Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Η καραβίδα από την Περσία

Posted by sarant στο 24 Ιανουαρίου, 2023


Από την Περσία όλοι ξέρουμε το καράβι, όχι την καραβίδα. Είναι βέβαια ετυμολογικά συγγενείς αυτές οι δυο λέξεις, αλλά, παρόλο που εδώ λεξιλογούμε, τη διερεύνηση της συγγένειάς τους λέω να την αφήσω για μελλοντικό άρθρο.

Έλεγα λοιπόν ότι από την Περσία ξέρουμε το καράβι, που πιάστηκε στην Κορινθία, στον Ισθμό δηλαδή, το 1977, τόνους έντεκα γεμάτο χασίσι μυρωδάτο. Και το ξέρουμε επειδή το απαθανάτισε ο Τσιτσάνης στο τραγούδι του. Κατά σύμπτωση, αυτές τις μέρες βρίσκεται στην επικαιρότητα ένα άλλο καράβι που πιάστηκε, αλλά όχι από την Περσία και όχι στην Κορινθία.

Ο Τσιτσάνης βέβαια έγραψε για «βαπόρι απ’ την Περσία», αλλά σήμερα πολλοί το τραγουδάνε με καράβι. Κι έτσι τις προάλλες, στον τοίχο του Άκη Γαβριηλίδη στο Φέισμπουκ, το τραγούδι του Τσιτσάνη παρωδήθηκε, με συλλογική εργασία, ως εξής:

Το καράβι απ’τη Ρεσίφη
Πιάστηκε στην Τενερίφη
Τόνους κόκα φορτωμένο
Βρέθηκε φουνταρισμενο.

Βρε κουρνάζε μου τελωνη
Τ’είναι τούτη η άσπρη σκονη;
Τίγκα σκόνη μέσ’ τ’ αμπάρια
Μαύρα είναι τα χαμπάρια…

Αλλά πλατειάζω. Το σημερινό άρθρο δεν θα είναι για βαπόρι ή καράβι απ’ την Περσία ή τη Βραζιλία, θα αφορά μια καραβίδα απ’ την Περσία. Αλλά καραβίδα όχι με τη βασική έννοια της λέξης, δηλαδή του μαλακόστρακου που αποτελεί εκλεκτό έδεσμα, παρά με τη σημασία που έχουμε δώσει στη λέξη αυτή στο ιστολόγιό μας, δηλαδή της συσσώρευσης πολλών πραγματολογικών λαθών σε σχετικά σύντομο κείμενο.

Για την αφετηρία του όρου, δείτε το σχετικό άρθρο, ενώ στα Περιεχόμενα του ιστολογίου, που τα έχει επικαιροποιήσει ο πολύτιμος φίλος μας ο Στάζιμπος, μπορείτε με αναζήτηση να βρείτε κι άλλα άρθρα με τον όρο «καραβίδα». Αρχικά, καραβίδα λέγαμε μια πρόταση που όλες οι πληροφορίες της ήταν λαθεμένες, αλλά στη συνέχεια το διευρύναμε και εννοούμε πολλά λάθη σε σύντομο κείμενο.

Λοιπόν, τις προάλλες έγινε σε ομάδα του Φέισμπουκ μια συζήτηση για τη λέξη «κουρμπάνι», που πήρε μια μάλλον απρόσμενη τροπή.

Γράφει κάποιος:

Δεν ξέρω για ποιο πράγμα παραπονιέται ο κατά δήλωσή του πολυθεϊστής σχολιαστής, οπότε δεν μπορώ να κρίνω αν είναι δικαιολογημένη η απέχθειά του για τον όρο «κουρμπάνι».

Κουρμπάνι, να πούμε, είναι το σφάγιο της θυσίας, και πράγματι υπάρχουν τόσο στη Μυτιλήνη όσο και στη Μακεδονία-Θράκη «τα κουρμπάνια», πανηγύρια με θυσία ταύρου, που μετά μαγειρεύεται σε καζάνια και προσφέρεται σε όλους. Χριστιανικά βεβαίως πανηγύρια, που ασφαλώς όμως έχουν παγανιστικές καταβολές.

Η λεξη κουρμπάνι στα ελληνικά είναι δάνειο από το τουρκ. kurban. Πέρα από τη σημασία «το σφάγιο της θυσίας», παλιότερα, ας πούμε στα χρόνια του Εικοσιένα, σήμαινε θύμα, θυσία. Ας πούμε, ο Μακρυγιάννης, γράφοντας για μια παρασπονδία του Ιμπραήμ στην παράδοση του Νιόκαστρου, λέει: «Μας κλέψαν κι εξηντατρείς ανθρώπους εκεί οπού πέρναγαν να βαρκαριστούν … και τους έσφαξαν εις το κάστρο κουρμπάνι. Όταν μπήκανε μέσα, τους θυσιάσαν όλους και τους εξηντατρείς» Κι ο μικροκαπετάνιος Γιαννάκης Στάικος στον Μαυροκορδάτο: «ούτε τες φαμίλιες μας εσπαράξαμε και είπαμεν ας γίνουν κουρμπάνι του γένους μας».

Τον πολυθεϊστη σχολιαστή φαίνεται να τον ενοχλεί η «ιρανική» προέλευση της λέξης. Ωστόσο, σύμφωνα με τα ετυμολογικά λεξικά το τουρκ. kurban δεν έχει περσική αρχή αλλά αραβική ή μάλλον σημιτική, από τη ρίζα k-r-b, που έδωσε το εβραϊκό korban και το αραβικό qurban. Από την εβραϊκή λέξη, που είναι συχνή στην Πεντάτευχο και μεταφράστηκε «δώρον», «θυσία» ή «προσφορά» από τους Εβδομήκοντα, προέρχεται και ο εξελληνισμός «κορβανάς» που χρησιμοποιείται σήμερα για το δημόσιο ταμείο (ο κρατικός κορβανάς) ιδίως σε περιπτώσεις καταχρήσεων ή αργομισθίας.

Δεν είναι λοιπόν περσικής αρχής το κουρμπάνι. Και η καραβίδα έχει κι άλλα ποδάρια, διότι, ενώ πράγματι κάποιες ελληνικές λέξεις σε -άνι έχουν περσική αρχή, τα παραδείγματα που δίνει ο σχολιαστής δεν είναι και πολύ καλά διαλεγμένα: μπαϊράνι, φουστάνι, τουρμπάνι.

Η πρώτη λέξη δεν υπάρχει, κι αν εννοεί το μπαϊράμι, αυτό είναι μεν περσικής αρχής αλλά δεν τελειώνει σε -άνι! Το φουστάνι, πάλι, προέρχεται από το βενετ. fustagno, όχι από τα περσικά. Το τουρμπάνι το πέτυχε, έχει περσική αρχή (θα γράψουμε κάποτε) -αλλά μόνο ένα στα τρία δεν το λες και μεγάλη επιτυχία.

Στο σχόλιο αυτό ήρθε να απαντήσει ένα άλλο και να συμπληρώσει τα ποδάρια της καραβίδας:

Όχι, μας λέει ο δεύτερος ερευνητής, η λέξη κουρμπάνι δεν προέρχεται από το kurban, είναι αντιδάνειο που προέρχεται από το ομηρικό «κυρτός» πόυ έγινε curvo στα λατινικά, και αυτή (κυρτή) ήταν η μορφή του μαχαιριού της θυσίας.

Δεν είναι σαφές αν ο ερευνητής θεωρεί ότι η ελληνική λέξη κουρμπάνι προέρχεται απευθείας από το curvo ή αν δέχεται πως μεσολάβησε και το τουρκ. kurban. Το βέβαιο είναι πως τη θεωρεί αντιδάνειο.

Πήγα να γράψω ότι το μόνο σωστό στο παραπάνω σχόλιο είναι οι ομηρικές παραπομπές, αλλά και αυτές έχουν ένα λαθάκι, το Ν790 έπρεπε να είναι Ν799.

Κατά τα άλλα, το λατινικό curvus δεν προέρχεται από το ελληνικό «κυρτός» αλλά και τα δύο ανάγονται σε ινδοευρ. ρίζα *sker-. Kαι βέβαια το τουρκικό kurban δεν έχει καμία σχέση με τις λέξεις curvus και κυρτός, κι ας γίνεται με κυρτό μαχαίρι η θυσία -είδαμε πιο πάνω ότι ανάγεται σε σημιτική ρίζα k-r-b, απ’ όπου το εβραϊκό korban και το αραβικό qurban.

Θα πείτε, αν ήταν να διορθώνουμε την κάθε μπαρούφα που εμφανίζεται στο (ελληνικό μόνο, έστω) Φέισμπουκ θα έπρεπε το ιστολόγιο να δημοσιεύει εκατό άρθρα τη μέρα και να έχει πολυμελές επιτελείο συντακτών. Πράγματι έτσι είναι, αλλά τουλάχιστον η περσική καραβίδα μάς έδωσε την αφορμή να πούμε δυο λόγια για τη λέξη «κουρμπάνι» και τον κορβανά. Όσο για το καράβι, επιφυλάσσομαι.

 

 

 

Advertisement

96 Σχόλια προς “Η καραβίδα από την Περσία”

  1. ΓιώργοςΜ said

    Καλημέρα!
    Δεν ξέρω αν φταίει η παιγνιώδης διάθεση του άρθρου, αλλά με το καράβι στην κατακλείδα το μυαλό μου αμέσως πήγε στη μέθοδο μετακίνησής του σε ορεινές περιοχές 😛
    (ντροπή μου πρωί-πρωί…)

  2. phrasaortes said

    Το σχόλιο του πολυθεϊστή ήταν απάντηση στον ισχυρισμό της δεύτερης οθονιάς, από την ομάδα Εξπήριενς Αμφίπολη. Αν κατάλαβα καλά συγχύστηκε, γιατί η υποτιθέμενη ελληνική ετυμολογία θα υπονοούσε ότι οι παγανιστές έσφαζαν ζώα στις θυσίες με άγριο τρόπο. Και το υπόλοιπο σχόλιο περιλάμβανε έναν σωρό καραβίδες, αλλά ήταν ιστορικής κι όχι ετυμολογικήης

  3. phrasaortes said

    Κατά λάθος το δημοσίευσα πρόωρα. Το υπόλοιπο σχόλιο ήταν γεμάτο με ιστορικούς μύθους πολύ αγαπητούς στους νεοπαγανιστές: γενοκτονίες πολυθεϊστών από Ρωμαίους και Βυζαντινούς κι άλλα πολλά.

  4. nikiplos said

    Καλημέρα… Πολύ ωραία η καραβίδα… Η απορία είναι το λατινικό curvus είναι που γέννησε τη λέξη κούρβα? Κούρβα! λένε οι Πολωνοί!

  5. nikiplos said

    μιας και τέθηκε το ζήτημα του καραβιού, ένα ωραίο ευφυολόγημα που κυκλοφόρησε στα ΜΚΔ:
    «Αναγνώριση είναι το να πιάνεται κάπου ένα καράβι με 4,5 τόνους κοκαΐνη και το όνομά σου να είναι το πρώτο που έρχεται στο μυαλό όλων.»

  6. sarant said

    Kαλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    2-3 Α, ώστε έπιασα ανάποδα την καραβίδα.

    4 Kαι όχι μόνο οι Πολωνοί, θυμάμαι ότι έτσι έβριζαν οι Αρειανοί τους Σέρβους της Παρτιζαν. Αλλά είναι άσχετο με το curvus, λέει το λεξικο.

  7. Πουλ-πουλ said

    Κάποτε αυτοί οι τύποι έφτασαν μέχρι τα υψίπεδα του ναού του Επικούριου Απόλλωνα, στα αρκαδικά βουνά, για να αναπέμψουν τους ύμνους τους. Αλλά δυστυχώς ο Απόλλων ήταν απασχολημένος με τις Υπερβόρειες Παρθένες.

  8. Λεύκιππος said

    Το κουρμπάνι, έθιμο όπως αυτό που περιγράφεται της θυσίας ταύρου, που μετέφεραν οι πρόσφυγες από το Κρυόνερο της Ανατολικής Θράκης, σε χωριό της Δράμας, για την γιορτή του Αγ. Αθανασίου (μέρες που είναι) κι έτσι σαν λέξη την άκουγα από παιδί.

  9. Alexis said

    #4, 6: Δηλαδή άλλη η κούρβα, που απ’ ό,τι κατάλαβα είναι βρισιά, και άλλη η κούρμπα; (=καμπύλη)

  10. Παναγιώτης Κ. said

    η κούρβα
    (ιδιωματικό, υβριστικό) ξεδιάντροπη γυναίκα, παλιογυναίκα, πόρνη, σκρόφα, σκύλα.

  11. Alexis said

    #10: Δεν το ήξερα, είναι βορειοελλαδίτικο;

  12. leonicos said

    κούρβα, τελικά πόρνη;

    קָרבָּן qurban θύμα
    Εφόσον και η εβραϊκή λέξη γράφεται με קָ δεν διαφοριζεται από την αραβική. Για να γραφτεί με k θα έπρεπε να είναι כ στη θέση του קָ

  13. leonicos said

    7 Αλλά δυστυχώς ο Απόλλων ήταν απασχολημένος με τις Υπερβόρειες Παρθένες.

    Πού το ξέρεις; μαζί του ειχες πάει;

  14. Μερικά σκόρπια…

    Αυτό το «ελληνικών συμφερόντων» θα μάθουμε ποτέ ποιανού συμφέρον ήτανε ;

    Καραβίδα ψητή…ο πιο νόστιμος μεζές, μόνο τα αυγά της (όταν έχει) είναι ακόμα πιο νόστιμα

    από λέξεις σε -ανι, θυμάμαι πως ο (Αθηναίος) πατέρας μου έλεγε το ημίχρονο χαφτάνι (προφανώς από half time)

    αυτοί οι πολυθεϊστές δεν έχουν τον θεό τους !

  15. Παναγιώτης Κ. said

    Στα καθ΄ημάς η φράση «να σου γίνω κουρμπάνι» λεγόταν από τις γυναίκες προς τα μικρά παιδιά ως έκφραση αγάπης.
    Άλλοι χαρακτηρισμοί για να εκφραστεί η αγάπη ή ο θαυμασμός: Καμάρι, (α)σπρίδι, κλώνα (από το κλωνάρι;), άστ(ε)ρι, πετούρι, καρποστάλι,…

  16. leonicos said

    Και το κουμπί από το κυρτός βγαίνει

    κουρμπί – κουμπί

    κατ’ αναλογία προς το τούρμπα – τούμπα

    σόρμπα – σόμπα

    ρόρμπα – ρόμπα

    απλά πράγματα

  17. Παναγιώτης Κ. said

    11.Από την Β.Δ. Πίνδο (τόπος γέννησης και παραμονής, τα δώδεκα πρώτα χρόνια του βίου) το ξέρω.

  18. leonicos said

    14 Τζι

    αυτοί οι πολυθεϊστές δεν έχουν τον θεό τους !

    κάτι είπες!

    Φυσικά! Έχουν τους θεούς τους

  19. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Κούρβα (η)
    Λεξικό του Λευκαδίτικου Γλωσσικού Ιδιώματος
    η γυναίκα ελευθέρων ηθών, η απαίσια, η ξεδιάντροπη κ.λπ.
    Δημ. τραγ.: “Ασ΄τηνε, παιδί μ΄, την κούρβα κι ας περάσει και ας διαβεί / Έχω εγώ δίχτυα στημένα να την πιάσω κι αυτή”.
    (…)Στο συγκλονιστικό τραγούδι (παραλλαγή) με τίτλο:” Η μάνα η φόνισσα”, έχουμε τους στίχους: “΄Λεθε μύλο μου, άλεθε, κακής κούρβας κεφάλη / κάνε τ΄ αλεύρι κόκκινο και την πασπάλη μαύρη”.
    (…)Η λέξη σχετίζεται με το κουρβλιάζω. (…)
    Είναι λατινική (και μεσαιωνική) curva.
    Ο Κριαράς στο λεξικό του τη μεσαιωνικής και ελληνική δημώδους γραμματείας, τη θεωρεί πιθανότατα σλαβογενή και όπως λέει θα μπορούσε ίσως να συσχτισθεί με το αλβανικό kurva.
    Ο Λάζαρης την πηγαίνει στα σέρβικα και τα Αλβανικά. Είναι πάντως λατινικής προελεύσεως.
    https://lexikolefkadas.gr/kourva-i

  20. Πουλ-πουλ said

    13.
    Έχω εσωτερική πληροφόρηση από τον Απόλλωνα, επειδή αναστήλωνα το εν λόγω χειμερινό εξοχικό του. (χαμογελαστή φατσούλα με νόημα).

  21. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Κούρβα ο Παλαμάς
    Και της Θράκης η γη κι ας λαμπυρίζει
    με φωταχνάρια Ορφέων και Διγενήδων,
    μαύρη γη, κούρβα τούρκων Οσμαλήδων.
    https://www.greek-language.gr/digitalResources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=7&text_id=1891

    κούρβα κι ο Καζαντζάκης στη δική του Οδύσσεια(4η ενότητα), όπου, κάπου στην Αίγυπτο στον Ασκητή-Οδυσσέα, προστρέχει μια «ξιγκαλειμμένη» κούρβα, να τη βοηθήσει π΄άρχισαν ν΄ασπρίζουν τα μαλλιά της.

  22. ΚΑΒ said

    https://sarantakos.wordpress.com/2015/03/05/qorban/

  23. Παύλος said

    8. κουρμπάνια και στην Εύβοια – βλ. Stella Georgoudi (1989) ‘Sanctified slaughter in modern Greece: the ‘kourbánia’ of the saints’, στο M. Detienne and J.-P. Vernant (επιμέλ.) The cuisine of sacrifice among the Greeks. Chicago University Press; σελ. 183-203. [μετάφραση στα αγγλικά από παλιότερο βιβλίο στα γαλλικά]

    Στην Άσσηρο, λίγο βόρεια από τη Θεσσαλονίκη, κάποιος έδινε μικρό ταύρο ως τάμα κι αυτό κυκλοφορούσε ελεύθερα στα χωράφια 1 χρόνο, μεγαλώνοντας με τα σπαρτά που έκλεβε, τρομάζοντας τους θεριστές, και λειτουργώντας ως ‘μπίκας’ (επιβήτορα) για τις αγελάδες από το χωριό που μάζευε ο αγελαδάρης κάθε πρωί και τις πήγαινε στο ‘βουνό’ να βοσκήσουν.

  24. miltos86 said

    Καλημέρα! Αφού το ασχολήθηκαμε με τις λέξεις σε -άνι, ο τίτλος θα έπρεπε να είναι:

    Το καραβάνι από την Περσία

  25. miltos86 said

    Άσχετο, αλλά όσο είναι ακόμα Ιανουάριος να κάνω την πρόβλεψη ότι στη λίστα των υποψήφιων λέξεων της χρονιάς το Δεκέμβρη θα υπάρχει η:

    «Επενδυτική βαθμίδα»

  26. Georgios Bartzoudis said

    Κούρβουλο λέγεται Μακεδονιστί το πρέμνο της αμπέλου. Ίσως επειδή, με το παραδοσιακό κλάδεμα, οι κλαδίσκοι του στράβωναν (κύρτωναν). Curvus=κυρτός (Λατινιστί).

  27. miltos86 said

    0 Οι καταλήξεις λέξεων σε -άνι είναι χαρακτηριστικό της ιρανικής γλώσσας (φαρσί)

    Γεράνι, πυροφάνι, τηγάνι, φυντάνι, μάνι-μάνι: εγώ θα παρατηρούσα ότι μάλλον της ελληνικής γλώσσας χαρακτηριστικό είναι αυτό, και για αυτόν ακριβώς το λόγο χρησιμοποιούμε αυτή την κατάληξη και σε λέξεις που δανειζόμαστε (όπως φουστάνι, κουρμπάνι, κοράνι).
    Ακόμα εντονότερα αν προσμετρήσουμε και τα ομόηχα θηλυκα σε -άνη, όπως πλεκτάνη, λεκάνη κλπ

  28. nikiplos said

    26@ Κούρβουλα και στην Πελοπόννησο και στη Ρούμελη…

  29. ΣΠ said

    4
    Κούρβα είναι η πόρνη σε όλες της σλαβογενείς γλώσσες.

  30. nikiplos said

    27@ Καπλάνι (εκείνο το τρομερό της βιτρίνας)
    Καφτάνι
    λιμάνι
    τζιμάνι
    αλάνι
    καζάνι
    λιβάνι
    πλατάνι
    βοτάνι
    χα(ϊ)βάνι
    ταβάνι
    χαρμάνι
    γεράνι
    δρεπάνι
    μελάνι
    στεφάνι
    ντιβάνι
    τζιμάνι
    τηγάνι
    τρυπάνι
    φιρμάνι
    φλιτζάνι
    φυντάνι
    βοτάνι
    κοτσάνι
    τσογλάνι
    ντουμάνι
    νταβάνι (το έντομο)

    Μήπως απλά είναι η κατάληξη που προδιαθέτει…

  31. Alexis said

    #30: Κάποιες από αυτές είναι… καθιαυτού ελληνικές, π.χ. βοτάνι, πλατάνι, στεφάνι

  32. atheofobos said

    Από το Slang.gr:
    Κούρβα= Τσούλα, πουτάνα, κοκότα.
    Λέξη σλάβικης καταγωγής και όχι από το «κυρτός» όπως αναφέρθηκε εδώ,(Καζαντζίδης) μετά το ηπειρώτικο τραγούδι, στα σχόλια, ούτε από τα λατινικά που το θέλει και η Βίκυ…
    Στα ρωσικά η λέξη курва (προφέρεται «κούρβα») σημαίνει τσούλα, πουτάνα, προέρχεται από το кур (προφέρεται «κουρ» = κοτόπουλο) και είναι παρόμοια περίπτωση με το γαλλικό сосоt(t)е (κοκότα, το λέμε και μεις, σημαίνει όμως καταρχήν κότα, και μετά πουτάνα).
    Κурочка (κούροτσκα) στα ρώσικα είναι η κότα και η πουτάνα επίσης.
    Άρα πρόκειται περί παραφροράς λέξης που στα ρωσικά σημαίνει «κότα». Το βρίσκουμε στα ουκρανικά, ρώσικα, σέρβικα, βουλγάρικα, σλοβένικα, πολωνικά, και δεν ξέρω πού αλλού.
    Προφ μας ήρθε από κει λοιπόν, πιθανολογώ από τα βουλγάρικα. Προφ λέγεται μόνο σε ιδιόλεκτους και μάλλον βορειοελλαδικές, όποιος ξέρει συγκεκριμένα ας το καταθέσει.
    Παρόλ’ αυτά όμως, το θέμα περί κυρτού, κάπου ισχύει για τη λέξη: λέμε μεν «κούρμπα» κανονικά, αλλά όπως διαπίστωσα, μια τάση εξελληνισμού της την έχει καταστήσει «κούρβα» -όπως λέμε Χάυδν, ένα πράμα… (βλ. παρ. 2 και 3).
    https://www.slang.gr/lemma/18394-kourba

  33. ΓΤ said

    Νίκος Κουρμπανάς

  34. miltos86 said

    @ 30 επίσης:
    Χάνι
    Ρεπάνι
    Καπάνι (στη Θεσσαλονίκη)
    Μποστάνι
    Συντριβάνι
    Καραβάνι
    Παιδομάνι
    Γυναικομάνι
    Στιβάνι
    Μεϊντάνι
    Παντεσπάνι
    Πυροφάνι
    Γιαταγάνι
    Ζαμάνι

    Είναι μεγάλη η λίστα!

  35. ΣΠ said

    30, 34
    https://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/search.html?lq=*%CE%B1%CE%BD%CE%B9&dq=

  36. georgeilio said

    Κατά σύμπτωση σήμερα:
    https://www.linkedin.com/comm/jobs/view/3425259271/?trackingId=tKW%2BlBLNSRyJDt6WXPjMwA%3D%3D&refId=g1ilk8cNRkmxGUMHIhYjhA%3D%3D&lipi=urn%3Ali%3Apage%3Aemail_jobs_jymbii_digest%3B4fnX7gtZTvCox9G%2FpJ1nxw%3D%3D&midToken=AQEEYlWNyuFVwA&midSig=0U8XVU5FWfTaA1&trk=eml-jobs_jymbii_digest-job_card-0-jobcard_body&trkEmail=eml-jobs_jymbii_digest-job_card-0-jobcard_body-null-3m528z~lda3adog~4g-null-null&eid=3m528z-lda3adog-4g

  37. Αγγελος said

    Ομόρριζο με το λατινικό curva πρέπει να είναι το σλαβικό κριβ (ναι, το Κριφ του Λουντέμη), που σημαίνει «στραβός». Κατά πόσον έχει σχέση με το επίσης πανσλαβικό κούρβα = πόρνη, δεν ξέρω. Η σλαβική λέξη кровь = αίμα πάντως μάλλον με τλατ. crudus, cruor = αγγλ. raw συγγενεύει, και ίσως και με το ελλ. «κρύο»

  38. MrVegancyclist said

    Συχνά λεν πολλοί ότι αυτή ή εκείνη η λέξη είναι τουρκικής προέλευσης. Το θεωρώ λάθος. Σπάνια έχουμε λέξεις τουρκικής προέλευσης στην ελληνική γλώσσα. Όταν παρουσιάστηκαν οι Τούρκοι από την κεντρική Ασία στην Μικρά Ασία είχαν πολύ φτωχό λεξιλόγιο, με αποτέλεσμα να εισάγουν πάμπολες αραβικές, περσικές ή ελληνικές λέξεις στην τουρκική γλώσσα. Οι περισσότερες λέξεις που πολλοί τις θεωρούν ως τουρκικές και υπάρχουν στην ελληνική γλώσσα είναι συνήθως αραβικής ή περσικής προέλευσης, αφού υπήρχε άμεση επαφή των ελληνόφωνων με τις αραβόφωνες και περσόφωνες περιοχές.

  39. MrVegancyclist said

    29
    Υποθέτω ότι η λέξη κούρβα στις σλαβικές γλώσσες που σημαίνει πόρνη, προέρχεται από τα λατινικά, συχνά μέσω άλλων γλωσσών, επειδή η λέξη curva στα λατινικά συμαίνει καμπύλη. Έτσι, κατά κάποιον τρόπο, θεωρούν την πόρνη ότι γυρίζει στους δρόμους όπως καμπυλώνει η καμπύλη.

  40. Άδμητος said

    Δεν είναι ερευνητές, στοχαστές είναι 🙂

  41. Agtzidis Vlassis said

    Υπάρχει ένα παλιό (από τις απαρχές του φαινομένου!!!) ποντιακό μπολσεβίκικο τραγούδι που είχε τους εξής στίχους:

    Σο τσακούτς και σο καγάν’
    γίνουμαι εγώ γουρπαν…

    Δηλαδή:
    Για το σφυρί και το δρεπάνι
    γίνομαι εγώ θυσία

  42. Σταμάτης Καραγιοβάνογλου said

    Καλούμε τον κύριο Σαραντάκο να αφήσει για λίγο το μάταιο κυνήγι της ετυμολογίας των καραβίδων και λοιπών θαλασσινών, και να βγεί δημοσίως να πάρει θέση στο εξής σημαντικό θέμα: Στην σημερινή «Εφ.Συν» (σελίς 31) δημοσιεύεται βαρυσήμαντο άρθρο της αγαπημένης του φιληνάδας, Μαριάννας Τζιαντζή (χήρας του Κώστα Τζιαντζή της Πανσπουδαστικής, αν δεν κάνουμε λάθος), με θέμα το μακαριστό «παιδί του Λαού» Νίκο Ξανθόπουλο.

    Η Τζιαντζή αποκαλύπτει ότι ο κομμουνιστής πατήρ του Νίκου Ξανθόπουλου λάτρευε την καθαρεύουσα και ζήταγε από τον διάσημο γιό του αποκλειστικά καθαρευουσιάνικα βιβλία για να μάθει 5-6 καθαρευουσιάνικες λέξεις, ώστε να πάει στο Πέραμα και να εντυπωσιάσει τους εργάτες!..

    ΡΩΤΑΜΕ τον αγαπητό μας κύριο Νίκο: Γιατί στα 14 χρόνια λειτουργίας του Σαραντακείου Ιστολογίου αποφεύγει όπως ο Διάβολος το Λιβάνι να μάς πεί πόσο πολύ οι παλιοί κομμουνιστές εκτιμούσαν την καθαρεύουσα, ενώ ο ίδιος ο αποδομιστής κύριος Νίκος τόσο πολύ την απεχθάνεται;

    Εδώ σε θέλω κάβουρα που περπατάς στα κάρβουνα…

  43. Costas Papathanasiou said

    Χαίρετε! Είναι λοιπόν όχι μόνο φυσικό και επόμενο αλλά και γλωσσολογικώς τεκμηριωμένο ότι “κάθε τούρμπο με τουρμπάνι, κούρμπες κάνει για κουρμπάνι”, έθιμο όντως περσικό εάν ήταν, σύμφωνα με αξιόπιστες μαρτυρίες, κάθε πέρσι και καλύτερο.
    Το οποίο έθιμο, σημειωτέον, προβάλλει θεωρητικά και ως ορισμός του “αντιδάνειου”, αφού τα υλικά για την παρασκευή της παλλαϊκής μάσας (κρέας, σιτάρι και λοιπή παρέα με το πλιγούρι) “μαζεύονται αφιλοκερδώς από κατοίκους του χωριού οι οποίοι, με κέφι και χτυπώντας τους τενεκέδες γυρνάνε πόρτα-πόρτα, σε όλα ανεξαιρέτως τα σπίτια ζητώντας τη συνδρομή τους για να γίνει το κουρμπάνι” κατά το μαγείρεμα του οποίου απαιτείται, επίσης, συλλογική προσπάθεια με την ευόδωση της οποίας, η θυσία-προσφορά διανέμεται σε όλους τους συχωριανούς δωρεάν και στη συνέχεια η γιορτή ολοκληρώνεται με από κοινού εκδηλώσεις.
    Σήμερα, προφανώς, σώζονται μεν οι ρίζες αυτού του αρχαίου εθίμου (γλέντι για Άνοιξης και Θέρους,ευκαρπία, βλ.και έαρ γλυκύ, αϊγιώργικο, εντερλέζικο) δοθέντος ότι, όπως ωραία φανερώνεται και στο άρθρο, ο κρατικός κορβανάς προκύπτει ετύμως—πλην, πλέον, με πολλή ακεφιά— από “κουρμπάνι/κρέας βοδινό” 300-θεϊστών, αλλά αυτή καθεαυτή η πλούσια καζανιά (γνωστή και ως μόσχος σιτευτός βραστός) καταλήγει “δανεική” μόνο σε ολίγους Διιπόλειους και “αγύριστη” (χωρίς -βεβαίως-ούτε ο Δίας να παίρνει μυρωδιά) για τους πολλούς συμπολίτες τους οι οποίοι οφείλουν, θεν-δέ-θεν, άπιστοι ή όχι, να εθίζονται στον “μέλανα -βράσε όρυζα- ζωμό” ή και σε σκέτες προσευχούλες .
    Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και σήμερα, για την ως άνω ‘σφαγή”, τα Δικαστήρια αποφαίνονται ότι για το χυμένο αίμα ευθύνεται “ο πέλεκυς”, ο οποίος και τιμωρείται παραδειγματικά ριπτόμενος για “κάθαρση” στη θάλασσα ώστε άπαντες οι καθημαγμένοι να μπορούν να επιδίδονται στον τετιμημένο ύπνο του Δικαίου, χωρίς να τους την καρα-βιδώνει το όλο κοροϊδιλίκι. [βλ.https://en.wikipedia.org/wiki/Buphonia , https://seavillagreece.com/el/touristikos-odigos/kourmpani-thrakiko-ethimo/ , “The Prosecution of Lifeless Things and Animals in Greek Law: Part I&ΙΙ” , Walter Woodburn Hyde (1917), “Bouphonia: Killing Cattle on the Acropolis”Jeremy McInerney(2014) ].

  44. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    4-6 Ναι, το λεξικό λέει ότι η κούρβα/πόρνη είναι ετυμολογικά άσχετη με την κούρμπα

    16 🙂

    24 Καλά λες.

    25 Μονο αν ψηφισουμε ολοι Νέα Δημοκρατία 🙂

    30-31 Αρκετές από αυτές είναι τουρκικές και κάποιες από τις τουρκικές έχουν περσική ετυμολογία

    36 Γιώργο, αυτό δεν ανοίγει για τους άλλους εκτός από σένα

    40 🙂

    41 Γεια σου Βλάση! Σου κράτησε το σχόλιο ο πορτιέρης διότι σε έχει ξεχάσει.

    42 Βρε τον Γιαννιτσιώτη! Μπαν!

  45. ΓιώργοςΜ said

    Φρουρά! Φρουρά!

  46. ΓιώργοςΜ said

    Πω-πω, αστραπιαία αντανακλαστικά!

  47. ΓιώργοςΜ said

    44 (36) linkedin jobs
    Farsi Interpreter
    International Rescue Committee Athens, Attiki, Greece On-site 1 month ago 14 applicants

    Part-time · Entry level
    5,001-10,000 employees · Non-profit Organization Managemen

  48. sarant said

    45 Επελήφθη

  49. sarant said

    47 Οκ, μερσί

  50. Πέπε said

    Τρομερό στοιχείο το «όπως φαίνεται στην παρακάτω αγγειογραφία». Φαντάζομαι ότι θα δείχνει μια θυσία ζώου που σφάζεται με κυρτό μαχαίρι. Αυτό ίσως αποδεικνύει ότι οι θυσίες γίνονταν (και) έτσι, αλλά σίγουρα δε λέει τίποτε για την ετυμολογία.

    Άρα, γιατί το αναφέρει ο άλλος; Έτσι για να μη νομίσουμε ότι μιλάει αστήριχτα… 🙂

    (Που υποθέτω ότι οι σφαγές για θυσία ανέκαθεν θα γίνονταν με τον τρόπο που είχε κριθεί πιο πρόσφορος και για τις καθημερινές σφαγές ζώων έτσι κι αλλιώς.)

  51. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    44, 45
    Πάντως πρέπει να του το αναγνωρίσετε: Είναι τιτάνιος άθλος, απίστευτο κατόρθωμα να γράφεις ουρανομήκεις μαλακίες ανεξαιρέτως κάθε φορά που αγγίζεις το πληκτρολόγιο.

  52. Χαρούλα said

    Έχω ακούσει και κάρβινγκ στο σκι. Μια θέση καμπύλης του σώματος. Αλλά δεν ξέρω ακριβώς γιατί δεν ξέρω σκι. Μήπως κάποιος που ξέρει τα συσχετίσει, ή είναι ασχετα.

    Το κουρμπάνι είναι και μουσουλμανικό έθιμο. Γνωστό σε μας ως κουρμπάν-μπαϊράμ.
    https://www.sansimera.gr/articles/1149

  53. GeoKar said

    #20: εκεί στο …Απολλώνειο εξοχικό γνωρίζατε τον Κώστα πΠαπ…

  54. GeoKar said

    #53: με ερωτηματικό στο τέλος (?)

  55. … μπαϊράνι
    … δεν υπάρχει, κι αν εννοεί το
    μπαϊράμι,
    αυτό είναι μεν περσικής αρχής αλλά δεν τελειώνει σε -άνι! …

    Πιθανόν έλξη από το τουρκικό αϊράνι

  56. Triant said

    42,45: Εκτός των άλλων όταν το κείμενο περνάει τις δυο-τρεις γραμμές δυσκολεύεται και στην ανάγνωση.
    Στο κείμενο που παραθέτει, το βιβλίο στην καθαρεύουσα το ζητάει ο Μουφλουζέλης και όχι ο πατέρας του ΝΞ.
    Ο κάβουρας, εις ένδειξιν διαμαρτυρίας, έσβησε τα κάρβουνα και την έκανε.

  57. Η κούρμπα σχετίζεται με το κουρμπέτι (ετυμολογικά);

  58. 57# Αν δεν κάνω λάθος το κουρμπέτι είναι από το τρκ gurbet, ξενητιά.

  59. 57 Λογικά όχι, δηλαδή το κουρμπέτι είναι αραβικής προέλευσης (η ξενιτιά) και χωρίς σχέση με το κουρμπάνι (τα δύο κ είναι διαφορετικά, του κουρμπετιού είναι κάτι σαν γ)

  60. Πιάσε κόκκινο ρε τουρκομαθές Χτήνος!

  61. sarant said

    56 !

    58-59 Δεν ήξερα τη σημασία «ξενιτειά», περίεργο είναι.

  62. leonicos said

    Νομίζω ότι το κουρμπέτι, άσχετα με τη σημασία της λέξης ως λέξης,

    είναι η λεγόμενη ‘ιερή αποδημία’

    μια μορφή μοναχισμού κατά την οποία μετακινείσαι διαρκώς ώστε να μη συνδέεσαι με κανένα τόπο. Πιθανώς άρχισε με τους ‘αγύρτες’ της Μεγάλης Μητρός, που ζητιάνευαν υποτίθεται για τον ναό της Κυβέλης, αλλά στην πραγματικότητα οικειοποιούνταν τις εισφορές, εξ ου και το αγύρτης πήρε τη σημερινή σημασία. Ετυμολογικά από το εγείρω, σηκώνω, ξεσηκώνω (χρήματα)

  63. Κιγκέρι said

    Λελελελέ κουρμπάν!

  64. Costas Papathanasiou said

    56.61α:Τελικά όμως ανακύπτει το ερώτημα μήπως το γαλλικό νικοκυρικόν ‘cure-bain’ υπονοεί φακιριική ινδοευρωπαϊκή συγγένεια με τον σημητικό “κουρμπανά”, υπό την έννοια ότι σημαίνει πως “άνθρακες” ο θησαυρός του (ανα)βαπτισθέντος καρκίνου.

  65. Faltsos said

    Κουρμπάν και στο σμυρνέικο που το μάθαμε από την Χαρούλα Αλεξίου
    «Βρε μη φοβηθείς τον άνθρωπο, Λούλα μου, Μαρικούλα μου
    ωρέ όσο θεριό και να΄ναι λέλε ναι κουρμπάν
    Ωρέ και να μασά τα σίδερα, Λούλα μου, ωρέ Λούλα μου,
    Ωρέ και να τα καταπίνει, λελε ναι Κουρμπάν»

    Εδώ σε αυθεντική εκτέλεση

  66. Faltsos said

    63,65
    Άλλη μια φορά άργησα στο ψάξιμο και ήρθα δεύτερος!

  67. Κουρμπάνι κάνουν και στο δικό μου το χωριό οι Θρακιώτες ανήμερα του Αγίου Αθανασίου (αλλά δεν ξέρω περισσότερα- εγώ είμαι από μικρασιάτικο μαχαλά🙂)
    Ωραία πράγματα μάθαμε και σήμερα, αλλά έχω και μια (παλιά) απορία (εκτός κι αν απαντήθηκε και δεν το πρόσεξα): Το «κουρμπάν» του τραγουδιού πώς συνδέεται με όλα αυτά;

  68. ΚΩΣΤΑΣ said

    Το κουρμπάνι ως έθιμο ήταν γνωστό και σε περιοχές της Θεσσαλίας και όχι αποκλειστικά με θυσία μοσχαριού. Μικρός, θυμάμαι τον πατέρα μου να δίνει ως δώρο στην εκκλησία για το πανηγύρι του χωριού ζυγούρι (κυρίως) που θα σφαζόταν, θα μαγειρευόταν και θα μοιραζόταν στους προσκυνητές.

    Τη λέξη κούρβα την αγνοούσα ως τώρα.

    Κουρμπέτι, το γνωρίζω με διπλή σημασία:
    Για τους άνδρες, βγήκε στην πιάτσα, στον αγώνα της ζωής, γενικώς.
    Για τις γυναίκες, είχε και πονηρή σεξουαλική σημασία.

  69. Costas Papathanasiou said

    .Και ο κορβανάς στην σύγχρονη καλή χιπ-χοπ:
    Ένα μασάλι σαν ματόχαντρο βαλμένο,
    μια ματσαράγκα για να γιομίσει ο κορβανάς,
    μια γαλιφιά σ’ αφεντικό δασκαλεμένο,
    αλληλόχρεος κορδωμένος φουκαράς. […]
    Ιστορία “μέγκλα” και κρυφό το λιάνισμα,
    τα αφρόψαρα αποφύγανε το δίχτυ,
    στους πελάτες αγκαζάρανε το δάνεισμα
    και το μάκρεμα θα γίνει μεσονύχτι.
    βλ. https://www.promolyrics.gr/lyrics/stin-allaxokeria/ και
    https://www.youtube.com/watch?v=Ws2jX8mlAfA Στην Αλλαξοκαιριά – Active Member,

  70. ΓΤ said

    Συνδέοντας γνωστό εκπαιδευτικό ίδρυμα των ΗΠΑ με το γεγονός ότι τα βρασοτραγίτικα κουρμπάνια στα χώματα της Θράκης μπορεί να γίνονται σε μεγάλες ανοιχτωσιές, επιθυμούμε να ιδρυθεί εκεί το Kurbana Champaign 😛

  71. ΓΤ said

    @69

    βλ. #34|05.03.2015 😉

  72. ΣΠ said

    71
    Βάζε το λινκ να μη ψάχνουμε
    https://sarantakos.wordpress.com/2015/03/05/qorban/#comment-275576

  73. ΓΤ said

    @72

    Αφού έχει δοθεί στο #22 😛

  74. ΓΤ said

    Πω τι έσκασε…

    https://www.kontranews.gr/politiki/synelifthi-o-prostatevomenos-martyras-tis-ypothesis-novartis-maximos-sarafis-ti-katigories-antimetopizei-o-filistor-destebasidis/

  75. sarant said

    22-72 Eν τω μεταξύ, αυτό το άρθρο το είχα ξεχάσει. Ευτυχώς που δεν συνέπεσε απόλυτα.

  76. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Με τα λήγοντα σε –άνι, θυμήθηκα που πριν δυο μέρες (ξανα)άκουσα μια λέξη που είχα δεκαετίες να ακούσω!
    ‘γιοργάνι’ = πάπλωμα < τουρκ. yorgan (από το γνωστό λεξικό του Β. Ορφανού). Το Wikctionary λέει «from Proto-Turkic *yogurkan».
    Η λ. πρέπει να ήταν είναι γνωστή και σε άλλες περιοχές (σίγουρα Πόντο και Καππαδοκία).

    Και το γιοργανοσκέπασμα (παπλωματοθήκη θα λέγαμε σήμερα) και ο γιοργαν(α)τζής, παπλωματάς. Φυσικά, και επώνυμο Γιοργαντζής ή και Γεωργαντζής – ίσως εξωραϊσμένος/εξελληνισμένος Γιοργαντζής 🙂

  77. 52,
    Έχει carve και curve (κόβω/χαράζω/σκαλίζω και καμπύλη/καμπυλώνω)
    Με ski carving ο σκιέρ στρίβει, ακολουθώντας τελικά curve,
    ενώ χαράζει με τα πλαγιασμένα χιονοπέδιλά του (σικ) στο χιόνι χωρίς να ντριφτάρει (ξανά σικ).

    Εδώ carving (κόψιμο) γαλοπούλας:

  78. Χαρούλα said

    #77 Ευχαριστώ για το ski carving. Κατάλαβα τώρα.

    Το meat carving(γαλ.decoupage) δεν το είχα συσχετίσει. Μπράβο! Δίκιο έχεις! (Με την ευκαιρία, δεν ακουμπάμε τρόφιμα με το χέρι. Το μαχαίρι έχει ταίρι μια πηρούνα!)

  79. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    77, carving :

    20:36 – 24/01/2023
    η ανάρτησή του Χρήστου Ράμμου:

    Επειδή πολλά λέγονται τις τελευταίες ώρες για το ποιοι μένουν πιστοί στην Ευρώπη και ποιοι την προδίδουν, ίσως θα ήταν καλό να θυμηθούμε ότι η Ευρώπη (το ευρωπαϊκό πνεύμα και ο ευρωπαϊκός πολιτισμός) δεν είναι σύνθημα, ούτε μια οριστικά παγωμένη στον χρόνο ταυτότητα. Επίσης, σίγουρα, δεν είναι μανιχαϊσμοί και φανατισμοί.
    Η Ευρώπη είναι το δημοκρατικό πλαίσιο, ο διάλογος, η ευρυχωρία που επιτρέπει σε αντίθετες απόψεις να συζητούν μεταξύ τους, και να επιχειρούν να ακούσει η μια την άλλη. Είναι η ανεκτικότητα και ο ήρεμος διάλογος χωρίς μακαρθικού τύπου εκ των προτέρων αποκλεισμούς και η συνεχής αναζήτηση της αλήθειας, ακόμη και αν αυτή είναι καμιά φορά βασανιστική.

  80. Πέπε said

    78
    Εντάξει, όλοι ξέρουμε ότι κατά βάθος τα πιάνουμε και με το χέρι. Τα σαλατικά πώς θα τα κόψεις; Τους κεφτέδες πώς θα τους ζυμώσεις και πώς θα τους πλάσεις; Ακόμα και με το γάντι να μου πεις (=σπατάλη πλαστικού), σε κάποιες δουλειές δε θα βολεύει.

  81. ΓΤ said

    @77

    Από το Cullen στο Culinary

  82. Costas Papathanasiou said

    71-74: Σωστή (και) τότε η Έφη! Tώρα όμως, το ίδιο ποταμι, ως σαφής υπόκρουση κουρμπανιού, (ξανα)ακούγεται αλλιώς, όπως βλέπεται αλλιώς και το:”(…)παρτιτούρες της ζωής των όντων βατές/σχετικές κι αποδεκτές ./Στο κατώφλι των νεανίσκων χάσκουν νεκρολούλουδα κάθε φορά που εκείνη ακούσια τους προσπερνά(…)/κομφορμιστές κολπατζήδες κορτάρουν/κομπαρσιλίκια στην απάτη να κάνουν/στον κορβανά τις αξίες και τα ήθη να δούν//Με έναν εμβρυουλκό θα ξεβράσει τη γνώση/και με δάδες θα αποχωρήσει κι αυτή(..).” (“Αποψη”, Κωνσταντίνα Ρουσσίδη. βλ. https://www.vakxikon.gr/11-%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CF%84%CE%AD%CF%82-11-%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%AE%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B1/ )

  83. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    82 🙂
    Το πιο κοντινό κουρμπάνι είναι την άλλη εβδομάδα, του Άη Τρύφωνα, 1η Φλεβάρη. Ετοιμαστείτε:

    η αμπελουργική Στενήμαχος είναι η μόνη περιοχή στην οποία αναφέρονται αιματηρές προσφορές για τον άγιο Τρύφωνα. Η τέλεση αιματηρής θυσίας στο πλαίσιο του εορτασμού του αγροτικού Αγίου και με επιδιωκόμενο αντάλλαγμα μια καλή χρονιά για τα αμπέλια εξηγείται από τη θρακική προέλευση του εθίμου και των φορέων του. Τα κουρμπάνια ήταν συνηθισμένες τελετουργίες στο θρακικό χώρο και προσφέρονταν στο θείο από ιδιώτες και κοινότητες σε διάφορες περιστάσεις και με ποικίλες επιδιώξεις. Στη Στενήμαχο λοιπόν, ανθηρή ελληνική πόλη πριν το 1924, χτισμένη 20 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Φιλιππούπολης στους πρόποδες της Ροδόπης, οι αμπελουργοί κάτοικοι γιόρταζαν κάθε χρόνο τη μνήμη του Αγίου προστάτη τους κάνοντας κουρμπάνι, δημοτελή θυσία μόσχου. Την παραμονή της γιορτής, μετά την εορταστική περιφορά του στεφανωμένου με κληματίδες ζώου, το θυσίαζαν στο προαύλιο του παρεκκλησιού. Ανήμερα του Αγίου το διαβασμένο από τον παπά κρέας έβραζε με το ζωμό του σε καζάνια κι αφού το ευλογούσε και πάλι ο παπάς γινόταν η διανομή και κοινό γεύμα. Ακολουθούσε αγώνας πάλης με συμμετοχές Ελλήνων, Τούρκων και Βουλγάρων παλαιστών καθώς και γλέντι με οινοποσία. Στην εκδήλωση συμμετείχαν όλοι οι έλληνες αμπελουργοί από τη Στενήμαχο αλλά και τις γειτονικές κωμοπόλεις Ανω Βοδενά και Κούκλαινα. Το κουρμπάνι αποτελεί μάλιστα μια από τις εντονότερες αναμνήσεις των γερόντων πληροφορητών που ζουν σήμερα σε κοινότητες του μακεδονικού αμπελώνα, “κρατούν το έθιμο” και δεν ξεχνούν τη χαμένη πια πατρίδα.
    Εγκατεστημένοι στη Γουμένισσα του νομού Κιλκίς (από το Άνω Βοδενό), στη Στενήμαχο Ημαθίας (από τη Στενήμαχο) και στον Τρίλοφο Ημαθίας (από την Κούκλαινα) συνεχίζουν να καλλιεργούν αμπέλια, να φτιάχνουν κρασί, να τιμούν τον άγιο Τρύφωνα με το ετήσιο κουρμπάνι του, να θυμούνται αυτά που άφησαν και καμιά φορά να τραγουδούν
    “Κάθε στιγμή που φεύγει δε θα γυρίσει πια
    και τα καλά του κόσμου βρίσκονται ς τα βουτσιά”,
    στους κάδους δηλαδή της οινοποίησης…
    https://agiostherapon.blogspot.com/2013/01/
    Εβίβα!Βοήθειά μας!

  84. Το μαρούλι (και τα συναφή λόλες , σαλάτες κ.λ.π.) κόβονται ΜΟΝΟ με τα χέρια, το μαχαίρι ή το ψαλίδι τα στυφίζει!

  85. 78,
    Ορθόν!
    (Η πηρούνα προσωρινά στην άκρη για να μαζευτούν τα κομμένα μπουτάκια, κατά το ρητόν που «θέλει χέρι».)

  86. sarant said

    77κε Ωραίες οι φωτογραφίες και γευστικά φαίνονται τα ψητά, αλλά το carve δεν έχει ετυμολογική σχέση με το curve.

  87. 81, 😀
    Έχει μάλιστα και UH Hilton School of Hotel & Restaurant Management, από τα πολύ καλά!
    Ξαναβαφτίστηκε πρόσφατα https://en.wikipedia.org/wiki/Hilton_College_of_Hotel_and_Restaurant_ManagementCollege of Global Hospitality Leadership.
    Βλέπετε και ρομποτάκι που μεταφέρει παραγγελία για σερβίρισμα:

  88. 86,
    Σαφώς.
    Εν τω μεταξύ, βλέπω στο etymonline:

    carve (v.)
    … from PIE root *gerbh- «to scratch,» making carve the English cognate of Greek graphein «to write,» originally «to scratch» on clay tablets with a stylus.

  89. Costas Papathanasiou said

    Γενικά για τα σαρακατσάνικα γκουρμπάνια εδώ:
    http://www.hxwsarakatsanwn.gr/component/k2/item/499-kourmpani
    Και μια ειδική αναφορά σε Γκαγκαούζικο (:τουρκόφωνων χριστιανών) τραγούδι, όπου και ο απόηχος ανθρωποθυσίας (κόψιμο του Γιωργάκη) στο:
    https://www.epohi.gr/article/21359/dhmotiko-tragoudi-allote-xwris-idiokthth

  90. Χαρούλα said

    #80 Πέπε, τελευταία τα γάντια άρχισαν να αποφεύγονται γιατί πρέπει να αλλάζονται συνεχώς. Οπότε προτείνεται το συχνό πλύσιμο χεριών.
    Δεν ήμουν σαφής. Δίκιο έχεις. Προ φωτιάς, επιτρέπεται φυσικά.
    Ο Τζη έχει δίκιο στο #84. Το μέταλλο αλλοιώνει την γεύση. Κάποιοι λίγοι προσεκτικοί, χρησιμοποιουν κεραμικό μαχαίρι.

  91. Πέπε said

    @89 δεύτερο λινκ:

    Πολύ ενδιαφέρον, φυσικά (Μιράντα Τερζοπούλου βέβαια!). Λίγο με την παιδευτική λειτουργία των τραγουδιών έχω μια επιφύλαξη, αλλά δε χαλά ο κόσμος.

    Αυτό λοιπόν το γκαγκαβούζικο τραγούδι κάπου το ‘χω ξαναδεί. Δεν έχω ξαναδιαβάσει το ίδιο κείμενο, και δε θυμάμαι να έχω διαβάσει ούτε άλλα για τα γκαγκαβούζικα τραγούδια, οπότε μήπως υπάρχει και στα ελληνικά;

    Όσο για τον Μιχάλμπεη που λέει στο τέλος (ότι τον βρήκε σε βιβλίο αλλά τον ήξερε κι απ’ τους παλιούς του χωριού), τον έχει τραγουδήσει και δισκογραφήσει ο Αηδονίδης. Για να ήταν στο βιβλίο, το τραγούδι θα είναι ευρύτερης διάδοσης, αλλά για τη συγκεκριμένη παραλλαγή, πλάκα θα είχε να είναι αυτή της κυρίας, από τα Πετρωτά! (Αυτό δεν προσδιορίζεται στον δίσκο, αντίθετα με άλλα τραγούδια όπου δηλώνεται και το χωριό, αλλά σίγουρα είναι Δ. Θράκης και πιθανότατα Έβρου.)

  92. sarant said

    91 Tην είδα πρόσφατα τη ΜιρΤερζ στην παρουσιαση του βιβλίου του Κοροβίνη για τον Μπέμπη

  93. Πισμάνης said

    «Κουρμπάν Μπαϊράμ» είναι η μουσουλμανική γιορτή σέ ανάμνηση τής θυσίας τού Αβραάμ.

  94. Costas Papathanasiou said

    Καλημέρα.
    91:Γεια σου Πέπε! Δεν ξέρω αν το συγκεκριμένο ή παρόμοιο τραγούδι υπάρχει και στα ελληνικά—την απάντηση θα την έχει σίγουρα η κ.Μιρ.Τερζοπούλου. Νομίζω όμως, ότι, ασχέτως των δικών της συμπερασμάτων, στο πλαίσιο της ειδικής εστίασης του άρθρου, φαίνεται -και με αυτό το άσμα- να ενισχύεται η θέση ότι το εν λόγω έθιμο (γονιμική, σιτολατρική τελετουργία ή νεκρολατρική γιορτή κατά την ορολογία των εθνολόγων), έχει παγανιστικές(φυσικά) καταβολές εκπεφρασμένες και με το αρχέτυπο της θυσίας του μονάκριβου ως δείγμα μέγιστης πίστης/ υποταγής στον Κύριο (βλ. Αβραάμ-Ισαάκ, Ιμπραΐμ-Ισμαήλ, https://en.wikipedia.org/wiki/Eid_al-Adha και σχ.93),ώσπου -ευτυχώς-το Θύμα αναβαθμίστηκε/ εξανθρωπίστηκε σε Αμνό και σε συμβολικό σώμα και αίμα Ευχαριστιών.
    Οπότε και τα εναπομείναντα σφαγιαστικά, αιγοπρόβεια κουρμπάνια ανήμερα δημοφιλών Αγίων (προεξάρχοντος του Άι-Γιώργη) θα πρέπει μάλλον να θεωρηθούν κατ’ εξοχήν (και κατά χλόην) ως κατ΄ ευθείαν εβραιογενή ποιμενικά/βουκολικά δρώμενα, μη διαθέτοντα την ωραία αρχαιοελληνική κυρτότητα και γραφική ευκαμψία που επιθυμούν οι καλοί μας δωδεκαθεϊστές.

  95. Πέπε said

    …Ή μήπως δεν το ‘χω δει ως τραγούδι αλλά ως κάτι άλλο; Καταγραφή προφορικής παράδοσης ίσως; …

    @94
    Μπερδεύτηκα. Εβραϊκά ή παγανιστικά; Και στους Εβραίους παγανιστική κληρονομιά δεν ήταν;

  96. Αγγελος said

    Εβραιογενή δεν πιστεύω να είναι τα οποία κουρμπάνια του ελληνικού χώρου, διότι οι θυσίες ζώων στόμα μεταβαβυλωνιακό ιουδαϊσμό γίνονταν μόνο στο Ναό της Ιερουσαλήμ, με αποτέλεσμα να σταματήσουν με την καταστροφή του το 70 μΧ και να μην περάσουν καθόλου στον Χριστιανισμό. Παγανιστικά έθιμα βέβαια να πέρασαν κατά τόπους στη λαϊκη λατρεία είναι απόλυτα φυσικό

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: