Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Cherchez να φαμ! Ο Μποστ του Τύπου στο Μουσείο Μπενάκη

Posted by sarant στο 8 Απριλίου, 2013


Από την περασμένη Παρασκευή, και ως τις 19 Μαΐου, το Μορφωτικό Ίδρυμα της ΕΣΗΕΑ διοργανώνει στο Μουσείο Μπενάκη (Πειραιώς 138) έκθεση γελοιογραφιών του Μέντη Μποσταντζόγλου, δηλαδή του Μποστ. Στο χτεσινό φύλλο της Aυγής έγραψα ένα άρθρο στο οποίο, πέρα από τα ενημερωτικά για την έκθεση, αναλύω επίσης μια γελοιογραφία του Μποστ από τις 42 που παρουσιάζονται. Βέβαια, αυτή τη γελοιογραφία την έχω παρουσιάσει και παλιότερα εδώ, αλλά νομίζω ότι σηκώνει αναδημοσίευση, όχι μόνο επειδή όταν είχε πρωτοδημοσιευτεί το ιστολόγιο βρισκόταν ακόμη στον πρώτο μήνα της ζωής του, άρα οι νεότεροι φίλοι ίσως δεν την έχουν δει, αλλά και επειδή είναι μια από τις καλύτερες γελοιογραφίες του Μποστ.

Πρώτα όμως να πω μερικά για αυτή την έκθεση, στην οποία έχω βάλει κι εγώ το χέρι μου: έχω διαλέξει τα σκίτσα, έχω γράψει σύντομα κατατοπιστικά σχόλια (περί τις 150-180 λέξεις για κάθε σκίτσο) και ταυτόχρονα έχω διαλέξει δημοσιεύματα εφημερίδων της εποχής, από τα οποία έχει γίνει ένα κολλάζ, για να μπει ο θεατής στο κλίμα. (Εδώ μπορείτε να δείτε τι εννοώ). H έκθεση λοιπόν θα διαρκέσει έως τις 19 Μαΐου, όμως είναι ανοιχτά μόνο από Πέμπτη έως και Κυριακή. Πέρα από τις 42 γελοιογραφίες, εκτίθενται τα πρωτότυπα από 6 μεταγενέστερες γελοιογραφίες, πίνακες και άλλα έργα του Μποστ, προσωπικά του αντικείμενα, βιβλία και περιοδικά, ενώ υπάρχει και ειδική ενότητα όπου 19 σύγχρονοι γελοιογράφοι παρουσιάζουν σκίτσα που έφτιαξαν ειδικά για την περίσταση, φόρο τιμής στον Μποστ (πολλά είναι α λα μανιέρ ντε Μποστ).

Την Κυριακή 14 Απριλίου θα πραγματοποιηθεί η ημερίδα «Ξαναθυμόμαστε τον Μποστ», όπου συμμετέχουν οι Κώστας Γεωργουσόπουλος (φιλόλογος, μεταφραστής και κριτικός θεάτρου), Στάθης Σταυρόπουλος (γελοιογράφος), Θανάσης Παπαγεωργίου (σκηνοθέτης), Γιάννης Κοντός (ποιητής), Μανόλης Σαββίδης (φιλόλογος), Τάσος Σακελλαρόπουλος (ιστορικός), Κώστας Μποσταντζόγλου (γραφίστας, γιος του Μποστ) και Νίκος Σαραντάκος. Την έκθεση επιμελείται η θεατρολόγος Μαρίνα Κοτζαμάνη του πανεπιστημίου Πελοποννήσου ως προσφορά στη μνήμη της μητέρας της, της ιστορικού τέχνης Μαρίας Κοτζαμάνη, που είχε σχεδιάσει και προτείνει τη διοργάνωσή της και που έφυγε πρόσφατα από τη ζωή.

Αν και οι 42 γελοιογραφίες της έκθεσης καλύπτουν όλα τα χρόνια συνεργασίας του Μποστ με εφημερίδες και περιοδικά, ιδιαίτερη έμφαση έχει δοθεί στην περίοδο 1959-1966, που ήταν η χρυσή εποχή του Μποστ. Πολλοί θα διακρίνουν ομοιότητες ανάμεσα στη χώρα της μαμα-Ελλάς, του Πειναλέοντα και της Ανεργίτσας και στη σημερινή Ελλάδα, καθώς η λαίλαπα των μέτρων λιτότητας έχει σαρώσει εργασιακές κατακτήσεις δεκαετιών. Επειδή όμως  στον μισόν αιώνα που έχει περάσει αναπόφευκτα έχουν ξεχαστεί πρόσωπα και πράγματα, είναι απαραίτητος κάποιος υπομνηματισμός που να κατατοπίζει τους νεότερους και να φρεσκάρει τη μνήμη των παλαιότερων.

Για να πάρουμε μια γεύση από την έκθεση, παρουσιάζω μία από τις γελοιογραφίες που εκτίθενται· θα τη σχολιάσω κάπως αναλυτικά, για να φανεί το εύρος και ο πλούτος των μποστικών λογοπαιγνίων.

mpost-markwn

Η γελοιογραφία δημοσιεύτηκε στις 17 Ιανουαρίου 1960 στην Ελευθερία και μάλιστα εγκαινίασε τη γόνιμη συνεργασία του Μποστ με αυτή την εφημερίδα (προηγουμένως συνεργαζόταν με τον Ταχυδρόμο). Τις μέρες εκείνες, ο Έλληνας υπουργός οικονομικών Παναγιώτης Κανελλόπουλος επισκέπτεται τη Βόννη για να συζητήσει οικονομικά θέματα. Η Ελλάδα θέλει να πουλήσει περισσότερα καπνά, να συνάψει δάνεια, να συνδεθεί με την Κοινή Αγορά, να πάρει κάποιες αποζημιώσεις για τα θύματα του ναζισμού. Οι Γερμανοί κρατούν σφιχτά κλειστό το χέρι τους, όπως ομολογεί το πρωτοσέλιδο της εφημερίδας: «Πενιχρά τα αποτελέσματα των συνομιλιών εις την Μπον. Δημιουργούνται νέοι, ουχί ευμενείς όροι. Ουδέν θετικόν δια τα θύματα του ναζισμού».

Ο Μποστ σχολιάζει την επίσκεψη, φτιάχνοντας μιαν έξοχη σύνθεση με αμέτρητα υπονοούμενα. Τα πολυπόθητα μάρκα δίνουν αφορμή για αλυσιδωτά λογοπαίγνια με τον Μάρκο Μπότσαρη, κι έτσι οι Γερμανοί παρομοιάζονται με τους Τούρκους πριν από το 1821, ενώ ο Λούντβιχ Έρχαρτ (ισόβιος υπουργός οικονομικών επί Αντενάουερ και στη συνέχεια, από το 1963 έως το 1967, καγκελάριος της Δυτικής Γερμανίας) φοράει φέσι και γούνες σαν τον Αλήπασα και αποκαλείται μπέης και πασιάς της Βόννης, η οποία είναι βέβαια Βιλαέτι.

Ο Κανελλόπουλος βαφτίζεται «Καπετάν Πάνος εκ Παλαιών Πατρών» (ήταν Πατρινός) και αποστέλλεται «εις Γερμανών» καβάλα στον Πήγασο, μια και ο Κανελλόπουλος ήταν και λογοτέχνης. Καθώς καλπάζει τ’ άλογο αφήνει πίσω του φύλλα χαρτί. Το πρώτο γράφει επάνω Σονέτα. Ο Κανελλόπουλος είχε πράγματι εκδώσει μια τέτοια ποιητική συλλογή, που είχε γίνει κοινός γελοιογραφικός τόπος, αφού όλοι σχεδόν οι γελοιογράφοι της εποχής τον παράσταιναν με τα σονέτα στο χέρι, σε ρολό ή σε βιβλία. Το άλλο χαρτί γράφει «Εγενήθην το 1402. Απεστάλην εις Βόνην το 1960» (υπαινιγμός στο μυθιστόρημα Γεννήθηκα στα 1402 του Κανελλόπουλου). Ο Πήγασος μεταφράζεται και στα τούρκικα Greek Hava Yolari – Τουρκ Χαβά Γιολαρί λέγονται οι τουρκικές αερογραμμές.

Το κείμενο κάτω από τον τίτλο έχει αναφορές σε Ελύτη ή Μακρυγιάννη (ότι έτζι ήθελεν σωθεί η πατρίς), τα μάρκα τα κρύβουν όχι σε θησαυροφυλάκιο αλλά σε «χανεσί», ενώ πλάι στον μιναρέ υπάρχει, αντί για την ημισέληνο, αγκυλωτός σταυρός, κάτι που σε νεότερες εποχές θα προκαλούσε από κατακραυγή έως διπλωματικό επεισόδιο.

Ακόμα και οι μικρές λεπτομέρειες αξίζουν προσοχή: κάτω στα τείχη, ο στρατιώτης με τη χατζάρα λέει «Έρδε Πάνο». Αυτό το έρδε είναι αρβανίτικο και θα πει «ήρθε», και παραπέμπει στο «Έρδε Κώτσο», με το οποίο οι βασιλόφρονες των Μεσογείων χαιρέτισαν την επάνοδο του Κωνσταντίνου το 1920, ή στο υδρέικο «Έρδε Μπούμπουλης«.  Επίσης, το Ζητούνι, από το οποίο φαίνεται να έρχεται ο Κανελλόπουλος (πινακίδα κάτω δεξιά), δεν είναι απλώς η παλιά ονομασία της Λαμίας επί Τουρκοκρατίας, αλλά παραπέμπει στη ζητιανιά.

Ο διάλογος είναι σχετικά σύντομος, όπως είναι λογικό για να κρατηθεί η ισορροπία σε τόσο φορτωμένο σκίτσο· ο Έρχαρτ παραφράζει το πασίγνωστο ποίημα του Βαλαωρίτη («Τ’ άλογο, τ’ άλογο Ομέρ Βρυώνη»), ενώ ο Κανελλόπουλος ζητιανεύει, όχι χωρίς τσαμπουκά, με αλλεπάλληλες γενικές πληθυντικού που μπερδεύονται με αιτιατικές ενικού (των Μάρκων – τον Μάρκον).

Το μαιανδρικό κείμενο στη μπορντούρα του σκίτσου, όπως συνήθιζε ο Μποστ, αναφέρεται σε θέματα που δεν θίγει το κυρίως σκίτσο:

Ήρθα στα μέρη του Βορηά στ’ αλόγατο καβάλα
τι βρέχη στην Κομοτινή και πνίγετ’ η Καβάλα
Καβάλα παν στην εκλησιά, καβάλα προσκηνάνε
είν’ ένα μπόι το νερό κι αλοιός δεν περπατάναι

Ελεημοσύνη χριστιανοί, αδέρφηα ελεημοσήνη
Όστις δανείζη ανηψιόν εις τον θειόν να δίνη
Άνοιχ’ το μάρκα χανεσί κε έξελθε τον Μάρκον
αποκλισθέντον τον χοριών μας απαιτούντε βάρκον

Αγάδες και πασάδες, μπέηδοι γερμανοί
Ορέ των Μάρκων θέλω, πανί ‘μαι με πανί
Των Μάρκων τον λεβέντιν κε των οπλαρχηγόν
Κριπτόμενον εις Βόνην κι εκή καταφυγών

Καραμανλής προστάζη να είμαι αυτών ευρών
γερμανιστί υβρίζων μ’ ανγκιλοτόν σταβρών
Κι ας βλέπει πετρελαίων η μάντις Λεϊλά
Λεϊλατών των Μάρκων θ’ απάγωμεν ψηλά.

Τις μέρες εκείνες πλημμύρες είχαν πλήξει την Κομοτηνή και την Καβάλα, ενώ μια μάντισσα, η Λεϊλά, είχε συλληφθεί από την αστυνομία· κατά διαβολική σύμπτωση, δεν ήταν ανατολίτισσα αλλά… Γερμανίδα και έδωσε στον Μποστ την ευκαιρία για το υπέροχο λογοπαίγνιο με τη «λεϊλασία». Και τι σημαίνει άραγε το καταληκτικό «θ’ απάγωμεν ψηλά»; Θα απαγάγουμε ψιλά ή θα πάμε ψηλά; Μα, ασφαλώς και τα δύο – όλα τα είχε λογαριάσει ο δαιμόνιος Μποστ!

Παρόλο που έγραψα τόσα πολλά, δεν έχω εξαντλήσει όλα τα λογοπαίγνια και τους υπαινιγμούς του κειμένου -ο Μποστ ήταν χειμαρρώδης. Αν έχετε κάποια απορία, μπορείτε να ρωτήσετε.

Με τη σειρά μου, θα ήθελα να ρωτήσω κι εγώ κάτι: Τι σας αρέσει στον Μποστ; Πώς τον προσεγγίζετε σήμερα; Ρωτάω κυρίως τους νεότερους, δηλαδή όσους δεν έζησαν τα γεγονότα που περιγράφονται -αλλά θα με ενδιέφερε η γνώμη όλων.

63 Σχόλια to “Cherchez να φαμ! Ο Μποστ του Τύπου στο Μουσείο Μπενάκη”

  1. Γς said

    Καλημέρα
    Σπουδαίος ο Μποστ, σπουδαία θα είναι και η έκθεση, σπουδαίο και το σημερινό άρθρο.
    Πειράζει να πω όμως ότι ο Κανελλόπουλος του Μποστ με το γιαταγάνι μου θύμισε τις φιγούρες του Βεληγκέκα και του Κατσαντώνη που χτυπούσαμε με το κοπίδι για να τις φτιάξουμε στον Καραγκιόζη
    Μπογιά ωρέ! Πίσω και σ έφαγα!

  2. Γς said

    >Πρώτα όμως να πω μερικά για αυτή την έκθεση, στην οποία έχω βάλει κι εγώ το χέρι μου

    Να το ξαναπώ

  3. spirala architect said

    Καλημέρα και καλή βδομάδα. 🙂
    Ο Μποστ δεν ήταν μόνο γελοιογράφος αλλά και εξαιρετικός σατυρικός ποιητής. Οι γελοιογραφίες του ήταν ένα κόμικ σε ένα καρέ κάτι επαναστατικό για την εποχή.
    Μακάρι να υπήρχε κάποιος να αποτυπώσει τη σύγχρονη πολιτικοκοινωνική ζωή σαν σε κόμικ, έστω και πολυσέλιδο, εμπνεόμενος (όχι αντιγράφοντας) τον Μπόστ.
    Βέβαια κάτι έκανε ο Σπύρος Δερβενιώτης παλιότερα με τη «μάνα ρέηβερ» και τον «εσχατόγερο», ή ο Γιάννης Ιωάννου με το «Gulac», αλλά μέχρις εκεί.

  4. spirala architect said

    Σειρά: GULAG – Γιάννης Ιωάννου

  5. Γς said

    3:
    Δύσκολο. Πολύ δύσκολο.
    Δεν είναι για γέλια, για χιούμορ οι σημερινοί πολιτικοί. Για κλάματα είναι.
    Ο Μποστ και ο Φωκίων ήταν τυχεροί.

  6. sarant said

    Kαλημέρα, ευχαριστώ για τα πρώτα σχόλια!

    2: Το έχω ξαναπεί, αλλά άξιζε να αφιερώσω κι ένα άρθρο στην εκδηλωση.

  7. spiral architect said

    @5: Για τα μέτρα των δυο εποχών οι πολιτικοί είναι μια απ’ τα ίδια. Η λεπτομέρεια που κάνει τη διαφορά, θαρρώ ότι, είναι η γρήγορη διάχυση της πληροφορίας παρέα με την εικόνα. Αυτό απογυμνώνει τους συγχρονους πολιτικούς (και εν τέλει τους γελοιοποιεί) πολύ πιο γρήγορα απ’ ότι στο παρελθόν, με αποτέλεσμα οι σύγχρονοι γελοιογράφοι να μην έχουν εύκολο αντικείμενο διακωμώδησης.
    Το ’60 υπήρχαν ελάχιστες εφημερίδες (Αυγή, Ελευθερία …) ευρισκόμενες «εκτός γραμμής» με τα όποια γελοιογραφικά υπονοούμενα που φιλοξενούσαν, το κατευθυνόμενο ραδιόφωνο των ΕΔ και καθόλου τηλεόραση. 😦

  8. Το «Γεννήθηκα το 1402» ήταν για τον Μποστ σήμα κατατεθέν του Κανελλόπουλου, όπως οι κότες του Τσάτσου για τον Δημητριάδη. Υπάρχει και ένα μεγαλούτσικο πεζό, όπου ο Κανελλόπουλος διηγείται με γλώσσα χρονικού του Μορέως την εκλογική ήττα της ΕΡΕ.

    Μιλώντας για πεζά, εξίσου καταπληκτικά με τα σκίτσα του είναι και τα πεζά του Μποστ –είχε βγει ένας τόμος (που δεν είναι όμως πλήρης). Τώρα, αν πρέπει να απαντήσω στην ερώτηση της τελευταίας παραγράφου, τι μου αρέσει στον Μποστ: ε, δεν ξέρω. Η μεγαλοφυία.

    Αν το σκεφτώ λίγο παραπάνω: η σοβαρότητα με την οποία προσεγγίζει το χιούμορ. Κάπου το έγραφε αυτό και ο γιος του, ότι δηλαδή δούλευε σκίτσα και κείμενα με απίστευτη σοβαρότητα και προσήλωση, σε περιβάλλον απόλυτης ησυχίας κλπ., συν ότι είχε μια φοβερή υποδομή παιδείας όπως όταν στο παράδειγμα που ανέφερα μιμούνταν τα ελληνικά των γασμούλων του 13ου αιώνα ή (πάλι ο γιος του το έλεγε αυτό νομίζω) όταν ξέμαθε με πολύ κόπο ό,τι είχε μάθει στην Καλών Τεχνών για να ζωγραφίσει όπως ζωγράφιζε.

  9. Λοιπόν αν ενδιαφέρεται κανείς το μυθιστόρημα (που δεν είναι ακριβώς μυθιστόρημα) του Κανελλόπουλου υπάρχει σχεδόν ολόκληρο (λείπουν διακόσιες από τις εφτακόσες σελίδες πάνω-κάτω) στο scribd: http://el.scribd.com/doc/45324819/%CE%A0%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%9A%CE%B1%CE%BD%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CF%8C%CF%80%CE%BF%CF%85%CE%BB%CE%BF%CF%82-%E2%80%93%CE%93%CE%B5%CE%BD%CE%BD%CE%AE%CE%B8%CE%B7%CE%BA%CE%B1-%CF%84%CE%BF-1402-%E2%80%93-http-www-projethomere-com
    Μου θυμίζει λίγο ένα παιδικό μυθιστόρημα για τον Πλήθωνα που διάβαζα μικρός.

  10. Anasto said

    Καλημέρα.

    Για να είμαι ειλικρινής, δεν τον πολυκαταλαβαίνω τον Μποστ. Και μου τη δίνει κιόλας καμιά φορά, γιατί μου αρέσουν τα λογοπαίγνια, κάνει μπαμ ότι κάνει καμπόσα αλλά είμαι εντελώς στην απ’ έξω. Άσε που η τόση «εναλλακτική» γραφή μου δημιουργεί χαοτική αίσθηση και με αγχώνει. 😦
    Ξέρω, δικά μου θέματα αυτά λόγω έλλειψης γνώσεων και λόγω ιδιοσυγκρασίας αλλά είπα αφού ζητείται η γνώμη όλων, να μην λουφά-ρ/ξ-ω. 😛

  11. spiral architect said

    @10: Μην ανησυχείς, είναι θέμα ηλικίας. :mrgreen:
    Δες για παράδειγμα, γιατί πολλοί ακόμα αποκαλούν τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, σαν Εθνάρχη.
    Εγώ, π.χ., αναρωτιέμαι γιατί αποκαλούσαν με την ίδια προσωνυμία τον Ελ. Βενιζέλο. 🙄

  12. Jimakos said

    Αυτό που παρατηρώ είναι οτι ο Μποστ δεν σχολίαζε/διακωμωδούσε αυτά που επιφανειακά προσφέρονται για διακωμώδηση. Π.χ σήμερα, έχουμε το πάχος του Πάγκαλου, τα χαστούκια των Κασιδιαραίων κ.ο.κ. Νομίζω πως αν ζούσε ο Μποστ σήμερα, αυτά θα τα’βαζε στο background, όπως εδώ κάνει με τα σονέτα του Κανελλόπουλου για παράδειγμα. Όπως και νά’χει, είναι εκπληκτικός ο τρόπος που καταφέρνει μέσα σε μερικές (οκ, αρκετές ενίοτε) αράδες να μην αφήσει τίποτα ασχολίαστο. Σφάζει με το μπαμπάκι, που λέμε.

    Θα’ναι πολύ ωραία η έκθεση, τυχεροί όσοι πάνε!

  13. christos k said

    Μπόστ, σαν να λέμε μια εικόνα χίλιες λέξεις. Εγώ εδώ τον ανακάλυψα.

  14. Γς said

    13:
    >σαν να λέμε μια εικόνα χίλιες λέξεις

    Καμιά φορά ισχύει και το αντίθετο.

    (ή αμάρτησα για το μπλογκ μου)

  15. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Πήγα χθες στην έκθεση, οφείλονται Συγχαρητήρια (και) στον οικοδεσπότη, εκτός απ’ την κυρία Κοτζαμάνη και το Μουσείο Μπενάκη, που την φιλοξενεί!

    Ήταν συγκινητικό να δει κανείς τη Δήμητρα Γαλάνη ανάμεσα στο κοινό που παρακολουθούσε το Παρασκήνιο και τον «νυχτερινό ταξιδιώτη», στον ειδικά διαμορφωμένο χώρο γι’ αυτό, τα αφιερωμένα στον Μποστ και το έργο του.

    Λείπει η ύπαρξη ενός καταλόγου της έκθεσης -η ανατύπωση των Σκίτσων του Καστανιώτη είναι καλή αλλά δεν είναι Η έκθεση.

    Λείπει, νομίζω, και μια μεγαλύτερη (και καλύτερη) αντιπροσώπευση από το καθαρά εικαστικό του έργο. Ο Κατσαντώνης που εκτίθεται δεν είναι ο καλύτερος που έφτιαξε.

    Ο κόσμος, ευτυχώς, στην πλειοψηφία του απασχολημένος στο μπαζάρ βιβλίων, των οποίων οι τιμές κρίσης τον έκαναν ν’ αγοράσει πολύ περισσότερα απ’ όσα ενδιαφερόταν ή χρειαζόταν να πάρει. Γενικά, ο έλληνας μου φαίνεται ότι προτιμάει περισσότερο τα καλάθια και τα παζάρια από την ορθολογική αγορά, στην ώρα της.

  16. Anasto said

    Σπειροειδή μου ευχαριστώ για την άφεση αν και 42 χρόνων γάιδαρος δεν ξέρω πόσο την αξίζω. 🙂

  17. spiral architect said

    @13: Ο Σαραντάκος έκανε γνωστό στα λαϊκά στρώματα (σικ ρε, για το τελευταίο) 😆 μέσω του παλιού του ιστότοπου.
    Όταν γκούγκλιζα για Μποστ, με λεκτικά «Πειναλέων», «Ανεργίτσα» κλπ, πάντα στις Σελίδες ΜΠΟΣΤ έπεφτα.
    Για να αποδώσουμε όμως τα του Καισαρος τω Καίσαρι, πριν τον διαδικτυακό Σαραντάκο, τον Μποστ έφερε ξανά στην επιφάνεια ο Κώστας Παπαϊωάννου ο πρώτος εκδότης της εφημερίδας Ποντίκι, αναδημοσιεύοντας σε τακτά χρονικά διαστήματα γελοιογραφίες του, όταν έκανε ιστορικές πολιτικές αναδρομές κυρίως στην εποχή της ΕΡΕ.

  18. ΣοφίαΟικ said

    Δυστυχώς δεν θα τη δω την έκεθση, και μοιάζει να έχει ενδιαφέρον. Φευ!
    Για τον τίτλο της παντως τα είχα πει και πριν λίγο καιρό που την είχες αναφέρει, νίκο, δεν τα ξαναλέω.

  19. Silvechild said

    Ένας αρχικός -ενδεχομένως και αφελής- λόγος που συμπάθησα τον Μποστ είναι τα όμορφα σκίτσα. Το ασπρόμαυρο τα κάνει κλασσικά. Έπειτα δεν είναι απλά σκίτσα είναι ολόκληρα μυθιστορήματα, αν και ειδικά για τους νεώτερους, αυτό μπορεί να κουράσει.

  20. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    ΄19, συμφωνώ μαζί σου, οπωσδήποτε. Δεν είναι, όμως, κλασσικοί οι πίνακές του, που είναι γεμάτοι χρώματα; (Σε κάποια από τις συνεντεύξεις του, που προβάλλονται στο Μουσείο Μπενάκη, λέει ότι προτιμούσε τα ηρωικά θέματα -μεγαλέξανδρους, ήρωες της Ελληνικής Επανάστασης, …- γιατί τού έδιναν τη δυνατότητα με τις αμφιέσεις τους και τα σπαθιά τους να χρησιμοποιεί πολύ το χρώμα: Εικόνες από έναν άλλο, πιο ευτυχισμένο, κόσμο.

  21. 14,
    (ή αμάρτησα για το μπλογκ μου)

    ή – το κλέβω από αλλού αυτό – «ανάρτησα για το μπλογκ μου».

    παραλλαγή μ-ν καλά κρατεί. 🙂 )

  22. Πέπε said

    Είμαι της δεκαετίας ’70 (γεννηθείς εννοώ!).
    Αφαλώς και δεν πιάνω ούτε το 1/5 απ’ όσα κρύβονται σ’ ένα σκίτσο σαν αυτό εδώ. Αλλά και τα όσα πιάνω, με ενθουσιάζουν γιατί μου δίνουν τη χαρά ότι δήθεν έκανα ένα μικρό κατόρθωμα αποκρυπτογράφησης και ο δημιουργός με ανταμείβει μ’ ένα προσωπικό δωράκι! Κάτι που λείπει από όσες γελοιογραφίες σατιρίζουν κάτι το προφανέστερο.
    Ο Κανελλόπουλος είναι ξεκάθαρα καραγκιόζικος, δεν του φάνηκε τυχαία του ΓΣ. Εξίσου και το σεράι, αλλά και η κορυφογραμμή στο βάθος με τα κυπαρίσσια!
    Με το Greek Hava Yolari έλιωσα στα γέλια.
    Καραμανλής προστάζη οίκος των μάρκων, ίσως κατά τη σειρά των «τούρκικων» ανεκδότων, σαματά κιοφτέ κλπ., αν βέβαια είναι τόσο παλιά.
    Το χεράκι που δείχνει, κι αυτό σε κάτι παραπέμπει, αλλά δεν ξέρω σε τι. Και οι Μόντυ Πάιθον δεν το έχουν χρησιμοποιήσει;

    Αν συνεχίσω να το ψειρίζω θα ανακαλύψω κι άλλα. Ε να, γι’ αυτό μ’ αρέσει ο Μποστ, κι ας μην ξέρω τα πραγματολογικά δεδομένα!

  23. Πέπε said

    Τι έπαθε το σχόλιό μου; Λείπει το μισό! Ξαναγράφω, και παρακαλώ όταν ολοκληωθεί σβήστε το αρχικό και το παρόν. Ευχαριστώ.

  24. Πέπε said

    Είμαι της δεκαετίας ’70 (γεννηθείς εννοώ!).
    Αφαλώς και δεν πιάνω ούτε το 1/5 απ’ όσα κρύβονται σ’ ένα σκίτσο σαν αυτό εδώ. Αλλά και τα όσα πιάνω, με ενθουσιάζουν γιατί μου δίνουν τη χαρά ότι δήθεν έκανα ένα μικρό κατόρθωμα αποκρυπτογράφησης και ο δημιουργός με ανταμείβει μ’ ένα προσωπικό δωράκι! Κάτι που λείπει από όσες γελοιογραφίες σατιρίζουν κάτι το προφανέστερο.
    Ο Κανελλόπουλος είναι ξεκάθαρα καραγκιόζικος, δεν του φάνηκε τυχαία του ΓΣ. Εξίσου και το σεράι, αλλά και η κορυφογραμμή στο βάθος με τα κυπαρίσσια!
    Με το Greek Hava Yolari έλιωσα στα γέλια.
    Καραμανλής προστάζη < Βασιλική προστάζει Βεζίρ' Αλή Πασά: δημοτικό γιαννιώτικο τραγούδι, που χρησιμοποιόταν κι αυτό στον Καραγκιόζη. Άλλος ένας υπαινιγμός στον Αλή Πασά, και επίσης ένα κλείσιμο ματιού στη λαϊκή λογοτεχνική μας παράδοση. Μη σας πω ότι και στο "υβρίζων" του επόμενου στίχου ακούω αναγραμματισμένο τον "βεζίρη" του πρώτου στίχου του ορίτζιναλ!
    Μάρκα χανεσί πρέπει να είναι η τράπεζα. Χανέ είναι ο οίκος (ο οίκος του οτιδήποτε, όχι κατ' ανάγκην η οικία), και η κατάληξη -σί δείχνει ότι η άλλη λέξη είναι προσδιορισμός σαν αυτούς που στα ελληνικά θα έμπαιναν σε γενική, δηλαδή τελικά "οίκος των μάρκων" (ίσως κατά τη σειρά των “τούρκικων” ανεκδότων, σαματά κιοφτέ κλπ., αν βέβαια είναι τόσο παλιά).
    Το χεράκι που δείχνει, κι αυτό σε κάτι παραπέμπει, αλλά δεν ξέρω σε τι. Και οι Μόντυ Πάιθον δεν το έχουν χρησιμοποιήσει;

    Αν συνεχίσω να το ψειρίζω θα ανακαλύψω κι άλλα. Ε να, γι’ αυτό μ’ αρέσει ο Μποστ, κι ας μην ξέρω τα πραγματολογικά δεδομένα!

  25. Νομίζω ότι το πιο αξιοθαύμαστο στη δουλειά του Μποστ είναι η χρήση της ανορθογραφίας για να πετύχει την αποστασιοποίηση του αναγνώστη – θεατή από το κείμενο. Πετυχαίνει έτσι την κριτική αντιμετώπιση της λέξης και της έννοιας που αυτή εκφράζει. Αλλάζοντας την ορθογραφία στραπατσάρει την γνώριμη εικόνα της λέξης και σε αναγκάζει να την αντιμετωπίσεις σαν άγνωστη, να σκεφτείς και να την κρίνεις. Στην ίδια κατεύθυνση λειτουργούν και οι ακραίες ομοιοκαταληξίες και οι συνειρμοί.

  26. voulagx said

    Μια παρεα 4 νεαρων
    εισαν δηαγοντες βιον φιτιτικον
    τοτε των παλαιων καλων κερων
    τον Μποστ αιμιμουντο, τον καφστικον,
    δηλουντες οσαφτος πολυ Μποστικων!!

  27. Νέο Kid Στο Block said

    26. Voulagx for president!!

  28. Γς said

    24:
    >Ο Κανελλόπουλος είναι ξεκάθαρα καραγκιόζικος, δεν του φάνηκε τυχαία του ΓΣ.

    Ο Γς ήταν 23 χρονών τότε και συ μείον πέντε δέκα.

  29. Καλημέρα.
    Πήγα χθες στην έκθεση (μετά την προαναγγελία που είχε γίνει, το είχα σημειώσει και μιας και μου δόθηκε η ευκαιρία δεν την άφησα). Εκείνο που μου έκανε εντύπωση ήταν πέρα από το κείμενο που υπήρχε αποκάτω και κατατόπιζε για το τι και το πώς της κάθε γελοιογραφίας, το ότι υπήρχαν παράλληλα και αντίγραφα από εφημερίδες εκείνων των ημερών που δίνουν το κλίμα που υπήρχε όταν δημοσιεύτηκε το κάθε σκίτσο. Και σχολιάζαμε με τη γυναίκα μου το πόσο πολλή δουλειά χρειάστηκε και ποιος είχε την υπομονή να την κάνει όλη αυτή. Πού να ξέραμε… Γιατί μπορεί να έγραφε στο προηγούμενο σεμνά και ταπεινά «έχω βάλει κι εγώ το χεράκι μου», μπορεί στους συντελεστές να λέει για κείμενα και μεταφράσεις «Νίκος Σαραντάκος» αλλά τέτοιο αποτέλεσμα!
    (Το να δώσω συγχαρητήρια από δω, μάλλον δεν φτάνει).

    Για όποιον ενδιαφέρεται να την καλοδεί να έχει υπόψη του ότι χρειάζεται αρκετός χρόνος. Οι 42 γελοιογραφίες είναι πολλές. Μιας και υπάρχει και κάποιο βίντεο με συνεντεύξεις του Μποστ στο Μονόγραμμα και τον Νυχτερινό επισκέπτη, σου επιτρέπεται να πάρεις μια ανάσα και να στρώσεις λίγο την πλάτη σου (ειδικά γι’ αυτούς που το έχουμε ανάγκη). Αλλά αυτό επιμηκύνει τον χρόνο παραμονής. Κι είχε και κόσμο πολύ. Δεν ξέρω τι γίνεται άλλες μέρες. Πάντως, μιας και λέει ο Νίκος για τις μέρες, να σημειώσω εγώ πως η έκθεση είναι ανοιχτή αρκετές ώρες, απ’ τις 10 το πρωί μέχρι τις 6 ή τις 10 το βράδυ.

  30. Α! ναι, τη συγκεκριμένη γελοιογραφία ήθελα να τη φωτογραφίσω, αλλά σκέφθηκα πως δεν θα είναι αρκετά καλή για να διαβάσω τη μπορντούρα κι έτσι την άφησα. Άρα, χρωστάω κι ένα ακόμα ευχαριστώ, για τη σημερινή δημοσίευση.

  31. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα σχόλια, έλειπα πάλι όλη τη μέρα και να με συμπαθάτε!

    29: Αυτό που λες Γιάννη για τις 42 γελοιογραφίες ότι είναι πολλές (για να τις καλοδείς) το είχαμε σκεφτεί -αλλά είναι και λίγες μπροστά στο έργο του Μποστ. (Και σ’ ευχαριστώ για τα καλά λόγια, και, ναι,. ήθελε πολλή δουλειά).

    24: Ό,τι μπαίνει μέσα σε αγκύλες, χάνεται για πάντα, έτσι εξηγείται η προηγούμενη εξαφάνιση του μισού σχολίου σου 🙂

    15: Για τον κατάλογο, που λείπει, ήταν θέμα προϋπολογισμού,. Ίσως γίνει κάτι στα μισά του δρόμου.

    8: Σοβαρότητα, ακριβώς!

  32. Μισιρλού... said

    @ 26 voulagx, υποκλίνομαι! Αιξεραιτηκώτατων !!!!!!

    Πάντα είχα αδυναμία στα σκίτσα και τη γραφή του Μποστ, αλλά ο Νικοκύρης με έμαθε να τα διαβάζω πολύ πιο ουσιαστικά κι αναλυτικά!
    Σ’ ευχαριστούμε, Νίκο για όλες αυτές τις μαγικές του εικόνες-ιστορίες που μας επισημαίνεις τόσο καιρό και οπως-και-δήποτε θα τη δούμε την έκθεση!

  33. κατέβην χθὲς ἐς Πειραιῶς τὴν ἔκθεσιν βουλόμενος θεάσασθαι.

    πέρα ἀπὸ τὴν πλάκα ὑπάρχει ἰσχυρὰ πιθανότης νὰ κατεβῶ στὴν Ἀθήνα λίγες μέρες πρὶν τὴν 19η Μαϊου ὁπότε θὰ ἦταν μία καλὴ εὐκαιρία.

  34. Αρκεσινεύς said

    «Ο σκληρός αγών δια των μάρκων».
    Πόσο επίκαιρος είναι ο μοναδιαίος (σίγουρα θα το είχε σχολιάσει καταλλήλως) μοναδικός και ανεπανάληπτος Μποστ μετά από 50 χρόνια!
    Σήμερα μπορεί να φαίνεται πρόθυμος η χείρα να προσφέρει στην «έφθυμον χείρα του Ζητάους», αλλά για να την απλώσει απαιτεί από τον μονοσάνταλο και κουρελή έλληνα «μέχρι και το βρακίν του».
    Θα αντέξουν αι προπέλαι ή το πλοίον ταξιδέβων θα εξοκήλη εις την νήσον των Αζορών;

  35. Θαυμάσιος ο Μποστ, εξαιρετική η παρουσίαση.

    #3: μάλλον «σατιρικός ποιητής» και όχι «σατυρικός». Είναι συχνή η σύγχυση μεταξύ των δύο, που όμως εδώ αδικεί τον ποιητή σκιτσογράφο που κάνει σάτιρα αλλά δεν είναι βέβαια σάτυρος!

  36. spiral architect said

    @35: Σωστά! 😳

  37. # 36

    Εξαιρετικός πάντοτε ο Μποστ και μεθοδική (θα) είναι (σίγουρα) η δουλειά του νικοκύρη, έχει δώσει πάμπολλα δείγματα.

    Εις την αικθεσην ένας νέος ένα σκήτσο μελαιτόν
    ανεκάληπτεν συμμία κε κριμένον θισσαβρόν
    οπησθίως της κορνήζης ένα φάντασμα ειδών
    σκέυτηκε να το ροτίσει όσα ήτο απορόν
    Ερωτίσαντος του νέου πως τα σκήτσα δημηουργόν
    απεκκρίθη παραχρήμα κε κητών στον οφθαλμών :
    -Αιξαιρετικός λαμβάνον τα συμμία τον κερών
    υς τα σκήτσα τα εντάσο κατά τρώππων … μποστικόν

  38. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα σχόλια!

    Τζι, νάσαι καλά!

  39. Αγγελος said

    Γύρω στο 1960 υπήρχε στα Κάτω Πατήσια ένα εγκαταλελειμμένο σπίτι με μεγάλο οικόπεδο, όπου έμπαιναν τα παιδιά του γειτονικού σχολείου (Η΄ Γυμνασίου) και έπαιζαν. Κάποιος φύλακας έγραψε στον τοίχο, με φρικώδεις ανορθογραφίες, ΑΠΑΓΟΡΕΒΕΤΕ Η ΗΣΟΔΟΣ ΣΤΟ ΚΤΙΜΑ και ΜΑΘΗΤΕ ΜΙ ΜΠΕΝΕΤΕ ΣΤΟ ΚΤΙΜΑ ΘΑΠΑΤΕ ΦΙΛΑΚΙ — και κάποιος προσέθεσε από κάτω «Μποστ».
    Το ανέφερα στον πατέρα μου, κι αυτός είπε: «αυτό λέγεται λεπτό χιούμορ».
    Είχε δίκιο.

  40. Τσούρης Βασίλειος said

    Πλούσιο μποστάνι ο Μποστ. Παλιά στις εφημερίδες όταν έβλεπα σκίτσο του έριχνα μια ματιά μόνο… Κάλλιο αργά παρά ποτέ!

  41. Τις μέρες εκείνες πλημμύρες είχαν πλήξει την Κομοτηνή

    Κι εμένα μου είχε ξεφύγει η αρχική ανάρτηση… Ο Μπουκλουτζάς πλημμύριζε συχνά πυκνά, και το 60 ήταν μια από τις χειρότερες περιπτώσεις· τα κουνούπια, η βρωμιά και οι αρρώστιες ήταν επιπλέον λόγοι για την αντιπάθεια, ως και το μίσος, για το χείμαρρο. Μπαζώθηκε το 70 απ’ τη χούντα, με τη λογική της εύκολης λύσης. Εδώ, στο 5:18, κι απ’ το 5:51, φαίνεται με λίγο νεράκι, την επαύριο της 25ης Μαρτίου του 68, παζάρι Τρίτης από τότε.

  42. sarant said

    Μπράβο Στάζιμπε με το βίντεο!

  43. Μαρία said

    41
    Ωραία η πινακίδα ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ Η ΣΤΑΘΜΕΥΣΙΣ (…) ΖΩΩΝ
    Τρίτη και σε μας το παζάρι.

  44. Γς said

    41:
    Φιλμάκι της Κλειώς Μποσταντζόγλου.

    Από τη συλλογή της μου αρέσει αυτό στο οποίο έχει διασώσει κάτι από τα Εξάρχεια (αρχές δεκαετίας του 60).

  45. Γς said

    [Δεν έπιασε πάλι]
    Από τη συλλογή της μου αρέσει αυτό στο οποίο έχει διασώσει κάτι από τα Εξάρχεια (αρχές δεκαετίας του 60).

  46. # 41

    Πάντως το καλοκαίρι του 58 (ή το 59 ήταν 😉 ο Μπουκλουτζάς δεν είχε καθόλου νερό, έπαιζα με άλλα πιτσιρίκια στην κοίτη του σε μια γέφυρα κοντα στην στρατιωτική λέσχη

  47. Θυμάμαι που τα βράδια φέρνανε ξυλεία από τα βουνά με καμήλες, άραγε υπάρχουν ακόμα ;

  48. sarant said

    47: Όταν πάντως είχα πάει εγώ φαντάρος, ούτε ο Μπουκλουτζάς υπήρχε, ούτε γκαμήλες είδα 🙂

  49. spiral architect said

    Από χτες έλεγα, τι μού θυμίζει …. 😕 … άργησα, αλλά τελικά το βρήκα:
    Το μαιανδρικό κείμενο στην μπορντούρα της γελοιογραφίας είναι εμπνευσμένο από το δίστιχο κλείσιμο του ποιήματος του Αχιλλέα Παράσχου: Ελεημοσύνη

    Ἔ! σεῖς, ὅπου σκορπίζετε τὰ πλούτη στὸν ἀέρα,
    τὸ χέρι σας τὸ ἄπονο καὶ ἄσωτο ἁπλῶστε
    καὶ δῶστε καὶ στὸν ἄρρωστο καὶ στὴν πτωχὴ μητέρα…
    Ἐλεημοσύνη, χριστιανοί, ἐλεημοσύνη δῶστε!

    Ποιός λέει, ποιός, πὼς ὅλ’ αὐτὰ ποὺ τώρα σεῖς πετᾶτε,
    εἶναι δικά σας;… Δύστυχοι, αὐτὸ ποὺ περισσεύει
    εἶναι τῆς χήρας, τ’ ὀρφανοῦ καὶ μὴν τὸ σπαταλᾶτε.
    Ὅποιος τὰ πλούτη του σκορπᾷ, ἀπ’ τοὺς πτωχοὺς τὰ κλέβει

    Ἐλεημοσύνη, χριστιανοί· ἀδέλφια, ἐλεημοσύνη·
    πολλὰ χαρίζει ὁ θεὸς σ’ ἐκεῖνον, ὅπου δίνει.

  50. sarant said

    Μπράβο Σπειροειδή, αυτό είναι, το βρήκες!
    Βέβαια συνεχίζονται οι διακειμενικές παραπομπές με το γνωμικό «ο ελεών πτωχόν δανείζει Θεόν», που το έχει παραφράσει ο Μποστ για να θυμίσει ότι ο Καραμανλής ήταν «ανιψιός» του Κανελλόπουλου (για την ακρίβεια, ο Καν. ήταν θείος της Αμαλίας Καραμανλή).

  51. spyroszer said

    Πολλά συγχαρητήρια για την έκθεση.
    Τα σκίτσα του Μποστ, που εγώ τα έμαθα απ’ τον Νικοκύρη, δεν είν’ απλά σκίτσα, είναι βέβαια έργα τέχνης, τόσο της ζωγραφικής όσο και της ποιητικής τέχνης. Φαντάζομαι έχει και μια θέση στο γλωσσικό ζήτημα, με την συστηματική αποδόμηση της καθαρεύουσας μέσα απ’ τα σκίτσα του. Οι ανορθογραφίες του ίσως ήταν κι’ ένας τρόπος να εκφράσει τον παραλογισμό της εποχής του, της πολιτικής κατάστασης κλπ. Τα σκίτσα του Μποστ, ιδίως όπως τα παρουσιάζει ο Νικοκύρης, είναι και μια άλλη, διαφορετική, διδαχή της πρόσφατης ιστορίας μας.

  52. ConspiRaki Theologist said

    Μιας που ζητήθηκε η γνώμη των νεότερων, θα ακολουθήσω το παράδειγμα του Πέπε (που είναι συνδεκάετος , κατα το γεννημένος την ίδια δεκαετία, δηλ 70ς (2ο μισό) ) και δεν θα λουφάξω, περισσότερο σαν έμπρακτο ευχαριστώ στο νικοδεσπότη που τόσα μας έχει προσφέρει αφιλοκερδώς και λιγότερο γιατί με ενδιαφέρει να πω τη γνώμη μου, μιας που δεν μ’ αρέσει (η γνώμη μου).

    Αν και εγώ γράφω πολύπλοκα και με πολλές παρενθέσεις, υποσημειώσεις, αναφορές , διπλοτριπλόδιπλα λογοπαίγνια με υπόγειες αναφορές εδώ κι εκεί (ειδικά σε μέηλ προς γνωστούς με τα οποία σχολιάζουμε την επικαιρότητα), με κουράζει αυτό το στυλ όταν το διαβάζω σε άλλους (και γι αυτό το λόγο προσπαθώ να το αποβάλλω απλοποιώντας το λόγο μου και μειώνοντας τις δευτερεύουσες προτάσεις). Υποθέτω, όχι εντελώς αυθαίρετα, ότι κάποιος που δεν γράφει έτσι θα έχει ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα με τον Μποστ, αλλά ας μείνω στη δική μου γνώμη.
    Ο Μποστ λεπόν δεν με ευχαριστεί. Μου είναι δύσκολος. Και κυρίως δεν μου βγάζει γέλοιο.
    Τώρα τελευταία και μόνο μέσω αυτού του site, έχω αρχίσει να τον εκτιμώ, χωρίς να έχει αναιρεθεί κάτι από τα παραπάνω.
    Πέρα από το προφανές, που έιναι ότι πρέπει να διαβάσεις πόση ιστορία , και μάλιστα εφήμερη ιστορία, με τις αναφορές της, που εμπεριέχουν κι άλλη ιστορία, την επικαιρότητά της και κυρίως την περιγραφή της περιρρέουσας ατμόσφαιρας, που έιναι και το πιο δύσκολο να βρεις, τα οποία, όλα αυτά μαζί, αναιρούν το αστείο, αφού πρέπει να στο εξηγήσουν κι αν στο εξηγήσουν παύει να έινια αστείο, υπάρχει το χάσμα της γλώσσας και κυρίως της εκπαίδευσης. Το χάσμα της γλώσσας έγκειται στο ότι, όπως το αντιλαμβάνομαι εγώ,
    ο Μποστ διακωμωδεί με το λόγο του την κυριάρχη γλώσσα της εποχής, που είναι η κατεξοχήν γλώσσα της εξουσίας της εποχής του , πολύ περισσότερο από ότι σήμερα, όπου οι πομποί γλώσσας δεν είναι τόσο συγκεντρωμένοι γύρω απ’ την κυρίαρχη εξουσία. Οπότε αν η γλώσσα του Μποστ τότε ηχούσε ανατρεπτικη και χλευαστική σε αντιπαραβολή με την επίσημη γλώσσα, σήμερα, που δεν υπάρχει εκείνο το αντιπαλο δέος, ηχεί η ίδια σοβαροφανής και πομπώδης χωρίς λόγο (καθότι δεν υπάρχει ο αντίπαλος της). Η δε ορθογραφία αποτελεί μια επιπλέον δυσκολία μιας που θέτει ένα επιπλέον επίπεδο αποκρυπτογράφησης (κι αυτό προέρχεται από κάποιον που αρέσκεται να κάνει ορθογραφικά λογοπαίγνια!), ακόμη κι αν ισχύει η ενδιαφέρουσα παρατήρηση ότι σε βάζει να σκεφτείς πάνω στην ουσία των νοημάτων.
    Με λίγα λόγια ο Μποστ, για να τον πιάσει ένας νεότερος, θέλει (πολύ)χρόνο και αυτό αποτελεί από μόνο του μειονέκτημα για κάποιον νεότερο. Και έρχομαι σε αυτό που θεωρώ την πιο μεγάλη δυσκολία, το θέμα της εκπαίδευσης. Το άλλο συναφές πρόβλημα που παρουσιάζει η γλώσσα του Μποστ είναι ότι απευθύνεται σε αναγνώστες εξοικειωμένους με την καθαρεύουσα. Το κυριότερο πρόβλημα με τους περισσότερους νεότερους, σε ό,τι αφορά την καθαρεύουσα, δεν είναι , κατά τη γνώμη μου πάντα και προφανώς, οι άγνωστες λέξεις ή η γραμματική, αλλα΄κυρίως το συντακτικό και ακόμη περισσότερο η πολυπλοκότητα που έχουν προτάσεις με τρεις τεσσέρις δευτερεύουσες προτάσεις μέσα τους, μιας που είμαστε εκπαιδευμένοι σε πιο απλοικές διατυπώσεις. Παρεμπιπτόντως το προηγούμενο σημείο είναι αυτό που δεν πιάνουν όσοι μεγαλύτεροι καλοπροαίρετα – για τους κακοπροαίρετους εντελώς άλλο θέμα- κατηγορούν τους νέους για γλωσσική και εκφραστική πενία και νομίζουν ότι φταίει η κατάργηση του πολυτονικού ή της διδασκαλίας των αρχαίων π.χ.. Όχι, ο κωστόπουλος (βλ ΚΛΙΚ και οι άπειροι κλώνοι του) και τα λυσάρια της έκθεσης φταίνε, μιας που και στη δημοτίκή μπορείς να εκφραστείς εξίσου πολύπλοκα και πολυσύνθετα, απλά κάτι τέτοιο θεωρείται μπανάλ κτλ.
    Ακόμη όμως κι αν κάποιος ξεπεράσει όλα τα προηγούμενα εμπόδια, ή δεν τον ενοχλούν, υπάρχει ένα εμπόδιο, το οποίο άπτεται πάλι εκπαίδευσης, το οποίο πολύ δύσκολα ξεπερνιέται. Η δική μου γενιά και ακόμη περισσότερο η επόμενη/ες (ανάλογα πως μετράει κανείς τις γενιές) είμαστε εκπαιδευμένοι σε ένα αμερακάνικου, κυρίως, τύπου χιούμορ το οποίο βασίζεται σχεδόν εξ ολοκλήρου στο λεγόμενο punchline (μάλλον δύσκολο να αποδώσω μονολεκτικά τον όρο, να πω «ατάκα» ? Ατάκα ανατροπής ? ). Ενώ το χιούμορ του Μποστ βασίζεται στην σάτιρα και μάλιστα σε μια σάτιρα που δεν είναι χοντροκομμένη, τύπου επιθεώρησης ή ΑΜΑΝ, αλλά υποδόρια και προυποθέτει γνώση από την πλευρά του αναγνώστη. Αυτό το τελευταίο σηκώνει πολύ ανάλυση, που δεν σκοπεύω να κάνω γιατί μόλις ξεπέρασα το σύνολο των λέξεων σε ένα μέσο «σκίτσο» του Μποστ.

  53. sarant said

    Κονσπιράκη, σ’ ευχαριστώ για το εκτενές κείμενο, ενδιαφέρουσα η άποψή σου!

  54. ConspiRaki Theologist said

    Kαι για να απαντήσω ακριβώς στο αρχικό ερώτημα χωρίς παρλαπιπολογία, εγώ τον προσεγγίζω σαν έναυσμα για ιστορική έρευνα.

    Πάντως, θεωρώ σχεδόν προφανές ότι ό,τι ισχύει για τον Μποστ, ισχύει για όλους τους πολιτικούς γελοιογράφους της επικαιρότητας (πχ ΚΥΡ , Ιωάννου, Καλαΐντζή) σε ό,τι αφορά το κομμάτι των ιστορικών συμφραζομένων, όταν τους βγάζεις από το εκάστοτε παρόν τους. Γι’ αυτό και έγραψα ότι αυτό που ξενίζει περισσότερο, κι απ’ τη γλώσσα, το νεότερο αναγνώστη είναι το κομμάτι που αφορά το τι βγάζει γέλοιο, αφού ακόμη κι οι νεότεροι γελοιογράφοι που έφερα ως παράδειγμα, καθότι παιδιά της εποχής τους, όπως όλοι μας άλλωστε, βασίζονται στο punchline/ατάκα. Ο Μποστ και οι αναγνώστες του είχαν μεγαλώσει σε μια εποχή που η σατιρική ποίηση ήταν κοινός τόπος και αυτή καθαυτή η ποίηση ήταν σαφώς πιο δημοφιλής και άρα πιο οικεία στο μέσο αναγνώστη της εποχής. Αλλά, ας μην βγάζουμε καθόλου έξω απ την εξίσωση ότι ο μέσος αναγνώστης της εποχής ήταν συγκριτικά σαφώς πιο μορφωμένος από τον τωρινό, μιας που αποτελούσε σαφώς μικρότερο ποσοστό του γενικού πλυθησμού (πχ λόγω αναλφαβητισμού). Αναλογικά δηλαδή ,το ανώτερα μορφωμένο 5-10% της εποχής μας θα μπορεί να εκτιμήσει πιο περίπλοκα πράματα από τους υπόλοιπους, ε, αντίστοιχα, αυτό το ανώτερα μορφωμένο 5-10% του γενικού πλυθησμού της εποχής του Μποστ αποτελούσε πολύ μεγαλύτερο ποσοστό του τότε μέσου αναγνωστικού κοινού. (στατιστικό στοιχείο που επίσης δημιουργεί πολλές εσφαλμένες εντυπώσεις και οδήγει πολλές φορές σε άκυρη κριτική περί των σημερινών νέων που δεν μπορούν να εκφραστούν σωστά κτλ. Μα αντίστοιχα οι νέοι της προ(προ…)ηγούμενης εποχής δεν ξέραν καν να γράφουν! )

    Από αυτή την παρατήρηση προκύπτει και μια ένστανση προς διερεύνηση ως προς τη δημοφιλία και την πραγματική απήχηση του Μποστ στην εποχή του. Υπόθετω όμως ότι αυτό είναι ένα πολύ γενικότερο πρόβλημα της ιστορικής έρευνας, μιας που τα πράματα που διασώζονται για τις επόμενες γένιες δεν είναι απαράιτητα αυτά που ήταν δημοφιλή στην εποχή τους, συχνά ισχύει το αντίστροφο, χωρίς να ισχυρίζομαι ότι ο Μποστ δεν ήταν δημοφιλής, μιας που δεν έχω γνώμη, για να ξηγιέμαι.

    Υ.Γ>το ιστολόγιό σου και η δουλειά που έχεις κάνει (ειδικά η σισύφεια προσπάθεια εναντίον λερναίων και λοιπών) αξίζουν τόσων επαίνων που το να αφιερώσω κάποια ώρα παραπάνω για να σου δώσω να καταλάβεις πώς μπορεί να βλέπει κάποιος νεότερης γενιάς, που ψιλο-ασχολείται με κάτι τέτοια, τον Μποστ μου φαίνεται απειροελάχιστο. Παρεμπιπτόντως αντιλαμβάνεσαι φαντάζομαι ότι έξω από ακαδημαικούς κύκλους και κάποιους περίεργους σαν κι εμενα ο Μποστ , και τόσα άλλα , έχει μάλλον μηδενική απήχηση.

    Υ.Υ.Γ> (άσχετο αλλά πιστεύω θα σ αρέσει) Ανακάλυψα σε ένα παλιό σκληρό μου φάκελο «Αx8os Arourhs» με άρθρα (και μουσικές) από το Indy 🙂

  55. sarant said

    54 τέλος: Χαχα, είχαμε μερικές ωραίες εκπομπές εκεί 🙂

  56. […] Στην έκθεση, που γίνεται μέχρι τις 19/5 στο Μουσείο Μπενάκη της Πειραιώς, έχει βάλει το χέρι του κι ο Νίκος, όπως μπορείτε να διαβάσετε στο ιστολόγιό του: […]

  57. roubinakim said

    Σήμερα είδα την έκθεση, επίκαιρη όσο ποτέ…εξαιρετική παρουσίαση-κολάζ και σχολιασμός της τότε επικαιρότητας, έμαθα πολλά…μου έκανε εντύπωση η ηλικία των επισκεπτών – μέσος όρος 55 ετών…κρίμα είναι μια πρώτης τάξεως εκπαιδευτική ευκαιρία να δουν την έκθεση έφηβοι και φοιτητές που δεν γνωρίζουν νεώτερη ιστορία. Η δεύτερη μεγάλη μου απορία είναι γιατί δεν υπήρχε οδηγός/κατάλογος/βιβλιοπαρουσίαση της έκθεσης…κρίμα γιατί κι αυτό θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τον ίδιο παραπάνω λόγο.

  58. sarant said

    Ευχαριστώ για τα καλά λόγια. Κατάλογος δεν υπάρχει λόγω οικονομικής στενότητας -θα χρησιμέψει το ένθετο των Νέων, όταν βγει.

  59. Eίχα την τύχη να βρεθώ κι εγώ στην Αθήνα αυτές τις μέρες, κι έτσι την είδα κι εγώ την έκθεση. Απόλαυση! Συγχαρητήρια σε όλους τους συντελεστές της, αρχίζοντας από τους παρόντες 🙂 αλλά μη λησμονώντας και τον άγνωστο μεταφραστή με τις ευρηματικές αγγλικές αποδόσεις τύπου «food, glorious food» !

  60. sarant said

    59: Να και κάποιος που πρόσεξε τις πολύ καλές μεταφράσεις των τίτλων (όχι, δεν τις έκανα εγώ).

  61. τυφλόμυγα said

    http://roadartist.blogspot.gr/2013/04/195.html

  62. sarant said

    Α, πολύ ωραίο εύρημα, δεν το είχα δει, σ’ ευχαριστώ! Καλή περιγραφή και αρκετά σχόλια!

  63. spiral architect said

    Έγραψε και ο Π. Μανταίος για την έκθεση στη Σαββατιάτικη Εφ. Συν.:
    Από την Αμάσεια στην αμασία. :mrgreen:

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: