Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Εξοστρακίστηκε ή εποστρακίστηκε;

Posted by sarant στο 27 Αυγούστου, 2012


 

Το πρόγραμμα του ιστολογίου εξακολουθεί με επαναλήψεις, και σήμερα ανεβάζω ένα άρθρο που έγραψα λίγο πριν ανοίξω το ιστολόγιο. Δημοσιεύτηκε στην Αυγή της Κυριακής τον Ιανουάριο του 2009 και στη συνέχεια στο βιβλίο μου «Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία«. Βέβαια το άρθρο δεν έχει την επικαιρότητα που είχε τότε, αλλά η ιστορία της λέξης διατηρεί την ισχύ της.

Καθώς γράφονται οι γραμμές τούτες, μόλις έχει κυκλοφορήσει η βαλλιστική έκθεση για τη δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, που κάνει λόγο για εποστρακισμό του βλήματος· και ξαφνικά, η λέξη αυτή βρέθηκε στην επικαιρότητα, αιφνιδιάζοντας σχεδόν όλους μας, που ξέραμε μόνο τον εξοστρακισμό. Λοιπόν, εξοστρακίστηκε ή εποστρακίστηκε η σφαίρα;

Η ιστορία των λέξεων αυτών ξεκινάει από την αρχαιότητα. Υπάρχει στα αρχαία ελληνικά μια οικογένεια λέξεων που όλες τους δηλώνουν πράγματα σκληρά κι ανθεκτικά: γενάρχης της οικογένειας είναι το οστούν, που πέρασε και στη νεότερη χρήση, αλλά στ’ αρχαία σήμαινε, πέρα απ’ το κόκαλο, και το κουκούτσι φρούτων· έπειτα υπάρχει το όστρεον, το στρείδι δηλαδή, ο κατάφρακτος οστακός ή αστακός όπως τελικά έμεινε, και το όστρακον. Όστρακον στ’ αρχαία ήταν όχι μόνο το σκληρό καβούκι της χελώνας ή το κέλυφος διάφορων θαλασσινών, αλλά και τα πήλινα αγγεία και, πολύ σημαντικό, τα θραύσματα από αυτά τα αγγεία.

Σε μια κοινωνία που έκανε τεράστια χρήση πήλινων αγγείων, τα όστρακα αυτά, τα κομμάτια αγγείων, υπήρχαν παντού. Τα σπασμένα όστρακα, μαζί με άμμο, τα χρησιμοποιούσαν σαν είδος τσιμέντου για το οδόστρωμα· πιο μακάβρια, όταν διαβάζουμε πως ο χριστιανικός όχλος στην Αλεξάνδρεια ξέσκισε με όστρακα τις σάρκες της φιλοσόφου Υπατίας, πρέπει να σκεφτούμε πως χρησιμοποίησαν όχι αχιβάδες αλλά κοφτερά κομμάτια αγγείων. Όμως η πιο διάσημη χρήση των οστράκων στην αρχαιότητα ήταν σ’ έναν παράξενο θεσμό που καθιέρωσε η αθηναϊκή δημοκρατία την εποχή του Κλεισθένη, όταν ήταν νωπές οι αναμνήσεις από την τυραννία του Πεισίστρατου: κάθε χρόνο η εκκλησία του Δήμου μπορούσε να αποφασίζει τη δεκαετή εξορία κάποιου πολίτη. Ήταν αρχικά μια μέθοδος προστασίας του δημοκρατικού πολιτεύματος από επίδοξους τυράννους, αν και αργότερα εξελίχθηκε σε τρόπο απαλλαγής από πολιτικούς αντιπάλους. Οι πολίτες έγραφαν το όνομα του υποψήφιου προς εξορία πάνω σε θραύσματα αγγείων (όστρακα), και είναι γνωστό το ανέκδοτο με τον αγράμματο Αθηναίο που παρακάλεσε τον Αριστείδη τον δίκαιο να γράψει το όνομα «Αριστείδης» πάνω στο όστρακο, χωρίς να τον γνωρίζει.

Πολύ λογικά, το έθιμο ονομάστηκε οστρακισμός ή εξοστρακισμός. Όστρακα με γραμμένα ονόματα επιφανών Αθηναίων έχουν σωθεί πάμπολλα (υπάρχουν στο Μουσείο της Αρχαίας Αγοράς). Έχει βρεθεί μάλιστα και μια κρύπτη με δεκάδες όστρακα με το όνομα του Θεμιστοκλή, γραμμένα από το ίδιο χέρι (κάτι ανάλογο με τα σημερινά σταυρωμένα ψηφοδέλτια!). Ωστόσο, ο οστρακισμός κράτησε λίγες μόνο δεκαετίες· ο τελευταίος που είναι καταγραμμένο πως εξοστρακίστηκε ήταν ο Υπέρβολος, το 416. Έτσι έμεινε ο εξοστρακισμός στη γλώσσα, και στα μεταγενέστερα χρόνια πήρε και μεταφορική σημασία (π.χ. «υπερηφανίαν εξοστρακίζειν», σε κάποιον χριστιανό συγγραφέα) αφού ο αθηναϊκός θεσμός είχε πάψει να χρησιμοποιείται.

Οι αρχαίοι όμως, και ιδίως τα παιδιά, είχαν κι ένα άλλο έθιμο που το έχουν και τα σημερινά παιδιά στη θάλασσα: να παίρνουν μια πλακουτσή πέτρα ή κομμάτι από αγγείο και πετώντας την με τέχνη πάνω στην επιφάνεια, να κάνουν όσο το δυνατό περισσότερες αναπηδήσεις· αυτό, εμείς το λέγαμε ‘κάνω πιατάκια’, οι κόρες μου το λένε ‘κάνω ψαράκια’, αλλά οι αρχαίοι το έλεγαν εποστρακίζω, αφού όστρακα (πλακουτσά θραύσματα αγγείων) χρησιμοποιούσαν.

Κάποιος λόγιος του 19ου αιώνα ανάστησε αυτόν τον εποστρακισμό και τον χρησιμοποίησε στη βαλλιστική, κι έτσι πέρασε η λέξη στα στρατιωτικά συγγράμματα για τις περιπτώσεις που ένα βλήμα προσκρούει κάπου και αλλάζει πορεία. Ο εποστρακισμός και το ρήμα εποστρακίζομαι καταχωρήθηκαν στα λεξικά, όμως στην καθημερινή χρήση και στις εφημερίδες δεν έπιασαν. Όπως όλοι ξέρουμε, στα νεότερα χρόνια η συντριπτική πλειοψηφία των ομιλητών χρησιμοποιεί τις λέξεις εξοστρακίζομαι, εξοστρακισμός, είτε πρόκειται για τη μπάλα που χτυπάει στο τείχος των αμυνομένων, αλλάζει πορεία και καταλήγει στα δίχτυα, είτε, πολύ πιο απαίσια, για τις αστυνομικές σφαίρες που έχουν την περίεργη μανία να εξοστρακίζονται και να σκοτώνουν αθώα θύματα. Ακόμα και ο Ν. 3169/2003, που διέπει τη χρήση πυροβόλων όπλων από αστυνομικούς, τον όρο εξοστρακισμός χρησιμοποιεί.

Κι όμως, όλα τα λεξικά, και το λεξικό Μπαμπινιώτη, αγνοούν τη γλωσσική πραγματικότητα. Φωτεινή εξαίρεση: το Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής, του Ιδρύματος Τριανταφυλλίδη, που προτιμάει να περιγράφει αντί να επιβάλλει, ήρθε επιτέλους να καταγράψει και να «νομιμοποιήσει» ότι εξοστρακισμός σημαίνει την αλλαγή πορείας που οφείλεται σε βίαιη πρόσκρουση πάνω σε κάτι. Οπότε μπορείτε άφοβα να συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε τη λέξη με τη σημασία αυτή, γνωρίζοντας ότι την κατοχυρώνει το εγκυρότερο ελληνικό λεξικό. Μάλιστα, προσωπικά βρίσκω εξεζητημένη τη χρήση του εποστρακίζομαι που μερικοί υιοθέτησαν, με το ζήλο του νεοφώτιστου, για να ξεχωρίσουν από την πλέμπα. Ούτε συμφωνώ με το «αποστρακίζω» που ακούστηκε κι αυτό τελευταία, το οποίο στα αρχαία σήμαινε «ξεραίνω κάτι ώστε να γίνει σκληρό σαν όστρακο» και στα μεσαιωνικά ελληνικά σήμαινε «εκδιώκω», ό,τι και το εξοστρακίζω δηλαδή. Βέβαια, επειδή όταν η μπάλα εξοστρακίζεται πηγαίνει σε κατεύθυνση διαφορετική από την αρχική της, μερικοί παρετυμολογούν το ρήμα και γράφουν *εξωστρακίζομαι.

Όσο για το δίλημμα του τίτλου, αν ήταν εποστρακισμός ή εξοστρακισμός, η απάντηση, θαρρώ, είναι μία: ήταν δολοφονία.

 

105 Σχόλια προς “Εξοστρακίστηκε ή εποστρακίστηκε;”

  1. Γς said

    Καλημέρα,
    > ήταν εποστρακισμός ή εξοστρακισμός, η απάντηση, θαρρώ, είναι μία: ήταν δολοφονία.
    Ιν-Ποια θα προσλάβει την ξανθιά ή την μελαχρινή; -Εκείνη με τα μεγάλα βιζιά!-μόουντ

  2. thequiller said

    Καλημέρα! Ωραίο το άρθρο. Τροφές για σκέψη: γιατί να χρησιμοποιηθεί η λέξη εξ-οστρακισμός;; Αυτό το «εξ» τι σημασία έχει ακριβώς;; Και αν ονομάστηκε και «οστρακισμός», μήπως το «εξ» δεν έχει και το τόσο αυστηρό σημασιολογικό περιεχόμενο- λειτουργία;; Ενδιαφέρον είναι και το πώς αναπτύχθηκε η σημερινή- μεταφορική- σημασία… Μήπως παίζει ρόλο σε αυτό η σπάνια σημασία που αναφέρει το ΛΚΝ: «(σπάν.) εξουδετερώνω»;;; Θέλει ψάξιμο…

  3. Νέο Kid Στο Block said

    Πολύ ωραίο άρθρο! Νίκο, μήπως οι αρχαίοι αποκαλούσαν «όστρακα» και τα βότσαλα;
    Το λέω γιατί ο καλός εποστρακισμός («πιλαφάκια» τόλεγα πιτσιρικάς) επιτυγχάνεται κυρίως με βότσαλο και μάλιστα σχήματος όχι πολύ πεπλατυσμένου ελλειψοειδούς αλλά πιο στρογγυλεμένου και κατά το δυνατόν μεγάλης μάζας. Έχει να κάνει με διατήρηση κινητικής ενέργειας και μεταβολή ροπής αδράνειας κλπ.
    Αλήθεια, καταγράφεται σε κάποιο αρχαίο κείμενο ο εποστρακισμός;

    Ο «κυρίαρχος λαός» που ήθελε να ξαποστείλει (στην Κύπρο δεν βρήκε αποκούμπι, τελικά;) το γιο του Μαραθωνονίκη,παρατηρώ ότι δεν είχε μάλλον παλμογράφο βραχυμακρόχρονων και έγραψε KIMON.

    H πιο περιέργως εξοστρακισμένη σφαίρα πρέπει να ήταν μία απ’αυτες που έπληξαν τον Κένεντυ. Εφτάσποντη καραμπόλα με ντεμί-μασέ, ΄κουλέ και όλα τα μυστήρια φάλτσα!

  4. patsman said

    Το παιχνίδι με τις αναπηδήσεις στη θάλασσα, το λέμε και «κάνω βατραχάκια». Τουλάχιστον έτσι το έμαθα από μικρός.

  5. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    3: Πρόσεξε και το Ο στο ΜΙΛΤΙΑΔΟ αντί ΟΥ

    4: Ωραίο, φαντάζομαι θα υπάρχουν και άλλες ονομασίες.

  6. Α.Μ. said

    Εμείς το παιχνίδι το λέμε «καρβελάκια» και χρησιμοποιούμε πλακουτσωτά κομμάτια κεραμικά (κεραμίδια κλπ) τα οποία τα λέμε «τσαμαδιά». Μάλλον επειδή είναι πιο ελαφρύ υλικό κι έκανε περισσότερα «καρβελάκια».
    Για το άρθρο, έχω να πω ότι χαίρομαι να μαθαίνω τόσο ενδιαφέροντα πράγματα…

  7. Νέο Kid Στο Block said

    Aπό το ΟΕD:
    ostracism (n.)
    1580s, a method of 10-year banishment in ancient Athens, by which the citizens gathered and wrote the names of men they deemed dangerous to the state on potsherds or tiles, and a man whose name turned up often enough was sent away. From Gk. ostrakismos, from ostrakizein «to ostracize,» from ostrakon «tile, potsherd,» related to osteon «bone,» ostreion «oyster» (and cognate with Ger. Estrich «pavement,» from M.L. astracus «pavement,» ult. from Gk. ostrakon).

    A similar practice in ancient Syracuse (with banishment for five years) was by writing names on olive leaves, and thus was called petalismos. Figurative sense of «to exclude from society» is attested from 1640s.

    Εντυπωσιακό, δεν είναι; Πεταλισμός! (να τον επαναφέρουμε άμμεσα,όσο υπάρχουν ελιές ακόμη..) 🙂

    Ότι το Estrich (το υπόστρωμα/ισοπεδωτική στρώση ή και τελικά δάπεδο καμιά φορά από μπετόν, screed(ή levelling concrete) στα εγγλέζικα ,εξού και το κυπριοποιημένο σκρητ) προέρχεται από το όστρακο, ούτε που θα πήγαινε ποτέ το φτωχό μυαλό μου! Nα μη το ξέρω πριν από κάτι χρόνια, να πουλάω μούρη σε κάτι τύπους που μου τα είχαν πρήξει με τα Estrich τους..!)

  8. Προσγολίτης said

    Καλημέρα σε όλους!

    Κατά λάθος

    Μ ά τ ω σ ε η διαδήλωση τη μαύρη κείνη μέρα:
    μπροστά μας βόγκηξε ο νιος, π έ φ τ ο ν τ α ς από σφαίρα.
    Καμιά, βεβαίως, πρόθεση. μηδέ και κάποιο πάθος.
    ήταν η ώρα η κακιά, συνέβη κατά λάθος.

    Κ’ ήρθε η άλλη η χρονιά: ειρηνική πορεία.
    και να σου!, πάλι δίπλα μας η ίδια ιστορία:
    σφαίρα «εξοστρακίζεται» ¬–τι ’ναι και τούτο πάλι!–
    και κατά λάθος τρύπησε τα στήθια τού Μιχάλη.

    ~ . ~

    Εχτές, στη διαδήλωση, σκοτώσαν τον Αλέξη
    κ’ ενώ κανείς δεν ήθελε αυτόν να σημαδέψει!
    Και τούτον κατά λάθος, ναι!, και κείνους κατά λάθος.
    και όσους άλλους στο εξής, θαρρώ πως: κατά λάθος.

    Μην πεις πως για… εκφοβισμό, μάς βάλαν στο σημάδι,
    μην πεις πως εξεπίτηδες μάς στέλνουνε στον Άδη,
    αφού είν’ ολοφάνερο: συμβαίνει κατά λάθος
    – και μεις που περισσέψαμε, θαρρώ πως… κατά λάθος.

  9. Γς said

    7:

    > Πεταλισμός! (να τον επαναφέρουμε άμμεσα,όσο υπάρχουν ελιές ακόμη..)

    Οσο υπάρχουν ελαιόδεντρα με πέταλα (=φύλλα)

  10. LandS said

    Ψάχνω τόση ώρα και δεν μπορώ να βρω λιόδεντρο (το έχω ακούσει στη Κορώνη να λέγεται και λιόφτο) της Μεσογείου που να έχει αρκετά πλατύ και ανθεκτικό φύλλο ώστε να είναι πρακτικός ο πεταλισμός. Μπορούμε να φανταστούμε όνομα χαραγμένο σε φύλλο ελιάς, αλλά μάλλον θέλει καλό τεχνίτη. Αλλά φανταστείτε στο μέτρημα τι θα γινόταν. Μερικές χιλιάδες κομμάτια κεραμικά τα βάζεις σε ισομήκεις (έ! :))στοίχους, τους μετράς και πολλαπλασιάζεις.Εναλλακτικά τα ρίχνεις σε σωρούς φωνάζοντας ΕΠΤΑΚΑΙΤΡΙΑΚΟΝΤΑΚΑΙΠΕΝΤΑΚΟΣΙΑΚΑΙΔΥΟΧΙΛΙΑΔΕΣ ή _ΒΦΛΖ΄, μπορείς να τα ξαναμετρήσεις άμα κάποιος κάνει ένσταση. Με τα φύλλα της ελιάς τι γίνεται; Με το αεράκι από την χλαμύδα πάνε και οι στοίχοι, πάνε και οι σωροί.

  11. Νέο Kid Στο Block said

    LandS, ωραίος ο προβληματισμός σου για τον τρόπο καταμέτρησης των ψήφων!

    Με τα όστρακα δεν πρέπει -στις περισσότερες των περιπτώσεων, αν κρίνουμε και από τα προσταυρωμένα ψηφοδέλτια για τον έρμο τον Μιστόκλα- να χρειαζόταν κάτι ιδιαίτερο ,γιατί η διαφορά του προγραμμένου θα ήταν εμφανής. Αλλά γενικά,λογικά πρέπει να είχαν ισομεγέθεις αμφορείς ή γενικά δοχεία κάποιου είδους που γέμιζαν από τα -σχεδόν ομοιομεγέθη- ψηφοδέλτια και μπορούσε να υπάρξει εύκολη σύγκριση ,χωρίς καταμέτρηση ένα προς ένα.
    «Ο κύριος Αριστείδης έλαβε 2,5 αμφορείς, ο κύριος Ταδείδης 1 αμφορέα, όπερ μεθερμηνευόμενον ο Αριστείδης (δίκαιος-ξεδίκαιος, ας πρόσεχε!) να ετοιμάζεται για ταξιδάκι αναψυχής!» 🙂

    Ο Πεταλισμός μοιάζει όντως να έχει τεχνικές δυσκολίες,αλλά τι στο καλό; Κοτζαμάν Αρχιμήδαρος θα είχε ανακαλύψει κάποιον εύκολο τρόπο εγγραφής επί ελαιοπετάλου (κάνα λέιζερ ας πούμε)

  12. Γς said

    10:
    ͵β φʹ λʹ ζʹ – ͵α ωʹ οʹ αʹ =

  13. LandS said

    #12 Πω πω … χουξουστού ! Τυχαίο; Δεν νομίζω…

  14. voulagx said

    Εξοστρακιζοντας την συζητηση:
    Ξερει κανεις την λεξη «γκουβρούνι»;

  15. Γς said

    12: Μπάιδεγουέι ήχαν Εξαποδώ οι ΑΗΠ;
    14: γκουρούνι; σου κάνει;

  16. Γς said

    13:

  17. LandS said

    #3 και #5
    Αμ ο ΠΕΡΙΚLΕS ΧSΑΝΘIΠΠΟ ;

  18. Αρκεσινεύς said

    4, 5. Λέγεται και «παξιμαδάκια».

    Ο Μπ. στο λεξικό του έχει το ρ. εποστρακίζομαι, αλλά στο ετυμολογικό του το παραλείπει.

    Η πρόθεση εξ επιτείνει τη σημασία του ρ. και ταυτόχρονα δηλώνει απομάκρυνση όπως στο εξορίζω.

    Νίκο, αν το έγραφες σήμερα το άρθρο σου πώς θα τη χαραχτήριζες την Υπατία;

  19. spiral architect said

    Τροφή για σκέψη:
    Τι θα γινόταν, αν δεν εξοστρακιζόταν ο Αριστείδης ο Δίκαιος; 🙄

  20. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Ο εξοστρακισμός γινόταν βάσει λίστας ή κανείς μπορούσε να ψηφίσει ελεύθερα μεταξύ όλων των αθηναίων πολιτών;

  21. Δημήτρης Μ. said

    19. Αυτό:

  22. NM said

    Ο εξοστρακισμός της Δημοκρατίας δεν ήταν ποινή. Ηταν μέτρο προστασίας του Δημοκρατικού πολιτεύματος από επίδοξους λαϊκίζοντες τυράννους.
    Η εξορία από εξοστρακισμό δεν ήταν ατιμωτική για το θύμα. Οι εξορισμένοι διατηρούσαν όλα τα πολιτικά τους δικαιώματα, την περιουσία και την τιμή τους ακέραια. Μπορούσαν μάλιστα να ασκούν δικαίωμα δικαιοπραξίας ακόμα και αυτοπροσώπως. Αυτό το τελευταίο το ασκούσαν χωρίς να πατάνε το έδαφος της Αττικής, από το δεμένο στο μώλο πλεούμενο.
    Αυτό σε αντίθεση με την δικαστική καταδίκη σε εξορία, ποινή βαρύτατη, που συνεπάγετο το χάσιμο της ιδιότητας του αθηναίου πολίτη και τη δήμευση της περιουσίας του.
    Ο υποκείμενος στον εξοστρακισμό πολίτης ήταν πάντα επιφανής και κυρίως καθαρός από κάθε υποψία κακοδιαχείρισης (προσόν σπάνιο για την κλασική Αθήνα).
    Υποψήφιοι σε κάθε τέτοια ψηφοφορία ήταν πολλοί. Εξορίζόταν μόνο ένας και μάλιστα έπρεπε να συγκεντρώνει τουλάχιστον το 20% των ψήφων. Νομίζω μάλιστα ότι δεν υπήχε καθορισμένη από πριν λίστα υποψηφιοτήτων και ότι ο κάθε ψηφοφόρος ψήφιζε όποιον νόμιζε και με όποια κριτήρια η άβυσος της ψυχής του τον προέτρεπε.
    Είναι δύσκολο να απαντήσει κάποιος στο ερώτημα του Spiral Architect (#19). Προφανώς ο Αριστείδης θα παρέμενε στην Αθήνα και θα εξοριζόταν κάποιος συνυποψήφιός του.
    (Η διασαλευθείσα μνήμη μου νομίζει ότι Νο2 ήταν ο Θεμιστοκλής και ότι υπήρχαν ακόμα τρία βαρβάτα ονόματα)
    Από εκεί και πέρα –το τι εξέλιξη θα είχε η ιστορία- είναι πολύ δύσκολο να βγάλουμε άκρη. Είναι σα να αναρωτιόμαστε το τι θα γινόταν αν νίκαγε ο Αξονας στον Β’ Π.Π.
    Πάντως το ερώτημα είναι πολύ καλό για σκέψη. Αν το ιστολόγιο δεν ήταν λεξιλογοπολιτικό αλλά ιστοροκοινωνικοπολιτικό, θα μπορούσαμε να αρχίσουμε τις σεντονιάδες.
    Σηκωνομαι και ψάχνω: για αρχή την «Πόλι» του Γκλοτζ (για το δικό σας ερώτημα)
    και το «Ο άνθρωπος στο ψηλό κάστρο» του Φ.Ντικ (για απάντηση στο δικό μου της τελευταίας παραγράφου)

  23. LandS said

    19. Πρώτα έγινε ότι έγινε.
    Δηλαδή επικράτησαν οι Δημοκρατικοί έμποροι, τεχνίτες, και λοιπές κατώτερες τάξεις, οι οποίοι ήσαν και ολίγον τα πολιτικά ορφανά των Πεισιστρατίδων αλλά όχι και Μηδίζοντες όπως οι ίδιοι οι Τύρανοι, των Αριστοκρατών κτηματιών που ήταν και ολίγον Λακεδαιμονίζοντες.
    Και μετά από αυτό έδιωξαν τον Αριστείδη.

    Οπότε το ερώτημα μάλλον είναι ανάποδο. Κάτι σαν πρώτα το κάρο και μετά το άλογο. 🙂

    Λέω εγώ τώρα!

  24. Νέο Kid Στο Block said

    14. Tελικά, ήντα πόνει τούτου του γκουβρούν’ ρε σύ πατριώτ;

  25. voulagx said

    #24 νεοκιντ, εντομο ειναι, σαν μεγαλη μελισσα, αλλα πως λεγεται επισημως δεν ξερω-και το γκουγκλ δεν βοηθαει!

  26. 3,5,17
    Γνωστό και το ΦΕΙΔΙΟ ΕΙΜΙ.

  27. bernardina said

    Voulagx τον μπάμπουρα εννοείς ή μήπως αυτόν; που μοιάζει κάπως με μέλισσα;
    Μήπως τον οίστρο ή αλογόμυγα; (Ωχ, θα πλακώσει ο Βύρωνας τώρα 😆 )

    Ρίξε μια ματιά και στον φίλο μας τον Σκύλο http://valiacaldadog.blogspot.gr/2010/10/blog-post_13.html (χάθηκε αυτός… άντε να χειμωνιάσει να γυρίσει στον πάγκο του).

  28. Για το παιχνίδι με τις αναπηδήσεις στη θάλασσα δεν θυμάμαι ξεχωριστό όνομα. Απλώς «πηδηματάκια» (αν και όχι ελαφρά).

  29. cronopiusa said

    καλημέρα
    μπορείτε να μου πείτε αυτόν πως τον εξοστρακίζουνε
    http://tvxs.gr/news/ellada/n-mixaloliakos-edo-eimaste-erthoyn-na-mas-syntripsoyn

    Καλέ πατώνεις; http://www.youtube.com/watch?v=YYOK-_bPSl0

  30. nestanaios said

    Καλλίτερο όλων είναι το «αποστρικίδω» και ας μη το αναφέρουν τα λεξικά.

  31. gpoint said

    Το παιχνίδι εμείς το λέγαμε (τις) γκέλες και θυμάμαι πως οι «μαστορες» έκαναν την πλακουτσή πέτρα να γλυστράει πάω στο νερό και να βυθίζεται απαλά.
    Την εποχή της δολοφονίας είχα ανοίξει ιντερνετικό διάλογο σε άλλο σάϊτ για τον εξοστρακισμό αλλά δεν έχω μαζί μου το αρχείο μου. Απ’ ότι θυμάμαι όπως γράφεις εποστρακίζω = κάνω κάτι σκληρό χωρίς όμως να υπάρχει παθητική φωνή όπως το εξωστρακίζω-εξωστρακίζομαι, δηλαδή αλλάζω-μου αλλάζουν την πορεία άρα η σφαίρα σαφώς εξοστρακίσθηκε

  32. Νέο Kid Στο Block said

    Σχετικά με τoν υποθετικό μή εξοστρακισμό του Αριστείδε και τη θεωρία του Χάους εν γένει (και βέβαια πώς θα μπορούσαν να έχουν διασωθεί τόσα ωραία αγγεία,αντί να γίνουν ..πφφφ.. ψηφοδέλτια), δείτε κι αυτό:

    http://dimitristsokakis.blogspot.com/2011/11/blog-post.html

    «ώσπερ κόρχορος εν λαχάνοισι» Νικοκύρη’μ! 🙂

  33. Αλίκη Στούκα said

    Τι εστί νεοταξίτης ;

    Προχθές φροντίσατε να βγάλετε τον κατσαπλιά Αλβανό που πυροβολούσε την ελληνική σημαία, λάδι, με αναφορές στην ΜΑΒΗ και σε «πογκρομάκια» !
    Σήμερα δεν έχει συμψηφισμούς ;
    Μόνο σκέτο δηλητήριο ;
    Βαφτίζανε τους Χριστιανούς στο λάδι , τους δένανε σε στύλο και τους ανάβανε ζωντανούς, για να φωτίσουν τα γλέντια τους.
    Οι ειδωλολάτρες.

  34. Νέο Kid Στο Block said

    33. Aλίκη, διπλό Tsipralex τρις ημερησίως(μετά το φαγητό) και παγωμένα ντους πρωί-βράδυ!
    (αν δεν ανακουφιστείς, ΜΗ πας σε γιατρό! Είναι όλοι νεοταξίτες!)

  35. Νέο Kid Στο Block said

    Σόρυ ανορθογραφία! Cipralex είναι το σωστό.

  36. voulagx said

    @27 Μπερνι, το βρηκα, ειναι το σερσένι. Οσο για το γκουβρουνι, μην το ψαχνεις, ειναι βλαχικη λεξη, απο μια περεξηγηση νομιζα οτι ηταν ελληνικη ντοπιολαλια, θενκς.

  37. spiral architect said

    @21: 😆 :mrgreen:
    @22: Προφανώς και είναι δύσκολο να απαντηθούν τέτοιου είδους ερωτήματα.
    («κάνε με θεό, να σε κάνω προφήτη», έλεγε η σχωρεμένη η γιαγιά μου)

    Μερικοί όμως αρέσκονται στις πιθανολογίες.
    (όχι εγώ) 😐

  38. spiral architect said

    @18δ: Ένας άτυχος θηλυκός Γαλιλαίος της εποχής της. 😦

  39. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα σχόλια, να με συμπαθάτε που έλειπα όλη μέρα και δεν μπόρεσα να παρακολουθήσω τη συζήτηση.

    7: Ναι μπράβο, Estrich από το όστρακο και ostrich (σε άλλη γλώσσα) από το στρουθίο, είναι τρελοί οι αγγλοσάξονες 🙂

  40. μὲ λίγα λόγια το «ἐποστρακίστηκε» δὲν εἶναι λάθος, ἀλλὰ σπάνιο. πρὸς τί λοιπὸν ὁ ψόγος; ὅσοι διάβσαν τὰ δημοσίευμα καὶ δὲν εἶχαν ξαναδεῖ τὴν λέξι μπορεῖ καὶ νὰ ἄνοιξαν κἀνένα λεξικό, κακὸ δὲν ἔπαθαν.

  41. @18, 38 http://www.youtube.com/watch?v=1zuD-JbAXYI&t=32m31s

  42. sarant said

    18δ: Αν το συνδέεις με το προηγούμενο άρθρο για τα επαγγελματικά θηλυκά, έγραψα πως οι καταλήξεις σε -ος είναι αποδεκτές -άρα «η φιλόσοφος», άλλωστε τις ίδιες απόψεις (για τα επαγγ. θηλυκά) είχα και τότε που έγραψα το άρθρο.

  43. To εποστρακίζω στην ΑΕ σημαίνει μόνο τι γνωστό παιχνίδι με τα πετραδάκια στη θάλασσα. Η χρήση του στη συγκεκριμένη περίπτωση ήταν ‘ψαγμενιά’ κάποιου ματαιόσπουδου που σκέφτηκε ότι η σφαίρα χτύπησε ‘ πάνω σε κάτι’ κι επομένως ‘εποστρακίστηκε’ (sic ρε, που λέγαμε και παλιά). Μπορεί βέβαια να επικρατήσει με αυτή τη σημασία, οπότε θα είναι νεολογισμός.
    Το εξοστρακίζω στην ΑΕ σημαίνει μόνο αυτό που αναφέρθηκε ήδη σχετικά με την προληπτική εξορία των ατόμων που ήταν πιθανό να χειραγωγήσουν το πλήθος λόγω της ιδιαίτερης βαρύτητάς τους ως πολιτών. Φυσικά δεν άργησε να γίνει όργανο στα χέρια των δημαγωγών για τον εξοστρακισμό των πολιτικών τους αντιπάλων, όπως ήδη αναφέρθηκε πιο πάνω.
    Δεν υπάρχει στην ΑΕ χρήση των ρημάτων αυτών που να σημαίνει ‘εκτροπή βλήματος’. Επομένως και το ‘εξοστρακίζω’ δεν είναι σωστότερο του εποστρακίζω. Απλά πήραν λέξεις αρχαίες και τους προσέδωσαν νέες σημασίες κατά τις ανάγκες της σημερινής γλώσσας, και αυτό είναι θεμιτό. Δεν ξέρω πόσο πετυχημένο είναι.

    Τα ΜΙΛΤΙΑΔΟ, ΦΕΙΔΙΟ, ΚΙΜΟΝ είναι ΟΚ. Διαβάζονται ΜΙΛΤΙΑΔΟΥ, ΦΕΙΔΙΟΥ, ΚΙΜΩΝ Υπάρχει μεγάλη ποικιλία αναγραφών στις επιγραφές. Το η γραφόταν πάντα Ε και το ω Ο, και έπρεπε να ξέρει ο ομιλητής πότε ήταν μακρό και πότε βραχύ, όπως άλλωστε και τα δίχρονα, α,ι,υ που δεν έχουν ιδιαίτερο τύπο. Αυτό μπορεί να το δει κανείς σε πολλά κείμενα, π.χ. μουνος = μόνος, ή συγκρίνοντας το άρθρο ο με το ούτος. Είναι φανερό ότι το ‘ο’ διαβαζόταν αρχικά ‘ου’ όπως και οι καταλήξεις της λεγόμενης στις γραμματικές Β΄κλίσης. Πρέπει σηλαδή να προφέρονταν τοπος [tupus] όπως στα λατινικά (που επηρεάστηκαν από τα ελληνικά πριν το u γίνει ο) όσο κι αν μας σηκώνει την τρίχα. Επίσης το Ο κάλυπτε και το ΟΥ. Η γραφή όπως επεκράτησε μέχρι σήμερα είναι αλεξανδρινή κατά το μέγιστον, όπως ο τονισμός και τα πνεύματα.
    Στην πραγματικότητα η πολύ αρχαία προφορά πρέπει να ήταν τελοφωνική, δηλαδή είχε μόνο τα [a, i, u] και κατόπιν αναπτύχθηκαν ενδιάμεσοι ήχοι [ε και ο]. Με τον κίνδυνο να προκαλέσω νέα φωνηεντιάδα, λέω ότι η UrIE είχε μόνο έξι φωνήεντα (αλλά δεν είχε γραφή), το a,i,u μακρά και βραχέα. Αυτό έχει παρατηρηθεί και σε ιστορικούς χρόνους σε άλλες γλώσσες. Π.χ. η nahui (η κλασική αραβική στην οποία είναι γραμμένο το Ιερό Κοράνιο) (ελπίζω να μην ξέρει κανείς ρώσικα στο blog) είναι τελοφωνική, ενώ η σημερινή αραβική δεν είναι. Επίσης τα a,i,u είναι οι γωνίες του τριγώνου των φωνηέντων του Panini για τον οποίο έχουμε μιλήσει προ καιρού.
    Πιστεύω ότι η λήξη ‘μουνί’ λόγω taboo διατηρεί την αρχική προφορά του ‘ο’, διότι είναι όργανο χωρίς συμμετρία. Υπάρχουν και βυζαντινές λαϊκές αναγραφές ‘μονίον’.

    Τα Estrich και όστρακο και τα συναφή που αναφέρθηκαν πιο πάνω, σχετίζονται αλλά όχι μέσω της ελληνικής. Ανάγονται και τα δύο σε ΙΕ ρίζες, έχουν δε αντίστοιχα και στην αβεστική, την παλαιοπερσική, τη νεοπερσική και τις ΙΕ γλώσσες της Ινδικής

    Σεντόνι… αλλά φταίω;

  44. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Ὁ ὅρος εἶναι τεχνικὸς καὶ οἱ καθ’ὕλην ἁρμόδιοι στρατιωτικοὶ κάτι παραπάνω θὰ ξέρουν ἂν λένε «ἐποστρακίζεται» κι ὄχι «ἐξοστρακίζεται». Ὅσο γιὰ τὴν ὁρολογία τῆς μπάλας, ἂν καὶ ποδοσφαιρόφιλος, μὲ ἀφήνει πλήρως ἀδιάφορο. Ἔχω ἀκούσει ἐκφωνητὴ νὰ λέη «ἡ ἀπέκρουση τοῦ τερματοφύλακα», λέξη ποὺ χρησιμοοποιεῖται κατὰ κόρον ἀπὸ τοὺς ἐφήβους. Σημαίνει κάτι; Ἔλεος!

  45. Αρκεσινεύς said

    42. Νίκο, «εδώ πρέπει να πούμε ότι τα θηλυκά σε -ος, επειδή υπήρχαν και στην αρχαία γλώσσα, δεν ενοχλούν τόσο», άρα «οι καταλήξεις σε -ος είναι αποδεκτές».
    Στις φράσεις σου ενυπάρχει η θέση πως πρέπει να βρεθεί μια καλύτερη λύση. Ποια;

    Η Υπατία ήταν ( η ) «φιλόσοφος, μαθηματικός, αστρονόμος».

    Από παραμύθι της μάνας μου: » Ή μάγισσά ‘σαι ή αστρονόμισσα ή …» Ούτε μάγισσά ‘μαι ούτε αστρονόμισσα, αλλά …»

  46. Νέο Kid Στο Block said

    Λεώνικε, δηλαδή το ΟED που λέει:.. cognate with Ger. Estrich “pavement,” from M.L. astracus “pavement,” ult. from Gk. ostrakon). κάνει λάθος; Συνήθως πάντως τις αναφέρει τις ΙΕ ρίζες ,όταν υπάρχουν.

    44. Αρχιμήδη, το «εποστρακίζεται» ομολογώ ,με την πρέπουσα ντοπή, ότι το συνάντησα μόλις σήμερα στο άρθρο του Νίκου. Ήξερα και χρησιμοποιούσα (και μάλλον θα συνεχίσω να χρησιμοποιώ) το «εξοστρακίζεται». Και είναι απολύτως βέβαιο ότι οι γνώσεις μου περί βολών και της σχετικής Μηχανικής είναι περισότερες απ’αυτές της συντριπτικης πλειοψηφίας των στρατιωτικών (των πυροβολικάριων συμπεριλαμβανομένων). Δηλαδή καθ’ύλην αρμόδιοι ,θέλω να πω, είναι μάλλον άλλοι.

  47. Νέο Kid Στο Block said

    Καθ’ύλην αρμόδιοι για τα γλωσσικά των φαινομένων της φυσικής, εννοούσα στο 46. βέβαια. Και πάντως όχι οι στρατιωτικοί.

  48. Νέο Kid Στο Block said

    Επίσης δεν βλέπω την αναλογική σχέση μεταξύ «απέκρουσης» και «εξοστρακισμού».
    Ο εξοστρακισμός υπάρχει από παλιά σαν όρος, σε πλείστα όσα επιστημονικά κείμενα και χρησιμοποιείται ευρέως καθημερινά ,όχι βέβαια με την αρχαία έννοια, αλλά με τη σύγχρονη ,που είναι καθιερωμένη.

    Δηλαδή το να θέλουμε να εξοστρακίσουμε τον εξοστρακισμό, είναι λίγο (και χειρότερο, γιατί το κιλό αναφέρεται και σε άλλη φυσική έννοια απ’αυτή του βάρους) σαν να λέμε κανονιστικά «Κακώς λέτε ένα κιλό ντομάτες! Πείτε ένα κιλοπόντ ντομάτες!» Έλεος, όντως!
    Και στην τελική ο «ορθός» επιστημονικός όρος είναι ανάκλαση ή εκτροπή και καθόλου δεν πείθει ο εποστρακισμός.

  49. Νέο Kid Στο Block said

    Εντελώς συμπτωματικά (εκτός αν με στοιχειώνει ο Γιουνγκ και η συγχρονικότητά του..) διαβάζω σε ένα βιβλίο εκλαϊκευμένης επιστήμης για παιδιά, του μεγάλου Καναδού αστροφυσικού Hubert Reeves : « Ο ήχος (η φωνή μας) ταξιδεύει γρήγορα: 300 μέτρα ανά δευτερόλεπτο. Αν η ηχώ της φωνής μας, λοιπόν, επιστρέφει μετά από δυο δευτερόλεπτα (ένα δευτερόλεπτο να φτάσει ο ήχος απέναντι, ένα να γυρίσει), ξέρουμε ότι ο βράχος πάνω στον οποίο «εξοστρακίστηκε» η φωνή μας βρίσκεται σε απόσταση 300 μέτρων…»
    Θα είχα ίσως μια μικρή ένσταση για τα εισαγωγικά στο «εξοστρακίστηκε», αλλά πάντως δεν θα κατηγορούσα επ’ ουδενί την μεταφράστρια για αμορφωσιά, επειδή απέδωσε το déviation du son (Υποθέτω(ίσως λανθασμένα) το déviation .Το ορίτζιναλ κείμενο είναι γαλλικό «L’univers expliqué à mespetits-enfants») σαν εξοστρακισμό.

  50. Νέο Kid Στο Block said

    déflexion du son στο 49.

  51. Γς said

    εκτροπή δαγκωτό!

  52. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    46. Ἐγὼ ἀντιθέτως, νέο παιδί μου, δὲν ντρέπομαι νὰ πῶ ὅτι ὅταν συνέβη τὸ θλιβερὸς γεγονὸς χρησιμοποίησα λανθασμένα τὸν ὅρο «ἐξοστρακίστηκε» σὲ συνομολία μὲ τὸν πεθερό μου ποὺ τυγχάνει νὰ εἶναι στρατιωτικός καὶ ὁ ὁποῖος μὲ διόρθωσε. Ἐν συνεχεία ἄνοιξα τὸ ἔγκυρο λεξικὸ τοῦ Δημητράκου καὶ στὰ δύο λήμματα καὶ διαπίστωσα ἰδίοις ὄμμασι τοῦ λόγου του τὸ ἀληθές. Δὲν εἶναι ντροπὴ νὰ μὴν ξέρεις κάτι! Ντροπὴ εἶναι νὰ μὴν διορθώνης τὰ λάθη σου. Δὲ θὰ ἔβγαινα ποτὲ νὰ χαρακτηρίσω κάποιον «ἀμόρφωτο», ἐπειδὴ ἔκανε ἕνα λάθος κι οὔτε εἶναι ὑποχρεωτικὸ νὰ εἴμαστε ὅλοι ἐξοικειωμένοι μὲ τὴν ὁρολογία τῶν ὅπλων! Μὴ σοῦ πῶ ὅτι τὸ τελευταῖο δὲν τὸ βρίσκω καθόλου κακό. Ὅμως τὸ νὰ σοῦ λένε ὅμως τὸ σωστὸ κι ἐσὺ νὰ θὲς νὰ τὸ λὲς λάθος, μὲ τὸ συμπάθειο ἀλλὰ ξεπερνάει τὰ ὅρια τῆς βλακείας. Ὅταν σπούδαζα στὴν Ἰταλία, τἆχα μὲ μιὰ κοπέλλα καλλιεργημένη, 8 χρόνια μικρότερή μου ποὺ μάλιστα μιὰ δυὸ φορὲς καὶ δὲν ντρέπομαι νὰ τὸ πῶ, μοῦ διόρθωσε κάποια κοινὰ λάθη ποὺ κάνουμε ὅλοι. Τὸ ἔνα ἦταν τὸ ἀποθανατίζω ποὺ τὸ εἶχα συνηθίσει ἀλλὰ τώρα εἰλικρινὰ μοῦ εἶναι πλέον ξένο, τὸ ἄλλο δὲν τὸ θυμᾶμαι. Μιὰ φορὰ ὅμως τὴ διόρθωσα κι ἐγὼ καθὼς μοῦ εἶπε ὅτι «ἡ τάδε ἄρρώστια διαγνώνεται…». Δὲν τὸ εἶχα ξανακούσει…Τῆς εἶπα πολὺ διακριτικὰ γιατὶ ἤξερα ὅτι ἦταν λίγο παρεξηγησιάρα «διαγιγνώσκεται» καὶ μοῦ ἀπάντησε «ἐγὼ τὸ λέω στὴ δημοτική». Ἂν καὶ δὲν ἔχω βρεῖ λεξικὸ τῆς δημοτικῆς ποὺ νὰ περιλαμβάνει τὸ λῆμμα «διαγνώνω» οὔτε «ἀναγνώνω» κοκ, δυστυχῶς ἀπὸ τότε τὸ ἔχω ξανακούσει ἀπὸ κάμποσους συναδέλφους. Πάντως ὑπάρχουν κι αὐτοὶ ποὺ τὸ λένε σωστά.

  53. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    53. Νὰ προσθέσω, ὅμως, ὅτι ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τοῦ Ἀλέξη, οὔτε ἔτυχε νὰ χρησιμοποιήσω τὴν ἔκφραση οὔτε νὰ τὴν ξανασυναντήσω, οὔτε ὡς ἐξοστρακίστηκε οὔτε ὡς ἐποστρακίστηκε. Καὶ δὲν θὰ τὸ ἤθελα…

  54. sarant said

    52: Δηλαδή όταν ο νόμος 3169/2003 μιλάει για εξοστρακισμό, εννοεί την αποπομπή πολιτικών αντιπάλων;

  55. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    54. Προφανῶς γράφτηκε ἐκ παραδρομῆς. Δὲ σημαίνει ὅτι ἐπειδὴ τὸ λάθος ἔγινε στὴ διατύπωση ἑνὸς νόμου ὅτι νομιοποιεῖται κιόλας. Ἂν εἶναι ἔτσι θὰ πρέπει νὰ νομιμοποιήσουμε πολλά. Καὶ νἆσαι σίγουρος ὅτι δὲ θἆναι ὅλα ἀπὸ αὐτὰ ποὺ σ’ἀρέσουν…

  56. Νέο Kid Στο Block said

    52. Δηλαδή το ΛΚΝ δεν είναι έγκυρο λεξικό; Οι καραβανάδες είναι εγκυρότεροι; Μάλιστα…

  57. Εικάζω πως συνειρμικά το «εξοστρακίζεται» συνδέεται ίσως με την «στράκα«, η οποία φυσικά είναι άσχετη ετυμολογικά με το «όστρακο». Όμως, όταν η σφαίρα ανακλάται, συνοδεύεται από στράκα.

  58. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    56. Πρῶτον ἀνέφερα κι ἐγὼ λεξικὸ καὶ δὲν περιορίστηκα μόνο σὲ αὐτὸ ποὺ μοῦ εἶπαν. Διάβαζε λίγο πιὸ προσεκτικά. Ὅσον ἀφορᾶ τοὺς στρατιωτικοὺς ποὺ ἀντιμετωπίζουν τὸ φαινόμενο πολὺ συχνά, λογικὸ εἶναι νὰ γνωρίζουν καὶ καλύτερα τὴν ὁρολογία σὲ σχέση μὲ τὸ μέσο ὅρο τοῦ πληθυσμοῦ. Δὲ νομίζεις; Ὅσα ξέρει ὁ νοικοκύρης…Κάτι σὰν τὴ διαφήμιση τοῦ Favre Leubas ποὺ ὅσοι τὸ φοροῦν ξέρουν καὶ νὰ τὸ προφέρουν 🙂

  59. NM said

    Ετσι είναι οι νόμοι, σκληροί. Είτε μας αρέσουν είτε όχι, οφείλουμε να υπακούμε.
    Μόνη διέξοδος στους οραματιστές, η παρανομία.
    Αλλά ποιος είναι αρμόδιος να νομοθετεί στα της γλώσσας; Παρακαλώ ενημερώστε.

  60. Νέο Kid Στο Block said

    58. Μα ποια ορολογία καλέ μου άνθρωπε; Τη στρατιωτική; Ποιου στρατού; Το «εποστρακίζω» απαντάται δύο (2) φορές στο Liddell-Scott με τη σημασία και μόνο του «ψαράκια», «βατραχάκια» ,πιλαφάκια ή «ducks and dragons» που λένε οι Εγγλέζοι. Και φυσικά δεν μπορούσε να έχει τη σημασία της ανάκλασης/αλλαγής πορείας βλήματος, γιατί οι αρχαίοι στρατοί δεν είχαν πυροβόλα όπλα και τα εκηβόλα που είχαν, δεν είχαν τέτοια θέματα.
    Προφανώς είναι λοιπόν –όπως είπε ωραία ο Λεώνικος- «ψαγμενιά» αμφιβόλου ποιότητας πολύ μεταγενέστερη, αν όχι πολύ πρόσφατη.
    Και ο εξοστρακισμός είναι -τώρα που το σκέπτομαι -μια ωραία μεταφορά για την εκτροπή/ανάκλαση, γιατί πραγματικά ήταν μια μεγάλη εκτροπή πορείας στη ζωή των εξορισθέντων. Μια χαρά είναι ο εξοστρακισμός !

  61. Νέο Kid Στο Block said

    Α, και η κοπέλλα πρέπει να είναι 8 χρόνια ΝΕΟΤΕΡΗ σου και όχι ΜΙΚΡΟΤΕΡΗ σου!
    Ντροπή να μη μιλάμε «ορθώς»! Σύ είπας!

  62. Κύριε Αρχιμήδη την επόμενη φορά που θα χρειαστεί να κάνετε κάποια εργασία στο σπίτι σας και πείτε «ρίχνω μπετά» πρέπει να σας διορθώσει ο New Kid και να πείτε «σκυροδετώ».
    Δεν σημαίνει ότι ένας τεχνικός όρος (που από τον ορισμό του δεν έχει ευρεία εφαρμογή) πρέπει αν επιβληθεί σε όλους τους χρήστες της γλώσσας. Πολύ περισσότερο που ο «εποστρακίσμός» δεν είναι καν διαδεδομένος τεχνικός όρος (όπως το σκυρόδεμα) αλλά μέρος της υπηρεσιακής στρατιωτικής γλώσσας.
    Όσο για τις γνώσεις των στρατιωτικών για τη βλητική θυμάμαι έναν υπολοχαγό (από ΣΣΕ μάλιστα) να προσπαθεί να με πείσει ότι η σφάιρα που βγαίνει από οριζόντια κάνη κινείται προς τα πάνω (χωρίς να μπορεί να μου πει ποια δύναμη την αναγκάζει να πάει προς τα πάνω). ήταν τα «τυχερά» του να υπηρετώ σαν Δόκιμος να ακούω διάφορα μαργαριτάρια.

  63. Γς said

    58:
    >Κάτι σὰν τὴ διαφήμιση τοῦ Favre Leubas ποὺ ὅσοι τὸ φοροῦν ξέρουν καὶ νὰ τὸ προφέρουν

    Εσείς πάντως δεν το φοράτε, τουλάχιστον σωστά.
    Το Favre Leuba.

  64. gpoint said

    #52
    Αγαπητέ και τα λεξικά άνθρωποι τα γράφουν, δεν είναι θέσφατα, υπεράνω όλων είναι πάντοτε (ο ΠΑΟΚ και) η λογική. Σκεφτείτε τι σημαίνουν οι προθέσεις επί και εξ, την μεταβατικότητα των εις -ιζω ρημάτων (πλην του νομ-ίζω, νομίζω) και το ότι το εποστρακίζω λόγω της σημασίας του δεν έχει παθητική φωνή και έχετε την λύση στο πιάτο σας.
    Οσον αφορά την στρατιωτική ορολογία έχει διάφορες «παραξενιές». θυμάμαι από το ναυτικό πως το ακριβώς είχς αντικατασταθεί με το μαθηματικώς (!) με αποτέλεσμα να τινάζομαι κάθε φορά που κάποιος γκάριζε «Νααα μην κινείται κανείς μαθηματικός» λόγω των σπουδών μου. Φυσικά και άλλοι επαγγελματικοί κλάδοι έχουν τις γλωσσικές ιδιομορφίες τους π.χ. για τους νομικούς (πλέον) οι λέξεις ιθαγένεια και υπηκοότητα είναι ταυτόσημες ενώ εννοιολογικά δεν έχουν μεταξύ τους σχέση, δηλαδή το ότι οι στρατιωτικοί ασχολούνται με βλήματα δεν σημαίνει ότι εχουν σωστό λεξιλόγιο για το αντικείμενό τους.

  65. bernardina said

    Πάντως ο Ήλιος έχει στο λήμμα εποστρακίζομαι: «(επί βλήμματος) ριπτόμενος και προσκρούων επί τινος επιφανείας αναπηδώ και αλλάζω διεύθυνσιν.» Και το ουσιαστικό εποστρακισμός: η ενέργεια και το αποτέλεσμα του εποστρακισμού.

    Κατά την ταπεινή μου γνώμη, εφόσον η λέξη δημιουργήθηκε, υπάρχει, και εκφράζει προσφορότερα τη συγκεκριμένη σημασία, ξεχωρίζοντάς την από τον αρχαίο θεσμό του εξοστρακισμού -και τις σύγχρονες εκφάνσεις του- καλό θα είναι να τη χρησιμοποιούμε. Εφόσον πρώτοι εμείς υποστηρίζουμε ότι με τη χρήση καταξιώνεται και κατακυρώνεται μια λέξη. Τώρα, οι χαρακτηρισμοί περί αμόρφωτων, κολλημένων κλπ αν δεν είναι σνομπισμός είναι παιδιαρίσματα ή και τα δύο μαζί. Καλό είναι να λείπουν.

  66. @ Pokorny

    Πάντως το απεκκρούω / απεκκρούω ή μάλλον απεκκρούομαι (με δύο κάππα) φαίνεται ενδιαφέρουσα πρόταση για να οριστεί ως νεολογισμός επί του προκειμένου. Είναι πολύ πιο πετυχημένο από το αποστρακίζομαι, διότι περιγράφει ακριβέστερα την ενέργεια χωρίς να προσδιορίζει το αντικείμενο πάνω στο οποίο έγινε η απέκκρουση. Και φυσικά προφέρεται απεκ-κρουση

  67. συγνώμη, Pokorny (s)trak , (e/o)strak

  68. gpoint said

    #65

    Σαφώς και το άρθρο αυτό στον Ηλιο έχει γραφεί από στρατιωτικό (όπως και άλλα), αλλά τότε και τις σαγιονάρες να τις λέμε…εμβάδες ! Οι στρατιωτικοί (όπως και οι νομικοί αλλά και άλλοι κλάδοι) χρησιμοποιούν πομπώδεις εκφράσεις για να ξεχωρίζουν και να εντυπωσιάζουν τους κατώτερούς τους πολλές φορές χωρίς να ξέρουν τι σημαίνει η λέξη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η νυκτερινη διαταγή » να πάτε για κατάκλισις (sic) και να ξαπλώσετε αμέσως στα κρεβάτια σας» ή το περιβόητον » Εις τον θάλαμον να εισέρχεσθε με άνευ πηλίσκου» που ήταν αναρτημένο στην είσοδο του θαλάμου.
    Το εποστρακίζομαι αν υπάρχει πρέπει να έχει ανάλογη έννοια με το εποστρακίζω το οποίο όμως σημαίνει πως κάνω σκληρή την επιφάνεια

  69. sarant said

    Το «αποστρακούμαι» σήμαινε στα αρχαία «γίνομαι σκληρός σαν όστρακο», θαρρώ.

  70. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    61. Ἢ ἔχεις πρόβλημα κατανόησης ἢ ἐπίτηδες διαστρεβλώνεις αὐτὰ ποὺ λέω ὁπότε στὴ δεύτερη περίπτωση θὰ σοῦ ἔλεγα νὰ γίνης πολιτικός. Ἐσὺ εἶπες κάπου ὅτι ντρέπεσαι ποὺ δὲ γνώριζες ἐνῶ ἐγὼ ἀντιθέτως εἶπα ὅτι δὲν ντρέπομαι νὰ πῶ ὅτι ΔΕ γνωρίζω κάτι. Οὐδεὶς παντογνώστης.

    64. Ὄντως καὶ τὰ λεξικὰ ἄνθρωποι τὰ γράφουν καὶ ἐπιδέχονται κριτική (πό πό ἂν ἔλεγα κριτικῆς τί θὰ ἄκουγα, ἀλλὰ ναὶ μὲν τὰ σφάλματα ἂν τείνουν πρὸς τὴν σύνταξη τῆς καθαρεύουσας εἶναι ἀποδιοπομπαῖα ἀκόμη κι ἂν τείνουν νὰ γίνουν κανόνας στὸ λόγο-ἀλλὰ βρὲ ἀδερφάκι μου ἀφοῦ ἡ ἔκφραση τείνει νὰ γίνη κανόνας στὸ λόγο δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ θεωρεῖται σωστὴ ἢ αὐτὸ ἰσχύει μόνο ὅταν μᾶς συμφέρει; Νὰ τὸ ξεκαθαρίσουμε αὐτό). Ἰσχύει καὶ γιὰ τὸ λεξικὸ τοῦ Τριανταφυλλίδη, πολὺ δὲ περισσότερο ἂν ὅλα τ’ἄλλα λὲν τὸ ἀντίθετο. Πράγματι οἱ στρατιωτικοὶ ἀσχολοῦνται μὲ βλήματα καὶ σὲ πολὺ μεγάλο βαθμὸ εἶναι. Ἐδῶ, ὅμως, ἔχουμε καὶ τὰ λεξικὰ (πλὴν ἑνὸς) ποὺ συνηγοροῦν. Τὸ μορφωτικὸ ἐπίπεδο τῶν στρατιωτικῶν ποικίλει. Δὲ σημαίνει κάτι τὸ ὅτι πολλοὶ καὶ κυρίως οἱ χαμηλόβαθμοι ποὺ ἔρχονται σὲ ἐπαφὴ πιὸ πολὺ μὲ τοὺς φαντάρους, δὲ γνωρίζουν ὅλα αὐτὰ ποὺ λές. Αὐτοὶ ποὺ εἰσήγαγαν τοὺς ὅρους κάτι παραπάνω δὲ θὰ ξέρουν;

    63. Ὄντως. Τὄβαλα στὸ google καὶ μοῦ τὄβγαλε ἔτσι.

  71. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    70. http://www.youtube.com/watch?v=vp-7poBVp0Y

  72. Νέο Kid Στο Block said

    Μάλλον παίζουμε την τσιγκολελετα εδώ πέρα,έτσι;

    Λοιπόν, εσύ μπήκες φουριόζος με το σχόλιό σου 44. που περιείχε την ανακρίβεια (το λέω όσο ευγενικότερα γίνεται ) ότι ο «τεχνικός όρος» είναι αρμοδιότητα των στρατιωτικών και μπάτσων και την ανόητα άδικη σύγκριση (εδώ δεν πάει πιο ευγενικά, με το ζμπάθιο) της «απεκρουσης» με τον «εξοστρακισμό». Έκλεισες δε, με το εντυπωσιακό και φανφαρόνικο «Ελεος!» κατακεραυνώνοντας τους «βλάκες» που δεν δέχονται το «σωστό» «εποστρακισμός».

    Toυς χαρακτηρισμούς σου προς εμένα για «βλάκες» (και μάλιστα και ευθέως και πλαγίως «πρόβλημα κατανόησης») και «διαστρεβλωτές» τούς αντιπαρέρχομαι ,γιατί δεν μου καιγεται καρφάκι για τη γνώμη σου! Για τη γνώμη αρκετών άλλων εδώ μέσα, μού καιγεται!

    Τώρα, τι ακριβώς ρέστα ζητάς; Δεν καταλαβαίνω! Να πω ότι δεν είμαι παντογνώστης; Το λέω!

  73. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    73. Δέχομαι ὅτι ὑπάρχει πλήρης διάσταση ἀπόψεων καὶ ἀντιλήψεως ὁπότε σταματάει ἡ συζήτηση. Ἄλλωστε εὔχομαι ὅπως κι ἐσὺ νὰ μὴν ἔχουμε ἀφορμὲς νὰ συζητοῦμε μακάβρια θέματα. Ὅμως θὰ μὲ συγχωρέσης ἀλλὰ βλάκα δὲν εἶπα οὔτε ἐσένα οὔτε κανέναν, οὔτε σαφῶς οὔτε ἐμμέσως.

  74. Νέο Kid Στο Block said

    A, σκούζι! Το » Ἢ ἔχεις πρόβλημα κατανόησης ἢ ἐπίτηδες διαστρεβλώνεις αὐτὰ ποὺ λέω ..» το έγραψε μάλλον κάποιο άλτερ ίγκο σου! Τέλος κι από μένα!

  75. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    74. Τὸ εἶπα πάνω στὰ νεῦρα μου ἐπειδὴ μοῦ ἀπέδιδες κάτι ποὺ δὲν εἶπα. Ἴσως νὰ διάβαζες λίγο βιαστικά. Συγγνώμη

  76. γιατί ἴγκο καὶ ὄχι ἔγκο;

  77. gpoint said

    # 70
    Θα δώσω ένα άλλο παράδειγμα ορολογίας από άλλη επιστήμη υποστηρίζοντας την άποψη ότι πολλοί «ιδρυτές» ορολογίας παραλάσσουν σχετικά την λέξη ώστε να ξεχωρίζει από αυτήν που χρησιμοποιούν οι κοινοί άνθρωποιώστε να εντυπωσιάζονται από την λέξη που ακούνε για πρώτη φορά.
    Αν τυχόν στραβώσει το νύχι σας και αρχίσει να μπαίνει στο κρέας η διάγνωση του γιατρού θα είναι : εισφρησις και όχι παρείσφρηση όπως συνηθίζει να λέει ο κόσμος για κάτι που έρχεται ανεπιθύμητο και λάθρα όπως το νύχι στο κρέας. Από καθηγητή σε νέο γιατρό διαιωνίζεται η ορολογία σε μια κόντρα προς τις λέξεις της κοινής ομιλουμένης

  78. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    77. Ἀμφιβάλλω κατὰ πόσο ὁ κόσμος γνωρίζει τὴν παρείσφρηση, καθ’ὅτι στὸ «ὁμιλεῖτε ἑλληνικὰ», τὴν πρώτη χρονιὰ μὲ τὴ Λιάνα Κανέλλη, εἶχε τεθεῖ τὸ ρῆμα «παρεισφρέω» καὶ ὁ κόσμος ποὺ ρωτιόταν δὲν τὸ ἤξερε. Ὁ κόσμος μᾶλλον θὰ ἔλεγε «μοῦ μπῆκε τὸ νύχι» ἀλλὰ δὲ νομίζω ὅτι θὰ ἔγραφε κανεὶς κάτι τέτοιο στὸ ἱστορικό. Ἡ ἰατρικὴ ὁρολογία, σὲ ὅλες τὶς γλῶσσες χαρακτηρίζεται ἀπὸ ἀπόλυτη ἀκρίβεια στὴν περιγραφὴ γιὰ νὰ μὴν ὑπάρχουν παρεμηνεῖες. Ὅμως ὁ γιατρὸς πρέπει νὰ γνωρίζη καλὰ ὄχι μόνο τὴν καθομιλουμένη ἀλλὰ καὶ τὴν διάλεκτο τοῦ τόπου ποὺ ἀσκεῖ τὴν ἰατρική. Στὴ Νάπολη π.χ ἦταν ἀδύνατο νὰ πάρης ἱστορικὸ ἀκόμη κι ἀπὸ ἐπιστήμονα. Ὁ ἄρρωστος λέει πάντα τὸν πόνο ὅπως βγαίνει ἀπὸ τὴν καρδιά του, στὴν ἰδιαἰτερη γλῶσσα ποὺ εἶπε τὶς πρῶτες του λέξεις. Ἀλλὰ καὶ στὴν Ἑλλάδα ὅταν μιὰ γιαγιὰ μοῦ εἶπε ὅτι ἔχει μιὰ στενοχώρια κι ὁ συνάδελφος μοῦ εἶπε νὰ φέρη τὸν καρδιογράφο ἀπόρρησα. «Ἔχει προκάρδιο ἄλγος» μοῦ εἶπε, «τρέχα, ἔτσι τὸ λένε στὰ χωριά». Δὲ θὰ γράφαμε ποτὲ στὸ ἱστορικὸ ὅμως «ἡ ἀσθενὴς ἀναφέρει στενοχώρια»…

  79. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    78. Νὰ συμπληρώσω ἐδῶ πὼς κι ἐγὼ ὅταν πάω στὸ γιατρὸ ὡς ἀσθενὴς δὲν μιλάω μὲ ἰατρικοὺς ὅρους, οὔτε ὁ γιατρὸς μὲ ρωτάει χρησιμοποιώντας ἰατρικοὺς ὅρους κι ἂς ξέρει ὅτι εἶμαι γιατρός…

  80. gpoint said

    #78
    Δεν είναι λέξη που την λένε κάθε μέρα πάντως θα έχουν ακοίύσει το «έχουν παρεισφρήσει» ή μάλλον το όπως λάθος το φαντάζονται «παρεισφρύσει», όχι όμως το «έχουν εισφρήσει»
    Στη Γεωμετρία αντίστοιχα το τετράπλευρο με δυο παράλληλες πλευρές λέγεται αυστηρά «τραπέζιον» και ποτέ τραπέζι

  81. Λεώνικε (43), τι λες; Από πού κι ως πού το ο προφερόταν αρχικά ου στα ελληνικά; Ακόμα και για την ινδοευρωπαϊκή, άλλη είναι η κρατούσα θεωρία για την προέλευσή του!
    Η κατάσταση φαίνεται πως ήταν η εξής: υπήρχαν εξαρχής στα ελληνικά τριών ειδών ε και ο, βραχέα κλειστά, μακρά ανοιχτά (σαν το γαλλικό ê στο rêve) και μακρά κλειστά (σαν το γερμανικό e στο See). [Τα τελευταία είχαν προκύψει είτε από συναίρεση ε+ε / ο+ο είτε από αντέκταση πριν από ν(τ)σ και άλλα συμφωνικά συμπλέγματα που απλουστεύθηκαν.] Υπήρχαν επίσης δίφθογγοι ει και ου, που προφέρονταν λίγο-πολύ όπως γράφονται (όπως στα αγγλικά cake και coat), και αντίστοιχες δίφθογγοι (οι μετέπειτα «καταχρηστικές» ῃ και ῳ) με μακρό το πρώτο φωνήεν. Η αρχαία αττική γραφή δεν ξεχώριζε τα μακρά (ανοιχτά ή κλειστά) και τα βραχέα ε/ο και τα παρίστανε όλα με Ε και Ο. Με τη μεταρρύθμιση του αλφαβήτου το 403 π.Χ. υιοθετήθηκαν τα Η και Ω για τα ανοιχτά μακρά φωνήεντα, ενώ τα κλειστά μακρά, με τα οποία στο μεταξύ είχαν συμπέσει ως προς τον ήχο οι άλλοτε δίφθογγοι ει και ου, άρχισαν να γράφονται και αυτά ΕΙ και ΟΥ, και αυτή η ορθογραφία καθιερώθηκε μέχρι σήμερα. Έτσι γράφουμε «λύειν» ή «λυθείς», ενώ ιστορικά δεν υπήρξε ποτέ δίφθογγος σ’αυτές τις λέξεις (αφού προέρχονται από αρχαιότερους τύπους *λύεεν, *λυθένς), και το ίδιο για το -ου<*-οο<-οιο της γενικής.

  82. sarant said

    70: Ωραίο το θέμα που βάζεις, αν και βέβαια το «επιδέχομαι» με γενική δεν «τείνει να γίνει κανόνας», όπως νομίζεις, είναι σαφώς μειοψηφικό. Πότε λοιπόν ανεχόμαστε/επικροτούμε την αποκλίνουσα χρήση και πότε την καταδικάζουμε; Αξίζει να γραφτεί άρθρο αλλά τώρα να πω πολύ πρόχειρα την άποψή μου. Την αποκλίνουσα χρήση την επικροτούμε εκεί που κινείται στη γενική κατεύθυνση εξέλιξης της γλώσσας, την αποδοκιμάζουμε εκεί που κινείται κόντρα στη γενική αυτή κατεύθυνση, καθώς και εκεί που οδηγεί σε αδιέξοδο (παράδειγμα της τελευταίας περίπτωσης είναι η προστακτική με αύξηση: απήντησέ μου!).

  83. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    82. Κι ὅμως, πολλοὶ εἶναι αὐτοὶ ποὺ λένε «ἐπιδέχομαι» μὲ γενική, ὄχι ἀπὸ κάποια ἰδεολογικὴ στάση ἀπέναντι στὴ γλῶσσα, ἀλλὰ ἐπειδὴ ἀκούγεται τόσο πολὺ γύρω γύρω ποὺ νομίζει κανεὶς ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ σωστό. Καὶ θὰ ἔλεγα ὅτι αὐτὴ ἡ κατηγορία εἶναι πολὺ μεγαλύτερη ἀπὸ αὐτοὺς ποὺ ὀνομάζεις «νεοκαθαρευουσιάνους» ἢ «γενικομανεῖς». Ὅσο λάθος εἶναι ὅμως αὐτό, ἄλλο τόσο λάθος εἶναι ἐκφράσεις τοῦ τύπου «τῶν πληγέντων περιοχῶν» ἢ ἡ μιὰ «ἐπεῖγον» διασταύρωση ποὺ πολλὲς φορὲς μοῦ ζητᾶνε στὴν ἐφημερία. Θὰ συμφωνήσω, ὅμως γιὰ τὴν προστακτικὴ στὴν αὔξηση, ποὺ λίγοι πιὰ βάζουν (ἐδῶ στὸν ἀόριστο δὲ βάζουν καὶ εἰλικρινᾶ τώρα σοῦ ἀκούγονται ὡραία στὸ ἀφτὶ ἐκφράσεις ὅπως «δὲ μὲ σύμφερε»; ποὺ εἶναι καὶ πολὺ in κατὰ τ’ἄλλα), ὅπως καὶ γιὰ ἐκφράσεις τύπου «ἀφορᾶ στό».

  84. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    83. χαχαχα ἤθελα νὰ πῶ γιὰ τὴν αὔξηση στὴν προστακτικη

  85. δηλαδὴ ἂν πῃ ὁ γιατρὸς παρείσφρησις αὐτὸ εἶναι καθομιλουμένη. ὅταν μπαίνῃ τὸ νύχι στὸ κρέας λέμε «ἔπαθα παρείσφρησι»! ἐν ᾦ τὸ εἴσφρησι ἂς ποῦμε εἶναι τελείως ἀκατανόητο σὲ κάποιον ποὺ γνωρίζει τὴν παρείσφρησι. κἄτι σὰν τοὺς ψαρωτικοὺς ἰατρικοὺς ὅρους τοῦ δρος Χάουζ, ὅλοι στὴν δημοτικὴ κι ὅμως ἀκατανόητοι στοὺς ἀδαεῖς περὶ τὴν ἰατρική. π΄ροκειται γιὰ νεοκαθαρευουσιάνικη συνωμοσία ἀσφαλῶς!

    81 ἔτσι ξέρω κι ἐγὼ καὶ δὲν νομίζω ὅτι ἀμφισβητεῖται.

  86. sarant said

    83: Και ποιος σου είπε ότι υπερασπίζομαι το «πληγέντων περιοχών»; Απλώς, το «πληγεισών περιοχών» είναι απεχθές σωστό -η σοφή γκαμήλα όμως ξέρει κι άλλο δρομο, αναλυτικόν.

  87. LandS said

    Το εποστρακισμός, αν είναι τεχνικός όρος, χρησιμοποιείται σωστά στα «τεχνικά» κείμενα. Πάρα πολύ ωραία ταιριάζει στις μελέτες βλητικής, και στη τραγική περίπτωση του Αλέξη, ίσως ωραία να ταιριάζει και στα κείμενα της δικογραφίας και στη νομική διαδικασία.
    Στα δημοσιογραφικά όμως κείμενα η χρήση του αντί του συνηθισμένου εξοστρακίσμος, δεν προσθέτει τίποτα στην ακρίβεια της περιγραφής του γεγονότος. Και επειδή πρέπει να είμαστε πάντα συγκεκριμμένοι, προσωπικά είχα την εντύπωση ότι η κουβέντα εξοστρακισμός ή εποστρακισμός είχε σαν προϋπόθεση ότι το «από σπόντα» θα αθώωνε τον Κορκονέα.
    Έτσι, συμφώνησα αμέσως με την τελευταία πρόταση του άρθου του Νικοκύρη.

    Γενικά για τους τεχνικούς όρους.
    Για το Βικιλεξικό, τους Μηχανολόγους και τον πολύ τον κόσμο η λέξη παροχέτευση σημαίνει ακριβώς το αντίθετο από αυτό που σημαίνει για τους γιατρούς.

  88. Νέο Kid Στο Block said

    87 (τέλος). Eίσαι σίγουρος κουμπάρε; http://www.cirse.org/index.php?pid=111&lang=5

  89. Νέο Kid Στο Block said

    87. Eκτός, αν έχεις ακούσει κάποιους γιατρούς να γλωσσεύουν την μπέρδα τους και να λένε «παροχέτευση» εννοώντας «διοχέτευση».

  90. LandS said

    Ως ασθενή μου έχουν βάλει σε τομή αυτό που λένε παροχέτευση και εγώ φανταζόμουν ότι άκουγα αποχέτευση.

    Επίσης ο λίκνος σου λέει:
    Ο καθετήρας εισέρχεται διαμέσου του στενωμένου χοληφόρου, και το εξωτερικό άκρο του συνδέεται με ασκό παροχέτευσης. Ο καθετήρας σταθεροποιείται στο δέρμα με ράμματα.
    Το εξωτερικό άκρο του. Άρα με το παροχέτευση οι γιατροί λένε το υδραυλικό 🙂 σύστημα που βγάζει υγρά από το σώμα.

    Το Βικιλεξικό, οι Μηχανολόγοι και ο πολύς ο κόσμος λένε έτσι το σύστημα που μπάζει υγρά στο κτήριο.

  91. LandS said

    Με μεγαλύτερη σαφήνεια http://www.iatrikionline.gr/IB_88/8orakas.htm

  92. Νέο Kid Στο Block said

    90. Παροχέτευση είναι κάθε υδραυλικό σύστημα που βγάζει/αδειάζει υγρά (ή ορθότερα ρευστά, τo ιξώδες ποικίλλει) . Συνήθως, βρώμικα/ακατάλληλα για περαιτέρω χρήση ρευστά. Αυτό που λέμε και «ντρενάζ». (αν και πιο σωστά αυτό σημαίνει «αποστράγγιση»)
    Ο ορισμός του Βικιλεξικού είναι όντως λίγο για τα πανηγύρια (κυρίως γιατί δεν μιλάει για αποχέτευση ή όμβρια(βρόχινα),αλλά για υδροδότηση).
    Οι Μηχανολόγοι , το βλέπω λίγο δύσκολο να λένε «παροχέτευση» και να μην εννοούν κάποιου είδους ντρενάζ (είτε αποχέτευση, είτε απορροή ομβρίων , είτε πέταμα κατάλοιπων ελαίων κλπ) ,αλλά «παροχή» π.χ υδροδότηση.

    Συναδελφική αλληλεγγύη! 🙂

  93. LandS said

    Το Βικιλεξικό, οι Μηχανολόγοι (διαγράφονται δυο λέξεις) και ο πολύς ο κόσμος!

  94. Νέο Kid Στο Block said

    Φίλε LandS, «ο πολύς ο κόσμος» είναι βέβαια έννοια διαφορετική για τον καθέναν μας, ανάλογα με τις εμπειρίες, τη δουλειά και τις σχέσεις μας, αλλά ο δικός μου «πολύς κόσμος» λέει «παροχή νερού» όταν αναφέρεται στην υδροδότηση και «αποχέτευση» στην άλλη περίπτωση.

    Αλλά και έτσι νάναι, δεν βλέπω τη σύνδεση ή αναλογία με το θέμα «εποστρακισμός ή εξοστρακισμός».
    Η παροχέτευση είναι απολύτως ξεκάθαρο και μονοσήμαντο τι σημαίνει , και δεν θα δούμε σε τεχνικό ή νομικό κείμενο «παροχέτευση» με την έννοια που λες ότι της αποδίδει ο «πολύς κόσμος». Και όλα τα λεξικά βέβαια, της δίνουν την έννοια που ορθώς έχει.
    Μ»αλλα λόγια, πιστεύω ότι η «παροχέτευση» δεν «νομιμοποιείται» ενώ ο «εξοστρακισμός» ναι.

  95. Νέο Kid Στο Block said

    «Και όλα τα λεξικά βέβαια, της δίνουν την έννοια που ορθώς έχει.» πλην Λακεδαιμονίων (Βικιλεξικού) that is.. 🙂

  96. #86 πόσο θὰ μᾶς γλύτωνε ἀπὸ τὴν ἀπεχθῇ τυραννία τοῦ «ποὺ» καὶ τοῦ «ὁποῖος-α-ον» ἡ χρῆσι κλιτῶν μετοχῶν!

  97. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    86. Βεβαίως καὶ ὅποιος θέλει νὰ ἀποφύγη τὸ τύπο, ἔχει κάθε δικαίωμα νὰ τὸν ἀντικαταστήση περιφραστικά, ὅταν δὲ τὸ κείμενό του εἶναι γραπτὸ, αὐτὸ εἶναι εὐκολότερο γιατὶ ἔχει περισσότερο χρόνο ὁ ἐγκέφαλος του νὰ τὸ ἐπεξεργαστῆ. Αὐτὸ ὅμως δὲν εἶναι πάντα τόσο εὔκολο ὅταν κάποιος μιλάει προφορικά. Πολλὲς φορές, ὅταν μιλᾶμε, ὁ λόγος βγαίνει αὐθόρμητα ἐκείνη τὴ στιγμὴ κι ὅπως θὰ ἔλεγε κάποιος π.χ «τῶν καμμένων περιοχῶν» χωρὶς νὰ νοιώθη τὴν ἀνάγκη νὰ πῆ «τῶν περιοχῶν ποὺ κάηκαν» ἔτσι μπορεῖ, μιλώντας γιὰ «τὶς πληγεῖσες περιοχὲς» νὰ φτάση στὸ «τῶν» χωρὶς νὰ ἔχη σκεφτῆ ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ κάνη περίφραση. Ἐσὺ σίγουρα ἔχεις ἐξασκηθεῖ σὲ αὐτό, λόγῳ ἰδεολογικῆς στάσεως ἀπέναντι στὴ γλῶσσα, ὅμως δὲ σημαίνει πὼς ὅλοι, ἀκόμη καὶ οἱ μὴ καθαρευουσιάνοι, πὼς δὲν ἔχουν κι ἄλλη ἔγνοια στὸ νοῦ τους μὴ καὶ μολύνουν τὸ στόμα τους μὲ μιὰ ἀρχαιοπρεπῆ κλίση. Ἐπομένως ἂν δὲν θέλει ὁ ὁμιλὼν νὰ διακόψη τὴ ροὴ τοῦ λόγου του, θὰ πῆ «τῶν πληγεισῶν», ὄχι ἐπειδὴ εἶναι ὑποχρεωτικὰ καθαρευουσιάνος, ἀλλὰ γιατὶ ξέρει ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ σωστό. Καὶ τὸ σχολεῖο ὀφείλει νὰ ἔχει διδάξη στοὺς ἀποφοίτους του τὴ μετοχὴ ἀορίστου καὶ τῆς συγκεκριμένης κατηγορίας ρημάτων, ποὺ δὲν εἶναι καὶ λίγα, ὄχι μόνο κατὰ τὴ διδασκαλία τῶν ἀρχαίων ἀλλὰ καὶ τῶν νέων ἑλληνικῶν. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα τὸ ἂν κάποιος θὰ τὰ χρησιμοποιήση καὶ σὲ ποιὲς περιπτώσεις, ἐπαφίενται στὴν κρίση του. Καὶ νὰ μὴ θέλει νὰ τὰ χρησιμοποιῆ, μπορεῖ νὰ τὰ ἀκούση ἢ νὰ τὰ συναντήση σὲ κάποιο παλιότερο κείμενο καὶ σὲ τελικὴ ἀνάλυση ἡ γνώση δὲ βλάπτει. Δέχομαι ὅτι ἡ φράση ἀντικαθίσταται εὔκολα ἀπὸ τὸ «οἱ περιοχὲς ποὺ ἐπλήγησαν», ὅμως πῶς θὰ λέγαμε «τῶν ἐπειγουσῶν καταστάσεων»; «Τῶν καταστάσεων ποὺ ἐπείγουν»; Δὲν ξέρω! γοῦστα εἶναι αὐτά.

    85. Οἱ περισσότεροι ὅροι τῆς ἰατρικῆς καθιερώθηκαν σὲ μιὰ ἐποχὴ ποὺ γλῶσσα τῶν ἐπιστημῶν ἦταν ἀποκλειστικὰ ἡ καθαρεύουσα. Ἐπομένως δὲν πρόκειται γιὰ κανενὸς εἴδους συνωμοσίας νέας ἢ παλαιᾶς. Κι ἐδῶ ποὺ τὰ λέμε καὶ ἡ λέξη «παρείσφρηση» καθαρευουσιάνικη λέξη εἶναι. Καὶ τὸ νὰ λὲς ὅμως ὅτι τὴ λέξη «παρείσφρηση» τὴν καταλαβαίνουν, ἀλλὰ τὴ λέξη «εἴσφρηση» δὲν τὴν καταλαβαίνουν, μοῦ θυμίζει ἕναν ποὺ δὲν καταλάβαινε τὴ λέξη «ἐπάρκεια» ἀλλὰ καταλάβαινε τὴ λέξη «ἀνεπάρκεια». Πάντως εἶμαι σίγουρας πὼς ὅποιος ἔχει πάθει «εἴσφρηση» ξέρει καλὰ τὶ σημαίνει 🙂

    90. Ναί, παροχέτευση στὴν ἰατρικὴ αὐτὸ σημαίνει.

  98. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    97. Τώρα εἶδα καὶ τὸ σχετικὸ σχόλιο τοῦ kid καὶ συμφωνῶ.

  99. sarant said

    97: Αρχιμήδη, και την εποχή του Ροΐδη, πριν από 120 χρόνια, που η καθαρεύουσα ήταν υποχρεωτική, ας πούμε, τύποι όπως «των επειγουσών καταστάσεων» και «των ζωσών γλωσσών» ήταν προβληματικοί γιατί προσέκρουαν σε αυτό που λέμε γλωσσικό αίσθημα (ο Ροΐδης έλεγε «η αυτόματος εξέγερσις του ωτίου). Λένε πως ακόμα κι ο Μιστριώτης είχε πει «Λαλούντων των αηδόνων» (αντί λαλουσών).

  100. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    98. Μόνο ποὺ ὁ Ροίδης μὲ βάση τὰ κείμενά του, δὲν ἦταν καὶ τόσο συνεπὴς σὲ αὐτὰ ποὺ πίστευε…Πάντως ἀναφερόταν στὴν αἰσθητικὴ. Αυτὸ δὲ σημαίνει ὅτι δὲν πρέπει νὰ τὰ μαθαίνουμε κι ὁ Ροίδης εἶναι τὸ ζωντανὸ παράδειγμα ποὺ ἀποδεικνύει ἀκριβῶς αὐτό. Μακάρι τὸ ἑλληνικὸ σχολεῖο νὰ ἔβγαζε ἀνθρώπους ποὺ νὰ μποροῦσαν νὰ χειριστοῦν τὴ γλῶσσα μας ὅπως ὁ Ροίδης. Δὲ βγάζει ὅμως. Καὶ ποιοί φταῖνε γι’αὐτό;

  101. LandS said

    94-95 Απλα ήθελα να γενικεύσω ότι άλλο είναι η επικοινωνία με τεχνικούς όρους και άλλο με όρους που καταλαβαίνει ο πολύς κόσμος. Επίσης ήθελα να βρω ένα παράδειγμα όχι τόσο φορτισμένο συναισθηματικά.
    Διάλεξα κακό παράδειγμα. Και λάθος. Εδώ που τα λέμε και εγώ χρησιμοποιώ τον όρο παροχή, και εκτός δύο επώδυνων περιπτώσεων, δεν είχα ξανακούσει τον όρο παροχέτευση. Την πρώτη φορά που το άκουσα νόμιζα ότι ήθελαν να πουν αποχέτευση. Καλά να πάθω που αρκούμαι στα ονλάιν λεξικά.

  102. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    101. Στὴν κατάσταση ποὺ ἤσουν μετὰ τὸ χειρουργεῖο, εἶσαι ἀπολύτως δικαιολογημένος 🙂

  103. 83 Ἐμένα πάντως μὲ ψιλοενοχλεῖ τὸ «συνέφερε» – καὶ κἄτι ἄλλα ἀνάλογα. Μᾶλλον ὁ Καβάφης ποὺ δὲν ἤξερε ἑλληνικὰ κι ἔγραφε «σύμφερνε» φταίει…

  104. sarant said

    Το «συνέφερε» ενοχλεί (και) επειδή μπερδεύεται με τον αόριστο του «συνεφέρνω». Αλλά και τα άλλα της οικογένειας δεν είναι καλύτερα, π.χ. το «συνέχυσε» που λέει ο Μπαμπινιώτης (ή μάλλον: που γράφει’ γιατί αν το έλεγε, θα το άκουγε κιόλας και θα καταλάβαινε πόσο κωμικό είναι).

  105. spiral architect said

    Παράδειγμα με μια δεξαμενή και ένα σωλήνα:
    – Παροχέτευση: Γέμισμα της δεξαμενής με τη βοήθεια σωλήνα
    – Αποχέτευση: Άδειασμα της δεξαμενής με τη βοήθεια σωλήνα

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: