Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Φθηνό μπλε βράδυ, στο Γκάζι ξεψυχώ…

Posted by sarant στο 29 Μαρτίου, 2009


Και πάλι για τα παντογράμματα ο λόγος.

Θυμίζω ότι παντόγραμμα, pangram αγγλιστί, είναι μια πρόταση η οποία περιλαμβάνει όλα τα γράμματα του αλφαβήτου. Μέχρι πρόσφατα, το συντομότερο ελληνικό γνωστό παντόγραμμα ήταν το Ξεσκεπάζω την ψυχοφθόρο βδελυγμία του Αλέξανδρου Διαμαντίδη, με 30 γράμματα. Πριν από μερικές μέρες, ο Λευτέρης Παπαδέας κατέβηκε ένα σκαλάκι πιο κάτω, στα 29, με το Θα μπλέξω βρίζοντας φυγόδικη ψυχή.

Το 29 δεν είναι μικρό επίτευγμα. Αν σκεφτούμε ότι τα γράμματα είναι 24, ένα παντόγραμμα με 29 γράμματα θα έχει μόνο 5 επαναλήψεις κάποιου γράμματος (φωνήεντος σχεδόν πάντα).

Σε ηλεμήνυμα που μου έστειλε, ο φίλτατος Παναγιώτης Κονιδάρης ισοφαρίζει την επίδοση των 29.

Το παντόγραμμα του Κονιδάρη είναι:

Ω! ΨΥΧΗ, ΒΡΕΣ ΦΘΗΝΟ ΛΑΔΙ, ΤΖΑΜΠΑ ΞΥΓΚΙ!

Σε επόμενο ηλεμήνυμα, ο Κονιδάρης προτείνει παντόγραμμα των 28 γραμμάτων:

ΦΤΗΝΟ ΓΚΑΖΙ ΨΥΧΗΣ, ΒΡΑΔΥ ΘΑ ΜΠΛΕΞΩ

αναγνωρίζοντας ότι παραείναι σουρεαλιστικό το αποτέλεσμα -αλλά, προσθέτει, όσο μικραίνει η φράση, τόσο πιο δύσκολο γίνεται να βγάζει νόημα. Με πρότρεψε επίσης να δοκιμάσω μ’ αυτές τις λέξεις να σουλουπώσω κάπως το παντόγραμμα. Νομίζω ότι κάτι κατάφερα:

ΦΘΗΝΟ ΜΠΛΕ ΒΡΑΔΥ, ΣΤΟ ΓΚΑΖΙ ΞΕΨΥΧΩ!

Το βράδυ είναι μπλε από τους φωτισμούς των μπαρ και των άλλων μαγαζιών, γι’ αυτό και φθηνό. Το παντόγραμμα έχει πάλι 28 γράμματα και στέκεται, πιστεύω. Γλωσσικά βέβαια δεν είναι αψεγάδιαστο (φθηνό αντί φτηνό) αλλά κανείς δεν είναι τέλειος!

Παρατήρηση: Όχι τυχαία, όλα τα παντογράμματα που βλέπετε εδώ, με 28-30 γράμματα, περιέχουν τη λέξη «ψυχή» ή παράγωγό της. Μόνο ένα τριαντάρι παντόγραμμα του Τιπούκειτου βγήκε «άψυχο» αν και πολύ ζωντανό:

Θ’ αργήσουμε, βλίτο! — Ξεψαχνίζω: δάκα! —Πφ!

Ερμηνεία: ο ομιλητής Α βιάζεται, γιατί έχει αργήσει. Ο Β, καλοφαγάς, θέλει να ξεψαχνίσει πρώτα το κοτόπουλο, και ζητάει και από τον Α να βάλει ένα χεράκι («δάκα!») για να τελειώνουν. Ο Α είναι όμως χορτοφάγος και αηδιάζει («πφ!»)

22 Σχόλια to “Φθηνό μπλε βράδυ, στο Γκάζι ξεψυχώ…”

  1. P.Konidaris said

    Μπράβο! Τα κατάφερες! Άρα το ρεκόρ περνάει στα χέρια σου, άξιος!
    Μια χαρά μου φαίνεται η φρασούλα, ειδικά αν εμφανίζεται στο «Γκάζι» κανένας «σκυλάς»!

  2. Είναι ενδιαφέρον να αναζητήσετε τους λόγους που η λέξη βλίτο γράφεται τόσο συχνά βλήτο, ακόμα και ο Μπαμπινιώτης τονίζει το λάθος αυτό. Ο γούγλης δίνει 1990 έναντι 5350 της λανθασμένης γραφής. Τι λέει ο Τιπούκειτος;

    Πάντως, ξεκινήσατε μόδα με τα παντογράμματα.
    (δεξί κλικ και «Προσθήκη στο λεξικό» για τη λέξη παντόγραμμα στους ορθογράφους του Firefox και του OpenOffice)

  3. ppan said

    πολύ ωραίο κι αυτό, μπράβο και στους δυο! όχι τόσο ποιητικό όπως το άλλο με την φυγόδικη ψυχή, πιο πολύ στον χώρο του «αισθαντικού έντεχνου» τραγουδιού θα το ΄βλεπα να κάνει καριέρα.
    φθηνό μπλε βραδυ,
    στο Γκαζι ξεψυχώ,
    μες στο πυκνό σκοτάδι
    εσένα αναζητώ.
    τα μεζεδοπωλεία
    τριγύρω όλα κλειστά
    και κάποια κομπανία
    χορδίζει μυστικά.

    έχει τα φόντα νομίζω να κάνει σουξέ, να προσεχτεί ότι το δικαιολογώ το γκάζι με τα μεζεδοπωλεία. να σημειώσω ότι η κομπανία έχει τρίχορδα μπουζούκια και ότι το μεζεδοπωλείο λέγεται «η όστρια(ν)»

  4. Άξιον το διανόημα! Μπράβο στον νοικοκύρη για το ρεκόρ. Το αποτέλεσμα αισθαντικό έντεχνο, σαφώς, όπως λέει ο Ppan. Προτείνω κάτι σε Ορφέα Περίδη για ερμηνευτή. 🙂

  5. Just another gone off: Οι τύποι βλίτον και βλήτον απαντούν ήδη στη χειρόγραφη παράδοση αρχαίων κειμένων (των ιπποκρατικών συγγραφών, του Διοσκουρίδη κτλ.). Το Λεξικό Μπαμπινιώτη ελέγχεται εν προκειμένω ανακόλουθο: αφενός καταδικάζει τη γραφή βλήτο ως εσφαλμένη, αφετέρου όμως παραδέχεται ότι η λέξη είναι αγνώστου ετύμου! Εν πάση περιπτώσει, σε τέτοιες περιπτώσεις παραδοσιακής διτυπίας (βλίτο / βλήτο, μόλυβδος / μόλιβδος), προτιμούμε τον απλούστερο τύπο, δηλαδή αυτόν με το γιώτα.

  6. sarant said

    Μπράβο ppan, το άζμα έχει προοπτικές και μ’ αρέσει το Ν του μεζεδοπώλη 🙂

    Τιπούκειτε, και «μόλιβδος» άρα;

  7. SophiaΟικ said

    ppan μέχρι και το βίντεοκλιπ έφτιαξες, εύγε!

    Το φαντάζομαι το σύνολο κάπως στο στυλ του «να βαλω τα μεταξωτά», και προβλέπω ότι θα εκτελεστέι από όλους τους ελαφροέντεχνους και φυσικά μετά θα το κατακρέουργήσει η Παράφωνη (ξεχνάω το όνομά της… α, ναι, Τσαλιγοπούλου) και στν συνέχεια όλες οι έντεχνες θα το πουν στον επόμενο δίσκο τους, κάπου εκεί θα βγει κι η Γαλαλ΄νη με τη δική της εκδοχή δηλώνοντας ότι θα τρίζουν τα κόκκαλα του συνθέτη με τις άλλες εκδοχές. Στο τέλος θα το περιλάβουν οι ΜΠΛΕ (που τους πάει κι όλας) και θα το κάνουν χιπ-χοπ, τέκνο κι έτσι.
    Αν και εγώ θα το προτιμούσα λαιτμοτίφ προεκλογικό άσμα δημοτικών εκλογών από υποψήφιο δημοτικό σύμβουλο της περιοχής, με σκοπό την ευαισθητοποίηση των δημοτών στα προβλήματα του Γκαζιού (όχι της Γκαζπρομ). Ο υποψήφιος; Ε, καμιά «σταυρώστε με!».

  8. sarant said

    Σοφία, πολύ ωραία η σκηνοθεσία. Κατά σύμπτωση, άλλος φίλος του ιστολογίου εισέφερε στο προηγούμενο νήμα ένα πολύ καλό 28άρι παντόγραμμα -ή μάλλον δύο.
    https://sarantakos.wordpress.com/2009/03/26/fygodikh/

  9. Νίκο (σχόλιο 6): με συντριβή αναγνωρίζω ότι παραπλάνησα την εκλεκτή ομήγυρη. Εννοούσα «μόλιβος», όχι «μόλιβδος». Τύπος «μόλιβδος» ου κείται παρά τοις δοκίμοις συγγραφεύσιν. Εν πάση περιπτώσει όμως η ουσία του σχολίου μου παραμένει (ε, αλίμονο πια). Ήγουν, το «μόλιβος» έδωσε τον μτγν τύπο «μολίβιον», εξ ου και το δικό μας «μολίβι» (και όχι «μολύβι»). Συμπέρασμα που ασφαλώς θα προκαλέσει ιερή οργή στην Κα Τζιροπούλου-Ευσταθίου.

  10. neostipoukeitos said

    Εννοείται βέβαια ότι, μετά το πολλαπλό ρούμπωμα με τα εικοσιοχτάρια παντογράμματα, ανακαλώ μετά ψυχοφθόρου βδελυγμίας αυτό που είπα σε παλιότερο σχόλιό μου, ότι δηλαδή παντόγραμμα με λιγότερα από εικοσιεννιά γράμματα δεν γίνεται (https://sarantakos.wordpress.com/2009/03/26/fygodikh/). Εγώ πάντως ακόμα βασανίζομαι να βρω εικοσιεννιάρι.

  11. Μαρία said

    Τι πάθατε σήμερα με τα βλίτα; Βλίτα εδώ βλίτα και στο Ζοζέφ σε σχόλιο του καλοπροαίρετου που παραπέμπει σε άρθρο της ελλην. αγωγής για τις φωνές των ζώων.
    « Το πρόβατο και η κατσίκα βληχώνται και βελάζουν και η φωνή τους λέγεται βληχή και βέλασμα. Από τη λέξη βληχή , προέρχεται η λέξη και με συγκοπή βλάχος ή με δάσυνση του αρχικού χειλικού, φελάχος που δηλώνουν το βοσκό. «Βλαχά« εξ άλλου είναι η δωρική απόδοση της λέξης βληχή. Από την ίδια λέξη βληχή προέρχεται και η λέξη village που δηλώνει την ύπαιθρο χώρα, το χωριό, το μέρος που πραγματοποιείται η βόσκηση και ακούγονται οι βληχές των προβάτων.
    Το πρόβατο θεωρείται άκακο, αγαθό, αλλά και χαζό ζώο εξ ου η λέξη βλήχημα (Ησύχ.) = μωρός, προβατώδης· αυτό μας οδηγεί να υποθέσουμε πως και η λέξη βλάξ σχετίζεται με τη βληχή ή βληχά (δωρ. βλαχά). Βλήχρα εξάλλου ονομάζεται στη γλώσσα του Ησύχιου και το βλήχρον (βλίτο) (και βλήχων = έστι δέ είδος βοτάνης και βλάτταν = χόρτος _ λάχανον ). Το βλίτο είναι ιδιαίτερα αρεστό στα πρόβατα και αποκαλείται, ως γνωστόν, από πολλούς και κουτόχορτο. Επιπροσθέτως δε και η ίδια η λέξη βλίτο αποτελεί συνώνυμο του βλάκα.»
    Τα ήξερες αυτά, τιπούκειτε, ή τρως κουτόχορτο και νομίζεις οτι ο βλάκας συγγενεύει με το μαλάκα;

  12. sarant said

    Μαρία, είναι απολαυστικό για τη βλακεία του το κείμενο, αλλά δεν νομίζω πως το ενστερνίζεται ο Καλοπροαίρετος σε ό,τι αφορά αυτές τις ετυμολογικές περιπλανήσεις στα τεμένη της παραεπιστήμης!

  13. neostipoukeitos said

    Μαρία: αφού ξέρετε ότι έχω ανεβασμένη τη διαστολική, γιατί με συγχύζετε; 🙂

    Ότι ο βλάκας συγγενεύει (ετυμολογικώς και άλλως) με τον μαλθάκα είναι γνωστό. Αυτό που δεν ξέρουμε είναι με ποιον συγγενεύει ο συγγραφέας της ετυμολογικής πραγματείας που δημοσιεύει η Ελληνική Αγωγή. 🙂

  14. ppan said

    μου ήρθε ίλιγγος με τον ετυμολογικό κυκεώνα! με το μαλακό βρε παιδιά την ελληνική αγωγή…

  15. Μαρία said

    Ππαν, μαθαίνεις και γαλλικές ετυμολογίες.
    Εγώ πάντως δεν έχω παράπονο. Απο τα ιντερνέτια έχω μάθει όλους του ελληνοβαρεμένους. Ο άλλος ήταν οικονομολόγος, αυτός ο μέγας ετυμολόγος είναι μηχανολόγος. Η ειρωνεία είναι το βιβλίο του με τις ετυμολογίες πουλιέται στο σάιτ ντιασπορά μαζί με το βιβλίο του Αργυρόπουλου. Α και ο εκδότης του είναι ο Παπαζήσης.

    Νίκο, δεν ισχυρίστηκα οτι ο καλοπροαίρετος ενστερνίζεται…,μια παραπομπή έδωσε ο άνθρωπος και ως χαιρέκακη τη μετέφερα εδώ.
    Να βάλουμε το Σκύλο που είναι βλάχος να του κάνει αγωγή.

  16. sarant said

    Μαρία, συμφωνώ με την εξήγηση αλλά δεν νομίζω ότι ο Σκύλος είναι βλάχος, απ’ όσο ξέρω, παρά μόνο ίσως με τη μανιάτικη έννοια της λέξης.

  17. sarant said

    Παντογράμματα, ενημέρωση:

    Ο Παναγιώτης Κονιδάρης έκανε ρελάνς με τα εξής δείγματα:

    ΘΑ ΔΙΠΛΟΒΑΦΤΙΖΩ ΨΥΧΡΟ ΞΥΓΚΙ ΜΗΝΕΣ! (29)
    ΦΘΑΡΜΕΝΗ ΨΥΧΗ ΒΑΖΩ ΔΙΠΛΑ ΣΤΟ ΞΥΓΚΙ (29)
    και, στα σύνορα του Ντανταϊσμού, όπως λέει:
    ΔΕΝ ΒΑΖΩ ΦΘΑΡΤΟ ΞΥΓΚΙ ΣΕ ΜΠΛΕ ΨΥΧΗ! (28).

    Και στη συνέχεια:
    ΒΓΑΖΩ ΛΑΔΙ, ΞΑΝΘΗΣ ΨΥΧΡΟ ΜΠΙΦΤΕΚΙ (28)
    Εδώ δεν μας λέει αν είναι Ξάνθης ή ξανθής το μπιφτέκι. Θα μπορούσε να πάει και στο τέλος: Βγάζω λάδι, ψυχρό μπιφτέκι Ξάνθης.

  18. Μαρία said

    Νίκο, ξέχασες μου φαίνεται οτι είναι απ’ τη βάλια κάλντα ή το θερμό ρεματάκι.

  19. sarant said

    Θα μας το πει κι ο ίδιος, αλλά είμαι βέβαιος ότι το Ρεματάκι είναι η βέρτσουαλ πατρίδα του ή εν πάση περιπτώσει son pays d’adoption, αν το λένε έτσι.

  20. SophiaΟικ said

    Αμάν, όχι άλλες ψυχές!

  21. Όχι για το μινιμάλ, αλλά για το σουρεάλ τους:
    http://myfonts.us/td-nxibft

    ζω θορυβοδώς [sic] ελέγχοντας τη στίξη του ψηφιακού μύθου
    βρεγμένοι ξυλουργοί πίνουν φηφιακό ζύθο χωρίς δισταγμό
    μάξι πασάς ηλεκτροφώτιζε δήθεν ψυχοβγάλτη

    (και σε άλλες γλώσσες εξίσου ξεκαρδιστικά)

  22. sarant said

    Πλάκα έχουν πράγματι -για παράδειγμα, τα περσότερα γαλλικά έχουν το whisky!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: