Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ο Κώστας Βουτσάς και η Άννα Βαγενά

Posted by sarant στο 27 Ιουνίου, 2016


Αφού αναφέρω μαζί δυο γνωστούς ηθοποιούς, θα μπορούσατε να σκεφτείτε ότι εκείνο που τους ενώνει είναι ότι συμπρωταγωνιστούν ή συμπρωταγωνίστησαν σε κάποια θεατρική παράσταση. Αν υπήρχε τέτοια παράσταση σκηνοθέτης θα ήταν βέβαια ο Ανδρέας Βουτσινάς, αλλά δεν ξέρω ποιο έργο θα ανέβαζαν αφού το Πιθάρι του Πιραντέλο δεν έχει, απ’ όσο θυμάμαι, γυναικείο ρόλο.

Αλλά τέτοια παράσταση δεν υπάρχει, και το κοινό στοιχείο των δυο ηθοποιών δεν βρίσκεται στο θέατρο ή τον κινηματογράφο (δεν ξέρω καν αν έχουν παίξει μαζί) αλλά στον χώρο της ετυμολογίας -αφού τα επώνυμα και των δύο αναφέρονται στο ίδιο αντικείμενο, όπως και του υποθετικού σκηνοθέτη Ανδρέα Βουτσινά ή, για να συνεχίσουμε το ονοματολογικό παιχνίδι, της υποθετικής μεταφράστριας του (ακόμα ανεύρετου) θεατρικού μας έργου, που θα μπορούσε να είναι η Αγγελική Βαρελλά.

Μ’ άλλα λόγια, ο βουτσάς είναι αυτός που φτιάχνει βουτσιά, το ίδιο και ο βουτσινάς, ενώ ο βαγενάς φτιάχνει βαγένια. Και όταν λέμε βαγένι ή βουτσί, λέμε βαρέλι, που το φτιάχνει ο βαρελάς, κι έτσι βρήκαμε το κοινό στοιχείο που ενώνει τον Κώστα Βουτσά και την Άννα Βαγενά, το επώνυμό τους.

Στο σανίδι δεν ξέρω, όπως είπα, αν έχουν συνυπάρξει, πάντως τους συνάντησα και τους δύο τις προάλλες στο Μουσείο Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης, στο κτίριο της οδού Πανός 22, στην Πλάκα, όπου λειτουργεί η έκθεση Άνθρωποι και εργαλεία. Περνούσα απέξω μια μέρα, τον περασμένο μήνα, και είχα την καλή ιδέα να μπω μέσα (το εισιτήριο είναι 2 ευρώ). Η έκθεση παρουσιάζει εργαλεία της προβιομηχανικής εποχής, με τις ονομασίες τους, και έχει ιδιαίτερο γλωσσικό και λαογραφικό ενδιαφέρον. Είναι βέβαια προσανατολισμένη περισσότερο προς τους μαθητές, ακόμα και του δημοτικού, αλλά κι ένας ενήλικος έχει πολλά ενδιαφέροντα να δει.

Μια ενότητα της έκθεσης, λοιπόν, παρουσιάζει γνωστούς ανθρώπους από τον χώρο των τεχνών, που έχουν επώνυμο επαγγελματικό, και ανάμεσά τους τον Κώστα Βουτσά και την Άννα Βαγενά, που και των δύο το επώνυμο προέρχεται από την ίδια τέχνη, του βαρελά (μπορείτε επίσης να δείτε τον Μίμη Κουγιουμτζή-χρυσοχόο, τον Αργύρη Μπακιρτζή-χαλκωματά ή τον Ιάκωβο Ψαρρά).

Ο Κώστας Βουτσάς διηγείται την οικογενειακή ιστορία του επωνύμου του: Ο παππούς μου Κώστας Βουτσάς κατασκεύαζε βαρέλια στο χωριό Επιβάτες της Ανατολικής Θράκης. Στην περιοχή εκείνη τα βαρέλια τα λέγανε βουτσιά, εξού και το επαγγελματικό επίθετο Βουτσάς. Προηγουμένως, το επίθετό μας ήταν Σαββόπουλος, με καταγωγή από τον Άγιο Λαυρέντιο Βόλου.

Η Άννα Βαγενά δεν θυμάται κάποιον βαρελά στους άμεσους προγόνους της, οπότε εικάζει ότι το επώνυμο θα το πήρε κάποιος παλιότερος πρόγονος -πάντως κατάγεται από περιοχή οινοπαραγωγική, τη Ραψάνη Θεσσαλίας, όπου επομένως υπάρχει ζήτηση για το επάγγελμα.

Η λέξη βαγένι ή βαένι είναι σλαβικό δάνειο (vagan), ενώ το βουτσί ανάγεται στο ελληνιστικό βούτις που ίσως είναι δάνειο από το λατινικό buttis, εκτός αν ο δανεισμός έγινε ανάποδα -υπάρχει ένα βιβλίο αφιερωμένο στα ετυμολογικά των βαρελιών, αλλά δεν το έχω διαβάσει (είναι και στα γερμανικά) οπότε δεν μπορώ να πω περισσότερα. Το βαρέλι πάλι είναι δάνειο από τα ιταλικά (πρβλ. και αγγλ. barrel, γαλλ. baril) αν και ούτε η δική του απώτερη ετυμολογία είναι απόλυτα ξεκαθαρισμένη.

Στο μουσείο της οδού Πανός υπάρχει μια προθήκη με εργαλεία του βαρελά, κυρίως από Πελοπόννησο:

barel-ola

Πέρα από ονομασίες εργαλείων που τις ξέρουμε ήδη από άλλα επαγγέλματα, έχουμε τον πατητό, τον ξυλοφά, τον παστράγκαλο και τη γουβοπλάνη.

Επίσης, σε άλλες προθήκες υπάρχουν κι άλλα εργαλεία του βαρελά, που τα κατέγραψα και τα μεταφέρω εδώ:

barel-gouboskeparnoγουβοσκέπαρνο: σκεπάρνι του βαρελά· με αυτό γούβωνε εσωτερικά το βαρέλι αφού το είχε συναρμολογήσει (βλ. τη φωτογραφία αριστερά).

μαντικάπι: εργαλείο με τρυπάνι για να ανοίγουν τρύπες.

μιρμίγκω ή γραδωτή: εργαλείο-σήμα κατατεθέν του πλανόδιου βαρελά. Με αυτό έκανε το γράδωμα (αυλάκι) στο εσωτερικό του βαρελιού για να μπει ο πάτος. Με το οδοντωτό βαρέλι έτρωγε το ξύλο και με το αγκιστρωτό δόντι έβγαζε τα πριονίδια.

ξεγυριστάρι: πριόνι για να κόβουν τις δούγες, δηλαδή τις σανίδες, και το περίσσευμά τους στο συναρμολογημένο βαρέλι.

ταλιαδούρα: τσεκούρι του βαρελά για να πελεκάει τα ξύλα του βαρελιού και να δίνει κυκλικό σχήμα στον πάτο του.

τσινιαδόρος: ίδια χρήση με τη μιρμίγκω.

Αγνοώ την ετυμολογία του παστράγκαλου και του τσινιαδόρου. η ταλιαδούρα ανάγεται προφανώς στο tagliare (κόβω κτλ. απ’ όπου και το ταγιέρ), ενώ το μαντικάπι (χειροτρύπανο) το βρίσκουμε και σε πολλές άλλες ειδικότητες μαστόρων, πιο συχνά ως ματικάπι και είναι τούρκικης αρχής.

Οι δάσκαλοι το ξέρουν το μουσείο της οδού Πανός και το επισκέπτονται με τα σχολεία τους, αλλά νομίζω πως αξίζει να το δείτε αν βρεθείτε εκεί κοντά!

 

Advertisements

242 Σχόλια to “Ο Κώστας Βουτσάς και η Άννα Βαγενά”

  1. Γς said

    Καλημέρα

    Βαρέλια λοιπόν για σήμερα

  2. Πάνος με πεζά said

    Kαλημέρες !

    Η περιοχή που μένω, ο πολλάκις πυριφλεγέθων Νέος Βουτζάς, πολλές φορές παραποιείται στην εκφορά, με το όνομα του ηθοποιού.
    Τόσο που έκανε και το Μάρκο Σεφερλή να πει κι ένα από τα αυτοσχέδια αστεία του : «Ο Βουτσάς συνεχώς ξανανιώνει, δεν έχετε ακούσει που λένε Νέος Βουτσάς;»
    (θα πρόσθετα ένα παγωμένο «Καλό, εεεεεε;

    Τον παστράγκαλο εγώ τον ξέρω σαν ουδέτερο, το παστράγγουλο (και είναι και κάπως πιο επίσημο) , αν αυτό μπορεί να σε βοηθήσει στην ετυμολογία…

  3. Πάνος με πεζά said

    Και ένα ωραίο περιστατικό, πάλι από την περιοχή μας : στο ύψος της στροφής για Ζούμπερι, στη Μαραθώνος, κάποιος εμπορευόταν βαρέλια, πριν από κάποια χρόνια. Είχε λοιπόν την ταμπέλα «ΠΩΛΟΥΝΤΑΙ ΒΑΡΕΛΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΥΕΥΕΣ». Ο φιλόλογος και «ποιητής της γειτονιάς μας», ο (+)Νικηφόρος Καχριμάνης, είχε σταματήσει αρκετές φορές (άλλωστε έφτιαχνε και το κρασάκι του κάθε χρονιά) και με τον πάντα ευγενικό του τρόπο, του είχε πει για τη διόρθωση…

  4. Πάνος με πεζά said

    «ΠΩΛΟΥΝΤΑΙ ΒΑΡΕΛΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΕΥΕΣ» έπρεπε να γράψω, αλλά το βγάλατε το νόημα ούτως ή άλλως, φαντάζομαι…

  5. Ανδρέας Τ. said

    Καλημέρα και καλή εβδομάδα. Μια και μιλάμε για βαρέλια, μήπως κάποιος γνωρίζει πότε «εφευρέθηκε» το βαρέλι και από ποιούς; Είναι μιά απορία που έχω από χρόνια και δεν έχω κατορθώσει να βρώ άκρη. Ελπίζω η «συλλογική» γνώση να το γνωρίζει.

  6. Γς said

    Ηταν και κάτι άλλα βαρέλια της τροχαίας.
    Δεν τα θυμάτε οι περισσότεροι.

    Πάντως ο τροχονόμος ενός από αυτά στην πλατεία Καλογήρων στο Μπραχάμι, αν ζει, θα θυμάται τον τρελάρα τον μπάρμπα μου που τον είχε βάλει στόχο

  7. Πάνος με πεζά said

    @ 6 : Tα βαρέλια των τροχονόμων, που τα πολύ παλιά χρόνια, τις μέρες των γιορτών ο κόσμος τα γέμιζε με τρόφιμα και άλλα δώρα…
    Τις εποχές που οι επιχειρήσεις δίναν στους εργαζόμενους γαλοπούλες τα Χριστουγεννα, τσουρέκια το Πάσχα, ή τους έραβαν ένα καινούριο κουστούμι…
    Ρε πως ήμασταν κάποτε…

    Κουϊζάκι : σε ποια (ή ποιες, αν ξέρετε κι άλλες) επαρχιακή πόλη, υπάρχει ακόμα τοποθετημένο το βαρέλι του τροχονόμου στην αρχική του θέση, μέσα στο σταυροδρόμι, αν και υπάρχουν σηματοδότες πλέον στη διασταύρωση;

    Επίσης «βαρέλα» λέγεται η μπετονιέρα, στη μαστορική (η αυτοκινούμενη, 8, 10 ή 12 κυβικών, και «βαρέλι» λέγεται και η πίστα του πάλαι ποτέ «γύρου του θανάτου»…

  8. Βουτσά λέμε και τα σκατά της αγελάδας! Η βουτσά.

  9. Πάνος με πεζά said

    Άλλη ερώτηση τώρα, η βαγιονιά (που είναι και χωριό στην Κρήτη), έχει σχέση με αυτή τη ρίζα;

  10. Πάνος με πεζά said

    @ 8 : Σωστά, και στην Κρήτη είναι και θερμομονωτικό υλικό, στρωμένο πάνω σε καλάμια… (Για το «Κ» θα σας γελάσω 🙂 )

  11. kostas said

    πάντως στην Κρήτη βουτσά (η βουτσά) λέμε την κοπριά της αγελάδας

  12. ΓιώργοςΜ said

    Για το (αγγλικό) γλωσσολογικό της υπόθεσης: Φοιτητής στη Σκωτία γνώρισα ένα μπάρμπα συνταξιούχο ξυλουργό-βαρελά, που με διόρθωσε όταν σχολίασα πως φτιάχνει «barrels». «Casks», μου είπε προσβεβλημένος. «Barrels» είναι τα μεταλλικά που βάζουν το πετρέλαιο…
    (Για την ιστορία, ήταν ψήστης -και πεθερός του ταβερνιάρη- στην μοναδική ελληνική ταβέρνα του Αμπερντήν, αν ζει θα κοντεύει τα εκατό. Δεν καταδεχόταν να πάρει σύνταξη γήρατος παρότι τη δικαιούταν, γιατί έλεγε πως η σύνταξη είναι για όταν είναι πολύ γέρος και αδύναμος να δουλέψει)

  13. @ 10: Σωστά. Και σύμφωνα με τη Βικιπαίδια, η Βαγιονιά έχει 666 κατοίκους.

  14. Γς said

    Και πως κατασκευάζεται ένα παραδοσιακό βαρέλι κρασιού:

    http://www.videoman.gr/36273

  15. Το βουτσί δεν έχει σχέση με το βυτίο;

  16. Πάνος με πεζά said

    Το barrel είναι άλλωστε και μονάδα μέτρησης για το πετρέλαιο. Ισούται, το αμερικάνικο 1 bbl με 158.9873 Lt.
    Tώρα, αν ως συνήθως, υπάρχει και βρετανικό βαρέλι, δεν ξέρω…

  17. Γς said

    7:

    >Tα βαρέλια των τροχονόμων, που τα πολύ παλιά χρόνια, τις μέρες των γιορτών ο κόσμος τα γέμιζε με τρόφιμα και άλλα δώρα…

  18. Corto said

    Καλημέρα!

    Υπάρχει και η βουτσέλα (και το επώνυμο Βουτσελάς ή Βουτσέλας).

  19. Πάνος με πεζά said

    @ 14 :

  20. Γιάννης Κουβάτσος said

    Καλημέρα!
    Εξαιρετικό αυτό το μουσείο, το έχω επισκεφτεί με την τάξη μου στο πλαίσιο ενός πρότζεκτ (μονολεκτική μετάφραση στα ελληνικά; ) με θέμα τη μετανάστευση σε αναζήτηση εργασίας. Εκτός απ’ τα ονόματα που αναφέρεις, Νίκο, μιλήσαμε και για τα ονόματα λογοτεχνών που σχετίζονται με επάγγελμα, όπως Καβάφης και Καζαντζάκης. Τους ξεναγούς τους ιντριγκάρισε και το δικό μου επώνυμο, αφού, αν και απαντά μόνο στη Μάνη, μου είπαν ότι μάλλον έχει ρίζα σλάβικη (Κόβατς) και σημαίνει σιδηρουργός ή κάτι σχετικό. Έτσι μου είπαν, έτσι σας λέω. 😊

  21. Γιάννης Κουβάτσος said

    Προφανώς και ο Βούτσης και ο παλιός τερματοφύλακας της Πανάθας Βουτσαράς από βαρελάδες κρατάνε. Υπάρχει και χωριό Βουτσαράς στον νομό Ιωαννίνων.

  22. Γς said

    19:

  23. Παναγιώτης Κ. said

    Μα πόσο ωραία τα συνταίριασες! μπράβο Νικοκύρη !

  24. Παναγιώτης Κ. said

    @2. Πάνος, κάνε μας μια ανάλυση στο περιφλεγέθων. Πλήζ… 🙂
    Άρχισε πρώτα από την γραμματική ανάλυση και φτάσε το όπου πάει.

  25. spatholouro said

    20
    project: πρόγραμμα/σχέδιο/έργο, ανάλογα με τα συμφραζόμενα

  26. Παναγιώτης Κ. said

    Τον ξυλοφά τον ξέρω ξυλοφάη και πολύ αργότερα έμαθα το συγκεκριμένο εργαλείο το λένε ράσπα.

  27. Παναγιώτης Κ. said

    @24, Πυριφλεγέθων

  28. ΓιώργοςΜ said

    που τις ξέρουμε ήδη από άλλα επαγγέλματα
    Ο ξυλοφάς που αναφέρεται εδώ είναι νομίζω γενική ορολογία, εγώ το έχω ακούσει ξυλοφάι (και ράσπα, και αρνάρι).

    Βέβαια μετά το 19 ποιος ν’ ασχοληθεί με ετυμολογίες και συναφή… 🙂

  29. Γιάννης Κουβάτσος said

    25. Στην περίπτωσή μας πρόγραμμα, ευχαριστώ πολύ.

  30. Corto said

    «μια προθήκη με εργαλεία του βαρελά, κυρίως από Πελοπόννησο»

    Δεν είναι τυχαίο που τα έξι από τα εννέα εργαλεία της φωτογραφίας προέρχονται από την Πάτρα. Στην Αχάια Κλάους βρίσκεται ένα από τα μεγαλύτερα βαρέλια κρασιού στον κόσμο.

  31. Παναγιώτης Κ. said

    Ταλιαδώρος: Ο σκαλιστής ξύλου. (Σεντούκια για νεόνυμφους και τέμπλα εκκλησιών).

  32. IN said

    Καλημέρα, πολύ ωραίο και ενδιαφέρον!

    Και στα Αγγλικά, Cooper (πώς λέμε Μίνι Κούπερ 🙂 😉 ο κατασκευαστής βαρελιών.

    Δεν μας είπες για την ετυμολογία της γραδωτής και του γραδώματος, Νίκο. Έχουν άραγε σχέση με τα γράδα (βαθμούς, προφανώς) με τα οποία μετράμε τον αλκοολικό τίτλο;

  33. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Καλημέρα
    #2
    Αν είναι παστράγγουλο μήπως προέρχεται από το πάστρεμα των γωνιών (angolo/angulo);
    #8, 11
    Μήπως η βουτσά αυτή προέρχεται από το βουνιά> βουνίτσι (υποκοριστικό)> βουνιτσιά (μεταπλασμός προς το γένος της βουνιάς)> βουντσιά (αποβολή άτονου)> βουτσά.
    #21
    Μπουτζαρά προφέρεται κανονικά το χωριό. Δηλαδή το πρώτο γράμμα μπορεί να είναι και Β και Π! 🙂

  34. Reggina said

    Καλημέρα, το επώνυμο «Βούρδας» έχει επίσης σχέση με κάποιο επάγγελμα; Καταγωγή από Ηπειρο…

  35. Παναγιώτης Κ. said

    Κρασοβάρελα και φελλοί.Στις συζητήσεις και τις αναζητήσεις περί το κρασί και όλο αυτό το μυθικό στοιχείο της παρασκευής οίνου δίνεται μεγάλη σημασία στο βαρέλι μέσα στο οποίο αποθηκεύεται το κρασί για να γίνει η λεγόμενη παλαίωση και το οποίο έχει σημαντική συμβολή στο τελικό αποτέλεσμα σύμφωνα με τους ειδικούς.
    Όλο και περισσότερο όμως βλέπω ΙΝΟΧ βαρέλια και αντί των παραδοσιακών φελλών, άλλου τύπου πώματα.
    Όσο για τα αποτελέσματα των καινούργιων επιλογών δεν είναι ευκαταφρόνητα. Αντίθετα, προβληματική είναι πολλές φορές η κατάσταση ως προς την ποιότητα του κρασιού, με τον παραδοσιακό τρόπο.
    Για να μη παρεξηγηθώ, οι εμπειρίες περί το κρασί είναι συμβατές με το βαλάντιο μου το οποίο βεβαίως, δεν μου επιτρέπει να έχω την εμπειρία των ακριβών.. ετικετών.

  36. spatholouro said

    Εκείνο το «μαΝτικάπι» δεν μου φαίνεται τόσο σόι. Μια ζωή το ξέρω «ματικάπι», το τουρκικό είναι «matkap», παντού σε όσα λεξικά είδα είναι «ματικάπι», εκείνο το «ν» πόθεν έσχε;

    Ο μόνος που βρήκα να το έχει «μαΝτικάπι» είναι ο Βλαστός στο κλασικό του «Τέχνες και σύνεργα» (σελ. 323) αλλά σημαίνει λέει «σηκωτήρι», αγνοώ τι.

    http://anemi.lib.uoc.gr/metadata/9/7/a/metadata-01-0000133.tkl?dtab=m&search_type=simple&search_help=&display_mode=overview&wf_step=init&show_hidden=0&number=10&keep_number=&cclterm1=&cclterm2=&cclterm3=&cclterm4=&cclterm5=&cclterm6=&cclterm7=&cclterm8=&cclfield1=&cclfield2=&cclfield3=&cclfield4=&cclfield5=&cclfield6=&cclfield7=&cclfield8=&cclop1=&cclop2=&cclop3=&cclop4=&cclop5=&cclop6=&cclop7=&isp=&search_coll%5Bmetadata%5D=1&&stored_cclquery=&skin=&rss=0&lang=el&ioffset=1&offset=1

  37. Spiridione said

    Στα βόρεια λέγεται και το φτσί
    http://www.pardalilexi.gr/words.php?id=8229
    Και στα τούρκικα fıçı από το βούττις
    http://nisanyansozluk.com/?k=f%C4%B1%C3%A7%C4%B1&x=0&y=0

  38. Πάνος με πεζά said

    Ο Πυριφλεγέθων αρχικά ήταν ένας από τους πέντε μυθικούς ποταμούς του Άδη. Ποταμός φωτιάς, όπως δηλώνει και η λέξη,
    Στη συνέχεια όμως η λέξη έγινε και επίθετο (πυριφλεγέθων-πυριφλεγέθουσα-πυριφλεγέθον), και σημαίνει το γεμάτο φωτιά.
    Nα ναι μια φράση που βρήκα, «…ο επακόλουθος φόβος να υποστείς τη Δοκιμασία μέσα στο πυριφλεγέθον καμίνι των ανθρώπινων αδυναμιών…»

    Ε, δυστυχώς στα 21 χρόνια που μένω εκεί, έχουμε καεί 4-5 φορές (συν κάποιες παλιότερα), και νομίζω τελικά ότι έτσι έμαθε και τον οικισμό ο πολύς κόσμος !

  39. Πάνος με πεζά said

    Το κρασί νομίζω ότι οι πιο πολλοί πια το βάζουν σε πλαστικά, όχι σε inox. Κάποιοι άλλοι σε νταμιτζάνες γυάλινες, αλλά που φτάνουν μέχρι κάποια (μικρή) χωρητικότητα…

  40. AK (o) said

    τελευταία έμαθα το μουσείο και ήθελα να πάω
    χαίρομαι που το άρθρο επιβεβαιώνει πως αξίζει μια επίσκεψη στο μουσείο

    άσχετο-σχετικό:
    http://www.stixoi.info/stixoi.php?info=Lyrics&act=details&song_id=45088&hl=%CE%B2%CE%B1%CF%81%CE%B5%CE%BB%CE%B9

  41. Spiridione said

    15. Το βυτίο είναι λόγιο, υπερδ. του «βουτσί, βουττί». Ο Κουμανούδης λέει: το βυτίον, το κοινώς βουτσί, από το 1896. Αλλά υπάρχουν και παλιότερες ανευρέσεις.
    Ένα άλλο ωραίο λήμμα, με σχόλιο, στην ίδια σελίδα: Βυτιδοθήκη, ή βυτινοθήκη, ή βουτιοθήκη, ή βουτιδοθηκη, ή βαγενοθήκη γαλλ. tonnellerie. Εν ταύταις ταις λέξεσι πολύ όντως και άμετρος απεδείχθη ο μακαρίτης (ο Γρηγόριος Χαντσερής στο Σκευολόγιον στρατιωτικών κλπ.), Εγώ τα κυριότερα μόνον, ως και εν άλλοις, εκ του Σκευολογίου του μετήνεγκα.
    http://anemi.lib.uoc.gr/php/pdf_pager.php?rec=/metadata/c/c/5/metadata-01-0000971.tkl&do=141355_01.pdf&pageno=241&pagestart=1&width=410&height=614&maxpage=597&lang=el

  42. Το matkap από το αραβικό مثقب (mithkab), με την ίδια σημασία.

  43. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #34
    Πιθανώς σχετίζεται με το αλβανικό burdhë (πληθ. burdha) https://en.wiktionary.org/wiki/burdh%C3%AB
    Η μπούρδα με την έννοια της ανοησίας, μάλλον όχι από το ισπανικό burda (όπως εδώ http://tinyurl.com/jqzceh9) αλλά από το ιταλικό burla (http://tinyurl.com/hnbh78x) όπως λέει το ΜΕΛ Τεγόπουλου-Φυτράκη.
    Προτιμητέα, η ετυμολόγηση από το αλβανικό γιατί δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι κάποιος αποδέχεται το επώνυμο μπούρδας, με την έννοια του ανόητος.

  44. Πάνος με πεζά said

    To ματικάπι είναι χειροκίνητο, και φαντάζομαι ότι αρκετοί θα του έχετε δει, έστω και σε κινούμενα σχέδια.
    Εγώ ξέρω ότι είναι αυτό

    αλλά υπάρχουν και μοντέλα με διαφορικό, όπως αυτό.
    Σε αυτή τη σελίδα θα δείτε διάφορα χειροκίνητα εργαλεία επιπλοποιϊας, αλλά και το…μυστηριώδες παστράγγουλο σαν «παστράγκο» !

  45. Για φαντάσου, νεόπλασμα 🙂 λογίων το ‘βυτίο’, βασισμένο σε λαϊκή λέξη, την οποία σχεδόν εκτόπισε — υποθέτω λόγω της χρήσης του από τους Δήμους για τα υδροφόρα (την καταβρεχτήρα πόσοι τη θυμούνται ακόμα;).

  46. Τσούρης Βασίλειος said

    Καλημέρα
    Τα στεφάνια από σπασμένες βαρέλες και βαρέλια τα χρησιμοποιούσαμε για να παίζουμε μικροί. Μ΄ένα κομμάτι χοντρό σύρμα κατάλληλο για οδηγό το στεφάνι μετατρέπονταν σε όχημα χαράς.
    Υπάρχει και ασπρόμαυρη φωτογραφία Γάλλου; φωτογράφου μ΄αυτό το θέμα, ο κ. Σπειροειδής παρακαλείται να τη βρει.
    Αναφέρθηκαν κρασιά, βαρέλια κλπ οπότε ακούστε κι αυτό:
    Στου Μανώλη την ταβέρνα

  47. Reggina said

    #43 ευχαριστώ πολύ! Κι εμένα μου ακούγεται πιο πιθανό περί αλβανικής προέλευσης αφού το οικογενειακό μας δέντρο ανιχνεύεται στα Ζαγοροχώρια.

  48. Πάνος με πεζά said

    To στεφάνι του βαρελιού λέγεται τσέρκι. Άραγε εκεί είναι η αρχική σημασία της λέξης, ή ήταν κάτι ομοειδές; Λογικά το τσέρκι βγαίνει από το «circo», αλλά σαν αντικείμενο ποιό πρωτοονομάστηκε;
    (τσέρκια φυσικά, υπάρχουν και στη γλώσσα των μηχανικών, στη δε Κρήτη μπετατζής τα αποκαλούσε…χαλινάρια !)

  49. Τσούρης Βασίλειος said

    37.
    Και σε μας- περιοχή Ιωαννίνων- φτσέλα και βτσέλα.

  50. Μαρία said

    43
    Μπούρδα έλεγα κι εγώ τη λινάτσα όσο ζούσε η γιαγιά μου 🙂 Η σημασία της ανοησίας μάς ήταν άγνωστη.

  51. 48: Το τουρκικό çark είναι περσικής αρχής, ενώ το τσέρκι είναι cerchio, ιταλικό (από το λατινικό circus, που συγγενεύει με το ελλ. κίρκος/κρίκος. Δεν ξέρω αν έχουν σχέση απώτερη οι λέξεις, τα λεξικά είναι ελαφρώς ομιχλώδη επ’ αυτού.

    Στον Νισανιάν βλέπω ότι το περσικό τσαρχ πιθανώς συγγενεύει με τον κύκλο, μέσω κοινής ΙΕ ρίζας: ~ περσ. çarχ چرخ τροχός ≈ παλαιοπερσικά çaχra- ίδια σημασία ≈ σανσκριτικά çakrá चक्र ίδια σημασία << ΙΕ *kʷekʷlo-s κύκλος < ΙΕ *kʷel-1 στρογγυλεύω, περιστρέφομαι

  52. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #47
    Να είστε καλά. Δεν το έγραψα πριν, αλλά μπούρδας μπορεί να είναι ο κατασκευαστής υφάσματος από λινάρι, ή αυτός που πουλάει το ύφασμα, ή ακόμα κι αυτός που ντύνεται με αυτό το ύφασμα.
    Από την άλλη, η αλβανική ετυμολόγηση δεν μας λέει τίποτα για το αν ο φορέας του επωνύμου μιλούσε αλβανικά. Η λέξη (η κάθε δάνεια λέξη) μπορεί να έχει περάσει στα ελληνικά (ιδιώματα) και έτσι να πρόκειται για ελληνική ονοματοθεσία.

  53. Αστέρω said

    Εξαιρετική έκθεση, η μουσειολογία των καιρών! Πολλές φορές σ’ εχω σκεφτεί στην αίθουσα των ονομάτων, που συνδυάζει τα εργαλεία, τις επαγγελματικές ασχολίες και τα επώνυμα που ακούμε καθημερινά, απομεινάρια μιας παλιάς ιστορίας.

  54. Γς said

    46:

    Στου Μανώλη την ταβέρνα, έπεσε μια τουφέκια
    Και ανοίξαν τα βαρέλια και χυθήκαν τα κρασιά

    που δεν είναι άλλο από το

    Giovinezza, giovinezza
    primavera di bellezza,
    nel fascismo è la salvezza
    della nostra libertà.

    τον Ιταλικό φασιστικό Εθνικό Ύμνο του Μοσσολίνι:

  55. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #43
    Στα μέρη μου η λέξη έχει ξεχαστεί και γιαυτό ένας Νικόλαος Λεωνίδα Κολομπούρδα που είχαμε το έκανε Νικόλαος Λεωνιάδης, ήδη στις αρχές του 20ου αιώνα.

  56. ΓιώργοςΜ said

    48 Για να κυλάει το τσέρκι (όχι μόνο στην οδό Φυλής του τραγουδιού), μάλλον το τσέρκι του βαρελιού είναι το πρωτότυπο…

    Για το κρασί και το βαρέλι: Η οινοποίηση γίνεται καλύτερα σε δοχεία από «αδρανή» υλικά (γυαλί, ατσάλι, πλαστικό), αφού βασίζεται στους μύκητες που βρίσκονται στη φλούδα από τις ρώγες του σταφυλιού. Έτσι αποφεύγεται η πιθανότητα να υπάρχει μαγιά ξιδιού ή κάτι άλλο που καθαρίζεται δύσκολα και μπορεί να καταστρέψει το κρασί.
    Η παλαίωση, τόσο του κρασιού όσο και των άλλων ποτών (ειδικά των υψηλής περιεκτικότητας σε αλκοόλ) γίνεται σε ξύλινα βαρέλια απ’ όπου παίρνουν τα αρώματα και το χρώμα τους.
    Ειδικά για το σκωτσέζικο ουίσκι, ο χρόνος παλαίωσης, το υλικό των βαρελιών αλλά και η προηγούμενη χρήση τους είναι το μυστικό της γεύσης τους.

  57. La Belle et le Blette said

    Εικάζω πως το ελληνιστικό βούτις είναι αυτό που επιβίωσε στις παραβούτες, τα θεόρατα βαρέλια οινοποίησης που χρησιμοποιούνται ακόμη στο ‘Αγιον Όρος…

  58. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα και τα δεύτερα σχόλια! Είχα ταξίδι και τώρα ενέσκηψε λαίλαπα δουλειάς, οπότε δεν θα πω περισσότερα, μόνο ότι ξέχασα να αναφερθώ στο βυτίο (με καλύψατε) και στη δύσοσμη βούτα.

  59. Πάνος με πεζά said

    Τέτοια τεράστια βαρέλια, γύρω στα 3-4 μέτρα διάμετρο, έχω δει στο εσωτερικό του οινοποιείου Καμπά, στην Κάντζα. Κάποια εποχή ο Δήμος Παλλήνης αξιοποιούσε το χώρο για πολιτιστικές εκδηλώσεις. Σε μια παράσταση του αδερφού μου είχα δει το εσωτερικό, που χρησιμοποιούνταν ως αχανή καμαρίνια…

    Στη συνέχεια, ο χώρος γλύτωσε από του Χάρου (της REDS, θυγατρικής του Άκτορα) τα δόντια, αφού η εταιρία θέλησε να κάνει μεν αποκατάσταση του οινοποιείου, αλλά με δόμηση 112000 τ.μ. εμπορικών χρήσεων γύρω από αυτό…
    Νομίζω ότι με την ανοικοδόμηση, από την αυτή εταιρία, του «Eκπτωτικού (κατ’ όνομα) χωριού» στα παρακείμενα Σπάτα, το σχέδιο εγκαταλείφθηκε – χωρίς πάλι να ξέρω και σίγουρα…

    Αντίστοιχα βαρέλια υπάρχουν στο οινοποιείο Κλάους (≠ Αθανασιάδη) που έχει χαρακτηριστεί άλλωστε ως «νεώτερο μνημείο», κι έτσι ευτυχώς τη γλύτωσε…

  60. Έχομε και τον ΠτΒ, Νίκο Βούτση, που είναι και στρογγυλούλης!

  61. IN said

    54: το έχεις ξαναγράψει, αλλά εγώ τώρα το είδα για πρώτη φορά.

    Ψάχνοντας, έμαθα από τη Γαλλική Βικιπαίδεια ότι και ο Ιταλικός Φασιστικός Ύμνος αποτελεί διασκευή ενός παλιότερου (1909) τραγουδιού με τίτλο Il Commiato, πιο γνωστό ως Giovinezza, σε στοίχους Nino Oxilia και μουσική Giuseppe Blanc. Το αρχικό τραγούδι γράφτηκε ως ύμνος της Goliardia του Τορίνου. Η Goliardia είναι φοιτητικός σύλλογος, société festive et carnavalesque λέει η Γαλλική Βίκη. Κάτα έναν τρόπο, δεν είναι εντελώς αταίριαστο που ο ύμνος του φασιστικού κόμματος ανάγεται σε… ύμνο καρναβαλιστών 🙂

    Πιθανότερο μου φαίνεται, λοιπόν, το τραγουδάκι «Στου Μανώλη τη ταβέρνα» να είναι Ελληνική διασκευή του αρχικού τραγουδιού, και όχι του ύμνου του φασιστικού κόμματος. Ωστόσο, υπόθεση κάνω, δεν έχω κανένα στοιχείο.

    Γενικότερα, θα με ενδιέφερε να μάθω από πού προέρχονται αυτά τα, παιδικά στις μέρες μας, τραγουδάκια όπως «Στου Μανώλη τη ταβέρνα» ή «Ψέμματα, φταίω εγώ που σ’ έμαθα» κλπ, που τραγουδούν τα ζουζούνια (αλλά όχι μόνον). Ίσως παλιά λαϊκά τραγούδια, ή τραγούδια από επιθεωρήσεις;

    Τέλος, η άχρηστη πληροφορία της ημέρας (ενώ όλες οι άλλες ήταν χρησιμότατες 🙂 ), μια άλλη σύνθεση του Giuseppe Blanc υιοθετήθηκε το 1960 ως εθνικός ύμνος της Σομαλίας, μας πληροφορεί η, Γαλλική πάντα, Βίκη.

  62. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Το Βόιο,στον ιστότοπό του έχει ένα εκτεταμένο άρθρο για το βαρέλι εμπλουτισμένο με βίντεο κατασκευής του από κορμός ακόμη:
    Οι πρώτες αναφορές για τα βαρέλια χάνονται στα βάθη του χρόνου.
    Έχουν και αυτά την ιστορία τους
    Αναφορές για τη χρήση βαρελιών βρίσκουμε στους Ρωμαϊκούς χρόνους και πιο συγκεκριμένα στον Πλίνιο, ο οποίος αναφέρει ότι «… κοντά στις Άλπεις τοποθετούν το κρασί σε ξύλινα δοχεία για να μην παγώσει από το κρύο του χειμώνα». Μια πρώτη εικόνα βαρελιού βρίσκουμε στη στήλη του Τραϊανού, που περιγράφει την προετοιμασία της εκστρατείας του κατά των Δακών (101-107 μ.χ.). Τον 3ο αιώνα μ.Χ. βρίσκουμε σε μάρμαρο σκαλισμένη την εικόνα πλοίου που μεταφέρει βαρέλια.
    http://tovoion.webnode.com/news/to%20%CE%B2%CE%B1%CF%81%CE%B5%CE%BB%CE%B9%20%CE%BA%CE%B1%CE%B9%20%CE%B7%20%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%B9%CE%B1%20%CF%84%CE%BF%CF%85/

  63. Πάνος με πεζά said

    @60 : Δις στρογγυλός, και από κάτω…

  64. ΣΠ said

    Βλέπω ότι στο χθεσινό και στο σημερινό άρθρο κάποιοι (τρολ;) έχουν κάνει μαζικά downvoting. Το χθεσινό έχει 120 ψήφους και το σημερινό ήδη 46 με βαθμολογία την χαμηλότερη. Τι τρέχει;

  65. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    60. Απ΄αρχής που ξεκίνησα να διαβάζω το νήμα, το Βούτση είχα στο μυαλό μου 🙂
    Φαντάζομαι πως δεν είναι προσβολή αν πω ότι μοιάζει με καλοκάγαθο χασαποταβερνιάρη. Αν είναι,συγγνώμη.

    Του βαρελιού οι ντόγες ή Ταβερναρού
    Μπεκρήδες εφιράξανε
    του βαρελιού τσι ντόγες
    πρωτού να κοκκινίσουνε
    των σταφυλιών οι ρώγες
    Υπόψη ότι δεν πρέπει ποτέ να μένει αδειανό το κρασοβάρελο

  66. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #64
    Το ξεκαθάρισμα του Νικοκύρη (τι ξεκαθάρισμα, δηλαδή, ένας ήταν…) έφερε δυσπεψία μάλλον! 🙂

  67. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Βουτσά,ναι, στην Κρήτη η κοπριά της αγελάδας ,της βουίνας, όπως την είπα μια φορά παιδί όταν την πρωτοείδα «μ΄ένα μικρό βουάκι» όπως με περιπαίζει ότι είπα, ακόμη ο πατέρας μου.
    Βουτσώνω το ρήμα,δηλαδή φτιάχνω πολτό με ασβέστη και με νωπή την κοπριά αυτή και «χρω το σπίτι»,επιχρίω παναπεί το χωματένιο του πάτωμα όπως ήταν παλιά.

  68. BLOG_OTI_NANAI said

    Τα «μαντικάπια» γράφονται παντού χωρίς «ν». Με «ν» τα βρήκα μόνο σε μια καταγραφή υλικού στα Αρχεία Ελληνικής Παλιγγενεσίας:

    (στον συγκεκριμένο τόμο 4 των ΑΕΠ, σελίδες 498 έως 506, φτιάχνεις… 10 άρθρα με άγνωστα ονόματα υλικών και εργαλείων)

    Σύμφωνα με το λεξικό «Ηλίου» τα «ματικάπια» λέγονται και «μακάπια«:

    Υπήρχε στον Εύξεινο Πόντο το λιμάνι «Παντικάπαιον» που παραδίδεται και με τη γραφή «Μαντικάπεον» (από την κριτική έκδοση του λεξικού του Στέφανου Βυζαντίου):

  69. sarant said

    64-66 Το πρόσεξα για το χτεσινό άρθρο, το οποίο μισή ώρα μετά το ανέβασμά του είχε 33 ψήφους-βαθμολογίες με 1.

  70. Γιάννης Ιατρού said

    10: Πάνος με Πεζά
    Πάνο, εδώ η πληροφορία, κοίτα να την αξιοποιήσεις 🙂
    ΥΓ: mw η περιεκτικότητα σε νερό 🙂

  71. Γς said

    61:
    Μαι, το έχω ξαναγράψει και σ ευχαριστώ που το θυμήθηκες.
    Δεν χρησιμοποίησα όμως την παλιά μου ανάρτηση που λινκάρεις διότι το βίντεο που παραπέμπει είναι πλέον ανενεργό.

    Ο Εθνικός ύμνος της Σομαλίας [από την ανεξαρτησία της το 1060 έως το 2000] είναι πράγματι έργο του Giuseppe Blanc που πρέπει να τον έγραψε μετά τον Φασιστικό Υμνο της Τζιοβινέτσα και σίγουρα πριν την πτώση του φίλου του Μπενίτο Μουσολίνη.

    Οσο για τα άλλα τα ενδιαφέροντα που θίγεις θα άξιζε μια συζήτηση καί άθρο ακόμα του Νικοκύρη

    Somalia Hanolato -Ζήτω η Σομαλία λοιπόν ο ύμνος [δεν έχει λόγια]

  72. Γιάννης Ιατρού said

    70 σε W/mK βεβαίως-βεβαίως!

  73. BLOG_OTI_NANAI said

    Στο Μεσαιωνικό του Κριαρά υπάρχει και το «βουτσάκι«:

  74. Παναγιώτης Κ. said

    Στην Ήπειρο (περιοχή Κόνιτσας) το στεφάνι του βαρελιού το λέμε τουρκί. Πόθεν η προέλευση της λέξης δεν ξέρω.

  75. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    69. μισή ώρα μετά το ανέβασμά του είχε 33 ψήφους-βαθμολογίες με 1.
    Κυβερνοασβοί
    Αλήθεια, ψηφίζει καθένας ή πρέπει να έχει ιστολόγιο;

  76. Πολύ δεν ασχολιόμαστε με το μλκα; Αφήστε τον να βράζει στο ζουμί του.

  77. BLOG_OTI_NANAI said

    Για το «βούρδας» / «μπούρδας» κάποια σχετικά και ετυμολογίες. Αν ήταν επάγγελμα, μπορεί να είχε σχέση με τα βόδια:

    ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗΣ

    ΚΡΙΑΡΑΣ

  78. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Τα κρασιά στο Βυζάντιο τα διατηρούσαν σς ξύλινα βαρέλια τα οποία ονόμαζαν βουτζίον ή βουτσίον.Από το βουτζίον ή βουτσίον,το κρασοβάρελο,προήλθε η λέξη βουτζάς ή βουτσάς ,ο κατασκευαστής βαρελιών,βαρελοποιός,βαρελάς.
    http://www.triglianoi.gr/index.php?topic=167.0

  79. Νίκος Α. said

    Και οι ταλιατελες απο tagliare;

  80. Γιάννης Ιατρού said

    Πολύ ωραίο το σημερινό 🙂

    50: Μαρία κλπ.
    Μπούρδα: Εγώ το θυμάμαι από συζητήσεις των γονιών μου σχετικά με την μεταφορά αλευριού (π.χ. στην κατοχή από έναν που είχε μύλο) ==> …πέρναγε το βράδυ με μιά μπούρδα αλεύρι στον ώμο = …κουβαλούσε ένα σακί (υφασμάτινο, άσπρο, χοντρό σχετικά ύφασμα) αλεύρι … (εξήγηση/μετάφραση της συγχωρεμένης της μάνας μου…)

  81. 80

    Μήπως και βούρκα;

  82. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    9. 13 >>Βαγιονιά Ηρακλείου Κρήτης
    Αρχαιότερη μνεία σε έγγραφο του 1368 με την ονομασία Vagionea, επίσης αναφέρεται από τον Καστροφύλακα το 1583 με την ίδια ονομασία και με 111 κατ. Ομοίως αναφέρεται από το Βασιλικάτα το1630.
    http://www.e-mesara.gr/index.php/2014-02-05-19-35-12/vagionia

  83. dystropop said

    Σύμφωνα με τον αρχαιολόγο Barry Cunliffe, εξαιρετικοί κατασκευαστές βαρελιών ήταν οι Κέλτες, ήδη από τον 6ο αιώνα π.Χ. Κατά πάσα πιθανότητα ήταν και οι εφευρέτες του στεφανιού, και άρα και του βαρελιού, αφού χωρίς στεφάνι υπήρχε βαρέλι; Προσπαθώ να θυμηθώ κάποιο σχετικό αστείο με κατασκευαστές βαρελιών από τον Αστερίξ, αλλά περιέργως δεν βρίσκω κάτι.
    Για τη λέξη βαρέλι επίσης είχα διαβάσει τη θεωρία ότι μας ήρθε από τους Κέλτες, αν και βέβαια μεσολάβησαν τα λατινικά και τα ιταλικά. Ποιες άλλες απόψεις υπάρχουν;

  84. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    80.>>με μιά μπούρδα αλεύρι στον ώμο
    με μια μπούρδα στη μπούρσα 🙂

  85. Corto said

    Υπάρχει και το γνωστό παιδικό τραγουδάκι:

    «- Σας πήραμε (δις) φλουρί κωνσταντινάτο.
    – Μας πήρατε (δις) βαρέλι δίχως πάτο.»

  86. Παναγιώτης Κ. said

    @71. Γς, 1960 μήπως ήθελες να γράψεις από το 1960 έως το 2000;

    ( Οι διορθώσεις δεν γίνονται για να παραστήσουμε τους…έξυπνους αλλά για να δείξουμε ότι έχουμε ενδιαφέρον για τα σχόλια των συ σχολιαστών οπότε, γινόμαστε και παρατηρητικοί. 🙂 )

  87. Είχα δει παλιά στο κάστρο του Εδιμβούργου, μεσαιωνικό κανόνι που έμοιαζε με βαρέλι, υπό την έννοια πως ήταν φκιαγμένο από βέργες σφυρήλατου σιδήρου, συγκρατούμενες από χοντρά τσέρκια, σιδερένια κι αυτά. Κάπως σαν κι αυτό, στο βάθος.

    Όχι τίποτ’ άλλο αλλά το barrel στα ιγγλέζικα είναι και βαρέλι αλλά είναι και κάννη.

  88. Corto said

    87: Κι ακόμα πιο βαρελόσχημα, όπως οι μπομπάρδες

  89. Corto said

  90. Ναι, βέβαια, αλλά αυτά πρέπει να είναι χυτευμένα με ορείχαλκο, όχι φκιαγμένα σαν βαρέλια.

  91. Πάνος με πεζά said

    Tη «Λέσχη των Βαρελοφρόνων», πώς και την ξεχάσαμε τόση ώρα;

  92. Παναγιώτης Κ. said

    @76. Ο Τζαβέλας (αυτό ήταν το όνομα του σκύλου) τυπικά αδέσποτος, τον περιποιόταν όμως όλο το χωριό, πέθανε σε ηλικία 12 τουλάχιστον ετών ίσως και 17. Στενοχωρήθηκα. Πες μου όμως εσύ, που πιθανόν να ξέρεις, με κανόνες …κυνικούς πέθανε πλήρης ημερών;
    Η καταφατική απάντηση θα μετριάσει τη στενοχώρια μου…

  93. Παναγιώτης Κ. said

    @75. Για ποιο πράγμα μιλάμε; Δώστε και σε μας να καταλάβουμε.

  94. Γιάννης Ιατρού said

    81: Όχι, βούρκα δεν το θυμάμαι
    84: Ούτε την μπούρσα ήξερα

    ρε τι μαθαίνει κανείς στο ΑΕΜ (ανωτ. εκπ*δευτ. Μπλόγκ) εδώ 🙂

  95. Corto said

    90: Σωστά, φαίνεται χυτευμένο. Ίσως όμως το κυλινδρικό σχήμα να είναι το καθοριστικό για να χαρακτηριστεί κάτι ως βαρέλι.

  96. Γιάννης Ιατρού said

    66: Μπα, 2-3 μάλλον 🙂

  97. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    Αν θυμάμαι καλά, πρέπει να υπήρχε (είναι ακόμα; δεν ασχολούμε πλέον με το «‘αθλημα») μέχρι πρόσφατα σχετικά και κάποιος βουλευτής Ταλιαδούρος, να έχει σχέση το όνομα με την ταλιαδούρα;

    35 – «Για να μη παρεξηγηθώ, οι εμπειρίες περί το κρασί είναι συμβατές με το βαλάντιο μου το οποίο βεβαίως, δεν μου επιτρέπει να έχω την εμπειρία των ακριβών.. ετικετών.»
    Παναγιώτη, το καλό κρασί (όπως και το φαγητό) δεν είναι ακριβό, με λίγη γνώση, που την βρίσκεις δωρεάν και εύκολα σήμερα στο διαδίκτυο ή σε καλά και μερακλήδικα οινοποιεία, και αρκετό μεράκι, αν έχεις λίγο χώρο, φτιάχνεις το δικό σου κρασί από επιλεγμένο-ους μούστο-ους (κόκκινο πάντα- τα άλλα είναι κρασάκια – χαμόγελο). Θεωρώ μεγάλη ντροπή που οι περισσότεροι Έλληνες δεν ξέρουν να φτιάξουν καλό κρασί, (και καλό φαϊ) κι έχουν γίνει «ειδήμονες» στα εισαγώμενα ξύδια, που επιβεβαιομένα, ένα στα τέσσερα είναι μπόμπα.

    59 – «Νομίζω ότι με την ανοικοδόμηση, από την αυτή εταιρία, του «Eκπτωτικού (κατ’ όνομα) χωριού» στα παρακείμενα Σπάτα, το σχέδιο εγκαταλείφθηκε – χωρίς πάλι να ξέρω και σίγουρα…»
    Πρίν κάνα δίμηνο, με πήραν τηλέφωνο από μια εταιρεία δημοσκοπήσεων, για να με ρωτήσουν αν είμαι υπέρ της ανέγερσης εμπορικού κέντρου στου Καμπά (με τα γνωστά τυράκια, – ανάπτυξη, θέσεις εργασίας, πάρκα ψυχαχωγίας κλπ). Νομίζω πως με την τρέχουσα αλλά και μελλοντική (καμιά εικοσαριά χρόνια) οικονομική κατάσταση, δεν πρόκειται να γίνει κάτι εκεί.

    65 – «Υπόψη ότι δεν πρέπει ποτέ να μένει αδειανό το κρασοβάρελο»
    Και να μην χρησιμοποιείται πάνω από δύο, άντε τρείς το πολύ φορές, μετά για μπύρα ή για ξύδι.

  98. Ριβαλντίνιο said

    @ 89 Corto
    Αμάν ! Έτσι και σε πετύχαινε αυτό … μπρρρρρρ. Ο πόνος βέβαια κρατούσε μόνο ένα δυτερολεπτάκι, αλλά τι δευτερολεπτάκι, τρομερό !

    @ 92 Παναγιώτης Κ.

    1 σκυλίσιος χρόνος = 7 ανθρώπινοι χρόνοι.
    (έτσι έχω ακούσει)
    Άρα πέθανε τουλάχιστον 84 ετών.

    ———————————————-
    Ο Μέσης πάλι δεν πήρε τρόπαιο ! 😦

  99. Πάνος με πεζά said

    Έχω την αίσθηση, από καθαρά μηχανικίστικη άποψη, ότι το «φούσκωμα» των ξύλινων σανίδων στο μέσον του βαρελιού, γινόταν για λόγους μειωμένης τριβής στην κύλιση (από το να πατάει με ολόκληρη τη γενέτειρα). Ταυτόχρονα όμως, επειδή ήταν αυξημένη πια η πίεση, χρειαζόταν τοπική ενίσχυση της ακαμψίας, και φυσικά μια καμπυλωμένη σανίδα είναι πιο δύσκαμπτη έναντι μιας ευθύγραμμης, για φορτίο στο μέσον.

    Μάλιστα η «πατέντα» αυτή διατηρήθηκε και στα σιδερένια βαρέλια, όπου δυο «νεύρα» καθ’ ύψος, εξασφαλίζουν την κύλιση (προσεκτικά, φυσικά, όχι από γκρεμό), χωρίς να τσαλακώνεται η παράπλευρη επιφάνεια.

    Το ξύλινο βαρέλι με τα τσέρκια του φυσικά, στο Πολυτεχνείο διδάσκεται και ως αρχέγονη μορφή προέντασης, αφού η σύσφιξη των σανίδων μεταξύ τους αναιρεί την παραμόρφωση από την υδροστατική πίεση του περιεχομένου.

  100. Πάνος με πεζά said

    @ 97 : Ναι, ήταν πρώην βουλευτής Καρδίτσας και Υφυπουργός παιδείας ο Σπύρος Ταλιαδούρος, κι από οικογένεια πολιτικών.

  101. Γιάννης Ιατρού said

    99: και η τοποθέτηση/ντάνισμα κλπ. διευκολύνεται! Και δεν κυλά δεξιά-αριστερά…

  102. BLOG_OTI_NANAI said

    (ωραίο άρθρο αυτό, μπορούμε να ψάξουμε 100 πράγματα)

    Για το Τουρκί:

    ΤΟΥΡΚΙ (Η ΠΙΟ ΣΥΧΝΗ ΧΡΗΣΗ) = ΝΕΑΡΟΣ ΤΟΥΡΚΟΣ, ΤΟΥΡΚΟΠΟΥΛΟ (ΣΠΥΡΙΔΑΚΗ, ΠΕΡΙΣΤΕΡΗ, «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ», Γ΄ )

    ΤΟΥΡΚΙ = ΜΕΤΑΛΛΙΚΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΒΑΡΕΛΙΟΥ, ΧΡΥΣΗ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ (περ. «ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΑ» 18)

    ΤΟΥΡΚΙ = ΜΕΤΑΛΛΙΚΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΩΣ ΣΚΕΛΕΤΟΣ ΓΙΑ ΛΟΥΛΟΥΔΙΝΟ ΣΤΕΦΑΝΙ, ΠΑΞΟΙ (Επετηρίς Κέντρου Ερεύνης Ελληνικής Λαογραφίας Ακαδημίας Αθηνών, τ. 26-27)

    ΤΟΥΡΚΙ = ΦΡΑΓΚΟΣΥΚΟ (ΠΡΟΣΗΓΟΡΙΚΑ ΠΟΥ ΔΕΙΧΝΟΥΝ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΣΚΛΗΡΟΤΗΤΑ) [Λαογραφία, Παράρτημα 10, 1987]

    ΤΟΥΡΚΙ = ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΡΟΥΧΟ; (ΜΙΚΡΑΣΙΑ. Στο υπόμνημα η συγγραφέας δηλώνει άγνοια τι είναι) [ Δελτίο Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών 1 (1977) ]

  103. Πάνος με πεζά said

    Και πρωτοξάδερφο του βαρελιού, η καρδάρα.

    http://sylloges.mouseio.aua.gr/sites/default/files/styles/photoinstrument/public/photoinstrument/0084.jpg?itok=n2inDWIv

    Είναι το καμπριολέ μοντέλο 🙂 .

  104. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    92 – Τα σκυλιά (πλήν Άργου) συνήθως ζούν 16-18 χρόνια, γι΄αυτό το καλύτερο κατοικίδιο, είναι η χελώνα, εκτός του ότι δεν γαυγίζει, δαγκώνει, λερώνει, κατά 99,9% θα σε θάψει (κρύο χαμόγελο).

  105. ΓιώργοςΜ said

    99 Νομίζω πως το σχήμα του ξύλινου βαρελιού έχει να κάνει με τη βελτίωση της σταθερότητας και της στεγανότητας. Με την κατασκευή, οπως φαίνεται και στο βίντεο τουθ #14, δημιουργούνται (και διατηρούνται με τα τσέρκια) τάσεις ανάμεσα στις ντούγιες. Ένα κυλινδρικό βαρέλι δεν εξασφαλίζει κάτι τέτοιο, θα σκόρπιζε με την παραμικρή φόρτιση σε στρέψη. Στην κύλιση μάλλον ελάττωμα είναι, αφού μπορεί να ξεφύγει δεξιά-αριστερά.
    Το μεταλλικό βαρέλι επίσης έχει τη διαμόρφωση αυτή για αύξηση της ακαμψίας μέσω της αυξημένης ροπής αδράνειας της κυλινδρικής επιφάνειας. Το ότι κυλάει πάνω σε αυτές τις εξοχές είναι μια θετική συνέπεια.

    Τελικά κάτι θυμάμαι από την Τεχνική Μηχανική….

  106. Ριβαλντίνιο said

    Αυτή η ασπίδα που έχει αυτός ο Άραβας πολεμιστής είναι λες και την έκοψε από βαρέλι. 🙂

    @ 104 ΛΑΜΠΡΟΣ

    Είναι γορυσουζιά να έχει χελώνα για κατοικίδιο. Αλλά και στο χτήμα σου δεν πρέπει γιατί από κάτω είναι γεμάτες τσιμπούρια !!!

  107. Πάνος με πεζά said

    @ 105 : Ακριβώς. Και στα απλά κονσερβοκούτια, που δεν τα κουτρουβαλάμε. γίνεται αυτή η διαμόρφωση, για την ακαμψία.

    Τα ξύλινα βαρέλια όμως (τουλάχιστον τα πιο μικρά, των πυρομαχικών), όπως και τα μεταλλικά των καυσίμων, σίγουρα τα κουτρουβαλούσαν (τα μπουμπούριζαν, που θα έλεγε και η ΈΦΗ-ΕΦΗ).

  108. Πάνος με πεζά said

    Ο Ποπάι βέβαια, έσφιγγε το κονσερβοκούτι (το σφίγγεις το κονσερβοκούτι;) και το σπανάκι πεταγόταν σαν πίδακας…

  109. gpoint said

    # 39

    Αν ο μούστος είναι ε-ξαι-ρε-τι-κός τότε το γιαλί ή το ανοξείδωτο είναι η καλύτερη λύση αλλά επειδή τέτοιοι μούστοι είναι λίγοι και σπάνιοι ένα καλό κρασοβάρελο (συνήθως πρώτης χρήσης ουίσκι ) καλύπτει αρκετά ελαττώματα πριν την πορεία προς τα χημικά. Το κακό με τα ξύλινα βαρέλια πως καθαρίζονται δύσκολα οπότε δώσανε την θέση τους σε πλαστικές αηδίες και χημικές ουσίες γιατί το ρετσίνι θεωρείται πλέον μπανάλ.
    Αυτά από την προσωπική μου ενασχόληση σαν ερασιτέχνης οινοποιός σταφυλιών κάρντιναλ, αετονύχι και κοκκινάρα που βγάζανε οι κληματαριές μου, τώρα μόνο κοκκινάρα.

  110. gpoint said

    # 9

    Βαγιονή λέγετι και ένας κολπίσκος στον Πόρο στη μεριά του νησιού που βλέπει Πειραιά

  111. gpoint said

    # 59

    Πάνε μου θύμισες το Κάβα Καμπά, το μοναδικό λευκό κρασί κάβας. Υπάρχει άραγε σήμερα ;

  112. 92-98-104

    Ο πρώτος χρόνος του σκύλου μετρά διπλός, καθώς το ζωάκι αγγίζει τη σεξουαλική ωριμότητα. Άρα αν ο Τζαβέλας πήγε 12 ετών (=14 το πρώτο και 77 τα άλλα 11, παναπεί 91 χρονώ) κι αν έφτασε τα 17 (=14 το πρώτο και 176 τα άλλα 16, 180 χρόνια ανθρώπινα). Σε γενικές γραμμές τα μεγαλόσωμα σκ’λιά ζουν λιγότερο, τα μικρόσωμα είναι κορακοζώητα. Ο Τζαβέλας, για νάναι αδέσποτος, θα πρέπει να ήταν μετρίου μεγεθους. Αν ήταν μπασμένος, θα τον είχαν ξεπατώσει τα άλλα σκυλιά. Αν ήταν μεγάλος, θα τον είχαν φάει οι σκυλοφοβικοί ανθρώποι.

  113. Ριβαλντίνιο said

    Επαγγελματικές γλώσσες :

    ( από εδώ σελ. 327-328)

    α.Κουδαρίτικα : Μυστικό γλωσσικό ιδίωμα των κουδαραίων , ήτοι των κτιστών της Ευρυτανίας και της Μακεδονίας , ιδίως από τη Σιάτιστα .

    β. Αλειφιάτικα :Μυστικό γλωσσικό ιδίωμα των αλειφιάδων , ήτοι των γανωτήδων και καλατζήδων .

    γ . Γαλαντζίδικα ή Καλαντζίδικα : Γλωσσικό ιδίωμα των καλαντζήδων του Μπαμπουριού , χωρίου της επαρχίας Φιλιατών .

    δ . Μπουκουραίικα : Συνθηματική « γλώσσα » των μπουκουραίων , ήτοι των ραφτάδων από την περιοχή των Τζουμέρκων .

    ε . Ντόρτικα : Γλωσσικό ιδίωμα των ντόρτηδων , ήτοι των γύφτων της Ευρυτανίας .

    στ . Ντουλγέρικα ή Ντουγρουματζίδικα : « Γλώσσα » των χτιστάδων του Διδυμοτείχου , Σουφλίου , Βιζύης .

    ζ . Κομπογιαννίτικα : « Γλώσσα » των κομπογιαννιτών , ήτοι εμπειρικών γιατρών της Ηπείρου , των λεγομένων και « Βικογιατρών », επειδή μάζευαν βότανα από τη χαράδρα του Βίκου .

    η . Βαγενάδικα : « Γλώσσα » των βαγενάδων , ήτοι των βαρελοποιών . Λέγονταν και Σωπικιώτικα από το ηπειρωτικό χωριό Σωπική .

    θ . Στεμνιτσιώτικα : Γλωσσικό ιδίωμα των κοσμηματοποιών της Στεμνίτσας (« Σιμό-σιμό » δηλαδή « μισό- μισό »).

    ι . Κοσμαδίτικα : Γλωσσικό ιδίωμα των «χτενάδων» του Κοσμά , ορεινό χωριό της Τσακωνιάς .
    .
    ια . Μπουχαλιώτικα : Αυτό είναι αλβανικό γλωσσικό ιδίωμα των εμπειρικών γιατρών που κατάγονταν από τη Μπούχαλη της Πρεμετής .

  114. gpoint said

    # 100

    Θρασύτατος !!! Λίγο πριν τις εκλογές του 81-αν θυμάμαι καλά- είχε βγάλει ανακοίνωση στο γραφείο του, στο Υπουργείο (!) όπου έλεγε πως προωθεί αιτήσεις αναπληρωτών-πρόσθετων ΜΟΝΟ από εγγεγραμμένους στους καταλόγους της εκλογικής του περιφέρειας !!!

  115. επειδή παραπάνω κάποιο αναρωτήθηκε πότε πρωτοεμφανίστηκαν τα βαρέλια και κάποιο σχολίασε πως εμφανίστηκαν λίγο μετά την εμφάνιση των τσερκιών, να παρατηρήσω πως τα τσέρκια ήταν γνωστά από την εποχή που έμπαιναν γύρω από τους ξύλινους τροχούς των αμαξών για να τους προστατεύουν από τη φθορά και να τους συγκρατούν από τους κραδασμούς.

  116. Γιάννης Ιατρού said

    105α: Πολύ σωστός!

    Όποιος ενδιαφέρεται για την ιστορία κλπ. του ξύλινου βαρελιού *και είναι και βησιγοτθομαθής (!!)* αυτό είναι «το βιβλίο».
    Με όλες τις λεπτομέρειες, από τον 1° π.Χ αι. έως τις μέρες μας (έχει και λαογραφικά και ιστορικά και τεχνικά θέματα…., φωτό, χάρτες, ανασκαφικά ευρήματα, απ΄ όλα).

    Ingrid Tamerl, Das Holzfass in der römischen Antike
    Studien Verlag, 2010
    isbn: 978-3-7065-4816-8.

    Εδώ λεπτομέρειες review σε πιτιεφι *για βησιγοτθομαθείς !!* που ανέβασα (από την προσωπικήν μου βιβλιοθήκην 🙂 🙂 )

  117. Πάνος με πεζά said

    @ 111 : Τυρί, ρύζι, καφέ, γάλα, Καμπά; Αυτό;

    @ 114 : Αυτά, ο πατέρας, φαντάζομαι…

  118. Γιάννης Ιατρού said

    115: Τα πρώτα τσέρκια στα ξυλοβάρελα ήσαν ξύλινα !

  119. Corto said

    113 (Ριβαλντίνιο):
    Ντόρτικα είναι ιδίωμα των Γύφτων (Τσιγγάνων, Αθίγγανων) ή των λεγόμενων γύφτων (σιδεράδων);

  120. Κ. Καραποτόσογλου said

    Ο Κ. Καραποτόσογλου, «Κυπριακά έτυμα: Ετυμολογικά σε δημώδη ονόματα αγγείων και άλλα», Κυπριακαί Σπουδαί 48 (1984) 3-9, εξετάζει εξονυχιστικά την προέλευση της λ. βαγένι, και την ετυμολογεί από το μεσαιωνικό βάγνα, πρβλ. καρούτια και βάγνα (1270-1274) (Trapp 257), από το μεσαιωνικό λατινικό vagna = βαρέλι, και αυτό από το αραβικό waghna = grande jarre, large wine-jar, geniş küp (= μεγάλο πιθάρι)· το κείμενο συνοδεύεται από εξαντλητική διεθνή Βιβλιογραφία, ενώ η ερμηνευτική προσέγγιση υιοθετείται από το Επιτομο Λεξικό του Εμμ. Κριαρά με αρχισυντάκτη τον αείμνηστο Τάσο Καραναστάση ο οποίος είχε σπάνια ενημέρωση και εξαιρετική κρίση. Ο Trapp, Lexikon zur byzantinischen Gräzität, τεύχη 1-7, α-ταριχευτικός, στηρίζεται σε πλούσια ελληνική και διεθνή Βιβλιογραφία, αλλά τα ετυμολογικά του σημειώματα είναι περιορισμένα και ελλιπή,ενώ απουσιάζουν από τη Βιβλιογραφία τόσο την αρχική όσο και τα Συμπληρώματα, βασικά αξιόλογα μελετήματα για τη μεσαιωνική-νεοελληνική.Πιθανότατα θα υπάρξουν κάποια πολυσέλιδα Συμπληρώματα, καθώς με το όγδοο τεύχος τελειώνει η σύνταξη ενός μεγάλου πράγματι έργου.

  121. Έψαχνα ένα τζιφάκι για τη ζωή με τα μνημόνια.
    Και βρήκα τούτο.

  122. Ριβαλντίνιο said

    @ 108 Πάνος με πεζά

    Συνήθως ναι, αλλά καμμιά φορά χρειαζόταν βοήθεια μέχρι κα στο μάσημα 🙂 :

    (5λ και 10 δευ.)
    🙂 🙂

    @ 116 Γιάννης Ιατρού

    Τα γοτθικά ήταν του ανατολικού γερμανικού κλάδου και έτσι δεν είναι προγονικά των σημερινών γερμανικών.

    https://en.wikipedia.org/wiki/East_Germanic_languages#Groups

    Πιο σωστό θα ήταν ίσως «Αλαμανομαθείς» ας πούμε. 🙂

  123. LandS said

    Δεν έχουν όλα τα στρογγυλά κονσερβοκούτια την ίδια διαμόρφωση. Στα αλουμινένια κουτάκια το πάχος του αλουμινίου είναι μικρότερο στη μέση από ότι στο πάτο ή εκεί που θα μπει το καπάκι.
    Σε περίπτωση που έχετε αναρωτηθεί, το σχήμα του πάτου παίζει μεγάλο ρόλο στην αντοχή του κουτιού στη πίεση.
    Πριν καμιά 25αρια χρόνια, την τελευταία φορά που νοιάστηκα δηλ, από το ίδιο ρολό αλουμινίου έβγαιναν σχεδόν 10 τέτοια κουτάκια το δευτερόλεπτο από μια γραμμή με πρέσες διαδοχικής εξέλασης,

  124. Γιάννης Ιατρού said

    116: Συνέχεια για πηγές:

    Εδώ (επίσης για *για βησιγοτθομαθείς !!*) σε πιντιέφι μία καλή διπλωματική εργασία του 2009 της Rosemarie Stanke στο Παν. της Βιέννης (Λαογραφία) με τον τίτλο «Die Fassbinderei im Wandel der Zeit» («Η τέχνη του βαρελοποιού στο πέρασμα του χρόνου» σε ελευθ. μετάφραση) με πολλές ενδιαφέρουσες τεχμικές, λαογραφικές και άλλες πληροφορίες, φωτογραφίες κλπ. (149 σελ.) 🙂

  125. Ριβαλντίνιο said

    @ 119 Corto

    Δεν ξέρω γιατί δεν λέει ! 😦 Πάντως οι σιδεράδες που έσπασαν τα κόκαλα του Κατσαντώνη κάτω από τον πλάτανο ήταν «γύφτοι».

    Και στην Γυφτοπούλα του Παπαδιαμάντη σιδεράς ήταν ο Πρωτόγυφτος.

    Αλλά για να λες εσύ γύφτος = σιδεράς κάτι ξέρεις – κάτι ξέρεις … 🙂

  126. Γιάννης Ιατρού said

    122: Ρίβα, ο πνευματικός σου πατέρας δεν έχει και τόσο καλή γνώμη για την αξιοπιστία της Wiki για επιστημονικά θέματα, επομένως μην μου την φέρνεις για πηγή γνώσης επί του προκειμένου. Μόνο επικυρωμένες πηγές δέχομαι 🙂 🙂

  127. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    119.των λεγόμενων γύφτων (σιδεράδων);
    χρόνε μάστορα και γύφτο
    φτιάξε ένα κλειδί και κρύφ’ το

  128. Ριβαλντίνιο said

    @ 126 Γιάννης Ιατρού

    Χαχα. 🙂 Για γρήγορες πληροφορίες σε μπλα μπλα την δέχεται. Για τεκμηρίωση σε εργασίες δεν την δέχεται. Μου έχει πει εμένα και ξέρω… 🙂

  129. 124 Φασμπίντερ λοιπόν, ο τίτλος του αντίστοιχου γερμανόφωνου άρθρου 🙂

  130. Corto said

    125:
    Το θέμα έχει καλυφθεί σε μεγάλο βαθμό και εδώ:
    https://sarantakos.wordpress.com/2013/10/31/gypsy/

    Το ερώτημα που παραμένει είναι αν τα ντόρτικα ήταν ελληνικά (όπως π.χ. τα βαγενάδικα) ή γλώσσα «ρομά». Έχω την εντύπωση πως ισχύει το δεύτερο.

  131. Γιάννης Ιατρού said

  132. Γιάννης Ιατρού said

    129: πολύ-πολύ καλο Δύτη 🙂 Θα είχε προγόνους….

  133. Ριβαλντίνιο said

    @ 130 Corto

    Ο Λιθοξόου τα λέει :

    «τσιγγάνικη συνθηματική μαστόρικη γλώσσα της Ευρυτανίας, τα Ντόρτικα.»

    http://www.lithoksou.net/p/oi-tsigganoi-gyftoi-stin-elliniki-bibliografia-1986

  134. Spiridione said

    130. Τα άπαντα του Τριαντ. υπάρχουν ονλάιν
    http://www.ins.web.auth.gr/images/Apanta_pliri/%CE%86%CF%80%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B1%202_33_45.pdf

  135. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #133
    Όχι και να παραπέμπεις σε Λιθοξόου… Αυτό είναι χειρότερο από Βικιπέδια! 🙂

  136. Corto said

    133 (Ριβαλντίνιο):
    Έχει ως πηγή τον Μανόλη Τριανταφυλλίδη, οπότε επιβεβαιώνεται ότι ήταν τσιγγάνικη γλώσσα.
    Σε ευχαριστώ πολύ!

  137. Γιάννης Ιατρού said

    135: Αυτό του είπα κι εγώ Γρηγόρη προηγουμένως, κατάπτωση πλήρης!

  138. gpoint said

    # 117

    Καμιά σχέση με το «καθημερινό» λαίκό Καμπά που συναγωνιζότανε το δεμέστιχα σε πωλήσεις, Ηταν πανάκριβο κρασί το Κάβα Καμπά και εξαιρετικό στη γεύση, σε κάβες το έβρισκες όχι σε μπακάλικα. Από τις παλιές μάρκες έχω ακόμα μια μπουκάλα Santa Elena της Achaia Klauss του 1970 κι αυτό ήτανε κρασί εποχής.

  139. Ριβαλντίνιο said

    @ 134 Spiridione

    Α, πολλά ευχαριστώ !

    @ 135 Γρηγόρης Κοτορτσινός

    Μόλυνα το πισί μου … 🙂 🙂 🙂

  140. gpoint said

    # 132

    Μήπως το Brexit συμπαρασύρει σε έξοδο και το γνωστό ξενοδοχείο της Πλ. Συντάγματος ; Μήπως θα έπρεπε να το τιμήσουμε με την παρουσία μας πριν μας εγκαταλείψει οριστικά διοργανώνοντας εκεί την χταποδοσύναξη ; Τι λέει ο μέγας χορηγός Λάμπρος Φορεξίδης και οι υπόλοιποι συνδαιτημονες ;

  141. Γς said

    78:

    Ο λίκνος σου αναφέρεται στα Τριλιανά κρασιά. Τον Τρίγλειον οίνον.

    Και Τρίγλια είναι κωμόπολη της Προύσας, στον ιστορικό χώρο της Βιθυνίας.

    Με την ανταλλαγή των πληθυσμών οι κατοικοί της εγκαταστάθηκαν στη Ραφήνα.

    Α.Ο. Τρίγλια η τοπική ομάδα και οδός Τρίγλιας ο δρόμος του Γς 😉

  142. Γς said

    83:

    >Προσπαθώ να θυμηθώ κάποιο σχετικό αστείο με κατασκευαστές βαρελιών από τον Αστερίξ, αλλά περιέργως δεν βρίσκω κάτι.

    Οβελίξ και βαρέλι;

  143. 124, 129

    Αυτό δεν τόξερα. Δηλαδή, ο πλήρης τίτλος του σημερινού άρθρου έπρεπε νάναι «Ο Κώστας Βουτσάς, η Άννα Βαγενά και ο Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ»!

    Υψηλή τέχνη η παλαίωση!

    http://valiacaldadog.blogspot.gr/2008/01/blog-post_02.html

  144. Γς said

    50, 52:

    Κι αναβαθμίζεται κι η μακαρίτισσα Καλλιόπη Μπουρδάρα

  145. Γιάννης Ιατρού said

    143: Το τελικό κτύπημα 🙂

  146. Γιάννης Ιατρού said

    140: Gpoint
    Εγώ θα πήγαινα ένα βήμα πιό κάτω και θάλεγα να νοικιάσουμε πουλμανάκι και να πάμε όλοι στο χωργιό του Σκύλου, το λέγομενο και Dog Village 🙂

  147. Γς said

    86:

    Μπράβο και σ ευχαριστώ.

    1960 αντί 1060
    και
    άρθρο αντί άρθου 😉

  148. 140, 146

    Άμαν έλθει και ο Κουνελόγατος, πείτε μου να κρύψω τη γάτα!

  149. gpoint said

    # 146

    Εμεις προτείνουμε, η πλειοψηφία κυβερνά αλλά ο χορηγός αποφασίζει. Να μη του στερήσουμε την εκαιρία να γραφεί στην στήλη των χορηγών (παραοπλεύρως της στήλης των μεγάλων ευεργετών)

  150. Γς said

    97:

    >αν έχεις λίγο χώρο, φτιάχνεις το δικό σου κρασί από επιλεγμένο-ους μούστο-ους

    Και που να δεις εμένα που υπέκυψα κάποτε στον πειρασμό να μπω στο σινάφι σας

  151. Κουνελόγατος said

    Σκύλε, αυτό μου θύμισε το πυρηνικό κουνέλι των Μόντι Πάιθονς.

  152. Γς said

    117:

    Ρύζι, φασόλια, λάδι, μπελντέ.

  153. Γς said

    152:
    Φτού:

    Ρύζι, φασόλια, λάδι, μπελντέ.

    http://caktos.blogspot.gr/2014/03/blog-post_28.html

  154. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!
    Ειπαμε. σήμερα έπεσε δουλειά πολλή κι έτσι είμαι ωσεί παρών

    79 Ναι, από εκεί οι ταλιατέλες

    80-81 Υπάρχει πάντως βούργια-μπούργια που είναι ειδος σακουλιού, ταγαριού κτλ.

    112 Τα 17 σκυλισια, με τον αλγόριθμό σου είναι 126.

    120 Ευχαριστώ πολύ, δεν ήξερα αυτή την εργασία.

    129 Μπράβο, Φασμπίντερ!

    134 Μπραβο, δεν το ηξερα και μου λείπει ο (εξαντλημένος) 7ος τόμος!

  155. Παναγιώτης Κ. said

    @94. Μπούρσα λένε στην Τουρκία και οι πινακίδες τους έτσι το γράφουν, την Προύσα.

  156. ΣΠ said

    Barrel organ είναι στα αγγλικά η λατέρνα.

  157. Παναγιώτης Κ. said

    @97. Λάμπρο, συμφωνώ με αυτά που γράφεις.
    Στη παρασκευή φαγητού έχω…καλές επιδόσεις δίνοντας μεγάλη σημασία στο σέρβις.
    Συνηθίζω να λέω: Πεινασμένους να… ταΐσω όσους νάναι. Με τους χορτασμένος δυσκολεύουν τα πράγματα. 🙂

    Πέρασα και από τη…μόδα του «φτιάχνω το δικό μου κρασί». Εδώ όμως και μερικά χρόνια πίνω εμφιαλωμένο από την κάβα τηρώντας την οδηγία του κρασοπαραγωγού μας δημάρχου του Μπουτάρη: Να διατηρούμε το κρασί σε σταθερή θερμοκρασία 15 βαθμών. Αυτό είναι το μυστικό και πάνω σε αυτό είναι κατηγορηματικός ο Γιάννης.

  158. 143 «Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ»

    » ΠΩΣ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ (ΜΑΣ;) –PLAN B
    (Σχεδίασμα αφηγηματικού δοκιμίου -αδημοσίευτο στο σύνολο του)
    Στη μνήμη Αποστόλου Σάντα, 5-5-2011

    Alfred Döblin (συγγραφεύς και ψυχίατρος), Berlin Alexanderplatz, (1929), Πρόλογος “Το επάγγελμα του γιατρού μου έδωσε μια ευκαιρία να γνωρίσω πολλούς κακοποιούς, από δω άντλησα ορισμένα ενδιαφέροντα -και άξια να ειπωθούν- πράγματα. Κι όταν συναντούσα αυτούς τους ανθρώπους και πολλούς όμοιούς τους έξω, έβλεπα …, την κοινωνία μας, από ένα πολύ ιδιόμορφο πρίσμα : ….πως δεν υπάρχουν σαφώς καθορισμένα όρια ανάμεσα σ’ αυτούς που είναι εγκληματίες και σ’ αυτούς που δεν είναι, πως σε όλα τα δυνατά επίπεδα η κοινωνία ή καλύτερα αυτό που εγώ έβλεπα, ήταν ζυμωμένη με το έγκλημα…”

    […]
    Παρά τις πολιτικές πιέσεις και την χλιαρή σεξουαλική ικανοποίηση της Μερκελ μόνον από έναν ηρωα της μυστικής αποστολής των επίδοξων Ελλήνων εραστών της, η Μερκελ, φοβούμενη τόσο την απώλεια των επόμενων ομοσπονδιακών εκλογών, αλλά περισσότερο τον πληθωρισμό και την ανεργία στην Γερμανία, συμφώνησε μόνον στην επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής του ελληνικού χρέους και στην μείωση του επιτοκίου δανεισμού. Αυτό που τελικά φοβόταν η Μερκελ πολύ περισσότερο από την απώλεια των επόμενων ομοσπονδιακών εκλογών, τον καλπάζοντα πληθωρισμό και την ανεργία, ήταν να μην γίνουν -για τρίτη φορα σε διάστημα 100 ετών- πολλές Γερμανίδες πόρνες και να μην εξαθλιωθούν οι περιθωριακοί εργαζόμενοι Γερμανοί. ..Πολλές Γερμανίδες έγιναν δυο φορές (στον μεσοπόλεμο και μετά το 1945) και για μακρά περίοδο πόρνες, ενώ αρκετοί Γερμανοί εξαθλιώθηκαν η έγιναν πρόσφυγες τρωγλοδύτες στην ίδια τους την χώρα η μετανάστευσαν, όπως στα 2 πολύ σημαντικά έργα του Rainer Werner Fassbinder [2]:

    1. Στον μεσοπόλεμο 1920-1930 , εξαιρετική τηλεοπτική σειρά Berlin Alexanderplatz.
    Βασισμένη στο μυθιστόρημα (1929) του συγγραφεα και ψυχίατρου Alfred Döblin, που αφηγείται τις περιπέτειες του Franz Biberkopf, ενός μόλις αποφυλακισμένου μικρο-εγκληματία. Όταν ο μέντοράς του στο έγκλημα δολοφονεί την πόρνη στην οποία ο Biberkopf έχει αγκιστρωθεί, καταλαβαίνει ότι καταβυθίζεται όλο και πιο βαθιά στον γερμανικό υπόκοσμο από τον οποίο δεν μπορεί να αναδυθεί,…
    2. στην μεταπολεμική Γερμανία , film “ Ο γάμος της Maria Braun”
    Κατά την έναρξη της συμμαχικής κατοχής της Γερμανίας, το 1945, η Maria νομίζει ότι ο … σύζυγος της Hermann, Γερμανός στρατιώτης..,.. έχει πεθάνει . Οικοδέσποινα σε μπαρ με Αμερικάνους στρατιώτες, η Maria διατηρεί σχέση με τον Bill, Αφρο-Αμερικανό στρατιώτη, που της δίνει νάιλον κάλτσες και τσιγάρα, μένει έγκυος …., μετά» γίνεται η πλούσια ερωμένη ενός βιομηχάνου. Η Maria παρουσιάζεται με «λαμπερή απλότητα» ως μια αλληγορία της Γερμανίας, ως «ένας χαρακτήρας, που φοράει φανταχτερά και ακριβά ρούχα, αλλά έχει χάσει την ψυχή της….
    […]”.

  159. ΣΠ said

    Βαρελάκια είναι παιχνίδι για παιδιά μικρής ηλικίας.
    http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSDIM-A101/82/671,2489/

  160. ΣΠ said

    Και αυτό:
    http://www.slang.gr/lemma/19084-barelakia

  161. Νίκος Κ. said

    Στου Λινάρδου τη ταβέρνα βλέπεις πρόσωπα μοντέρνα.
    Πάνε όλοι, ένας κι ένας, οι αστέρες της ταβέρνας.
    Εκεί πάει ο Παπαρούνας,ο Βαρέλας κι ο Μουρούνας.
    Πάει ο Σκόρδος ο τεμπέλης και ο Θρούμπας κι ο Τσιγγέλης

    https://www.youtube.com/watch?v=AlWMNfLPgtU

  162. Παναγιώτης Κ. said

    @102. Blog…θέλω να σε ευχαριστήσω για τις (πολλές) πληροφορίες που έδωσες!

    @112. Ήταν έτσι όπως τον φαντάστηκες ! Το χρώμα του; κανελί.
    Μεσαίο μέγεθος, καθόλου μπασμένος γιατί έτρωγε καλά !
    Και το εκπληκτικό; έκανε παρέα με τις γάτες!
    Εκτός όμως από την τροφή απολάμβανε και αγάπη και μάλλον έπαιξε και αυτό ρόλο στην μακροζωία του.
    Το σκηνικό: Ερχόταν έξω από τα κάγκελα της αυλής του σπιτιού μου, γάβγιζε διακριτικά μπορώ να πω για να φανερώσει την παρουσία του και έσπευδα εγώ να του δώσω το φαΐ. Του έκανα παρέα έως ότου να τελειώσει. Απολάμβανα την τάξη με την οποία έτρωγε. Έτρωγε όλο το φαΐ του χωρίς να βγάζει…λαιμαργία!

    @121. Κανονικός σταχανοβίτης έτσι; 🙂

    @113. Και των Ηπειρωτών μαστόρων επίσης.

  163. Παναγιώτης Κ. said

    @114. G… Αυτή η ανυποληψία των προκατόχων σώζει προς το παρόν τους νυν κυβερνώντες. Για πόσο όμως; Διότι καταβάλλουν…φιλότιμες προσπάθειες για να τους μοιάσουν και σιγά-σιγά πάει να ισορροπήσει η…παλάντζα!
    Σε γλώσσα G…, προηγούμενοι- «τρέχοντες» σημειώσατε χ.

  164. Γιάννης Κουβάτσος said

    Το πιο διάσημο βαρέλι της παγκόσμιας λογοτεχνίας:
    http://xroads.virginia.edu/~hyper/poe/cask.html

    Πάμε και για ποδοσφαιρικό Brexit! 🙂

  165. sarant said

    164 Μπράβο, το βαρέλι με το Αμοντιλάδο!

  166. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    140 – 146 – Μήπως θέλετε και κανέναν ΑΡΑΠΗ; ☺ Ο Λάμπρος είμαι βρε όχι ο Σόρος, κάντε λίγη υπομονή, και σε 5 χρόνια το πολύ, θα σας κάνω το τραπέζι στο Μ.Β, προς το παρόν Καπηλειό.

    157 – Δεν μιλάω για μόδα Παναγιώτη, αλλά για παράδοση χιλιετιών και μυσταγωγία, αξίες που θα έπρεπε να διδάσκονται στα σπίτια και στα σχολεία, αλλά….!
    Ο μπαρμπαγιάννης έχει απόλυτο δίκιο.

  167. Σκύλε (112), 7 επί 16 κάνει 112, όχι 176. Όπως κι αν είναι, ο άλλος σκύλος πήγε πλήρης ημερών…

  168. Ριβαλντίνιο said

    @ 166 ΛΑΜΠΡΟΣ
    Καπηλειό.

    Στα Γκούντυς να τους πας !!! 😆 😆 😆
    1 κλαμπ στον καθένα ! 😆 😆 😆

  169. Ριβαλντίνιο said

    Ιταλία – Ισπανία 2-0 🙂 🙂

    Αγγλία – Ισλανδία 1-2
    Καλά να πάθετε, καλά να πάθετε. Μπρέξιτ δεν θέλατε ρε ψηλομύτες … 😡

    Στα προημιτελικά λοιπόν :

    Πορτογαλία – Πολωνία
    Στηρίζουμε Κριστιάνο να φτάσει μέχρι τελικό. Και εκεί να … χάσει από την Ιταλία. 😈

    Ουαλία – Βέλγιο
    Στηρίζουμε τους Κέλτες αν και πλέον αυτοί και οι Κορνουάλιοι έχουν γίνει τα γιουσουφάκια της Ινγκλετέρας. Παραδειγματιστείτε ρε σεις λίγο από τους Χαϊλάντερς Σκώτους και τους Ιράνδούς. Αμάν πια !

    Ιταλία – Γερμανία
    Τους έχουμε ρε Ιταλιάρα. Πάμε για τελικό. Από τον Β.Π.Π. που μας έλεγαν άχρηστους πολεμιστές και από τότε που ο Ρόμελ βούτηξε τα φορτηγά μας και μας παράτησε να μας συλλάβουν οι Άγγλοαυστραλονεοζηλανδοί τους έχουμε άχτι. Όπου τους βρούμε τρώνε καλά :
    1970 : 4-3 (το ματς του αιώνα) (εκδίκηση για τις επιδρομές των Κίμβρων και των Τευτόνων)
    1982 : 3-1 (τελικός πολύ εύκολα) (εκδίκηση για τον Τευτοβούργιο Δρυμό )
    2006 : 2-0 ( μες το σπίτι τους) (εκδίκηση για τις επιδρομές των Αλαμανών και των Μαρκομάνων)
    2012 : 2-1 (ημιτελικά) (εκδίκηση για τον Αλάριχο και τον Γιζέριχο)
    Τώρα θα εκδικηθούμε τον Κάρολο τον που λεηλάτησε την Ρώμη μας . 😡

    Γαλλία – Ισλανδία
    Στηρίζουμε το φαβορί.

  170. Γιάννης Κουβάτσος said

    Σύμφωνα με πληροφορίες έγκυρων κύκλων, οι Άγγλοι άρχισαν ήδη να μαζεύουν υπογραφές για επανάληψη του αγώνα με την Ισλανδία. 😭

  171. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    154β >>80-81 Υπάρχει πάντως βούργια
    Βούργια,βούγλα,βουργιάλι,βουργιαλάκι,το σακούλι τω βοσκών,των κυνηγών και παλιότερα των πολεμιστών.Βούρκα στην Κύπρο
    Υφαντό σακίδιο με ξόμπλια ή λούρες(ρίγες) και διπλά κορδόνια(βαστάγια) από πλεγμένο περίτεχνα πολύχρωμο νήμα για το κρέμασμα σταυρωτά στην πλάτη. Μαλλί και μπαμπάκι.
    Πολλές μαντινάδες κι ο «Βούργιας» ένας ωραίος κρητικός λυρομάγερας.
    Τη βέργα μου επαντόνιαρα
    και μπλιο δε βάνω βούργια,
    γιατί ‘πες πως δε θες βοσκό
    αγάπη μου καινούργια

  172. Μερκούριος said

    Δεν είδα αν υπάρχει ήδη σε σχόλιο. Βούτσ(e) είναι η βαρέλα στα αρβανίτικα. Καθόλου παράξενο που υπάρχει και επώνυμο στην ανατολική θράκη, μιας και έχουμε πυκνούς αρβανιτόφωνους πληθυσμούς στο εγγύς παρελθόν (Μεγάλο Ζαλούφι). Και το γνωστό τραγούδι (που το ξέρουμε λίγο πολύ όλοι απ’ την ελληνόφωνη εκδοχή του : μη με δέρνεις καλέ μάνα που ‘σπασα καινούρια στάμνα):

  173. gpoint said

    # 166, 168

    Ο αριθμός στο σχόλιο σουφέρνει το Πρώτων Βοηθειών !!!

    Οχι και να μας πάθεις τίποτα ρε λάμπρο ΠΡΙΝ το τραπέζωμα. Εντάξει συμβιβαζόμαστε με το ψιλικοκό του Καπηλειού…εξ άλλου έχασαν οι Εγγλέζοι να με δικαιώσουν που τους χαρακτήρισα μαζί με τους Ρώσους τις χειρότερες ομάδες του γιούρο από την πρώτη αγωνιστική. Κατά λάθος έφτασαν μέχρι εδώ γιατί ΔΕΝ έπαιξε σ’ ένα ματς η γκαμπαρντίνα Ρούνι και κέρδισαν !!

    Και εγώ με τα Ιταλάκια είμαι αλλά η Γερμανία φαίνεται πως θα φτάσει για πλάκα στον τελικό όπου μόνο ο Κριστιάνο πιθανόν να μπορέσει με προσωπικές ενέργειες να τους αποσυντονίσει και να νικήσει τον Νόϊερ, οι άλλοι ούτε γκολ δεν μπορούν να του βάλουνε

  174. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    168 – Ποτέ σε φαστφουντάδικο geeχτάποδο, ΙΕΡΟΣΥΛΙΑ. Αλλά γιατί «να τους πάς»; κι εσύ ευπρόσδεκτος είσαι κι όποιος άλλος θέλει, να έρθει.

  175. sarant said

    170 Μπρέξιτ παντού, λέμε!

  176. Corto said

    Είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακή η διαπίστωση ότι η λέξη βαρέλι (και τα παράγωγά της) είναι απούσα από τα ρεμπέτικα τραγούδια.
    Σε ένα είδος τραγουδιού κατεξοχήν αφιερωμένο στις ταβέρνες, στο κρασί και στα ποτήρια, η αναφορά στο βαρέλι είναι σπανιότατη, σχεδόν ανύπαρκτη.
    Ακόμα και σε τραγούδια με τίτλο σχετικό με την ταβέρνα (στου Λινάρδου την ταβέρνα ή το μινόρε της ταβέρνας του Τούντα, η Ταβερνιάρισσα του Κώστα Μακρή, στα ταβερνιά θα τριγυρνώ του Τσιτσάνη κ.ο.κ.) η λέξη απουσιάζει. Το ίδιο συμβαίνει και σε τραγούδια
    με εξαιρετικές περιγραφές των καταστάσεων που λαμβάνουν χώρα στα καπηλειά (η γκαρσόνα του Τούντα, το καπηλειό του Μητσάκη, όπου μπαίνω με κοιτούνε του Βαμβακάρη, σούρα και μαστούρα του Δελιά κλπ).
    Ούτε στα σχετικώς περιορισμένα ρεμπέτικα που εξυμνούν το κρασί (το κρασί είν’ η ζωή μου του Ασίκη, στης Πλάκας τα στενάκια των Μάτσα και Περιστέρη, βράσε τη ρούμπα τα σουίγκ του Τσιτσάνη κ.ο.κ.) δεν αναφέρεται, μολονότι θα βρούμε εξειδικευμένες λέξεις σχετικές με τον οίνο (γιοματάρι, σώσμα, ρετσίνα, Μαρκό κλπ).
    Οι αναφορές στην ποσότητα γίνονται με τις μισές, τις ποτηριές, την οκά. Ενίοτε γίνεται λόγος για το κόστος του κρασιού («με δυο τάληρα παιδιά μου/ κάνω μπόμπα την κοιλιά μου» κλπ). Η δε ποιότητα του κρασιού της ταβέρνας σπανίως φαίνεται να απασχολεί τους ταβερνιαζόμενους -οπότε εκλείπει το ενδεχόμενο να ζητηθεί κρασί από το καλό βαρέλι. Οι μερακλήδες της Πόλης (αν πιστέψουμε την γνωστή διαφήμιση) ζητούσαν από τον Καλογιάννη ούζο μόνο από το βαρέλι 12. Πάντως καμιά παρεμφερής εικόνα δεν προκύπτει από τα αστικά λαϊκά μας τραγούδια.

    Στα όρια αστικού λαϊκού τραγουδιού και δημώδους παραδοσιακού μικρασιάτικου τοποθετείται ο γλεντζές του Νίκου Στεφανίδη (1932) όπου ακούγεται ο στίχος :»να μου φέρουν κοκκινέλι/ απ’το νέο το βαρέλι».

    Το βαρέλι τελικά θα το συναντήσουμε σε μεταγενέστερες ηχογραφήσεις όπως το κάπελα καταραμένε του Μαρίνου Γαβριήλ ή Μαρινάκη (γνωστού για την σύνθεση του ύμνου του Ολυμπιακού), αλλά βέβαια το λαϊκό τραγούδι πλέον έχει περάσει σε μια διαφορετική μορφή.

  177. BLOG_OTI_NANAI said

    162: Η χαρά δική μου Παναγιώτη!

  178. BLOG_OTI_NANAI said

    126, 128: 😀 😀

  179. ΣΠ said

    Τι ήπιαμε μωρέ τι ήπιαμε
    δυο βαρέλια ήπιαμε
    δυο βαρέλια ήπιαμε
    κι όμως δε μεθύσαμε

  180. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Όταν βρόνταγε άγρια και μακρόσυρτα λέγαμε πώς ο Θεός κυλάει βαρέλια.

  181. Γιάννης Ιατρού said

    175: Πάντα υπάρχει και Plan B 🙂

  182. Στρατος Βασδεκης said

    5: Δεν υπαρχει απολυτη βεβαιοτητα για το ποτε κι απο ποιους κατασκευαστηκαν τα πρωτα ξυλινα βαρελια. Η πιθανοτερη εκδοχη υποστηριζει πως οι πρωτοι που χρησιμοποιησαν ξυλινα βαρελια για τη φυλαξη και μεταφορα υγρων και στερεων προιοντων ηταν οι Κελτες στη Γαλατια: «Το 350 π.Χ. οι Κέλτες κατασκεύαζαν ήδη στρογγυλεμένα υδατοστεγή δοχεία που ήταν σε θέση να αντέξουν στην πίεση (από το κύλισμα) και στο βάρος (από το στοίβαγμα). Μ’ αυτό τον τρόπο κατασκευάστηκαν τα πρώτα βαρέλια (tonneau)…»
    (http://www.cyprusfoodndrinks.com/cgibin/hweb?-A=2975&-V=news)

    Επισης καπου αλλου διαβαζουμε: «Υπάρχουν αναφορές για τη χρησιμοποίηση βαρελιών κατά τους Ρωμαϊκούς χρόνους (ο Ρωμαίος Πλίνιος αναφέρει ότι «… κοντά στις ‘Αλπεις τοποθετούν το κρασί μέσα σε ξύλινα δοχεία για να μην παγώσει από το κρύο του χειμώνα»). Μια πρώτη απεικόνιση βαρελιού βρίσκεται στη στήλη του Τραϊανού που περιγράφει την προετοιμασία της εκστρατείας του κατά των Δακών (101 – 107 μ.Χ.), αργότερα (3ος αιώνας μ.Χ.) βρίσκουμε σε μάρμαρο σκαλισμένη την εικόνα πλοίου που μεταφέρει βαρέλια.» (http://www.hellenes.com/sopiki.html ).

  183. sarant said

    176 Εύστοχη παρατήρηση για την απουσία του βαρελιού.

  184. Στρατος Βασδεκης said

    80 – 81, 154b, 171: Στη Σαμοθρακη ο σακος (ταγαρι) του βοσκου («κεχαγια») ονομαζεται «βούλια (η)» και κατασκευαζεται απο το τομαρι μικρου κατσικιου (φωτογραφια της βουλιας (στην πλατη του κεχαγια) μπορειτε να δειτε στο λινκ που παραθετω – τριτη κατα σειρα φωτογραφια στο αποσπασμα με τιτλο: «Ο Μελετζής στη Σαμοθράκη» (http://ordoumpozanis-teo.blogspot.com/2015/09/blog-post.html) – δυστυχως δεν ξερω να βαζω εδω περα φωτογραφιες).
    Να θυμισω πως ο Νικος στο βιβλιο του «Λεξεις που χανονται» αφιερωνει χωρο για τη «βουργια» (σελ. 54-55) – το κειμενο κι online εδω: http://www.periergos.gr/erotiseis/ti-einai-i-voyrgia

  185. Γς said

    Matteo Renzi
    ‏@matteorenzi

    Ciao #BudSpencer
    Ti abbiamo voluto bene in tanti

  186. 21, …Βουτσαράς από βαρελάδες κρατάνε. Υπάρχει και χωριό Βουτσαράς στον νομό Ιωαννίνων….

    Ο Βουτσαράς Δοξαπατρής ήταν και θρυλικός Έλληνας άρχοντας του Μοριά στα Βυζαντινά χρόνια (13ου αιώνα, λέει η Βίκη).

    Θυμάμαι πως μού είχε κάνει εντύπωση το όνομα στην Ραδιοφωνική Σκηνή που άκουγα πιτσιρίκος καμμιά φορά το βράδι στις καλοκαιρινές διακοπές.

  187. 9, Είναι και επώνυμο Βαγιωνής – από την ίδια ρίζα;

  188. spatholouro said

    176/183
    Ε, έναν Βαρέλα τον έχει: «Εκεί πάει ο Παπαρούνας, ο Βαρέλας κι ο Μουρούνας» (Στου Λινάρδου την ταβέρνα)

  189. gpoint said

    # 176

    Δεν ξέρω τι λένε οι διαφημίσεις (ψέμματα) αλλά αν προσφέρεις 12 σε άνθρωπο που πίνει ΜΟΝΟ ούζο το πιθανότερο είναι να το φτύσει και να μην σου ξαναμιλήσει. Παίζει και να σε δείρει αν τον παίρνει για την προσβολή !

  190. Γς said

    187:

    Και ήμουν συμμαθητής του άτυχου Σήφη Βαγιονή του λίκνου που παραπέμπεις Μιχάλη.

    Κι αναρωτιόμουν σ εκείνη την ανάρτηση εδώ αν είχε εκτίσει την ποινή του.

    Ηταν ήδη έξω από το 2002

  191. Γιάννης Κουβάτσος said

    186. Σωστά. Είναι και ένας από τα πρόσωπα στον Αυθέντη του Μορέως » του Ραγκαβή.

  192. 51, …σανσκριτικά çakrá चक्र ίδια σημασία << ΙΕ *kʷekʷlo-s κύκλος…

    Κοίτα να δεις που πέσαμε στα τσάκρα!

  193. sarant said

    186-191 Κάπου θυμάμαι (πολύ αμυδρά όμως) να έχω διαβάσει ότι κάποιοι βουτσαράδες έχουν επώνυμο που προέκυψε με εξευγενισμό όταν το Π έγινε Β.

  194. Corto said

    188: Σωστά! Όπως και ο Νταμιτζάνας. Αλλά οπωσδήποτε οι αναφορές είναι περιορισμένες.
    Τα βαρέλια, πρέπει να προσθέσουμε, έπαιζαν κεντρικό ρόλο στην λειτουργία της παλιάς αθηναϊκής ταβέρνας. Όταν άδειαζαν τα βαρέλια (συνήθως γύρω στον Απρίλιο ή τον Μάιο), έκλεινε και η ταβέρνα και ξανάνοιγε όταν ερχόταν ο καινούργιος μούστος ή το καινούργιο κρασί.

  195. Πάνος με πεζά said

    @ 187 : Βαγιωνής και Βαγιωνάκης, επίσης.

  196. Triant said

    @189
    Υπερβάλλεις τζί. Ή, το μπλέκεις με το Sans Rival 🙂

  197. Πάνος με πεζά said

    Επίσης θυμόμαστε
    – το Μελέτη Βουτσαρά, διαιτητή και πρόεδρο νομίζω του Συνδέσμου Αθήνας.
    – «βαρελάκια», τις άκρες των συρματόσκοινων των ποδηλάτων, στο σημείο που μπαίνανε στις μανέτες.
    – το υποτιμητικό «χοντρέλα-βαρέλα γεμάτη κρασί».
    – Διάφορους ποδοσφαιριστές με το όνομα Βαρέλα, με πιο σημαντικό τον Φερνάντο, που προς μεγάλη χαρά του Tζι, μάλλον έρχεται στον ΠΑΟΚ. Υπάρχουν επίσης ο Γκιγιέρμο και ο Σιλβέστρε. Κάποιος πρέπει να έπαιξε στη Μπαρτσελόνα, (έχω και μια μπάλα υπογραμμένη), αλλά είναι τόσοι που δε βρίσκω τώρα ποιος από όλους τους Βαρελαίους.
    – Φυσικά το χωριό Βαρελαίοι, στη νότια Εύβοια, που μέχρι πρότινος απ’ όσα λέγονταν, εφάρμοζε, αποκομμένο από τον «έξω κόσμο», ανταλλακτική οικονομία !
    – τη μπασκετική έκφραση «είδε το καλάθι σα βαρέλι», με την αντιδιαμετρική της «σαν δαχτυλήθρα», για ένα καλάθι που μπήκε εύκολα, αν και δεν αναμενόταν, ή που χάθηκε εύκολα.
    – φυσικά την έκφραση για τον πάτο του βαρελιού, που περνάει συνήθως από το δικό μας (πάτο…)

  198. Θυμάται κανείς έναν ποδοσφαιριστή Βουτσαρά που σκοτώθηκε σε ματς το 1960 (;) όταν έπεσε πάνω του ένας άλλος παίκτης;

  199. Corto said

    189 και 196:
    Λένε ότι τα καλύτερα ούζα είναι τα χιώτικα (π.χ. το 7).

  200. Γιώργος Θαλάσσης said

    113 «β. Αλειφιάτικα :Μυστικό γλωσσικό ιδίωμα των αλειφιάδων , ήτοι των γανωτήδων και καλατζήδων .

    γ . Γαλαντζίδικα ή Καλαντζίδικα : Γλωσσικό ιδίωμα των καλαντζήδων του Μπαμπουριού , χωρίου της επαρχίας Φιλιατών .»

    Αλειφιάτικα και καλατζίτικα είναι τα ίδια και τα χρησιμοποιούσαν σε όλη την περιοχή της Μουρκάνας (Θεσπρωτία) και όχι μόνο στο Μπαμπούρι (υπάρχει και βιβλίο του Χ. Παπασταύρου).
    135. Κοντοχωριανέ, τον αδικείς τον Λιθοξόου. Πέρα από τις εμμονές του έχει κάνει αρκετή δουλειά! (δες τα τελευταία με τους βρετανικούς χάρτες και τα τοπωνύμια).
    Νικοκύρη, υπάρχει και η μεσαιωνική Βαγενετία, που την ετυμολογούν από το βαγένι.

  201. Να ελέγχω προτού γράψω. Ιωάννου λεγόταν ο άτυχος ποδοσφαιριστής που σκοτώθηκε, Βουτσαράς αυτός που τρακάρισε μαζί του. Αλλά βέβαια, με το θύμα να έχει τέτοιο μπανάλ όνομα, φυσικό ήταν ο άλλος να μου εντυπωθεί…

  202. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    195.>>Βαγιωνάκης
    Έχω στο σόι αυτό το επώνυμο μα από τη βάγια,το φοινικόκλαδο, θα υπέθετα. Λέμε Βαγιανό το Σαββάτο των Βαϊων.
    Μια δοξασία πολύ γνωστή στα μέρη μου: «Το τύρινο το κράτινο,το Βαγιανό Σαββάτο,έλουσα τα παιδάκια μου και τα ‘βαλα στον τάφο»

    190. Κυρίως άτυχη ήταν αυτή αυτή που σκότωσε και ακόμη πιο πολύ το κοριτσάκι τους.
    Όπως αναφέρει το λινκ «Υπενθυμίζεται ότι ο Βαγιωνής είχε καταδικασθεί για τις πράξεις της ανθρωποκτονίας εκ προθέσεως, της παράνομης κατοχής όπλου και της παράνομης οπλοφορίας.»

  203. sarant said

    202β: Ε μα!

  204. spatholouro said

    198/201

    http://sportbrio.gr/ioannou-voutsaras-i-mirea-sigkrousi/

  205. Ριβαλντίνιο said

    @ 200 Γιώργος Θαλάσσης

    Σε ευχαριστώ πολύ !

    Η Βαγενετία λένε πως μπορεί να πήρε το ονομά της και από τους Βαϊουνίτες.

  206. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    200/205 Η βίκι για τους Βαϊουνίτες,που εγω τουλάχιστον τους έμαθα σήμερα στο πολύκλωνο ετούτο ιστολόγιο.
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%92%CE%B1%CF%8A%CE%BF%CF%85%CE%BD%CE%AF%CF%84%CE%B5%CF%82

  207. sarant said

    206 Κι εγώ!

  208. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    «… Βαγενῖται (hominew vageniti) ἐκ τοῦ ὀνόματος τῆς χώρας, ἐξ ἧς ὡρμῶντο, … καὶ οὐχὶ … τὸ οἰκογενειακὸν ἐπώνυμον Βαγιονίτης …»
    Ρωμανός Ιωάννης 1836-1892, Έργα, Δημόσια Κερκυραϊκή πράξις 1882, σελ. 119
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%92%CF%81%CE%B1%CE%B3%CE%BA%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%B1_%CE%9A%CE%AD%CF%81%CE%BA%CF%85%CF%81%CE%B1%CF%82#cite_note-4

    http://search.lib.auth.gr/Record/489803

  209. gpoint said

    # 196

    Καθόλου

    Το Σαν Ριβάλ είναι μια κατηγορία μόνο του, κάτι σαν το Μετάξα στα μπράντυς αλλά οι ουζοκατανύκτες από τα λαϊκά μόνο το Μινι αντέχουνε. Απο κει και πέρα Πιτσιλαδή, Ντούζικο, το Δ.Α.που ήταν το καλό του Καλογιάννη κο όχι το 12 κι ίσως καμια καινούργια ετικέττα. Σου μιλάω για άτομα που κυκλοφορούν με την δίκιλη νταμιζάνα…

  210. gpoint said

    Ο Ιωάννου ήταν ποδοσφαιριστής του Εθνικού. Επεσε πάνω στο λυγισμένο και προτεταμένο για να προστατεύσει το σώμα του γονατο του Μιχάλη Βουτσαρά, γκολκήπερ του ΠΑΟ με το παρατσούκλι «τανάλιας» λόγω της σταθερής λαβής του. Ηταν μια συνήθεια που την είχε και την έκοψε μετά το θανατηφόρο δυστύχημα. Το ατς έγινε στην Λεωφόρο και ο ΠΑΟ νίκησε 2-0 αν θυμάμαι καλά- από τα πολύ λίγα τότε ματς του ΠΑΟ που δεν είχα πάει

  211. Και τα βαρελότα (πυροτεχνήματα).

  212. Γιάννης Κουβάτσος said

    Ήταν τον Οκτώβριο του ’59, φιλικό παιχνίδι προετοιμασίας εν όψει της έναρξης του πρώτου πρωταθλήματος της Ά εθνικής. Η τραγική ειρωνεία είναι ότι ο Ιωάννου ήταν πλάγιο μπακ και είχε φαγωθεί να παίξει επιθετικός. Σ’ αυτό το παιχνίδι έκανε ντεμπούτο σ’ αυτή τη θέση. Αν είχε παίξει στη φυσική του θέση, μάλλον δεν θα είχε συμβεί τίποτα, αφού τα μπακ τότε δεν προωθούνταν τόσο πολύ, όπως σήμερα.

  213. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #200 τέλος
    Κοροϊδεύω βρε. Δεν είδες το χαμογελάκι;
    Πάντως ο Λιθοξόου, αν και έχει κάνει πολλή πολλή δουλειά, έχει εμμονές και βέβαια και λάθη (ουδείς άσφαλτος…) 😀

  214. spatholouro said

    Για τη «βούτα», μία από τις μεγαλύτερες ντροπές των ελληνικών φυλακών, ο ΡΑΜΠΑΓΑΣ είναι αποκαλυπτικός μιλώντας για τις φυλακές Κόκλα. Λέει λοιπόν πόσο σπέσιαλ είναι τα δωμάτια των επιστατών, διότι μεταξύ άλλων εκεί «δεν έχει την αποτρόπαιον εκείνη Πηνελόπην, ως ονομάζουν οι φυλακισμένοι, με τα κορακιστικά των, την βούταν, είδος μισοβάρελλου ή μαστέλου όπου κάμνουν πάσαν ανάγκην των ενώπιον όλων […]» (ΡΑΜΠΑΓΑΣ, 22/8/1885, «Εις του Κόκλα»)

    Η βούτα έμπαινε στον θάλαμο στις 5 το απόγευμα μαζί με τους φυλακισμένους και δεν ξανάβγαινε ούτε αυτή ούτε αυτοί μέχρι το πρωί:
    «Η βούτα, μέγας ξύλινος κάδδος ποτισμένος ως σπόγγος, εξ ούρων και κόπρων και δεινώς όζων όσω και αν πλυθή, η φρικαλέα βούτα, είνε εκεί χαίνουσα […] Α! κύριοι δημοσιογράφοι, ελάτε την νύκτα να εισέλθητε […] και αν δεν πάθετε βουτασφυξίαν να χάνωμεν ό,τι θέλετε.
    […] Και το ζήτημα της απαλείψεως του βουταϊκού άγους είναι ζήτημα ελαχίστης δαπάνης, κ. Τρικούπη. Αλλά πού χάνεσαι εις τέτοια ζητήματα συ ο έχων τον άνετον αγγλικόν σου απόπατον;
    (αποσπάσματα από το κείμενο «Η βούτα των φυλακών», ΡΑΜΠΑΓΑΣ 16/10/1888)

  215. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    211. Και τα βαρελότα (πυροτεχνήματα)
    πυρομαχικά 🙂

  216. sarant said

    214 Σπαθόλουρο, πολύ πολύ ενδιαφέρον το απόσπασμα -είχα βρει κι ένα άλλο περί φυλακών, ίδιας εποχής, ενός -οπουλου νομιζω, και έλεγα να το παρουσιάσω κάποτε… αλλά το έχασα.

    Όμως δεν συσχετίζεις την Πηνελόπη με την Καλλιοπη;

  217. spatholouro said

    Νίκο, θα είχε ενδιαφέρον να …μην το έχανες! Οι φυλακές είναι μία παράπλευρη ερευνητική μου «πετριά», και θεωρώ ότι έχει «ψωμί» η υπόθεση και είναι ελάχιστα μελετημένη η περίοδος -χονδρικά- 1850-1950 που με ενδιαφέρει. Ενδιαφέρουν και οι επαρχιακές φυλακές (ιδίως κάποιες εμβληματικές, π.χ. Παλαμήδι), αλλά κυρίως οι αθηναϊκές (π.χ. Μεντρεσές, Κόκλα, Τριγγέτα, Παραπήγματα) με προεξάρχουσα την Παλιά Στρατώνα, το λίκνο των μπουζουκομπαγλαμάδων… Η ρεμπέτικη στιχουργία επίσης αναφέρεται σε αρκετές φυλακές.

    Το άλλο που λες με Καλλιόπη- Πηνελόπη πολύ εύλογο και θα είχε ενδιαφέρον να εξιχνίαζε κανείς μήπως πρώτα τον έλεγαν Πηνελόπη τον απόπατο και μεταγενέστερα Καλλιόπη οι τα κορακιστικά ομιλούντες…

  218. Γς said

    217:

    Κι έκανε κόρη η φίλη μας η Πόπη [από Πηνελόπη] και ποιός ξέρει τί Νεφέλη και τέτοια θα την έβγαζε.
    -Δεν μπορώ, πρέπει να βγάλω την πεθερά μου. Και την λένε Καλλιόπη γμτ.
    -Βγάλε τη μάνα σου.
    -Καλλιόπη κι αυτή τη λένε…

  219. sarant said

    217 Το βρήκα, αλλά το θυμόμουν λάθος. Εννοώ ότι δεν έχει τόσο ενδιαφέρον όσο το δικό σου. Και δεν είναι -όπουλος αλλά -άκος 🙂

  220. Γιώργος Θαλάσσης said

    208. Για την Βαγενετία έχουν γράψει πολλοί και αρκετοί από αυτούς την ετυμολογούν από το σλαβικό φύλο των Βαϊουνιτών. Οι Βαϊουνίτες αναφέρονται (μία και μοναδική φορά) ως ένα από τα φύλα που πολιόρκησαν τη Θεσσαλονίκη τον ζ΄ αιώνα (615) στα «Θαύματα του Αγίου Δημητρίου», ένα χρονικό του 7ου αιώνα, μοναδικό για εκείνη την περίοδο. Ο Φαίδων Μαλιγκούδης όμως το ετυμολογεί από το μσν. βαγένι. Μπορεί να είναι και βαγεβέντ (αλβ.) τόπος ελαίου (Α. Πετρίδης). Περισσότερα σε ΛΕΑΝΔΡΟΣ ΒΡΑΝΟΥΣΗΣ «Βαγενετία ή Βαγενιτία» ΜΕΕ (Συμπλήρωμα) Ι,888,Μ.LASCARIS, Vagenitia: Revue historique du Sud – est européen 19/2 (1942) σ.436-7, P. SOUSTAL,J. KODER, TIB 3. Nikopolis und Kephalenia. Wien 1981, λήμμα Bagenetia σσ. 119-120.

  221. Spiridione said

    214. Ωραίο.
    … Και το ζήτημα της απαλείψεως του βουταϊκού άγους είναι ζήτημα ελαχίστης δαπάνης, κ. Τρικούπη. Αλλά πού χάνεσαι εις τέτοια ζητήματα συ ο έχων τον άνετον αγγλικόν σου απόπατον;
    – Άραγε υπάρχουν σήμερα στον Κορυδαλλό βούτες; Έτσι λέει εδώ η Κατερίνα Ιατροπούλου, πριν από κάποια χρόνια
    http://www.iospress.gr/ios2002/ios20021102b.htm
    Από τις πάμπολλές αναφορές για βούτες, μία από ένα φυλλάδιο του 1962
    http://www.lamprakides.gr/blog/?p=2616

  222. Μαρία said

    221
    Αγγλική εφεύρεση είναι το καζανάκι.

    Όταν για 20 περίπου κελιά υπάρχει ένα μόνο αποχωρητήριο, κάποιοι αναγκαστικά θα κατουρήσουν μέσα στο κελί. Δεν μπορούν πάντα να περιμένουν τη σιερά τους. Είναι η περίπτωση του πεντάστερου της οδού Βαλαωρίτου 11-13, για το οποίο συζητήσαμε παλιά με το Μπουκάν.

  223. sarant said

    221 Βουταϊκό άγος!

  224. 222, Ω, ναι, από τον Thomas Crapper! (Tι συμπτώσεις καμμιά φορά…)

  225. Μαρία said

    224
    Βοήθησε κι ο ποιητής με τον Αίαντα 🙂
    https://en.wikipedia.org/wiki/John_Harington_(writer)

  226. 225, Τι μαθαίνει κανείς!

  227. Κ. Καραποτόσογλου said

    Κ. Καραποτόσογλου παστράγκανο – παστράγκολο

    Ο Ζησ. Τζάρτζανος, Λεξικό των λαϊκών τεχνικών όρων της οικοδομικής, Αθήνα 1981, σ. 157, αναφέρει:«παστράγκολο (το) = ξύστρα ξυλουργικής, από λεπίδα και δύο χειρολαβές εκατέρωθέν της, για λείανση σε κοίλες επιφάνειες, και χαρακτηρίζει τη λ. αγνώστου ετύμου, ενώ διαβάζουμε: «παστράγγανο = ροκάνι χωρίς ξύλινο σκελετό, μόνο η σιδερένια κόψη με δυο αυτιά. Αυτό παίρνει τις καμπύλες, που δεν χωρεί ροκάνι» (Αλέξη Πουλιανού, Λαογραφικά Ικαρίας, τ. 1-3, Αθήνα 1976, σ. 457). «Το παστράγγολο είναι ένα κοντό ροκάνι με δυο λαβές δεξιά και αριστερά, το οποίον δουλεύεται με τα δυο χέρια. Το χρησιμοποιούμε σε μέρη στα οποία δεν μπορεί να χωρέση το ροκάνι εξ αιτίας του όγκου του, και για το πλάνισμα των στραβών κομματιών, όπως κουπαστές για σκάλες, πλάτες για πολυθρόνες » (Κώστα Μπίρη – Κυπριανού Μπίρη, Ξυλεία και ξυλουργική, Αθήναι 1935, σ.117.
    Η λ. ετυμολογείται από το γαλλικό vastringue =
    Outils d’ébéniste destiné à façonner les instruments en bois arrondis.Constituée d’une lame à deux manches, la vastringue dispose deboutons permettant d’ajuster le niveau de la hauteur de coupe ainsi que le parallélisme de la lame afin de permettre à l’artisan de travailleravec précision.
    http://www.linternaute.com/dictionnaire/fr/definition/vastringue/

    Θα ακολουθήσουν δύο σημειώματα για τις λ.: μπούρδα, γραδωμα.

  228. sarant said

    227 Ευχαριστούμε πολύ, πρόκειται για το ίδιο εργαλείο οπότε δεν υπάρχει αμφιβολία.
    Υπάρχει μεσολάβηση από άλλη γλώσσα ή γίνεται απευθείας από τα γαλλ.. ο δανεισμός;

  229. Κ.Καραποτόσογλου said

    Κ. Καραποτόσογλου παστράγκανο – παστράγκολο [μέρος δεύτερο]

    Η λ. παστράγκανο – παστράγκολο ετυμολογείται από το γαλλικό vastringue, wastringue = Outils d’ébéniste destiné à façonner les instruments en bois arrondis.Constituée d’une lame à deux manches, la vastringue dispose deboutons permettant d’ajuster le niveau de la hauteur de coupe ainsi que le parallélisme de la lame afin de permettre à l’artisan de travailleravec precision, καθώς αναφερόμαστε στο ίδιο εργαλείο, αλλά πιθανότατα η λ. πέρασε στην ελληνική διαμέσου του παράλληλου γαλλικού τύπου bastringue, με απόδοση του b > π.
    Ο L. Sainéan, Le langage parisien au XIX siècle, Paris 1920, σ. 187-188, μας βοηθά να καταλάβουμε το θέμα καλύτερα:« Citons encore le mot bastringue dont les vicissitudes sémantiques sont des plus curieuses…Ce sens technique a laissé quelques traces isolées: a. – Scie en acier trempé spécialement pour scier le fer, acception particulière aux mécaniciens, allusion au bruit qu’ elle fait (Virmaitre). Terme adopté par les voleurs, chez lesquels il désigne, en outré, l’étui contenant des limes, scies etc. que les malfaiteurs tenaient cache dans l’anus (Vidocq)…L’ acception de bal de faubourg, déja indiquée par d’Hautel, est encore vivace: «Un petit marchand de vin qui avait un bastringue au fond de son arrière-boutique…Fifine ne dansait pas un chahut de bastringue». Zola, Assomoir, p. 78 et 214. Mais le sens le plus général est tapage, vacarne:« Eh! Zut alors…voilà… le bastringue qui commence», Courteline, Gaietés, p. 44.
    Surtout, bruit discordant, en parlait d’instruments: mauvais violon (Boulogne), mauvaise fanfare ou orchestra bruyant (Lyon), à coté de bataclan, mobilier (Anjou).
    Le terme bastringue, primitivement technique, accuse une provenance provincial allemande, probablement alsacienne, comme le montrent les variables wabstringue, wastringue (Variantes données par les Albums d’outils cités dans la dissertation de Gade, Handwerksnamen im Französischen, Kiel 1898, p. 62) avec le sens de racloir ou rabot à racler des surfaces étroites».

  230. sarant said

    Πολύ ωραία, περιμένουμε τα άλλα!

  231. Κ.Καραποτόσογλου said

    Κ. Καραποτόσογλου γκάρδος – γράδο

    Το κείμενο είναι απόσπασμα από το μελέτημα:Κ. Καραποτόσογλου, «Μεσαιωνικές και νεοελληνικές ετυμολογήσεις», Βυζαντινά 16 (1991) 303-331, και κυρ. 328-329.

    γκάρδος – γράδο
    «γκάρδιος ό (I),πολλαχ. Έκ του Ιταλ. ουσ. Cardine = ο στροφέας, ο μεντεσές, ο ρεζές.Αμφίβολη η ετυμολ. εκ του αρχ. ουσ. εγκάρδιος.
    1)Λεπτή κυλινδρική ράβδος καλαμίνη, ξυλίνη ή σιδηρά τιθεμένη εντός επιμήκους εγκοπής του προσθίου ή οπισθίου αντίου του υφαντικού
    αργαλειού προς συγκράτησιν του υφαινομένου παννίου και του στήμονος πέριξ των δύο αντίων.β)Συνεκδ., η κατά μήκος του αντίου εγκοπή εις την
    οποίαν τοποθετείται ο «γκάρδιος»».(ΙΛ, τ. 5 (1), σ. 203-204).

    «γράδο το, σύνηθ.γράδον Κύπρ. γράδου Μακεδ.
    Εκ του Ιταλ. grado = βαθμός, βήμα, βαθμίς.
    1) Βαθμός αξιώματος. 2) Βαθμός θερμότητος…8) Η κατ’αμφότερα τα άκρα των επιμήκων σανίδων του βαρελιού ( ή της κάδης) εσωτερικώς
    σχηματιζόμενη αύλαξ, εντός της οποίας εφαρμόζεται η περιφέρεια των βάσεων αυτών. 9) Εγλυφή, αύλαξ κατά μήκος εις το όπισθεν αντίον του
    υφαντικου ιστού, εντός της οποίας εφαρμόζει επιμήκης, ράβδος, συγκρατούσα την άκραν του στήμονος κατά την ύφανσιν». (ΙΛ, τ. 5(2), σ,154-155)

    Η λ. γράδο με τις σημασίες: βαθμός, θερμόμετρο, κλπ., ετυμολογείται σωστά από τό ιταλικό grado = βαθμός, αλλά με τη σημασία:εγλυφή, αύλαξ, είναι διαφορετικής αρχής (152) και ταυτίζεται απολύτως με τη λ. γκάρδιος, όπως προκύπτει από το αναγραφόμενο λήμμα, και προέρχεται από το
    λατιν. (153) cardo = 1) the pivot and socket, upon which a door was made to swing, at the lintel and the threshold, the hinge of a door or gate ( = ο άξονας περιστροφής και η υποδοχή, πάνω στα όποια κατασκευάστηκε, μια πόρτα για να αιωρείται στο υπέρθυρο (πρέκι) και στό κατώφλι, ο στρόφιγκας, μεντεσές μιας πόρτας ή εξώπορτας). 2) Cardines, in mechanics, beams (that were fitted together; and specifically, cardo masculus, a tenon,Vitr.9.6, and cardo femina, a socket, a mortise, id.9,6 (= cardines στή μηχανική, δοκάρια πού συνδέονταν μαζί· και ειδικώς, cardo masculus, τόρμος, δόντι, μόρσο,καί cardo femina, κοίλωμα (154), εντομή, εγκοπή, τρύπα), το οποίο συμπίπτει στό φωνητικό όσο και στο σημασιολογικό μέρος, μέ τροπή του κ > γ,πρβλ. κίγγλα > γίγγλα, κιστέρνα > γιστέρνα, και υποχωρητική μετάθεση του υγρού ρ, δηλ. cardo > *γάρδο > γράδο, ενώ από τη συνεκφώνηση *κάρδιο > γκάρδιος.

    ΙΛ = Ιστορικόν Λεξικόν της Ακαδημείας Αθηνών.

    152) Ο Π. Α. Φουρίκης, Μεγαρικά μελετήματα Γ ´, Λεξικογραφικόν Αρχείον 6, 1923, 426-30, μελέτησε την προέλευση της λ. γράδωση = εγλυφή, αυλάκι, την οποία διαχώρισε απο το μεσαίων. γράδωσις = gradus, seu graduum series, ordo, Du Cange , σ. 263, και την ετυμολόγησε ανεπιτυχώς από το αμάρτυρο *γράβδωσις. Τό ΙΛ, τ. 5(2) , σ. 154 – 56, αναγράφει την ακόλουθη οικογένεια των λ. των οποίων η βασική σημασία είναι: εγλυφή, αυλάκι όργανο για αυλάκι κλπ., και προέρχονται από το γράδος: γραδέλος, γραδελούλα, γραδελώνω, γραδέλα, γραδελωτήρι, γραδολογώ, γραδώνω, γράδωση, γραδωσιά, γραδωτήρι.

    153) Ch . T . Lewis – Ch. Short, Λ Latin Dictionary, σ. 291. – P. G. W. Glare, Oxford Latin Dictionary, Oxford 1968, σ. 276: cardinibus ex torno masculo et femina inter se coartatis Vitruvius 9.8.11. – A . Ernout – A . Meillet, Dictionnaire étymologique de la langue latin, Paris I967 (4), σ. 99-100. Τό ΙΛ, τ. 5(1) σ. 203 – 4, ετυμολογεΐ τή λ. γκάρδιος, ο, από τό ιταλ. cardine = στροφέας, μεντεσές, το οποίο όμως δεν έχει τη σημασία που εχει η ελληνική λ., ενώ αντίθετα η ετυμολόγηση της από το λατιν. cardo – inis, απ’ όπου και τό ίταλ. cardine, είναι πληρέστερη.

    154) Η λ. γράδο = εγλυφή, αυλάκι, σχετίζεται με το αλβανικό gardh-ni = groove in barrel-staves to support bottom ( = αυλάκι στις ντούγιες του βαρελιού για τη στήριξη της βάσης, του πάτου). S. E. Mann, Albanian-English, σ. 122.

  232. sarant said

    231 Eυχαριστούμε -πράγματι, το μυαλό μου είχε πάει στο γράδο, τον βαθμό.

  233. Κ. Καραποτόσογλου said

    μπούρδα = μεγάλο τσουβάλι

    Απόσπασμα από την εργασία του: Κ. Καραποτόσογλου, «Ετυμολογικά στα ιδιώματα της Καρπάθου», Ελληνικά 62 (2012) 111-175, κυρ. σ. 150

    Ο Vl.Orel (235) έχει άποθησαυρίσει τη λ.: burdhë “kind ol sack”. Attested in Albanian of Greece (236)», ενώ η λ. βρίσκεται επίσης στην αρωμουνική (237) ως: burδă = grand sac de chanvre, plus grand que la hăraĭe et qu’on achête an marché», καθώς και στή βουλγαρική (238) ως 6ypдa = τσουβαλόπανο· Ο Γ. Γιαννουλέλλης (239) παράγει τη λ. αστήρικτα από το περσικό burda, μετοχή του ρ. burdan = μεταφέρω, πρβλ. το περσικό burd-bâr = βαστάζος, χαμάλης. Ο Η. Pernot (240) προσεγγίζει το θέμα καλύτερα και αναφέρει:μπούρδα· buzra et mbuzra “τσουβάλι” .Mes et ailleurs, μπούρδα “σάκκος” Trimis (Kymi, 78). A Lemnos μπούρδα désigne un grand τσουβάλι dans lequel on met de la paille ou des céréales et qui n’est pas du meme tissu que ce dernier. Quels que soient les intermédiaires par lesquels ce mot a passé, il a des rapports avec le fr. bordat, qui a désigné une étoffe étroite égyptienne; peut-être l’origine en est-elle arabe».
    H λ. προέρχεται από το ισπανικό (241) burdo, burda [burðo, burða] = adj. commun, ordinaire, grossier; lana burda = laine commune; pano burdo = drap grossier; carnéro burdo = mouton donc la laine est grossiere, à la difference de celui qu’on appele merino (242).

    Προσθήκη:

    Από την ίδια ισπανική λ. burda [burða] = χοντροκομμένη· αδέξιο ψέμα, προέρχεται και η νεοελληνική λ. μπούρδα = ανοησία, μπούρδα. Τριανταφυλλίδη 891.

    235. VI. Orel, Albanian Etymological Dictionary, Leiden 1998, σ. 42, όπου η λ. παράγεται λαθεμένα από: «PAlb *burða < ΙΕ *bhṛdh- further related to ON borð “board, edge”».
    236. Ο Π. A. Φουρίκης, «Η εν Αττικῄ ελληναλβανική διάλεκτος Β'», Αθηνά 45 (1933)
    72-73, καταχωρίζει την ακόλουθη φράση από παραμύθι (Σαλαμίνα): «Ahera muar burdhëtë me grurë e i mbrazi përdhe = τότε πήρε τα σακκιά με το στάρι και τα ’δειασε χάμω».
    237. Tache Papahagi, Dicţionarul dialeetului aromân, general şi etimologic, Βουκουρέστι 1974 (2), σ. 297.
    238. Bŭlgarski Etimologičen Rečnik, τ. 1, Σόφια 1971, σ. 91.
    239. Γιωργ. Ν. Γιαννουλέλλης, Νεοελληνικές ιδιωματικές λέξεις, δάνειες από ξένες γλώσσες, Αθήνα 2003(2), σ. 73.
    240. Η. Pernot, Étutes de linguistique néo-hellenique, textes et lexicologie des parlers de Chio, τ. 3, Παρίσι 1946, σ. 476-477.
    241. M. de Séjournant, Nouveau dictionnaire espagnol, françois et latin, MDCCXC, σ. 165·Tana de Gámez , Spanish-English, Νέα Yόρκη 1975, σ. 847.
    242. J. Corominas – José A. Pascual, Diccionario critico etimologico castellano e hispánico, τ. 1, Μαδρίτη 1987, σ. 697-699, όπου για τη φωνητική μεταβολή αναφέρεται: «pero como sucede tan a menudo en las vocas prerromanas, se cambió RR en RD., ενώ απο το μτγν. λατινικό burda έχουμε τα γαλλικά: bourreau = σάκκος αχύρων επί των ώμων του εργάτου του μεταφέροντος κάλαθον άλατος, bourra (Barc.) = étoffe des sacs, bourras = drap grossier fabriqué dans le pays; grosse toile d’étoupe dont on fait des sacs. W. v. Wartburg, FEW, τ. 1, σσ. 637-645.

  234. sarant said

    233 Ώστε από εκεί προέρχεται η μπούρδα = ανοησία; Αλλά βέβαια σε εμάς θα ήρθε από τα γαλλικά ή όχι;

  235. Κ. Καραποτόσογλου said

    Κ. Καραποτόσογλου τζιναδόρος – τσινιαδόρος

    Το ΙΛ, σ. 156, αναφέρει:« γραδωτήρι το. Εκ του ρ. γραδώνω. Εργαλείον των βαρελοποιών, γλύφανον, δια του οποίου χαράσσουν την εγκοπήν εις τα άκρα των επιμήκων σανίδων του βαρελίου, ίνα προσαρμοσθούν αι βάσεις αυτού. Συνών. Γράδο 8, τζιναδόρος», ενώ ο Κώστας Λιάπης, Το γλωσσικό ιδίωμα του Πηλίου, Βόλος 1996, σ. 468, μας πληροφορεί:«τσινιαδόρους (ο), είδος ροκανιού του βαρελά, για το άνοιγμα της κυκλικής πατούρας στις κάδες και στα βαρέλια».
    Η λ. ετυμολογείται από το ιταλικό ιδιωματικό zinadore m. (L) “strumento usato per fare le doghe (la c.) nelle botti; “ferro usato per preparare l’incavo delle doghe
    delle botti;Antoninu Rubattu, Dizionario universal della lingua di Sardegna, 2006, λήμματα:caprùggine = intaccatura delle doghe dele botti; doga;

  236. Πέπε said

    @235:
    > > strumento usato per fare le doghe nelle botti

    La doga, le doghe, λοιπόν: η ντούγα, ντόγα, δούγα, δόγα. Εκτός από τα βαρέλια, η λέξη χρησιμοποιείται και για έγχορδα όργανα με κοίλο ηχείο: το μπουζούκι, το λαούτο, το ούτι, το μαντολίνο γίνονται με ντούγες, ο τζουράς, ο μπαγλαμάς, το σάζι και με ντούγες και σκαφτά (μονοκόμματα), το βιολί και η κιθάρα με την επίπεδη ράχη είναι διαφορετικές περιπτώσεις.

    Στο χώρο των μουσικών ακούμε τις διάφορες μορφές της λέξης και με την κατάληξη -για (ντούγια κλπ.), αλλά είναι λάθος, όπως δείχνει όχι μόνο η ετυμολογία αλλά και η λέξη «ντουγάτος» (το αντίθετο του «σκαφτός»), που επίσης λέγεται σε πολλές μορφές αλλά ποτέ με -ι-.

    Εικόνες: σκαφτό ηχείο / ντουγάτο ηχείο

  237. Μαρία said

    233
    >και στή βουλγαρική (238) ως 6ypдa
    Έτσι εξηγούνται όλα 🙂

  238. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #233
    Υπάρχουν άραγε άλλα δάνεια απευθείας από τα ισπανικά σε βαλκανικές γλώσσες;

  239. Μαρία said

    234
    Την ανοησία μέχρι και αντιδάνειο τη βγάζουν κάποιοι http://www.cnrtl.fr/definition/bourde
    Για το τσουβάλι δες τη bourde 3, όπου αναφέρεται και η ισπανική.

  240. sarant said

    239 Το έχω δει αυτό, αλλά δεν στέκει να λες για αντιδάνειο αφού το λατ. burdit είναι απόδοση σε γλωσσάρι του ελλ. γαυριά.

  241. Μαρία said

    240
    Σωστά. Έπεσε το μάτι μου στο ελληνικό και πήδηξα το γλώσσημα.

  242. Κ. Καραποτόσογλου said

    Η ιταλική ιδιωματική λ. zinadore m. (L) “strumento usato per fare le doghe (la c.) nelle botti, απαντά στο ιδίωμα του Μιλάνου ως: «ginador = caprugginatoio (= γλύφανον): strom. Informa di pialla per far le capruggini alle botti» Giuseppe Banfi, Vocabolario Milanese-Italiano, Milano 1852, σ.442.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: