται πού και πού ήδη από την ελληνιστική περίοδο με τη σημερινή ονομασία. Έτσι, σε πάπυρο του 3ου αι. π.Χ. διαβάζουμε εἴ τινες τῶν κατὰ Συρίαν καὶ Φοι[νίκην] ἀγοράκασιν σῶμα λαικ[ὸ]ν ἐλεύθερον, ενώ η πιο χαριτωμένη χρήση είναι σε τιμητική επιγραφή από τα Καλίνδοια της Μακεδονίας για έναν πλούσιο ευεργέτη (1ος αι. μ.Χ.), ο οποίος μοίραζε άρτον και θεάματα στην πλέμπα κατά τη διάρκεια των εορτών: καὶ τοῖς πολείταις τὴν ἑστίασιν καὶ εὐωχίαν μεγαλομερῆ παρέσχετο καὶ λαϊ̣κῶς πανδημεὶ δειπνίζων καὶ κατὰ τρίκλεινον καὶ τ̣[ὴν] ἐπὶ τῆς πανηγύρεως πομπὴν ποικίλην καὶ ἀξιοθ̣[έατον] σκευάσας.

  76. Μια και περί λαοκρατίας ο λόγος, γνωρίζει κανένας τη (φίλη) Κρατούλα/Κράτια [Λαοκρατία] Λάκα;

  77. Έχουμε λαότητες στην Ελλάδα;

  78. Παναγιώτης Κ. said

    Ξέρετε κάποιο δημοτικό τραγούδι που να έχει στους στίχους του τη λέξη λαός;
    Με ένα γρήγορο πέρασμα δεν βρήκα ένα τέτοιο τραγούδι.

  79. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    68 ταυτόχρονα! Και τσεκάρισα κιόλας μην κι είχαν γραφτεί ήδη 🙂

    -Φωνή λαού,οργή Θεού
    -Ο,τι θέλει ο λαός
    -Κόσμος και λαός

    Λαέ της Λιλιπούπουλης

    Εξι λαϊκές ζωγραφιές (Μάνος Χατζιδάκις)

    το όπιο του λαού

    να σκοτώνονται οι λαοί
    για τ’ αφέντη το φαϊ

    κριτής κι αφέντης ειν΄ο λαός

    προλετάριοι όλων των λαών ενωθείτε

    η λαϊκή μούσα, παράδοση, μουσική, τέχνη, ζωγραφική

    Λαϊκή -Απογευματινή

  80. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    78 χαχα 🙂 λαομίσητη λέξη ο λαός!

  81. Costas Papathanasiou said

    58,65: «Λω», από το “λέω”, με την έννοια (σου) μιλώ, (σε) χαιρετώ ή το Δωρ. “λάω/λῶ” (θέλω,εύχομαι) ή συγκεκομμένη κλητική υπερθ. λῷστος, -η, -ον, πρβλ Πλάτ.· ὦ λῷστε, ω! καλέ/αγαθέ μου φίλε, βλ. http://www.mani.org.gr/kzaxarias/arthra1998/16_lo.htm , https://lsj.gr/wiki/%CE%BB%CF%89%CE%90%CF%89%CE%BD και https://lsj.gr/wiki/%CE%BB%E1%BF%B6

  82. sarant said

    75 Ωραίος ο ευεργέτης!

    78 Δεν πρέπει να υπάρχει… αλλά είναι καλό ερώτημα.

  83. Spiridione said

    41. Οι πλεμπαίοι ναι. Αλλά η πλέμπα εμένα μου είναι πολύ οικεία.

  84. Spiridione said

    53. Επιβιώνει στην φράση λάου λάου. Σύμφωνα με το ΛΚΝ.

  85. Κ.Πιτσώνης said

    Και το Δεν σε θέλει ο λαός παρ’ τη μάνα σου κι εμπρός.

  86. Βασίλης Φίλιππας said

    Καλησπέρα
    78
    Από μνήμης θυμάμαι τη λέξη σε δημοτικά τραγούδια που αφορούν τον Άγιο Γεώργιο και τον δράκοντα: «πολύς λαός σηκώθηκε / στο βασιλιά την πάει», «πολύς λαός ξεκίνησε / στη βρύση τηνε πάει».

  87. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    78 Στον Ερωτόκριτο, πολλές φορές ο λαός.

  88. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    9+31τελ
    Συμφωνώ! Τέτοιες «δηθενιές» που εκτοξεύονται ασύστολα από τον «λαοπρόβλητο» (τον ένα, τον μοναδικό, τον ανεπανάληπτο… 👿 ) ΠΘ μας, με ισχυρές δόσεις ελιτισμού, που –νομίζει ότι…- τον διαφοροποιούν από τους άλλους πολιτικούς, έχουν καταντήσει αφόρητες! (Αναρωτιέμαι αν πίσω από όλα αυτά υπάρχουν κάποιοι σύμβουλοί του ή τα κατεβάζει η κούτρα του…)

    Εξαιρετικά αφιερωμένο το επόμενο:

    50.
    👌👋👍

  89. … «λαϊκός», … έχει πάρει και την εκκλησιαστική σημασία «μη κληρικός». …
    «Παντός του κλήρου και του λαού (του Κυρίου δεηθώμεν)»

    … layman, που σημαίνει όχι μόνο τον μη κληρικό αλλά και κατ’ επέκταση τον μη ειδήμονα, ανάγεται, μέσω λατινικών, στο «λαϊκός» …
    Δεν το ήξερα αυτό — νόμιζα κάτι με το lay (= τοποθετώ, ως, πχ, τεχνίτης)!
    Επίσης clergy/laity

  90. Λεξιλάγνος Βορέας said

    Μερικά ακόμη ονόματα με ρίζα «λαός»…
    Φιλόλαος, Τιμόλαος, Ευρύλαος, Επίλαος, Κριτόλαος, Λαοδάμας, Λεώκριτος, Λεωτυχίδης/ας, Λεώνικος, Λέανδρος, Λαέρτης, Λέαρχος, Λαοδίκης/Λαοδίκεια,

    Όταν το γινόμενο των πολλών ξεπερνάει το άθροισμα των μονάδων του ( με τις πραγματικά άριστες μονάδες να βοηθούν και να εμπνέουν) είναι ΛΑΟΣ και τον/μας χαίρομαι. Όταν το γινόμενο των πολλών είναι μικρότερο του αθροίσματος των μονάδων του ( βαπτίζοντας τις χείριστες μονάδες ως αρίστους και εξοβελίζοντας τους άριστους) τότε λαουτζίκος και χρείαζεται ανάσα και ψυχή βαθιά για τη συνέχεια – αγαπάς και συνεχίζεις μέχρι τέλους. Αλλά και πάντα η λέξη μου θυμίζει την εύστοχη και δίσημη χρήση από το Νικόλα Άσιμο στο «Πάλι στην ξεφτίλα»····Έλα να χορέψει και ο σικ λαός 🙂

  91. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Και η ταινία και το τραγούδι «Λαός και Κολωνάκι» έχουν έτος εμφάνισης το 1959. Μάλλον είναι δύσκολο να αποφανθούμε αν προηγήθηκε κάποιο και ποιο.

    Σίγουρα όμως προϋπήρξε, ως μέρος τίτλου επιθεώρησης στο ΡΙΑΛΤΟ, με συγγραφείς τους Γιαννακόπουλο – Οικονομίδη – Νικολαΐδη (ή Πρετεντέρη ;), που παιζόταν όλο το καλοκαίρι του 1958 – μάλλον με επιτυχία.
    Εδώ η ανακοίνωση της (μεγαλύτερης κοσμικής μεταπολεμικής 🙂 ) πρεμιέρας στην ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, 28/5/1958.

  92. 71, ΕΦΗ – ΕΦΗ: Παρετυμολογία είναι. Βλ. .

  93. sarant said

    86-87 Nαι μπράβο

    91 Αρα προϋπήρξε η επιθεώρησημ μπράβο

    89 Ναι, λογικό να σκεφτεί κανείς τεχνίτη/lay-man

  94. Χαρούλα said

    Έα βιβλίο που δείχνει σχετικό. Δεν το έχω διαβάσει
    https://www.politeianet.gr/books/9786185118006-sullogiko-ekdoseis-tou-eikostou-protou-ti-einai-laos-232807

  95. Spiridione said

    91.
    https://vlahopoulou.blogspot.com/2021/08/1958.html

  96. Costas Papathanasiou said

    Ας μην ξεχνάμε (βλ. και σχ. 50) και εκείνον τον “Εχθρό Λαό” των Καμπανέλλης/ Θεοδωράκη (Πρώτη εκτέλεση: Βασίλης Παπακωνσταντίνου – 1975, βλ. https://www.youtube.com/watch?v=QDImY_GTyAU ):
    » Ἦταν πατριώτη ἕνας λαός/ ἕνας μεγάλος τοπικὸς εχθρός.
    Θέλανε νά ‘χουν ὅλοι τὸ σπιτάκι τους/καθημερινά τὸ μεροκαματάκι τους
    νά ‘χουν ακόμα κι ἅμα θὰ κακογεράσουν/ μιά συνταξούλα γιὰ νὰ μὴν πεινάσουν.
    Θέλανε νὰ μὴν περπατοῦν στὰ τέσσερα/νὰ σκέφτονται και νὰ μιλοῦν ἐλεύθερα
    νὰ κυβερνάει αὐτὸς ποὺ θὰ ‘χουνε διαλέξει/κανένας πιὰ νὰ μὴν τούς κοροϊδέψει.
    Θέλαν τὸ νόμο φίλο κι ὄχι φύλακα/νὰ μὴ φοβούνται πιὰ τὸν χωροφύλακα
    τὴν περηφάνια τους κανεῖς νὰ μὴν πληγώνει/οὔτε τὴν πόρτα τους νὰ ξεκλειδώνει.
    Ὄνειρα χίλια μέσα στὸ κεφάλι τους/ τ’ ἀποθηκεύανε στὸ προσκεφάλι τους.
    Χρόνια καλύτερα ἐλπίζανε νὰ ‘ρθοῦνε/τὸ σήμερα οἱ ληστὲς δεν ἐχτιμοῦνε.
    Νιώθεις πατριώτη τί ἐχθρός/ἤτανε τούτος ὁ παλιολαός…»
    Επίσης, στον ίδιο δίσκο, και το πικρογελαστά επίκαιρο “Ο αδερφός τον αδερφό” (βλ.https://www.youtube.com/watch?v=bSuuZZ5Vvss -Βασίλης Παπακωνσταντίνου-Τζένη Καρέζη):
    “…Κι απ’ τα 54, το μέλλον μας ανθόσπαρτο, το σύστημα έχει οργανωθεί και ο λαός φακελωθεί,/ οι σύντροφοι εκτελεστεί, οι πλάκες έχουνε πλυθεί (…) Σαν Έλληνες περήφανοι, σαν Ευρωπαίοι ελεύθεροι,/ σαν κράτος συνεταιρικό, στο ΝΑΤΟ μέλος εκλεκτό,/ απ’ τον προϋπολογισμό, το πιο μεγάλο μερτικό,/ το πιο μεγάλο μερτικό, το δίνουμε για το στρατό (…)”

  97. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    @46.Κώστα, «ομοιότητα του λαός με το λᾶας» γράφεις ἐσύ, γιά «ὁμωνυμία» γράφει τό Chantraine, ἀλλά τό «πέτρα πού ἐκσφενδονίζει πολεμιστής» μέ τό «ἁπλοῖ στρατιῶτες» δέν μοῦ φαίνεται [..ὅπως νομίζω δέν φαίνονταν καί σέ παλαιότερους πού ἐπιχειροῦσαν νά χτίσουν τήν ἐτυμολογία τῶν λέξεων αὐτῶν..] ὅτι εἶναι σκέτη ὁμωνυμία. Τί μᾶς κάνει σήμερα νά τίς διαφοροποιοῦμε μέ τέτοια βεβαιότητα;

  98. BLOG_OTI_NANAI said

    Περί λαού, σε ένα ωραίο απόσπασμα του Ανδρέα Παπανδρέου από τα πρακτικά της Βουλής, σε συσχέτιση με έναν πραγματικό ήρωα της νεώτερης Ελλάδας, τον Αλέξανδρο Παναγούλη, με αφορμή τον οποίο βάφτισαν κάποιοι τον Ρίβα «χουντικό», «χρυσαυγίτη» και άλλες αηδίες. Ο Ρίβα είναι άνθρωπος δημοκράτης, ουδέποτε έχει δώσει τέτοια δείγματα γραφής σε προσωπικές μας συνομιλίες. Προφανώς δεν ανέχεται αγιοποίηση μή αγίων, όπως κι εγώ άλλωστε, π.χ. τα περί δράσης της αριστεράς με μοναδικό γνώμονα δήθεν την «εθνική δράση». Δεν ήταν έτσι, και δεν θα γίνει έτσι στον αιώνα τον άπαντα. Υπήρξαν αριστεροί πατριώτες, υπήρχαν αντάρτες στην αριστερά αλλά οι ίδιοι λιγότερο αριστεροί, όμως η ζυγαριά πολλές φορές έγερνε προς την ιδεολογία και λιγότερο προς τον πατριωτισμό. Τον χαρακτηρισμό για τον Παναγούλη δεν θα τον χρησιμοποιούσα ποτέ, αλλά σε μια κόντρα, ειδικά όλοι εναντίον ενός, μπορείς από εγωισμό να πεις κάτι και να μην θέλεις να το πάρεις πίσω.

  99. phrasaortes said

    Και στα αρχαία περσικά η λέξη kāra είχε πιθανότατα πολλαπλή σημασία (στρατός/φαντάρος αλλά και λαός/έθνος).

  100. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Λαός…

    (Πάντως, ἐκεῖνο τό «Λαϊκές Δημοκρατίες του υπαρκτού σοσιαλισμού» μοῦ ἄρεσε ἰδιαίτερα, Νικοκύρη.. 🙂 )

  101. Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη said

    Τό προηγούμενο σχόλιο δέν τό ἔκανα γιά νά ξύσω Μ/Λ πληγές. Μέ ἐνοχλοῦσε ἐκείνη ἡ στάσιμη ἀρίθμησι: 99 🙂

  102. Costas X said

    «Λαός», αν θυμάμαι καλά, στο ζακυνθινό ιδίωμα είναι ο ενοχλητικός άνθρωπος, π.χ «τι λαός είναι ετούτος» !

  103. Κιγκέρι said

    Λαό έχουν και οι ομάδες, ο λαός της ΑΕΚ, ο λαός του ΠΑΟΚ, ο πράσινος λαός κλπ.

  104. Costas Papathanasiou said

    97: Γεια σου Γιώργο. Η ετυμολογική διαφοροποίηση των λαός/λᾶας, ανάγοντας το μεν στην πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *leh₂wos (ένοπλος) < *leh₂- (στρατιωτική ενέργεια, βλ. και άρθρο), το δε στην Ι.Ε. *leh₁u- (πέτρα), προκύπτει πιθανότατα από την αδυναμία να καλυφθεί πειστικά η μεγάλη εννοιολογική απόσταση μεταξύ “λίθου” και “πλήθους” (επομένως, διότι η σύγκλιση στη βάση του ‘πετροπόλεμου”, μάλλον δεν ικανοποιεί τους επί τούτοις γλωσσολόγους). Αντίστοιχη ανάγκη διάκρισης προκύπτει πολύ περισσότερο και μεταξύ των “λίς (η)” (λεία, πρβλ λειαίνω) και “λῖς (λέων)” ή άλλων πολλών τέτοιων ομωνύμων.(Το βέβαιο είναι, εν κατακλείδι, καί κατ' εμέ, ότι ένας σχετικός δημιουργικός προβληματισμός, καλο θα είναι πάντα να υφίσταται)

  105. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    95.
    Κατατοπιστικότατο, Spiridione! (Πάντως, μέχρι τέλους στα ΘΕΑΜΑΤΑ της ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ αναγραφόταν και ο υπότιτλος -ας πούμε- ‘Λαός και Κολωνάκι’).

  106. Στέφανος said

    Στις σημερινές ειδήσεις του Open, η ανταποκρίτρια στη Κων/λη Μαρία Ζαχαράκη είπε ότι οι Τούρκοι αποκαλούν τον Μητσοτάκη «Μίτσο» επειδή στα τούρκικα «μίτσο» σημαίνει «μούτσος». Και λένε οι Τούρκοι πως ο Μητσοτάκης είναι ο μούτσος του Μακρόν και του Μπάιντεν. Εγώ δεν βρήκα λέξη «μίτσο» στα τούρκικα. Μήπως ξέρετε εσείς τίποτα σχετικό; Ευχαριστώ

  107. sarant said

    106 Υπάρχει λέξη miço στα τουρκικά και σημαίνει τον μούτσο, είναι η ίδια λέξη (ισπανικής τελικά ετυμολογίας). Επειδή είναι ναυτική λέξη ίσως να μην την έχουν όλα τα λεξικά, αλλά ο Redhouse την έχει.

  108. Στέφανος said

    Σας ευχαριστώ θερμότατα (107). Άρα ισχύει αυτό που μετέδωσε η Ζαχαράκη

  109. Μαρία said

    107
    Την έχει και το μικρό τουρκογαλλικό μου με παραπομπή στο muço και ερμήνευμα :μούτσος, μαθητευόμενος (σ’ ένα καμπαρέ).

  110. Το «Ρ» της Φωκίωνος Νέγρη said

    77: Τώρα πια όχι. Έχουν ενσωματωθεί οι πάντες στο σύγχρονο έθνος. Για να βρεις λαότητες στην καθαρή τους μορφή θα πρέπει να ανατρέξεις στη ιστορία του 18ου αιώνα.

  111. eran said

    «Από την άλλη, να μη λησμονούμε ότι ιστορικά το Λαϊκό Κόμμα κάθε άλλο παρά αριστερό ήταν»
    Σωστά, αυτό αφορά το Λαϊκό Κόμμα του Τσαλδάρη.
    Προηγήθηκε όμως το Λαϊκό Κόμμα που ίδρυσαν μέλη της Κοινωνιολογικής Εταιρίας το 1910. Κύριος εκφραστής ο Αλ. Παπαναστασίου.

  112. @ 110 Το «Ρ» Της Φωκίωνος Νέγρη

    >> Τώρα πια όχι.

    Μάλλον αυτό προσεγγίζει την πραγματικότητα. Πάντως κανένας δεν μπορεί να ξέρει…

  113. Missing Ink said

    Ωραίο το σημερινό, είχε τις εκπλήξεις του –για αρχαίο νόμιζα μόνο το «λεώς», όσο για το “layman” ούτε που θα πήγαινε το μυαλό μου– και το κλείσιμο συγκινητικό, σκόνη τον έκανες τον γκαντεμόσαυρο. Αλλά ποιος σ’ ακούει ρε Νικοκύρη…

  114. Πολύ εύστοχο άρθρο, με αποκορύφωμα την αναφορά στο ελληνικό Σύνταγμα. (Καταλυτικό βέβαια και το σχόλιο για την αμερικανική Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας).
    Επιτρέψτε μου ωστόσο να προσθέσω το ανυπέρβλητο «λαϊκό τσατσά»: https://www.youtube.com/watch?v=bB363Z4SYxY

  115. Κουτρούφι said

    #103. Υπάρχουν και σχετικά συνθήματα.

    Ένα ήπιο κοροϊδευτικό προς τους αντιπάλους οπαδούς:
    Δεν έχετε ομάδα, δεν έχετε λαό/τι ήρθατε να κάνετε στο γήπεδο αυτό.

    Και ένα πιο βαρύ, όταν υπάρχει δυσαρμονία στις σχέσεις μεταξύ οπαδών και διοίκησης:
    [Όνομα ομάδας] παίξε για το λαό σου/ και όχι για τον πστ τον πρόεδρό σου

    Υπάρχουν και πιο βαριά για τους λαούς των αντιπάλων αλλά ας μην τα βάλω….

  116. Γιάννης Κουβάτσος said

    Κύριε Κάσδαγλη, το «Γαμώτο ενός αριστερού» και το «Γαμώτο ενός Παναθηναϊκού» ηταν γαμώτο πολλών από μας με τους ίδιους καημούς. 😊👍☘️

  117. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    92, Ευχαριστώ! Ναι, νομίζω το έχουμε κι εδώ συζητήσει. (Δεν είχα και προσέξει το 5β σας, σόρι)
    Αστεία το είπα (για το μύθο μιλάμε εξάλλου 🙂 ) Ας επαίρονται οι καταγόμενοι από κει, εννοούσα.
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9B%CE%B1%CF%82

    Το Λαϊκό Συναγερμό, τον είπαμε ή μόνο το λαϊκό κομμα;

    Επίσης η laïcité των Γάλλων, εν πρώτοις, είναι ο διαχωρισμός εκκλησίας – κράτους στο πολίτευμά τους

  118. sarant said

    111 Καλά λες, αλλά αυτό δεν συνέχισε με το όνομα αυτό

    113 Νάσαι καλά!

    114 Ναι μπράβο

    115 Σωστά!

    116 Αυτά δεν τα έχω διαβάσει

  119. Χαρούλα said

    Για καληνύχτα λαϊκή και επαναστατική🙂
    Νομίζω δεν τα είδα

  120. MA said

    76- Δημόσιος χώρος

    Δεν την ξέρω, αλλά έχω διαβάσει το πολύ καλό βιβλίο της Λόγω Λαοκρατίας

  121. Missing Ink said

    Μια και τό ’φερε η κουβέντα… «Έφερε και τούρτα ο κύριος Αγησίλααοοος»
    (πάντα σκάω στα γέλια μ’ αυτή τη σκηνή)

  122. Τυχαίος κούριερ said

    Καλημέρα!
    θυμάμαι τον παππού μου που με μάθαινε να κλαδεύω τις ελιές κι εκεί που βρίσκαμε πολλά νέα βλαστάρια να έχουν «πετάξει» σε ένα σημείο ενός κλαδιού, πολλά μαζί, πολύ κοντά μεταξύ τους και ακανόνιστα, έλεγε: «βλέπεις εδώ; όλος αυτός ο λαός πρέπει να φύγει και να μείνει μόνο ένα, το πιο δυνατό, το πιο υγιές, αυτό που έχει φυτρώσει και μεγαλώνει σε αρμονία με το υπόλοιπο δέντρο και με τέτοιο τρόπο που να μας εξυπηρετεί όταν θα μεγαλώσει»

  123. Λεξιλάγνος Βορέας said

    Ταιριάζει ως επίλογος εδώ, μιας και καταπιαστήκαμε με αφορμή «…δεσποτάδων, κυβερνητάδων, χοντροτζεπάδων και δικαστών…» – από ον Νικο-Λαό

    Είπα κι εγώ ν’ αλλάξω ζωή,
    ν’ αρχίσω καινούργιο παιχνίδι
    το ‘ξερα πριν κρατούσα γυμνή
    κι αγνή την καρδιά στο λεπίδι
    και δεν την είδα την πρώτη ελπίδα,
    να γίνει σπέρμα, να σαρκωθεί.

    Στο φανάρι του Διογένη
    κάθεται ένας νιος και περιμένει
    μην το γκρεμίσουν, κι ας τον νομίσουν φονιά
    που ‘χει τόσο ευαίσθητη καρδιά.
    Πια δε γυρνάνε τα χρόνια πίσω βοριά
    νιε μου το φανάρι δεν ‘φελά.

    Έτσι κι εγώ θα ψάξω να βρω
    βουνίν, φορεσιάν και ντουφέτσι
    με δίχως θυμόν και δίχως μιλιάν,
    ταφήν να πληρώσω του κλέφτη
    των δεσποτάδων, κυβερνητάδων,
    χοντροτζεπάδων και δικαστών.

    Άλλος μασάει, κι άλλος σωπαίνει
    κι ο σκυφτός λαός να περιμένει
    για τα δεσμά μας, δε φταίει πάντα η σκλαβιά,
    μα η υποταγμένη μας καρδιά.
    Μ’ ένα φανάρι ξαναγυρνάς τις νυχτιές
    ψάχνεις γι’ ανυπόταχτες ματιές.

    Αλλά φουσκώνει το ποτάμι…από το Φοθέντε Οβεχούνα του Θάνου

  124. nikiplos said

    Καλημέρα από εδώ. Με μια πρόχειρη ματιά να προσθέσω και τη λαοσύναξη, λαομάζωξη

  125. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    124 Λαοθάλασσα 🙂

  126. @ 120 MA

    🙂

  127. Κι όπου λαοθάλασσα κι ο λαοπλάνος…

  128. leonicos said

    ο λαουτζίκος, ένα σπάνιο υποκοριστικό επίθημα

    ένσταση ως προς το ‘σπάνιος’

  129. sarant said

    123 Α μπράβο!

    128 Όπως λεει και ο ΣΠ πιο πάνω, μόνο σε άλλες δυο λέξεις το βρήκε το -τζίκος.

  130. Έτσι άσχετο, αλλά προσθέτω ότι τα σπάνια εις -τζίκος είναι τουρκικής προέλευσης, από την υποκοριστικά κατάληξη -cik. Πρέπει να είναι ξαδέρφια του λαντίνο -ίκος (πχ Αβραμίκος).

  131. 116 Αγαπητέ κύριε Κουβάτσο, εδώ ακριβώς επανερχόμαστε στο «Φωνή λαού, οργή Θεού»…

  132. BLOG_OTI_NANAI said

    129: Τα πιο συχνά είναι τα «λαουτζίκος», «μασκαρατζίκος», «φουκαρατζίκος», αλλά έχουν εμφανιστεί και κάποια ακόμα, λίγα όμως:

  133. Ωραίο άρθρο!
    Μου άρεσε και η (κατατροπωτική) κατακλείδα του, αλλά πιο πολύ ο συνειρμός με την Θάτσερ! Εύστοχος ο παραλληλισμός με την εμβληματική φράση- κορωνίδα του νεοφιλελευθερισμού, την οποία έχω συναντήσει πολλές φορές σε βιβλία με θέμα τις εκπαιδευτικές πολιτικές ανά τον κόσμο.
    (Φανταστείτε το ξινό και απαξιωτικό ύφος με το οποίο θα έφτυσε τη φράση «There ‘s no such a thing as society»!)

    19
    Αντί του «We the people», μάλλον θα προτίμησε το «We few, we happy few», παρερμηνεύοντας, φυσικά, τη φράση του Ερρίκου, δίνοντάς της νέα πνοή και σημασία!

  134. Πισμάνης said

    Διακρίνω μιά ασάφεια στό Σύνταγμα, όσον αφορά τούς όρους Λαός, Άνθρωπος, Έλληνας, Ελληνίδα, Έλληνας υπήκοος, Ιθαγενής κλπ. μέ αποτέλεσμα ο καθένας νά μπορεί νά τούς ερμηνεύει όπως θέλει. Π. χ.

    4.1 Οι Έλληνες είναι ίσοι ενώπιον του νόμου.

    Εκεί που νομίζεις οτι μέ τόν όρο Έλληνες δέν μπορεί παρά νά εννοεί καί τίς Ελληνίδες, έρχεται καπάκι τό

    4.2 Οι Έλληνεςκαι οι Ελληνίδες έχουν ίσα δικαιώματα και υποχρεώσεις.

    Απορία 1η: δηλαδή οι Ελληνίδες δέν είναι ίσες ενώπιον τού νόμου?

    Στή συνέχεια (4.3) εμφανίζεται ο όρος Έλληνας πολίτης γιά τόν οποίο αμφιβάλεις άν ταυτίζεται μέ τό Έλληνας ή είναι υποσύνολό του.

    Απορία 2η: Οσοι ζούν στήν Ελλάδα, αλλά δέν είναι έλληνες, π. χ. οι αλβανοί, δέν είναι ίσοι ενώπιον τού νόμου?

  135. Nestanaios said

    ΛΑ = Τα περιφερόμενα άψυχα
    ΛΕ= Τα περιφερόμενα έμψυχα.
    «Έπεται δε λαός.»

  136. Φώτης said

    Μπράβο. Πολύ ενδιαφέρον θέμα και άρθρο (που το είχα στη λίστα με τις ηλενημερώσεις και που μόλις τώρα διάβασα).
    Η ομιλία του Πρωθυπουργού νομίζω έθιξε ένα σημαντικό λεξικογραφικό ζήτημα:
    -Ποια είναι η διαφορά στη βαρύτητα των λέξεων «λαός» και πολίτης»-

    Σίγουρα δεν απαντιέται εύκολα και θα μπορούσε να αποτελέσει θέμα στην Έκθεση για τις Πανελλήνιες. (Αν και φαντάζομαι ότι η επιτροπή που θέτει τα θέματα των εξετάσεων θα το απέφευγε γιατί έχει προφανείς πολιτικές προεκτάσεις)

    Κε. Σαραντάκο, με αφορμή τη φράση του αυτή, ψέγετε τον Πρωθ. ότι «βρίσκεται έτη φωτός μακριά από λαό». Είτε ισχύει αυτό είτε όχι, ο Πρωθ. μού φαίνεται πως έχει δίκιο λεξιλογικά.
    Έχει δίκιο δηλαδή στο ότι στο ελληνικό λεξιλόγιο, η λέξη «πολίτης» τείνει να έχει «αναβαθμισμένη» χροιά σε σχέση με τη λέξη «λαός».
    Νομίζω πως εμμέσως συμφωνήσατε και σεις με αυτό στην παράγραφό σας για τη δισημία της λέξης.

    Στην Αμερική φερειπείν κάτι τέτοιο δεν ισχύει, όπως σχολίασε εύστοχα ο Lands στο σχόλιο 19. Η λέξη «the people» έχει μόνο την «ουδέτερη» και τη «θετική» σημασία της λέξης λαός και ποτέ δε θα χρησιμοποιηθεί υποτιμητικά.
    Στην περίπτωση της υποτιμητικής χροιάς του «λαός», η λέξη «layman» φαίνεται να είναι ακριβέστερη.
    —————————————————————————————————–
    Να αναφέρω εδώ και τη «Λαοκρατία Σερβίδου», ηρωίδα του μυθιστορήματος εναλλακτικής ιστορίας του Δημήτρη Φύσσα με τίτλο: «Πλατεία Λένιν, πρώην Συντάγματος»

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: