Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ο μύθος της Ψωροκώσταινας (μια συνεργασία του Spiridione)

Posted by sarant στο 22 Απρίλιος, 2019


Με μεγάλη χαρά, και κάποια ανακούφιση, παρουσιάζω σήμερα ένα πολύ σημαντικό άρθρο, μια συνεργασία του φίλου μας του Spiridione.

Οι τακτικοί αναγνώστες του ιστολογίου ξέρουν ότι οι συνεργασίες του Spiridione με το ιστολόγιο είναι από τα διαμάντια που κοσμούν το ιστολόγιο -αρκεί να αναφέρω το άρθρο για τους Μόρτηδες, το άρθρο για τους Τραμπούκους ή τη μελέτη για τους 200 της Καισαριανής, ενώ και σε άλλα άρθρα η συμβολή του υπήρξε πολύτιμη. Εδώ και καιρό, ο Spiridione ερευνούσε την ιστορία και τον μύθο γύρω από τον ορο «Ψωροκώσταινα» και μου έστελνε διαρκώς και άλλα ευρήματά του μήπως και αξιωθώ να γράψω το σχετικό άρθρο.

Με το ένα και με το άλλο το άρθρο δεν το έγραφα, οπότε είδε κι απόειδε ο Spiridione και το έγραψε εκείνος -γι’ αυτό και η χαρά μου συνδυάζεται με ανακούφιση, αφού ένιωθα πως το χρωστούσα. Και με ζήλια συνδυάζεται βεβαίως, γιατί το ζηλεύω το άρθρο του.

Το παραθέτω χωρίς άλλα δικά μου σχόλια:

Ψωροκώσταινα είναι ένας πολύ γνωστός μειωτικός και περιπαικτικός χαρακτηρισμός που λέμε για τη χώρα μας, ένας αυτοφαυλισμός που έχει πει και ο Ν. Σαραντάκος. Τον χρησιμοποιούμε όταν θέλουμε να αναφερθούμε στην υπανάπτυξη, την έλλειψη χρημάτων ή την ανοργανωσιά του νεοελληνικού κράτους, όπως γράφει και το ΛΚΝ. Έχει χρησιμοποιηθεί επίσης, συνήθως απ’ τον χώρο της Αριστεράς, ο όρος «ιδεολογία ή σύνδρομο της Ψωροκώσταινας» ως κριτική απέναντι σε συντηρητικές απόψεις για την κατάσταση στη χώρα μας. Πρόσφατα μάλιστα είχε δημιουργηθεί παρεξήγηση σε μια πολιτική συζήτηση μεταξύ Στ. Κούλογλου και Βασ. Κικίλια για τη φράση ακριβώς αυτή.

Ταυτόχρονα, επίσης, είναι αρκετά διαδεδομένη η άποψη ότι η λέξη Ψωροκώσταινα προήλθε από παρωνύμιο υπαρκτού προσώπου που έζησε στο Ναύπλιο στα χρόνια της Επανάστασης του 1821. Πριν κάνουμε λόγο για την ιστορία αυτού του προσώπου, όπως μας παραδίδεται, ας δούμε πότε εμφανίζεται η λέξη στα γραπτά τεκμήρια που έχουμε.

Οι πρώτες ανευρέσεις της λέξης είναι σε απομνημονεύματα και ιστορικά κείμενα σχετικά με την Επανάσταση του 1821 και τα πρώτα χρόνια του νεοελληνικού κράτους. Ο Νικόλαος Δραγούμης σε ιστορικές του αναμνήσεις (Πανδώρα, 1853) διηγείται ότι το 1833, όταν ήταν κυβερνητικός υπάλληλος στο Ναύπλιο, ζήτησε από έναν βαρκάρη να τον μεταφέρει στο πλοίο που βρισκόταν ο Όθωνας που μόλις είχε φτάσει στην Ελλάδα. Όταν είπε στον βαρκάρη ότι θα πληρωθεί από την κυβέρνηση μετά την επιστροφή τους, αυτός του γύρισε την πλάτη και του απάντησε απαξιωτικά «Η ψωροκώσταινα!». Την ίδια άρνηση αντιμετώπισε και απ’ τους υπόλοιπους βαρκάρηδες, και αναγκάστηκε να αναφέρει απογοητευμένος στον προϊστάμενό του ότι «την κυβέρνησιν ονομάζουσι όλοι ψωροκώσταινα και ουδέ λεπτόν εμπιστεύονται εις αυτήν».

Επίσης και ο Γενναίος Κολοκοτρώνης στα Απομνημονεύματά του (γραμμένα λογικά στα μέσα περίπου του 19ου αιώνα) αναφέρει ότι Ψωροκώσταινα έλεγαν την τελευταία κυβέρνηση πριν από την έλευση του Όθωνα. Το ίδιο και ο Αναστάσιος Γούδας στους Παράλληλους Βίους του (1873).

Σε άλλες πηγές, ο χαρακτηρισμός αυτός προσάπτεται σε κυβερνήσεις κατά τη διάρκεια της Επανάστασης. Για παράδειγμα, ο Θεόδωρος Ρηγόπουλος, αγωνιστής του 1821 και γραμματικός του Θ. Κολοκοτρώνη, στα Απομνημονεύματά του γράφει (αναφερόμενος σε γεγονότα του 1824): «Ημείς ανήλθομεν εις Τρίπολιν κατά τα μέσα Ιουνίου. η δε φρουρά ηυτομόλησεν εις την Διοίκησιν, την τότε λεγομένην Βουλήν και μετά ταύτα ψωροκώσταινα». Και ο Δημήτριος Παπαντωνόπουλος ομοίως στο βιβλίο του Πεντηκονταετηρίς της Ελληνικής Επαναστάσεως (1873), αναφέρεται σε γεγονότα του 1824.

Φαίνεται, λοιπόν, ότι αρχικά η λέξη ήταν σκωπτικός χαρακτηρισμός για κάποια κυβέρνηση ή κυβερνήσεις της παραπάνω ιστορικής περιόδου. Σιγά – σιγά θα γενικεύτηκε η χρήση της, εκτός των ιστορικών αυτών συμφραζομένων, και αφορούσε πλέον αφηρημένα το νεοελληνικό κράτος/χώρα. Στις πρώιμες αυτές ανευρέσεις της λέξης δεν υπάρχει καμία αναφορά ή σύνδεση με πραγματικό πρόσωπο. Πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο, όπως θα δούμε και παρακάτω, είναι στις αρχές του 20ου αιώνα.

Μια καλή παρουσίαση της ιστορίας της Ψωροκώσταινας, δηλαδή του προσώπου απ’ το οποίο φέρεται να προέρχεται η λέξη, υπάρχει εδώ από την ιστοσελίδα της Αργολικής Βιβλιοθήκης. Οι περισσότερες πληροφορίες στην πραγματικότητα αντλούνται από άρθρο του Μιχαήλ Λαμπρυνίδη, Ναυπλιώτη λόγιου, συγγραφέα, βουλευτή και νομομαθούς, που δημοσιεύτηκε το 1904 (εφημερίδα Αθήναι, 1-2-1904, αναδημοσίευση στο Ημερολόγιον Σκόκου, 1905), το οποίο και αποτελεί την πρώτη χρονολογικά πηγή για το θέμα μας. Ας δούμε συνοπτικά τα κυριότερα σημεία της ιστορίας της, όπως την παραθέτει ο Λαμπρυνίδης:

Η Ψωροκώσταινα στην πραγματικότητα λεγόταν Πανώρια, ήταν σύζυγος του έντιμου εμπόρου Χατζή – Κώστα Αϊβαλιώτη και ζούσε στο Αϊβαλί. Κατά την καταστροφή της πόλης από τους Τούρκους το 1821, σκοτώνονται μπροστά στα μάτια της ο σύζυγος της και τα τέσσερα παιδιά τους. Αυτή σώζεται και καταφεύγει στα Ψαρά. Εκεί αναγνωρίζεται από τον Βενιαμίν Λέσβιο, που δίδασκε στο Αϊβαλί, ο οποίος και την παίρνει μαζί της και καταλήγουν στο Ναύπλιο. Η Πανώρια προσφέρει τις φροντίδες της στον Βενιαμίν Λέσβιο μέχρι τον θάνατό του, το 1824. Στη συνέχεια, παρά τη φτώχεια της, παίρνει υπό την προστασία της ορφανά παιδιά του πολέμου, τα οποία τρέφει κάνοντας μεροκάματα και ζητιανεύοντας στους δρόμους. Τον Ιούνιο του 1826, στον έρανο που έγινε στο Ναύπλιο για τις ανάγκες του Αγώνα, η πάμφτωχη Ψωροκώσταινα προσφέρει ένα αργυρό δαχτυλίδι και ένα γρόσι, προκαλώντας μεγάλη συγκίνηση. Όταν άνοιξε το πρώτο ορφανοτροφείο στο Ναύπλιο από τον Καποδίστρια, η Ψωροκώσταινα προσφέρει αφιλοκερδώς τις υπηρεσίες της. Λίγους μήνες αργότερα πεθαίνει, και κηδεύεται από τα ορφανά σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης.

Σε αυτή την ιστορία αργότερα προστίθενται μερικές ακόμη ψηφίδες. Ο Ευάγγελος Δαδιώτης, με καταγωγή απ’ το Αϊβαλί, σε άρθρο του που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Αιγαιοπελαγίτικα τ. 13 (αναδημοσίευση του οποίου έχω βρει εδώ), αφήνει να εννοηθεί ότι το παρωνύμιο Ψωροκώσταινα είναι στην πραγματικότητα παραφθορά του αρχικού παρωνυμίου της Ψαροκώσταινα, που της είχε δοθεί επειδή είχε βρεθεί στα Ψαρά μετά την καταστροφή του Αϊβαλιού. Επίσης, μας παραθέτει τα ακριβή λόγια της Ψωροκώσταινας στον έρανο του 1826: «Δεν έχω τίποτα άλλο από αυτό το ασημένιο δαχτυλίδι κι αυτό το γρόσι. Αυτά τα τιποτένια προσφέρω στο μαρτυρικό Μεσολόγγι».

Η ιστορία της Ψωροκώσταινας έκτοτε γνωρίζει μεγάλη διάδοση και εμφανίζεται ακόμη και σε ιστορικά βιβλία: Στην Παιδεία επί Τουρκοκρατίας του Τρύφωνος Ευαγγελίδου (1936), στην Ελληνική Επανάσταση του Διονύσιου Κόκκινου (5ος τόμος, σελ. 360), στα Ελληνικά Ιστορικά Ανέκδοτα του Τάκη Λάππα (1960), σε σημείωμα του Σπυρίδωνα Λάμπρου στο περιοδικό Νέος Ελληνομνήμων 13 (1916), 368 (ο οποίος επικαλείται δημοσίευμα της εφημερίδας Έθνος του 1915).

Αναφέρονται επίσης και άλλες εκδοχές της ιστορίας: Ο Τάσος Μουμτζής, με καταγωγή επίσης απ’ το Αϊβαλί, γράφει (Αναμνήσεις 1894-1924, 1971) ότι η κυρά Κώσταινα ήταν γυναίκα του δημάρχου του Αϊβαλιού. Όταν ήλθε πρόσφυγας στο Ναύπλιο τέθηκε επικεφαλής γυναικών προσφύγων που υπηρετούσαν τον αγώνα. Μετά την Επανάσταση αναγκάστηκε να ζητιανεύει για να ζήσει, και το παρωνύμιο Ψωροκώσταινα της το έδωσε ο Θ. Κολοκοτρώνης. Στο εγκυκλοπαιδικό λεξικό Ήλιου παρατίθεται μία τελείως διαφορετική εκδοχή: Η Ψωροκώσταινα ήταν γυναίκα κάποιου Κώστα από το χωριό Τζαφέρ Αγά (Ασίνη), ο οποίος σκοτώθηκε από τους ζηλωτές του Συντάγματος (προφανώς στις ταραχές μετά τον θάνατο του Καποδίστρια).

Η ιστορία της Ψωροκώσταινας, όπως μας είναι δοσμένη, δίνει την εντύπωση ότι έχει πολλά στοιχεία μύθου, παρηγορητικού μύθου, με αρκετούς συμβολισμούς: Η πραγματική Ψωροκώσταινα ήταν μια γυναίκα που πρώτα ήταν πλούσια και αρχόντισσα, τα έχασε όμως όλα από τους Τούρκους∙ παρά τη φτώχεια και τη δυστυχία της, προσέφερε στον Αγώνα ανιδιοτελώς και μεγαλόψυχα με όλες της τις δυνάμεις. Ίσως να μην είναι τυχαία και η σύνδεσή της με τον Βενιαμίν Λέσβιο, ο οποίος ήταν μέλος της Φιλικής Εταιρείας και είχε προσφορά στην Επανάσταση. Μην ξεχνάμε ότι ο Μ. Λαμπρυνίδης γράφει το άρθρο του σε μια εποχή λίγο μετά τη χρεοκοπία, τον διεθνή οικονομικό έλεγχο, τον χαμένο πόλεμο του 1897, όταν και πιθανότατα θα ήταν πολύ δημοφιλής η λέξη.

Όπως είδαμε και παραπάνω, στην ιστορία της Ψωροκώσταινας κεντρικό ρόλο έχει ο έρανος που έγινε στο Ναύπλιο τον Ιούνιο του 1826. Για να θυμηθούμε τα γεγονότα, μετά την πτώση του Μεσολογγίου οι Έλληνες βρέθηκαν σε πολύ δυσχερή θέση, χωρίς οικονομικά μέσα, όπλα και πολεμοφόδια, και με τον Ιμπραήμ να λεηλατεί την Πελοπόννησο. Έτσι, στις 8-6-1826 διοργανώθηκε από τη Διοίκηση έρανος στην κεντρική πλατεία του Ναυπλίου. Εκεί, ο δάσκαλος Γεώργιος Γεννάδιος εκφώνησε εμπνευσμένη και συγκινητική ομιλία, συνεισέφερε ταυτόχρονα και τα λίγα χρήματα που είχε, παρακινώντας όλους να συνδράμουν με ό,τι είχαν. Ο Λαμπρυνίδης έχει ασχοληθεί ιδιαίτερα και έχει γράψει και άλλα άρθρα για το περιστατικό αυτό. Αλλά, ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά.

Αρχικά, ο Λαμπρυνίδης είχε γράψει ένα άρθρο με τίτλο «Σκηναί πατριωτικαί εν Ναυπλίω κατά την κρισιμωτάτην περίοδον του εθνικού ημών αγώνος» (περιοδικό Αρμονία, τ. 3ος, 1902), όπου πραγματευόταν το περιστατικό του εράνου της 8-6-1826. Ως πηγές του επικαλείται: «Επιστολή του Γάλλου Στρατηγού Roche προς το εν Παρισίοις Φιλελληνικόν Κομιτάτον, γραφείσα εν Ναυπλίω κατά τον Ιούλιον του 1826 (Documents relatifs a l’etat present de la Grece: publies d’apres les communications du Comite Philhellenique de Paris, Νο II σελ. 30 και Νο III σελ. 46, 47)». Η μεν πρώτη πηγή, δηλαδή η αναφορά στο τεύχος ΙΙ σελ. 30 (ονλάιν εδώ) είναι πράγματι η επιστολή του Roche∙ η δεύτερη πηγή (τεύχος ΙΙΙ σελ. 46,47) είναι γαλλική μετάφραση άρθρου της Γενικής Εφημερίδος της Ελλάδος της 12-6-1826. Η Γενική Εφημερίδα της Ελλάδος ήταν το επίσημο έντυπο της Διοίκησης, με αρχισυντάκτη τότε τον Θεόκλητο Φαρμακίδη, στην οποία δεν δημοσιεύονταν μόνο νομοθετικά και διοικητικά κείμενα, αλλά και ειδησεογραφικά άρθρα∙ το συγκεκριμένο άρθρο είχε περιγραφή του εράνου που είχε γίνει μόλις λίγες μέρες πριν. (Ο Λαμπρυνίδης παραθέτει και μία ακόμη πηγή, την Ιστορία της πολιορκίας του Μεσολογγίου του Αυγ. Fabre, στην οποία όμως δεν υπάρχει καμία αναφορά για τον έρανο της 8-6-1826).

Ο Λαμπρυνίδης στη διήγησή του κρατά τον βασικό κορμό των πηγών του, δηλαδή της επιστολής του Roche και του άρθρου της Γενικής Εφημερίδας, παρεμβάλλοντας όμως πολλές προσθήκες με επώνυμους και ανώνυμους ανθρώπους που εμφανίζονται να συμμετέχουν στον έρανο. Πουθενά όμως σε αυτό το άρθρο δεν υπάρχει η Ψωροκώσταινα – ούτε άλλωστε στις πηγές του Λαμπρυνίδη.

Δύο χρόνια αργότερα, την 25η Μαρτίου 1904, ο Λαμπρυνίδης αναδημοσιεύει το ίδιο πιο πάνω άρθρο στην εφημερίδα Αθήναι με τον τίτλο «Σελίδες Πατριωτισμού: Σκούφος – Γεννάδιος». Έχει ελάχιστες αλλαγές σε σχέση με το προηγούμενο άρθρο του, με κυριότερη το ότι εμφανίζεται τώρα και η Ψωροκώσταινα να συμμετέχει στον έρανο. Τι είχε μεσολαβήσει; Είχε δημοσιεύσει λίγο πριν το άρθρο του για την ζωή της Ψωροκώσταινας που είδαμε παραπάνω (1-2-1904, εφ. Αθήναι).

Στη συνέχεια, έρχεται ο γιος του Γεωργίου Γεννάδιου, Ιωάννης Γεννάδιος, και εκδίδει ολόκληρο βιβλίο με τίτλο «Ο Γεώργιος Γεννάδιος σωτήρ της όλης πατρίδος εν Ναυπλίω τω 1826» (1905), με αποκλειστικό σκοπό να αποδείξει ότι δεν ήταν ο Νικόλαος Σκούφος αυτός που είχε εκφωνήσει τον περίφημο λόγο στον έρανο του 1826, όπως ισχυριζόταν ο Λαμπρυνίδης (στην πραγματικότητα ο Roche). Έτσι, ερευνά όλες τις σχετικές πηγές και παραθέτει διηγήσεις αυτοπτών μαρτύρων, άρθρα, αποσπάσματα από βιβλία ιστορίας κτλ., απ’ τα οποία πράγματι προκύπτει ότι ο Νικ. Σκούφος δεν είχε καμία σχέση με το γεγονός. (Σημειώνεται ότι ο Λαμπρυνίδης στο άρθρο του βάζει τον Ν. Σκούφο να εκφωνεί λόγο κάποια στιγμή πριν απ’ τον έρανο, και τον Γ. Γεννάδιο την ημέρα του εράνου, ενώ κάτι τέτοιο δεν προκύπτει απ’ την επιστολή του Roche – ούτε απ’ τις άλλες πηγές!).

Από τις ίδιες όμως αυτές πηγές προκύπτει επίσης ότι πουθενά δεν υπάρχει καμία αναφορά σε Ψωροκώσταινα ή Χατζηκώστα ή κάτι σχετικό. Σημειώνεται ότι στο πιο πάνω άρθρο της Γενικής Εφημερίδας της Ελλάδας, που είναι και η πιο κοντινή μαρτυρία στο γεγονός, αναφέρεται ότι το αποκορύφωμα της συγκίνησης κατά τη διάρκεια του εράνου ήταν όταν «… ως και έν παιδίον, το οποίον ζη πωλούν εις τους δρόμους νερόν, ή ζητούν ελεημοσύνην, επρόσφερεν και αυτό το πτωχόν, αλλά φίλον της πατρίδος τέκνον, δύο τάλληρα, και η πράξις αύτη εκίνησε πολλούς θεατάς εις δάκρυα …». Το ίδιο γράφει και ο Αλέξανδρος Σούτσος, που ήταν επίσης αυτόπτης μάρτυρας, σε βιβλίο του το 1829: «.. και προς το εσπέρας το κίνημα κατέστη τόσον γενικόν, τόσον ένθουν, ώστε και παιδίον τί, αποζών εκ της ελεημοσύνης των διαβατών, εθεάθη αποσύρων εκ της ζώνης του δύο τάλληρα, προϊόν ενός έτους περισυλλογών, και προσφέρον αυτά μετά προθυμίας».

Ανακεφαλαιωτικά: ο Λαμπρυνίδης δημοσιεύει ένα άρθρο το 1902 που περιγράφει με εξαντλητική λεπτομέρεια τον περίφημο έρανο του 1826, χωρίς καμία αναφορά σε Ψωροκώσταινα. Σημειωτέον ότι στις σύγχρονες πηγές ως η πιο συγκινητική στιγμή περιγράφεται αυτή με το ζητιανάκι που προσφέρει το υστέρημα του. Το 1904 ο Λαμπρυνίδης δημοσιεύει άρθρο με τη ζωή της Ψωροκώσταινας, που είναι και η πρώτη αναφορά για το πρόσωπο αυτό. Της δίνει μάλιστα στο άρθρο αυτό και πρωταγωνιστικό ρόλο στον έρανο της 8-6-1826. Λίγο μετά, στις 25-3-1904, αναδημοσιεύει το ίδιο άρθρο του 1902, προσθέτοντας τώρα και την Ψωροκώσταινα. Στο μεταξύ, από τις διαθέσιμες πηγές που υπάρχουν για τον έρανο αυτό, πουθενά δεν προκύπτει συμμετοχή της Ψωροκώσταινας. Αν πάλι υπήρχε κάποια παλιά προφορική παράδοση για την Ψωροκώσταινα, είναι εύλογο ότι θα την ήξερε ο Ναυπλιώτης Μ. Λαμπρυνίδης όταν έγραφε το άρθρο του το 1902, και δεν θα την ανακάλυπτε πρώτη φορά το 1904.

Βεβαίως, δεν μπορεί να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο να υπάρχει κάποιος κόκκος αλήθειας σε όλα αυτά∙ δηλαδή να προήλθε πράγματι η λέξη από κάποιο υπαρκτό πρόσωπο της εποχής, μία πολύ φτωχή γυναίκα ή μια ζητιάνα, χωρίς όμως να είναι γνωστές και να μπορούν να τεκμηριωθούν οι λεπτομέρειες της ζωής της. Από την άλλη, μπορεί να μην προήλθε από το παρωνύμιο κάποιου συγκεκριμένου προσώπου, αλλά να είναι ένας, ας πούμε, αφηρημένος ονοματικός σχηματισμός, όπως για παράδειγμα η φράση «και η κουτσή Μαρία». Μια παρόμοια και χαρακτηριστική περίπτωση είναι οι ψωρομανώληδες (και μπαλτηριτζιμπλάκηδες, δηλαδή ξυπόλητοι) του Αδαμάντιου Κοραή, λέξεις με τις οποίες χαρακτηρίζει σε επιστολές του τους αβράκωτους, τους ακραίους της Γαλλικής Επανάστασης. Είναι μάλλον απίθανο να προέρχεται αυτή η λέξη του Κοραή από κάποιον συγκεκριμένο Μανώλη, αλλά, αντίθετα φαίνεται ότι σχηματίστηκε από τη σύνθεση του προθήματος ψωρο-, που έχει φυσικά μειωτική σημασία, και ενός κοινού, συνηθισμένου βαφτιστικού ονόματος. Κάτι ανάλογο είναι πιθανότατο να συνέβη και με τη λέξη Ψωροκώσταινα, χωρίς να κρύβεται πίσω της κανένα ιστορικό πρόσωπο και ευφάνταστες ιστορίες για τη ζωή της.

Εγώ δεν έχω κάτι να προσθέσω, νομίζω καταδεικνύεται με ατράνταχτα επιχειρήματα πως το πρόσωπο της Πανώριας Χατζηκώστα/Ψωροκώσταινας είναι κατασκευή. Προσθέτω μόνο ότι στις μεταγενέστερες αφηγήσεις το όνομα της ανύπαρκτης ηρωίδας έχει εξευγενιστεί ελαφρώς σε «Πανωραία Χατζηκώστα» -αφού «ήταν» αρχόντισσα έστω και ξεπεσμένη!

 

Advertisements

96 Σχόλια to “Ο μύθος της Ψωροκώσταινας (μια συνεργασία του Spiridione)”

  1. nikiplos said

    Καλημέρα… Πάντοτε έβρισκα το «ψωροκώσταινα» επιτυχημένο χαρακτηρισμό, αρκετά παραστατικό. Το Πανωραία μου θυμίζει κάποια γεροντοκόρη που καμία σχέση δεν έχει εμφανισιακά με το όνομά της… 🙂

  2. leonicos said

    Vive la Quattrieme Glorieuse

  3. ΚΑΒ said

    «Θέματα νεότερης και σύγχρονης ιστορίας από τις πηγές», βιβλίο που διδασκόταν στη γ΄ και δ ΄δέσμη στην τρίτη Λυκείου για καμιά 20αριά χρόνια.Εκεί αναφερόμενο στις εκούσιες εισφορές εσόδων του αγώνα γράφει : χαρακτηριστικό είναι το περιστατικό του Ιουνίου του 1826 στο Ναύπλιο,όπου ο Γ, Γεννάδιος,δάσκαλος του Αγώνα στην πλατεία Πλατάνου μίλησε με λόγια συγκινητικά για την ανάγκη του Αγώνα και πρόσφερε τις μικρές του οικονομίες. Τότε ήταν που προσήλθε και πρόσφερε τον οβολό της επευφημούμενη από το πλήθος μια γνωστή ζητιάνα από τις Κυδωνίες, η παροιμιακή ψωροκώσταινα.

    Ευχαριστούμε πολύ.

  4. ΧριστιανoΜπoλσεβίκoς said

    Χάθηκε και το όνομα του μικρού γενναιόδωρου ζητιάνου. Αν τον λέγανε, ας πούμε Λαμπράκη, θα λέγαμε για τη χώρα μας «ο φτωχοΛαμπράκης» αντί του μυθικού «Ψωροκώσταινα». Το δεύτερο μας έκατσε καλύτερα γιατί είναι θηλυκό.

    Μπράβο πάντως για την υπομονή και την επιμονή που χρειάζεται τέτοια έρευνα στον Spiridione

  5. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    4 Ο μικρός ζητιάνος μετουσιώθηκε στην ξεπεσμένη αρχόντισσα.

  6. leonicos said

    Η μάνα μου έλεγε Ψωροκώσταιν τα φτηνά μαγαζιά

  7. atheofobos said

    Εξαιρετική μελέτη και τεκμηρίωση! Συγχαρητήρια!

  8. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    Δεν είναι μόνο τα άρθρα του Spiridione διαμάντια, αλλά είναι κι ο ίδιος ένα από τα διαμάντια του ιστολογικού στέματος.
    Συγχαρητήρια για την εξαιρετική έρευνα.

  9. Γς said

    >Εκεί αναγνωρίζεται από τον Βενιαμίν Λέσβιο, που δίδασκε στο Αϊβαλί, ο οποίος και την παίρνει μαζί της

    μαζί του

  10. Μπράβο, spiridione! «Τέτοιους βγάζει το σχολείο μας, θα λένε», που έγραφε κι ο Καβάφης 🙂
    Να ρίξω λίγο το επίπεδο; Θυμήθηκα τον συνταξιούχο που υποτίθεται πως πρόσφερε τη σύνταξή του στον ΓΑΠ για τη σωτηρία της πατρίδας το ’12 🙂

  11. sarant said

    10 Πιο πριν πρέπει να ήταν, το 2010 μάλλον. Το 2012 είχαμε Παπαδημοκρατία και Σαμαροβενιζέλους.

  12. Γς said

    8:

    >ο ίδιος ένα από τα διαμάντια του ιστολογικού στέματος.

    ιστολογικού στερεώματος.

    [επί το δημκρατικότερο]

  13. Γιάννης Κουβάτσος said

    Συγχαρητήρια, Σπύρο, και ευχαριστούμε. Αυτό δεν είναι άρθρο, είναι ολόκληρη πραγματεία.
    Στα νιάτα μου μιλούσαμε σκωπτικά και για την ψωρολακόσταινα. Νομίζω τότε που πρωθυπουργός ήταν ο Ράλλης και η γυναίκα του είχε την αντιπροσωπία της Λακόστ.

  14. Ολοι σχεδόν οι στρατιώτες όταν γυρίζουν από τον πόλεμο εξιστορούν πράξεις θάρρους και γενναιότητας που διέπραξαν. Για τους νεκρούς στρατιώτες το πράττουν οι φίλοι τους. Οσοι δεν πολέμησαν βρίσκουν να πουν τις υπερβολές τους στην γενική υποστήριξη από τα μετόπισθεν. Υπάρχει μια αναφορά στον Καλό Στρατιώτη Σβέικ για κάποιον που έγραφε τους ηρωισμούς του λόχου του πριν καν αυτός πολεμήσει, κατόπιν εντολής ανωτέρων του. Στα μετόπισθεν τα ανάλογα δεν χρειάζονται εντολή, η παρουσία στο μέτωπο ενός επώνυμου συγγενικού προσώπου είναι αρκετή για να περιγράψει την δική του συμβολή στην υποστήριξη του μετώπου.
    Ο Μαν…λης δεν γράφεται με όμικρον ;

  15. Πάνος με πεζά said

    Kαλημέρα και καλή Μεγαλοβδομάδα !
    Πολύ καλό κείμενο · όλοι οι μύθοι πια, στο Ναύπλιο φτιάχνονταν; (όπως και η Μιχαλού)
    Μικρός είχα μείνει ότι το «Ψωροκώσταινα» ξεκίνησε από τους πολλούς πρωθυπουργούς αλλά και βασιλείς της Ελλάδας με το όνομα «Κώστας»…
    Να και ένα άσμα σχετικό !

  16. loukretia50 said

    Ευχαριστούμε!
    Είναι πραγματικά μια αξιόλογη και κατατοπιστική έρευνα και παραθέτει πολλές και πολύ ενδιαφέρουσες πηγές.
    Η Ψωροκώσταινα , όπως αναφέρει, πιθανότατα δεν ήταν υπαρκτό πρόσωπο.
    Αν υπήρξε, είναι πιθανό να προήλθε από την παραφθορά του «Ψαροκώσταινα» , όταν περιήλθε σε απελπιστική ένδεια, χωρίς να αποκλείεται να είχε αποδοθεί ο μειωτικός χαρακτηρισμός σε αρχόντισσα που ήταν φαντασμένη, όπως λέμε ψωροπερήφανη.

  17. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Ωραίος! Ευχαριστούμε!

  18. sarant said

    14 Ο δόκιμος Μάρεκ (αλτερέγκο του Χάσεκ) είχε διοριστεί ιστοριογράφος του συντάγματος και έγραφε τον ηρωικό θάνατο των αξιωματικών και των φίλων του προκαταβολικά.

  19. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Οι μπαλτηριτζιμπλάκηδες του Κοραή: τρκ baldırı çıplak = αυτός με τις γυμνές γάμπες, γυμνόπους, ξυπόλυτος => πάμπτωχος.

  20. Aghapi D said

    Αυτό το είδαμε;
    https://www.koutipandoras.gr/article/biky-flessa-portokalismoi-sto-eyrokoinoboylio

  21. Νέο Kid said

    Εγώ έχω γνωρίσει στρατιώτες που γύρισαν από πολέμους και μάχες (οι δύο ήταν στη Λεγεώνα των Ξένων…). Κανένας δεν εξιστορούσε «ανδραγαθήματα». Ούτε καν μιλούσαν για τις εμπειρίες τους αυτές. Το απέφευγαν διακριτικά. Το ίδιο έλεγε και η μακαρίτισσα η γιαγιά μου για τον παππού μου που ήταν βετεράνος του αλβανικού μετώπου, πριν γίνει «φακελωμένος» και αλκοολικός… Δεν μιλούσε ποτέ για το μέτωπο και το τι έζησε εκεί.

  22. Spiridione, σόρρυ αλλά έχω κάτι βερεσέδια για κάποιον Λάμπρο που έγραφε πως ποτέ….κ.λ.π. αυτό που θαυμάζει τώρα ο διεθνής τύπος !

  23. Γς said

    15:

    Κι εγώ, είχα την εντύπωση ότι την Ψωροκώσταινα την είχε λανσάρει ο Μποστ μ εκείνη την «Αληλογραφεία με τον Κόστα»

    «Λίγο πριν από τις εκλογές του 1963, που σήμαναν το τέλος της οκταετίας Καραμανλή, και ενώ ο Κων. Καραμανλής βρίσκεται ακόμα στην Ελβετία, ο Μποστ. αρχίζει να δημοσιεύει στην Αυγή καθημερινά σατιρικά χρονογραφήματα με τη μορφή επιστολών που δήθεν έστελνε στον Καραμανλή και των απαντήσεων που δήθεν έπαιρνε από τον Καραμανλή. Τίτλος της σειράς: Αληλογραφία με τον Κόστα, που διάρκεσε έως τον Δεκέμβριο του ίδιου χρόνου. Αργότερα, τα καλύτερα κομμάτια βγήκαν σε βιβλίο από τις εκδόσεις Θεμέλιο.

    Νίκος Σαραντάκος

  24. Γιάννης Ιατρού said

    Έξοχο Σπύρο, και από περιεχόμενο και από τεκμηρίωση. Ευχαριστούμε πολύ.
    Ένα ψιλο-lapsus linguae/clavis στην 8η παράγραφο …από τον Βενιαμίν Λέσβιο, που δίδασκε στο Αϊβαλί, ο οποίος και την παίρνει μαζί της.. => το …μαζί του ταιριάζει εδώ 🙂

  25. Γιάννης Ιατρού said

    24: Βλέπω με πρόλαβε ο Γς, στο #9.
    Τιμωρείται όποιος αργεί να σχολιάσει και δεν κάνει και ρεφρές…. 🙂

  26. Γιάννης Ιατρού said

    20: AgapiD
    ναι, βεβαίως, το έβαλε ο Σταζυμπο στα μεζεδάκια προχθές 🙂

  27. Γς said

    22:

    Ντάξει μωρέ, ηρέμησε

    Κι εμείς αγαπήσαμε, αλλά δεν κάναμε κι έτσι

  28. spiridione said

    Ευχαριστώ για τα καλά σας λόγια.
    Να πω ευχαριστώ και στον Μπλογκ που βρήκε πολλές απ’ τις πηγές.
    Και να βάλουμε και το νήμα τη Λεξιλογίας με πολλές πληροφορίες
    https://lexilogia.gr/forum/showthread.php?11372-%CE%A8%CF%89%CF%81%CE%BF%CE%BA%CF%8E%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%B9%CE%BD%CE%B1-Psorokostaina-impoverished-Greece
    3. Μπράβο, κάτι μου λέει αυτό.
    10. Ωραίος παραλληλισμός 🙂
    15. Έχει γραφτεί και ιστορικό μυθιστόρημα με ήρωες την Ψωροκώσταινα και τη Μιχαλού.
    22. Συγχωρεμένος 🙂
    24. Γιάννη, σε πρόλαβε ο Γς 🙂

  29. Γιάννης Ιατρού said

    22: Τα βερεσέδια σου αλλού (να πλακωθείτε το βράδυ….), εδώ βρήκες; 🙂

  30. loukretia50 said

    Η Ψωροκώσταινα – Η Πανώρια Χατζηκώστα-Αϊβαλιώτη και ο Βενιαμίν Λέσβιος | Κατερίνα Παπαδριανού
    κι εδώ μια κριτική
    https://argolikivivliothiki.gr/tag/%CF%88%CF%89%CF%81%CE%BF%CE%BA%CF%8E%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%B9%CE%BD%CE%B1/

  31. Γς said

    26:

    https://caktos.blogspot.com/2014/07/blog-post_68.html

  32. Pedis said

    Πολύ καλή δουλειά. Μπράβο Σπύρο.

    (Κάνας Ιατρού να βοηθήσει ή όποιος άλλος ας δώσει τον οβολό του …): έχει πάρει κανενός το μάτι την Εκθεση Βαρβαρέσου (1952) για φρι νταουνλόουντ; Σας μερσώ προκαταβολικώς.

  33. # 21

    Οι της Λεγεώνας των Ξένων δεν έχουν την παραμικρή σχέση με τους στρατιώτες των εθνικών στρατών, κανεις δεν μιλάει για την δουλειά του. Ούτε οι σε πάνω από εθνικό επίπεδο φανατικοί κομμουνιστές.
    Πάντως ένας της Λεγεώνας με ταρακούνησε όταν μου εξομολογήθηκε μια φοβερή σκηνή στην Αφρική

  34. # 29

    Το βράδυ βρε αγαπιόμαστε, εδώ ξεκατιναζιόμαστε εκ του …οθονόθεν !

    (να καταγραφει στο βιογραφικό μου η νέα λέξη που εισήγαγα (εισήξα) στην τρισχιλιετή εκ της οθόνης και του -οθεν )

  35. loukretia50 said

    Pedis
    μήπως είναι αυτό?

    https://recproduction.weebly.com/uploads/2/9/9/8/29987917/%CE%9A%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%AC%CE%BA%CE%BF%CF%82_%CE%92%CE%B1%CF%81%CE%B2%CE%B1%CF%81%CE%AD%CF%83%CE%BF%CF%82.pdf

  36. Γιάννης Κουβάτσος said

    33:Ωραίο το αφήγημα, Τζι.

  37. ΚΩΣΤΑΣ said

    Σπύρο, χωρίς κανένα ίχνος κολακείας, άψογη επιστημονική εργασία. Απόκτησα σφαιρική άποψη για το θέμα. Συγκλίνω στο «Φαίνεται, λοιπόν, ότι αρχικά η λέξη ήταν σκωπτικός χαρακτηρισμός για κάποια κυβέρνηση ή κυβερνήσεις της παραπάνω ιστορικής περιόδου».

    Ευχαριστίες σε σένα, αλλά και στον «τεμπέλη» 🙂 Νικοκύρη, που σου έδωσε την ευκαιρία να μας παρουσιάσεις μια μια τόσο ωραία εργασία!

  38. Theo said

    Καλημέρα, καλή Μεγάλη Εβδομάδα και καλή Ανάσταση!

    Μια εμπεριστατωμένη μίνι μελέτη, που όμως προϋποθέτει μέγα και πολύ ψάξιμο.
    Ευχαριστούμε, Σπύρο.

  39. Νέο Kid said

    Aυτό σχολιάστηκε;
    https://www.lifo.gr/now/culture/234597/eleni-glykatzi-arveler-ston-tafo-sti-vergina-einai-thammenos-o-megas-aleksandros-oxi-o-filippos#comment

  40. Θρασύμαχος said

  41. Γιάννης Ιατρού said

    32: Πέδη, εδώ αυτό που ψάχνεις 🙂

    35: Λού μου, όχι, η έκθεση έχει 260 σελίδες 🙂

  42. loukretia50 said

    Αναφορές στην Ψαροκώσταινα
    Σουρής φύλλο 507 του Ρωμηού (8 Απριλίου 1895)

    Πρὸς τὸν Ἀβέρωφ ἐπιστολὴ
    τοῦ κακομοίρη τοῦ Φασουλῆ
    «…Ἡ ψωροκώσταινα πατρὶς καὶ πάλιν κοκορεύεται,
    ἄσβεστος κρύπτεται πυρὰ στῆς δόξης τὸ καμίνι,
    καὶ Στάδια μαρμάρινα κι ἀγῶνας ὀνειρεύεται
    ἂν κι ἐκ τῆς πείνας μάρμαρο προώρισται νὰ μείνει.»

    και μια πολύ πιο σύγχρονη:
    «…Μόνο για ένα πράμα ήταν όλοι τους σύμφωνοι: ότι αργά ή γρήγορα θα ‘βγαινε και η Ψωροκώσταινα* στον πολεμο, πάει, δεν τη γλιτώναμε, ήταν αυτή η άτιμη η γεωγραφική μας θέση. Είμαστε, βλέπεις, σαν μια γέφυρα μεταξύ ανατολής και δύσεως, είν’ αδύνατον να μείνουμε ουδέτεροι»
    ΚΩΣΤΑΣ ΤΑΧΤΣΗΣ Τρίτο στεφάνι-Κι έχουμε πόλεμο!

  43. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Γειά σας κι ἀπὸ μένα.

    Πολὺ καλὸ τὸ σημερινό.

    Εὐχαριστοῦμε τὸν Spiridione ποὺ τό ᾿γραψε καὶ τὸν Νικοκύρη ποὺ τὸ δημοσίευσε.

  44. loukretia50 said

    41. Ναι, το είδα μετά, δε θα το ζητούσε αν ήταν τόσο εύκολο! Είδα ότι στο Αμαζον το βιβλίο δεν είναι διαθέσιμο και το μόνο σχετικό που βρήκα είναι μια εκτενέστατη αναφορά στο Varvaressos experiment. https://epdf.tips/queue/britain-and-the-greek-economic-crisis-1944-1947-from-liberation-to-the-truman-do.html

    Απλώς το γράφω μήπως υπάρχει κάτι χρήσιμο!

  45. Theo said

    @39:
    Ενδιαφέρον!

    Ας μιλήσουν οι ειδικοί (αφού διαβάσουν το βιβλίο της) για το αν στέκει η υπόθεση της Αρβελέρ.

    Εγώ κρατώ αυτό από τη συνέντευξη:
    Η αλήθεια της ιστορίας είναι να ξέρεις όλη την αντίθεση και όχι μόνο τη μία άποψη. Η μία άποψη είναι οπωσδήποτε υποκειμενική. Ο διπλανός έχει πάντα και κάποιο δίκιο. Αυτό πρέπει να μάθουμε στα παιδιά. Ο διπλανός δεν είναι πάντα ο βάρβαρος. Δεν είναι σίγουρο ότι όλοι οι εχθροί ήταν βάρβαροι, ούτε είναι σίγουρο ότι όλοι οι βασιλιάδες των Βυζαντινών ήταν ευσεβείς. Αυτές οι ολότητες και οι γενικότητες είναι μία παραχάραξη της ιστορίας

  46. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    32-41 Όλα βρίσκονται εδώ, λέμε!

    40 Από τον Κουτσόγιωργα, ε;

  47. sarant said

    ΑΓΓΕΛΙΑ

    Αναζητείται εθελοντής να πληκτρολογήσει ένα άρθρο εφημερίδας κάπου 3 στήλες, το κόβω για 1500 λέξεις. Η αμοιβή του είναι ότι θα διαβάσει πρώτος το αντίστοιχο άρθρο.

    Πληροφορίες: sarantπαπάκιpt.lu

  48. Νέο Kid said

    47. Στείλτο στο μεηλ μου νικοκύρη. Ευκαιρώ.

  49. Νέο Kid said

    47. Αν προλάβω μεχρι τις 5,οκ. Αλλιώς παράδοση αύριο. Είσαι οκ?

  50. Eli Ven said

    #3 Παπαγάλισα κι εγώ για τις πανελλήνιες το συγκεκριμένο απόσπασμα της «γκρι Ιστορίας» (έτσι τη λέγαμε σε αντιδιαστολή με την άλλη, την «κόκκινη»).
    Αληθινό περιστατικό στη δεξιοκρατούμενη και βασιλοκρατούμενη Μάνη της δεκαετίας του 1990: «Έχουμε Κώστα πρωθυπουργό, Κώστα Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κώστα βασιλιά! (Μητσοτάκη, Καραμανλή. Γλίξμπουργκ)» αναφωνεί θριαμβευτικά ο παππούς παλιός χίτης! Και πετάγετα ένας Γερμανός που μένει χρόνια πολλά στην Ελλάδα και σχολιάζει «Για αυτό σας λένε ψωροκώσταινα… «

  51. Eli Ven said

    #3 Παπαγάλισα κι εγώ για τις πανελλήνιες το συγκεκριμένο απόσπασμα της «γκρι Ιστορίας» (έτσι τη λέγαμε σε αντιδιαστολή με την άλλη, την «κόκκινη»). Αληθινό περιστατικό στη δεξιοκρατούμενη και βασιλοκρατούμενη Μάνη της δεκαετίας του 1990: «Έχουμε Κώστα πρωθυπουργό, Κώστα Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κώστα βασιλιά! (Μητσοτάκη, Καραμανλή. Γλίξμπουργκ)» αναφωνεί θριαμβευτικά ο παππούς παλιός χίτης! Και πετάγετα ένας Γερμανός που μένει χρόνια πολλά στην Ελλάδα και σχολιάζει «Για αυτό σας λένε ψωροκώσταινα… «

  52. ΣΠ said

  53. Νέο Kid said

    47. Θεωρώ την απουσία απάντησης επί ημίωρο σαν απόρριψη της προσφοράς. Good luck with the 1500 words!

  54. BLOG_OTI_NANAI said

    Μπράβο, πολύ μου αρέσουν τέτοια άρθρα. Εξαιρετική η δουλειά του Spiridione.

    Τον ευχαριστώ πολύ που με αναφέρει στο σχόλιο 28, αλλά με τέτοια αναζήτηση που έκανε και αυτά θα τα έβρισκε και μόνος του.

    Μάθαμε λοιπόν με ακρίβεια πώς συντελέστηκε η γέννηση του μύθου αυτού. Και το ερώτημα: ποια είναι ακριβώς η σκέψη αυτού που παράγει και δημοσιεύει εν γνώση του τέτοιες ιστορίες για την πράξη του; Αντιλαμβάνεται την πλαστότητα ή την παρακάμπτει για τη δόξα ή για έναν «καλό σκοπό»; Οι σάλτσες στις διηγήσεις μιας παρέας σίγουρα γίνονται καθημερινά, αλλά όταν γράφονται, τυπώνονται, δημοσιεύονται, αποκτούν ένα άλλο βάρος και δεν πρόκειται για βιβλίο με τίτλο «παραμύθια» αλλά για ψευδοϊστορικό δημοσίευμα.

  55. Γιάννης Ιατρού said

    Αμάν πιά με αυτή την ελεύθερη αγορά, σαν τα κοράκια πέφτουν και σου παίρνουν τη δουλειά μέσ΄απ΄τα χέρια τη σήμερον! 🙂
    => 48/53 (κάτσε ρε συ Κίντο, μπορεί να τού ΄πεσε δουλειά/να είναι εκτός κλπ. και να μην το έχει δει ακόμα 🙂 )

  56. Πέπε said

    @51 (γκρι ιστορία):

    Είμαι της φουρνιάς όπου κάναμε λίγη κόκκινη ιστορία τους πρώτους μήνες και μετά καταργήθηκε μισοχρονίς και δεν τη δώσαμε. (Ή μήπως την κάναμε λίγο όταν ήμασταν Β’ Λυκείου; -τέλος πάντων.) Εμείς λοιπόν λέγαμε μπλε ιστορία, όχι γκρι (παρόλο που ήταν αρκετά γκρι η απόχρωση). Για πολλά χρόνια θυμόμουν αρκετά αποσπάσματα πεπαπαγαλισμένης ύλης, αλλά όλο και φθίνουν. Έτσι, για το συγκεκριμένο, ενώ θυμόμουν ότι υπήρχε, οι μόνες λέξεις που συγκρατούσα ακόμη μέχρι σήμερα έτσι ακριβώς όπως τις είχα μάθει για τις εξετάσεις είναι «η παροιμιακή Ψωροκόσταινα».

  57. π2 said

    Εύγε Σπύρο. Λείπουν τέτοιες εμπεριστατωμένες έρευνες ληξιαρχείου.

  58. loukretia50 said

    Νεο Κιντ
    Μια ακόμα αφορμή για να μου πεις ότι πετάγομαι!
    δε βαριέσαι… δίκιο θάχεις!
    Αλλά σου αρέσουν τα κουίζ κι έχω απορία, οπότε :
    Σε απλά ελληνικά, η συμφωνία επικυρώθηκε με την αποστολή του κειμένου. Αυτό καταλαβαίνει ο μέσος νους. Αν υπήρχε συγκεκριμένη προθεσμία, θα είχε σίγουρα αναφερθεί.
    Αν ο ένας θεωρεί ότι το θέμα έληξε με την προώθηση του κειμένου κι ο άλλος το ματαιώνει, ποιος κρεμάει ποιόν?
    Μήπως να το ξανασκεφτείς?

    ΥΓ. Όχι, δεν ευκαιρώ να το γράψω, αλλά ίσως κάποιος άλλος που δε θα ξέρει αν χρειάζεται να το προτείνει.
    Και ναι, δε νομίζω, ξέρω ποιά είμαι!

  59. Νέο Kid said

    58. Το κείμενο δεν προωθήθηκε. Προφανώς δεν υπάρχει ενδιαφέρον. Λήξις.

  60. loukretia50 said

    59. Συγνώμη, λάθος εντύπωση.
    Ελπίζω να μου ξαναμιλήσεις.

  61. sarant said

    48-49-58 Εδώ στα πάτρια έχω την κακη συνηθεια της σιέστας. Στέλνω τώρα, παράδοση την Πέμπτη. Αλλιώς, το κάνω εγώ για τιμωρία μου.

  62. Νέο Kid said

    61. Ok. Συμφωνώ με τους αναθεωρημένους όρους της σύμβασης. Παράδοση αύριο ή Τετάρτη. Τα λεφτά στο γνωστό pay-pal…

  63. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @61,62. Τὰ συγχαρητήριά μου στὰ συμβαλλόμενα μέρη γιὰ τὴν συναφθείσα σύμβαση ἔργου. 🙂

    Ὅσο γιὰ λεφτά, πέη πὰλ᾿. 😉

  64. Pedis said

    # 41 μπράβο βρε Γιάννη, ευχαριστώ πολύ! Δεν την έψαχνα, φαίνεται, με τα σωστά κιιζ και δεν μου φανερωνονταν παρά άρθρα και κριτικες για την Εκθεση. Τωρα θα τη σωσω να την έχω και σε ηλεκτρονική μορφη. Είναι επίκαιρη λόγω του σημερινού θέματος της ψωροκωσταινας και της διαχρονικής απαισιοδοξίας και του πνεύματος του λουζερ της ελληνικής αστικής τάξης.

    Ευχαριστίες και στη Λου για την προσπάθεια.

  65. Γιάννης Ιατρού said

    64: …δεν μου φανερώνονταν παρά άρθρα και κριτικές..
    Εμ, αυτά ειπώθηκαν κι αλλού….😉 Η αποκάλυψη δεν γίνεται σ΄όποιους κι όποιους… 😎😇

  66. Πισμάνης said

    (προφανώς στις ταραχές μετά τον θάνατο τη δολοφονία του Καποδίστρια)

  67. Γιάννης Ιατρού said

    Εδώ Ψωροκώσταινα κι αλλού …
    Αφορολόγητα τα κέρδη 79 δισ. δολαρίων σε 60 από τις 500 μεγαλύτερες επιχειρήσεις στις ΗΠΑ…

  68. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Πολύ ωραίο! Έρευνα και τεκμηρίωση πλήρης (απ’ όσο μπορώ να κρίνω…), παρουσίαση ρέουσα, μπράβο!

    Όλα συγκλίνουν στο ότι η Ψωροκώσταινα (όπως τουλάχιστον έχει μυθοποιηθεί) είναι κατασκευασμένο πρόσωπο, οπότε «…αρχικά η λέξη ήταν σκωπτικός χαρακτηρισμός για κάποια κυβέρνηση ή κυβερνήσεις της παραπάνω ιστορικής περιόδου. Σιγά – σιγά θα γενικεύτηκε η χρήση της…».

    Εντούτοις, η παρατήρηση της Loukretia50 (σχ.16 τέλος) νομίζω ότι έχει βάση, ότι δηλ. πιθανόν ακριβώς ο σκωπτικός χαρακτηρισμός προήλθε από παραφθορά της Ψαροκώσταινας, που εύκολα γίνεται Ψωροκώσταινα, αποκτώντας και την κατάλληλη σημασία. Και ο Spiridione δεν το αποκλείει κατηγορηματικά.

    Και μια άλλη (υπέροχη…) Ψωροκώσταινα:
    Κακό μου, κακό μου. Στίχοι: Βασίλης Ρώτας, Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις (1964)
    Κακό μου, κακό μου, τι λόγια πικρότατα
    μου `φερες, άνθρωπε! Πώς δάκρυσα εγώ
    για τον άθλιον αυτόν ξεπεσμό των πατέρων μου
    πού ‘χασαν τη δόξα την προγονική
    τις τιμές που κληρονομήσαν
    έτσι εγώ κατάντησα
    να με λένε Ψωροκώσταινα.

  69. mitsos said

    Σπυρίδωνα Συγχαρητήρια
    η τεκμηρίωση δείχνει και μεράκι …
    Ευχαριστούμε.

    Απλά να θυμίσω ότι υπήρξε και σειρά τηλεοπτική στον ΑΝΤ1. 1990-92 με τον τίτλο «Ψαροκωστούλα αγάπη μου».
    Πολιτικής, και όχι μόνο σάτυρας, κουκλοθέατρο, παραγωγής και σκηνοθεσίας Σοφιανών ( σε σενάριο ίσωςτου Καλαμίτση )

  70. Spiridione said

    54. Η συμβολή σου ήταν καθοριστική.
    66. Σωστά
    68. Την Ψαροκώσταινα την έχει ο Δαδιώτης, επειδή λέει η Πανώρια έμεινε για λίγο στα Ψαρά. Εντελώς απίθανο μου φαίνεται.

  71. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Μπράβο σας κι ευχαριστούμε! Σπουδαία δουλειά! Ήθελε ψάξιμο και γερή τεκμηρίωση για να ανατρέψει στην εμπεδωμένη/ «κατοχυρωμένη» κατασκευασμένη ιστορία 120 σχεδόν χρόνων. Είδα γκουγκλάροντας δεκάδες αναφορές και παρουσιάσεις πάνω στο μύθο της Πανωραίας από το Ναύπλιο.
    Ως και τα χρυσάβγουλα τονώνουν τον εθνικισμό τους με την Ψωροκώσταινα αυτή.

    Ο Γιος της Ψωροκώσταινας

  72. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Επανέρχομαι διότι, ψάχνοντας για Ψωροκώσταινα/Ψαροκώσταινα, έπεσα πάνω σε… «Ψειροκώσταινα».
    Την αναφέρει, το 1893, ο Π. Βεργωτής (κάποια ενημερωτικά για τον λόγιο αυτόν βρίσκονται π.χ. εδώ http://petrospetratos.blogspot.com/2014/05/to-18911892.html ), σε μια μετάφραση της βιογραφίας του επί Αγγλοκρατίας τοποτηρητή της Κεφαλονιάς Κάρολου Τζ. Νάπιερ.
    Δημοσιεύθηκε στον «ΠΑΡΝΑΣΣΟ», τ. ΙΣΤ.(1893) και κατεβαίνει από εδώ:
    http://pleias.lis.upatras.gr/index.php/parnassos/article/viewFile/19716/19700
    Σε υποσημείωση, της σελ. 455, επεξηγεί την αγγλική έκφραση «Τζον Μπούλλ» (που τον χαρακτηρίζει και παστρικότατο…) και την αντιστοιχεί με τη δική μας «Ψειροκώσταινα», νομίζω επιτυχώς (προ Δαδιώτη).

    Ίσως αυτή η πληροφορία-παραθυράκι να είναι αξιοποιήσιμη από τον Spiridione (τον οποίο ευχαριστώ για το ξεκαθάρισμα στην απάντησή του-σχ. 70τέλος).

  73. Γιάννης Ιατρού said

    Ευτυχώς που κατά την διάρκεια κοινωνικών εκδηλώσεων κρατά το μετερίζι η φρουρά υπηρεσίας 🙂

  74. Γαλλία…

  75. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    Να σημειωθει και το λογοπαίγνιο Ψωρολακόσταινα επί πρωθυπουργίας Γ. Ράλλη (η σύζυγός του είχε την αντιπροσωπία)

    72 Α μπράβο!

  76. Avonidas said

    #75. Να σημειωθει και το λογοπαίγνιο Ψωρολακόσταινα επί πρωθυπουργίας Γ. Ράλλη

    Κάποιος να ενημερώσει και στο slang.gr,
    https://www.slang.gr/lemma/20303-psorolakostaina

    …για το θρύλο που «ενδέχεται να έχει πυρήνα ιστορικής αλήθειας, ότι ο πυρήνας υπέστη σχάση 😉

  77. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    67 – Ρε συ Γιάννη τα πράγματα είναι απλά, δικαίωμα στην δουλειά δεν φωνάζουν οι υπάλληλοι που κλείνουν και τους δρόμους; (είδες ποτέ να το κάνουν αυτό οι πλούσιοι;) ε τους το παρέχουν οι πλούσιοι που τους δίνουν όχι μόνο δουλειά ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΛΕΦΤΑ, να πληρώσουν ΚΑΙ φόρους από πάνω; αμαρτία κι άδικο (το λέει κι η βίβλος☺) κι οι υπάλληλοι τι θα κάνουν, μήπως θέλεις να τρώνε κι αυτοί χελωνόσουπα και ζαρκάδι;☺
    Άλλωστε, όποιον υπάλληλο κι αν έχω ρωτήσει «ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΒΓΑΛΕΙΣ ΝΟΜΙΜΑ 1.000,000, μου απάντησε – δεν μ’ ενδιαφέρει, δεν ξέρω ή δεν θέλω 1.000.000, προς τι η ενόχληση τότε γι» αυτούς που ενδιαφέρονται, ξέρουν και θέλουν.

  78. Καλημέρα

    Ρε συ Λάμπρο καλά τα λες αλλά ξες τι μπελάς είναι νάχεις 1 000 000 ;; Δεν ξέρεις ούτε πως να το αυγατίσεις, ούτε πως να το διατηρήσεις ούτε πως να το ξεκοκκαλίσεις και χάνεις την ζωή σου σε τέτοιες σκέψεις. Γι αυτό σου λέω μόνο 100 000 (το άτομο διπλασιαζόμενο αν έχεις ταίρι, τριπλασιαζόμενο αν έχεις ΚΑΙ γκόμενα, και αυξανόμενο κατά 27 345 ανα τέκνο και 27 362 ανά κόρη ) είναι το μάξιμουμ, μετά χάνεις τον μπούσουλα.

  79. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    76 Καλά, καλά, θα τους το πω. Αμάν πια, να μη μπορεί να ησυχάσει άνθρωπος εδώ μέσα.

  80. sarant said

    76-79 Eίδες, να μην αφήνουμε τους μύθους στην ησυχία τους 🙂

  81. loukretia50 said

    Kαλημέρα – σφήνα

    Οφείλω ένα ευχαριστώ, μαζί και μια συγνώμη
    Κι ελπίζω οι αρμόδιοι να μην αλλάξουν γνώμη
    Για την επόμενη φορά και για πολλές ακόμη!
    Μα είστε τόσο ευγενικοί, αληθινοί γλεντζέδες
    Και ούτε με μαλώσατε
    Που έβρεχε κεφτέδες!
    ΛΟΥ
    Γιαυτό επιφυλάσσομαι – Δέσμευση από γάτα :
    Αν τύχει και ξαναμπλεχτώ, να είναι σοκολάτα!

  82. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    80 Σε λίγο θα μας πείτε και για το κρυφό σχολειό 🙂
    (ωχ, τώρα θα γίνει της παλαβής η κρεβατοκάμαρα εδώ μέσα)

  83. # 81

    Για μένα φταις μα και δεν φταις,
    εκ των συνδαιτημόνων
    κανένας δεν σου τόνισε
    πως θάσαι ο πληρώνων
    κι αφού κανείς τους
    ένα στοπ δεν σούχε απευθύνει
    ηλίου φαεινότερον
    συλλογική η ευθύνη !

  84. Γιάννης Ιατρού said

    81: Από το ρεπορτάζ του ανταποκριτή μας 🙂 🙂

  85. Η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή…

    Εγώ για μία και μία αμαρτία ξέρω μόνο !

    Η αμαρτία

    Οταν στην πύλη του απέξω θα σταθώ,
    μονάχος, χωρίς δίπλα τη καλή μου
    όπως ταιριάζει σ’ έναν άνθρωπο σωστό
    θα ήθελα να ήτανε μαζί μου.

    Κι αν με ρωτήσει ο Αγιος Πέτρος θα του πω
    πως ένα βράδι βρέθηκα σε ξερονήσι
    μαζί με την κοπέλλα που αγαπώ
    και παντρευτήκαμε στο έρημο ξωκλήσι

    Δεν είχε ούτε ψάλτη ούτε παπά
    μόνοι μας ψάλλαμε του γάμου το στεφάνι
    και όταν φτάσαμε να πούμε «δι’ έυχών»
    το πεφταστέρι μας στον ουρανό εφάνη

    Τότε της είπα «κάνε μια ευχή»
    μα γλωσσοδέτη το μυαλό της είχε πιάσει
    κι όσο βαστούσε η πορεία η φωτεινή
    τα λόγια πούπρεπε να πει, τάχε ξεχάσει.

    Συγχώρεσέ την, Αγιε Πέτρο, την φτωχή
    δεν τόθελε να κάνει τέτοιο σφάλμα
    μετάνοιες έκανε για να συχωρεθεί
    μα στο ξωκλήσι μας δεν βρήκα λίγο νάμα

  86. loukretia50 said

    Τζι, στα πάνω σου!
    Τώρα που αποκατέστησες την ομάδα, μπορείς επιτέλους ν΄ασχοληθείς με τα δικά σου !
    α προπό, – ουχί προπό!
    Σωστή και δίκαιη η απάντηση!

    Αυτό ας μου γίνει μάθημα
    Να κρύβω την ουρά μου
    Να περιμένω ήσυχα
    Να έρθει η σειρά μου!
    Κι αν με αφήνουν νηστική*/ (*διακριτική σπόντα!)
    Δε θίγουν τα κιλά μου
    Νόμιζαν είμαι ευγενική
    Ή πιστή στη δίαιτά μου
    (αχ! δε με ξέρουν καλά!)

    Απλώς δεν υπολόγισαν
    τη λαίμαργη ματιά μου
    που είχε δολίως καρφωθεί
    σε πιάτα διπλανά μου
    ΛΟΥ
    So, έκαστος στο είδος του
    Και κάθε αίτημά μου
    θα είναι στους σχολαστικούς*/*χα!
    για τα συμφέροντά μου
    (Κι όταν μιλάει ο ποιητής
    θα βρίσκω τη σειρά μου!)

  87. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    81 Και ούτε με μαλώσατε
    Που έβρεχε κεφτέδες!

    83 Για μένα φταις μα και δεν φταις,

    Γάτα μας: Το δικαστήριο, λαβόν υπ’ όψιν τα ανωτέρω αποφαίνεται ότι κεφτές και δε φταις.

  88. Γιάννης Ιατρού said

    87: ΕΠΙΚΟ !

  89. loukretia50 said

    87 !!!
    Αν γίνει μπέρδεμα και φταις
    Ας είναι μόνο ένας κεφτές
    που θα το σκάσει θες δε θες
    απ’ τις μερίδες τις καυτές
    και θα σε καρπαζώσει!
    Πριν να αρχίσουν οι μπηχτές
    για να πληρώσεις αφού φταις
    για τη μεγάλη δόση
    που αδόκητα έβρεχε χτες
    ενώ όλοι είχαν γκώσει!

  90. Γιάννης Ιατρού said

    87 (86): Χτήνος, φταίει η κακιά στιγμή που λένε, ο «Δαίμων» των ΑΗΠ… (λέξη που αργότερα απεδόθη εσφαλμένως εις την Αγγλική ως «The Moon» 🙂 )

  91. loukretia50 said

    88. γιατί θυμήθηκα το μαθητευόμενο μάγο??
    Μάλλον για να μη μπαίνω σε άλλων χωράφια!

  92. Γιάννης Ιατρού said

    91: Οι κεφτέδες πάντοτε προτιμητέοι από τους κουβάδες😎🙄 νερού 😅

  93. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    91 – Αν ήταν μόνο ο κεφτές δεν θάταν πρόβλημα να φταίς
    αλλά δεν έλαβες υπόψι πως θα ερχόταν και το κότσι.
    Όμως τι να τα λέμε και τι τα θές, τάχουν αυτά οι ποιητές
    κι έχω πεθάνει, στα γέλια από χθές.☺😁😂

    Λου, μία και ΜΟΝΑΔΙΚΗ, γι’ αυτό σ’ αγαπάμε όλοι
    γιατί είσαι ΑΥΘΕΝΤΙΚΗ.👍

  94. loukretia50 said

    93. Ευχαριστώ πολύ για τα καλά σου λόγια!

    Κάτι παράξενο θα είχε ο χώρος
    για να μας βγει κι ο Λάμπρος ριμαδόρος!
    (για τους φευγάτους είναι τέλειος ο χώρος!)

    Δεν τόξερα, δεν τόλπιζα ποτέ
    ότι με σήμα τον κεφτέ
    σε ρίμες θάκανες σεφτέ!

  95. Κ. Καραποτόσογλου said

    Το ακόλουθο κείμενο μάλλον παρέχει τα Ιστορικά στοιχεια για την
    ονομασία Ψωροκώσταινα.

    «Την ίδια ακριβώς εποχή, που ο κίνδυνος αρχίζει να μεγαλώνει μερα με
    την ημερα και απειλεί όχι μόνο το Μεσολόγγι, αλλά ολόκληρη την
    Ελλάδα, Δυτικοελλαδίτες που βρίσκονταν στο Ναύπλιο στέλνουν ανα-
    φορά προς το βουλευτικό στις 21 Ιανουαρίου 1826 και ζητούν να
    ενεργηθεί στην επικράτεια «μια συνεισφορά εκούσιος, αναλογος με την
    κατάστασιν των προαιρουμενων»για τη σωτηρία του Μεσολογγίου. Την
    επομενη ο πληρεξούσιος της πόλης Σπυρίδων Τρικούπης προτείνει να
    δοθούν στη φρουρά της 400.000 γρ. έναντι των εκμισθώσεων των
    προσόδων, να κατονομαστούν οι επαρχίες, από τις οποίες θα εισπραχθεί ο
    έρανος και να διοριστεί επιτροπή για τη συγκέντρωση του ποσου αυτού.
    Ο λόγος του Τρικούπη αποτέλεσε το σύνθημα του συναγερμού και πρώτη
    η Ύδρα έδωσε το παράδειγμα της συνεισφοράς με το ποσό των 4.136 γρ.
    Αναλογοι έρανοι έγιναν στο Ναύπλιο και αλλού, ο έρανος γινόταν υπό
    τύπον δανείου με χρεωστικές ομολογίες. Επειδή όμως ταχρήματα αυτά
    ήταν ανεπαρκή για ν’ αντιμετωπιστούν οι επείγουσες αναγκες, η κυβέρνηση
    πιεζόμενη από παντού δέν έβλεπε άλλον πόρο — από τα μεσα κιόλας
    Νοεμβρίου 1825, — παρά την εκποίηση ενός αριθμού εθνικών κτημάτων.
    Και την παραμονή των Χριστουγέννων του 1825 αποφασίζεται η σύναψη
    ενός εσωτερικού δανείου 1.000.000 ισπανικών ταλίρων κατ’ αναλογία των
    εθνικών κτημάτων των διαφόρων επαρχιών. Η καταβολή του δανείου θα
    γινόταν κατά το μισό σε μετρητά και κατά το άλλο μισό σε ομολογίες ή σε
    διαταγές πληρωτέες από το ταμείο οιουδήποτε πόρου. Μολονότι η
    εκποίηση εθνικών κτημάτων απαγορευόταν από τις εθνικές συνελεύσεις, η
    κυβέρνηση αποκλίνει προς την αντισυνταγματική αυτη πράξη, όταν στις 3
    Φεβρουαρίου 1826 παρουσιάζεται εμπρός της η επιτροπή των αγωνιστών
    του Μεσολογγίου και εκθέτει την τραγική κατάστασή τους. Έτσι στις 6
    Φεβρουαρίου εκδίδει τον σχετικό νόμο, που δημοσιεύεται στη «Γενική
    Εφημερίδα» της 13ης Φεβρουαρίου. Σύμφωνα με αυτον θα εκποιούσε
    εθνική γη αξίας 4.000.000 γρ., και για να ευκολύνει τους αγοραστές, θα
    δεχόταν ώστε στο δημόσιο ταμείο να καταβάλλεται το τίμημα του
    κτηματος σε μετρητά κατά 50% και σε εθνικές ομολογίες κατά τα άλλα
    50%. Οι ομολογίες όμως αυτές είχαν ξεπέσει και μπορουσε κανείς να τις
    αγοράσει μόνο με το 25% της αξίας τους. Με αυτον τον τρόπο
    ευκολύνονταν βέβαια οί αγοραστές, άλλά τα εισπραττόμενα χρήματα ήταν
    λίγα και έγιναν καταχρήσεις από τούς ταμειακούς υπαλλήλους που μήν
    έχοντας συνείδηση των καθηκόντων τους παρά μόνο των προσωπικών και
    κομματικών τους συμφερόντων δέχονταν να εισπράξουν από μερικούς
    αγοραστές το σύνολο της αξίας σε ομολογίες. Έτσι ορισμενοι, επωφελούμενοι
    από τις κρίσιμες περιστάσεις που περνουσε το Μεσολόγγι,
    έγιναν κύριοι κτημάτων. Τοτε «… το πλείστον μερος των ωραίων και
    ευκάρπων πεδιάδων του Ναυπλίου και Άργους επωλήθη χωρίς να έμβη
    ουδ’ οβολός εις το Ταμείον…». Έγραφαν στις 9 Απριλίου στην
    Επιτροπή Ζακύνθου ο Κολοκοτρώνης, ο Αναγν. Δεληγιάννης κ. ά.
    Πουλήθηκαν ολόκληρα χωριά σε μεγάλη έκταση και προσοδοφόρα, όπως
    το Κιβέρι, τα Ίρια κ.ά. «Επωλησαγόρασαν, γράφει προς την Επιτροπή
    Ζακύνθου ο Χ. Ζαχαριάδης στις 5 Μαρτίου, πολλήν γην διά τοσα ολίγα
    χρήματα, ώστε δίδει ανά έκαστον χρόνον εισόδημα δέκα βολές τόσα».
    Ο γραμματικός του Κολοκοτρώνη Θεόδ. Ρηγόπουλος αργότερα στ’
    απομνημονεύματα του κατηγορεί την κυβέρνηση Κουντουριώτη («αληθέ-
    στερον δε του Μαυροκορδάτου»), την «Ψωροκώσταινα», όπως την ονόμαζαν
    τοτε, που τολμησε να καταπατήσει τις διατάξεις του συντάγματος.
    Παρατηρεί ακόμη ότι κανείς δεν φρόντισε μετά την εγκαθίδρυση της
    βασιλείας, να ζητησει την ακύρωση της αγοραπωλησίας αυτής, «διότι εις
    τα πράγματα και εις αυτο το Ελεγκτικόν Συνέδριον ήσαν οι ενδιαφερόμενοι».
    Κυριότερος αγοραστής υπήρξε ο Γ. Κουντουριώτης. Τοτε στιγμάτισε
    τις παράνομες αυτές πράξεις ο λαός με το σατιρικό «βουλευταί κι’
    εκτελεστοί, πουληταί κι’ αγοραστοί».

    Κ. Βακαλόπουλου. Ιστορία του νέου Ελληνισμού, τ. 7, σ. 439-441

    Κ. Καραποτόσογλου

  96. sarant said

    95 Ευχαριστούμε. Και στο κυρίως κείμενο υπάρχουν κάποιες αναφορές για εμφάνιση του όρου σε συνάρτηση με γεγονότα του 1824.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: