Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Από τη Σαγιάδα στο Ποντικονήσι

Posted by sarant στο 29 Ιουλίου, 2021


Το σημερινό άρθρο είναι, ας πούμε, τουριστικό, αφού αναφέρεται σε τόπους που επισκεπτόμαστε συχνά το καλοκαίρι στις διακοπές. Επίσης, είναι άρθρο «δοκιμαστικό», με την έννοια ότι παρουσιάζω δυο ή τρία σημεία για τα οποία δεν είμαι βέβαιος, ελπίζοντας ότι θα διευκρινιστούν και θα αποσαφηνιστούν με τα σχόλιά σας.

Πώς θα πάμε από τη Σαγιάδα στο Ποντικονήσι; Αλλά και από ποια Σαγιάδα;

Διότι βέβαια εγώ μέχρι σήμερα μόνο μία Σαγιάδα ήξερα: το χωριό του νομού Θεσπρωτίας, που βρίσκεται πολύ κοντά στα αλβανικά σύνορα, απέναντι λοιπόν από την Κέρκυρα. Πρέπει να έχει ωραίες παραλίες εκεί, τουλάχιστον το χρώμα των νερών με είχε εντυπωσιάσει όταν είχα περάσει πρόπερσι επιστρέφοντας από μια εκδρομή στο Βουθρωτό (μέρος που σας συνιστώ να πάτε).

Καθώς αυτή η Σαγιάδα βρίσκεται πολύ κοντά στην Κέρκυρα, κατά καιρούς έχει προταθεί η ατμοπλοϊκή σύνδεσή τους, αλλά δεν ξέρω αν έχει ποτέ υλοποιηθεί.

Όμως, φίλος Κερκυραίος, που γεννήθηκε και μεγάλωσε στο νησί, και το επισκέπτεται και τώρα πολύ συχνά, με ενημέρωσε έκπληκτος χτες-προχτές ότι σύμφωνα με το Google Maps, τους παντεπόπτες χάρτες του Γκουγκλ, υπάρχει και μια δεύτερη Σαγιάδα, αφού έτσι ονομάζεται, στον χάρτη αυτόν, μια συνοικία της Κέρκυρας, πλάι στο Μαντούκι. Για του λόγου το αληθές:

Ο φίλος μου ορκίζεται ότι ποτέ του δεν έχει ακούσει Σαγιάδα ως όνομα γειτονιάς της Κέρκυρας, αν και φυσικά ήξερε το αντικρινό ψαροχώρι της Θεσπρωτίας. Απορούσε ο φίλος μου λοιπόν πώς μπηκε αυτό το όνομα εκεί και, μεταξύ σοβαρού και αστείου αναρωτήθηκε αν υπάρχει πιθανότητα αυτό το ανύπαρκτο (κατά τη γνώμη του) όνομα να καθιερωθεί στο μέλλον, αφού θα το βλέπουν τόσες χιλιάδες επισκέπτες, αλλά και μόνιμοι κάτοικοι.

Εγώ έχω εμπιστοσύνη στον φίλο μου, αλλά βέβαια κανείς δεν είναι παντογνώστης. Οπότε, το πρώτο σημείο που θα ήθελα να ξεκαθαριστεί στα σχόλιά σας είναι αν κάποιος άλλος Κερκυραίος (έχουμε δα κάμποσους) του ιστολογίου ξέρει κερκυραϊκή γειτονιά με το όνομα Σαγιάδα. Δεν το θεωρώ πιθανό, αλλά ας το κοιτάξουμε.

Βέβαια, οι συνοικίες είναι κάτι ασαφές -για να μείνω σε πράγματα που ξέρω, ενώ είναι σαφή τα όρια του Δήμου Παλαιού Φαλήρου και του Δήμου Νέας Σμύρνης, δεν είναι καθορισμένο με ακρίβεια πού αρχίζει η Αμφιθέα, πού τελειώνει η Κοψαχείλα ή ως πού εκτείνονται τα Μυτιληνέικα.

Και φυσικά, το google maps δεν είναι ευαγγέλιο. Ενώ είναι πολύ χρήσιμο εργαλείο, έχει και λάθη, κάποτε σοβαρά. Μια φορά στην Αιγινα είχα αναγκαστεί σε μια τεράστια παράκαμψη όταν ο δρόμος που είχα δει στον χάρτη ξαφνικά έσβηνε στον τοίχο ενός κτήματος. Και πολλές φορές έχω προτείνει συμπληρώσεις ή διορθώσεις, ενώ κάποιες φορές έχουν ζητήσει τη γνώμη μου για διορθώσεις που προτείνονται από άλλους.

Δοκίμασα λοιπόν να δω αν μπορούσα να διορθώσω το όνομα Σαγιάδα στον χάρτη της Κέρκυρας -δεν θα το έκανα, απλώς ήθελα να δω αν υπάρχει δυνατότητα. Έκανα λοιπόν δεξί κλικ στο όνομα, από το μενού που αναδύθηκε διάλεξα το Report a data problem (σε μένα τα βγάζει στα αγγλικά, σε σας ίσως στα ελληνικά) και από εκεί το Wrong information, αλλά τότε μου απάντησε Click the place or road section you want to fix, κι όταν κλικάρισα πάνω στο όνομα, μου έβγαλε διάφορα μαγαζιά της περιοχής για να διορθώσω το όνομά τους ή να προσθέσω κάποιο που έλειπε, missing place. Δεν μου έδωσε τη δυνατότητα να προτείνω διόρθωση στο όνομα της περιοχής.

Ίσως δεν έκανα κατι καλά, οπότε αυτη είναι μια απορία στην οποία ίσως βρω απάντηση στα σχόλια: πώς διορθώνουμε ένα όνομα συνοικίας που το θεωρούμε λαθεμένο;

Όσο για το Ποντικονήσι, η αβεβαιότητα δεν αφορά το όνομά του ή το αν υπάρχει, αλλά την ετυμολογία του ονόματος. Και το αναφέρω επειδή ο φίλος μας ο Spiridione μου είπε, εξωϊστολογικά, ότι ακουσε στην εκπομπή του Τάσου Δούση πως το Ποντικονήσι ονομάστηκε αρχικά Ποντιονήσι, επειδή κάποτε έμεναν εκεί Πόντιοι -μετά το 1922.

Βέβαια δεν μαρτυρείται εγκατάσταση Ποντίων προσφύγων στο νησάκι (και πόσοι να χωρέσουν πια), ενώ η ονομασία είναι παλιότερη από το 1922. Αλλά κι αν υποθέσουμε ότι π.χ. το 1930 λεγόταν Ποντιονήσι, πώς θα προλάβαινε να «παραφθαρεί» σε Ποντικονήσι, ώστε τη δεκαετία του ’50, που ξεκίνησε ο γκραν τουρισμός, να το βρίσκουμε με αυτό το όνομα σε όλες τις καρτ-ποστάλ και να μην υπάρχει κανένα ίχνος από το παλιό ονομα;

Κάπου αλλού είδα ότι δεν ήταν λέει Πόντιοι προσφυγες αλλά Πόντιοι μοναχοί στο μοναστήρι που υπάρχει πάνω στο νησί. Tην εκδοχή αυτή τη βρήκα, αλλά διατυπωμένη με πολλές επιφυλάξεις, και σε άρθρο του ΑΜΠΕ. Αλλά και πάλι, δεν θα έπρεπε να υπάρχει ίχνος της ονομασίας σε κάποια κείμενα;

Είπα πιο πριν πως η ονομασία «Ποντικονήσι» είναι παλιότερη από το 1922. Πόσο παλιά; Ο φίλος μας ο Spiridione βρήκε αναφορά σε γαλλικό σύγγραμμα του 1826, [διορθώνω: πρόκειται για έργο του Εμμανουήλ Θεοτόκη, γραμμένο στα γαλλικά και τυπωμένο στην Κέρκυρα] ως Ponticonissi με την επεξήγηση Ile des Rats (νησί των ποντικών) ενώ στο ίδιο άρθρο θα δείτε την αρκετά διαδεδομένη ονομασία «Νησί του Οδυσσέα» -επειδή τάχα εκεί αποβιβάστηκε πρώτα ο Οδυσσέας όταν επισκέφτηκε το νησί των Φαιάκων.

Yπάρχει όμως και παλιότερη αναφορά του ονόματος, πάλι από έρευνα του Spiridione. Στο άρθρο του Σπύρου Στούπη «Το Ποντικονήσι και η Παναγία των Ξένων της Κέρκυρας» (σελ. 117) αναφέρεται ότι υπήρχε ένα εκκλησάκι από το 1535, και το 1680 ο Ηπειρώτης μοναχός Νικόδημος Κολητζάς ή Κολίτζας έχτισε στο Ποντικονήσι, που είχε περιέλθει στην κυριότητά του, την εκκλησία του Παντοκράτορος Σωτήρος. Αυτός είχε χτίσει και την Παναγία της Κυράς Φανερωμένης στην πόλη της Κέρκυρας, σήμερα τη γνωστή Παναγία των Ξένων, της οποίας μετόχι έγινε η εκκλησία του Ποντικονησιού. Δώρισε στους Ηπειρώτες της Κέρκυρας αυτές τις εκκλησίες, οι οποίοι συνέστησαν μετά Ηπειρωτικό Αδελφάτο. Η Ηπειρωτική Κοινότητα έχει στην κυριότητά της το Ποντικονήσι μέχρι σήμερα (1960), και είχε παραχωρήσει λέει τη χρήση του στον ΕΟΤ για 19 έτη προς τουριστική αξιοποίηση (άραγε ακόμα σήμερα στον ΕΟΤ είναι; ). Αμφισβητήθηκε λέει ο συγγραφέας ότι ο Κολίτζας ήταν Ηπειρώτης και ότι ήταν Κεφαλλονίτης, και παρακάτω έχει και το δωρητήριο του 1700, όπου γράφει:

  …. προς τους οποίους θεληματικός τρόπου από την σήμερον και ις τον εόνα τον άπαντα δίδη, παραδίδη το γιούς τις άνοθι εκκλησίας (Φανερωμένη) ις την οπίαν να ενοάτε αφιερομένι ος μετόχιον έτερι μια εκκλησία όπου έχη, η έπονομαζομένη ο παντοκράτορας ις το ποντικονίσι

Άρα, αφού η ονομασία υπήρχε το 1700 είναι αδύνατο να ονομάστηκε έτσι από κάποιους Πόντιους, το Ποντιονήσι απορρίπτεται.

Ποια είναι όμως η ετυμολογία του Ποντικονησιού;

Tο θέμα το είχαμε συζητήσει πέρυσι στο ιστολόγιο (στα σχόλια) και ο φίλος μας ο Θρασύμαχος είχε αναφέρει ότι το Ποντικονήσι είναι παρετυμολόγηση του ιταλικού Ponte Conissi, μιαν άποψη που κι εγώ την έχω ακούσει.

Ωστόσο, τι θα πει Conissi στα ιταλικά; Κανείς δεν μας διαφώτισε. Μπορεί βέβαια να είναι κύριο όνομα.

Στην ίδια συζήτηση ο φίλος μας ο Spiridione παρουσίασε μια καρτ ποστάλ όπου πράγματι αναφέρεται η ονομασία Ponti Conissi.

Kαι βέβαια Πόντε θα πει γέφυρα στα ιταλικά, αλλά η γέφυρα δεν ενώνει το Ποντικονησι με τη στεριά αλλά την Παναγία τη Βλαχέραινα. Πολλοί βέβαια, επισκέπτες εννοώ, πιστεύουν ότι το Ποντικονήσι είναι το νησάκι στο οποίο πας με τα πόδια μέσω της γέφυρας, ενώ είναι το πίσω, που μόνο με πλοιάριο μπορείς να το επισκεφτείς (και με διάφορους περιορισμούς, όπως έχω ακούσει).

Οπότε; Πώς προέκυψε το Ponte, με γέφυρα που βρίσκεται αλλού, και Conissi, που δεν ξέρουμε τι μπορεί να σημαίνει;

Για το λόγο αυτό στην περσινή συζήτηση είχα πει ότι το Ponte Conissi, αν υπάρχει, πιθανότερο να είναι ιταλική επανανάλυση του ελληνικού «Ποντικονήσι».

Γιατί όμως να προκαλεί απορία το Ποντικονήσι, όταν υπάρχουν τόσα και τόσα νησιά που έχουν ονόματα ζώων; Είτε επειδή κάποτε το νησάκι είχε πολλά ποντίκια είτε επειδή μοιάζει με ποντίκι.

Πέτυχα ένα άρθρο του Ιωάννη Προμπονά, με «τοπωνυμικές διασαφήσεις», μεταξύ άλλων για το αρχαίο όνομα Μυόννησος. Ο Προμπονάς επιχειρεί να ανασκευάσει μια άποψη του γνωστού Βούλγαρου γλωσσολόγου Βλαντιμίρ Γκεοργκίεφ, ο οποίος είχε προτείνει την προέλευση της Μυοννήσου από το Μυσόννησος, δηλ. νήσος των Μυσών.

Πολύ εύλογα ο Προμπονάς λοιπόν θυμίζει ότι είναι πολύ συνηθισμένο, και στα αρχαία αλλά και στα σημερινά χρόνια, να δίνονται ονόματα ζώων σε νησιά, και αναφέρει, για τα νεότερα χρόνια, και αναφέρει διάφορα παραδείγματα όπως Γαϊδουρονήσι, Γλαρονήσια, Φιδονήσι κτλ. και ανάμεσά τους το Ποντικονήσι, αλλά και τα Κουφονήσια, διότι όπως ξέρουμε στη λαϊκή γλώσσα ήταν ταμπού να αναφέρεις έστω και τη λέξη «ποντίκι» γιατί υποτίθεται πως όποιος την έλεγε μέσα στο σπίτι τα έφερνε μέσα, κι έτσι τα ποντίκια τα έλεγαν, ίσως κι ακόμα να τα λένε, «κουφά».

Πάνω σε αυτό, ο φίλος μας ο Spiridione, που το σημερινό άρθρο του οφείλει πολλά, βρήκε και τα ακόλουθα νησάκια του ελλαδικού χώρου που έχουν όλα ονοματιστεί από ποντίκια και ποντικούς: Ποντικάκι Οινουσσών, Ποντικάκι Χανίων, Ποντικονήσι ή Καραθώνα Αργολικού, Ποντικονήσι ή Ποντικός Ύδρας, Ποντικονήσι Λιχάδων Ευβοίας, Ποντικονήσι Πεταλιών Ευβοίας, Ποντικονήσια ή Τραχήλι Λήμνου, Ποντικονήσια Κάσου (Μεγάλος & Μικρός Ποντικός), Ποντικονήσι(ον) ή Οδυσσέως Κέρκυρας, Ποντικονήσι(ον) ή Ποντικόνησος Αρτεμισίου Ευβοίας, Ποντικονήσι(ον) ή Ποντικός ή Μύλη (αρχ.) Χανίων, Ποντικόνησο ή Ποντικονήσι (Απόλλων) Βάρης, Ποντικόνησο Σκύρου, Ποντικόνησο(ς) ή Αυλώνι Οινουσσών, Ποντικός Εχινάδων, Ποντικούσσα ή Τόπι Αστυπάλαιας.

Οπότε, βρίσκω εύλογο να προέρχεται το Ποντικονήσι της Κέρκυρας, απλώς, από τα ποντίκια.

ΥΓ Μένει ένας άλλος μύθος για το Ποντικονήσι. Ότι από αυτό το νησί εμπνεύστηκε ο Άρνολντ Μπέκλιν τον πίνακα, μάλλον τη σειρά πινάκων, «Το νησί των νεκρών». Για τη δημιουργία του μύθου αυτού υπεύθυνος είναι ο Κωνσταντίνος Χρηστομάνος, ή μάλλον κάτι που έγραψε και παρανοήθηκε, αλλά όπως λέει το άρθρο αυτό ο μύθος εύκολα καταρρίπτεται από το γεγονός ότι ο Μπέκλιν δεν είχε ποτέ επισκεφτεί την Ελλάδα, χώρια που δεν μοιάζει και πολύ το νησί του πίνακα με το Ποντικονήσι. Eξάλλου ο ίδιος ο Μπέκλιν είχε αναφέρει άλλο νησί, στον κόλπο της Νάπολης, ως πηγή της έμπνευσής του. Βέβαια, η διατήρηση του μύθου ωφελεί τον τουρισμό.

90 Σχόλια προς “Από τη Σαγιάδα στο Ποντικονήσι”

  1. Μελαγχόλησα λίγο ως πρώην κάτοικος Κερκύρας (που δεν είχα, επίσης, ακούσει ποτέ τη Σαγιάδα). Μα είναι δυνατόν να πίστεψε κάποιος ότι εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες στο νησάκι;

  2. Ανδρέας Τ said

    Καλημέρα. Τι σημαίνει Σαγιάδα;

  3. Πουλ-πουλ said

    Πόντιοι στο νησάκι; Ευφάνταστο φαίνεται. Αλλά ας θυμηθούμε την ετυμολογία του ποντικού (πόντιος μυς).

  4. Νέο Kid said

    Είναι πολύ απλό. Το Ποντικονήσι λεγόταν απλά «το νησί» απ τους ντόπιους πριν μπουκάρουν οι Ιταλιάνοι. Έτσι προέκυψε το ponte conissi με απλή παραφθορά του «τονησι» σε «κονισι»
    Είναι γνωστό άλλωστε , σε πλήρη αναλογία, ότι 7 στους 10 Ιταλούς αντί να πούνε Μύκονος, λένε Μύκολος …
    Ita est

  5. Pedis said

    Το όνομα του νησιού από το σχήμα του. Ποτέ δεν είχα αμφιβολία γι αυτο και σήμερα Νικοκύρη με έβαλες σε προβληματισμό διότι το θεωρούσα μπαναλ. Η Σαγιάδα δεν ακούγεται σαν το αντίθετο του σαπερα που λεν οι Ηπειρώτες?

  6. «Η Πόλη» του Σπύρου Πλασκοβίτη έχει αναφορές στη σχέση Προσφύγων και Ντόπιων Κερκυραίων. (Βρήκα σελιδοδείκτη μου στις. σελ. 90-91).

  7. @ 5 Pedis

    Σωστά όλα (τουλάχιστον ως υποθέσεις). Έτσι τα θυμάμαι κι εγώ.

  8. sarant said

    Kαλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    6 Θυμάμαι στην Κέρκυρα, κοντά στη Συναγωγή, μας είχε πιάσει κουβέντα μια κυρία, που έλεγε ότι είχε παντρευτεί πρόσφυγα, αυτή χήρα πια, «αλλά ήταν καλός».

  9. Στην κατοχή οι κερκυραίοι καϊκτσήδες περιμένανε να χαλάσει ο καιρός και να χαλαρώσουν τα μέτρα για να πάνε στην Σαγιάδα φορτωμένοι λάδι και να γυρίσουνε με κρεατικά και άλλα

  10. π2 said

    Ταιριαστή η ημέρα ανάρτησης: σαν σήμερα πέθανε το 2004 η Ρένα Βλαχοπούλου.

  11. π2 said

    Στο τουίτερ βλέπω ότι γνωστός Κερκυραίος (που επίσης πρώτη φορά ακούει για περιοχή Σαγιάδα εκεί) αναρωτιέται αν πρόκειται για κάποια παρετυμολογία / παρερμηνεία από τον αρχιτεκτονικό όρο σαγράδα (σαγράδο).

  12. Κιγκέρι said

    5: Το αντίθετο του σαπέρα είναι το σαδώθε.

    Λοιπον, ο πατέρας μου χρησιμοποιούσε το «Σαπέρας» σαν μειωτικό χαρακτηρισμό ανθρώπου, «αυτός είναι ντιπ σαπέρας», με την έννοια του ελαφρόμυαλου.

  13. LandS said

    12
    Σα να λέμε απ’έκει(η)ς

  14. sarant said

    11 Εγώ κρατάω κυρίως πως ούτε αυτός ξέρει Σαγιάδα σε αυτό το σημείο (ή γενικώς στην Κέρκυρα)

  15. Stelios said

    Καλημέρα από την Κέρκυρα όπου πράγματι δεν υπάρχει Σαγιάδα, τουλάχιστον εξ όσων γνωρίζω. Με είχε παραξενέψει εξίσου η σχετική εμφάνιση στο Google maps και είχα θεωρήσει ότι πρόκειται για λάθος του χάρτη, ο οποίος έφερε τη Σαγιάδα με μεταγραφή από απέναντι. Και μάλλον πρόκειται για τέτοια περίπτωση.

  16. π2 said

    15: Πολλά από τα λάθη που έχω εντοπίσει εγώ στους γκουγκλοχάρτες οφείλονται πιθανότατα σε παρατοποθέτηση. Το όνομα ενός χωριού π.χ. τοποθετείται σε τελείως λάθος χώρο, προφανώς από σφάλμα κάποιου χρήστη που έμεινε χωρίς διόρθωση. Εδώ όμως η κανονική Σαγιάδα υπάρχει.

  17. π2 said

    Να προσθέσω ότι τα μικροτοπωνύμια έχουν εξ ορισμού σημαντικό βαθμό αναξιοπιστίας. Μου έχει τύχει περίπτωση χωρικού που επέμενε ότι μια ορεινή περιοχή κάμποσα χιλιόμετρα από το χωριό του είχε ένα συγκεκριμένο όνομα, ενώ τελικά το όνομα αυτό αφορούσε άλλη περιοχή. Πολύ απλά θυμόταν λάθος παιδικές διηγήσεις, όπως έμαθα αργότερα.

  18. Πουλ-πουλ said

    12. Είχα και συμμαθητή στο γυμνάσιο ονόματι Σαπέρας.

  19. Χρίστος said

    Και Σιαπέρας Tριαντάφυλλος : Τιμή και δόξα!

  20. BLOG_OTI_NANAI said

    Η πράξη του 1700 που αποκλείει την περίπτωση των Ποντίων. Άλλωστε έψαξα στο Αρχείο Πόντου και ουδεμία αναφορά στο ποντικονήσι βρήκα. Στο άρθρο που παραθέτω, βλέπουμε την εκδοχή ότι το όνομα το πήρε από το μέγεθος του:

  21. ΚΩΣΤΑΣ said

    Θεσσαλιστί, σαγιά(δες) λέγονταν το κύριο φόρεμα της Καραγκούνας

  22. BLOG_OTI_NANAI said

    Υπάρχουν πολλά ονόματα ποντικ- στον ελληνικό χώρο:

  23. BLOG_OTI_NANAI said

    Σχετικό σχόλιο:

  24. Χαρούλα said

    Καλημέρα! Δεν μπορώ να συνεισφέρω στην συζήτηση,
    αλλά νομίζω πως δεν πρέπει να λείπει από το σημερινό

  25. Το openstreetmap.org και το geonames.org τη γνωστή Σαγιάδα ξέρουν μόνο…

  26. nikiplos said

    Λογικά σαγιάς σημαίνει είτε ρούχο, είτε πανωφόρι είτε κάλυμμα προστασία γενικότερα.Σαγιάδα, κατά το ισιάδα, ίσως είναι η περιοχή που είναι κάπως προστατευμένη από κάτι, παρέχει προφύλαξη. τρελή εικασία κάνω βέβαια.

    Πάντως με τα τοπωνύμια δεν τα πάμε και πολύ καλά. Πχ εδώ: ο Ιωάννης ο αποκεφαλισθείς έγινε… αποκεφαλιστής και αποκεφαλίζει όποιον ζυγώσει.

  27. leonicos said

    Κουφονήσια

    Τουλάχιστον έμαθα γιατί τα Κουφονήσια λέγονται έτσι.

  28. leonicos said

    26 Nikiplos

    Αι εικασίαι με αρέσουν

  29. leonicos said

    24 Χαρούλα

    Δεν μπορώ να συνεισφέρω στην συζήτηση

    Και οι ξεκάθαρες εξηγήσεις με αρέσουν

    Εικάζω ώς εκεί που μπορώ. Λέω αυτό που ξέρω ήπιστεύω. Από κει και περα σιωπώ

    Ακόμα και αν το άρθρο είναι πάρα πολύ ωραίοα, σαν το χτεσινό

  30. Γιάννης Κουβάτσος said

    Υπήρχε περίπτωση ο Άγιος Ιωάννης ο αποκεφαλισθείς να μην εκλαϊκευτεί σε αϊ-Γιάννη αποκεφαλιστή;☺

  31. Πισμάνης said

    Ποντικονήσι σέ χάρτες από τό 1700.

  32. Δημήτρης Καραγιώργης said

    Κατρούγκαλος: Να δοθεί τέλος στην πολιτική της αναβλητικής αδράνειας.
    Σαν πλεονασμός μου μοιάζει ο χαρακτηρισμός. Υπάρχει και αδράνεια που δεν είναι αναβλητική;
    https://www.efsyn.gr/politiki/exoteriki-politiki/304417_g-katroygkalos-na-dothei-telos-stin-politiki-tis-anablitikis

  33. # 24

    Με το συμπάθειο αλλά Ρένα είναι αυτό το (περίπου άγνωστο) τραγούδι !!

  34. sarant said

    19 Ακριβώς!

    26-30 Είναι σχεδόν καθιερωμένος ο Αποκεφαλιστής 🙂

  35. Πέπε said

    32

    Αναβλητική αδράνεια: δεν κάνω τίποτα, αλλά μπορείς πάντα να ελπίζεις ότι ίσως κάνω αργότερα.
    Απλή αδράνεια: δεν κάνω τίποτα, δε σκοπεύω να κάνω ούτε αργότερα, και δεν αφήνω ελπίδες για κάτι τέτοιο.

  36. Voyageur autour de la chambre said

    «Πολύ εύλογα ο Προμπονάς…» «…και αναφέρει, για τα νεότερα χρόνια, και αναφέρει διάφορα παραδείγματα»
    Το «και αναφέρει» γραφτηκε δύο φορές.

    Άσχετο: Με αφορμή τα σχόλια για το «σαπέρα» και τον Σιαπέρα (απ’ το βιβλίο του έμαθα σκάκι) συνειδητοποίησα ότι το επώνυμο πρέπει να προέρχεται από το σαπέρα με παχύ σ.

  37. Reblogged στις anastasiakalantzi50.

  38. Πέπε said

    Καραγκούνα, καραγκούνα
    με σαγιά και με σεγκούνια

  39. Αιμ. Παν. said

    Οι χάρτες, ηλεκτρονικοί και χάρτινοι, έχουν πολλά λάθη σκόπιμα για την προστασία από αντιγραφείς.
    Συχνά όσο καλύτερος/λεπτομερέστερος ο χάρτης τόσο περισσότερα τα λάθη.

  40. Triant said

    Συχνά τα νησάκια είναι γεμάτα αρουραίους. Ένα παράδειγμα είναι τα Διαπόρια στον Σαρωνικό που είναι τίγκα. Τα σκάφη που θέλουν να φουντάρουν αρόδο πρέπει να προσέχουν πολύ γιατί οι άτιμοι και κολυμπάνε και σκαρφαλώνουν από το σχοινί της άγκυρας (γι αυτό βλέπετε εκείνους τους κωνικούς δίσκους περασμένους στα σχοινιά των πλοίων).
    Απορία: Τι τρώνε τα διαολεμένα στα νησιά αυτά; Είναι κανίβαλοι;

  41. Konstantinos said

    Πόντε οι Κερκυραίοι λένε το μώλο που δένουν καΐκια, βάρκες κλπ και ρίχνουν και καμία βουτια.

    Μια και είμαστε σε κοβιντοπεριοδο μια φανταστική ιστορία: στις μεγάλες επιδημίες του μεσαίωνα τα καράβια δέναν στο νησάκι για ανεφοδιασμό και οι ποντικοί βρίσκαν την ευκαιρία και πηδούσαν στη στεριά.

  42. spyridos said

    #40
    Οι αρουραίοι εκτός από καλοί κολυμβητές είναι και άριστοι βουτηχτές.
    Τους έχω δει να βουτάνε στο Γύθειο (μέσα από εκεί που είναι η σχολή μαγείρων του ΚΕΕΜ) σε 5 μέτρα βάθος.
    Κατέβαινα την οδό Απόλλωνος κάθε πρωί και πήγαινα στον μώλο για πετρόψαρα. Όταν έφτανα τους έβλεπα να κάνουν βουτιές.
    Πριν σαράντα χρόνια, σα να λέμε προχθές.
    Τρώνε όλα τα οστρακοειδή. Μύδια, κυδώνια, γυαλιστερές και σαλιγκαράκια. Τους ρίχνουν πετραδάκι μέσα όταν ανοίγουν και έπειτα τα μασουλάνε. Έχω δει και πνιγμένους που τους μάγκωσε το κυδώνι και τους έπνιξε.

  43. sarant said

    40-42 Φοβεροί λοιπόν οι αρουραίοι!

  44. Triant said

    43: … και παραπλανητικό το όνομα.

  45. # 40

    Ισως είναι θέμα νερών…στο νησάκι του ΑηΓιώργη,έξω από το Γαλαξίδι έχει τρωκτικά αλλά…κουνέλια !! Το νησί θυμίζει έμενταλ !!
    Πιθανότατα κάποιος τα έβαλε προ αμνημονεύτων χρόνων και τα κυνηγάνε με την έναρξη της περιόδου μοβόροι κυνηγοί

  46. sarant said

    44 Ακριβώς!

  47. Πισμάνης said

    Η Σαγιάδα δέν ήταν πάντα δίπλα στή θάλασσα. Η παλιά της θέση – πρίν από τά γεγονότα τής 16ης Ιανουαρίου 1948 – πρέπει νά ήταν ΕΔΩ.

  48. Πισμάνης said

    Συμπλήρωση @47

    Προφανώς τό wordpress αρνείται νά συνεργαστεί μέ τούς χάρτες τής γκούγκλ!

    Διορθώνω λοιπόν. Παλιά Σαγιάδα στή θέση 39.637237n, 20.201840e

  49. 40, 42
    Έτσι. Spyridos, αυτά που λες τα αναφέρει επακριβώς ο Θέμος Ποταμιάνος στα θαλασσινά του βιβλία.
    Στις παγωμένες ρώσικες στέπες μασουλάγανε τις καλωδιώσεις των γερμανικών τανκς, τα παλιοκουμούνια 🙂

  50. sarant said

    48 Tόσο ψηλά, ε;

  51. 26,
    Σαγιάς και επώνυμο (είχα και φοιτητή μ’ αυτό) — με ιστορία, διαβάζω.

  52. Λεύκιππος said

    Παρόμοια αλλά αντίθετη περίπτωση υπάρχει στην Ναπολι. Υπάρχει ένα μικρό νησάκι που συνδέεται με ένα στενό μονοπάτι με την απέναντι στεριά στην γειτονιά Posilipo και ονομάζεται Nisida (ο τόνος στο πρώτο ι). Για τους Ιταλούς ήταν απλά μια ονομασία αλλά για. μας μια νησίδα στην Ιταλόφωνή περιοχή.

  53. Παναγιώτης Κ. said

    Σαπέρα ή σhαπέρα
    Σακάτω ή σhακάτω
    Σαπάνω ή σhαπάνω.
    Τα ετυμολογώ από τα ίσια πέρα, ίσια κάτω, ίσια πάνω αντιστοίχως.
    Συμφωνούμε;

    Πράγματι ο σhαπέρας είναι μειωτικός χαρακτηρισμός και θα το παραλλήλιζα με το «πετάει αετό».

  54. Γιάννης Κουβάτσος said

    «Σαπέρα δουλειές» έλεγε απαξιωτικά η γιαγιά μου.

  55. Georgios Bartzoudis said

    Σαγιά / Σολά = (στρίψε το τιμόνι) δεξιά / αριστερά [λένε οι Τούρκοι της Δυτικής Θράκης, όταν είναι συνοδηγοί]

  56. @ 53 Παναγιώτης Κ.

    Συμφωνούμε.

  57. Costas X said

    Καλησπέρα !

    Κερκυραίος, και μάλιστα με καταγωγή από το Κεφαλομάντουκο, και να μην σχολιάσω σήμερα, έστω και αργά ;

    1) Σαγιάδα στο Μαντούκι δεν έχω ακούσει, ούτε η μητέρα μου στην Κέρκυρα, που μόλις πήρα τηλέφωνο.

    2) Το Ποντικονήσι μάλλον το είχα δει κάποτε σε πολύ παλιό χάρτη ως «Condilonissi», αλλά πιθανότατα το άκουσε λάθος ο χαρτογράφος.

    3) Πρόβλημα ετυμολόγησης υπάρχει και για την ονομασία του Βίδου, της νησίδας απέναντι από την πόλη της Κέρκυρας. Κάποιοι το ετυμολογούν από τον Γκουίντο, που ήταν κάποτε διοικητής του οχυρού που υπήρχε εκεί. Άλλοι από το εκκλησάκι του Σαν Βίτο, που υπήρχε κάποτε στο νησάκι. Εγώ είμαι με τους δεύτερους.

    4) Όντως, πολλοί μη Κερκυραίοι νομίζουν ότι το Ποντικονήσι είναι το εκκλησάκι της Βλαχέραινας. Πρίν από κάποια χρόνια, είχα πάει για καφέ με μια παρέα, και κάποια κοπέλα μου είπε ενθουσιασμένη ότι το προηγούμενο καλοκαίρι πήγε στην Κέρκυρα.
    – Πήγαμε και στο Ποντικονήσι!
    – Μπράβο! Πήρατε το βαρκάκι;
    – Εεε… όχι, πήγαμε με τα πόδια.
    Πετάγομαι όρθιος και φωνάζω :
    – Θαύμα! Θαύμα! Μόνο ο Ιησούς και η Σούλα περπάτησαν στο νερό!

  58. sarant said

    57 Ωραία, επιβεβαιώνεται η μη Σαγιάδα. Και το Βίδο όντως από Βίτο φαίνεται να είναι.

  59. Costas Papathanasiou said

    Καλησπέρα.
    Οι λέξεις σαγιάς/σαγιάδα/σαγιά-αρχ.ελλ. Σάγος(:μάλλινος μανδύας) που παρέμειναν ως λαϊκές ονομασίες για (μάλλινες) κάπες/σκουτιά/ταούκνες/σοκόρια/φορεσιές, κατάγονται από το λατ sagus = «χοντρή μάλλινη κουβέρτα, στρατιωτικός χιτώνας», το οποίο πάλι ίσως είναι Κελτικής/Γαελικής καταγωγής (βλ. Βρετονική, Ουαλλική sae (“χιτώνας, μανδύας”) από ΠΙΕ *seg- (“υφαίνω”:Οι σκανδιναβικές Σάγκες/Σάγες εξ άλλης ρίζας), Σχετικοί δημοτικοί στίχοι:.
    “Άσπρος σαγιάς, λιανόρραφος ραμμένος με μετάξι / χαρά σ΄ εκείνο το κορμί που θα ν΄τόνε βαστάξει”
    “Όλες οι νύφες στο χορό κι όλες οι μαυρομάτες. / Όλες χορεύουν μ’ άρματα κι όλες με τα σαγιάκια. / κι η Αγγελίνα η ορφανή χορεύει στο γιλέκι. – Μάσε, κόρη μ’, το σαγιά σου να μη λερωθεί η ποδιά σου.”

    Ειρήσθω εν παρόδω, ότι ο καποδιστριακός Δήμος Σαγιάδας είναι πλέον Δημοτική Ενότητα του καλλικρατικού Δήμου Φιλιατών, για την “άηχη μπάντα” του οποίου τραγούδησε ωραία ο Θάνος Μικρούτσικος το μελοποιηθέν εξ αυτού εξαίρετο ποίημα του Μιχάλη Γκανά «Πνιγμένος τόσα χρόνια» (συλλογή “Μαύρα Λιθάρια”-1980) , αφιερωμένο στον Θεόφιλο Σωτηρίου, τον αδικοχαμένο φίλο και συμμαθητή του ποιητή που κατήγετο από το Φοινίκι Θεσπρωτίας και υπήρξε και μέλος της Φιλαρμονικής του εν λόγω Δήμου.

  60. sarant said

    59 Δεν είναι πολύ βαρύ το σημερινό νημα, ας το βαλουμε

  61. Spiridione said

    57. Αν δεις τους χάρτες του Κορονέλι στο σχόλιο 31 το Βίδο το γράφει Scoglio di Vito Malipiero. Κάποιος αξιωματούχος της Βενετίας προφανώς.
    Το Κονδυλονήσι επίσης το δείχνουν οι ίδιοι χάρτες μεταξύ Βίδου και Λαζαρέτου, το οποίο μου λένε λόγω έκρηξης επειδή εκεί ήταν η μπαρουταποθήκη, και βομβαρδισμών, έχει μείνει σήμερα ένας βράχος που τον λένε Μπρουζάδο.

  62. 61# Ίσως < ιτλ bruciato = καμμένο?

  63. Spiridione said

    62. Ναι

  64. Γιάννης Ιατρού said

    26: Όπως λες, η εκκλησούλα έχει το όνομα «Ιωάννη του Αποκεφαλιστή», λες κι έκοβε τίποτα κεφάλια ο Ιωάννης…
    Κι εγώ αλλιώς το ξέρω το θέμα 🙂

  65. Πισμάνης said

    @61
    Οι χάρτες τού Κορονέλι γράφουν Vido, όχι Vito.

  66. Spiridione said

    65. Ναι σωστά Vido, παραλλαγή του Vito.

  67. sarant said

    62 Nαι, ή από τα βενετικά, που θα τελείωναν σε -ado

  68. Χαρούλα said

    ……ε θα λαλήσουμε στο τέλος!
    Η Μακεδονία είναι μία και Ελληνική, αλλά η Θράκη είναι και Δυτική και έχει και Τούρκους!
    Με λένε Ρίζο κι όπως θέλω τα γυρίζω

  69. Spiridione said

    Σε πιο παλιό χάρτη, του 1598, το έχει Isola de S. Vido
    http://users.sch.gr/kodulis/maps/dokum.php?t=13976&gi=%CE%92%CF%81%CE%B1%CF%87%CE%BF%CE%BD%CE%B7%CF%83%CE%AF%CE%B4%CE%B1&s=%CE%92%CE%AF%CE%B4%CE%BF&p1=%CE%92%CE%AF%CE%B4%CE%BF&p2=&p3=&w=1366&l=0

  70. Πέπε said

    42

    > Οι αρουραίοι εκτός από καλοί κολυμβητές είναι και άριστοι βουτηχτές. […] Τρώνε όλα τα οστρακοειδή. Μύδια, κυδώνια, γυαλιστερές και σαλιγκαράκια. Τους ρίχνουν πετραδάκι μέσα όταν ανοίγουν και έπειτα τα μασουλάνε.

    Μερακλήδες! Το ούζο πώς το ξεβουλώνουν;

    > Έχω δει και πνιγμένους που τους μάγκωσε το κυδώνι και τους έπνιξε.

    Ε, τα ‘χει αυτά το μερακλήκι. Στον Καραγκιόζη αυτό λέγεται λουκουμοθάνατος.

  71. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Tα βενζινόπλοια πριν 89 χρόνια
    συγκοινωνία μεταξύ Κερκύρας- Σαγιάδος και τα να πάλιν
    https://drepani.gr/index.php/history/item/2518-ta-venzinoploia-sagiada-kerkyra-prin-89-xronia

  72. leonicos said

    Σιαπέρας, επώνυμο στην Αρτοτίνα. Το εστιατόριο του χωριού

  73. leonicos said

    για. μας μια νησίδα στην Ιταλόφωνή περιοχή.

    και το λιμάνι Κala στη Σικελία, από τα κάλα, πλοία, ξὐλινα πλοία. Γι’ αυτο γρἀφεται με Κ

  74. homeAlone said

    #39. Ίσως να μην είναι σκόπιμα τα λάθη στους χάρτες της google, αλλά δεν ερμηνεύονται εύκολα.

    Ακολουθούν τρία παραδείγματα με συσσωρευμένα ή χλευαστικά λάθη (εκτιμώ πως κάπως έτσι θα προέκυψε και η Σαγιάδα στην πόλη της Κέρκυρας) :



  75. homeAlone said

    Δυστυχώς δεν βλέπω τους συνδέσμους που έφτιαξα.

    Ιδού ένας – ένας

    https://ibb.co/Ks1x5Kv

    https://ibb.co/X7Yw7Cg

    https://ibb.co/gDCsdHH

  76. sarant said

    74-5 Τα σχόλιά σας κρατήθηκαν επειδή ήταν τα πρωτα σας. Ευχαριστούμε.

    Και καλά το «Χάνομαι», αυτό είναι σίγουρα τρολιά, αλλά τα άλλα δεν φαίνονται να έχουν κάτι υπερβολικό στο όνομα (τα περισσότερα, έστω). Άρα είναι ανύπαρκτα;

  77. Πέπε said

    75

    Γιατί, τι έχουν; Εκτός αν είναι σε λάθος θέση.

  78. Η ΑΕΚ αποκλείστηκε στα πέναλτυς και ο Αρηςστο 120 έφαγε γκολ πριν πάνε στα πέναλτυς… Κονφερένς ληγκ της πλάκας αλλά και οι ελληνικές ομάδες της πλάκας είναι πλέον

  79. Πισμάνης said

    Τό όνομα καί η θέση ενός οικισμού αλλάζει μόνο από τή γκούγκλ. Σέ αυτό τό συμπέρασμα έχω καταλήξει. Δέν θά μπορούσε νά γίνει καί διαφορετικά. Υποθέτω ότι έχει κάποιο λόγο τό ΥΠΕΣ, όπως καί τό ΥΠΕΘΑ (γιά τά θολώματα) . Ωστόσο τελευταία ξεκίνησε μιά φάμπρικα – άγνωστο από ποιόν – νά καρφιτσώνονται, στό πουθενά, ονόματα οικισμών συνοδευόμενα από τό όνομα τού νομού. Π. χ. Η Χλόη είναι ένα χωριό λίγο πιό βόρεια από τή Καστοριά πάνω στή λίμνη. Πρόσφατα εμφανίστηκε – μέσα σέ χωράφια – χωριό μέ τήν ονομασία Χλόη Καστοριάς, βόρεια τής Φλώρινας.

  80. rogerios said

    1. Βίτο και Γκουίντο είναι ονόματα «εναλλάξιμα» (π.χ. εκτός από τον πιο γνωστό άγιο υπάρχει κι ένας San Guido (o Vito) di Pontida, Βενεδικτίνος μοναχός του 11ου αι. που αγιοποιήθηκε). 2. Οι Σέρβοι τον λένε Свети Вид/ Sveti Vid και τη γιορτή του Видовдан (ημέρα του αγίου Βίτου δηλ.).

  81. Triant said

    55: Όταν το μακρινό ’84 είχα πάει για μιά δουλειά δύο μήνες στην Πόλη, είχα μάθει (ή έτσι νόμιζα) από την αρχή τέσσερεις λέξεις για να δίνω οδηγίες στους ταρίφες (μην σας τύχει): Σόλα (αριστερά), σάγα (δεξιά) ντόγρου (ίσια) και ταμάμ (εντάξει, φτάνει).
    Όταν είπα σε έναν φίλο Τούρκο τον Ύμιτ, πολύ καλό παιδί καλή του ώρα, ότι ξεχωρίζω το αριστερά από τα δεξια από το Dev Sol, χλώμιασε και μου είπε να μην το ξαναπώ αυτό γιατί και οι τοίχοι έχουν αυτιά.

  82. homeAlone said

    #76. Μερικές αντιστοιχίσεις πραγματικών θέσεων :

    Από την πρώτη εικόνα μου https://ibb.co/Ks1x5Kv
    1. Καλά Δένδρα
    2. Άμπελοι Σερρών

    Από την δεύτερη εικόνα μου https://ibb.co/Ks1x5Kv μόνο το Αχλαδοχώρι και το Άγκιστρο είναι στην θέση τους. Το Κρυονέρι Θεσσαλονίκης περιτριγυρίζεται από χωριά του Νομού Σερρών.

    Στην τρίτη εικόνα η οδός «Χάνομαι» είναι τρολιά, αλλά κανείς τοπικός παράγων δεν διαμαρτυρήθηκε αρμοδίως; Λένε μετά ότι την google την έχουμε για να βρίσκουμε…

    Εκτιμώ ότι παρόμοια λάθη υπάρχουν πολλά.

    Καλημέρα σας.

  83. sarant said

    81 Φοβερή εμπειρία οι ταρίφες της Πόλης

    82 Ευχαριστώ και πάλι. Από τη δική μου πείρα, δεν έχω συναντήσει -εκτός βέβαια από τη Σαγιάδα που συζητάμε τώρα.

  84. Georgios Bartzoudis said

    68 Χαρούλα said: « ……ε θα λαλήσουμε στο τέλος! Η Μακεδονία είναι μία και Ελληνική, αλλά η Θράκη είναι και Δυτική και έχει και Τούρκους! Με λένε Ρίζο κι όπως θέλω τα γυρίζω»

    # Σε λεν’ (ως λες) Χαρούλα, και δεν τα διαβάζεις ούλα. Οπότε, οι κρίσεις σου νούλα από νούλα νούλα, τάφαγε Καραγκιόζης ούλα. Και θα γελάνε μαζί μας οι Τούρκοι, οι «τουρκόγιουφτοι» και οι Πομάκοι της Θράκης και οποιοιδήποτε άλλοι Μουσουλμάνοι …της Λωζάνης. [και χαιρετίσματα στους άλλοτε γείτονές μου, «τουρκόγιουφτους» της Αλεξανδρούπολης, που φαίνεται ότι …σου κάθονται στο λαρύγγι!]

  85. Παλιότερα το χωριό λεγόταν «Σαγιάδες» επειδή ήταν δυο, μιά πάνω στο βουνό και το λιμάνι στη θάλασσα. Όταν στα 1386 την κατέλαβαν οι Ενετοί την ονόμασαν Bastia (La Bastia). Δίπλα στο λιμάνι υπήρχαν αλυκές και οι Ανδεγαυοί, Ενετοί, το δεσποτάτο της Ηπείρου και οι Οθωμανοί δίνανε μεγάλες μάχες για την κατοχή τους. Στην Κέρκυρα υπάρχουν πολλοί με το επώνυμο «Σαγιαδινός» όχι όμως περιοχή με το όνομα Σαγιάδα. Παρόλα αυτά, εκτός από το γεγονός ότι οι Σαγιάδες είναι δυο στο βουνό και στη θάλασσα, υπάρχουν κι άλλες Σαγιάδες εκτός Ελλάδας! Μιά στην…Τυνησία (παράλια πόλη) κι ένα χωριό στο Σινά (κι αυτό παράλιο). Στα αραβικά το όνομα είναι «κυνηγότοπος» και ψαρότοπος.

  86. sarant said

    85 Ευχαριστούμε πολύ για το σχόλιο!

  87. Ποντικαρέος said

    Καλημέρα σας

    «η ατμοπλοϊκή σύνδεσή τους» (μεταξύ Θεσπρωτίας και Κέρκυρας) αν είχε προταθεί θα ήταν σίγουρα πολύ πολλά χρόνια πριν. Σήμερα νομίζω θα προτείναμε ακτοπλοϊκή σύνδεση (ή με φερι μπόατ) αφού τα ατμόπλοια (νομίζω ότι) έχουν πάψει να χρησιμοποιούνται.

    Ο σπαστικός υπηρεσίας.

  88. Costas X said

    Περί Σαγιάδας στο Μαντούκι :
    Έπρεπε να έρθω στην Κέρκυρα γιά να βρω την αλήθεια !
    Μια κεντρική συνοικία του Μαντουκιού λέγεται «Αγιάδες» (οι). Μάλλον κάποιον ρώτησαν και απάντησε «στους Αγιάδες», κι ο άλλος άκουσε «Σαγιάδες»!
    (Σύντομη ανταπόκριση από κινητό)

  89. sarant said

    88 Αυτή είναι πολύ πιθανή εξήγηση! Μπράβο!

  90. Costas X said

    @89 … και πιθανότατα με μαντουκιώτικη προφορά «τσους Αγιάδες» !
    Πέρασα από τους Αγιάδες ερχόμενος από το λιμάνι στις Κουλίνες (coline, συνοικία σε λοφίσκους έξω από την Πόλη).

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: