Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Η ανυπόφορη ευλογία

Posted by sarant στο 4 Μαρτίου, 2015


images2Ο τίτλος του σημερινού άρθρου δεν έχει υπαινιγμό για την επικαιρότητα, άλλωστε αν ήθελα να διατηρήσω την αμφισημία δεν θα έβαζα εικόνα. Πέρυσι περίπου τέτοιον καιρό είχαμε συζητήσει για «αυτό που μας φέρνει δάκρυα στα μάτια«, το κρεμμύδι, αλλά το άρθρο εκείνο έμενε μετέωρο, κατά κάποιον τρόπο, αφού δεν είχαμε συνεχίσει με τον αχώριστο σύντροφό του, το σκόρδο. Σήμερα, διορθώνουμε την έλλειψη.

Κρεμμύδι και σκόρδο έχουν κοινή ιστορία, παρεμφερείς χρήσεις και παρόμοιες ιδιότητες, και συνδέονται τόσο στενά το ένα με το άλλο που θα μπορούσα να τα εντάξω στο ίδιο άρθρο αν δεν είχα τόσο πολλά να πω για το καθένα τους. Άλλωστε, και βοτανολογικά είναι στενοί συγγενείς, αδερφάκια ας πούμε, αφού όπως είπαμε και πριν, ανήκουν στο ίδιο γένος, το Allium.

Το σκόρδο είναι το Allium sativuma, κρόμμυον το σκόροδον –και, παρόλο που είναι ιθαγενές της Κεντρικής Ασίας, βρίσκεται στα μέρη μας από πολύ παλιά, αφού, αν πιστέψουμε τον Ηρόδοτο, οι εργάτες που έχτισαν την Πυραμίδα του Χέοπα είχαν στο σιτηρέσιό τους κρεμμύδια, σκόρδα και ραπανάκια. (Μάλιστα, σε διάφορες πηγές διαβάζω ότι η πρώτη καταγραμμένη απεργία στην ιστορία της ανθρωπότητας έγινε ακριβώς από αυτούς τους εργάτες, αν και δεν το βρίσκω στον Ηρόδοτο –ούτε διασαφηνίζεται αν απέργησαν ζητώντας να τρώνε περισσότερο σκόρδο ή να μην τρώνε πια σκόρδο αλλά κάτι ευγενέστερο).

Αλλά και στην Παλαιά Διαθήκη, όταν οι εβραίοι περιπλανιώνταν στην έρημο κι άρχισαν να δυσανασχετούν, έχοντας μπουχτίσει να τρώνε σαράντα χρόνια μάννα, νοστάλγησαν τα φαγητά της Αιγύπτου, ανάμεσά τους «τα πράσα και τα κρόμμυα και τα σκόρδα» (Αριθμοί 11.5).

Όμως και στην αρχαία Ελλάδα ήταν πολύ διαδεδομένο το σκόρδο, όπως φαίνεται από την παρουσία του στις κωμωδίες του Αριστοφάνη –τα μεγαρίτικα σκόρδα ήταν ονομαστά για το μεγάλο μέγεθός τους και στους Αχαρνείς, που είναι γραμμένοι μέσα στον Πελοποννησιακό πόλεμο, ο Μεγαρίτης παραπονιέται στον Δικαιόπολη ότι οι Αθηναίοι στις επιδρομές τους τα ξερίζωναν.

Στα αρχαία λεγόταν σκόροδον, αλλά ήδη από την κλασική εποχή εμφανίζεται και ο τύπος σκόρδον, που τελικά επικράτησε. Αν θέλετε να μάθουμε και δυο περίεργες λέξεις, το κεφάλι του σκόρδου οι αρχαίοι το λέγανε «η άγλις της άγλιθος», ενώ τις σκελίδες, στις οποίες χωρίζεται το κεφάλι, τις έλεγαν γέλγεις.

Το σκόρδο ήταν και είναι το προσφάι των φτωχών, ακόμα περισσότερο στην αρχαιότητα, που το διαιτολόγιο ήταν πολύ φτωχότερο από σήμερα. Όμως οι άνθρωποι παρατήρησαν από νωρίς ότι έχει πολλές θεραπευτικές ιδιότητες, τόσες που μπορούμε να πούμε πως είναι ευλογημένο, θαυματουργό φυτό. Όπως λέει ένας βυζαντινός γιατρός, ο Αλέξανδρος από τις Τράλλεις, ότι τα σκόρδα είναι το ωφελιμότερο λαχανικό, κι αυτό το ξέρουν όλοι από την πείρα τους, κι όταν αισθανθούν πόνο στην κοιλιά, χωρίς καν να ρωτήσουν τον γιατρό σπεύδουν να φάνε σκόρδο, ιδίως οι αγρότες, που το έχουν για μέγιστο φάρμακο: (ἴσασι δὲ τοῦτο πάντες ἐξ αὐτῆς μεμαθηκότες τῆς πείρας, ὅ τιπερ οὐ μικρὸν τὸ ἐξ αὐτῶν ὄφελός ἐστι, καὶ διὰ τοῦτο, ἐπειδὰν αἴσθωνταί τινος ὀδύνης οἱ πολλοὶ περὶ τὴν γαστέρα, μηδὲ ἐρωτῶντες ἰατροὺς εὐθὺς ταῦτα προσφέρονται καὶ μάλιστα οἱ γεωργοὶ ἀντὶ μεγίστου τινὸς φαρμάκου ταύτῃ κέχρηνται τῇ τροφῇ).

Το χρησιμοποιούσαν επίσης σαν αντίδοτο τα δαγκώματα των φιδιών, γι’ αυτό και ο Σηθής μας λέει ότι ο Γαληνός το αποκαλούσε «θηριακήν των αγροτών», ενώ οι Γάλλοι το ονόμασαν thériaque des pauvres. Έχει επίσης ιδιότητες αντιλοιμώδεις, ή τουλάχιστον έτσι πίστευαν. Μάλιστα, ο θρύλος λέει ότι σε μια μεσαιωνική επιδημία πανούκλας, όταν τα πτώματα κείτονταν στους δρόμους, οι αρχές του τόπου συνέλαβαν τέσσερις κλέφτες οι οποίοι με περισσό θράσος και χωρίς φόβο ξάφριζαν τους νεκρούς από τα χρήματα και τιμαλφή που είχαν πάνω τους χωρίς να φοβούνται το θανατικό -κι όταν τους ανάκριναν, ομολόγησαν ότι είχαν φτιάξει ένα αντίδοτο, που ήταν σκόρδο και άλλα μυρωδικά μέσα σε ξίδι. Αυτό το ξίδι ονομάστηκε vinaigre des quatre voleurs, των τεσσάρων κλεφτών. Η ίδια λαϊκή αντίληψη βαστάει ώς τις μέρες μας, όπως ωραία το περιγράφει ο Βάρναλης σε ένα χρονογράφημά του, γραμμένο τον Φλεβάρη του 1951, όταν η επιδημία γρίπης είχε αυξήσει κατακόρυφα την κατανάλωση σκόρδων: Πολλοί άνθρωποι, μάλλον από λαϊκή παράδοση, γιατί την επιστημονική βεβαίωση την αγνοούν, τρώνε σκόρδο (όσο περισσότερο, τόσο το καλύτερο!) κοπανάνε και μια κανάτα κρασί –ως προληπτικό εναντίον της γρίπης ή ως θεραπευτικό άμα την πάθουν. Και η λαϊκή αντίληψη για τις θαυματουργές ιδιότητες του σκόρδου συνοψίζεται στην παροιμία: σκόρδο και νερό, κόκαλο γερό.

Ταυτόχρονα, το σκόρδο θεωρείται ότι διώχνει, εκτός από τις αρρώστιες, και τη βασκανία, το κακό μάτι δηλαδή, εξού και η φράση «σκόρδα στο μάτι σου» ή «φτου, σκόρδα!». Είτε επειδή είναι θαυματουργό φάρμακο, είτε επειδή έχει έντονη μυρωδιά, από την αρχαιότητα το θεωρούσαν έξοχο φυλαχτό όχι μόνο για τη βασκανία αλλά και για τα κακά δαιμόνια και, στα νεότερα χρόνια, τους βρικόλακες και, ακόμα πιο μετά, τα βαμπίρ και τον Δράκουλα. Πάλι ο Βάρναλης: Θέλετε κι άλλες αρετές του σκόρδου; Διώχνει τις Νεράιδες και τους βρικολάκους κι έτσι όποιος έχει νταραβέρι τη νύχτα με τις ρεματιές και τα νεκροταφεία μπορεί να έχει στην τσέπη του μια σκελίδα σκόρδο και να μη φοβάται να του πάρουν τη φωνή οι Νεράιδες ή την ψυχή οι βρικολάκοι. Και για την αποφυγή της βασκανίας, πρέπει να τρώμε σκόρδο την πρωτομαγιά, λένε.

Αλλά η θαυματουργή αυτή δράση έχει ένα τίμημα. Το σκόρδο μυρίζει, μυρίζει βαριά –και μετά, μυρίζει όποιος το τρώει: και όχι μόνο η αναπνοή του σκορδοφάγου, αλλά και ο ιδρώτας του και απ’ όλους του τους πόρους αναδίδεται η μυρωδιά –που μόνο ο σκορδοφάγος δεν την καταλαβαίνει ή δεν ενοχλείται από αυτήν. Γι’ αυτό και από την αρχαιότητα ψάχνουν να βρουν τρόπο να μετριάσουν την κακοσμία –για παράδειγμα, λένε ότι πολύ αποτελεσματικό είναι να πίνεις γάλα μαζί με το σκόρδο, που δεν το βρίσκω και πολύ πρακτική συμβουλή. Στον Γρηγόριο Παλαιολόγο βρίσκω την υποσημείωση ότι «η δυσάρεστος μυρωδία του σκόρδου σκεπάζεται αν μασήσει τινάς μετά ταύτα κουκία», ενώ στη Βικιπαίδεια διαβάζω ότι οι Γάλλοι θεωρούν καλό αποσμητικό το κόκκινο κρασί· αυτό μάλιστα. Πάντως, έχω ακούσει ότι αν μαγειρέψουμε το σκόρδο για να μειωθεί η βαριά του μυρωδιά, μειώνονται ανάλογα και οι θεραπευτικές ιδιότητές του -εκτός αν η σύγχρονη βιοτεχνολογία έχει κατορθώσει να φτιάξει μεταλλαγμένα άοσμα σκόρδα). Παρεμπιπτόντως, δεν ισχύει η άποψη ότι το σκόροδον έχει ετυμολογική σχέση με το καθόλου εύοσμο σκωρ, του σκατός).

Εξαιτίας της μυρωδιάς του, το σκόρδο έχει πολλούς ορκισμένους εχθρούς, που το αντιπαθούν ή απλώς δεν μπορούν να το ανεχτούν. Λένε ότι στην αρχαία Ρώμη οι ιέρειες της Κυβέλης απαγόρευαν την είσοδο στο ναό σε όσους είχαν φάει σκόρδα, ενώ στη μεσαιωνική Ισπανία ο Αλφόνσος της Καστίλης απαγόρευε την είσοδο στην αυλή του σε όσους ιππότες είχαν φάει σκόρδο ή κρεμμύδι τον τελευταίο μήνα!

Αλλά η αγάπη για το σκόρδο έχει και γεωγραφική διάσταση. Στις μεσογειακές χώρες το αγαπούν, στη βόρεια Ευρώπη σχεδόν το αγνοούσαν. Ο Λιουτπράνδος της Κρεμόνας εκφράζει φριχτά παράπονα για τη σκορδοφαγία της βυζαντινής αυλής, ενώ η Γαλλία είναι ή ήταν χωρισμένη σε δύο, στο νότο βασίλευε το μαγείρεμα με σκόρδο και στον βορρά το κρεμμύδι. Ο παππούς μου, θυμάμαι, μου διηγόταν μιαν ιστορία του Ιουλίου Βερν, για κάποιον στην σκορδοκρατούμενη Προβηγκία, ο οποίος, μη μπορώντας να ανεχτεί άλλο τη μυρωδιά, φεύγει προς βορράν αναζητώντας ένα μέρος που να μην ξέρουν το σκόρδο –τελικά φτάνει στον Βόρειο Πόλο, αλλά δεν ξέρω ποιο βιβλίο του Βερν είναι και μια πρόχειρη αναζήτηση δεν βρήκε τίποτα (μήπως μπορείτε να βοηθήσετε; )

Το σκόρδο στα γαλλικά είναι ail, εξέλιξη του λατινικού allium και παρόμοιο είναι στις άλλες ρωμανικές γλώσσες (aglio ιταλικά, ajo ισπανικά, με την τυπική τροπή glio->jo). Στα αγγλικά είναι garlic και η λέξη είναι σύνθετη, και στο δεύτερο μισό (lic) διακρίνουμε το πράσο (leek σήμερα), κάτι που είναι πιο φανερο στα γερμανικά (Knoblauch, όπου lauch το πράσο -κατά λέξη, βολβοπράσο, αφού το Knob έρχεται από το chlob πρβλ. clove, με ανομοίωση). Κάτι σαν σκορδαλιά έφτιαχναν και οι αρχαίοι, βέβαια, και μια από τις λέξεις που είχαν ήταν «μυττωτός». Πάλι στους Αχαρνείς, στην αρχή του έργου, ο Δικαιόπολις έχει μαζί του μια σακούλα σκόρδα που του την αρπάζουν οι Θράκες μισθοφόροι, οι Οδόμαντες, κι εκείνος ολοφύρεται για τη σκορδαλιά που θα έφτιαχνε (Οἴμοι τάλας, μυττωτὸν ὅσον ἀπώλεσα.) Τη σκορδαλιά τη λέμε στα Επτάνησα κυρίως «αλιάδα» (και αγιάδα με τη ντόπια προφορά, βενετικό δάνειο).

Όταν θέλουμε να πούμε ότι από κάτι απουσιάζει το πιο απαραίτητο, το ειδοποιό συστατικό του, λέμε ότι μοιάζει με «σκορδαλιά χωρίς σκόρδο». Την έκφραση αγαπούσε να τη χρησιμοποιεί ο Ροϊδης, που λέει κάπου στην Πάπισσα Ιωάννα ότι «έφθασαν να παρασκευάζωσι και οι εξευγενισμένοι μάγειροι σκορδαλίαν άνευ σκόρδου και ο Κος Π. Σούτσος ποιήματα άνευ ποιήσεως», ενώ αλλού ότι «Η ελευθεροστομία εις τα σατιρικά βιβλία είναι αναγκαία ως το σκόρδον εις την σκορδαλιά». Η έκφραση όμως έχει γίνει παροιμιώδης, όπως θα δείτε αν γκουγκλίσετε.

Πέρα από τη σκορδαλιά, έχουμε επίσης το σκορδοστούμπι, τη σκορδόπιστη ή τον σκορδόπιστο, που είναι ο άπιστος ή άστατος εραστής που μας ταλαιπωρεί, έχουμε και τη σκορδοκαΐλα -που είναι η καούρα από σκόρδο, και έκφραση περιφρονητικής αδιαφορίας (σκασίλα μου και σκορδοκαΐλα μου). Τέλος, να πούμε ότι ο κρητικός σκορδαλός και η σκορδούλα (πανούκλα) επιφανειακά μόνο φαίνεται ότι προέρχονται από το σκόρδο, αφού ο πρώτος είναι ο κορυδαλλός και η δεύτερη έρχεται από την αρχαία κορδύλη.

Πέρα από τη φράση «σκόρδα στα μάτια σου» υπάρχει και η παροιμία «αραιά (φύτευε) τα σκόρδα για να χοντραίνουν», που μπορεί να εκληφθεί τόσο στην κυριολεξία της όσο και μεταφορικά. Στα «Φραγκλέικα» του Παπαδιαμάντη, ο γέρο Φραγκούλας, ανάμεσα στα διάφορα σχέδια που κατάστρωνε για να περνάει η ώρα, λογάριαζε να φυτέψει πενήντα χιλιάδες κεφάλια σκόρδα, αραιά ή πυκνά δεν ξέρω. Χωρίς να το έχω ψάξει πολύ πάντως, νομίζω πως η λογοτεχνία και ειδικότερα η ποίηση δεν το έχει υμνήσει το θαυματουργό αυτό φυτό -μπορεί να σώζει ζωές, αλλά άμα δεν μυρίζει ωραία δεν είναι για να το τραγουδήσουν οι ποιητές μας!

 

 

 

Advertisements

192 Σχόλια to “Η ανυπόφορη ευλογία”

  1. Νέο Kid L'errance d'Arabie said

    Πρώτος; Μπα…θα έπεσε η πίεση από τα σκόρδα… 🙂

  2. Νέο Kid L'errance d'Arabie said

    H μακαρίτισσα η φίλη μου η Ρεγγίνε πάντως, έλεγε Κνόμπλαουχζόσε το τζατζίκι…

  3. Καλημέρα, ωραίο άρθρο! Το σκόρδο ως αντίδοτο της πανούκλας και ως απωθητικό βρυκολάκων δεν πρέπει να είναι άσχετα. (Κάτι έχω πάθει αυτό τον καιρό και δεν μπορώ να γράψω παρά μόνο ασύντακτες προτάσεις).
    ————————–
    Μάλιστα, σε διάφορες πηγές διαβάζω ότι η πρώτη καταγραμμένη απεργία στην ιστορία της ανθρωπότητας έγινε ακριβώς από αυτούς τους εργάτες, αν και δεν το βρίσκω στον Ηρόδοτο
    ————————–
    Τα λέγαμε παλιά:
    https://sarantakos.wordpress.com/2012/10/18/apergia-2/#comment-138805

  4. Σαμπάχ αλ-χάιρ, ελ Κιντ! Τι έγινε με τον σωλήνα; Τον έριξες με λικόπτερο;

  5. spiral architect said

    Καλημέρα. 🙂
    Tο (πολτοποιημένο) σκόρδο μέσα σε αψύ κόκκινο ξύδι λέγεται σκορδοστούμπι και το ρίχνουμε στο ντουζλαμά, τον χοντροκομμένο πατσά.
    (tip για μερακλήδες) 😉

  6. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    3: Α γεια σου, πάπυρος λοιπόν έλεγε για την απεργία, όχι ο Ηρόδοτος.

  7. Νέο Kid L'errance d'Arabie said

    4. Εverything under control! The pipe will be installed in the shaft! When the shaft gets narrow, the narrow pipe gets shafted… 😆
    Α σαλάμ αλέϊκουμ Αλ Δυτάχ!

  8. Πάνος με πεζά said

    Καλημέρες !
    Για την κοτσίδα των σκόρδων, που κρεμιέται για γούρι στα μαγαζιά, υπάρχει άραγε λέξη, εκτός από την…κοτσίδα, που ξέρω εγώ;

    Το σκόρδο έχει δώσει άραγε και τα γνωστά επώνυμα Σκορδίλης και Σκορδαλός/-άκης; (Υπάρχει και η αοιδός Μαίρη Σκόρδου)

    Επίσης, σε τι αντιστοιχεί τελικά το σκόρδο, στο δεξιά ή στο αριστερά; Διαχρονική απορία-υποτίθεται ήταν και μνημονικός κανόνας. Αν το πάρεις με το μήκος της λέξης, μάλλον στο «δεξιά¨θα πρέπει να την αντιστοίχιζαν.

  9. spiral architect said

    Bάι, βάι Κίνταρε!

  10. Παναγιώτης Κ. said

    Νίκο, πολύ επιτυχημένο θέμα!

    Η πρώτη μου επίσκεψη στο σπίτι της μέλλουσας γυναίκας μου για να γνωρίσω και να με γνωρίσουν οι δικοί της.
    Περνάω από ένα χώρο όπου σε ένα μπολ υπάρχουν ελιές μέσα σε λάδι και εμφανή κομμάτια σκόρδου.
    Εντάξει λέω μέσα μου. Οι άνθρωποι δεν είναι δήθεν! 🙂
    Η ώρα πέρασε με κουβέντα … στο γήπεδο του μελλοντικού πεθερού μου.Ευχάριστο και σε μένα θέμα, να μιλάμε για τον πόλεμο στην Αλβανία που είχε πάρει μέρος, για τον ΕΛΑΣ που επίσης είχε πάρει μέρος και τον Πλαστήρα…

  11. Πάνος με πεζά said

    @ 8 : Ξύπνα : η πλεξούδα !

  12. Πάνος με πεζά said

    Και η Φαίη Σκορδά, ένα από τα πολύ συνηθισμένα επώνυμα επίσης.

  13. Παναγιώτης Κ. said

    @1,4,7 (Κid, Δύτης).Ναι βρε τι έγινε με το σωλήνα;Λέγε και σε μας που είμαστε τεχνοφιλικοί αλλά δεν είμαστε μηχανικοί; (Απλά έχουμε καμιά χιλιάδα οικοδομικά συν η καταγωγή από μαστοροχώρι της Ηπείρου).

  14. Νέο Kid L'errance d'Arabie said

    Ε, τι να γίνει ρε παιδιά; Ο εγγλεζο -φιλιππινο-ινδός μηχανολόγος μελετητής-κονσάλταντ (κλάιν μάιν που λένε και στη Σαλλλονίκη..) επείσθη ότι ούτε ο μάγος Μέρλιν δεν μπορεί να κατεβάσει από ψηλά 2 σωλήνες Φ400 (Φ600 ουσιαστικά, με τη μόνωση και το κλάντινγκ απόξω) «καλάμι» 50 και βάλε μέτρα. Χρειάστηκε βέβαια να του παρουσιάσω μια ψευτομελέτη αντοχής δικής μoυ εμπνεύσεως και marketing (=παπατζιλικιού/φιγούρας…) για να πειστεί ότι οι ραφές έχουν μικρότερη αντοχή από το ίδιο βάρος του καλαμιού,άσε τις ροπές… 🙂 Ετσι θα γίνει το ανθρωπίνως δυνατό και δόκιμο , κομμάτι-κομμάτι απ’κάτ, και άνοιγμα του φρεατίου ανα όροφο (είναι από τσιμεντομπλόκια ,ετσι χτίζουν εδώ ,με φέρουσα τοιχοποιία) ,ώστε να μπορούν και οι συγκολλητες να κάνουν τη δουλειά τους σαν άνθρωποι απερίσπαστα κι όχι κρεμασμένοι σαν τον Χουντίνι επί ικριώματος… Θα κοστίσει βέβαια κάτι παραπάνω αυτό το variation… 😆

  15. LandS said

    Και μια και τόφερε η κουβέντα, έχει ποτέ κάποιος κάτσει να διασταυρώσει από άλλες πηγές αυτά που λέει ο Λιουτπράνδος για τη κουζίνα των Βυζαντινών;
    Όχι μόνο επειδή στις περιγραφές του δε χρωστά καλό, αλλά μήπως ήταν περισσότερο Αρμένικη ή Καππαδόκικη από Πολίτικη.
    Το ότι ήταν πολύ πιο πλούσια σε γεύσεις από ότι είχε συνηθίσει ο βάρβαρος, ούτε λόγος.

    Πιάτο δίχως σκόρδο τρώει μόνο το κορόϊδο.
    Μόλις την έφτιαξα και είναι αντιπροσωπευτική του γούστου μου.

  16. @8 : Έχω ακούσει στην Μεσσηνία «μια πλεξάνα σκόρδα».

  17. Στέλιος München said

    Στην Κρήτη επίσης έχουμε και τους ασκορδουλάκους: http://www.toarkoudi.gr/%CE%B1%CF%83%CE%BA%CE%BF%CF%81%CE%B4%CE%BF%CF%85%CE%BB%CE%AC%CE%BA%CE%BF%CE%B9-%CE%BA%CE%BF%CE%B9%CE%BD%CF%8E%CF%82-%CE%B2%CE%BF%CE%BB%CE%B2%CE%BF%CE%AF/

  18. LandS said

    @8 Πλεξίδα, πλεξούδα κλπ πολύ συχνότερα από κοτσίδα.

  19. Γς said

    Νικοκύρη: Μην απελευθερώσεις δυο αναρτήσεις μου [ως Caktos] που κρατά η παγίδα.

    Τις ξαναστέλνω με ο σωστό μου ονομα.
    1η:

    Και [ξανά, μανά] το δικό μου το σκόρδο

  20. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

  21. Γς said

    19:

    2η:

    Ξαναποστάρω, όπως τεστάρω [που μου το κράτησε η παγίδα από λάθος μου].

    Του Ευαγγελισμού και «μοσχομύριζαν» οι γειτονιές από τη σκορδαλιά έμεκα βακαλάου.

    Μπακαλιάρος και σκορδαλιά στις 25 Μαρτίου.
    Ταραμοσαλάτα πριν μια εβδομάδα.

    Μόλις γύρισα από το Λιντλ της γειτονιάς μου.

    Σταθηκα για λίγο να χαζέψω σε ένα σταντ τα φακελάκια με τους σπόρους, Σέλινο, καρότα, τομάτες.

    -Το ψάχνετε;
    Με ρωτάει μια κυρία.
    -Σπόρους.
    -Ναι, αλλά για ποιο φυτό;
    -Για ένα που βγάζει ευρωπουλάκια. Χάρτινα.

    Γέλασε [από συμπόνια].

    Πιο κάτω μου έρχεται μια άλλη:

    -Μήπως είδατε πουθενά χαλβά;
    -Ναι.
    -Που;
    -Στο σπίτι μου. Την Καθαρή Δευτέρα.

    Αυτή με αγριοκοίταξε
    😉

  22. Γς said

    >-Το ψάχνετε;
    >-Τι ψάχνετε;

  23. nirevess said

    Καλημέρα.
    Τώρα τον Λιουτπράνδο μετά βίας τον λες Βορειοευρωπαίο. Πόσο απέχει η γενέτειρά του η Κρεμόνα από τη Μεσόγειο; Όχι περισσότερο από τις αντίστοιχες πόλεις της Προβηγκίας. Η δε εγκατάσταση των βορειότερης προέλευσης Λομβαρδών στην περιοχή μετρούσε ήδη κάποιους αιώνες.

  24. «Allium sativa, κρόμμυον το σκόροδον»: Εγω το ξέρω ως κρομμυον το εδώδιμον.
    Στα μεταπολεμικά χρόνια ήταν ευτυχείς οι αγρότες «νοικοκυραίοι» που εξασφάλιζαν μεσημεριανό (στο χωράφι, βέβαια) με ξινό γάλα (ελληνιστί …γιαούρτι). Σποραδικά μόνο, το μεσημεριανό γίνονταν με σκορδαλιά (καμία σχέση με την προσφερόμενη από το σημερινά εστιατόρια): Σε μια μεγάλη «σουπιέρα» γεμάτη με νερό, βάζανε ξύδι μαζί με ένα κεφάλι σκόρδο τσακισμένο και …φάτε κόσμε (με μπόλικο ψωμί βέβαια ή με μπομπότα). Οι πιο «καλοστεκούμενοι» συμπλήρωναν το γεύμα με παστή σαρδέλα (μία κατ΄άτομο) ή λι-πα-ριά (προσοχή …τρισύλλαβο!). Έτσι αντιμετωπίζονταν τότε η …ανθρωπιστική κρίση!

  25. Σωτήρς said

    Καλημέρα,

    Μπορεί ο ευρωπαϊκός βορράς να μην αγαπάει πολύ το σκόρδο, αλλά στη Σουηδία του δίνουν και καταλαβαίνει στο τζατζίκι. Νομίζω τρώνε περισσότερο τζατζίκι από οποιοδήποτε άλλο έθνος. Και το θεωρούν 100% ελληνικό.
    Στα σουηδικά (κ σ’όλα τα σκανδιναβικά) το σκόρδο είναι vitlök. Vit = άσπρο και lök = κρεμμύδι αλλά και βολβός. Το πράσο είναι purjolök.

  26. Alexis said

    #16: Πλεξάνα, ναι το έχω ακούσει κι εγώ αυτό, από πλανόδιο με ντάτσουν.
    Υπάρχει κι ένα παραμύθι (ανατολίτικης προέλευσης μάλλον) με σκόρδα και κρεμμύδια κι έναν βασιλιά που δεν τα γνώριζε κλπ. κλπ.

  27. Πάνος με πεζά said

    Νά’ χαμε το μεσημέρι ένα spaghetti aglio e olio ! Λάδι-κουκουνάρι-σκόρδο. Πτωχό πλην τίμιο πιατο…

  28. Πάνος με πεζά said

    Επίσης, μάθαμε να ζούμε και μ’αυτό !

  29. Γς said

    24:
    Το σκορδοστούμπι δηλαδή. Του πατσά

  30. μυλοπέτρος said

    Τη σκορδαλιά ο παππούς μου την έλεγε σκορδολάμι. Εμείς παιδιά, γελούσαμε. Μέχρι που την είδα ως σκοροδάλμη στους «Ιππείς», οπότε σοβαρεύτητα απότομα. Το Λεξικό Παπ. Λαρ. Μπιτ. Την παράγει από το σκόρδο και το Λατ. Allium. Δεν το βρίσκω όμως πειστικό. Μάλλον είναι και άλατος.

  31. Πάνος με πεζά said

    Ένα καλό tip για να φτιάξετε «αλοιφή» σκόρδου και να την προσθέσετε σε διάφορες σάλτσες, είναι να βράσετε τις σκελίδες τυλιγμένες σε ξεχωριστά αλουμινόχαρτα για 5-6 λεπτά. Μόλις τις βγάλετε,με προσοχή να μην καείτε, θα δείτε ότι αποφλοιώνονται ευκολότατα, το δε εσωτερικό δένει πολύ εύκολα σε υγρά ή κρεμώδη μίγματα, σε σχέση με τα ψιλοκομμένα κομματάκια που συνήθως συνιστούν οι συνταγές. (Ηλίας Μαμαλάκης)

  32. Τσούρης Βασίλειος said

    Καλημέρα σας
    Πριν χρόνια είχα ακούσει ( από φίλο Μικρασιάτη στην καταγωγή) ότι η κακοσμία αυτού που έφαγε σκόρδο μετριάζεται αν μετά μασήσει μαϊδανό.
    Το θυμάται κανείς σας;

  33. Alexis said

    Το γένος Allium είναι πιο σωστό να το μεταφράσουμε «Άλλιον» και όχι «Κρόμμυον» αφού περιλαμβάνει πολλά και διαφορετικά είδη (καλλιεργούμενα, άγρια, καλλωπιστικά κλπ.) που δε μπορούμε να τα ονομάσουμε όλα γενικά «κρεμμύδια».
    #24: Εάν μεταφράσουμε κατά λέξη τη λατινική ονομασία, πρέπει να το πούμε «Άλλιον το καλλιεργούμενον» ή «Άλλιον το ήμερον», αφού το επίθετο sativus-sativa-sativum αυτό σημαίνει.
    Πάντως σε καμία περίπτωση «εδώδιμο»…
    (Και το «χόρτο» Cannabis sativa λέγεται αλλά προφανώς δεν …τρώγεται, εκτός κι αν είσαι …καναρίνι 😀 )

  34. Κρόμμυον το εδώδιμον δεν θα έπρεπε λογικά να είναι το… κρεμμύδι;
    Και το σκόρδο δεν θα έπρεπε γραμματικώς να είναι Allium sativUM?
    Λέω «θα έπρεπε» γιατί είμαι ακόμα στο κρεβάτι και βαριέμαι να το κοιτάξω!

  35. Ειρήνη said

    Ένα ντοκυμαντέρ του Λες Μπλανκ για το σκόρδο:

  36. cronopiusa said

    Θανάσης Βέγγος ~ Σκόρδον το Ελληνικόν, Σκόρδον το Φλογοβόλον..

  37. Κύρος Μοναχός said

    Τὸ θεσσαλικὸ «σκορδάρι» μήπως θυμᾶται κανεὶς τί ἀκριβῶς εἶναι; Τὸ μπερδεύω μὲ τὴν κρύα σκορδόσουπα, ποὺ συνίσταται σὲ χόρτα βραστά, γάλα καὶ πάγο καὶ ποὺ ἀποτελεῖ ἕνα κι ἕνα πιάτο γιὰ καλοκαιρινὸ μεσημέρι στὸ καμίνι τοῦ θεσσαλικοῦ κάμπου.

  38. Alexis said

    Ναι, sativum είναι βέβαια, είναι λάθος το sativa που γράφει το άρθρο. Τώρα το πρόσεξα…

  39. Alexis said

    Το 37 στο 34…

  40. Alexis said

    Το 38 γμτ! 😡

  41. Stella said

    Λιπαρή, όπως έλεγε η σερραια γιαγια μας , τη παστη σαρδελλα η αλλα μικρα ποταμισια ψαρια, τροφη στις αγροτικες εργασιες και στη διαρκεια του χειμωνα.
    Στην Αργεντινη, νοτια των «Καλων Ανεμων» η πόλη Medanos (αμμολοφοι) , με τον τιτλο»Πρωτεύουσα του σκορδου» Capital del Ajo.
    Χρήση του εκτεταμενη στην ισπανικη κουζίνα και σε ολες τις μαγειρικες της Απω Ανατολης. Παντως τα κινεζικα σκορδα ειναι αδυναμα, μοιαζουν πλαστικα, μεσα στα δυχτακια του Lidl.
    Νοτιοιταλοι φιλοι,magna grecia, ισχυριζονται οτι , λογω της μεγαλης χρησης σκορδου στην μαγειρικη τους, διατηρουν πιο αυθεντικη παραδοση ελληνικων γευσεων στα φαγητα τους, ενω εμεις εχουμε αποβαλει, καθωσπρεπιζοντες, το σκορδο.

  42. Υπάρχει και η φράση «Σκόρδο ο ένας, κρεμμύδι ο άλλος» για όσους διαφωνούν διαρκώς.

  43. Πάνος με πεζά said

    Εσχάτως ενέσκηψε και το σκορδόψωμο, που δεν είναι κι άσχημο μεζεδάκι…

  44. spiral architect said

    Σε κάνα εικοσαήμερο έχουμε και την εθνική γιορτή της σκορδαλιάς. Θα την τιμήσουμε δεόντως.
    (πάντα με ψωμί και όχι με πατάτα)

  45. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    19: Εντάξει!

    23: Πράγματι, βόρεια Ιταλία.

    27: …e peperoncino!

    30: Έτσι λέει; Περίεργο.

    34-38: Ναι, sativum, έκανα τη διόρθωση

    35: Δεν ανοίγει αυτό.

    36: Αυτή τη σκηνή τη θυμάμαι 😉

  46. Spyridon said

    Μυρωδάτη ανάρτηση σήμερα.

    Σε ένα κήπο ή μια γλαστρούλα μπορείτε να φυτέψετε σκόρδο. Μεγαλώνει πάντα χωρίς πολλές απαιτήσεις. Ο ανθός του (ναι ναι) και τα βλαστάρια του είναι πεντανόστιμα στις σαλάτες και πολύ διακοσμητικά. Μια μακαρονάδα με λάδι και ελαφρά τσιγαρισμένο σκόρδο ΜΟΝΟ και με διακόσμηση λουλούδια σκόρδου είναι εξαιρετικό ανοιξιάτικο γεύμα. Επίσης τα λουλούδια λειτουργούν σαν μαγνήτης για τις πεταλούδες, τις μέλισσες και τους μπούμπουρες που τρελαίνονται για το γλυκό νέκταρ του σκόρδου. Ο κήπος ή το μπαλκόνι σας αποκτάει ζωή. Αν καλλιεργείτε και κηπευτικά καλό είναι να φυτέψετε σκόρδο σε διάφορα σημεία του κήπου ώστε να είστε σίγουροι ότι οι μέλισσες θα επικονιάσουν σίγουρα όλα τα άνθη. Θα δέσει πολύ περισσότερος καρπός έτσι.
    Δεν χρειάζεται να το φάμε για να μυρίσει ο ιδρώτας μας και η αναπνοή μας σκορδίλα. Ακόμα κι αν δουλέψουμε κάμποση ώρα με κομμένο ή πολτοποιημένο σκόρδο όταν μαγειρεύουμε οι χυμοί και το άρωμα μπαίνουν στο σώμα μας μέσω των πόρων του δέρματος.

  47. Spyridon said

    @2
    «H μακαρίτισσα η φίλη μου η Ρεγγίνε πάντως, έλεγε Κνόμπλαουχζόσε το τζατζίκι…»

    Οι Γερμανοί αγαπούν πολύ το σκόρδο.
    Ορίστε και το σπίτι της οικογένειας Σκόρδου.
    http://www.stadtmuseum.de/knoblauchhaus

  48. Νέο Kid L'errance d'Arabie said

    -A nickel will get you on the subway, but garlic will get you a seat 🙂
    -Tomatoes and oregano make it Italian; wine and tarragon make it French. Sour cream makes it Russian; lemon and cinnamon make it Greek. Soy sauce makes it Chinese; garlic makes it good

  49. Pedis said

    Πόσες πλεξίδες χρειάζονται για να πέσει η πίεση;

    Άλλος ένας βρωμιάρης (και φαιοχετός) την βγάζει καθαρή …
    http://www.efsyn.gr/arthro/katharise-me-voyleyma-gia-ta-5-ekat-eyro
    Δικό τους είναι (ΟΛΟ) το «μαγαζί», σιγά μη δώσουν λογαριασμό.

  50. Υπάρχει μια ταινία σουηδική για ένα παιδάκι που το λέγαν Τζατζίκι. Η μαμά του είχε έλθει στα μέρη μας, γνώρισε ένα γκρηκαμάκι, έμεινε έγκυος και μετά στη χώρα της βάφτισε το παιδί της έτσι.
    Κι ο γκρηκαμάκι; Σκορδοκαΐλα του…

  51. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    50. Κι ἐγὼ εἶχα γνωρίσει μία ἰταλίδα ποὺ ἀγαποῦσε τὴν Ἑλλάδα κι εἶχε βγάλει τὴν κόρη της Φεγγάρι. Στὴν Ιταλία τὸ κορίτσι δὲν εἶχε πρόβλημα, εἶχε ὅμως στὴν Ἑλλάδα λόγω τοῦ ὅτι τὸ φεγγάρι εἶναι οὐδετέρου γένους κι ἄλλοι τῆς τὸ ἔκαναν Φεγγαροῦ κι ἄλλοι Φεγγάρω

  52. Γς said

    38:

    Sativa, λάθος βέβαια.

    Και διαβάζω απέναντί μου στις γυάλες στο ράφι της βιβλιοθήκης: Cannabis sativa.

    Να μην τα ξαναλέμε και πλακώσει κι εκείνος ο μπάτσος

  53. Νέο Kid L'errance d'Arabie said

    Ειναι στο Μυστικο Δειπνο και τρωνε, πινουν, τα λενε, γελανε, …

    Σε καποια φαση ρωταει ο Χριστός : «Παίδες, πώς σας φαινεται το φαγητό;»

    Πετάγεται ο Ιουδας : «Ωραιο, αλλα πολυ σκόρδο εχει ρε συ…»

    Απανταει ο Χριστός : «Και τι σε πειράζει; Θα φιλησεις κανέναν;»

  54. sarant said

    50: Α, πλάκα έχει!

  55. Κουνελόγατος said

    Ο πατέρας μου έλεγε ότι στον στρατό (όταν υπηρέτησε πριν ΠΑΡΑ ΠΟΛΛΑ χρόνια), χρησιμοποιούσαν το σκόρδο (αριστερά) – κρεμμύδι (δεξιά).

    32. Εγώ ξέρω (πολύ καλά) ότι την «κακοσμία» την πολεμάς με ζάχαρη (πριν και μετά). 😉

  56. Κουνελόγατος said

    Κοίτα τι βρήκα (κατά τύχη βεβαίως-βεβαίως):
    Το σκόρδο
    Τα υψηλά επίπεδα αλισίνης έχουν την ιδιότητα να μειώνουν τη φλεγμονή στους πνεύμονες, να καταπολεμούν τις λοιμώξεις και να εξουδετερώνουν τις ελεύθερες ρίζες.

  57. Κουνελόγατε, στο 55

    και σε μένα, το 1991, έτσι έλεγαν.

  58. Πάνος με πεζά said

    @ 55 : Πιο μπερδευτικό, λοιπόν !

    Για την κακοσμία του στόμα, το tip που ξέρω εγώ : βάζεις μια κουταλιά της σούπας ελληνικό καφέ (π.χ. Λουμίδη) στο στόμα, τη μασάς καλά ανάμεσα στα δόντια, και στη συνέχεια τη φτύνεις, ξεπλένοντας φυσικά και τον στόμα. (Χρησιμοποίησα το αρσενικό, για αλλαγή ! 🙂 )

  59. Spiridione said

    Η φρ. είμαι λιάδα από την αλιάδα βγαίνει άραγε;

  60. Πάνος με πεζά said

    ¨»Λιάρδα»;

  61. Spiridione στο 59

    Δεν νομίζω. Μου φαίνεται πως προέρχεται από τις σταφίδες, που τις βγάζουν στον ήλιο επί μέρες για να ξεραθούν. Παλιά η βόρεια Πελοπόννησος ζούσε από τη λιαστή σταφίδα. Η οποία, αφού λιαζόταν κατάλληλα, ήταν συρρικνωμένη και άσχημη. Καμία σχέση με τη δροσερή κι ολοστρόγγυλη ρώγα του σταφυλιού.

  62. Γς said

    58:
    >Χρησιμοποίησα το αρσενικό, για αλλαγή

    Χμ, και παλιά δαντέλα, ίσως;
    Ετσι για αλλαγή.

  63. sarant said

    59-61: Θα συμφωνούσα με τον Σκύλο.

  64. Γς said

    57:
    Κόλπο για να ξεχωρίζουν κατά που πέφτουν τα αριστερά (κρομμύδι) και που τα δεξιά (σκόρδο) οι πρώτοι στρατιώτες μετα την επανάσταση που έμπλεκαν τα ζερβά με τα δεξιά και τέτοια.

    Αριστερά δεξιά

    Σινίστρα ντέστρα

  65. Πάνος με πεζά said

    Μα εγώ ψάχνω τη λογική αντιστοίχισης ! Aν είναι να θυμάσαι ότι στο δεξιά πάει το σκόρδο, θυμάσαι πολύ πιο εύκολα ότι με το δεξί κάνεις στο σταυρό σου.
    Άλλωστε, πολλοί από αυτούς που το μπερδεύουν, έτσι το βρίσκουν !

  66. Λάτρης του σκόρδου όταν αρχισα να μαγειρεύω (εγώ δεν ξέχασα να χωρίσω στην ώρα μου) αντικατέστησα σχεδόν παντού το κρεμμύδι με σκόρδο με άριστα αποτελέσματα. Επίσης τα φύλλα από το φυτό σκόρδο δένουν με το μαρούλι πολύ ωραιότερα απ’ ότι του κρεμμυδιού.
    Από την άλλη μεριά εδώ και κάποια χρόνια έχω ανακαλύψει συστάδες από άγρια σκόρδα τα οποία έχουν υπέροχη γεύση σαν σνακ και μυρίζουν ελάχιστα και ελαφρά σαν άρωμα, καμιά σχέση με τα γνωστά. Εχω μεταφυτεύσει μερικά στον κήπο μου αλλά επειδή κάνουν μία με δυο σκελίδες μόνο, θέλει χρόνια για να έχω παραγωγή

  67. spatholouro said

    59-61-63: οι πιατσολεξικογράφοι θαρρώ συμφωνούν με τη μαντεψιά του Spiridione:
    1) Καπετανάκης, Λεξικό της πιάτσας (Αλιάδα: λιώμα, τάβλα, φέσι, από την υπερβολικήν πόσιν ποτών ή ναρκωτικών»)
    2) Δαγκίτσης, Λεξικό της λαϊκής (Αλιάδα: σκορδαλιά/λιώμα, πολτός/στουπί στο μεθύσι)

  68. # 59

    όταν λέμε έγινε λιάδα, δλδ μέθυσε, είναι που ήπιε κρασί από σταφίδες λιαστές, ο Πετρόπουλος έλεγε πως φιάχνανε τέτοιο στις φυλακές.

  69. sarant said

    66: Τα αρχαία σκόρδα, έχω διαβάσει, είχαν πολλές σκελίδες αλλά μικρές σε κάθε κεφάλι.

  70. Γς said

    61:

    >με τη δροσερή κι ολοστρόγγυλη ρώγα του σταφυλιού

  71. sarant said

    Μεταφέρω σχόλιο φίλου από το FB

    Σκουρδάρ(ι) έπινε η μάνα μου στο χωράφι (Αιανή Κοζάνης). Στούμπιζαν σκόρδο, το έριχναν μέσα σε ξύδι, το ανακάτωναν και το έβαζαν μέσα σε πήλινα (κιούπια στη χωριατική). Ήταν τέλειο αντίδοτο κατά της ζέστας -με σημερινή παράφραση κάτι σαν η κόκα κόλα της εποχής!

  72. spatholouro said

    59-61-63-67: A, κι ο Ζάχος, Λεξικό της ελληνικής αργκό (Λιάδα-γίνομαι λιάδα ή είμαι λιάδα: μεθάω μέχρι αποσύνθεσης του μυαλού μου. Αναφορά στην εικόνα της άμορφης και παχύρρευστης μάζας της λιάδας/αλιάδας/σκορδαλιάς)

  73. skol said

    Στα μέρη μας χρησιμοποιούμε μια (ιταλικής προέλευσης;) λέξη για τη σκελίδα, τη σκάρδα, που χρησιμοποιείται επίσης και για τις φέτες από πορτοκάλι ή μανταρίνι. Θυμίζει πολύ το σκόρδο, και θυμάμαι ότι μικροί χρησιμοποιούσαμε καμιά φορά αυτή την ομοιότητα σαν μνημονικό κανόνα για να ξεχωρίζουμε το σκόρδο από το κρεμμύδι: σκάρδα-σκόρδο.

  74. sarant said

    72 Λογικό είναι αυτό -αλλά λέγεται λιάδα η αλιάδα;

  75. Εγώ το ξέρω λιάρδα και λιάδα. Αλιάδα μόνο τη σκορδαλιά.

  76. Παναγιώτης Κ. said

    Κίνηση… υψηλής μαγειρικής:Κόβεις μια σκελίδα σκόρδο και με τα δύο κομμάτια και από το μέρος της τομής «αλείφεις» τα εσωτερικά τοιχώματα του σκεύους στο οποίο θα βάλεις π.χ μια μακαρονάδα ή μια σαλάτα ή ο,τι τραβάει η όρεξή σου.Δίνει τη μυρωδιά χωρίς να αφήνει… ίχνη.

    Διάβασα ότι κάποια παλιά εποχή στη Ρωσία το σκόρδο χρησιμοποιούνταν ως χρήμα!

  77. Γς said

    Και είναι και το Χάνι του Σκορδά.

    «Θα σε δω στο Χάνι του Σκορδά» έλεγαν οι παλιοί Αθηναίοι.
    Κάτι σαν το «Θα σε δω στο πλοίο».
    Και τούτο γιατί μέχρι εκεί, στο Πικέρμι, έφταναν οι εκδρομείς τα Σαββατοκύριακα και σχημάατιζαν διάφορες παρέες, που έδιναν ραντεβού για μια άλλη φορά πάλι στο Χάνι του Σκορδά.

    Υπάρχει ακόμα σαν εστιατόριο και ελάτε να φάτε.

    Εδώ έφαγαν και οι Λόρδοι για τελευταία φορά πριν τους πιάσουν και τους σφάξουν στο Δήλεσι.

  78. ΚΑΒ said

    Koίταξα στο λεξικό για τη λ. σκορδούλα και γράφει ότι είναι η πανούκλα και μτφρ. η καταστροφή, η μεγάλη ζημιά. Δεν το ήξερα.

    Εμείς σκορδούλα λέμε ένα αυτοφυές με μισό μέτρο βλαστό και πολύ ωραίο άνθος. Η Wiki λέει ότι είναι φαγώσιμο, εμείς όμως το θεωρούμε αγριόχορτο και το ξερριζώνουμε στ’ αμπέλια όπου το βρίσκουμε. Η επιστημονική του ονομασία είναι allium roseum.

  79. # 69

    Μα έτσι περίπου ήταν τα σκόρδα όταν ήμουνα μικρός, τώρα έχουν βελτιώσει τις ράτσες και βγάζουν κάτι σκόρδα με θηρία σκελίδες.
    Τα άγρια σκόρδα έχουν συνήθως μια τεράστια σκελίδα που αναπτύσσεται με τα χρόνια σε ανοικτό καφέ περιτύλιγμα, μοιάζει πολύ με τον βολβό της τουλίπας σε χρώμα και μέγεθος. Αλλα φυτά έχουν δυο ή τρείς πιο μικρές γέλγεις (να χρησιμοποιούμε και τις καινούργιες λέξεις που μάθαμε) ισοδύναμες στον συνολικό όγκο με την μία μεγάλη

  80. # 78

    Δεν έχω δει ανθισμένο το αγριόσκορδο, μόνο αποξηραμένα το καλοκαίρι.
    Πάντως ο βλαστός με την ομπρελλίτσα με τα λουλούδια του ξεπερνά άνετα το ένα μέτρο

  81. Πάνος με πεζά said

    @ 77 : Όχι, δεν υπάρχει πλέον. Ενοικιάζεται. Έβγαλε ανακοίνωση ότι θα ανακαινιστεί, αλλά τελικά αυτό δεν έγινε ποτέ, και «ΕΝΟΙΚΙΑΖΕΤΑΙ».
    Κρίμα,γιατί ήταν ανοιχτό από το 1862…Το κτίριο και η πρώην επιχείρηση ανήκουν στην οικογένεια του πρώην Νομάρχη Αττικής Λεωνίδα Κουρή.

    Κι άλλη μου διαφωνία, η έκφραση ήταν «Χαιρετίσματα στου Σκορδά το Χάνι», κι ακουγόταν σαν το «Χαιρετίσματα στον πλάτανο»…

  82. Γς said

    «Σκόρδα στα μάτια σας». Στην αργκό του ματιάσματος-ξεματιάσματος.

    -Φτου, να μην το ματιάξω, Είπε η μια γριούλα για το μωράκι που κρατουσε ένα ζεύγος τουριστών σε ένα χωριό.

    -Φτου, σκόρδα στα μάτια μου και παλούκια, η άλλη.

    Κι όταν ετοιμάστηκε και μια τρίτη να το φτύσει, εντρομοι οι γονείς του το βούτηξαν και όπου φύγει, φύγει.

  83. sarant said

    77/81 Την έκφραση για του Σκορδά το Χάνι την έχω διαβάσει κι εγώ, και μάλλον με τη σημασία του Πάνου.

  84. spatholouro said

    74: έ, μάλλον έπαθε συγκοπή το «α» από τις άπειρες φορές που λέχθηκε το «έγινα αλιάδα», και προς αποφυγή ενδεχομένως της χασμωδίας. Το δεδομένο, πάντως, φαίνεται να είναι, τουλάχιστον προ του τέλους του 1950 (Καπετανάκης), η εξίσωση: αλιάδα=τύφλα στο μεθύσι

  85. Spiridione said

    Στο λεξικό της Τσακώνικης διαλέκτου του Κωστάκη γράφει για τη λιάδα ότι σημαίνει σε μεγάλη ποσότητα: Τα αγκόριτσα ηκι κάτου λιάδα Σ, τα αγριάχλαδα ήταν κάτω πολλά. Οι ελίε ήγκι χάμου λιάδα Μ, οι ελιές ήταν κάτω πολλές.
    Μπορεί να βγαίνει από δω, εκτός αν βγαίνει από την Αμαλιάδα 🙂 Είμαι λιάδα στην Αμαλιάδα.

  86. Γς said

    81:
    Ναι, από το 1862.

    Κουρής είπες; Μένει το Πικέρμι;
    Κουρής και Πικέρμι χλωμό το βλέπω.
    Ολοι εκει [σχεδόν όλοι] έχουν επώνυμο Εξηντάρης

  87. sarant said

    Από το slang.gr με παρακαλούν να θέσω υπόψη της ομήγυρης το λήμμα «σκόρδο-κρομμύδι»:

    http://www.slang.gr/lemma/show/skordo-krommudi_19976

    όπου λέγεται ότι:
    Το «σκόρδο» τουρκιστί λέγεται Sarımsak και το «δεξιά» sağ ενώ το «κρομμύδι» λέγεται Soğan και το «αριστερά» sol κι αυτός είναι ένας εύκολος τρόπος να μαθαίνουν και να θυμούνται το διαχωρισμό οι γείτονες βάσει των πρώτων δυο κοινών γραμμάτων των λέξεων.

  88. ΚΑΒ said

    80. Ίσως πράγματι το ύψος να φτάνει το 1μ. Έχω αρκετά χρόνια, δηλ. δεκαετίες να το δω.
    και με την ευκαιρία ξεριζώνω.

  89. Πάνος με πεζά said

    Ξηντάρας, βρε ! Όπως στην Αγία Μαρίνα «Τσίρκας».
    Το μαγαζί πρέπει να το δούλευε κάποιο παιδί του.

    Εδώ, το Χάνι και η αρχιτεκτόνισσα Αγγελική Ξηντάρα δίπλα-δίπλα.

  90. # 88

    Αυτό που λέω αγριόσκορδο δεν είναι το allium roseum. σίγουρα, το κοίταξα

  91. Γς said

    81:
    Και είχε γίνει εκεί στο Πικέρμι, στο Μουσείο Οίνου μια μεγάλη εικαστική έκθεση.

    Ολοι οι βαρεμένοι [συμπεριλαμβανομένης και της κυράς μου], ζωγράφοι, αγιογράφοι, και όσοι εφτιαχναν διάφορα μπιχλιμπίδια εξέθεταν τα έργα τους.

    Και ήρθε και ο Νομάρχης, ο Κουρής, που λες.

    Και μου έκανε εντύπωση πόσο ζεστά των υποδεχόντουσαν μερικά περίπτερα.

    Ηρθε και στο δικό μας κι οι φιλενάδες της κυράς μου του γύρισαν κυριολεκτικά και αρκούντως υποτιμητικά την πλάτη.

    Οι βρωμοπασόκες.

  92. Νικοκύρη, στο 87

    αυτό το ΄χα αναφέρει κι εγώ κάποτε, επικαλούμενος τη μαρτυρία φίλου τούρκου, όμως διαψεύστηκα από τον τουρκολόγο του ιστολογίου. Όπου νάναι θα περάσει άλλωστε.

  93. Πάνος με πεζά said

    Η απόλυτη ξενέρα πάντως, είναι το σκόρδο σε μπιρμπιλόνια, μέσα σε βαζάκι (όπως το πιπέρι)…

  94. Πάνος με πεζά said

    @ 91 : Ωραίο το Μουσείο, είχα κάνει το γάμο μου (έξω). Τότε ήταν και πιο γραφικό, δεν είχε χτιστεί το κονσερβοκούτι-στούντιο δίπλα…

  95. 92 Μα πέρασε νωρίς νωρίς.

    Η εξήγηση των φίλων του σλανγρ μου φαίνεται ευφάνταστη, αλλά ως εκεί.

  96. Λ said

    -Σε εμάς ο ο σκόρδος ή σκόρτος είναιαρσενικός.

    – 66, 69 Στα Κύθηρα βρήκα κάτι μικρά σκορδάκια με λεπτεπίλεπτες σκελίδες. Ήταν πολύ νόστιμα.

    – Πλεξούδα σκόρδα : ένα βρουλλί σκόρδα.

    -Το φθινόπωρο κρέμασα ένα βρουλλί σκόρδα στην κουζίνα και μύριζε πολύ ώσπου κάπου το Δεκέμβρη ξαφνικά η μυρωδιά εξαφανίστηκε. Σάπισαν τα σκορδάκια μου. Φέτοθ θα θυμηθώ να φυτέψω ότι απομείνει από το Νιόβρη.

    – Για να μην μυρίζουμε όταν τρώμε σκόρδο τρώμε από πάνω μαϊντανό.

    -Λένε ότι το Σικάγο πήρε το όνομα του από το σκόρδο http://www.todayifoundout.com/index.php/2013/07/how-chicago-got-its-name/

  97. Γς said

    94:
    Ναι, ε;
    Θα έπρεπε να είχαν και μια αγχόνη
    😉

    Εχω πάει σε δυο-τρεις γάμους εκεί.
    Και υποτίθεται θα πάω εκεί και στον γάμο της κόρης μου. Οταν θα μας κάνει τη χάρη.

    Να πουμε ότι πίσω απ το χάνι είναι και το κτήμα του μακαρίτη Εβερτ με τον γνωστό «Αζάνκα»

  98. ΚΑΒ said

    Από την Ειρήνη του Αριστοφάνη

    Όταν ο βοηθός του Πολέμου Κύδοιμος που τεμπελοκρατεί τρώει μια ξεγυρισμένη γροθιά από το αφεντικό του απαντά: Ώχου ο κακομοίρης! Πώς μ’ έτσουξε! Με σκόρδο την είχες ανακατέψει;

    Πόλεμος
    παῖ παῖ Κυδοιμέ. 255
    Κύδοιμος
    τί με καλεῖς;
    Πόλεμος
    κλαύσει μακρά.
    ἕστηκας ἀργός; οὑτοσί σοι κόνδυλος.
    Κύδοιμος
    ὡς δριμύς. οἴμοι μοι τάλας ὦ δέσποτα.
    μῶν τῶν σκορόδων ἐνέβαλες ἐς τὸν κόνδυλον;

  99. Πάνος με πεζά said

    @ 97 : Πέντε χιλιάρικα τα 240 άτομα, το 2007. (Μην τρελλαίνεσαι, έχουν πέσει οι τιμές). Δηλαδή 20άρικο, και το κρασί δωρεάν (αλλά των αμπελώνων Μάρκου). Βάλε και 12 το κέτερινγκ, φτάσαμε 17 χιλιάρικα το 2007…

    Γι αυτό ένας γερούλης στην πρώτη μου δουλεία έλεγε «Θα περάσουν πολλά λεφτά από τα χέρια σου, πρόσεξε τι θα τα κάνεις…»

  100. Λ said

    Να τι βρήκα στο διαδίκτι:

    Σκορδα ‘ χω την αγάπη σου,
    κρομμυδια τη φιλιά σου,
    και γαϊδουροκατουρημα εχω την αφεδια σου.

  101. Λ said

    Πάντως ακόμη να το χωνέψω ότι για κάποιους μήνες τρώμε σκόρδα από την Κίνα, για να μην πω για τα καρύδια και τα κάστανα. Ντροπής πράμα.

  102. Πάνος με πεζά said

    Γιατί ρε παιδια; Στη λαϊκή μια χαρά σκόρδα Τρίπολης έχει. Και είναι ΝΑΑΑΑΑΑ με το συμπάθειο, σαν τα π@#@ρια του Κολοκοτρώνη ! Και κάτι ρίζες από κάτω, σαν τις @%&#@$τριχές του !

  103. Πέπε said

    >> Μάλιστα, σε διάφορες πηγές διαβάζω ότι η πρώτη καταγραμμένη απεργία στην ιστορία της ανθρωπότητας έγινε ακριβώς από αυτούς τους εργάτες, αν και δεν το βρίσκω στον Ηρόδοτο

    Ψάξ’ το στον Αστερίξ και η Κλεοπάτρα.

  104. Λ said

    http://www.pol-pentapolis.gr/%cf%80%ce%b5%ce%bd%cf%84%ce%ac%cf%80%ce%bf%ce%bb%ce%b7-%cf%83%ce%b1%cf%81%ce%bc%ce%bf%cf%83%ce%b1%ce%ba%ce%bb%ce%af/

  105. Spiridione said

    Μια ακόμα χαριτωμένη αναφορά του Ροΐδη στη σκορδαλιά χωρίς σκόρδο.

    Αξιότιμε κ. εκδότα της «Αυγής»,
    Αν η γεροντική μου μνήμη δεν με απατά, διέκοψα την τελευταίαν μου,
    ενώ επρόκειτο να εξετάσωμεν μήπως μεταξύ των άλλων ανακαλύψεων
    του θαυματουργού αιώνος μας, έτυχε ν’ ανακαλύψωσι και οι
    σατυρικοί, τον τρόπον να κατασκευάζωσι σατύρας χωρίς αθυροστομίαν,
    σκορδαλιάν δηλ. χωρίς σκόρδον. Αλλ’ αφού έτυχε και πάλιν ο λόγος
    περί σκορδαλιάς, συγχωρήσατε μου να σας διηγηθώ εν είδει ανεκδότου
    επεισοδίου, ή παρεκβάσεως, ως έλεγε ο Κουριέρος, τι μου συνέβη προ
    μερικών ετών.

    Ήτο ημέρα Παρασκευή, ώρα μεσημέρι και έβρεχε δυνατά· εξεδίπλονα
    την π ε σ έ τ α μου (αγνοώ πως λέγεται, το πράγμα εις την
    καθαρεύουσαν), διά να καθίσω εις το τραπέζι, ότε αιφνηδίως
    ανοίγεται με κρότον πολύν η θύρα του δωματίου και αντικρύ μου
    βλέπω μίαν αρχόντισσαν υψηλήν, ξανθήν, ωραίαν, αν και ολίγον
    λασπωμένην. Η απροσδόκητος αυτή επίσκεψης ήτον η κόμησσα Θ . . …
    (δεν σας γράφω ολόκληρον το όνομά της διότι είναι πολύ γνωστόν),
    Αγγλίς κατά τα τρία τέταρτα και ιδιότροπος κατά τα τέσσαρα,
    ταξειδεύουσα έφιππος εις τα μέρη μας διά να γνωρίση την Ελλάδα και
    καταφυγούσα εις το σπίτι μου για ν’ αποφύγη την βροχήν. Αφού
    εξήρανε οπωσούν τα ενδύματά της εις την θερμάστραν, με ειδοποίησε
    γελώσα ότι δεν είχεν ακόμη προγευματίσει. Φαντασθήτε την
    στενοχωρίαν μου! Ήτον, ως σας είπα, Παρασκευή και, εις το ευσεβές
    τραπέζι μου δεν είχα παρά μόνον κοκκινογούλια και σκορδαλιάν. Από
    τα πρώτα δεν ηθέλησε να φάγη, λέγουσα ότι εις τον τόπον της τα
    δίδουν εις τους χοίρους• η σκορδαλιά όμως (τις ήθελε το
    πιστεύσει!) την ήρεσε πολύ. Έτρωγε και εζήτει και άλλην, κράζουσα
    από καιρόν εις καιρόν «Τι νόστιμον φαγητόν! κρίμα να βρωμά τόσον!
    δεν ημπορείτε να κάμετε σκορδαλιάν χωρίς σκόρδον;».

    Δεν σας φαίνεται, κ. εκδότα, ότι οι κριτικοί της πρωτευούσης σας
    ομοιάζουν πολύ με την ιδιότροπον Αγγλίδα μου; Πάντες αναγιγνώσκουν
    με απληστίαν την «Ιωάνναν» και ορμαθίζουν κομβολόγια επιθέτων
    ανυμνούντες την ευτραπελίαν, την ανεξάντλητον ευφυίαν και τα άλλα
    προτερήματα του βιβλίου, «τ α ο π ο ί α τ ο υ ς κ ρ α τ ο ύ ν
    ε π’ α υ τ ο ύ ώ ρ α ς ο λ ο κ λ ή ρ ο υ ς ε κ μ υ ζ ώ ν –
    τ α ς, τ α π ο λ λ ά θ έ λ γ η τ ρ α τ ο υ,» ως λέγει η
    αξιότιμος εφημερίς σας, και έπειτα κατηγορούν αυτό διά το θράσος,
    την α θ υ ρ ο σ τ ο μ ί α ν, τ η ν α σ έ β ε ι α ν, κ α ι τ ο
    σ α ρ κ α σ τ ι κ ό ν π ν ε ύ μ α, απαράλλακτα ως η Αγγλίς μου
    την σκορδαλιάν διότι περιείχε σκόρδον.

  106. sarant said

    97 Να μας φωνάξεις στον γάμο 😉

  107. Λ said

    Τα σκόρδα επίσης χρησιμεύουν για να κρατούν μακριά τις κουφάδες (οχιές) ενώ το γάλα τις προσελκύει.

  108. Βασίλης Ορφανός said

    Από την Κρήτη:
    σκορδοκέρα αίγα = με κέρατα μικρά σαν σκελίδα σκόρδου.
    Σκόρδα ρέγομαι! = δεν κάνω κέφι κάποιον (μερικοί το λένε: σκόρδα ρέβομαι).
    φυτεύει σκόρδα = περπατά κουτσαίνοντας (πβ. αντίστοιχη τουρκική έκφραση şarımsak dikmek «‘planter des aulx’, se dit, par moquerie, d’ un homme ou d’ un cheval qui boite», στο Ch. B. de Meynard, Dictionnaire turc-français, 2ος τ., 1886, σ. 179). Αμφιβάλλω αν λέγεται ακόμη.

  109. sarant said

    107 Κουφάδες αποτροπαϊκό; Όπως λέμε κουφά τα ποντίκια;

  110. Βασίλης Ορφανός said

    Προσθήκη στο 108
    η πλεξίδα, αυτή που μας απασχολεί εδώ, λέγεται (και σήμερα) πλεχτή (μια σκορδοπλεχτή, μια κρομμυδοπλεχτή), σπανιότερα πλεξάνα (στο: Α. Τσιριγωτάκης, Θησαυρός της κρητικής διαλέκτου, Ηράκλειο 2008, σ. 504, όπου διαβάζουμε επίσης ότι αφού τέλειωναν [τα σκόρδα/κρεμμύδια], έμενε η πλεχτή που την έκαναν κύκλο και την τοποθετούσαν πάνω στη λαηνοθέστρα, για να μην τρίβεται ο πάτος της στάμνας και σπάσει.
    Και σχετικό ρήμα πλεξανιάζω (στον Ξανθινάκη).
    Οι πλεξούδες των μαλλιών λέγονταν «κούρλες» ή «κουρλιά».

  111. Λ said

    Μια συνταγή με σκορδοτηγάνιση (σκορτοτηάνιση), που φτιάχνουμε συχνά
    http://www.cybc-media.com/piperies/index.php/01/item/103-%CF%86%CF%8D%CE%BB%CE%BB%CE%B1-%CF%80%CE%B1%CF%84%CE%B6%CE%B1%CF%81%CE%B9%CF%8E%CE%BD-%CE%BC%CE%B5-%CF%83%CE%BA%CE%BF%CF%81%CE%B4%CE%BF%CF%84%CE%B7%CE%B3%CE%AC%CE%BD%CE%B9%CF%83%CE%B7-29-11-2012

  112. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    96. >>Σάπισαν τα σκορδάκια μου. Φέτος θα θυμηθώ να φυτέψω ότι απομείνει από το Νιόβρη.
    Τα σκόρδα θένε «να μην τα βρεί ο Νεόμπρης στο σπίτι κι ο Μάης στο χωράφι».
    Κουφαίνονται,φιραίνουν σιγά σιγά και μένει ένα πουκάμισο αδειανό 🙂
    11.Η πλεξάνα , σκορδοπλεχτή στα καθ΄ημάς (κρομμυδοπλεχτή τ΄αδερφάκι της)
    90.Τζη, αγριοσκορδάκια,
    Σκορδούλια τα λέμε μεις αυτά,είναι εκλεκτά και όχι άφθονα και μπαίνουν σε φαγητά.Στο εκλεπτυσμένο γιαχνί του Μάρτη πιο πολύ. Στο τάδε χωράφι, μας ορμήνευε η γιαγιά όταν πηγαίναμε για βρουβαλάκια (χόρτα), βγαίνουνε σκορδούλια κι αγριοπρασάκια.
    50.51 >>η Φεγγάρη και ο Τζατζίκης
    Ένας άλλος Ιταλός έβγαλε τη θυγατέρα του Ενενήντα

  113. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    108.>>σκόρδα ρέγομαι
    Είχα χρόνια να τ΄ακούσω! Σκόρδα ρέγεται θυμάμαι το λέγανε για να δείξουν σχέσεις μη συμπάθειας π.χ. μια πεθερά για το γαμπρό.
    Βλέπω γράφαμε μαζί για την πλεχτή.Έχουμε τις σχετικές κατσούνες,χοντρές βέργες με μπαστουνάτο τελείωμα για να κρεμιέται στα δοκάρια της αποθήκης κι απάνω πλέκαμε τα σκορδοκρέμμυδα ν’ αερίζονται
    -«Αραιώνουν τα σκόρδα» λέγεται όταν αρχίζουν να κόβονται σιγά σιγά οι σχέσεις.Συμπληρώνεται και με «να μη σαπίσουν»

  114. Λ said

    • Σκορδοκρόμμυδα = σκορδα και κρεμμύδια
    • Σκορτάλλιν = άγριος σκόρδος
    • Σκορταλλός, σκορταλλιός = κορυδαλλός (δηλ. καμία σχέση)
    • Σκορτής = που έχει εξαιρετικά κοντό ανάστημα που δίνει την εντύπωση σκόρδου
    • Σκορτόπιστη = φιλενάδα, ερωμένη

  115. Ηλεφούφουτος said

    Ε καιρός του ήτανε του σκόρδου ν αποκτήσει δικό του άρθρο!

    Νικοκύρη, καλώς διορθώνεις το λατινικό επίθετο σε sativum. Αφού διορθώνεις που διορθώνεις, τι αφήνεις στο άλλο άρθρο εκείνο για την ποικιλία των αρχαίων διαλεκτικών τύπων που δείχνει, λέει, ότι πιθανόν να πρόκειται για λέξη μη ινδοευρωπαϊκής αρχής. Σου εξήγησε και ο Σμερδαλέος πως γλωσσολογικά δεν στέκει.
    Νόημα θα έχει μόνο αν τη συμπληρώσεις με κάτι σαν «κατά τον κ. Κουρμούλη», τέλος πάντων από ‘κει που τη πήρες, αλλά και πάλι θα ήμουν περίεργος να έβλεπα πως ο υποθετικός κ. Κουρμούλης θα τεκμηρίωνε τέτοιο συλλογισμό.

    Την ιστορία για το σκόρδο-κρεμμύδι στις παρελάσεις την είχα ακούσει από το Δημοτικό. Η σύνδεση είναι απλή: στο αριστερό χέρι του φαντάρου δένανε ένα σκόρδο και στο δεξί ένα κρεμμύδι. Αυτό το «σκόρδο-κρεμμύδι» το ξέρω σαν κάτι στιγματισμένο. Το θυμάμαι απ τον Καραγκιόζη και το έλεγε κοροϊδευτικά ο εκπαιδευτής/γυμναστής που αναλάμβανε να μας προετοιμάσει για παρέλαση σε όποιον δεν είχε σωστό βηματισμό.

    Αντίδοτα που έχω ακούσει για τη μυρωδιά του σκόρδου: α) για τη δυσοσμία στο στόμα: μάσημα ξερών/χλωρών φύλλων δυόσμου/μέντας, ένα φλιτζάνι ζεστό καφέ ή τσάι – πολύ αμφιβάλλω αν πιάνουν
    β) για τα ακροδάχτυλα μετά από ψιλοκόψιμο σκόρδου, όταν δεν μπορείς να ακινητοποιείς το σκόρδο με ένα πιρούνι και να περνάς το μαχαίρι ανάμεσα απ τα δόντια του πιρουνιού: πλύσιμο με ξίδι (πιάνει)

    Να ξαναϋποβάλω και το ερώτημα: από την ιδιόλεκτο της μητέρας μου έμαθα τη σκελίδα να τη λέω «πυρήνι» (δική μου η γραφή). Το έχει ακούσει κανείς άλλος έτσι;

  116. Γς said

    Τα Σκόδρα παίζει;

  117. Νεοκιδ L'errance d'Arabie said

    Νικοκυρη, κουφη στα Κυπριακα ειναι η οχια. Το μη δηλητηριωδες φιδι λεγεται… Φιδι! 🙂

  118. Νεοκιδ L'errance d'Arabie said

    Πιο λογικο φαινεται το σλανγκτζηγιαρικο με τα τουρκικα. Ιτ μεηκς σενς πιο πολυ παντως ,απο το να μπερδευει καποιος ελλην το δεξια-αριστερα και να …ξεμπερδευται με σκορδοκρομυα…

  119. Γς said

    117:
    >κυφή στα Κυπριακα ειναι η οχια.

    -Καλά μωρή, κουφή είσαι;

    [Πολλές οχιές στο Μαραθώνα του Ψινάκη]

  120. Λ said

    109. Η κουφή/οι κουφάδες
    Όχι η κουφή είναι φαρμακερό φίδι και το λέμε έτσι επειδή δεν ακούει. Επίσης τη λέμε φίνα ή κουντούρα ή πατσάλα

    http://www.nhmc.uoc.gr/el/museum/photo-archive/selection/images/nhmc.image.96047

  121. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    >>Κρεμμύδι και σκόρδο έχουν κοινή ιστορία,
    Μια ιστοριούλα, ανέκδοτο
    Μέρος πρώτο
    Παλιά , πολύ παλιά σ ένα φτωχό χωριό,που δεν έβγανε παρά μόνο κρεμμύδια,ας πούμε τα τοτινά Βάτικα, ένας απελπισμένος από την ανέχεια χωρικός φορτώνει μια σκούνα με δαύτα κι έδωκε των ομματιών του.
    Επιστρέφει μετά από καιρό με τις κασέλες του γεμάτες διαμάντια και ρουμπίνια και στο καφενείο εξιστορεί για τη μεγάλη του τύχη, πως εκεί που έπλεε για μέρες χαμένος,τον έβγαλε ο καιρός σε μια χώρα κάπου στο νότο. Με το που πατά στην ακτή, μαζεύτηκε η φυλή με τον αρχηγό αγριεμένοι και με νοήματα ποιός είσαι και τί θέλεις, τους λέω,με φόβο,να εδώ έχω σπουδαία δώρα για σας από τη μακρινή μου πατρίδα άρχοντές μου και τους αδειάζω τα κοκκινόχρυσά μας τα κρεμμύδια. Τί άλλο να έκανα. Με πήραν αυτοί παραμέσα,παλάτια να δεις μες τη ζούγκλα, λέω πάει θα με βράσουν τώρα. Αυτοί, πιάνουν και ρίχνουν τα κρεμμύδια στις χύτρες τους,βάλανε και τα διάφορα καρυδοζαρζαβατικά τους,δοκιμάζουν ύστερα,κι αυτό είτανε! τρελαθήκανε από τη νοστιμιά και τί χορούς και τί όργανα και τί τιμές σ΄ εμένα.Νύχτες αλ αράμπικα λέμε.
    Καλοί είστε,καλή και η φιλοξενία σας,χαλάλι τα κρεμμύδια μου αλλά πρέπει πια να γυρίσω στα μέρη μου.Ο αρχηγός,ναι λέει, να πας στο καλό! Γεμίστε πρώτα υπηρέτες μου τ΄αμπάρια του με ό,τι πολυτιμότερο έχουμε για το σπουδαίο, το εξαιρετικό αυτό δώρο που μας έφερε. Κι έτσι χωριανοί και φίλοι μου βρίσκομαι τώρα πάμπλουτος με τούτο τον ανέλπιστο θησαυρό.

  122. Ηλεφούφουτος said

    Αυτό με το γάλα, πάγο και ψιλοκομμένο σκόρδο είναι η βουλγάρικη εθνική σπεσιαλιτέ ταρατόρ, που τραβιέται πολύ το καλοκαίρι. Τρώγεται με το κουτάλι, σαν σούπα. Όταν είναι διαθέσιμα προσθέτουν άνηθο και κομματάκια αγγουριού, όπως στο δικό μας τζατζίκι.

    Όταν ακούω για σκόρδο στις βόρειες κουζίνες μού έρχεται στο μυαλό μία παρλάτα από καναδέζικη χιουμοριστική σειρά όπου ο κωμικός στο ρόλο καταπιεσμένης (καναδής) νοικοκυράς(σα να λέμε η χήρα του Λαζόπουλου) βγάζει το παράπονό της για τη νεολαία που δεν ικανοποιείται με τίποτα και αναπολεί την εποχή που ήξεραν να εκτιμούν τα λίγα μυρωδικά που υπήρχαν, όταν τα έβρισκαν, και το σκόρδο στο φαΐ είχε κάτι από τη μαγία των χιλίων και μία νυκτών.

  123. Ηλεφούφουτος said

    Εφη Έφη την ιστορία αυτή (σε παραλλαγή με έμπορο και πολυχρονεμένο πασά και δεύτερο έμπορο που νόμιζε ότι θα έπιανε την καλή όπως ο πρώτος) την ξέρω από χρονογράφημα του Ψαθά.

  124. 123 Ναι, και μάλιστα υπήρχε στο ανθολόγιο κειμένων του δημοτικού. Βρε Ηλεφού, είμαστε καταδικασμένοι να έχουμε τις ίδιες ακριβώς αναμνήσεις!

  125. 123-124 όπου πρωτοδιάβασα και τη λέξη πατισάχ (δεν ήταν πασάς, αυτόν τον ξέραμε απ’ τον Καραγκιόζη)

  126. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    121.Μέρος δεύτερο
    Στο καφενείο εκείνο, καθόταν κι ένας από τα χωριά της Τρίπολης που άκουε την ιστορία με προσοχή κι έφυγε συλλογισμένος.
    Μετά από καιρό καιρό, στο ίδιο καφενείο (θολό και κρύο) φώναξε ο Τριπολιτσώτης τους παλιούς του φίλους να ξεφορτώσουν το καράβι του και ν΄ ανοίξουν μαζί τις γεμάτες κάσες που έφερνε από το μακρινό φύλαρχο, που ναι τον βρήκε κι αυτός και του πήγε τα σκόρδα του και » ό,τι ωραιότερο στον κόσμο είναι αυτά και τύφλα να έχουν όλοι οι θησαυροί της γης. Και βάλτε του ανθρώπου,γεμίστε του τις κασέλες με ό,τι πιο πολύτιμο έχουμε τώρα στο βασίλειό μας!»
    Ελάτε φίλοι μου,μαζευτείτε όλοι, να ξεκλειδώσομε μαζί, να χαϊδέψομε τους θησαυρούς, να γιορτάσομε που έκανα κι εγώ την τύχη μου.

  127. Γς said

    121:
    >έδωκε των ομματιών του
    στα κρητικά

    έννα πα πέρα
    στα κυπραίικα

    [εννα πά-βαραβαω πέ-βερεβε-ρα. Στην Τυλλιρκώτισσα ]

    Παίρνω τα μάτια μου ή τα ιμάτια μου [και την κάνω]

  128. Spiridione said

    Εγώ τη σκελίδα την έχω ακούσει κολίνα και βλέπω ότι γουγλίζεται
    https://www.google.gr/webhp?sourceid=chrome-instant&rlz=1C1VSNC_enGR577GR608&ion=1&espv=2&ie=UTF-8#q=%22%CE%BA%CE%BF%CE%BB%CE%AF%CE%BD%CE%B1%22+%CF%83%CE%BA%CF%8C%CF%81%CE%B4%CE%BF

  129. ΚΑΒ said

    Από τον Πολίτη: σκορδομυτιά

    http://www.photobox.co.uk/my/photo/full?photo_id=8554031142

  130. Βασίλης Ορφανός said

    Στο Διαδίκτυο βρίσκω την τουρκική έκφραση sağına sarımsak, soluna soğan (σκόρδο δεξιά, κρεμμύδι αριστερά). Τι λένε οι τουρκομαθείς;
    Ίσως βοηθά κι αυτό (που μιλάει για στρατό):
    https://books.google.gr/books?id=W0puAwAAQBAJ&pg=PA422&dq=sa%C4%9F%C4%B1na+sar%C4%B1msak+soluna+so%C4%9Fan&hl=el&sa=X&ei=cTv3VI-qMJflaqDxgcgB&redir_esc=y#v=onepage&q=sa%C4%9F%C4%B1na%20sar%C4%B1msak%20soluna%20so%C4%9Fan&f=false

  131. sarant said

    128 Κολίνα δεν ήξερα

    122 Στη Βόρεια Ελλάδα υπάρχει λέξη ταρατόρι (την έχει και το ΛΚΝ, που την εξηγεί τζατζίκι -ενώ ο Γεννάδιος λέει ότι είναι η σκορδαλιά).

  132. Ηλεφούφουτος said

    124 Ναι, ακριβώς από ‘κει το θυμάμαι. Ώστε πατισάχ, ε; Η εκλογίκευση των κατοπινών χρόνων μού αλλοίωσε την ανάμνηση. Δεν θα δικαιολογείτο κοτζάμ σουλτάνος να μην ξέρει τα σκόρδα και τα κρεμμύδια, ενώ ένας πασάς, του Βιδινίου, φερ’ ειπείν…

    Ένα πράμα που μου είχε κάνει εντύπωση ήταν ότι το κρεμμύδι ορμήνεψε να το προσφέρουν στον πολυχρονεμένο βραστό και ότι ο άλλος του προσέφερε το σκόρδο ωμό κι ο «πολυχρονεμένος» με όλα τα βάι-βάι και τα άλλα φολκλορικά ανατολίτικα έλεγε ενθουσιασμένος: αυτό εδώ καψουρίζει και φέρνει μεγάλη ευχαρίστηση στον ουρανίσκο (ή κάπου εκεί) – ενώ η συμμαθήτρια που ανέλαβε να πει αποστήθιση το κομμάτι εκείνο είπε: αυτό εδώ καψουρίζει ΑΛΛΑ φέρνει μεγάλη ευχαρίστηση στον ουρανίσκο. «Α την κότα!» σκέφτηκα εγώ ακούγοντάς τη, παιδί ον αλλά ήδη φανατικός σκορδοφάγος. «Τίποτα δεν κατάλαβε από την ευχαρίστηση!»

    «Βρε Ηλεφού, είμαστε καταδικασμένοι να έχουμε τις ίδιες ακριβώς αναμνήσεις!»
    Αμ το άλλο δε σ’ το είπα, γιατί είχαν περάσει μέρες όταν είδα το σχόλιό σου https://sarantakos.wordpress.com/2015/02/22/13domina/#comment-273703

    Ακριβώς και ταμάμ αυτό μού είχε μείνει κι εμένα!

  133. Γς said

    122:

    Το ταλατούρι.
    Ταλατόρι το έλεγε ο πατέρας μου το τζατζίκι.

    Και ξαφνικά έγινε χαμός.
    Κλαρίνα και χοροί που έπεσε ο Παπαδόπουλος.
    Κι ο Ιωαννίδης έβαλε τον Γκιζίκη ΠτΔ.

    Και ξεθαρρέψανε κάτι πιτσιρίκια και ξεχύθηκαν στην γειτονιά για να κάνουν την πλάκα τους:

    -Τζατζίκης, Τζατζίκης!

  134. smerdaleos said

    Ετυμολογία σκόρδου.

    Το ελληνικό σκόροδον προϋποθέτει την ρίζα *skr.h3dom. Τα τονισμένα «μακρά συλλαβικά ένηχα» *R.H (ακολουθία συλλαβικού ένηχου-λαρυγγικού) στην ελληνική δίνουν πλειοφωνικά αναπτύγματα λ.χ.::

    *dhwenh2: dhwn.h2′-tos > θάνατος, αλλά *dhwn.h2-tòs > θνᾱτός ~ θνητός
    *g’enh1- : g’n.h1′-tis > γένεσις, αλλά *g’n.h1-tòs > γνητός (λ.χ. ὁμόγνητος, κασίγνητος κλπ)
    *kemh2: > km.h2′-tos > κάματος, αλλά km.h2-tòs > πολύκμᾱτος ~ πολύκμητος = «φτιαγμένος με πολύ κόπο/κάματο».

    http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dpolu%2Fkmhtos
    http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Do%28mo%2Fgnhtos

    ΙΕ Συγγενής του ελληνικού σκόρδου είναι το Αλβανικό *skr.dom > *skurda > ksurda > hurdhë που, ύστερα από μετάθεση του /r/, έγινε hudhër

    http://en.wiktionary.org/wiki/hudh%C3%ABr

    Η τροπή sk>ks>h είναι τυπική στην Αλβανική για εκείνα τα /sk/ που προϋπήρχαν στην γλώσσα πριν από την εισαγωγή των λατινικών δανείων. Λ.χ. *g’n.h3-sk’– > γιγνώσκω, cognosco και αλβ. njoh.

    http://en.wiktionary.org/wiki/njoh

    και το *skeh3l- ~ *skōl- > ελληνικό σκῶλος αλλά αλβανικό hell (με κανονική τροπή του μακρού ō>e, όπως στα λατινικά timōrem > tmerr και terrae mōtus > tërmet)

    http://en.wiktionary.org/wiki/hell#Albanian
    http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dskw%3Dlos1

    To ύστερο πρωτοαλβανικό *hurda, εμπλουτισμένο με το αλβανικό πρόθημα *la- υπάρχει στο υπόστρωμα της Ρουμανικής ως *la-hurda > leurdă = «αγριόσκορδο», φυτό που οι Ρωμαίοι ονόμαζαν Αllium ursinum = «αρκουδόσκορδο».

    http://en.wiktionary.org/wiki/leurd%C4%83

    http://en.wikipedia.org/wiki/Allium_ursinum

    Δεν είναι ξεκάθαρο αν η ρίζα *skr.(h3)d- είναι ΙΕ ή αν πρόκειται για μία προ-ΙΕ βαλκανική λέξη που δανείστηκαν εκείνοι οι ΙΕ που εγκαταστάθηκαν στα Βαλκάνια.

  135. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    -Σκορδονόματα: Η χανιώτισα Άννα Σκορδύλη,η άλλη αγαπημένη του Καρυωτάκη πριν την Πολυδούρη.
    -123.>>χρονογράφημα του Ψαθά
    Α! Για δες.Σαν ανέκδοτο το άκουσα,πιο πυκνό βέβαια. Με σκόρδα και κρεμμύδια είναι και στον Ψαθά ή κάτι άλλο π.χ. καρύδια,αμύγδαλα ; (πριν το ανεβάσω έκανα ριφρές και είδα-ναι με σκορδοκρέμμυδα)
    -Σκορδωτά, είναι ένα συγκεκριμένο ανοιξιάτικο φαγητό με χλωρούς καρπούς κουκιά και λίγα βλήτα, ίσως και δυο μωρά κολοκυθάκια ή και πέντε πρωτοφανίστηκα φασολάκια.Τσιγαριστά σε λάδι και σκόρδο χωρίς ντομάτα.Κάθε κουκί χαραγμένο ελαφρά κατά μήκος.

  136. sarant said

    134 Αυτό το αλβανικό πρόθημα σαν πολύ πολυσήμαντο να είναι 🙂

  137. Λ said

    Ενώ η φίνα, η κουντούρα, η πατσάλα είναι πάντα και μόνο γένους θηλ. η κουφή όμως μπορεί να γίνει (ο) κούφος.

    Και κάτι εντελώς άσχετο,υπήρχε ένα τουρκικό χωριό πολύ κοντά στο δικό μου, ο Άγιος Ιάκωβος . Εμείς το λέγαμε ο Αης Κούφος. Το χωριο υπαρχει βέβαια και τώρα αλλά ένας θεός ξέρει πως το λένε,

  138. Spiridione said

    131. Και στον Βλαστό
    https://books.google.gr/books?id=54JiAAAAMAAJ&q=%22%CE%BA%CE%BF%CE%BB%CE%BB%CE%AF%CE%BD%CE%B1%22+%CF%83%CE%BA%CF%8C%CF%81%CE%B4%CE%BF&dq=%22%CE%BA%CE%BF%CE%BB%CE%BB%CE%AF%CE%BD%CE%B1%22+%CF%83%CE%BA%CF%8C%CF%81%CE%B4%CE%BF&hl=el&sa=X&ei=QUb3VJeOMpDgaP2RgeAC&ved=0CCkQ6AEwAA
    Κάπου είδα ότι είναι αντίδάνειο ιτ. colina = οργανική ουσία – χολή.

    Να συμπληρώσουμε και με τον Πτωχοπρόδρομο:
    Αφού δε φάγουν το εκζεστόν, έκτοτε το σκορδάτον,
    ανάθεμά με, βασιλεύ, όταν στραφώ και ιδώ τον,
    το πώς ανακομβώνεται κατά της μαγειρίας,
    και εγώ υπηγαίνω και έρχομαι πόδας μετρών των στίχων.
    http://www.greek-language.gr/greekLang/studies/history/thema_19/01.html
    Βλέπω ότι το σκορδάτον ήταν λέει κρέας παραγεμισμένο με σκελίδες σκόρδου

  139. Λ said

    135. Τσιγαριστά σε λάδι και σκόρδο χωρίς ντομάτα.

    Έφη είναι αυτό που εμείς λέμε σκορδοτηγάνιση. Τα φρεσκα κουκιά τα κάνουμε με φρέσκες αγκινάρες και μάραθο. Τα σερβίρουμε είτε με τη σκορδοτηγάνιση είτε με λαδάκι, ξύδι και μπόλικο ξηραμένο δυόσμο.

  140. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    Σκορδάδες, οι κάτοικοι των πέριξ της Τρίπολης χωριών λόγω της παραγωγής του πολύτιμου πολυσχιδή βολβού 🙂

  141. smerdaleos said

    @136: Αυτό το αλβανικό πρόθημα σαν πολύ πολυσήμαντο να είναι
    —-
    Έτσι φαίνεται, αλλά μήπως τα ελληνικά δεν είναι; 🙂

    Θυμάσαι την ανάρτησή σου για το ρήμα αποφράσσω; 🙂

    Στο leurdă φαίνεται να έχει μειωτική σημασία ~ «κακής ποιότητας σκόρδο», που συμβαδίζει με τις αρνητικές λειτουργίες του (λ.χ. latredh, lëbarke = «δυσεντερία»).

  142. Βασίλης Ορφανός said

    Σαρμουσακλί (= περιοχή με σκόρδα): παλαιότερη ονομασία της Πεντάπολης Σερρών.
    http://vezniko.gr/toxorio/darnakoxoria/pentapoli

  143. Λ said

    Σκορδάκι βάζουμε και στις ελιές τις τσακιστές μαζί με σπασμένα σποράκια κολιάντρου και λαδάκι. Ελιές τσακιστές κάνουμε μόνο στην Κύπρο και στην Κρήτη νομίζω.

  144. 33: Έχεις δικαιο. Sativum=το καλλιεργούμενο ή (καλλίτερα) το ήμερο

  145. Παύλος said

    143
    Και στη Χαλκιδική. Τις βρίσκω στο ΣΜ της γειτονιάς μου.

  146. π2 said

    Ωραίο το σημερινό. Λίγα σκόρπια:

    – Από τις πατέντες κατά της δυσοσμίας, ο μαϊντανός και ο καφές που αναφέρθηκαν αμφότεροι λειτουργούν καλά.

    – Όπως για πολλούς, το σκόρδο στάθηκε και για μένα μια από τις πρώτες ύλες στους πρώτους μαγειρικούς πειραματισμούς. Με βαριά αποτελέσματα: πολύ πιτσιρικάς, καλοκαίρι μόνος στο πατρικό με τον αδερφό μου, φτιάξαμε μπιφτέκια πλάθοντας τον κιμά με μπόλικα μυρωδικά, πάρα πολύ σκόρδο και πάρα πολύ ούζο. Δεν θυμάμαι να έχω νιώσει ποτέ τόσο κοντά στη λιποθυμία όσο εκείνο το απομεσήμερο.

    – Τη σχέση του garlic με το πράσο δεν την ήξερα. Λογική μου φαίνεται, καθώς το πράσο είναι άλλο ένα πολύ συνηθισμένο αγροτικό προσφάι.

  147. Ηλεφούφουτος said

    Α, ναι, θυμήθηκα και τι άλλο ήθελα να πω:

    Σκόρδο και αρχαία ιατρική: Υπήρχαν και οι παρενέργειες του σκόρδου.
    Ο Ιπποκράτης προειδοποιεί:
    σκόροδον φῦσαν καὶ θέρμην περὶ τὸν θώρηκα͵ καὶ κεφαλῆς βάρος͵ καὶ ἄσην͵ καὶ εἴ τι ἄλλο ἄλγημα εἴη μεμαθηκὸς πρόσθεν͵ παροξύνειεν ἄν·

  148. Λ said

    Τι μου θυμίσατε τώρα. Pριν πολλά χρόνια, αρχές της δεκαετίας του 90, φιλοξενούσαμε ένα φίλο του άντρα μου, εγγλέζο που ζούσε και εξακολουθεί να ζει στην Ιαπωνία. Έτρωγε σκόρδο κάθε μέρα και επέμενε να βάλω σκόρδο ακόμα και στο πιλάφι. Την ίδια μέρα αγοράσαμε από τις μικρές αγγελίες μια τεράστια βιβλιοθήκη. Ήμασταν και τρεις μαζί μετά το γεύμα και προσπαθούσαμε να μετακινήσουμε και να φορτώσουμε το τεράστιο έπιπλο. Οπότε πραγματικάφύραμε τους ιδιοκτήτες και τον οδηγό του φορτηγού με τις μυρωδιές.

  149. Έφη Έφη το τρίτο μέρος με το πολύτιμο περιεχόμενο της κασέλας δεν το έβαλες 🙂

  150. Για τις φαρμακευτικές του ιδιότητες, υποτίθεται ότι μπορείς να το καταπιείς και αμάσητο, κομμένο σε κομματάκια, για να αποφύγεις τη δυσοσμία.
    Αποποίηση ευθύνης: Δεν ξέρω τι στομάχι χρειάζεται…

  151. Και πάμε στα πολλά και διάφορα που έχω να γράψω για το σημερινό, αλλά βραδιάσαμε.

    Να συμπληρώσω για τα μέρη που παράγουν σκόρδο την (Νέα) Βύσσα, λίγο πιο πάνω απ’ την Ορεστιάδα (και λίγο πιο κάτω απ’ την πινέζα 🙂 ). Μαζί με το σκουπόχορτο είναι η παραγωγή της περιοχής.

    Το σκόρδο ρίχνει την αρτηριακή πίεση (κάπου αναφέρθηκε παραπάνω). Αποτέλεσμα οι υποτασικοί το απεχθάνονται. Είναι θαρρώ μια φυσική άμυνα του οργανισμού που αναγνωρίζει το τι θα επακολουθήσει…

    Απ’ την άλλη, ο πατέρας μου το έτρωγε για να αντιμετωπίσει κάποια προβλήματα που είχε με τα έντερα. Έτρωγε μια δυο σκελίδες (παπούδες τις λέμε στο Πλωμάρι, αλλά παπούδες λέμε και τα σπόρια) κάθε πρωί. Για να μη μυρίζει τις έκοβε σε μικρά κομμάτια και τα κατάπινε αμάσητα. Το κόλπο έπιανε.

    96 Βρουλλιά εσείς, βρουλίδες εμείς. Τις πλεξούδες είτε σκόρδων είτε κρεμμυδιών είτε μαλλιών 🙂

  152. 150 μέχρι να τα γράψω όλα έδωσες τη συνταγή 🙂 🙂 🙂 Δουλεύει. Εγγυημένα. Άνευ παρενεργειών.

  153. Γμάλλος στο 149

    προφανώς οι ιθαγενείς έδωσαν στον Τριπολιτσιώτη σκορδά τα κρομμύδια του πρώτου επισκέπτη 🙄

  154. Πάνος με πεζά said

    Q 151 : Eγώ θυμάμαι στην ακρούλα, μια σκελίδα σκόρδο συνοδευτικό για τα φασολάκια τα πράσινα !

  155. Νατάσσα said

    Όταν μας ξεκινούσε κριθαράκι στο βλέφαρο, το έτριβε η μαμά μου με μια σκελίδα σκόρδο κομμένη στη μέση. Το τσούξιμο το θυμάμαι ακόμη.

  156. 153 Ε, ναι. Αλλά δεν έπρεπε να γραφτεί;

  157. sarant said

    151 Γι’ αυτό γενικά και σε πιάνει νύστα αν φας σκορδαλιά -ή τουλάχιστον εμένα με πιάνει.

  158. Πάνος με πεζά said

    Γιατί, με το κρεμμύδι;

  159. Ο Κοντονής ανακοίνωσε σήμερα την απόφαση που θα πάρει αύριο (!!),-όπως δήλωσε- και είναι η διεξαγωγή των αγώνων της Κυριακής κεκλεισμένων των θυρών.
    Κατόπιν αυτού καλείται ο Πανούσης να γνωμοδοτήσει αν θα θεωρηθεί πως ο ΠΑΟ θα εκτίσει την μία από τις δυο αγωνιστικές χωρίς θεατές που τιμωρήθηκε. ή όχι. Το ότι κάποιες ομάδες θα χάσουν το αβαντάζ που προσφέρει η έδρα ανευ λόγου , θείου και φωσφόρου από τα σπίρτα που εμπνεύσθηκαν αυτό το τερατούργημα είναι ξένη ήπειρος μπροστά στην αποφασιστικότητα του υπουργού να λύσει τκάθε πρόβλημα βίας αρκει να μη συγκρούεται με τα συμφέροντα μιας μεγάλης ομάδας, ονόματα δεν λέμε.
    Ενώ όμως στην Β εθνική οι αγώνες θα γίνουν κανονικά η ρεβάνς στο κύπελλο ΑΕΚ-ΟΣΦΠ θα διεξαχθεί λέει χωρίς οπαδούς κι αυτή, απόφαση-σκάνδαλο ειδικά μετά το 1-1 του πρώτου αγώνα στο Καραϊσκάκη και τον διαφαινόμενο ως πιθανό αποκλεισμό του ΟΣΦΠ
    Αλλά είπαμε γράφτηκε στις εφημερίδες του ΟΣΦΠ πως καλά νέα έρχονται από το υπουργείο αθλητισμού μεριά

  160. cronopiusa said

    Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης: «… Ἐγεννήθην ἐν Σκιάθῳ, τῇ 4 Μαρτίου 1851»

    «Έρωτας στα Χιόνια» ΝΟΤΑΡΑ ΣΑΠΦΩ 1ο μερος

    «Έρωτας στα Χιόνια» ΝΟΤΑΡΑ ΣΑΠΦΩ Μέρος 2ο

  161. sarant said

    Ο Γιάννης Μακριδάκης στο fb μου είπε για τα μονόσκορδα, σκόρδα με ενιαίο βολβό, σαν τα κρεμμύδια, χωρίς σκελίδες.

  162. Λ said

    αν έχει κάποιος σχέση με την Πολωνία μπορεί παρακαλώ να μας πει πως λέγονται εκείνα τα πολύ βρωμερά αλλά εύγευστα σκόρδα τουρσί που τα λατρεύουν οι πολωνοί και τα τρων σαν τα σοκολατάκια;

  163. Πω πω, θυμήθηκα τώρα, και τρέχουν τα σάλια μου- μια σούπα του ανθρακώρυχου στην Κούτνα Χόρα στην Τσεχία… Καυτερή και τίγκα στο σκόρδο, σερβιρισμένη σε ψωμένια κούπα. Με μια -και δύο- Μπούντβαρ απ’ το βαρέλι, συνοδεία, μετά από το περπάτημα από την πόλη και την επίσκεψη στην εκκλησία με τα κόκκαλα, με θέα το νεκροταφείο της πανούκλας.

  164. …του ασημώρυχου έπρεπε να πω.

  165. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    149,153,156 νόμιζα σκορδοκαϊλα σας η συνέχεια,αφού άλλος το ήξερε άλλος το μάντεψε και ήταν και κλεψιμέικο απ τον Ψαθά.
    Όχι,απλώς έφυγα βιαστικά γιατί θα με κλείδωναν (ζω ακόμη με δανεικά πισίδια μετά τη διάρρηξη) και δεν έγραψα το τρίτο μέρος.
    Αργά αργά βρήκα σειρά τώρα σπίτι 🙂

    Λοιοιπόον:
    Μέρος τρίτο και τελευταίο
    Ανοίγουν την πρώτη κασέλα κι έχει ένα σημείωμα σε μιας μπανάνας φύλλο : Ρε φίλε,έφυγες νωρίς.Ξαναέλα το Μάη που θα βγάλουμε τα φετεινά κρεμμύδια να πάρεις μια καραβιά από το θησαυρό μας νούμερο 2,όπως είπε ο αχηγός. Είναι ό,τι πιο πολύτιμο έχουμε μετά τα σκόρδα σου! Στη δεύτερη και στην τρίτη κασέλα κάθισαν απάνω κι έπιναν ρακές με τηγανητά κρεμμύδια.
    Εννοείται ότι ήταν στα Αφρικάνικα και δεν ήξεραν ακριβώς τί έγραφε, αλλά αυτό υπέθεσαν και τί σημασία είχε, πες πως έγραφε αυτό.Φέρε τη ρακή τώρα.

  166. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    163/μια σούπα του ανθρακώρυχου στην Κούτνα Χόρα στην Τσεχία
    διαβάζω και παθαίνω για ένα δεύτερο.Με το δράκουλα ,σκέφτομαι, έμαθαν κι άλλες σούπες!

  167. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Βαρέλι / Πιάστηκα σκοινί κορδόνι/ Νικόλας Άσιμος
    Το σύστημα έλεγαν οι αρχαίοι, και γι’ αυτό ήταν σπουδαίοι
    Είναι ένα βαρέλι γεμάτο σκόρδα. Και μέσα στο βαρέλι
    Ανθρώποι, ανθρώποι, ανθρώποι. Μια γη γεμάτη σκορδαλιά.
    Και το βαρέλι αυτό γυρίζει, γυρίζει, γυρίζει. Κι όλο και κάποιοι
    Βγαίνουνε στην επιφάνεια. Και γίνονται μετά Ωνάσηδες.
    Ωνάσης σημαίνει να πας στα μπουζούκια, να τα σπας αγκαλιά με τον
    Τέλη το Σαβάλας και να κάθεσαι μετά στο Κολωνάκι,
    Στις κοσμικές ταβέρνες, και να τρως λαϊκότατα σκορδαλιά. Αυτό είναι
    Και που το σώζει το σύστημα. Ποιος πρώτος θα προλάβει.
    Έχει την εντύπωση, την αυταπάτη, το πιστεύει δηλαδή, πως θα προλάβει,
    να βγει ο ίδιος μέσα απ’ το βαρέλι και να πέσει μετά με τα μούτρα να φάει.
    Να φάει. Να φάει. Γι’ αυτό βρωμάει ο χώρος (;) μας σκατίλα. Σκατίλα είναι
    η μυρουδιά του ανθρώπου, αυτουνού που τρώει σκόρδα, πολλά σκόρδα,
    πάρα πολλά σκόρδα. Όλα τα σκόρδα όλων των υπόλοιπων ανθρώπω

    ν…

  168. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Και μια γκουρμεδιά ασύλληπτης νοστιμιάς: Ριφάκι με σκορδόφυλλα,πολλά σκορδόφυλλα.Μόνο σκορδόφυλλα και να μην του λείπει λάδι, αφού το τσιγαρίσετε πρώτα με ένα μέτριο ξερό κρεμμύδι. Μη βάλετε σ αυτό το λευκό του μέρος,ή σκελίδες σκόρδο,γίνεται μπλιαχ. Επίσης κουνέλι με σκορδόφυλλα.Αυτό σβήνεται με λίγο κρασί πρίν βάλουμε τη γερή ματσά τα σκορδοφυλλα.
    Με σκορδόφυλλα,μάραθο και ντομάτα μαγείρευαν τα ποδαράκια από τα σφαχταράκια του Πάσχα μαζί με τα γαρδουμάκια από τ αντεράκια και τις κοιλιές
    151>>Έτρωγε μια δυο σκελίδες (παπούδες τις λέμε στο Πλωμάρι,
    παπαδούλες λέμε μεις τα δυο μισά του χλωρού καρυδιού όταν τα ξεκουπίσουμε με το μαχαιράκι,από του Προφήτη Ηλία και πέρα. Παπούδια ήταν ένα μείγμα από όσπρια και σιτάρι που το έτρωγαν οι παλιοί και στην κατοχή ήταν το σκολινό τους φαϊ.

    Το σκορδομπούκι,τί είναι; Το έχω ακουστά αλλά δεν θυμάμαι ούτε πού ούτε τί σήμαινε.Πονηρό τίποτα;

    Καληνύχτα

  169. leonicos said

    Πάντως… όσο κι αν είναι παρετυμολογία, είναι σκανδαλιστική, διότι δεν είναι μόνο ο ‘σκωρ’ (είναι αρσενικός στον ενικό, στον πληθυντικό μεταπίπτει σε ουδέτερο) είναι και το ‘οδή’

    @5 Σπειροειδής. Να που μάθαμε κάτι.
    Tο (πολτοποιημένο) σκόρδο μέσα σε αψύ κόκκινο ξύδι λέγεται σκορδοστούμπι και το ρίχνουμε στο ντουζλαμά, τον χοντροκομμένο πατσά. (tip για μερακλήδες)

    @8 ΠμΠ, την έχω ακούσει βασικά ‘πλαξάνα’ όχι ‘πλεξούδα’. Πλεξούδα είναι η κοριτσίστικη ‘κοτσίδα’. Κοτσίδα το λένε οι έμποροι για να γίνονται πιο κατανοητοί μάλλον. Είναι εκμοντερνισμός.

    @10 Παν Κ… Τι έγινε με το μπωλ + ελιές + σκόρδο; Μας άφησες στην μέση και πήγες στην Αλβανία και τον ΕΛΑΣ. Ο γάμος έγινε τουλάχιστον;

    Πιάτο δίχως σκόρδο τρώει μόνο το κορόϊδο.
    Να καταγραφεί στις κατακτήσεις του παρόντος ιστολογίου

    Αυτά, πάω…

  170. leonicos said

    Ο Γς στη σπασμοπαγίδα

    Κρίμα να μην βγει σε βίντεο. Από το Γ τον έπιασες ή από το ς. Δυο άκρες έχει όλες κι όλες, κι αυτές κοντά κοντά

  171. Φίλε/φίλη 143, ελιές τσακιστές φτιάχνουμε και στη Λακωνία. Για την Κύπρο δεν ξέρω, αλλά δεν νομίζω να υπάρχει φαγητό/φαγώσιμο στην Κρήτη που να μην υπάρχει και στη Λακωνία και αντίστροφα. Επειδή η φύση είναι σχεδόν ίδια ασφαλώς, είναι ένας βασικός λόγος.

  172. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ για τα νεότερα, ωραίες συνταγές Έφη!

  173. Παναγιώτης Κ. said

    @169.(Leo…). Έγινε κανονικότατα και …φτούρησε.

  174. skol said

    134:
    Ψάχνοντας την ετυμολογία της σκάρδας(73) βρίσκω αναφορά σε ένα πρωτογερμανικό *skardas στην ετυμολογία του shard,
    http://www.etymonline.com/index.php?term=shard
    και ένα προγερμανικό *skordos εδώ:
    http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Proto-Germanic/skardaz

    Δεν έχουν σχέση με το σκόρδο αυτά;

  175. sarant said

    Με το σκόρδο ίσως όχι αλλά λέξη scarda ιταλική δεν βρίσκω.

  176. skol said

    Έχει μια Ναπολιτάνικη
    https://glosbe.com/nap/it/scarda

  177. BLOG_OTI_NANAI said

    Παροιμία με το σκόρδο (Μακεδονικόν Ημερολόγιον (Επετηρίς των Μακεδόνων), έτος 2 (1909), σ.282)

    – Ένας τόπος που παράγει σκόρδα λέγεται Σκορδώνας (Μακεδονικόν ημερολόγιον 1962 (Σφενδόνη), σ.239)

    – Σατιρικά: «σκορδαλέα ατμόσφαιρα» και «σκορδαλεοκτονούμενος» (Κωνσταντίνος Ν. Ράδος, «Didina», Ποικίλη Στοά, 11 (1895), σ.329)

    – Λέξη «σκορδομπούτσος» σε αινίγματα που υπονοούν πιπεράτα και άλλα εννοούν (Σπυρίδωνος Εμ. Στάθη, «Κυθηραϊκά αινίγματα», Λαογραφία 2 (1910), σ.352)

  178. Στο 134, σχετικά με το leurda (=αγριόσκορδο),

    Στη Μεσσηνία, λέουρδα λένε την άσκημη, κοκκαλιάρα γυναίκα

    Στο 177/τέλος

    υπάρχει και το χρηστώνυμο Σκορδοπούτσογλου στο ελληνικό ίντερνετς

    http://www.slang.gr/lemma/show/skordompoutsoglou_skordopoutsoglou_123

  179. sarant said

    176: Εντάξει τότε!

    177: Ευχαριστώ!

    178: Πράγματι, τον θυμάμαι αυτόν -που δεν πρέπει νάναι μόνο ένας.

  180. Ο Σκορδοπούτσογλου, που θυμάσαι, είναι μόνο ένας. Καλό παιδί.

  181. ΑΚ (ο) said

    Οι βολβοί του σκόρδου χαρακτηρίζονται ως σύνθετοι.
    Το μεγαλύτερο μέρος της αψάδας του κρύβεται στο φύτρο (το εσωτερικό πρασσινάκι από όπου μεγαλώνει το επίγειο μέρος του φυτού) και για αυτό πολύ προσπαθόντας να τη μειώσουν, την αψάδα και την κακοσμία, την αφαιρούν.
    Κάποια από τα κομμάτια που μου έρχονται στο μυαλό κι αναφέρουν το σκόρδο είναι οι Συνταγές Μαγειρικής (από Χαΐνηδες),

    Πιάστικα Σκοινί Κορδόνι (από Άσιμο),

    τα Τατάρικα (των Χειμερινών Κολυμβητών) που αυτό εξαιρούσαν;

    και αναφορά στη σκορδαλιά θυμάμαι μόνο την Άνω Μουσουνίτσα (του Πουλικάκου)

  182. Κωνσταντίνος said

    Η αρχαία άγλις μάλλον έχει επιζήσει, στα μέρη των γονιών μου (Λοκρίδα) η σκελίδα σκόρδου λέγεται «αγλιά» 😉

  183. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    181.>>αναφορά στη σκορδαλιά
    Το πρώτο που μου ήρθε διαβάζοντας το νήμα ήταν «οι συνταγές μαγειρικής» αλλά μετά το λησμόνησα. Ε, τώρα διαβάζοντας τα σκορδίλια σου άσματα, μου ήρθε το καλυτερότερο ως αρχαιότερο,άλλά και ως χορευτικότερο,ο αγαπησιάρικος καρσιλαμάς:
    Θα μου τηγανίζεις ψάρια και παντζάρια σκορδαλιά (Εργάτης Τιμημένος των Τούντα/ Ρούκουνα)

  184. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    183.
    θα μου τηγανίζεις ψάρια και παντζάρια σκορδαλιά

  185. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    181-183-184: Α γεια σου!

    182: Α, ευχαριστώ πολύ!

    180: Κακώς τότε νόμιζα ότι είναι πολλοί.

  186. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Στον αποχαιρετισμό του Καρνάβαλου η μαντινάδα:
    Εμείς ετούτον κλαίομεν,
    εμάς ποιός θα μας κλάψει,
    όπου το σκορδοκρέμμυδο
    τ’ άντερα θα μας κάψει
    http://www.patris.gr/articles/175642?PHPSESSID=#.VPjdWtKUdIY

  187. Ioannis Skordopoutsoglou said

    Καλησπέρα. Πολύ αγάπη στον Σκύλο της Βάλια Κάλντα που έχω καιρό να συναντήσω και αγαπώ πάρα πολύ. Τα φιλιά μου.

  188. (178-180) Για φαντάσου! Εγώ το όνομα αυτό το είχα ακούσει (μία και μόνη φορά στη ζωή μου) χωρίς το αρχικό Σ, και υπέθετα ότι παρέπεμπε σε… σατυρίαση.

  189. sarant said

    187: Ω, καλησπέρα! Καλώστον!

  190. Λ said

    Επιστρέφοντας απ το βουνό πήρα σήμερα από μια υπαίθρια λαχαναγορά ένα βρούλο ολόφρεσκα κυπριακά σκόρδα και βασιλεύει ξανά στην κουζίνα μου η ωραία μυρωδιά. Πήρα και φρέσκα χωριάτικα αυγά για να βάψουμε με ριζάρι αν βρούμε.

  191. sarant said

    Ριζάρι;

  192. Λ said

    Είναι αυτό εδώ και σίγουρα βλαστά στην Καρπασία.

    http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A1%CE%B9%CE%B6%CE%AC%CF%81%CE%B9

    Για τα σκόρδα θέλω να πω ότι ήταν ευχάριστη έκπληξη που είναι ήδη ώριμα. Ωριμα είναι και τα μούσμουλα εδώ και κάναμε καλό χρόνο σήμερα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: