Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Θεοί και ποιητές μάταια παλεύουν με του Έρωτα τα βέλη

Posted by sarant στο 10 Ιουνίου, 2018


Τα Χριστούγεννα κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Άγρα ο δεύτερος τόμος από τη σειρά δοκιμίων του φίλου Παντελή Μπουκάλα με τιτλο «Το αίμα της αγάπης – Ο πόθος και ο φόνος στη δημοτική ποίηση«. Ο πρώτος τόμος, (Όταν το ρήμα γίνεται όνομα – Η «αγαπώ» και το σφρίγος της ποιητικής γλώσσας των δημοτικών) είχε κυκλοφορήσει τον Δεκέμβριο του 2016 και τον ειχα παρουσιάσει εδώ στο ιστολόγιο στις αρχές του Γενάρη 2017. Σκόπιμα καθυστέρησα την παρουσίαση του δεύτερου τόμου για να συμπέσει με την αρχή του καλοκαιριού, που οι περισσότεροι έχουμε περισσότερο ελεύθερο χρόνο. Να πω παρενθετικά ότι σε καναδυο βδομάδες θα δημοσιευτει στο ιστολόγιο και το σχεδόν καθιερωμένο τέτοια εποχη βιβλιοφιλικό άρθρο, με προτασεις βιβλίων για το καλοκαιρι, όμως εκρινα πως το βιβλίο του Μπουκάλα αξίζει αυτοτελή παρουσίαση.

Αξίζει αυτοτελή παρουσίαση επειδή νομίζω ότι αυτά τα δοκίμια του Μπουκάλα υποσχονται να αποτελέσουν σημαντικότατο όχι εκδοτικό αλλά πνευματικό γεγονός. Ο γενικός τίτλος της σειράς είναι «Πιάνω γραφη να γράψω – Δοκίμια για το δημοτικό τραγούδι» και ο χαλκέντερος Παντελής σχεδιάζει να την ολοκληρώσει σε δέκα τόμους, που οι περισσότεροι έχουν αρχίσει να γράφονται.

Και όταν λέμε για τομους, κυριολεκτούμε. Ο δεύτερος τόμος της σειράς, που θα παρουσιάσω σήμερα, φτανει τις 832 σελίδες από τις οποίες το ένα τρίτο είναι σημειώσεις -ο πρώτος τόμος έπιανε «μόνο» 600 σελίδες με την ίδια αναλογία. Ο επιβλητικός όγκος μπορει να προκαλει δέος και να αποθαρρύνει επίδοξους αναγνωστες -αλλά θα ήταν λάθος, διότι το βιβλίο του Μπουκάλα δεν σε αναγκάζει να το διαβάσεις απο την αρχή ως το τέλος, αφού τα επιμέρους κεφάλαια και υποκεφάλαια είναι σε μεγαλο βαθμό αυτοτελή.

Όπως είχα γράψει και για το πρώτο βιβλίο της σειράς: Έχουμε δηλαδή μια σειρά από ημιανεξάρτητα δοκίμια, που διαβάζονται και αυτοτελώς αλλά συνδέονται και μεταξύ τους και που οδηγούν αργά αλλά σταθερά, και απολαυστικά, στην κορύφωση.

Το περιεχόμενο του δεύτερου τόμου είναι η άγρια και σκοτεινή πλευρά του έρωτα, όπως εκφράζεται μέσα απο τα δημοτικά τραγούδια αλλά και την επώνυμη ποίηση. Ο πόθος, που συνήθως εκλαμβάνεται σαν πάλη, είναι αντικείμενο του πρώτου μέρους, που έχει τον χαρακτηριστικό τίτλο Εμπόλεμος έρωτας. Στα επομενα δύο μέρη, Ο έρωτας σαν εκούσια σφαγή, και Το σφαγείο του έρωτα, τα πράγματα σοβαρεύουν και το αίμα ρέει ποτάμια. Στο τέταρτο μέρος, Το όνομα, το αίτημα, το αίμα, με όχημα το δημοτικό τραγούδι του Δήμου και με εξαντλητική μελέτη των μοτίβων του, ολοκληρώνεται η εξέταση του θέματος.

Ισως περισσότερο σε τούτο τον τόμο παρά στον πρώτο, ο Μπουκάλας παραχωρεί επίσης χωρο σε αλλα είδη ποιητικού λόγου πέρα από τα δημοτικά τραγούδια. Στους αρχαίους ποιητές, στη νεότερη επωνυμη ποίηση, στο ρεμπέτικο τραγούδι (δυο ενότητες του βιβλίου έχουν τίτλο «Ρεμπέτικες μαχαιριές» α’ και β’). Ουσιαστικά δηλαδή έχουμε ενα πανοραμα του ελληνικού ποιητικού λόγου και το εκπληκτικό είναι ότι ο Παντελής δουλεύει ακόμα με τον τρόπο των παλαιών, χωρις υπολογιστή, μόνο με καρτέλες και σημειώσεις. Καταλαβαίνετε λοιπον πόσο πρέπει κανείς να έχει αφομοιώσει το υλικό του για να μπορεί να παραθέτει τρία, τέσσερα και πέντε τραγούδια πάνω στο ίδιο μοτίβο ή, εκεί όπου ο τάδε ποιητής θέλει σιδερένια του έρωτα τα βέλη, να προσθέτει υποσημειωση ότι στο δείνα επίγραμμα της Παλατινής τα βέλη είναι χρυσά.

Κεντρική θέση στον τομο έχει το κεφάλαιο «Πινακοθήκη ερωτικών φονικών» όπου ο Μπουκάλας, με ιατροδικαστική επιμέλεια αλλά όχι με την αντίστοιχη ψυχρότητα, καταρτίζει τον εξής κατάλογο περιπτώσεων (παραθέτοντας απο ένα αλλά συνήθως περισσότερα, έως πάνω από δέκα παραδείγματα για κάθε περίπτωση): α) Φόνος εκ ζηλοτυπίας, β) Φόνος της απιστης συζύγου απο τον απατημένο άντρα της, γ) Φόνος της άπιστης και παιδοκτόνου συζύγου από τον προδομένο άντρα, δ) Φόνος του εραστή απο τον κερατωμένο σύζυγο, ε) Φονος τιμής: αδερφός σκοτώνει την αδερφή του, στ) Φόνος τιμής: αδερφός σκοτώνει για την αδερφή του και την προσβολή της, ζ) Φόνος τιμής με δράστες όλα τα μέλη του σογιού, η) Φόνος γυναίκας από τον ανδράδελφό της, θ) Φονος του αγαπητικού στο σπίτι της ποθητής του, ι) Αποκεφαλισμός του απαγωγέα εραστή, ια) Τρια αδέρφια κρεμούν για φιλί, ιβ) Πατέρας και γιος αλληλοσκοτώνονται για μιαν Ελένη, ιγ) Φόνος του αποπλανητή, ιδ) Φόνος του εραστή απο την εγκαταλειφθείσα ερωμένη, ιε) Φόνος της ερωμένης από τον άπιστο συζυγο, ιστ) Φόνος της ερωμένης από τη μεταμφιεσμένη συζυγο, ιζ) Μητροκτονία προς χάριν της αδικημένης συζύγου, ιη) Φόνος της ερωμένης απο τη σύζυγο ιθ) Φόνος της νυφης από τη ζηλόφθονη πεθερά, κ) Φόνος εξαδέλφης απο ερωτύλο εξάδελφο, κα) Φόνος της αρνούμενης κορης, κβ) Δολοφονία του ανεπιθύμητου δεύτερου συζύγου, κγ) Προληπτική δολοφονία της συζύγου….. ο κατάλογος πάει ως το λδ’ (34) αλλά θα πήρατε μιαν ιδέα για το πλάτος και το βάθος της ερευνητικής ματιάς του Παντελή.

Για να αλαφρύνουμε λίγο, θα αφιερώσω την υπολοιπη παρουσίαση σε ένα θέμα από το πρώτο μέρος του βιβλίου, τα βέλη του έρωτα και πώς τα αντιμετώπισαν επώνυμοι και ανώνυμοι ποιητές, αρχαιοι και νεότεροι. Σταχυολογώ από το βιβλίο. Τα δικά μου συνδετικά σχόλια είναι μέσα σε αγκύλες.

Έμπυρα τόξα αποκαλεί τα βέλη του Έρωτα ο Μελέαγρος σε επίγραμμά του: οίδα και έμπυρα τόξα (Παλατινή Ανθολογία ΙΒ 48 στ. 3). Ο ίδιος ποιητής επιλέγει αλλού να μιλήσει για πυρωμένες ακίδες: μηδέ πυριβλήτους είχεν πόθων ακίδας. (ΙΒ 76, στ. 2) Για να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι, όπως και να’χει, θα’ρθει καταπάνω μας το γλυκύπικρον Έρωτος βέλος….

….

[τετράστιχο από ποίημα του Μόσχου, σε μετάφραση Σίμου Μενάρδου. Η Αφροδίτη περιγράφει τον Έρωτα:]

τόξο κρατάει μικρούτσικο με βέλος εμπροστά
-τόσο δα βέλος- μόν’ αυτό στον ουρανό καρφώνει·
χρυσή είν’ η φαρετρούλα του, μα μέσα έχει κλειστά
κείνα τα πικροκάλαμα, όπου κι εμέ πληγώνει.

Ποιος Διας άλλωστε. Τόλμησε κάποια στιγμή ο παμμέγιστος κάτι να πει, και το παιδίον το μέγα, που ήξερε βέβαια απέξω κι ανακατωτά, απο πρώτο… μάτι, τις μεταμορφώσεις τού ερωτικώς υπερδραστήριου Δία, τον έβαλε στη θέση του. Σε αδέσποτο επιδεικτικό επίγραμμα συμβαίνουν αυτά, άγνωστης πατρότητας (Θ’ 108). Εις τον Δία τωθαστικόν ως απο του Έρωτος το χαρακτηρίζει ο Λημματιστής, όπου τωθαστικόν το χλευαστικό, το σκωπτικό.

Ὁ Ζεὺς πρὸς τὸν Ἔρωτα· «Βέλη τὰ σὰ πάντ’ ἀφελοῦμαι.»
’χὠ πτανός· «Βρόντα, καὶ πάλι κύκνος ἔσῃ.»

Μεταφράζω:

Λέει στον Έρωτα ο Δίας: «Όλα τα βέλη σου θα σου τα πάρω».
Κι ο φτερωτός: «Βρόντα. Και; Κύκνος ξανά θα γίνεις».

Έχει το δικιο του ο πιτσιρικάς. Ξέρει πως ο Δίας ειναι του χεριού του και του τόξου του. Και το ξέρουμε κι εμείς πως ο παντοδυναμος αποκαλύπτεται παντελώς αδύναμος μπροστά στο κάλλος.

…………………………….

Βέλη και ξίφος και φωτιά κρατάει ο Έρωτας και στον Ερωτόκριτο. Έτσι τον βλέπει η Αρετούσα κι ετσι τον ιστορεί:

Έρωτας στέκει ανάδια μου κι άδικα τυραννά με,                        ανάδια: ενάντια, αντίκρυ
μ’ άρματα φοβερίζει με, και με φωτιά κεντά με·
με το ξιφάρι μού μιλεί, με τη σαΐτα λέγει,
το δίκιο του μ’ αναλαμπή και φλόγα το γυρεύγει.                       αναλαμπή: λάμψη, φωτιά
Kι α’ δεν τση κάμω θέλημα, με τη φωτιά με καίγει,
και πλιά παρά τον κύρη μου βαρίσκει και δοξεύγει.                    βαρίσκω: χτυπώ, πληγώνω
Kι ως βουληθώ στον πόλεμον οπού’μαι, να νικήσω,
τέσσερα ζάλα κάνω ομπρός, κι οκτώ γιαγέρνω οπίσω.               ζάλο: βήμα, γιαγέρνω: επιστρέφω.

Διαφυγή δεν υπάρχει λοιπόν. Μικρά, μικρούτσικα τα χέρια του Έρωτα, μα οι βολές του φτάνουν πολύ μακριά, όπως μάς προειδοποιεί ο βουκολικός ποιητής Μόσχος στο πρώτο Ειδύλλιό του: Μικκύλα μεν τήνω τα χερύδρια, μακρά δε βάλλει.

………………………………..

Δεν τον σπλαχνίστηκε βέβαια τον ποιητή μας ο Έρωτας. Δεν εχει τέτοιες ευαισθησιες ο φτερωτός, ίσα ίσα, για να σιγουρέψει τη δουλειά, τροχίζει με ιδιαίτερη επιμέλεια τα βέλη του. Σαν τύραννος του κόσμου … ο Έρωτας δεν μπορεί παρά να είναι και ο μόνος όντως ελεύθερος και όντως αδέσποτος. Και αρματωμένος. Παντού και πάντοτε. Για παράδειγμα στην Ερωφίλη του Γεωργίου Χορτάτση, όπου ο Χορός απευθύνεται στον Έρωτα:

Κι όχι οι αθρώποι μόνο γνωρισμένα
σ’ έχουσι τι μπορείς και πόσα ξάζεις,                                   ξάζεις: αξίζεις
μα τα βερτόνια αυτά τ’ ακονισμένα                                     βερτόνια: βέλη

στον ουρανό, όντα θέλεις, ανεβάζεις
μ’ αποκοτιά και δύναμη μεγάλη,
και την καρδιά του Ζευ την ίδια σφάζεις·

και τόση παιδωμή και τόση ζάλη                                        παιδωμή: βάσανο
του δίδεις, απ’ αφήνει το θρονί του
κι έρχεται εδώ στη γη με πρόσοψη άλλη.                            πρόσοψη: όψη, προσωπο

…………………………………….

Αλλά και στην ανώνυμη Αχιλληίδα του αρχόμενου 15ου αιώνα, μέσα απέ τα ομμάτια της οι Έρωτες δοξεύουν [τοξεύουν]. Και στο Ερωτικόν ενύπνιον του Μαρίνου Φαλιέρου, ο Έρωτας βαστά ταρκασοδόξαρο [φαρέτρα και τόξο], σαϊτες πλουμισμένες. Και στον Πρόλογο της κωμωδίας Στάθης, που γράφτηκε στις αρχές του 17ου αιώνα και αποδίδεται στον Γεώργιο Χορτάτση, ο Έρωτας αυτοπαρουσιάζεται σαν φιλάνθρωπος τοξευτής:

Άθρωπος κρίνω ζωντανός στη γης να μη γυρίζει,
να μη μιλεί κακό για με και να μηδέ με βρίζει.
Όλοι με κράζουν άπονο κοπέλι δίχως γνώση
κι αν εμπορούσα θάνατο εθέλασι μου δώσει.
Λέσι πως οι σαΐτες μου, τούτες οι χρουσωμένες,
απού δοξεύγου τσι καρδιές, πως εί’ φαρμακεμένες.
Συναφορμάς μου σκοτωμοί, πολέμοι και θανάτοι                      συναφορμάς: εξαιτίας
δηγούνται πως η θάλασσα κι η γης είναι γεμάτη.
Πάθος με κράζου τση καρδιάς και βάρος μολυβένιο
απ’ ευκαιριά κι αναμελιά στον κόσμο γεννημένο.
Ντροπή με λε στα γερατειά και χαλασμό στη νιότη,
της εντροπής προξενητή και τση τιμής προδότη.
Άδικον έχουσι πολύ να με καταφρονούσι,
μα ’γω δεν τως οργίζομαι σ’ ό,τι κι α θε να πούσι,
γιατί δεν ξεύρουσι ποσώς το τι λαλού για μένα,
μηδ’ ως εδά δεν έχουσι ποιος είμαι γνωρισμένα.
………………..
Φτερούγες έχω και πετώ κι εις πάσα τόπο πηαίνω,
κι ώρες στα ύψη πέτομαι κι ώρες στα βάθη εμπαίνω.
Άρχοντες, πλούσους, βασιλιούς, σκλάβους, φτωχούς και δούλους
χωρίς εντήρηση καμιά σύρνω, δοξεύγω τσι ούλους.                              εντήρηση: φόβος, δισταγμός.

…………………………………………..

Με τα βασανα λοιπόν της αγάπης στο μυαλό, κι από συμπόνια για όσους μαρτυρούν στ’ όνομα του σαϊτοφόρου θεού, ο Κεφαλονίτης Ανδρέας Λασκαράτος (1811-1901) δεν δίστασε να φανεί ανευλαβής στο «Εις τον έρωτα» σονέτο του:

Έρωτα, α θες να τα ‘χομε καλά,
στο σπίτι μου να μη ματαπατήσεις.
Ε που σ’το λέω· κι α θέλεις να μ’ αφήσεις
αναπαμένον, πάει πολύ καλά.

Εγώ, μ’ έκαψε η πρώτη κουμπαριά.
Κι αν εσύ τώρα δεν αποφασίσεις
Να πας στο Διάολο και να μη γυρίσεις,
θα ‘ρτομε καμιά μέρα στα χοντρά.

Για δαύτο να με λείπεις κουμπαρόπουλο·
μη σου μαδήσω εκείνες τσι φτερούγες,
και σε κάμω να σκούζεις σα γαλόπουλο,

και να τρέχεις κουτσόφτερο στσι ρούγες.
Κι εκείνες τσι σαΐτες οπού φέρεις
σου τσι βάνω όλες μάτσο εκεί που ξέρεις.

………………………………………..

Ιδιόρρυθμη υποδοχή επιφύλαξε στον Έρωτα και άλλος ποιητής, στα νεότερα χρόνια, βαριεστημένος αυτός. Στο ποίημά του «Το αντιφάρμακον ή Έρως και γραμματική», της «λυρικής συλλογής» του Η φωνή της καρδιάς μου (1873) ο ιστοριοδίφης Δημήτριος Γρ. Καμπούρογλου (1852-1942), αφού είδε κι απόειδε από τον παράσιτο Έρωτα, τον έτρεψε σε φυγή, χρησιμοποιώντας σαν όπλο του τη Γραμματική:

Ο Έρως, αφού έφαγε
όλα τα χρήματά του,
-γιατ΄είναι άσωτο παιδί-
επερπατούσ΄ένα πρωί
και έκλαιε, γιατί ψωμί
ζητούσαν τ΄άντερά του.

Όλοι του λέγουν δούλεψε
να φάγεις, και το σπρώχνουν,
τέχνη δε γνώριζε καμιά,
ο Έρως είναι για δουλειά;
Εγώ το ελυπήθηκα
ένα φτωχό να διώχνουν!

Μη κλαις , του λέγω, άμοιρο,
εγώ δεν θα σ΄αφήσω,
από την πείνα να χαθείς
έλα στο σπίτι μου ευθύς,
το πήρα και επάσχισα
να το ευχαριστήσω!

Πολύς επέρασε καιρός,
αυτό δεν το κουνούσε,
το έδιωχνα, δεν έφευγε,
εχόρευε, επήδαγε,
δεν μ΄άφηνε να εργασθώ,
χτυπούσε , τραγουδούσε!

Τότε εμετανόησα
την ώρα που το πήρα,
κολάζεται κανείς, αλλά
παιδιά ωσάν αυτό τρελά,
στο σπίτι σας να έχετε,
να μη το δώσ΄η μοίρα!

Μια Κυριακή, μια όμορφη,
μια του θεού ημέρα,
εδιάβαζα Γραμματική,
για ιδώ μια γενική,
αν ήθελε στη λήγουσα
τον τόνο, ή πιο πέρα.

Ακόμη δεν τελείωσα
το «χλούνων ετησίων»
κι ο Έρως φεύγει στη στιγμή,
δεν στρέφει πίσω του να δει,
ω αντιφάρμακον λαμπρό,
πολύτιμον βιβλίον!

Αυτό θα έχουν χαϊμαλί,
ως φαίνετ΄, οι δασκάλοι,
κι ο ΄Ερως φεύγει απ΄ αυτούς,
φοβάται τους σχολαστικούς
που ΄χουν γεμάτο συμβουλές,
όλο τους το κεφάλι!

Ακούσατ΄απ΄τους στίχους μου,
ω φίλοι, τι θα έβγει,
όσες φορές βαριέστε πια,
του Έρωτα την συντροφιά,
στο χέρι τη Γραμματική
κι ευθύς ο Έρως φεύγει!

[Παίρνω τώρα εγω τον λόγο.]

Δεν είναι και πολύ σπουδαίο το τελευταίο ποίημα, αλλά το διάλεξα επειδή είμαστε γλωσσικό ιστολόγιο και καλό είναι να εχουμε κατά νου τι μπορεί να πάθει όποιος το παρακάνει με τις εξαιρέσεις των εξαιρέσεων της αρχαίας γραμματικής.

Η σημερινή παρουσίαση αδίκησε κάπως το βιβλίο του Παντελή μια και ήταν αποσπασματική και αναγκαστικά παρέλειψε τις σημειώσεις. Επαναλαμβάνω ότι πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό βιβλίο, που σας υπόσχεται πολλές πολλες ώρες αναγνωστικής απόλαυσης και ποιητικής πανδαισίας!

 

 

 

Advertisements

122 Σχόλια to “Θεοί και ποιητές μάταια παλεύουν με του Έρωτα τα βέλη”

  1. Πέπε said

    Καλημέρα. Ευχαριστούμε για την παρουσίαση!

    Το έχω εδώ και λίγους μήνες στο ράφι με τα «προς διάβασμα», αλλά δεν έχει πάρει ακόμα τη σειρά του.

    Τον πρώτο τόμο προσπάθησα γενναία να τον πάω από την αρχή μέχρι το τέλος, σαν μυθιστόρημα. Προφανώς δεν είναι αυτός ο προορισμός του βιβλίου, ωστόσο το κατάφερα αρκετά καλά (πολύ πέρα από τη μέση). Πρόκειται βέβαια για βιβλίο που το ανοίγεις για να το συμβουλευτείς σε συγκεκριμένες σελίδες που θα τύχει να χρειαστείς.

  2. Γς said

    Καλημέρα

    >καταρτίζει τον εξής κατάλογο περιπτώσεων

    Δεν βλέπω τις εκδικητικές Μήδειες για τις προδοσίες των Ιάσωνων …

  3. Πέπε said

    Χαρακτηριστικό στον πρώτο τόμο είναι το εξής:

    Σε κάθε επιμέρους θέμα που εξετάζει, π.χ. κάποια γραμματική ιδιορρυθμία που απαντά στα δημοτικά (και δευτερευόντως και αλλού), όποτε θυμόμουν κάποιο παράδειγμα (ή και εξαίρεση ακόμα)που γνωρίζω, πάντα μετά από λίγες αράδες ή λίγες σελίδες το έβρισκα να το έχει αποδελτιώσει και να το παραθέτει!

    Υποθέτω θα συμβαίνει κι εδώ.

    ___________

    > > και το εκπληκτικό είναι ότι ο Παντελής δουλεύει ακόμα με τον τρόπο των παλαιών, χωρις υπολογιστή, μόνο με καρτέλες και σημειώσεις

    Πρέπει να το θεωρήσουμε τόσο εκπληκτικό;

    Εκπληκτικό είναι να κατέχεις τόσο καλά το θέμα σου. Όποιος το πετυχαίνει, πράγμα που δε γίνεται κόβοντας δρόμο, θα φέρει λαμπρά αποτελέσματα είτε με υπολογιστή είτε με χειρόγραφα πρόχειρα και καρτέλες. Όποιος δεν, καληνύχτα και με υπολογιστή, καληνύχτα και χωρίς. Βασικά δεν ξέρω αν τα ηλεκτρονικά μέσα διαφοροποιούν τόσο ουσιωδώς τη μέθοδο εργασίας. Φυσικά, γλιτώνεις χρόνο – άλλο να μπεις σε μια ψηφιακή βιβλιοθήκη κι άλλο να πας ο ίδιος στην υλική βιβλιοθήκη. Αλλά ο κύριος όγκος της δουλειάς που απαιτείται για να κατακτήσεις το θέμα δε γίνεται (υποθέτω) όταν αποφασίσεις να ετοιμάσεις βιβλίο, αλλά σ’ όλη σου τη ζωή.

  4. https://mikropragmata.lifo.gr/wp-content/uploads/2018/06/DeuSScYWkAAjGnU.jpg?x15795

  5. Νέο Kid said

    Μια ερώτηση . Ο έρως πίπτει εν κτήνεσι ή επί κτήμασι;
    Μετά το Σοφοκλή, το ερωτικο χάος.

  6. Γς said

    Πενήντα χρόνια (καί) πίσω.

    Δευτέρα πρωί. Είχαμε Προβολική Γεωμετρία με τον Μαυρίκιο Μπρίκα, σε μια αίθουσα του Πανεπιστημίου που ήταν στο κτίριο της Νομικής στη μεριά της οδού Μασσαλίας, στο τμήμα της που σήμερα είναι πεζόδρομος. Νομίζω ότι έχει κατεδαφιστεί κι αυτή η αίθουσα μαζί με άλλα κτίσματα που είχαν κατά καιρούς προστεθεί στο κυρίως κτίριο. Ένα από αυτά ήταν και το Νεκροτομείο.

    Μόλις είχα φτάσει και πέφτω πάνω στην κυρα Μαρία τη γειτόνισσα μου.

    -Καλημέρα Γιάννη.

    -Καλημέρα. Τι κάνεις εσύ εδώ πρωί πρωί;

    -Ηρθα για τη Φανή.

    -Τη Φανή; Που είναι; Τι θέλει εδώ;

    Και με πάει στην άκρη του προαύλιου σε ένα παράθυρο του Νεκροτομείου.
    Ηταν η Φανή. Γυμνή πάνω στο μάρμαρο.

    Είχε γίνει το μεσημέρι της Κυριακής. Δεν το είχα μάθει, μιας και που την είχα κοπανίσει απ τη γειτονιά και έμενα μόνος μου αλλού μακριά από τους γέρους μου. Δεν το είχαν πάρει κι οι εφημερίδες, που δεν έβγαιναν άλλωστε Δευτεριάτικα. Οι απογευματινές όμως το είχαν:

    “Νεαρή φοιτήτρια νεκρή από τυχαία εκπυρσοκρότηση όπλου του πατρός της”

    Ο πατέρας της ήταν αξιωματικός. Και όταν έγινε το κακό ήταν μπροστά και ένας άλλος αξιωματικός, συνάδελφος του μπαμπά, που “θα παντρευόταν” τη Φανή. Κι απάνω που μιλούσαν για το προξενιό είπε ο επίδοξος γαμπρός:

    -Είχες ένα ωραίο πιστόλι, δεν το φέρνεις να το δούμε;

    Και το έφερε ο μπαμπάς και είχε ξεχάσει ότι υπήρχε μέσα μια σφαίρα. Κι όπως το πασπάτευε η σφαίρα έφυγε και βρήκε τη Φανή στη καρδιά.

    Αυτά έγραφαν οι εφημερίδες.

    Η Φανή ήταν πρωτοετής στην Πάντειο. Και είχε και φίλο, συμφοιτητή της. Και ξέρετε πως ήταν εκείνη την εποχή να έχεις φίλο και πατέρα Μανιάτη.

    Ναι, ο μπαμπάς ήταν απ τη Μάνη. Αυτό δεν το έγραφαν οι εφημερίδες. Αλλά δεν χρειαζόταν. Ηταν σε –άκος.

  7. gpoint said

    O Μπρίκας… η χαρά των φοιτητών είχα ακούσει- δεν τον πρόλαβα. Κι ήρθε μετά ο Μάλλιος και παίρνανε πτυχίο μέχρι 5 πτυχίο ανά εξεταστική περίοδο…

  8. Γς said

    7:

    Είδα πρόσφατα [λμτ] τον βοηθό του που μας έκανε τις ασκήσεις, μαζί με τον Μαρίνο του Καίσαρα Αλεξόπουλου.

    Πως καταντήσαμε λοχία …

  9. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολυ για τα πρώτα σχολια!

    3β Δεν έχεις αδικο.

    4 Καλό, δεν το είχα δει.

  10. Corto said

    Καλημέρα!

    Νίκο, μπορείς, αν δεν σου κάνει κόπο, να γράψεις δύο λόγια (πολύ συνοπτικά) για το περιεχόμενο των κεφαλαίων «Ρεμπέτικες μαχαιριές» ; Αρκούν οι τίτλοι και οι συνθέτες των τραγουδιών που αναφέρονται.

  11. Νέο Kid said

    9. Eπαναφέρω την ερώτηση από το Έρως ανίκατε μάχαν.
    Ος εν κτήνεσι (έτσι το έχει η Πύλη) ή ος εν κτήμασι;

  12. Παναγιώτης Κ. said

    H κριτική μου στον Μάλλιο (αρνητική κριτική) παραμένει αμείωτη εδώ και σαράντα τόσα χρόνια!

  13. sarant said

    10

    Αναφορές σε ρεμπέτικα εχει και αλλού, διάσπαρτες. Εδώ γράφω αυτές των δύο κεφαλαίων.

    α’
    Βαριά χτυπούν τα σημαντρα Τσιτσάνης
    Κατάδικος για πάντα Τσιτσάνης
    Γεντί Κουλέ Τσιτσάνης
    Δικάστε με Ροβερτάκης
    Στη φυλακή με ρίξανε Αδέσποτο
    Μάγκας στην τρίχα ήμουνα Αδέσποτο
    Κι αν έπεσα στα σίδερα Χρυσίνης
    Γυναικείες φυλακές Σκαρπέλης
    Αποψε θα μεθύσω Τουντας
    Εμαθα πως παντρεύεσαι Τούντας
    Θαρθω στο Τουρκολίμανο Τούντας
    Θα κάνω ντου βρε πονηρη Τσιτσάνης

    β’
    Ελενάκι (καρσιλαμάς)
    Ο Γιανναρος (αγνώστου)
    Πάψε να μου κάνεις πια την πάπια (αγνωστου)
    Διαζύγιο (Μάρκος)
    Ισοβιτης (Μάρκος)

  14. Γιάννης Κουβάτσος said

    Έχει μεγάλο μεράκι ο Μπουκάλας με το δημοτικό τραγούδι και την ποίησή του.
    Τεράστιο το σημερινό θέμα, άλλωστε η μεγάλη ποίηση, ανεξαρτήτως εποχής, έχει σαν θέμα τον έρωτα και τον θάνατο.
    Ένα απόσπασμα από το ωραιότερο ίσως νεοελληνικό ερωτικό ποίημα:
    «Το Μονόγραμμα» του Ελύτη

    Από τόσον χειμώνα κι από τόσους βοριάδες, μ’ ακούς

    Να τινάξει λουλούδι, μόνο εμείς, μ’ ακούς

    Μες στη μέση της θάλασσας

    Από μόνο το θέλημα της αγάπης, μ’ ακούς

    Ανεβάσαμε ολόκληρο νησί, μ’ ακούς

    Με σπηλιές και με κάβους κι ανθισμένους γκρεμούς

    Άκου, άκου

    Ποιος μιλεί στα νερά και ποιος κλαίει- ακούς;

    Ποιος γυρεύει τον άλλο, ποιος φωνάζει –ακούς;

    Είμ’εγώ που φωνάζω κι ειμ’ εγώ που κλαίω. Μ’ ακούς

    Σ’αγαπώ, σ’αγαπώ, μ’ ακούς

  15. Μανούσος said

    Κι ένα ίσως λιγότερο γνωστό (και αρκετά φρικαλέο)

    Θε μου, και να ξεδήλιαινε τ’ όνειρο που είδ’ απόψε,
    τον μπέλλο μ’ είδα κυνηγό, τον άντρα μ’ είδ’ αγρίμι.
    Χριστέ, και να το σκότωνε ο κυνηγός τ’ αγρίμι,
    να φάω απού το σκώτιν του να δροσιστεί η καρδιά μου,
    να πάρ’ απου το αίμαν του να βάψω τα μαλλιά μου.

  16. sarant said

    11 Στο TLG βρίσκω «εν κτήμασι πίπτεις»

  17. Γς said

  18. Corto said

    13:
    Σε ευχαριστώ πάρα πολύ! Έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον.
    Θα επανέλθω σε λίγο.

  19. sarant said

    17 Οι πρωτογενείς πηγες 🙂

  20. Κουτρούφι said

    #1. Είναι, όπως λένε στα αγγλικά, reference book.

  21. ΚΑΒ said

    11, 16,19.

    Οι κώδικες έχουν κτήμασι. Ο Brunck πρότεινε κτήνεσι και το δέχτηκε ο Pearson στη στερεότυπη έκδοση της Οξφόρδης.

  22. 21 Ξέρουμε ότι το ζώο το λένε κτήμα ακόμα και σήμερα στο Λασίθι π.χ. ε;
    To LSJ παραπέμεπι στο κτήμασι της Αντιγόνης (who fallest upon wealth, i.e. on the wealthy) αλλά και σε χωρία του Πλάτωνα όπου σημαίνει τα κτήνη (βοῦς καὶ τἆλλα κτήματα).
    http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dkth%3Dma
    Λέω εγώ τώρα.

  23. Πέπε said

    @20:
    Ε, ναι. Αλλά για να μπορείς ν’ ανατρέξεις καλό είναι να έχεις, από πριν σου χρειαστεί, μια εικόνα του περιεχομένου. Οπότε κάνεις μια διαγώνια ανάγνωση.

    Επειδή εμένα το θέμα μού είναι αυτοτελώς ευχάριστο, αντί για διαγώνια έκανα κανονική.

    Εθαύμασα, έμαθα, αλλά, αδεφρέ, με κούρασε κιόλας!

  24. sarant said

    22 Λογικά τα όσα λες

  25. gpoint said

    # 13

    Δεν λέγεται «πάψε να μου κάνεις πια την πάπια» αλλά «στρίβε λόγια» Ηχογραφήθηκε από Μάρκο σε δίσκο 78 στροφών. Μαζί με τα «καραβοτσακίσματα» -για μένα- τα κορυφαία ρεμπέτικα μακράν

  26. Corto said

    α’
    1) Βαριά χτυπούν τα σημαντρα Τσιτσάνης
    2) Κατάδικος για πάντα Τσιτσάνης
    3) Γεντί Κουλέ Τσιτσάνης
    4) Δικάστε με Ροβερτάκης
    5) Στη φυλακή με ρίξανε Αδέσποτο
    6) Μάγκας στην τρίχα ήμουνα Αδέσποτο
    7) Κι αν έπεσα στα σίδερα Χρυσίνης
    8) Γυναικείες φυλακές Σκαρπέλης
    9) Αποψε θα μεθύσω Τουντας
    10) Εμαθα πως παντρεύεσαι Τούντας
    11) Θαρθω στο Τουρκολίμανο Τούντας
    12) Θα κάνω ντου βρε πονηρη Τσιτσάνης

    β’
    13) Ελενάκι (καρσιλαμάς)
    14) Ο Γιανναρος (αγνώστου)
    15) Πάψε να μου κάνεις πια την πάπια (αγνωστου)
    16) Διαζύγιο (Μάρκος)
    17) Ισοβιτης (Μάρκος)

    Το βιβλίο δεν το έχω διαβάσει και δεν το έχω στα χέρια μου, οπότε δεν γνωρίζω την προσέγγιση του συγγραφέα. Ωστόσο καταθέτω ορισμένες παρατηρήσεις με κάθε επιφύλαξη και σίγουρα χωρίς επικριτική διάθεση:

    Από τα 17 τραγούδια που αναφέρονται στα δύο κεφάλαια με τον παράδοξο (κατ’ εμέ) τίτλο «Ρεμπέτικες μαχαιριές», οριακά και σχεδόν καταχρηστικά θα μπορούσαν να ταξινομηθούν στα ρεμπέτικα τα 1, 3, 7 και 12.
    Σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να ανήκουν στα ρεμπέτικα το 2 και 4.
    Δεν γνωρίζω το 8 (Σκαρπέλης), αλλά δύσκολα θα περιλαμβάναμε τον Σκαρπέλη στους δημιουργούς του ρεμπέτικου.
    Δεν γνωρίζω ποια είναι το 5 (αδέσποτο) και το 6 (αδέσποτο).
    Βεβαίως το 15 (Πάψε να μου κάνεις πια την πάπια) δεν λέγεται έτσι, αλλά «Στρίβε λόγια» και διόλου αδέσποτο δεν είναι: η σύνθεση ανήκει πιθανότατα στον Τέτο Δημητριάδη («Τέντη») και οι στίχοι στο «Νοταράκι», που δεν μπορεί να είναι άλλος από τον μεγάλο ηθοποιό και επιθεωρησιογράφο Ζάχο Θάνο ή Ζαχαρία Νοταράκη.
    Όσον αφορά το 14 (Ο Γιάνναρος) αν και μοιάζει να βρίσκεται πιο κοντά στην παράδοση του δημοτικού τραγουδιού, επίσης δεν μπορεί να χαρακτηριστεί αδέσποτο, αφού ως δημιουργός του φέρεται ο Χαρίλαος Πυρρής (και πιθανότατα να αναφέρεται σε πραγματικό περιστατικό).

    Βεβαίως θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι η ταξινόμηση των τραγουδιών στην μία ή την άλλη κατηγορία (π.χ.δημοτικό, ρεμπέτικο, λαϊκό κλπ) είναι αποτέλεσμα σύμβασης, άρα ζήτημα δευτερεύον σε σχέση με το περιεχόμενο του τραγουδιού. Δεν είναι όμως έτσι: σε κάποιον βαθμό, η κατάταξη του τραγουδιού σε ένα συγκεκριμένο είδος θα καθορίσει και τον τρόπο ερμηνείας του περιεχομένου του.

  27. sarant said

    26 Δεν ξέρω ποια κριτήρια έχεις για να ορίσεις τι ειναι ρεμπέτικο. Με τα απλά κριτήρια τα δικά μου, ρεμπέτικα είναι τα τραγούδια των συνθετών που περιλαμβάνει ο Σχορέλης στη Ρεμπέτικη ανθολογία του. Φυσικά όλος ο Τσιτσάνης, ή τέλος παντων ως το 1970. Του Μάρκου τα τραγούδια, πάλι, γιατί τα αποκλείεις;

    (Οι χαρακτηρισμοί αδέσποτο, αγνώστου κτλ. προφανώς είναι των συλλογέων απο τους οποίους αντλεί ο Μπουκάλας -του Σχορέλη στην περιπτωση της Πάπιας/Στρίβε λόγια. Δεν έχω πρόχειρη την Ανθολογία του, αλλά ο Μπουκάλας δίνει τόμο Α σελ. 89).

  28. Corto said

    27:
    Δεν απέκλεισα τα τραγούδια του Μάρκου (16 και 17).

    Απλά είναι τα δικά μου κριτήρια: Ρεμπέτικα τραγούδια επί της ουσίας νοούνται μέχρι το 1950. Τους λόγους βεβαίως τους συζητάμε.
    Ο Σχορέλης βρίθει από λάθη και νομίζω ότι πρέπει να χρησιμοποιείται ως βιβλιογραφική αναφορά μόνο όπως και ο Πετρόπουλος: με πολύ μεγάλη προσοχή.

    Ο Τσιτσάνης το διάστημα 1950 έως το 1970 έγραψε τραγούδια που παρασάγγας απέχουν από το ρεμπέτικο. Για παράδειγμα πώς θα χαρακτηρίζαμε ρεμπέτικο τον Ντράκουλα του 1959;

  29. Πέπε said

    @26:
    > > Δεν γνωρίζω ποια είναι το 5 (αδέσποτο) και το 6 (αδέσποτο).

    5: Στη φυλακή με ρίξανε,
    στο νούμερο το πέντε,
    κι αδίκως με δικάσανε
    χρονάκια δεκαπέντε.

    Άιντα, δε σε θέλω πια,
    στο διάολο να πας […]

    Ηλίας Πετρόπουλος 1990, σ. 309
    (Σημείωση Πέπε: Νομίζω ότι υπάρχει, περίπου έτσι, σε σχετικά σύγχρονο βίντεο με τον Γιώργη Παπάζογλου)

    6. …το μακρύ ζεϊμπέκικο «Μάγκας στην τρίχα ήμουνα» (απαρτίζεται από 15 τετράστιχα), άγνωστου συνθέτη, που «το τραγουδούσαν κυρίως στους τεκέδες», όπως σημειώνει ο Κ. Χατζηδουλής, …

    Μάγκας στην τρίχα ήμουνα
    κι εγώ μας στο κουρμπέτι,
    και όλοι μ’ ονομάζανε
    ντερβίση και σερέτη […]

    Σχορέλης Δ’ 1977, σσ. 345-346

  30. sarant said

    28 Με το κριτήριο «ως το 1950» αφήνεις απέξω σημαντικότατα τραγούδια -και, αν κατάλαβα καλά, εξαιρεις και (κάποια; όλα;) τα σμυρνέικα πχ τον Τούντα.

    Ο Σχορέλης έχει λάθη, αλλά έχουμε άλλο, με λιγότερα λάθη, έργο αναφοράς;

  31. Κουτρούφι said

    «Στη φυλακή με βάλανε στο νούμερο το πέντε..»
    Ακούγεται στο «γιαφ γιουφ» με την Παπαγκίκα: https://www.youtube.com/watch?v=IWZnh_3XEhY

  32. Πέπε said

    @27-28: Ο Σχορέλης στην παραπεμπόμενη σελίδα δε λέει καν «Πάψε να μου κάνεις πια την πάπια» (που δεν είναι ο σωστός τίτλος αλλά τουλάχιστον είναι ο πρώτος στίχος) αλλά «Μη μου κάνεις πια την πάπια».

    Αλλά το τραγούδι λέγεται Στρίβε λόγια, όπως γνωρίζω από επανέκδοση σε ΛΠ του 1984. Ο Σχορέλης το 1977 έκανε τιτάνια δουλειά επί σχεδόν παρθένου εδάφους, και τα λάθη του (πολλά) είναι σήμερα συγγνωστά, στο μέτρο που εύκολα τα αποκαθιστά ο σημερινός αναγνώστης.

    (Καλά, προς θεού, κι ο Μπουκάλας έκανε τιτανιότερη δουλειά. Δε θα τον κρίνουμε από αυτή τη λεπτομέρεια. Όποιος ξέρει το τραγούδι, ωραιότατα καταλαβαίνει ότι περί αυτού πρόκειται ακόμη και με λάθος τον επίσημο τίτλο. Άλλες φορές ο σωστός επίσημος τίτλος είναι ουσιαστικά λάθος ή τυχαίος, δε χαλά ο κόσμος γι’ αυτό.)

  33. Corto said

    29:
    Το πρώτο (5) που έβαλες είναι από το «γιαφ γιουφ». Δεν περιγράφει όμως με σαφήνεια κάποιο έγκλημα λόγω ερωτικού πάθους.

    Το δεύτερο (6) προφανώς δεν έχει ηχογραφηθεί. Ο πρώτος στίχος παραπέμπει στο «αλάνης μάνας γιος» του Τούντα. Ο Σχορέλης καταγράφει και τους υπόλοιπους στίχους;

  34. Πέπε said

    @30β:

    Παραδοσιακά ένα βιντεάκι δε θεωρείται έργο αναφοράς, αλλά στα ρεμπέτικα σήμερα δεν κάνεις δουλειά χωρίς ίντερνετ. Όλη η πιο πρόσφατη γνώση βρίσκεται είτε σκόρπια στο ΥΤ, είτε πιο συγκεντρωμένη στο sealabs. Αυτός ο ανεβάστορας ψηφιοποίησε την πλάκα γραμμοφώνου που έχει στην προσωπική του συλλογή και την ανέβασε μαζί με τα στοιχεία που αναγράφει (όπου και οι συνθέτες, ψευδώνυμοι μεν και δυνάμει αμφισβητήσιμοι αλλά τυπικά υπαρκτοί, άρα δεν είναι καταχωρημένο ως ανώνυμο – χώρια που βρωμάει επώνυμο μουσικώς τε και στιχουργικώς). Συγκρίνοντας με άλλα βιντεάκια του και με άλλες παρόμοιες πηγές, κρίνεται σοβαρός και αξιόπιστος.

    Αλλά προανέφερα κι έναν δίσκο, που μάλλον είναι και τύποις έργο αναφοράς. (Αν και στον δίσκο λέει «παραδοσιακό»!)

  35. Corto said

    30 (Sarant):

    Βεβαίως και δεν εξαιρώ τον Τούντα, αφού αυτός πέθανε το 1942, άρα όλη η δημιουργία του είναι πριν το 1950.
    Και σε καμία περίπτωση δεν εξαιρώ κανέναν της Σμυρναίικης σχολής (Παπάζογλου, Δραγάτση, Φυστιξή, Παντελίδη κλπ) ή της Πολίτικης (ΣκαρΒέλη -τονίζω το γράμμα-, Καρίπη, Ασίκη κλπ). Αυτοί αποτελούν την βάση του ρεμπέτικου.

    Βιβλίο αναφοράς: Όλα του Κουνάδη.

  36. Corto said

    32 (Πέπε):
    Το ζήτημα με το «στρίβε λόγια» δεν είναι ο τίτλος, αλλά ο χαρακτηρισμός «αδέσποτο».
    Είναι επιθεωρησιακό ρεμπέτικο, και αυτό έχει μεγάλη σημασία για την κατανόηση του τρόπου δημιουργίας του αστικού λαϊκού τραγουδιού.

  37. ΚΩΣΤΑΣ said

    Το δημοτικό τραγούδι – μουσική – χορός, δεν με συγκινούν ιδιαίτερα, χωρίς να παραγνωρίζω την αξία τους. Και να πεις, δεν μεγάλωσα σε επαρχία που όλα ήταν πολυχρησιμοποιούμενα και δημοφιλή;

    Δεν καταλαβαίνω γιατί ο πολύ αξιόλογος Παντελής Μπουκάλας, δεν κάνει και χρήση υπολογιστή. Σε πολλές περιπτώσεις γλυτώνεις πάρα πολύ άσκοπο χρόνο και κόπο. Βίωσα κάπως κι εγώ το θέμα έρευνα και μιλάω εκ πείρας.

  38. Πέπε said

    Ο Σχορέλης έχει πράγματι 14 τετράστιχα. (Ο Μπουκάλας λέει 15 γιατί ακολουθεί, στην επόμενη σελίδα, άλλο ένα, χωρίς τίτλο, που νομίζω ότι πρέπει να αναγνωσθεί αυτοτελώς παρόλο που όλα τα υπόλοιπα έχουν τίτλο – η σημείωση του Σχ. ότι το λέγαν στους τεκέδες είναι μετά το 14ο και όχι μετά το 15ο, άρα την πιάνουμε ως όριο που ξεχωρίζει τα δύο τραγούδια).

    Ο Μπουκάλας παραθέτει ενδεικτικά ορισμένα. Εγώ παρέθεσα ακόμη ενδεικτικότερα το πρώτο μόνο. 🙂

  39. Πέπε said

    @36:
    Συντάσσομαι απολύτως.

    Αλλά τον ξανάβαλα τον Μπουκάλα στο ράφι του (μετά από αρκετά πηγαινέλα και του Μπουκάλα και δύο διαφορετικών τόμων του Σχορέλη), οπότε δεν είμαι άμεσα σε θέση να δω τι λέει για το Στρίβε λόγια και αν λέει πράγματα για τα οποία αυτή η διάκριση έχει σημασία.

  40. gpoint said

    Για το » Στρίβε λόγια» έχω να καταθέσω τα εξής :

    Το πρωτοάκουσα το 75 (περίπου) από την συλλογή παλιών δίσκων του συνθέτη Τάκη Μπουγά. Εμεινα με την εντύπωση πως ήταν του Βαμβακάρη- ίσως να μπερδεύτηκα επειδή το είχε ηχογραφήσει ο Βαμβακάρης αλλά η εκτέλεση ήταν αυτή που λένε «του Καρρά»
    Μη σας κάνει εντύπωση το μυαλό μου ήτανε σε άλλα πράγματα τότε, μόνο ο Γς τα καταλαβαίνει αυτά (και η σιγανοπαπαδιά του ιστολογίου, ο Λεώ). Κοντά το 90 βρέθηκα στο τραπέζι της συζύγου του ιδιοκτήτη του κέντρου Ντουζένι (;) στου Μακρυγιάννη.. Στο διάλειμμα κάθισε στο τραπέζι μας ο Γκολές. Του είπα γι αυτό το τραγούδι και μου είπε πως δεν είναι του Βαμβακάρη αλλά παλιό σμυρνέϊκο. Του ζήτησα να μου το παίξει γιατί είχα χρόνια να το ακούσω και μου είπε πως δεν είναι στο πρόγραμμα. Οταν επέστρεψε στο πάλκο η σύζυγος του ιδιοκτήτη μου είπε πως δεν παίρνει παραγγελιές ο Γκολές. Ο Γκολές- με την νταμιζάνα τσίπουρο στα πόδια είπε δυο-τρία τραγούδια με κοίταξε και μετά είπε το στρίβε λόγια. Λόγω τιμής.

  41. Πέπε said

    @37:
    Να, εδώ που συζητάμε για τα ρεμπέτικα: Αντίθετα απ’ ό,τι συμβαίνει με τα βιβλία και τα περισσότερα περιοδικά (αν και πλέον υπάρχουν και αρκετά που κυκλοφορούν μόνο ψηφιακά – όχι;), για τη δισκογραφία υπάρχουν πληροφορίες που, νομίζω,δεν είναι προσβάσιμες σε κανένα υλικό μέρος όπως θα ήταν μια βιβλιοθήκη, ενώ είναι πολύ εύκολα προσβάσιμες στο ίντερνετ.

    Οπότε μάλλον έχεις δίκιο Κώστα, και θα πρέπει να ανακαλέσω το #β, εν μέρει έστω.

  42. Πέπε said

    @41: διορθ

    να ανακαλέσω το #3β

  43. Corto said

    38 – 39:

    Σε κάθε περίπτωση δεν κρίνω συνολικά ούτε τον Μπουκάλα (του οποίου το εν λόγω βιβλίο του δεν το έχω), ούτε τον Σχορέλη. Και προφανώς το έργο του δεύτερου έχει μεγάλη ιστορική αξία, δεδομένης της εποχής που το έγραψε.
    Θα είχε πάντως ενδιαφέρον να μαθαίναμε από πού κατέγραψε ο Σχορέλης αυτό το 14στιχο ή 15στιχο τραγούδι.

  44. Πέπε said

    > > Θα είχε πάντως ενδιαφέρον να μαθαίναμε από πού κατέγραψε ο Σχορέλης αυτό το 14στιχο ή 15στιχο τραγούδι.

    Ως γνωστόν, οι «ρεμπετολόγοι» εκείνο τον καιρό ήσαν ενθουσιώδεις προεπιστήμονες (πολύ «προ-» όμως). Διατηρούσαν αρκετά χαλαρές σχέσεις με την τεκμηρίωση.

    Δε λέει τίποτε στην εισαγωγή; Γιατί πάντως επιτόπου στη σελίδα με το τραγούδι (που το κοίταζα προ ολίγου, όταν έγραφα τα παραπάνω σχόλια), δε λέει.

  45. sarant said

    35 «Όλα του Κουνάδη». Ωστοσο, λείπει ένα εργο αναφοράς σαν του Σχορέλη. Μάλλον στην εποχή μας θα πάμε σε ιντερνετικούς πόρους.

  46. ΣΠ said

    22
    Ο Κοραής συμφωνεί μαζί σου:
    https://books.google.rs/books?id=kYI-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Adamantios+Kora%C4%93s%22&hl=el&sa=X&ved=0ahUKEwizi7LGisnbAhXFDCwKHZDlCBsQ6AEIMzAC#v=onepage&q&f=false (σελ. 261)

    https://books.google.rs/books/content?id=VLQ-AAAAcAAJ&hl=el&pg=PA261&img=1&zoom=3&sig=ACfU3U3mXTPM5A3NVF6ifRzCOtK3MBoYkA&ci=61%2C90%2C843%2C701&edge=0

  47. Νεσταναιος said

    6. Τι πενήντα χρόνια και πίσω; Δεν έχει αλλάξει τίποτα.
    11. Το σωστό είναι «εν γούνασι πίπτεις».

  48. Corto said

    45:
    Πιθανόν να μην καταλαβαίνω την έννοια του έργου αναφοράς.

    Προσωπικά θεωρώ θεμελιώδες έργο για το ρεμπέτικο την σειρά του Παναγιώτη Κουνάδη «Τα ρεμπέτικα, ένα ταξίδι στο αστικό λαϊκό τραγούδι των Ελλήνων», 2010, εκδόσεις «ΤΑ ΝΕΑ». Αποτελείται από 15 τομίδια με δύο CD το καθένα. Ανθολογεί δεκάδες τραγούδια, όλα τεκμηριωμένα, με στίχους, στοιχεία ηχογράφησης, συντελεστές κλπ. Περιλαμβάνει επίσης άφθονα κείμενα που αναλύουν το ζήτημα από πολλές πλευρές (κοινωνιολογικές, στενότερα μουσικολογικές, ηθογραφικές, γλωσσικές κλπ), τα πάντα με βιβλιογραφικές αναφορές. Περιλαμβάνει επίσης βιογραφικά στοιχεία πολλών δημιουργών και δεκάδες φωτογραφίες, σκίτσα, τεκμήρια κοκ.

    (Πολλά από τα κείμενα της σειράς αυτής περιλαμβάνονται και στα προηγούμενα έργα του Κουνάδη π.χ. στο «Εις ανάμνησιν στιγμών ελκυστικών», αλλά η 15τομη έκδοση έχει και CD).

  49. Γς said

    Ακούω τώρα στην ΕΡΤ1:

    …αστυνομικοί που δηλώνουν παροούσες

    Κι ο Γς να λέει «Αστα να πάνε στο διάολο!»

  50. Γς said

    Στην ΕΡΤ1 τώρα:

    Φάσεις από έναν ποπδοσφαιρικό αγώνα «Ακρωτηριασμένων» .

    Πιο σκληρό κι από τη θέαση των Παραολυμπιακών.

    Γιατί γμτ;

  51. Corto said

    44:
    «Διατηρούσαν αρκετά χαλαρές σχέσεις με την τεκμηρίωση.»

    Ακριβώς αυτό είναι το κακό. Έτσι κάμποσα στιχάκια που κυκλοφορούσαν από στόμα σε στόμα περάστηκαν για ρεμπέτικα, ενώ μπορεί κάλλιστα να ήταν λόγιας προέλευσης ή το πιθανότερο αυτοσχεδιασμοί μεταγενέστερων μπουζουξήδων.
    Ενίοτε κάποιοι «ρεμπετολόγοι» έβαζαν και ολίγη φαντασία για συμπλήρωμα.

    Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα μπλεξίματος:
    Στα «ρεμπέτικα τραγούδια» του Πετρόπουλου, δεύτερη έκδοση 1972, διαβάζαμε τις δύο πρώτες στροφές ενός «ζεϊμπέκικου άγνωστου συνθέτη» με τίτλο «Έναν τεμπέλη βόηθαγα» ταξινομημένο στην κατηγορία «του υποκόσμου».
    Πέρασαν δεκαετίες μέχρι να μάθουμε ότι πρόκειται για το τραγουδιστικό μέρος του επιθεωρησιακού ηχογραφημένου σκετς «ο τεμπέλης» με τον Πέτρο Κυριακό.

  52. Corto said

    51 διόρθωση:

    «περάστηκαν για δήθεν αδέσποτα ρεμπέτικα»

  53. Πέπε said

    Ναι, Κόρτο… Μιας και την πας προς τα εκεί τη συζήτηση, εγώ λ.χ. δεν έχω πειστεί ότι το περίφημο δίστιχο με τον κεφτέ και τον τζε υπήρξε ποτέ όντως. Και φυσικά ο Πετρόπουλος δεν έχει κάνει τίποτε για να πείσει – άμα θες τον πιστεύεις, άμα δε θες δεν τον πιστεύεις.

    Τον «τεμπέλη» μπορεί να τον κατέγραψε ο Πετρόπουλος από κάποιον που τον έλεγε προφορικά, χωρίς ο ίδιος (αυτός που ήταν πηγή του Πετρόπουλου) να ξέρει ότι είναι επιθεωρησιακό. Αλλά βέβαια, αν συνέβαινε αυτό σήμερα, ο καταγραφέας θα ήξερε τι να σημειώσει (μου το είπε ο τάδε προφορικά τότε), ώστε, ακόμη κι αν ούτε κι αυτός ήξερε το ηχογραφημένο σκετσάκι -κανείς δεν είναι υποχρεωμένος να ξέρει τα πάντα- τουλάχιστον να μη θέτει εμπόδια στην περαιτέρω έρευνα.

    Ο Πετρόπουλος είναι γεμάτος τέτοια. Νομίζω ότι και ρητά έχει εκφράσει κάπου την περιφρόνησή του προς τις κοινώς παραδεδεγμένες μεθόδους, αλλά ήταν και η αυταρέσκειά του: ότι μόνο αυτός ξέρει όσα οι άλλοι απαξίωσαν να μάθουν, και μόνο αυτός αποφασίζει πόσα θα μας δώσει και πόσα θα πάρει μαζί του στον υγρό του τάφο.

    Ο Σχορέλης (δεν τον έχω μελετήσει τόσο) είναι πιο ισορροπημένος, αλλά αμέθοδος κι αυτός.

  54. Corto said

    53:
    Πέπε συμφωνώ απολύτως. Και πράγματι το στιχάκι με τον κεφτέ και τον τζε (όπως και άλλα βωμολοχικά) δεν πείθει καθόλου για αυθεντικό…

  55. sarant said

    48 Καλή είναι η δουλειά αυτή του Κουνάδη αλλά δεν βοηθάει πχ για να βρεις όλα ενός συνθέτη συγκεντρωμενα.

    Και ουδείς αλάνθαστος. Σε ένα τομίδιο που το είχα προσέξει είχα βρει κάμποσα (ίσως έχω γράψει κιεδώ).

  56. Corto said

    55:
    Βεβαίως έχουμε (και εγώ επίσης) επισημάνει εδώ διάφορα λάθη του Κουνάδη, όπως το αφελές «Πόντιοι με ταλιράκια» αντί «Πόντιοι με τα λυράκια», από τον «μερακλή των συνοικισμών» του Γρ. Ασίκη.
    Εν πάση περιπτώσει, σίγουρα ουδείς αλάνθαστος. Και οπωσδήποτε έχεις δίκιο, πλήρης καταγραφή τίτλων και στίχων ανά συνθέτη/ δημιουργό δεν υπάρχει σε έντυπη έκδοση, άρα αναγκαστικά καταφεύγουμε (συμπληρωματικά έστω) σε διαδικτυακές πηγές.

  57. Μπετατζής said

    Υπάρχει και υποκατηγορία του είδους «αδερφός σκοτώνει αδερφή για λόγους τιμής», που είναι τραγούδια που περιγράφουν διαφυλετικό έρωτα, π.χ. Χριστιανής με Τούρκο, όπου παρεμβαίνει ο αδερφός και σκοτώνει την κοπέλα. Κλασικό είναι το τραγούδι της Σούσας, ή Σουσάννας. http://online.cretica-chronica.gr/output/1017275770527a.pdf. Υπάρχουν πολλές παραλλαγές, στις περισσότερες των οποίων ο αδερφός σκοτώνει την Σούσα εξαιτίας του έρωτά της για τον Σαλή Μπαχρή και στην συνέχεια ο Σαλή Μπαχρής αυτοκτονεί και τους θάβουν μαζί. Αξιοσημείωτος και ο ρόλος των γονέων της Σουσάννας που προσπαθούν να προστατεύσουν τον άνομο έρωτα Χριστιανής με Τούρκο. Μπορεί και να το αναφέρει ο Μπουκάλας το τραγούδι αυτό, σε αυτόν ή άλλον τόμο, δεν έχω το βιβλίο του, που φαίνεται πάντως πολύ ενδιαφέρον και καλογραμμένο.

  58. loukretia50 said

    Το Παραμύθι Ενός Ραγισμένου Έρωτα
    Μενέλαος Λουντέμης
    ……………………………….
    ; Έρωτ’ αδικοθάνατε, Έρωτα χρυσομάλλη,
    αν σ’ είδαν με μιάν άλλη, ήταν η Λησμονιά.
    ………………………………..
    «Έρωτα μη σε σκότωσαν τα μαγεμένα βέλη;
    Έρωτα ΜΑΚΙΑΒΕΛΛΙ..
    Τα μάτια που σε λάβωσαν, με δάκρυα πικραμένα, καρφιά ‘ταν πυρωμένα και μπήχτηκαν βαθιά».

  59. Alexis said

    #48: Κόρτο μήπως ξέρεις αν το συγκεκριμένο έργο είναι διαθέσιμο με κάποιο τρόπο σήμερα;

  60. Κουτρούφι said

    #48. Είκοσι είναι τα τομίδια. Όχι δεκαπέντε.

  61. sarant said

    57 Ο Μπουκάλας έχει ενότητα για «Εθνικοθρησκευτικά ερωτικά φονικά» και παραθέτει 6-7 τραγούδια, αλλά περιέργως όχι τη Σουσάνα. Έχει σε ανάλογο σενάριο το κυπριακό για τη Μαρικκού απού την Εφτακώμη.

  62. Corto said

    59 (Alexis):

    Από όσο έχω ψάξει, δεν είναι άμεσα διαθέσιμο στα κεντρικά βιβλιοπωλεία της Αθήνας. Για άλλες πόλεις δυστυχώς δεν γνωρίζω.
    Μπορεί να το βρει κανείς ολόκληρο ή μέρος του σε παλαιοβιβλιοπωλεία (έχει εμφανιστεί και σε περίπτερα του κέντρου της Αθήνας που πουλούν παλιά βιβλία).
    Σίγουρα όμως θα το βρεις με ηλεκτρονική παραγγελία. Δεν θεωρείται σπάνιο.

    (Δεν ξέρω επίσης μήπως διατίθεται στα γραφεία της εφημερίδας «ΤΑ ΝΕΑ».)

  63. Corto said

    60:
    Κουτρούφι έχεις δίκιο. Είκοσι βέβαια είναι τα τομίδια!

  64. Ιστοριοδίφης said

    Να συγχαρώ κι εγώ τον ακούραστο μελετητή της Ρωμέικης Παράνοιας, Παντελή Μπουκάλα, κι ας μήν ξέρει γρύ από υπολογιστές (όπως αποκαλύπτει ο κ. Σαραντάκος) καί γρύ από δημοτικούς χορούς, όπως αποκαλύπτει ο ίδιος σε προ τριμήνου συνέντευξή του στο ΑΠΕ («είμαι κακός στον χορό»).

    Στην ίδια συνέντευξη στο ΑΠΕ, ο συντοπίτης μου (Μεσολογγίτης αυτός, Γαλαξειδιώτης εγώ…) ο Παντελής λέει κι άλλα ενδιαφέροντα πράγματα, που σπεύδω να μεταφέρω εδώ για να εμπλουτιστεί το άρθρο του κ. Σαραντάκου…

    Α1) Είναι ρατσισμός το «να σπεύδουμε να ανακηρύσσουμε την ελληνική δημοτική ποίηση ανώτερη των υπολοίπων, ή να θεωρούμε την ελληνική γλώσσα κοιτίδα όλων των κοινών τραγουδιών… »

    Α2) Ετοιμάζεται (στα 61 του το τσακάλι!..) να καταθέσει διδακτορική διατριβή στο Τμήμα Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κύπρου με θέμα τον ρατσισμό της Ορθόδοξης Εκκλησίας που επί αιώνες απαγόρευε στους Ρωμιούς και στις Ρωμιές να παντρεύονται αλλόθρησκους και αλλόφυλους:

    Π. Μπουκ.: «Η απόπειρα για διδακτορικό ξεκίνησε σαν χάρη στην κόρη μου, «Σχεδόν έτοιμα τά ‘χεις, ρε πατέρα», αλλά γρήγορα έγινε κι αυτό ένας ακόμα τρόπος πειθάρχησης. Το θέμα μου άλλωστε, ο έρωτας Ελλήνων και Ελληνίδων με αλλοεθνείς και αλλόθρησκους, έχει τόσο πλούσιο υλικό που μόνο έτσι θα μπορούσε να δουλευτεί. »

    Σε προ τετραμήνου συνέντευξή του στην «Lifo», ο πατριώτης μου ο Παντελής λέει κι άλλα ενδιαφέροντα που εμπλουτίζουν το παρόν άρθρο του κ. Σαραντάκου…

    Β1) Για να γράψει το πολύτομο έργο του για τα Δημοτικά μας τραγούδια, μελέτησε τη δημώδη και λαϊκή ποίηση σύνοικων λαών (Αρβανίτες, Βλάχοι, Πομάκοι, Ελληνοεβραίοι, Ρομά κ.ά.), με τους οποίους υπήρξαν αρκετά αντιδάνεια. Αποκαλύπτει, μάλιστα, κάτι που μάς κρύβουν επί 200 χρόνια στα ελληνικά σχολεία:

    Π. Μπουκ.: «… Κάτι π.χ. που ελάχιστοι γνωρίζουν και που κανείς δεν ενδιαφέρθηκε να μας διδάξει είναι ότι υπάρχουν «καθαρόαιμα» αλβανικά – όχι αρβανίτικα – δημοτικά που εξυμνούν τα βάσανα και τον ηρωισμό των Ελλήνων τόσο στην Επανάσταση του ’21 (σφαγή Χίου, έξοδος Μεσολογγίου, τη λεβεντιά του Καραϊσκάκη κ.ά.) όσο και στο αλβανικό έπος του ’40. Την πολύ ενδιαφέρουσα αυτή μελέτη έχει κάνει ο λαογράφος Θωμάς Στεργιόπουλος»

    Β2) Ο εφευρέτης του Ελληνο-Χριστιανισμού, Λευκαδίτης λόγιος Σπυρίδων Ζαμπέλιος και ο εθνικός μας λαογράφος Νικόλαος Πολίτης ΑΛΛΟΙΩΣΑΝ με αισχρό τρόπο δεκάδες δημοτικά τραγούδια για να τα ευπρεπίσουν, ώστε να αποπνέουν πατριωτισμό και να μή θίγουν την Ορθοδοξία…

    Β3) Ουδείς γνωρίζει ποιά δημοτικά τραγούδια είναι ΓΝΗΣΙΑ και ποιά ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΑ. Τρανό παράδειγμα το «Κόκκιν’ αχείλη εφίλησα», που ο μέν Νικόλαος Πολίτης θεωρούσε πλαστό, ο δε Σεφέρης γνήσιο. Το ίδιο συμβαίνει και με τα διαβόητα «Κολοκοτρωνέικα»: Κανένα δεν είναι αυθεντικό, όλα γράφτηκαν μισό αιώνα μετά τα γεγονότα, για να φιλοτεχνήσουν τον εθνικό μύθο «Θεόδωρος Κολοκοτρώνης»

    Β4) Κάτι που υπογραμμίζει ο Μπουκάλας στην «Lifo» είναι το εξής που πρέπει να μάθουν επιτέλους οι χριστιανοί αναγνώστες του ιστολογίου (Ριβαλντίνιοι, Κουβάτσοι και λοιποί): Τα αυθεντικά δημοτικά μας τραγούδια ποτέ δεν λένε καλό λόγο για τον Χριστιανισμό και τους Χριστιανούς Αγίους. Στην πραγματικότητα τους βρίζουν και τους ειρωνεύονται, όπως συμβαίνει στο περίφημο δημοτικό του Αγίου Γεωργίου, που τον κατηγορεί ότι ρουφιάνευε τις ρωμιοπούλες στους Οθωμανούς…

    Π.Μπουκ.: «(Το δημοτικό τραγούδι)… δεν επηρεάζεται καθόλου από τη χριστιανική παραμυθητική εσχατολογία. Ελάχιστες είναι οι αναφορές στα θεία κι αυτές κυρίως επιτιμητικές, όπως σε εκείνο όπου καθυβρίζεται και λοιδωρείται ο Αϊ-Γιώργης, ο κατ’ εξοχήν προστάτης άγιος των Ελλήνων επειδή δελεάστηκε από το τάμα του άπιστου Σαρακηνού και του παρέδωσε τη Ρωμιοπούλα που, για να γλιτώσει τον πόθο εκείνου, είχε καταφύγει στην εκκλησία του. Αυτό αναφέρεται επίσης στο βιβλίο κι έγινε αιτία κάποια ακροδεξιά φυλλάδα να με χαρακτηρίσει ανθέλληνα, λες και τους στίχους τους είχα γράψει εγώ! Αλλά και η Παναγία, ακόμα κι ο ίδιος ο Χριστός εμφανίζονται να καταριούνται πρόσωπα, ζώα ή φυτά»

    Χίλια ΜΠΡΑΒΟ στον ακάματο ιστοριοδίφη του Ρωμέικου, Παντελή Μπουκάλα…

  65. Παναγιώτης Κ. said

    @22. Στην περιοχή της Κόνιτσας τα γιδοπρόβατα, τα υποζύγια και τις αγελάδες τα έλεγαν «πρά(γ)ματα».
    Να μια συνηθισμένη έκφραση: Βγάλτε τα πράματα (γιδοπρόβατα) έξω από τον στάβλο για να τα πάρει ο τσοπάνης και να τα πάει για βοσκή στον λόγγο.

  66. cronopiusa said

    Βάζοντας πατριωτισμό στον έρωτα

  67. Ριβαλντίνιο said

    @ 64 Ιστοριοφίδης

    τη λεβεντιά του Καραϊσκάκη

    Είναι χαρακτηριστικό ότι στην προφορική παράδοση των Αρβανιτών δεν υπάρχει λόγος( τραγούδι ή παροιμία) που να εκφράζει ανθελληνική,
    κυρίως φιλαλβανική διάθεση.Ο Νίκος Σαλτάρης μόνο άκουσε από Σαλαμίνιους γέροντες το 1930, που είχαν εργασθεί παλιά στη γύρω από τη Λεβαδειά περιοχή, ένα τραγούδι που εκφράζει το βαθύ καημό των Αλβανών για το χαμό του Μουσταφάμπεη (Μουστάμπεη) που σκοτώθηκε στη μάχη της Αράχοβας (24 Νοεμβρίου 1826), στην οποία έλαμψε το στρατιωτικό δαιμόνιο του Καραϊσκάκη.

    Το τραγούδι λέει:
    «Τσσε ντʹ Αθίνeντʹ Αλαμάνe‐σούμε καπετάνeρ γιάνε σσούμε καπετάνeρ γιάνe‐
    πο, Μουσταμπεΐ ε βράνe Κουσσ ε βράου Μουσταμπεΐν‐τσσʹ ισσ νιε ιλλ γκα γκιάκου ίνε;
    Πο εβράου Καραϊσκάκη‐φακιεζίου, μουστάκ; ιγκλιάτε .«…μπερτeκόσα Λιβαδίσe- βράου, ασσλάνé σσκιπeρίσe».
    Ιδού και η μετάφραση, όπως την αποδίδει ο Σαλτάρης:

    «Απʹ την Αθήνα ως την Αλαμάνα ‐ πολλοί είναι καπεταναίοι
    Πολλοί είναι καπεταναίοι ‐ μα,σκοτώσαν τον Μουσταμπέη!
    Ποιος σκότωσε το Μουσταμπέη ‐ που απʹ το αίμα μας ήταν ένα αστέρι ;
    Μα τον σκότωσε ο Καραϊσκάκης ‐ ο μαυροπρόσωπος,ο μακρυμουστάκης.
    …ο βάτραχος της Λειβαδιάς ‐σκότωσε το λιοντάρι της Αρβανιτιάς!…»

    Ο Σαλτάρης όμως βρήκε στην «Αλβανική Μέλισσα» του 1876 που εκδιδόταν στην Αλεξάνδρεια το ίδιο τραγούδι σε πιο ολοκληρωμένη μορφή , που είχε φυσικά σχηματισθεί στην Αλβανία. Φαίνεται πως Αλβανοί ξυλοκόποι, ασβεστάδες ή καρβουνιαραίοι θα έφεραν το τραγούδι αυτό ως τις περιοχές της Φθιώτιδας. Δεν είναι δημιούργημα Αρβανιτών του ελληνικού χώρου. Αυτό άλλωστε γίνεται εμφανές από το«σσκιπeρίσε».Οι Αρβανίτες της Ελλάδος θα έλεγαν«Αρμπερίστ».(Για το τραγούδι αυτό βλ.Νίκου Ιω.Σαλτάρη:«Η ζωή τωνΑρβανιτών»σσ.101‐104)»

    «Σ. ΚΑΡΓΑΚΟΣ – ΑΛΒΑΝΟΙ ΑΡΒΑΝΙΤΕΣ ΕΛΛΗΝΕΣ».

    Υ.Γ. Δεν έχεις δεί το δημοτικό του Βλαχάβα και του Διάκου που δεν θέλησαν να αλλαξοπιστήσουν ; Τι καλύτερο θές για την θρησκεία ;

  68. loukretia50 said

    κι από τη Μήδεια του μεγάλου Ερωτικού,
    σε δημοτικό με φονικό
    Μενούσης by Πανούσης
    (το τραγούδησε κι η Ειρήνη Παππά)

  69. Ιστοριοδίφης said

    Δεν τόξερα αυτό, είναι εκπληκτικό, ευχαριστώ πολύ. Ελπίζω να το διαβάσει ο Παντελής, ώστε να σου απαντήσει αν το τραγούδι που μοστράρει το εθνίκι ο Καργάκος είναι γνήσιο ή κατασκευασμένο. Σού θυμίζω ότι προ ετών ο Καργάκος είχε πιαστεί στα πράσα από τον κ. Σαραντάκο να προσπαθεί να βγάλει τον Καβάφη μέλος του «Φασιστικού Κόμματος Ελλάδος» του Θεοδώρου Υψηλάντη. Δεν είναι έγκυρος ο γερο-Καργάκος και θέλει διασταύρωση η πληροφορία σου. Αν αποδειχθεί έγκυρη, παραδέχομαι ότι πρόκειται για αποστομωτικό επιχείρημα

  70. Παναγιώτης Κ. said

    Το λαϊκό αστικό τραγούδι μέχρι το 1950 το χαρακτηρίζω ρεμπέτικο.
    Για την μετέπειτα περίοδο χρησιμοποιώ τον όρο, λαϊκό τραγούδι.

  71. Ριβαλντίνιο said

    @ 69 Ιστοριοδίφη

    Αν δεν εμφανιστούν άλλα στοιχεία τότε ο σέρ Sarant έχει απόλυτο δίκιο και έκανε πατάτα ο Κάργας. Επίσης ύποπτο είναι το ότι ο Κάργας δεν μιλάει πουθενά για το θέμα και το βιβλίο του φαίνεται να έχει εξαντληθεί από τον εκδότη. Αυτό σημαίνει ότι σιωπηρά έχει παραδεχτεί την πατατίτσα του.

    Εγώ πάντως κρατάω μια επιφύλαξη γιατί ο Καβάφης μου φαίνεται πολύ εθνικιστής από τα ποιήματά του ( καλά ο καθένας βέβαια καταλαβαίνει ότι θέλει ) και δεν θα μου φαινόταν περίεργο να είχε δεί με αδιάφορα καλό μάτι τον φασισμό. Επίσης μου φαίνεται ύποπτο ότι την διάψευση δεν την κάνει ο Σκαραβαίος – Πιερίδης , αλλά η ίδια του η εφημερίδα.

  72. Ιστοριοδίφης said

    (71) κ. Ριβαλντίνιο: Μιάς και μνημονεύσατε τον Καβάφη, τί έχετε καταλάβει: Είναι χριστιανός ή δωδεκάθεος; Κι αν είναι δωδεκάθεος (όπως πιστεύω εγώ) πώς δηλώνει θαυμαστής του ο Αρχηγός του Γένους μας Βαρθολομαίος Αρχοντώνης; Εδώ σε θέλω κάβουρα που περπατάς στα κάρβουνα…

    Επίσης, κ. Ριβαλντίνιο, γιατί δεν βγάζεις άχνα για το Δημοτικό του Αγίου Γεωργίου που λογόκρινε ο Νικόλαος Πολίτης για να μή μάθουν οι ρωμιοί ότι ο μεγαλύτερος άγιος της Ορθοδοξίας κατέδιδε τις ρωμιοπούλες στους Οθωμανούς, όπως αποκαλύπτει ο Μπουκάλας; Γιατί δεν λές τίποτα για τα Κολοκοτρωνέικα που είναι όλα πλαστά, αφού γράφτηκαν 50 χρόνια μετά τα γεγονότα, όπως ακριβώς συμβαίνει με τα 4 Ευαγγέλια;

    Ετοιμάσου, κ. Ριβαλντίνιο (τώρα που θα καταθέσει την Διδακτορική του ο Μπουκάλας και θα ανέβει στο Διαδίκτυο για να την πληροφορηθεί ο λαός) να βρείς επιχειρήματα για τον ρατσισμό της Ορθόδοξης Εκκλησίας που αφόριζε τα μέλη της και τα έδιωχνε απο την Κοινότητα, αν τολμούσαν να παντρευτούν αλλόθρησκο

  73. sarant said

    71 Για όποιον ξέρει τα πράγματα, δεν χρειάζονται πολλά αποδεικτικά στοιχεία ότι η αγγελία στην οποία στήριξε όλο του το οικοδόμημα ο Κάργας (μ’ αρέσει αυτό) είναι μούφα.

    Αφού βάζει να συνυπογράφουν υπέρ της ΧΑ ο Καβάφης, ο ορκισμένος εχθρός του Λαγουδάκης, που είχαν σφαχτεί για φιλολογικά θέματα, και δυο-τρεις πασίγνωστοι κομμουνιστές της Αλεξάνδρειας.

    Τηρουμένων των αναλογιών ειναι σαν να δεις, εν έτει 2100, μια έκκληση «Ψηφίστε Χρυσή Αυγή» του 2012 που να την υπογράφουν ο Νταλάρας, ο Πανούσης, ο Λαφαζάνης κι ο Παφιλης, και να δεις και μια διάψευση σε εφημερίδα της εποχής, κι ομως να ζητάς κι άλλα στοιχεία.

  74. Ριβαλντίνιο said

    Κε Βάτμαν ο Καβάφης ήταν χριστιανός. Δεν έχεις δεί τα ποιήματά του για την Εκκλησία, πώς κράζει τον Ιουλιανό, πως του αρέσει ο μοναχισμός ;
    Δεν το ξέρω το δημοτικό με τον Άγιο Γεώργιο. Περιμένω να διαβάσω και κάτι ακόμη γιατί τους αντιχριστιανούς δεν τους εμπιστεύομαι.
    Τα Κολοκοτρονέικα δεν με πολύ – ενδιαφέρουν . Αδιαφορώ. Ας νοιαστούν οι Αρκάδες και οι Μεσσήνιοι. Εξάλλου εγώ δεν θεωρώ τον Κολοκοτρώνη τον αδιαφιλονίκητο ηγέτη της Επανάστας.
    Αν παντρεύονταν αλλόθρησκο καλά τους έκανε.

  75. Ριβαλντίνιο said

    @ 73 sarant

    Η εφημερίδα όμως που ανασκευάζει τα των υπογραφών το λέει αυτό ; Λέει δηλαδή πως «αυτοί που λέτε ότι υπέγραψαν είναι ορκισμένοι ιδεολογικοί αντίπαλοι» ;
    Το λέω γιατί έχουμε αντίστοιχα παραδείγματα από την ιστορία. Π.χ. την Πράξη Υποτέλειας την υπέγραψε ο ρωσόφιλος Κολοκοτρώνης μαζί με αγγλόφιλους, ενώ ο αγγλόφιλος Μαυροκορδάτος δεν την υπέγραψε.

  76. sarant said

    75 O Kαβάφης με τον Λαγουδάκη ήταν ορκισμένοι εχθροί σε προσωπικό επίπεδο. Δεν θα υπέγραφαν μαζί ούτε αίτηση για τα κοινόχρηστα της πολυκατοικίας.

  77. Ιστοριοδίφης said

    Μήν είσαι τόσο σίγουρος κ. Ριβαλντίνιο ότι ο Καβάφης ήταν χριστιανός. Είναι γεγονός ότι στα τελευταία του δέχτηκε να τον κοινωνήσει ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας, αλλά αυτό το έκανε επειδής ήταν δειλός και τον πίεζαν οι οικείοι του. Η πατριαρχική Θεία Κοινωνία δεν τον έσωσε από την Κόλαση, αφού δεν μετενόησε για την ομοφυλοφιλία του.

    Όταν ο Βαρθολομαίος έκανε τις ημερίδες στο Φανάρι για τον αγαπημένο του ποιητή τον Καβάφη, ο κορυφαίος εκκλησιαστικός συντάκτης Γιώργος Παπαθανασόπουλος έγραψε: «…Ο Πατριάρχης συνεχάρη \»ολοψύχως\» τους διοργανωτές του Συνεδρίου για τον Καβάφη και τους μαθητές που συμμετέσχον, γιατί, όπως τους είπε: \»Αγαπάτε τον Καβάφη και μαζί του ό, τι αναδεικνύει η ποίησίς του, τον πλούτον της παραδόσεως και της ιστορίας του Γένους μας\». Και ο κάθε Χριστιανός διερωτάται: Μόνον αυτά προβάλλει η ποίηση του Καβάφη; Ο Πατριάρχης δεν βλέπει τίποτε το αρνητικό στην ποίηση του Καβάφη, για τις ψυχές κυρίως των παιδιών; Αν είναι έτσι και ο Παναγιώτατος θαυμάζει τον Καβάφη χωρίς καμία επιφύλαξη και προτρέπει τους νέους και τις νέες να τον θαυμάζουν εξίσου με τον ίδιο και να ακολουθούν τα όσα προβάλλει ο Αλεξανδρινός ποιητής με την ποίησή του, τότε δεν μπορούμε παρά να εκφράσουμε την βαθύτατη θλίψη μας και να προσευχόμαστε εκτενέστερα στον Κύριο για την Εκκλησία Του.”»

    Ο δε Σεφέρης (που πιστεύει, όπως κι εγώ, ότι ο Καβάφης ήταν δωδεκάθεος) το 1937, στη μνήμη του Καβάφη, έγραψε ότι ορισμένοι υποστήριξαν πως ο Καβάφης ήταν «Βυζαντινός» και «Ορθόδοξος Χριστιανός». Ο Σεφέρης δεν συμφωνεί με τις απόψεις αυτές. Σημειώνει τον λόγο του ίδιου του Καβάφη, που έλεγε: «Είναι πολύ πιο δύσκολο για μένα να τοποθετήσω τους ήρωές μου στη Βυζαντινή εποχή παρά στην Ελληνιστική. Η Βυζαντινή εποχή, αν και πιο κοντά μου (δεν είναι περίεργο;) είναι περιοριστική. Ενώ η Ελληνιστική είναι πιο ανήθικος, πιο ελευθέρα, και με επιτρέπει να κινήσω τα πρόσωπά μου όπως θέλω…» (ΤΜ,α’,76).».

    Ως προς την θρησκευτικότητά του, ο Σεφέρης σημειώνει τον στίχο του Καβάφη
    «Εκεί σα μπω, μες σ’ εκκλησία των Γραικών» και σχολιάζει: «… (Με τον στίχο αυτό) Αναρωτιέται κανείς ποια είναι η θρησκεία του ποιητή. Ένας ορθόδοξος δεν θα ‘λεγε, πιστεύω, σαν μπω μες σ’ εκκλησία των ορθοδόξων. Ο Κ. μιλά τουλάχιστο σαν ένας «εν μέρει εθνικός, κι εν μέρει χριστιανίζων» ή σαν αλλόθρησκος». Ακόμη και στα νεανικά του χρόνια είχε γράψει τα εξής ο Καβάφης και το σημειώνει ο Σεφέρης, για να αποδείξει πως δεν ήταν χριστιανός:

    «Είναι ομοία δι’ εμέ πάσα της γης ημέρα.
    Παρασκευή ή και Σάββατον, Κυριακή, Δευτέρα,
    Δεν έχουσι διαφοράν. Ζω – χωρίς να ελπίζω.
    Η μόνη διασκέδασις, η μόνη ποικιλία
    Είναι εν τη μοιραία μου, πικρά μονοτονία,
    Του κόσμου η φθορά»

  78. Corto said

    Ένα σχόλιο για τα ερωτικά εγκλήματα στο ρεμπέτικο τραγούδι

    Σε γενικές γραμμές διακρίνονται δύο σχήματα ρεμπέτικων τραγουδιών με αναφορές σε φόνο ή βία για λόγους ερωτικού πάθους (αντιζηλία, προδοσία, άρνηση κλπ).

    Το πρώτο σχήμα έχει κυρίως την μορφή απειλής ή προειδοποίησης και συνήθως είναι γραμμένο στο β’ ενικό. Πολλές φορές οι στίχοι έχουν έναν κωμικό τόνο (στις παρενθέσεις καταγράφονται οι στιχουργοί):

    – μαύρο θα φορέσεις το φουστάνι, αν θα δεις αλλού στεφάνι (Νοταράκι)
    – θα βάλω τον καψούρη μου βρε μάγκα να σε σφάξει/ γιατί μου τα ‘κανες πολλά δεν φέρθηκες εντάξει (Καμβύσης)
    – θα τονε καθαρίσω εγώ τον βλάμη που γουστάρεις/ γιατί βρε άσπλαχνο μικρό το νου μου θα τον πάρεις (Μακρής)
    – και γίνουνε χαλάσματα εκεί στη γειτονιά σου / και κλάψτε τότε αδικα εσύ και η μαμά σου (Μακρής)
    – σίγουρα θα πάμε, μια και φτάσαμε ως εκεί/ εσύ στο χώμα κι εγώ στη φυλακή (Τσιτσάνης)
    – ρε να ταχτείς στον Άγιο, να πας να μεταλάβεις/ γιατί από πού θα σου ‘ρχουνται δεν θα τις καταλάβεις (Μεσολογγίτης)
    – και δεν φοβούμαι τα μαχαίρια/ τα νταήδικά σου τα μπεγλέρια (Τούντας)
    – έχω ντερβίση μάγκα κι αλανιάρη έχω λεβέντη και φόρτσα μπελαλή/ που το ζουνάρι του για καυγά κρεμάει κι από τα ’κείνονε θα φας το μπουγιουρντί (Παπάζογλου)
    -τι άλλο θέλεις να σου πω μάσα τις καρπαζιές σου/ και πες του μάγκα σου να βγει να φάει και τις δικές του (Μάρκος)

    Το δεύτερο σχήμα έχει την μορφή απολογισμού μέσα απο την φυλακή για τετελεσμένο έγκλημα, το οποίο υπονοείται ή δηλώνεται ότι είναι φόνος του ερωτικού ανταγωνιστή:

    – στης φυλακής τα σίδερα λιώνω με τον καημό σου/ για σέναν’ εγκλημάτισα με πήρες στο λαιμό σου (Καμβύσης)
    – στα σίδερα με βάλανε για τα δικά σου μάτια/ τον βλάμη που γουστάριζες τον έκανα κομμάτια (Μάρκος)
    – δεν μπορούσα να βαστάξω και να έχω αντεραστή/ τον εσκότωσα και τώρα είμαι μες στη φυλακή (Γιοβάν Τσαούς)
    – στη φυλακή δυο τρεις φορές με βάλανε για σένα/ και τέλος με μπαρκάρανε στα έρημα τα ξένα (Τούντας)

    Σε κάποια από αυτά τα τραγούδια υπάρχει και η απειλή για νέα εγκλήματα όταν ο άντρας βγει από την φυλακή:

    – ξηγιέσαι μ’ άλλον έμαθα, σαν βγω θα γίνει γλέντι/ θα καθαρίσω εσένανε και όχι το λεβέντη (Καμβύσης)
    – τώρα θα κάνω έφεση μήπως με βγάλουν όξω/ κακούργα δολοφόνισσα για να σε πετσοκόψω (Μάρκος)
    – φωτιά μεγάλη μ’άναψες βρε άπιστη γυναίκα/ μόλις θα βγω απ’ τα σίδερα θα σφάξω κι άλλους δέκα (Μάρκος)
    – θα κάνω νέο έγκλημα κι ύστερα στο πλημμέλημα/ οι μπάτσοι θα με πιάσουνε κι ευθύς θα με δικάσουνε (Καμβύσης)

    Αντίθετα όμως από το δημοτικό τραγούδι, στα ρεμπέτικα είναι εξαιρετικά σπάνιες οι αναφορές σε διαπραχθέντα φόνο γυναίκας/ ερωμένης.

    ———————————
    Ανάμεσα στην παράδοση του δημοτικού και του ρεμπέτικου βρίσκεται το παρακάτω αστικό λαϊκό «ο βαρυποινίτης» του Αντώνη Σακελλαρίου με ερμηνεία του Σταύρου Καλούμενου (Αμερική, 1931) στο οποίο ο άντρας σκοτώνει την γυναίκα, αλλά όχι από ερωτικό πάθος, αλλά από αγανάκτηση, επειδή είναι σπάταλη!

    – Ααχ, ανάθεμά σε φυλακή, πόσα λεβέντικα κορμιά σαπίζεις!
    Σεις οι ανύπαντροι το νου σας, να μην παντρευτείτε άμυαλες γυναίκες, γιατί θα καταντήστε στα χάλια τα δικά μου!
    Και σεις μυαλωμένες γυναίκες, ακούτε που καταντούν τα πράματα οι άμυαλες!

    -Μες τη φυλακή κλεισμένος
    Είμαι τώρα ο καημένος
    Γιατι παντρεύτηκα μια χήρα
    κουβαρντού την κακομοίρα

    -Ό,τι είχε του τα πήρα
    τα’ χε βάλει εις την φτήνια

    -Αχ την τύχη που την είχα
    την κακούργα πού την βρήκα
    Βρε γυναίκα, στο Θεό σου
    δεν θ’ αλλάξει το μυαλό σου

    -Άντρα μ’ η ζωή είναι λίγη
    στεναχώριες δεν αξίζει
    Ύστερα από λίγα χρόνια
    Θα μας φάει το μαύρο χώμα

    Και την πιάνω και αρχίζω
    Και καλά την συγυρίζω
    Και την έστειλα κι επήγει
    Κει που δεν ξαναγυρίζει

  79. loukretia50 said

    Είναι ομοία δι’ εμέ πάσα της γης ημέρα…

    Οι μέρες οι απαράλλαχτες
    και η χαρά φευγάτη
    κατάθλιψη μας δείχνουνε
    και δη καραμπινάτη

  80. Πέπε said

    @78:

    Κόρτο, νομίζω ότι η γυναίκα του «Βαρυποινίτη» δεν ήταν σπάταλη στα λεφτά αλλά στα κάλλη της. Εκεί που λέει «ό,τι είχε ____ τα’χε βγάλει εις τη φτήνια», πάντα άκουγα «ό,τι είχε, τούτα κείνα», και καταλάβαινα ότι δινόταν εύκολα. Και η απάντησή της (η ζωή είναι λίγη…) ταιριάζει.

  81. cronopiusa said

    ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΠΟΥΚΑΛΑΣ «Μάνα-Μήδεια», σόσιαλ μίντια και μια πέρδικα

  82. Πέπε said

    Και δε θα το τοποθετούσα στα όρια δημοτικού και ρεμπέτικου. Τίποτε δεν έχει από δημοτικό, απλώς κάποιος παίζει κλαρίνο στον δίσκο.

  83. cronopiusa said

  84. Πέπε said

    @83:

    χαιρετισμούς!

    (Αν και εδώ δεν έχει φόνο από αγάπη, έχει παρ’ ολίγον φόνο από έλλειμμα αγάπης. Επίκαιρο τραγούδι γεικώς, αλλά όχι σε σχέση με την ανάρτηση.)

  85. Corto said

    80 – 82:
    Πέπε πιθανόν να έχεις δίκιο και να έχει κάποιο «πονηρό» υπονοούμενο. Πάντως εμένα μου θυμίζει το τραγούδι «στης ακρίβειας τον καιρό», που θεωρείται παραδοσιακό (το έλεγε και η Δόμνα Σαμίου) και ίσως αποκριάτικο, γιαυτό το τοποθέτησα ανάμεσα στα δημοτικά και τα ρεμπέτικα -όχι για το κλαρίνο.
    Εν πάση περιπτώσει υπάρχει μία κατηγορία αστικών τραγουδιών, είτε της ανώνυμης είτε της επώνυμης δημιουργίας, τα οποία είναι δύσκολο να ταξινομηθούν (π.χ. η Αντριάνα)

  86. cronopiusa said

    84

  87. Πέπε said

    @85:
    Α, σας παρακαλώ! Η Αντριάνα είναι καραπαραδοσιακό βατραχονησιώτικο και δε σηκώνω κουβέντα. Εμείς οι Βατραχονήσιοι δεν έχουμε και πολλά ντόπια τραγούδια ώστε να τα χαρίζουμε σε άλλες ταξινομικές κατηγορίες!

  88. Corto said

    87:
    Δεκτόν απολύτως!

  89. Γιάννης Ιατρού said

    ….(Μεσολογγίτης αυτός, Γαλαξειδιώτης εγώ…)

    Σιγά-σιγά θα μας πείς πως σε λένε κι «Αντωνάκη». Πολύ ξεκάρφωμα!

  90. Triant said

    Δεν είναι εντελώς σχετικό μιας και μιλάει για φόνο άλλου τύπου τιμής αλλά είναι ωραίο και το τραγουδάει η αγαπημένη μου ερμηνεύτρια Ειρήνη Δασκαλάκη Κακούργα Φεβρωνία

  91. Alexis said

    #62: Ευχαριστώ.

  92. Reblogged στις anastasiakalantzi50.

  93. Αρχαιοελληνιστής said

    Μιάς και η ανάρτηση αφορά τα βέλη του Έρωτα κι ο κ. Μπουκάλας βάζει στο βιβλίο του και ποιήματα της Παλατινής Ανθολογίας, ας θυμηθούμε το περίφημο ποίημα του Ανακρέοντος «Εις Έρωτα», όπου η Αφροδίτη σχολιάζει τα βέλη του γιού της που προκαλούν μεγάλο πόνο στους ανθρώπους. Η καταπληκτική έμμετρη μετάφραση είναι του Ι. Κυριαζή

  94. … ο χαλκέντερος Παντελής σχεδιάζει να την ολοκληρώσει σε δέκα τόμους …

    Μπορεί επάξια να μεταγραμματιστεί ως
    Bookalas.

  95. Αρχαιοελληνιστής said

    93 συνέχεια… Να βάλουμε και δύο ερωτικά ποιήματα του μεγάλου τεχνίτη του Αρχιλόχου (680-630 π.Χ.). Το δεύτερο θεωρείται από όλους τους κλασικιστές ΑΡΙΣΤΟΥΡΓΗΜΑ. Δεν προέρχεται από την Παλατινή Ανθολογία, βρέθηκε σε τάφο, στα μέσα του 1960 στην Αίγυπτο και πρωτοπαρουσιάστηκε στο κοινό το 1974 μαζί με άλλους Αρχιλόχειους στίχους, από έναν πάπυρο που αποκαλείται «Επωδός της Κολωνίας».

    Σύν τοις άλλοις, το μαγευτικό αυτό ποίημα περιγράφει την πρώτη εκσπερμάτιση που κατέγραψε η Παγκόσμια Λογοτεχνία, πάνω στο εφήβαιο ενός κοριτσιού. Η καταπληκτική έμμετρη μετάφραση είναι και πάλι του Ι. Κυριαζή…

  96. Πέπε said

    @26:

    > > Όσον αφορά το 14 (Ο Γιάνναρος) αν και μοιάζει να βρίσκεται πιο κοντά στην παράδοση του δημοτικού τραγουδιού, επίσης δεν μπορεί να χαρακτηριστεί αδέσποτο, αφού ως δημιουργός του φέρεται ο Χαρίλαος Πυρρής (και πιθανότατα να αναφέρεται σε πραγματικό περιστατικό).

    Έχει σχετικές πληροφορίες στη «Σάμο στις 78 στροφές». Δεν το ‘χω πρόχειρο, αλλά αν θυμάμαι σωστά εξηγεί ποιος ήταν ο Γιάνναρος και ποια η σχέση του με τον Πυρρή. (Φαίνεται νατσουλισμός, αλλά δεν πρέπει να είναι!)

  97. Κουτρούφι said

    #40. Μια τέτοια εμπειρία έχω και εγώ στο ίδιο μαγαζί με το Γκολέ εκείνα τα χρόνια, όπου σκάμε προχωρημένη ώρα μια παρέα, πατημένοι όλοι. Ο αείμνηστος έκατσε στο τραπέζι μας σαν να μας ήξερε χρόνια. Στην ορχήστρα ήταν και ο περίφημος μπουζουξής Γιάννης Σταματίου, Σπόρος.
    Για την ιστορία, στον ίδιο χώρο, εκεί στου Μακρυγιάννη, πριν τα μπουζούκια με τον Γκολέ είχε Κρητικά με τον Αλέκο Πολυχρονάκη στη λύρα και πηγαίναμε αρκετά συχνά.

  98. 5, 11, … Ο έρως πίπτει εν κτήνεσι ή επί κτήμασι; …
    😀

    Κτήμασι.
    Στα λευκώματα των ερωτευμένων υπήρχε παλιά ο
    Κτήτωρ!

  99. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    15. Λέγεται ότι στο παραδοσιακό αυτό τραγούδι (ακούγεται και καύκος ο μπέλος-ο αγαπητικός), η γυναίκα συμβολίζει τη σκλαβωμένη Κρήτη (υπό ζυγό- «σύζυγο»- τούρκικο) και ο εραστής είναι ο ποθούμενος αέρας της ελευθερίας που βλέπει στο Όνειρο.
    Ασφαλώς και το προφανές: η εξαναγκασμένη/ή βασανισμένη στο γάμο γυναίκα που βουρλίζεται, μισεί το σύζυγο και λαχταρά τον εραστή.
    Ο Καύκος από ανδρική φωνή.
    https://thexvid.com/video/O5eqXqZ0Gzg/%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CF%8D%CE%BA%CE%BF%CF%82-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CF%89%CE%BB%CE%AC%CE%BA%CE%B7%CF%82-%CE%B3%CE%B9%CF%8E%CF%81%CE%B3%CE%B7%CF%82.html

  100. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

  101. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    99 Αυτο μοιάζει εκ των υστέρων δικαιολογία.

  102. gpoint said

    # 97

    Ομολογώ πως δεν ξέρω και πολλά από μπουζουκξήδες. Θυμάμαι όμως πως στο πρόγραμμα συμμετείχε και η Λιζέττα (;) Καλημέρη. Γενικά εκείνη την εποχή στην παρέα υπήρχε κιθάρα, μπουζούκι και βιολί (αυτοδίδακτος ο τελευταίος, μεγάλο ταλέντο) και την βγάζαμε σε σπίτια καλύτερα από τα κέντρα, κάτι σαν το τργούδι από κάτω

  103. leonicos said

    γιατί ρουφώντας το αίμα του άλλου
    ποτέ κανένας δεν προκόβει !

    και ο Τζι ψέματα λέει

  104. gpoint said

    Καλημέρα Λεώνικε

  105. leonicos said

    @65 είαι πανελλήνιο, και συντομευμένο συχνά ‘τα πράτα’

  106. gpoint said

    Εχεις δει κουνούπι να προβιβάζεται σε λιβελούλα ;

  107. gpoint said

    # 105

    το πράτα δεν είναι από το πρ(οβ)ατα ;;

  108. gpoint said

    Χθες έβρεχε σχεδόν όλη μέρα, τώρα έχει για την ώρα ήλιο και άπνοια. Θυμήθηκα έντονα την καλύτερη παρέα που είχα ποτέ τον «τσίο» και πάω για προσκύνημα και μπάνιο

  109. Γς said

    Ντου του Ρουβίκωνα στο Υπουργείο Δημ.Τάξης!

    Τους τσάκωσαν αυτή τη φορά.

  110. nikiplos said

    Καλημέρα…

    Σεβαστα΄όλα τα παραπάνω, αλά είμαστε κι εμείς που αγαπάμε τη σοφία του Βυζαντίου…
    «Δεν υπάρχει Έρωτας. Είναι κατασκεύασμα των ΑΗΠ για να δικαιολογήσουν τις ακολασίες τους. Υπάρχει μόνον Αγάπη και Ίμερος». (Κάπως έτσι περίπου τα είπε ο Γ. Παλαμάς)

    Όλοι ξέρουν τι έστιν Ίμερος. Η Αγάπη είναι πιο δύσκολη, απαιτεί το εμείς πάνω από το εγώ…

    Για τα εγκλήματα πάθους, αυτά ποτέ δεν θα εκλείψουν είναι στη φύση του ανθρώπου… Όταν κυριεύεται κανείς από τα πάθη και τη συναισθηματικκή φόρτιση, είναι ικανός για τα πάντα. Όπως ο μπάτσος πρόσφατα που σκότωσε την ίδια του την κόρη…

    @6Γς, μεγάλος μαλάκας και ο συνάδελφος του Μανιάτη και οι δικαστές που το έφαγαν, αλλά μάλλον θα έγινε άλλες εποχές… Μεγαλύτερο ζώον η γυναίκα του που έχασε την ευκαιρία να γλυτώσει από τον μλκ αυτόν…

  111. nikiplos said

    btw, ένεκα ότι για μένα το ΣΚ πέφτει πολύ δουλειά, δεν ξέρω αν σχολιάστηκε καθόλου ο Anthony Bourdain. Πραγματικά για βιβλίο ή ταινία η ζωή του. Αλλά μερικές φορές που , ο εαυτό σου μισεί το είδωλο που σε έβαλαν να παριστάνεις, περισσότερο από όσο αγαπάει τη ζωή του… Και θέλει να το σκοτώσει…

  112. sarant said

    111 Δεν τον είχα παρακολουθήσει και δεν κατάλαβα γιατί αυτοκτόνησε.

  113. Λ said

    Και ο φόνος της αγαπημένης για να μη σου αποσπά την προσοχή σου από τον αγώνα για ελέυθερία (βλ. Καπετάν Μιχάλη)

  114. Corto said

    ΝΤΑΗΔΕΣ!

    Και μαζευτήκανε ένας κι’ ένας οι νταήδες στη γειτονιά να επιδείξουνε εντός της ταβέρνας την νταηδική τους αξία στο τραγούδι χτες το βράδυ.
    Ο Μενέλαος ο Ασυμόρφωτος ο σανοποιός, αφού έφαγε τριάντα δύο πιάτα καπαμά αθρώπινον, ύστερα άρχεψε το αιματοβαφές τραγούδι του:

    Στης φυλακής το κάγκελλο
    Με κλείσαν για ’ναν άγγελο
    Που είχε μαύρα μάτια
    Τον όρκο κάποια απάτησε
    Κι’ ερωτοεγκλημάτησε
    Την έκανα κομμάτια.

    Το προφορικό αίμα της κομματιασθείσης μαυρομμάτας έρρευσε και κατάβρεξε τα σανίδια του πατώματος της ταβέρνας.
    Ήρθε κατόπιν η σειρά του Γιαννάκη του Αιμοβόρου, πρώην φαναριτζή και νυν ανθρωποφάγου το επάγγελμα, όστις και όπως διηγούνται οι άλλοι νταήδες στη γειτονιά, έχει μια γάτα σ’ ένα κλουβί και την ταΐζει διαρκώς α ν θ ρ ω π ι ν ό π λ ε μ ό ν ι !
    Ο Αιμοβόρος λοιπόν, λαβών μεζέν με το μαχαίρι το μαυρομάνικο πούχει στο ζουνάρι ειδικώς για να ξεκοιλιάζη στα στήθια τις χ ή ρ ε ς, αρχίζει:

    Μια χήρα θέλει σκότωμα
    Με τούτο το μαχαίρι
    Πούνε και μ α υ ρ ο μ ά ν ι κ ο
    Στο πένθος φίνο ταίρι!…

    Και, αφού εσφάγη και η χήρα και έρρευσε και δαύτης το αίμα, εχειροκρότησαν οι λοιποί νταήδες και ήρθε η σειρά του Μιχαλάκη του Μπρούτζου ή Αιμοχαρή, αυτουνού που έφαγε πέρυσι τη Λαμπρή μαγερίτσα από τα εντόσθια του φούρναρη του Γιώργαρου, επειδή λέει τ α ’ψ η σ ε με τη γκόμινά του και την έβγαλε π α ξ ι μ ά δ α.
    Ο κύριος Μιχαλάκης Μπρούτζος ή Αιμοχαρής αρχινάει λοιπόν τη νταήδικη μουρμούρα χαϊδεύοντας το μουστάκι του έτσι για να κρατάη το χρόνο:

    Στην Πλάκα ένα ξημέρωμα
    Εδούλεψε μαχαίρωμα
    Για μια ξανθή κοπέλλα
    Πέντε-έξη εγώ εξέκανα
    Και τρανσπαράν τους έκανα
    Λες κι’ ήτανε νταντέλλα!…

    Και αφού εκηδεύθησαν τα πτώματα των ατυχών θυμάτων του μαχαιρώματος, ήρθε η σειρά του Κυριάκου του Αιμοστάζοντος, ο οποίος αρχίζει:

    Με ξέρουν για ’μοβόρικο
    Κι’ αλλοί εις τον κακόρικο
    Όπου θα πη μια λέξι…

    Δεν προφθαίνει όμως ο κύριος Κυριάκος Αιμοστάζων να προχωρήση. Ένας κρότος της σαμπρέλλας ενός αυτοκινήτου πούσπασε έξω στο δρόμο, τους κάνει θάλασσα.
    Οι νταήδες όλοι σηκώνουνται, βγάζουνε τα μαχαίρια…και κ ό β ο υ ν ε λάσπη!…

    Ο Τζογές
    (ΒΡΑΔΥΝΗ, 1/10/1930)

  115. (93) Το χαριτωμένο αυτό ποίημα το διασκεύασε εξίσου χαριτωμένα στα γαλλικά ο Ρονσάρ. Σαν Αθηναίος, έχω στην καρδιά μου την παρακάτω στροφή:
    – Ah ! vraiment je le connois,
    Dit Vénus; les villageois
    De la montagne d’Hymette
    Le surnomment Mélissette.
    Ολόκληρο το ποίημα εδώ

  116. sarant said

    114-5 Ευχαριστουμε!

  117. Χρηστάρας said

    Ας εκτεθώ με μια ερώτηση: από τη δημοτική ποίηση, που έχω διαβάσει και ακούσει, απουσιάζει η λέξη «έρωτας». Την έχετε απαντήσει πουθενά εσείς; Αντιθέτως, η λέξη «αγάπη» υπάρχει, για παράδειγμα στο ονομαστό Δοκίμι της…

  118. sarant said

    117 Καλή ερώτηση.

    Θυμάμαι το «Με διαβατάρικα πουλιά έρωτα να μην κάνεις» της Μαρίζας Κωχ, αλλά δεν ξέρω αν είναι δημοτικό ή νεότερο. Υπάρχει όμως η ερωταριά στα κρητικά

  119. spiral architect 🇰🇵 said

    @118: Νίκο, διάβασε εδώ.
    (και τα σχόλια)
    Της Μαρίζας Κωχ έχει ελαφρώς διαφορετικούς στίχους και αυτό (το τραγούδι) θυμάμαι κι εγώ.

  120. spiral architect 🇰🇵 said

    ο σωστός λίκνος. 😳

  121. loukretia50 said

    Δὲν εἰν᾿ ὁ ἔρωτας ἀνθός, μαζί του γιὰ νὰ παίξεις
    Μόν᾿ εἶναι βάτος μ᾿ ἀγκαθιὲς κι ἀλίμονό σου ἂν μπλέξεις.

  122. loukretia50 said

    Ὁ ἔρωτας ἀνυφαντὴς μὲ πανουργιὰ ἐγίνη,
    Ἀράχνη ἔστησε ψηλὰ καὶ πιάστηκα σ᾿ ἐκείνη.
    Καὶ γιὰ νὰ φύγω δὲν μπορῶ, μὲ τὰ φτερὰ μὲ σῴνει,
    Αὐτὸς ζυγώνει ἀπὸ κοντὰ κι ἀπὸ μακριὰ σκοτώνει

    από τη συλλογή του Ν.Πολίτη

    Όντως δε συνηθίζεται, αναφέρεται κυρίως η αγάπη, ο καημός, το ντέρτι κλπ. Δεν έχω χρόνο να το ψάξω,
    οι Κρητικοί θα ξέρουν σίγουρα περισσότερα.
    Κι ο Σολωμός τον αναφέρει
    έστησ΄ ο Έρωτας χορό με τον ξανθόν Απρίλη..

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: