Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Συζητώντας με τον Κύκλο για τη γλώσσα και το Εικοσιένα

Posted by sarant στο 7 Μαΐου, 2021


Λίγο πριν από τη Μεγαλοβδομάδα πήρα μέρος σε δύο εκδηλώσεις, τη μία στα Γιάννενα και την άλλη στις Βρυξέλλες. Η πρώτη έγινε Πέμπτη βράδυ και η άλλη Σάββατο, και κανονικά θα ήταν αρκετά κουραστικό το πηγαινέλα, όμως στην εποχή του κορονοϊού όλες οι εκδηλώσεις γίνονται διαδικτυακά, οπότε ήταν πολύ πιο εύκολο να πάρω μέρος -και να μας παρακολουθήσουν όσοι ήθελαν, απ’ όπου ήθελαν.

Βέβαια, τίποτα δεν αντικαθιστά τη συμμετοχή διά ζώσης, την φυσική παρουσία και επαφή και επικοινωνία, τις άτυπες συζητήσεις πριν και μετά την επίσημη εκδήλωση, τον κόσμο που γνωρίζεις. Αλλά ας είναι, θέλησα να επισημάνω κι ένα καλό αυτής της καινούργιας κατάστασης, τα κακά τα βλέπουμε έτσι κι αλλιώς.

Στα Γιάννενα ήμουν προσκαλεσμένος (από μακριά, έστω) του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών «Μεσαιωνική και Νέα Ελληνική Φιλολογία» του Τμήματος Φιλολογίας του Παν/μίου Ιωαννίνων. Παρουσιάστηκε το βιβλίο μου “Το ζορμπαλίκι των ραγιάδων” από την φίλη καθηγήτρια Αθηνά Βογιατζόγλου, ενώ συντονισε η καθηγήτρια Αγγέλα Γιώτη. Πήραν μέρος πολλοί, φοιτητές αλλά και καθηγητές και έγινε ενδιαφέρουσα συζήτηση. Δυστυχώς όμως ένα τεχνικό πρόβλημα εμπόδισε την καταγραφή της συζήτησης. Έχω ένα ηχητικό αρχείο αλλά δεν είναι πολύ καλής ποιότητας -ίσως το ανεβάσω κάποια άλλη φορά. Ωστοσο, με χαρά βλέπω ότι στο 3ο τεύχος του καλού ηλεπεριοδικού Φρέαρ, που μόλις κυκλοφόρησε, δημοσιεύεται η κριτική της Αθηνάς Βογιατζόγλου στο βιβλίο μου. Μπορείτε να τη διαβάσετε εδώ.

Η εκδήλωση στις Βρυξέλλες δεν ήταν δημόσια, ήταν περισσότερο μια συζήτηση με μέλη του Ελληνικού Κύκλου, ενός πολύ δραστήριου πολιτιστικού συλλόγου από Έλληνες των Βρυξελλών, στη μορφή που έχει καθιερώσει εδώ και χρόνια ο σύλλογος. Μερικά μέλη του συλλόγου υποβάλλουν ερωτήσεις στον εκάστοτε προσκεκλημένο, ο οποίος απαντάει. Το βίντεο της συζήτησης ανεβαίνει στο YouTube. Όπως μπορείτε να δείτε, στο κανάλι του Κύκλου στο YouTube φιλοξενούνται ήδη δεκάδες τέτοιες ενδιαφέρουσες συζητήσεις, εδώ και αρκετά χρόνια, ενώ φέτος, όπως ήταν αναμενόμενο, οι συζητήσεις περιστρέφονται γύρω από τη Μεγάλη Επέτειο. Σας συνιστώ να ρίξετε μια ματιά.

Από τη δική μας συζήτηση προέκυψε ένα βίντεο διάρκειας περίπου 100 λεπτών που θα το παρουσιάσω στη συνέχεια. Δεν έχω το πλήρες κείμενο της συζήτησης σε μορφή κειμένου, οπότε θα πρέπει να παρακολουθήσετε το βίντεο, κι έτσι αναγκαστικά το σημερινό άρθρο θα είναι σύντομο. (Παρένθεση: Όλο και περισσότερο παρατηρώ ότι οι διάφορες οδηγίες για χειρισμό συσκευών κτλ. δίνονται όχι σε μορφή κειμένου αλλά σε βιντεο. Ε, ας κάνω μια φορά κι εγώ το ίδιο).

Θα πείτε ότι επαναλαμβάνω τα ίδια και τα ίδια στις διάφορες παρουσιάσεις του βιβλίου μου, κι αυτό είναι αναπόφευκτο. Όμως, αφενός θα ήταν άτοπο αυτές οι εκδηλώσεις να μη φιλοξενούνται και στο ιστολόγιο και αφετέρου στη συζήτηση με τον Κύκλο αναφερθήκαμε και σε αρκετά άλλα θέματα π.χ. μιλήσαμε για τις αλλαγές στις σημασίες λέξεων από τα αρχαία ελληνικά στα νέα. Βέβαια και εδώ θα βρείτε πράγματα που μπορεί να τα έχουμε αναφέρει ξανά στο ιστολόγιο, 12 χρόνια είναι αυτά, δύσκολα θα βρεθεί θέμα που να μην το έχουμε καθόλου θίξει.

Το βίντεο της συζήτησης με τον Ελληνικό Κύκλο των Βρυξελλών:

Και ένα σχεδιάγραμμα της συζήτησης, με τα θέματα που συζητήθηκαν και τα ονόματα των φίλων που έκαναν τις ερωτήσεις:

00:00 Παρουσίαση του βιβλίου (στόχοι, πηγές, μέθοδοι, ενδεικτικά λήμματα από το βιβλίο), Κωστής Γεραρής

22:19 Ξένες επιρροές στην ελληνική γλώσσα και η κοινή γλωσσική οδός του 1821 («Βαβυλωνία»), Μιχάλης Κρητικός

36:10 Διαχρονικότητα των ιδιωμάτων, η πορεία της γλώσσας του ’21, Βασίλης Ντανίλωφ

54:23 Γλώσσα και εθνική συνείδηση, δημοτικό τραγούδι και λόγια γλώσσα, Μαρία Πατακιά

01:07:13 Λέξεις που χάθηκαν ή άλλαξαν σημασία στο πέρασμα των ετών, Βασίλης Μάγνης

01:22:08 Δάνεια από τα ελληνικά στις ξένες γλώσσες (symphorophilia), Μαρία Πατακιά

01:24:49 Πώς διαμορφώθηκε η δημοτική γλώσσα, Βασίλης Μάγνης

01:32:17 Η ελληνική γλώσα στα Επτάνησα και Επτανήσιοι λόγιοι (Βικέντιος Δαμοδός, Ανδρεάς Λασκαράτος), Μιχάλης Κρητικός

Συντονισμός – Παραγωγή: Κωστής Γεραρής – Βασίλης Ντανίλωφ

83 Σχόλια προς “Συζητώντας με τον Κύκλο για τη γλώσσα και το Εικοσιένα”

  1. Λεύκιππος said

    Χρόνια πολλά στις Ζωές του ιστολογίου.

  2. Έχω ένα θεματάκι συγκέντρωσης με τα βίντεο ή γερνάω, οπότε δεν πρόκειται να το δω 😦
    Βρήκα όμως κάτι όχι ακριβώς σχετικό με το ποστ, σχετικό πάντως με το ιστολόγιο και απροσδόκητο για δημοσίευση σε επαρχιακή εφημερίδα: https://www.goodnet.gr/blog-reader/peri-anastasis-nekron-glosson-kai-apopeiras-dolofonias-ton-zonton.html

  3. Pedis said

    (Παρένθεση: Όλο και περισσότερο παρατηρώ ότι οι διάφορες οδηγίες για χειρισμό συσκευών κτλ. δίνονται όχι σε μορφή κειμένου αλλά σε βιντεο. Ε, ας κάνω μια φορά κι εγώ το ίδιο).

    και, μάλιστα, πολλοί κάνουν βίντεο πέντε-δέκα λεπτών για πράγματα που εξηγούνται σε πέντε δευτερόλεπτα. Ούτε πέντε.

    # 1 – Και ωραία η ζωή αλλά τα ‘χει μ’ άλλον. 😁

  4. sarant said

    Kαλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια και χρόνια πολλά στις Ζωές!

    2 Το διάβασα αυτό το άρθρο και ίσως το αναδημοσιεύσω προσεχώς.

    2-3 Κι εγώ έχω γεράσει και γι’ αυτό τα βίντεο αυτά τα βλέπω σαν έσχατη λύση…. Αλλά μπορεί να έχουμε και νέους ή νεάζοντες που να το δουν 🙂

  5. geobartz said

    Δυσκολίες για να ενεργοποιηθεί το βίντεο. Εξάλλου, δεν μου πολυαρέσουν τα βίντεο διότι απαιτείται πολύς χρόνος για να τα δει κανείς. Και, όσο περνούν τα χρόνια τόσο ο απομένων χρόνος γίνεται πιο πολύτιμος.
    Ήθελα να δω το κομμάτι για την αλλαγή στα νοήματα των λέξεων. Είναι νομίζω νόμος φυσικός. Καταντά όμως «παρανομία» αφύσικη (ενίοτε και γελοία) όταν προσπαθούμε να αλλάξουμε βιαίως το νόημα μιας λέξης διότι …έτσι μας αρέσει!
    Της Ζωοδόχου Πηγής σήμερα, Χρόνια Πολλά σε κάθε Ζωή/Ζωϊτσα και σε κανέναν …Ζώη (αν υπάρχει).

  6. Alexis said

    Χρόνια πολλά και στους Ζώηδες βέβαια…

  7. Νικοκύρη, σε είδα προχθές στο κανάλι της Βουλής! Πολύ καλός!
    Μου άρεσε ακόμη που η εκπομπή ήταν αφιερωμένη στον αείμνηστο πατέρα σου, τον οποίο είχα την τύχη να γνωρίσω από κοντά.

  8. sarant said

    7 Είναι το ντοκιμαντέρ του Μιχάλη Αναστασίου, το οποίο συχνά επαναλαμβάνεται.

  9. Καλημέρα,
    Για το άρθρο δεν έχω να προσθέσω κάτι. Αλλά για ευχές να δώσω. Σε Ζωές και Ζώηδες (που αναφέρθηκαν) αλλά και σε Πηγές (Πηγούλες Γιούλες) που έχουμε κι απ’ αυτές. Και σε κάναν Παναγιώτη κλπ άμα τόχει να γιορτάζει σήμερα…

  10. ΣΠ said

    2
    Περί ανάστασης νεκρών (γλωσσών) και (απόπειρας) δολοφονίας των ζώντων

    Αφού πρόκειται για γλώσσες θα έπρεπε να είναι «ζωσών» ή καλύτερα «ζωντανών».

  11. Pedis said

    # 10 – Όπως λέμε ζωντοχήρα κι όχι ζωσαχήρα. 😆

  12. ΣΠ said

    11
    Μα ζωντοχήρα σημαίνει χήρα ζώντος.

  13. 12 Και ζωντοχήρος; (ή ζωντόχηρος 🙂 https://www.youtube.com/watch?v=qLN7hdzDQ9o) χήρος ζούσης; Μπαααα

  14. voulagx said

    #2: «Περί ανάστασης νεκρών (γλωσσών) και (απόπειρας) δολοφονίας των ζώντων*»… ζώων μήπως;

  15. Pedis said

    # 12 – ναι, βέβαια, αλλά πολλές εκφράζονται (ή εκφράζονταν) μέσω της ίδιας λέξης επειδή επιβίωσαν από το γάμο και βρήκαν την ελευθερία τους. 😅

    (Μην τσιμπάς, εχω βάλει και την κιτρινιάρικη φατσα να γελάει στο 11, έτσι;)

  16. voulagx said

    Πάντως ειναι ενδιαφερον το άρθρο του λινκ στο #2 του Δυτη.

  17. dryhammer said

    Παρατήρησα πάντως, πως σε πιο ελεύθερο λόγο (σε σχέση με τον πιο «στημένο» του ντοκιμαντέρ) ο Νικοκύρης μιλά με ελαφρά Μυτιληνιό αξάν (κάτι -λι- πχ).

  18. Καλημέρα και χρόνια πολλά στους εορτάζοντες

  19. sarant said

    10 κ.ε. Αν αγνοήσουμε τις παρενθέσεις στέκει. Συζητήθηκε και αλλού αυτή η φαινομενική ασυνέπεια.

  20. Ρουά Μάτ said

    Κύριε Σαραντάκο καλημέρα. Σας παρακολουθώ χρόνια, αρχικά με τράβηξε ότι ήσασταν στα νιάτα σας σκακιστής, όπως κι εγώ, αλλά μετά ανακάλυψα και τις άλλες αρετές σας. Με αφορμή τα άρθρα που γράφετε για τη λογοκρισία στο facebook και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, θα ήθελα να σας ενημερώσω για ένα ευτράπελο θέμα που αφορά εμάς τους σκακιστές και ίσως δεν το πήρατε είδηση.

    Ο Αντόνιο Ράντιτς είναι ένας Κροάτης υποψήφιος μετρ του σκακιού με το ιντερνετικό ψευδώνυμο Agadmator . Τίποτε το ιδιαίτερο ως παίκτης, αλλά εξαιρετικά ταλαντούχος παρουσιαστής-αναλυτής σκακιστικών παρτίδων και events. Μέσα σε ελάχιστο χρόνο κατάφερε να φτιάξει από το μηδέν ένα σκακιστικό κανάλι στο ΥοuΤube με περισσότερους από 1 εκατομμύριο συνδρομητές και πολλαπλάσιους τακτικούς επισκέπτες – συμπεριλαμβανομένου εμού. Σε αυτόν, λοιπόν, τον δημοφιλή chess host συνέβη κάτι πολύ περίεργο πέρυσι τον Ιούνιο – όταν ανθούσε το ιντερνετικό σκάκι του εγκλεισμού.

    Η πλατφόρμα τού YouΤube (ιδιοκτησίας της Google) έριξε ξαφνικά «μαύρο» στο κανάλι του την ώρα που συζητούσε όμορφα και ωραία με τον Αμερικανό γκραντμάστερ Χικάρου Νακαμούρα περί των πιο βαρετών και ανιαρών θεμάτων που θα μπορούσε να φανταστεί κάποιος αμύητος στα 64 τετράγωνα. Το Google έβγαλε την υποσημείωση πως η εκπομπή ήταν «επιβλαβής και επικίνδυνη»(!!).

    Φυσικά ο Ράντιτς υπέβαλε ένσταση, που έγινε δεκτή ύστερα από ένα 24ωρο και η σύνδεσή του αποκαταστάθηκε. Η απορία όμως έμεινε: Τι επιλήψιμο είπαν, διάολε; Τη λύση έδωσαν δύο καθηγητές της Σίλικον Βάλεϊ, που συμπεριέλαβαν το περιστατικό σε πρόσφατη εργασία τους. Η εκπομπή του Agadmator με τον Νακαμούρα είχε βασικό θέμα «Μαύρα εναντίον Λευκών» (Black vs White) και ο αλγοριθμικός «μπάτσος» του YouΤube το εξέλαβε ως διασπορά φυλετικού μίσους, με αποτέλεσμα να κρίνει σκόπιμο να παρέμβει.

    Στη συνέχεια οι δύο ερευνητές του Carnegie Mellon διάλεξαν τυχαία 1.000 σχόλια που είχαν κατηγοριοποιηθεί από τον αλγόριθμο του YouΤube ως «ομιλίες μίσους» (hate speech) για να ανακαλύψουν έκπληκτοι ότι το 82% δεν αφορούσε τον Τραμπ ή το Black Lives Matter, αλλά σκακιστικές συζητήσεις και σχόλια, όπου κυριαρχούσαν φυσικά οι λέξεις «λευκά», «μαύρα», «επίθεση», «απειλή» και άλλα τέτοια επικίνδυνα για τη Δημοκρατία.

    Φανταστείτε μόνο ένας τέτοιος αλγοριθμικός κρετίνος να βγάζει δικαστικές αποφάσεις ή να χειρίζεται πυρηνικά δίκτυα. Αυτά και σας ευχαριστω για την επικοινωνία

  21. sarant said

    20 Καλώς ήρθατε! Σας ευχαριστώ πολύ για τα καλά λόγια αλλά κυρίως για το εξαιρετικά ενδιαφέρον σχόλιο. Θα άξιζε να το αναπτύξει κανείς σε άρθρο.

    Μου θυμίζει, μεταξύ άλλων, το διήγημα ΕΦ Computers don’t argue.

  22. 20 Καταπληκτικό! Ευχαριστούμε!
    21 Να μην μείνει μόνο στο τάξιμο το άρθρο. Όντως αξίζει πολύ (κι ας μην είναι καθαρά γλωσσολογικό 🙂 )

  23. Χαιρετίζουμε εγκάρδια ! Χαιρετισμούς στον Κωστή και στο Βασίλη.

  24. Χαρούλα said

    Δύσκολο το βίντεο. Ευτυχώς έχει καθοδήγηση και μπορούμε να το ακούσουμε τμηματικά.

    Δύτη(#2), πολύ καλό. Ευχαριστώ.

    Λίγες οι γνώσεις μου, αλλά μου λείπει κάπου ένα κόμμα στον τίτλο. Λάθος μου, ή υπάρχει σκεπτικό;

  25. dryhammer said

    Από τη μια θα κόβει ο αλγόριθμος ό,τι δεν του γουστάρει, από την άλλη θα κόβει ο ντόπιος μπάτσος του ΦΒ ό,τι δεν γουστάρει τον χρηματοδότη του, θα μας μαρμαγκώνονται και τα σχόλια με μπανιαρισμένες λέξεις, λόγω του γνωστού «κυρίου», στο τέλος θα είναι πιο μικρός και πιο βολικός ένας κατάλογος με τις λέξεις που επιτρέπονται, σαν τη λίστα με τα ονόματα που μπορούσε κάποιος να δώσει στο παιδί του στην Αλβανία του Χότζα. [Πολύ καλή άσκηση να μπορείς να εκφραστείς με ολοένα και πιο περιορισμένο λεξιλόγιο -Θα εφεύρουμε καινούργιες ρε πστ μου! (και θα σπάσουμε και το φράγμα των 10εκ)]

  26. Γιάννης Ιατρού said

    25: Να, με τούτα και μ΄ εκείνα, στο 615 σήμερα η Αλέξαινα 🙂

  27. dryhammer said

    Αν δλδ έγραφε Afroamericans Vs Caucasian Pawns θα το δεχόταν ο μαλάκας;

  28. sarant said

    25 Kάπως έτσι

    26 Ε, αν περάσουμε και τα 600 θα σκάσει ο γνωστός.

  29. Παύλος said

    2 Δύτης Των Νιπτήρων
    Αυτό το ζώντων στον τίτλο του άρθρου της κ. Τζακώστα είναι περίεργο πώς της ξέφυγε.

  30. Avonidas said

    Καλημέρα.

    #20. Ε, όχι δα κι αλγοριθμικός κρετίνος! Όπως είχαμε επισημάνει σε άλλο νήμα, οι τεχνητές νοημοσύνες της Google μπορούν να κατατροπώσουν οποιονδήποτε γκραν μάστερ στο σκάκι. Απλά τυχαίνει να μην ξέρουν τι είναι το σκάκι 😀

  31. dryhammer said

    28β. Στο 599 δώρο κουμπιά…

  32. Γιάννης Ιατρού said

    28β, 31: Θα τα είχαμε ήδη ξεπεράσει, έτσι που είχαμε πάρει φόρα. Αλλά με την απρόοπτη εμφάνισή του χθες (που μπαναρίστηκε) μας καθυστέρησε λίγο … 🙂

  33. Παύλος said

    29
    Τώρα είδα ότι έχει συζητηθεί.

  34. Πέπε said

    Έτσι για τη στατιστική, να προσθέσω κι εγώ τη φωνή μου σε όσων είπαν «ωχ, βίντεο, ποιος τρέχει…!» 🙂

    (Το παρόν αποτελεί φυσικά αυτοκριτική, όχι κριτική στις επιλογές του νοικοκύρη για το τι θα κάνει «σπίτι του»)

  35. Avonidas said

    #30. Κι ένα σχετικό άρθρο:
    https://www.cmu.edu/news/stories/archives/2021/february/ai-mistakes-chess-discussions.html

    Αν με ρωτάτε, αυτό που βρίσκω πιο τρομακτικό είναι ότι τέτοιοι αλγόριθμοι δεν είναι απαραίτητα απλοϊκοί και ανόητοι. Δεν είναι δηλαδή ότι ψάχνουν και μαρκάρουν οποιοδήποτε κείμενο περιέχει τις λέξεις «άσπρα»/»μαύρα» σε αντιθετικούς ρόλους. Πιστεύω με βάση την περιγραφή των ερευνητών ότι είναι σε θέση να εντοπίσουν τα μοτίβα της επίθεσης, της μάχης, της ενέδρας κλπ. στα κείμενα που αναλύουν. Απλά δεν έχουν την ικανότητα να διακρίνουν την αφηρημένη μάχη στον κόσμο του σκακιού από τη διαμάχη και τη βία στον πραγματικό κόσμο.

    Αυτό δεν είναι ανοησία· είναι κάτι χειρότερο. Είναι μισή/στρεβλή κατανόηση των ανθρώπινων κινήτρων. Ακόμα πιο τρομακτικό είναι ότι «διδάσκουμε» τέτοιους αλγορίθμους με βάση τα δικά μας, πολύ προβληματικά κριτήρια που υπαγορεύονται από τις ανάγκες της στιγμής. Κι αυτή τη στιγμή, το κριτήριό μας λέει «φυλετική βία/μίσος κακό, γενικότερη βία καλό/αδιάφορο». Θα μπορούσα δηλ. να συζητάω στα σόσιαλ για το πως σχεδιάζω να γαζώσω κόσμο στη μέση του Συντάγματος μέρα μεσημέρι, και ο αλγόριθμος δεν θα ‘βλεπε τίποτα το επιλήψιμο, αφού δεν στοχεύω κάποια συγκεκριμένη ομάδα/ράτσα/θρησκεία, είμαι δολοφόνος ίσων ευκαιριών 😛

  36. 35 «σχεδιάζω να γαζώσω κόσμο στη μέση του Συντάγματος μέρα μεσημέρι» Τέτοια γράφε Άβο, να δικαιολογεί το ΦΒ γιατί κόβει το Σαραντομπλόγκ. 🙂

  37. ΚΩΣΤΑΣ said

    Τα βίντεα δεν τα είδα κι εγώ.

    Θα σχολιάσω κάτι με τον τίτλο.
    Ο κύκλος εκτός από γεωμετρικό σχήμα έχει και μια φιλοσοφική και μυστηριακή προέκταση. Πόθεν η λέξη «κύκλος» στο όνομα του πολιτιστικού συλλόγου;
    Ξέρουμε «τον κύκλο των χαμένων», τον «κύκλο με την κιμωλία» και προσωπικά, στα γυμνασιακά μου χρόνια παρακολούθησα τον «κύκλο» που ήταν μαθήματα κατηχητικού μέσα στον κυρίως ναό, κάτω από τον πολυέλαιο, καθήμενοι κατάχαμα σε κυκλική τοποθέτηση.
    Ο κατηχητής ήταν ένας άγιος, κατ΄εμέ, ιερέας. Διέκοψα σχετικά νωρίς τη συμμετοχή μου.

    Τώρα βλέπω και τον Νικοκύρη να συμμετέχει στον δικό του κύκλο! 🙂

  38. Avonidas said

    #36. Δεν είπα ημερομηνία!

  39. ΚΩΣΤΑΣ said

    37 –> «τον κύκλο των χαμένων ΠΟΙΗΤΩΝ»

  40. Avonidas said

    #39. Γιατί; Και σκέτων χαμένων ξέρουμε 😆

  41. sarant said

    34 Αλλη μια ένδειξη για το χάσμα γενεών -οπότε δεν θα το ξανακάνω, θα κοιτάξω να απομαγνητοφωνώ.

  42. Πέπε said

    @37
    Στο σχολείο, στις μεγάλες τάξεις του Δημοτικού, είχαμε ένα μάθημα που λεγόταν «Κύκλοι». Ήταν ομάδες για διάφορα δημιουργικά χόμπι. Εγώ ήμουν στον κύκλο θεάτρου. Δεν πολυθυμάμαι τι άλλοι κύκλοι υπήρχαν, νομίζω ένας ήταν για πηλό, δεν ξέρω αν όλοι είχαν καλλιτεχνική διάσταση ή υπήρχαν και άλλου είδους. Σε κάθε κύκλο συμμετείχαν παιδιά κι απ’ τις τρεις τάξεις αναμίξ. Ήταν ένα συνεχόμενο δίωρο την εβδομάδα.

  43. ΣΠ said

    Εγώ δεν έχω πρόβλημα να δω βίντεο με διάρκεια μέχρι μία ώρα. Τώρα με τον εγκλεισμό παρακολούθησα αρκετές διαλέξεις μέσω zoom. Με το βίντεο είναι καλύτερα αφού μπορείς να το σταματάς όποτε θέλεις, να γυρίσεις πίσω να ξανακούσεις κάτι κλπ. Το συγκεκριμένο βίντεο το είδα σε δύο μέρη επειδή είναι μεγάλο. Κάποια πράγματα από το βίντεο έχουν παρουσιαστεί ήδη στο ιστολόγιο, περιέχονται όμως και κάποια που δεν έχουν παρουσιαστεί, τουλάχιστον σε τόση έκταση.

  44. Γιάννης Ιατρού said

    41: ποιό χάσμα; Γραμμένα τα θέλουν γιατί βαριούνται να τα πληκτρολογήσουν οι ίδιοι όταν τα χρησιμοποιούν σε πηγές, παραπομπές κλπ. Μην μασάς 🙂

    37: Δηλαδή λες πως είναι κρυφο-δρυϊδης ο Νίκος;
    Και στο Στόουνχεντζ κύκλους κάνανε οι δρυΐδες κλπ. Άσε που ήσαν ελληνικής καταγωγής … Ορίστε, όλα τα γράφει το άρθρο: ….Η λέξη Δρυίδης (Druid) προέρχεται από την ελληνική δρυς (=βελανιδιά). Η ίδια λέξη υπάρχει και σε άλλες αρχαίες γλώσσες, όπως πχ. στη σανσκριτική druma = βελανιδιά (δρυς), το ιερότερο δέντρο των Δρυίδων…

  45. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    Αβό, κάνε μία να γράψεις πως θα γαζώσεις κουμούνια, αναρχοάπλυτους και λεσβίες μπαχαλοσατανίστριες να δούμε αν θα σε μπανάρουνε 🙂

  46. ΄Καλύτερος από όλους τους κύκλους, ο κύκλος του CNS.σε εξιρετική ποίηση του Μάνου

  47. Μαρία said

    41 κλπ
    Ούτε εγώ έχω πρόβλημα με τα βίντεα, για το λόγο που αναφέρει ο Σταύρος. Άρα εκείνο το «ή γερνάω» του δύτη δεν επαληθεύεται απ’ το δείγμα του μπλογκ.

  48. leonicos said

    Τελικώς, δικαίως καταλαβάνεις περίοπτη θέση

    Ισορροπημενος, ανοιχτός, συγκροτημένος, διαβασμένος, σαφής, ευθύς, κατανοητός

  49. leonicos said

    το μόνο που με στενοχώρησε

    το γερναω του Δύτη

    τον χρειαζόμαστε και ν’ αφήσει τις τσιριμονιες

  50. Γιάννης Κουβάτσος said

    Εξαιρετικό ενδιαφέρον το σχ.20 του Ρουά Ματ. Ενδιαφέρον αλλά και πολύ ανησυχητικό.

  51. ΚΩΣΤΑΣ said

    40 Αβο… 😉

    42 Πέπε, σύνηθες το: κύκλος μαθημάτων

    44 Ντόκτωρ Γιάννης, όλα από τη Λάρσα και τα περίχωρα ξεκινάνε!… κι έφτασαν ως τις Βρυξέλλες 🤗

    46 Υπάρχει και ο Θεσσαλικός κύκλος

  52. Pedis said

    # 45 – Αβό, κάνε μία να γράψεις πως θα γαζώσεις κουμούνια, αναρχοάπλυτους και λεσβίες μπαχαλοσατανίστριες να δούμε αν θα σε μπανάρουνε

    Θα έτρωγε όμως μία αυστηρότατη, οριστική, δίμηνη 😜 αναστολή της κομματικής ιδιότητας, αν ήταν μέλος της ΝΔ. 🤣

  53. ΣΠ said

    37
    Για τον κύκλο και τις διάφορες σημασίες του ίσως αξίζει άρθρο, όπως θα έλεγε ο Νικοκύρης. Να επισημάνω μόνο ότι στα αγγλικά (και σε άλλες γλώσσες) υπάρχουν δύο λέξεις, circle και cycle, που στα ελληνικά αποδίδονται με την ίδια λέξη.

  54. sarant said

    43 Kάποια από αυτά τα «μισοκαινούργια» λέω να τα παρουσιάσω σε επόμενο άρθρο.

  55. Μαρία said

    53
    Και στα γαλλικά cercle αλλά cycle π.χ. για τον επικό κύκλο ή τα κύκλια (έπη).

  56. 52 Έτσι, εξοντωτικές ποινές θέλουν αυτοί οι ρατσισταί, για να μάθουν.

  57. Pedis said

    # 55 – Στα Ιταλικά, circolo ο κύκλος των Βρυξελλών, cerchia ο κύκλος των καθημερινών σχολιαστών του ιστολογίου, cerchio ή και circoferenza ο γεωμ. κύκλος, ciclo λ.χ. εκείνος του Καρνό, της παραγωγής, της ζωής κά.
    Παραλείπω τις σημασίες και τις χρήσεις του circo.

  58. ΣΠ said

    54
    Νομίζω ότι αξίζει να μπουν σε άρθρο.

  59. sarant said

    57 Πράγματι. Και στο Λουξεμβούργο έχουμε τον Circolo Curiel, ένα στέκι που το ίδρυσαν μετανάστες μέλη του PCI, που τώρα έχει περάσει στο PD αλλά έχει ακόμα τον Μπερλιγκουέρ σε φωτογραφία στη μεγάλη αίθουσα του εστιατορίου.

  60. Νέο κατόρθωμα Αυγενάκη, αυτός δεν είναι υφυπουργός αλλά…

    Παγκόσμια πατέντα, οι ιποδρομίες χωρίς θεατές ανήκουν στην ζώνη υψηλής επικινδυνότητας !! Τι ξέρει το κρητικάτσι που δεν ξέρει όλος ο άλλος κόσμος και διεξάγονται παντού ιπποδρομίες ;

    Μόνο κρετίνος θα έβαζε τις ιπποδρομίες στην υψηλή ζώνη επικινδυνότητας αλλά βλέπετε ο σύζυγος της Ντόρας και πρόεδρος του Ιππικού ομίλου εύχεται να κλείσει ο ιππόδομος για να πάρει όλη την έκταση-φιλέτο και τις έκλεισε πρώτος-πρώτος ενώ σ’ όλο τον κόσμο διεξάγονται ιπποδρομίες !! Τουλάχιστον ο Βαρδινογιάννης ήθελε να πάρει τον ιππόδρομο για να τον λειτουργήσει.
    Α ρε να ξέρατε τι ψηφίσατε…

  61. # 60

    Καλκά, Α’ αντιπρόεδρος είναι και επειδή έχει σχέση με τον ΟΣΦΠ το όνομα του κέντρου δεν το γράφω σωστά (λείπει κι ο διορθωτής υπηρεσίας 🙂 )

  62. Γιάννης Ιατρού said

    Νίκο, ΜΑΡΜΑΓΚΑ !!! 😎

  63. sarant said

    62 Aπελευθέρωσα (στο νήμα με τα μεζεδάκια)

  64. Nestanaios said

    20. Ρουά Μάτ.

    Όταν περιφέρονται γύρω μας πολλές αδέσποτες (μη δημοκρατικές) εξουσίες, ο Ζευς θα απωλέσει και αυτό το γένος των ανθρώπων.
    Στις 20/1/2017 ο Τράμπ στην ορκωμοσία του είχε κάνει σχετική αναφορά.

  65. Γιάννης Ιατρού said

    63: Ευχαριστώ Πολύ

  66. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Άργησα, αλλά το απόλαυσα κι έμαθα απόψε ποιο άσπρο ειν’ το άσπρο! Κι ότι ο Ερωτόκριτος μαγαρίστηκε με καθαρεύουσα!
    Αυτά τα βίντεο, συγγνώμη, εσείς τα βλέπετε; γιατί εγώ τα ακούω! Γι΄αυτό κι όταν μας τα πληκτρολογείτε Νικοκύρη, ας βάνετε και τα βίδεα πλιζ.
    Είμαι ακουστικός τύπος 🙂 . Κρέμασα το τάμπλετ έβαλα το ακουστικό κι έκανα βραδινή στράτα-ρόδα -κούρα στο μπλοκάρισμα της μέσης που δε θέλει καθόλου καθισιό.
    Με τον κορονοτρόμο μου, στην προηγούμενη ανακωχή δεν πρόκαμα να πάρω το βιβλίο (και το΄χω τάξει κιόλας) και με την τωρινή, δεν βγήκα ακόμη ούτε στο κοντινότερο βιβλιοπωλείο! Λίαν προσεχώς μόλις καλοποδαρώσω 🙂
    Ευχαριστώ για την απόλαψη! Πολύ μου πήγε όλη η παρουσίαση. Νεάζω; 🙂
    Αστεία πράματα. Με την πρώτη,αρχαία έννοια.
    σ.σ το ίρτζι , ο μαντές, το γαζέπι, υπήρχαν στο οικογενειακό μας λεξιλόγιο. Θυμάμαι δηλαδή τους δικούς μου, κι όχι μόνο παππουδογιαγιάδες, να τα λέν(μ)ε.

  67. sarant said

    66 Nάσαι καλά! Ώστε λέγατε και τον μαντέ;

  68. Γιάννης Ιατρού said

    Καλημέρα,

    Σάββατο σήμερα, καλό καιρό κάνει, τι άλλο να κάνεις πρωϊνιάτικα…

  69. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    67 ναι, και τονε λέμε ακόμη! Ολοζώντανος.
    ίντά ΄ναι ο μαντές σου; τί είναι το θέμα σου;
    Εκακοπή(γ)ε ο μαντές του (ανθρώπου ή πράγματος), το θέμα του, η πορεία του

    Το γαζέπι, οι παλιότεροι
    Με κρατεί γαζέπι, κακουχία
    Γαζέπι να σου λάχει, να πάθεις κάτι κακό.

    Το ίρτζι ήταν στην στιχομυθία των γονιών μου.
    Η μάνα σου έχει το ίρτζι της, ή την έπιασε το ίρτζι της, θυμάμαι τον πατέρα μου να γελάει όταν την πείραζε και τον αγριοκοίταζε ή του πέταγε καμιά τσεκουράτη απάντηση.

  70. Σταματόπουλος Γιώργος said

    Κύριε Σαραντάκο.
    Συγχωρείστε μου την ασθενή μνήμη, γιατί νομίζω ότι έχετε αναφερθεί σε κάποιο άρθρο σας, εδώ και κάποιο καιρό επ’ ευκαιρία των 200 ετών από την ελληνική επανάσταση, η κρατική τηλεόραση προβάλλει μικρά αποσπάσματα ιστορικών της εποχής εκείνης. Η προβολή περιέχει ολιγόλεξα κείμενα με τον τρόπο γραφής όπως αποτυπώθηκαν από τους συγγραφείς ( Φωτάκος, Κασομούλης, Μακρυγιάννης κ.α.) και ταυτόχρονα εκφωνούνται προσεγγίζοντας φωνητικά τα πρωτότυπα. Ακούμε έκπληκτοι όλες τις λέξεις που περιέχουν το φώνημα «τσ» να προφέρονται με την γραπτή αποτύπωση «τζ». Το «έτσι» έτζι, ο «τσοπάνης» τζοπάνης και πολλά άλλα φαιδρά. Η προφανής γραμματική ενεπάρκεια ή απλή συνήθεια των ιστοριογράφων αγωνιστών να γράφουν τότε και τα δύο φωνήματα «τσ»και «τζ» με τζ, παρήγαγε ανύπαρκτο φωνητικό κανόνα δια στόματος επιφανούς καθηγήτριας Πανεπιστημίου.!!!. Νομίζω ότι, επειδή το 1821 είναι περισσότερο κοντινό παρά μακρινό, ένας περίπατος στη γηραιά Πελοπόννησο όπου οι άνθρωποι εν πολλοίς ακόμη «φθέγγονται ιδία τώ 1821 μολπά» θα αποκαθιστούσε τα προσήκοντα . Θα ανακάλυπτε ακόμη ότι το σίγμα και το τσ στο Μωριά, ιδιαίτερα από τους γεροντότερους προφέρονται δασύτερα κάπως σαν sh και ch αλλά ποτέ το «τσ» τζ. Το ίδιο ισχύει και στη Ρούμελη. Η παρατήρηση αυτή σε συνδυασμό με τις καινοφανείς αντιλήψεις, ότι οι Φαναριώτες προεξάρχοντος του Μαυροκορδάτου, αποτέλεσαν ευλογία περίπου για την επανάσταση, ενώ ο Οδυσσέας Ανδρούτσος υπήρξε ( με επίκληση νέων ντοκουμέντων από την Πόλη, λες και τα «καπάκια» δεν ήταν σχεδόν πάντα έγγραφα) βέβαιος εξωμότης και προδότης, με κάνουν να νιώθω κάτι παραπάνω από βλαξ. Σταθμίζοντας ότι τα μεγάλα σφάλματα είναι αποκλειστικό έργο των ειδημόνων- εμείς οι μικροί μικρά σφάλματα δικαιούμεθα και κάνουμε- μου συμβαίνει κάτι σοβαρό και διέλαθε, στα πενήντα χρόνια της ταπεινής μου ενασχόλησης με την ιστορία μας, το «φως το ανέσπερον» ή συντρέχουν τα λόγια του Σουρή περί ποιητών ασύλληφτης ιδέας ή κάτι άλλο άραγε!!!!

  71. sarant said

    70 Κύριε Σταματόπουλε, είναι νομίζω πλέον ευρέως αποδεκτό ότι το έτζι προφερόταν έτσι, και γενικά ότι το τζ συμβατικά το χρησιμοποιούσαν για να αποτυπώνουν και τον φθόγγο «τσ» και τον φθόγγο «τζ». Όμως δεν μπορώ να σας παραπέμψω σε συγκεκριμένη πηγή.

  72. Μαρία said

    71
    O Ανδριώτης παραπέμπει στον Ψάλτη. https://archive.org/details/grammatikderbyza00psaluoft/page/70/mode/2up
    Για τη γραφή του φθόγγου τσ με τζ παραγρ. 141, για τη γραφή τζ παραγρ. 250.

  73. Το οποίο -τζ- συνέχισε να αποδίδει το -τσ- για πολλά χρόνια μετά το 21. Στη Στρατιωτική Ζωή ο επιλοχίας κραυγάζει «Έτζι να! Έτζι να!» προς τον ανεπίδεκτο νεοσύλλεκτο, και ο αφηγητής ζητάει από τον Μπάρμπα Τζούγκα «φωτίαν δια να ανάψη το τζιγάρον».

  74. 53, … 37
    Για τον κύκλο και τις διάφορες σημασίες του ίσως αξίζει άρθρο, όπως θα έλεγε ο Νικοκύρης. …

    Θα ήταν πράγματι ενδιαφέρον.

    … Να επισημάνω μόνο ότι στα αγγλικά (και σε άλλες γλώσσες) υπάρχουν δύο λέξεις, circle και cycle, που στα ελληνικά αποδίδονται με την ίδια λέξη. …
    Θυμάμαι τον Κουμούτσο στο ΕΜΠ (μάς έκανε θερμοδυναμική) που είχε υιοθετήσει «το θερμοδυναμικό κύκλο/τα κύκλα» για το thermodynamic cycle, έμπνευση από το bicycle/δίκυκλο και παρόμοια. Δεν ξέρω πόσο έχει διαδοθεί ο όρος.

    Και, ασφαλώς, τα 7 τσάκρα, με κοινή ινδοευρωπαϊκή ρίζα.

  75. dryhammer said

    Ειδικά για το τσιγάρο έχω ακούσει από παλιότερους να ζητάνε «Δώμου ένα ντζιάρο»

  76. Nestanaios said

    74.

    Στα ελληνικά ετυμολογείται η λέξη «κύ-κλο-ς» και η ετυμολογία παραπέμπει σε τρεις διαφορετικές έννοιες. Κυ-κλέ-ω, κυ-κλά-ω και κυ-κλό-ω. Κάθε μία από αυτές τις έννοιες παραπέμπει σε πολλές συνεκδοχικές σημασίες.
    Η γλώσσα των Ελλήνων δεν έχει όρια και όσοι μιλούν για μερικά εκατομμύρια λέξεων δεν έχουν μετρήσει σωστά και αδικούν την ελληνική γλώσσα.

  77. Πέπε said

    @73

    Στη βυζαντινή μουσική σημειογραφία υπάρχει ένα σύμβολο ονόματι «τζάκισμα» που εξακολουθεί να γράφεται έτσι από τον καιρό που τέτοια ορθογραφία (για τη λέξη τσάκισμα φυσικά) ήταν στάνταρ. Και βέβαια το προφέρουν dzάκισμα πλέον (ή, τουλάχιστον, το έχω ακούσει και έτσι).

    http://analogion.gr/forum/viewtopic.php?t=837

  78. sarant said

    77 Όμως τσακίσματα (με τσ) έχει και η παραδοσιακή μουσική.

  79. Πέπε said

    Όχι, η παραδοσιακή έχει τσακίσματα χωρίς τσ: είναι προφορική! 🙂

  80. Σταματόπουλος Γιώργος said

    Μικρές παρατηρήσεις.
    Η γλώσσα μας έχει την πολυτέλεια δύο τύπων γραφής. Τη φωνητική (Μακρυγιάννης καί πεζογράφοι όταν περιγράφουν καθημερινότητες και ντοπιολαλιες) και τη γραμματική, που σπανίως διακρίνονται όταν διδάσκονται και δυσκολεύουν ιδιαίτερα τους ξένους που όταν μιλάνε ελληνικά γίνονται χαριτωμένα γραφικοί. Μετά από άρθρο που έχει νι (τον,την,των) λέξεις με αρχικό τα ψιλά κ π τ
    και τα διπλά ξ ψ τσ που σχηματίζονται με αρχικό ψιλό, μεταβάλλουν κατά την συμπροφορά τις λέξεις. Έτσι λέμε ο κερατάς αλλά το(ν) γκερατά, η πάπια τη(ν) μπάπια, ο τράγος τω(ν) ντράγων, η ξάπλα τη(ν) γκζάπλα, το ψάρι τω(ν) μπζαριών, το τσάκισα το(ν) τζάκισα. Βεβαίως τα γράφουμε γραμματικά γιατί αν τα γράφαμε φωνητικά ίσως δεν τα καταλαβαίναμε. Άλλη μια περίπτωση προφοράς και μη γραφής είναι στις λέξεις που το ε ακολουθεί ουρανικό κ γ χ. Γράφουμε κεφάλι και προφέρουμε κιεφάλι, γέρος γιέρος, χαιρετώ χιαιρετώ. Όλα του λόγου μας και τ’ άλλα και τα πολλά, μια απεραντοσύνη!!!!

  81. ΣΠ said

    74
    Ναι, την θυμάμαι την επιλογή του Κουμούτσου. Δεν έχει διαδοθεί. Όπου αλλού έχω δει, το cycle μεταφράζεται «ο κύκλος».

  82. Πέπε said

    @80
    Και τη μπντώση, και το γκντηνίατρο!

    Κι όμως, γιατί δε γράφουμε έτσι; Γιατί οι Γάλλοι δε γράφουν le zarbres (=les arbres); Για πολλούς λόγους βέβαια, αλλά μεταξύ άλλων και γιατί σε ορισμένες γλώσσες έχουμε αποδεχτεί ότι με διαφορετική κατάληξη μπορεί να είναι η ίδια λέξη, όχι όμως με διαφορετική αρχή. Νομίζω ότι υπάρχουν άλλες γλώσσες που δεν έχουν τέτοιο πρόβλημα.

  83. Υπήρχε και φόρος κύκλου εργασιών παλιότερα (ΦΚΕ) αντίστοιχος του τωρινού ΦΠΑ.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: