Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Μαρμελάδα από κυδώνι

Posted by sarant στο 7 Ιανουαρίου, 2011


 

Χτες φτιάξαμε κυδωνάτο και επειδή είχα πάρει πολλά κυδώνια –μ’ αρέσουν να τα βλέπω, έτσι χρυσά– μερικά κομμάτια περίσσεψαν, οπότε τις έφαγα -και θυμήθηκα τα νιάτα μου, που τα έτρωγα τα κυδώνια ωμά, παρόλο που σε πολλές πηγές βλέπω ότι ωμό το κυδώνι δεν είναι φαγώσιμο.

Το κυδώνι είναι από τα πιο αρχαία φρούτα και από τα πιο περιφρονημένα σήμερα (όπως και το ρόδι, ας πούμε, που θα περιμένει το δικό του σημείωμα άλλη φορά). Έφτασαν στην Ελλάδα από τον Καύκασο, μέσω της Μέσης Ανατολής. Η παλιότερη μορφή της λέξης στα ελληνικά είναι «κοδύμαλον» που κατά πάσα πιθανότητα είναι δάνειο από κάποια μικρασιατική γλώσσα, όμως στη συνέχεια εξελληνίστηκαν σε «κυδώνια μήλα», συνδέθηκαν δηλαδή –πραγματικά ή παρετυμολογικά– στη συνείδηση των ομιλητών με την πόλη Κυδωνία της Κρήτης (εκεί που σήμερα βρίσκονται τα Χανιά)

Οι αρχαίοι συνέδεαν το κυδώνι με την Αφροδίτη και μάλιστα ο Πλούταρχος μας λέει ότι ο Σόλωνας συνιστούσε στις νύφες, πριν μπουν στο νυφικό θάλαμο, να μασήσουν ένα κυδώνι για να μην είναι δυσάρεστο το πρώτο φιλί (ὁ Σόλων ἔγραψε μήλου κυδωνίου τὴν νύμφην ἐντραγοῦσαν εἰς τὸν θάλαμον βαδίζειν͵ ὅπως τὸ πρῶτον ἄσπασμα μὴ δυσχερὲς γένηται μηδ’ ἀχάριστον).

Τα κυδώνια έπαιζαν σημαντικό ρόλο στην αρχαία ελληνική μαγειρική, απόηχος δε είναι τα διάφορα κυδωνάτα με κρέας της σημερινής μας κουζίνας σαν κι αυτό που είχαμε χτες στο σπίτι. (Ωστόσο, ένα κυδωνάτο που βρίσκω στον Πτωχοπρόδρομο πρέπει να είναι είδος κυδωνόπαστου, μια και παρατίθεται στο τέλος ενός πλουσιότατου αλλά νηστήσιμου δείπνου· υπήρχε επίσης και κυδωνάτον που ήταν ποτό, αλλά και φαρμακευτικό παρασκεύασμα). Το κυδωνάτο το θεωρούσαν εκλεκτό φαγητό παλιά και το έφτιαχναν για να τιμήσουν τον μουσαφίρη· υπάρχει και παροιμία, Ξέρει ο γάιδαρος το κυδωνάτο; για τον άξεστο που δεν μπορεί να εκτιμήσει τα εκλεκτά πράγματα.

Για τα κυδώνια στην ελληνική αρχαιότητα μπορεί κανείς να γράψει πολλά ακόμα –όποιος ευαρεστείται, ας προσθέσει στα σχόλια. Οι αρχαίοι τα κυδώνια τα έλεγαν μήλα κυδώνια, αλλά στον Αθήναιο βρίσκω ότι μια ποικιλία κυδωνιών λεγόταν στρούθια ή στρούθεια. Στους Αχαρνείς, στην κόντρα του με τον Λάμαχο, ο Δικαιόπολης αναφωνεί «Ατταταί, ατταταί, των τιτθίων, ως σκληρά και κυδώνια» (Επειδή μπορεί να περνάει κανένα παιδί του δημοτικού από εδώ, δεν το μεταφράζω· οι μεγαλύτεροι έτσι κι αλλιώς δεν έχουν ανάγκη, τι τρισχιλιετείς είμαστε!)

Είπα πιο πάνω ότι το κυδώνι είναι σήμερα περιφρονημένο φρούτο, αλλά δεν ήταν πάντοτε έτσι. Για παράδειγμα, στον Πωρικολόγο, ένα βυζαντινό σχετικά σύντομο σατιρικό κείμενο όπου πρωταγωνιστούν τα διάφορα οπωρικά και λαχανικά, βασιλεύει ο «πανενδοξότατος Κυδώνιος». Ωστόσο, δεν βρίσκω το κυδώνι στη φρασεολογία μας, όπως άλλα φρούτα. Υπάρχει όμως στα δημοτικά τραγούδια (σου στέλνω μήλο σέπεται, κυδώνι μαραγκιάζει για την ξενιτειά), ενώ θα θυμάστε ότι και τα «ντουρνεράκια» του κρητικού δημοτικού (λέμε τώρα) τραγουδιού είναι παραφθορά του σέρβικου ντούνιε ράνκε που σημαίνει «κυδώνι φρέσκο». Δεκάδες αναφορές βρίσκω και στη νεοελληνική λογοτεχνία, όπως είναι ευνόητο.

Η ελληνική λέξη κυδώνιον πέρασε και στα λατινικά ως cydoneum (λόγιος δανεισμός) και ως cotoneum (λαϊκός δανεισμός) και ο λαϊκός τύπος αποδείχτηκε παραγωγικότερος μια και έδωσε τους τύπους που χρησιμοποιούνται σήμερα στις νεότερες ευρωπαϊκές γλώσσες: cotogno στα ιταλικά, coing στα γαλλικά, quince στα αγγλικά, Quitte στα γερμανικά, η αρχική λέξη έγινε δηλαδή μάλλον αγνώριστη.

Βασικό χαρακτηριστικό του κυδωνιού είναι η πολύ υψηλή περιεκτικότητα του σε πηκτίνη – γι’ αυτό και η μαρμελάδα κυδώνι πετυχαίνει σχεδόν αυτόματα. Μελίμηλoν λεγόταν στα αρχαία ένα είδoς γλυκού μήλου, αργότερα όμως έτσι ονομάστηκε και ο καρπός κυδωνιάς μπoλιασμένης με μηλιά: εγκεντρίζεται μήλoν … εις κυδώνια και γίγνεται εκ των κυδωνίων μήλα κάλλιστα τα καλoύμενα παρ’ Αθηναίoις μελίμηλα, λέει μια συλλογή γεωπονικών συμβουλών. Η λέξη μελίμηλον (μη μου πείτε ότι δεν είναι εξαιρετικά εύηχη!) πέρασε στα λατινικά ως melimelum πoυ σήμαινε «είδoς γλυκoύ μήλoυ» και «κυδώνι μαγειρεμένo με μέλι»· στα λαϊκά λατινικά έγινε malimellus και από εκεί τo πήραν oι διάφoρες ρωμανικές γλώσσες. Οι Πoρτoγάλoι είπανε marmelo το κυδώνι. Και επειδή οι πρώτες μαρμελάδες φτιάχτηκαν από κυδώνια, η λέξη marmelada σήμαινε αρχικά τη μαρμελάδα από κυδώνι, και σιγά-σιγά έφτασε να σημαίνει όλα τα είδη μαρμελάδας γενικώς. Και μέσω των γαλλικών, η λέξη επέστρεψε στα ελληνικά, ως αντιδάνειο, υποθέτω στα τέλη του 19ου αιώνα. Στα σημερινά πορτογαλικά, marmelada δεν είναι η μαρμελάδα αλλά το κυδωνόπαστο –θα μπορούσαμε όμως να υποστηρίξουμε ότι από ετυμολογική άποψη η μαρμελάδα κυδώνι είναι η μοναδική άξια του ονόματός της μαρμελάδα. Όπως λέει και η Μαριανίνα Κριεζή στη Λιλιπούπολη, «κι ο ήλιος βασιλεύει ξανά, πέφτει στα κόκκινα βουνά, μαρμελάδα από κυδώνι και νυχτώνει»,

http://www.youtube.com/watch?v=qcTaAUIo35A

οπότε το βρίσκω ταιριαστό να τελειώσω έτσι.

Advertisements

86 Σχόλια to “Μαρμελάδα από κυδώνι”

  1. Jimakos said

    Και στις Κυδωνίες, το γνωστό Αϊβαλί, το ayva είναι το κυδώνι (καθότι Ayvalik η ονομασία της πόλης στα τούρκικα).
    Πολύ καλημέρα σας και χρόνια πολλά!

  2. Μπορώ να πω πως εντυπωσιάστηκα από την ιστορία και την περιγραφή του κυδωνιού(ιδιαίτερα για τα ντουρνεράκια που τα τραγουδούσαμε παρέα με τον παππού στο χωριό). Αυτό μου θυμίζει επίσης την ιστορία του φραγκόσυκου, ακόμα ένα περιφρονημένο και για κάποιους υποδεέστερο φρούτο το οποίο είναι πλούσιο σε θρεπτικές ουσίες φτιάχνοντας εξαιρετικές μαρμελάδες και κομπόστες, είναι χωνευτικό και καθαρτικό.

    Υ.Γ. Όχι δεν κάνω διαφήμιση στα φραγκόσυκα καθώς αποδεδειγμένα δεν υπάρχει ουδεμία καλλιέργεια πάνω σ’αυτό, παρά το ότι φύεται σε μεγάλες εκτάσεις…

  3. ὅποιος λέει ὅτι τὸ κυδώνι δὲν τρέγεται ὠμὸ δὲν ξέρει ποῦ τοῦ πᾶν τὰ τέσσερα. τὸ κυδώνι εἶναι νόστιμο μὲ κάθε τρόπο ποὺ μπορεῖ νὰ φαγωθῇ. φραγκόσυκα ἔφαγα πρώτη φορὰ τὸν Αὐγουστο τοῦ 2009 φιλοξενεηθεὶς σὲ χωριὸ τῆς Μεσσηνίας. εἶναι συμπαθητικά, ἀλλὰ κυδώνια δὲν εἶναι καὸ πολὺ περισσότερο δὲν εἶναι σῦκα. γράφει ὁ Ἴβυκος:

    ἦρι μὲν αἵ τε Κυδώνιαι
    μαλίδες ἀρδόμεναι ῥοᾶν
    ἐκ ποταμῶν, ἵνα παρθένων
    κᾶπος ἀκήρατος….

  4. bernardina said

    Εμένα πάλι, εκτός όλων των άλλων, με γοήτευσε και η συγγένεια των τιτθίων με τα teats ή tits. Και ελπίζω να μην περνάει κανένα αγγλομαθές παιδί του δημοτικού από τα σχόλια 😆

    Καλημέρα και (πάλι) καλή χρονιά σε όλους

  5. Α, Κορνήλιε, θα τσακωθούμε!
    Το φραγκόσυκο είναι ολάκερη περιπέτεια. Πρώτον, το πώς θα το μαζέψεις χωρίς να τσιμπηθείς και, μετά, το πώς θα το ξεφλουδίσεις να το φάς. Εμείς, τα βάζαμε με τον κουβά κατευθείαν στο ψυγείο να δροσίσουν και τα τρώγαμε κρύα.

  6. μήτσκος said

    Αν δε με απατούν τα σερβικά μου «ντούνιε ράνκε» μεταφράζεται «πρώιμα κυδώνια» (άντε εντάξει «κυδώνια πρώιμα», το «φρέσκο» πάντως πρέπει να είναι λάθος).
    Επίσης, ο παππούς και η γιαγιά στην Κρήτη τραγουδούσαν «ντουνεράκια» (και όχι «ντουρνεράκια»), που ταιριάζει άλλωστε και με την ετυμολογία.

  7. Ηλεφούφουτος said

    Πολύ ενδιαφέροντα όλα αυτά για το κυδώνι. Όταν πρωτοείδα τον τίτλο αναρωτήθηκα τι λεκτικές περιπέτειες θα βρει ο Νικοκύρης μ αυτό. Ομολογώ ότι αγνοούσα αδιάντροπα και τα περί coing (όταν το πρωτόδα στα Γαλλικά φαντάστηκα ετυμολογία απωανατολίτικη) και τα περί μαρμελάδας.

    Θα ήθελα να ρωτήσω από προέρχονται οι αττικίζουσες γεωπονικές συμβουλές.

    Επίσης να προσθέσω αυτό που ξέρω απ τη μάνα μου, ότι όταν κόβουμε τις πατάτες κυδωνάτες, τις κόβουμε μακρόστενες (η συνήθης μορφή τηγανητών πατατών …τον τον τον ρεγκετόν) και όχι π.χ. σε ροδέλες. Το «κυδωνάτος» δηλαδή να σημαίνει σχήμα και όχι πλέον κάτι σχετικό με το φρούτο.

  8. Περιφρονημένο το ρόδι με 3 ευρώ το κιλό στην λαϊκή ; Δεν νομίζω μάλλον ανάκριβο είναι και…ύποπτο μια που τα χαλασμένα δεν φαίνονται πάντα στο εξωτερικό τους.
    Το κυδώνι είναι υπερβολικά σκληρό για ωμό αλλά σαν γλυκό (τριμμένο στον χοντρό τρίφτη) τέλειο.
    Από τα «άγρια» φρούτα τίποτε δεν φτάνει-κατά την γεύση μου- το κούμαρο.

  9. # πανάκριβο

  10. Immortalité said

    Νίκο μέχρι τη δεύτερη παράγραφο δεν είχα καταλάβει τι φτιάξατε γιατί, όπως και η μαμά του Ηλεφού που κόβει τις πατάτες κυδωνάτες και μεις το κυδωνάτο μόνο ως σχήμα το χρησιμοποιούμε (επειδή έτσι κόβουν το κυδώνι για να το κάνουν γλυκό). Τα γλυκά που ξέρω είναι του κουταλιού, μαρμελάδα, κυδωνόπαστο (η παστοκύδωνο) και πελτές. (Μικρή νόμιζα ότι ο πελτές είναι μόνο από κυδώνι. Της ντομάτας μετά τον ανακάλυψα 🙂 ) Και το φαΐ τ’ ονοματίζουμε ανάλογα με το κρέας πχ γουρουνάκι με κυδώνι κτλ…

    Έχουμε και μεις μια παροιμία για αυτόν που δεν ξέρει να ξεχωρίσει το εκλεκτό πράγμα αλλά έχει άλλο φρούτο μέσα, εξίσου νόστιμο και λαχταριστό :
    «κατέχει ο μπουρμάς*, ηντάνε ο χουρμάς; «

    Για τη μαρμελάδα συμφωνώ ότι είναι η πιο νόστιμη (μαζί με το αχλάδι αλλά από συγκεκριμένο δέντρο), αλλά δεν νομίζω ότι το κυδώνι είναι περιφρονημένο και πολύ περισσότερο δεν είναι το ρόδι.


    Μπουρμάς: ο εξωμότης. Ύβρις των Χριστιανών Κρητών κατά των Τουρκοκρητικών (κατά Κονδυλάκη. Εγώ μόνο στην παροιμία το έχω ακούσει.)

  11. Immortalité said

    Να πούμε ότι και τα θαλασσινά κυδώνια είναι πεντανόστιμα;

  12. ΣοφίαΟικ said

    Το κυδώνι δεν είναι περιφρονημενο, απλά δεν έχει φτιαχτεί ακόμα ποικιλία που να έχει τη γέυση του μαγειρεμενου ωμό και να τρώγεται σα μήλο.
    Όσο για το ρόδι, εχιε ανακάμψει εδώ στην Εσπερία. Πριν μερικά χρονια τα λαιφσταιλάτα περιοδικά μας φλόμωσαν με άρθρογραφια για τις ευεργετικές ιδιότητες του ροδιού. Καπακι εμφανίστηκαν στα σούπερ μάρκετ χυμοί ροδιού και αμέσως μετά εκεί που το έβρισκες μόνο σε εθνικ μανάβικα (εκεί που ψωνίζουμε εμείς οι αλλοδαποί) το πουλάνε παντού και το βρίσκεις και ετοιμο καθαρισμένο στο σούπερμάρκετ. Προφανώς κάποιοι αποφάσισαν ότι μπορέι να γίνει εντατκή καλλιέργεια και να είναι κερδοφόρα.

    Το κυδωνί εμένα μου αρεσει στο κυδωνόπαστο. Για καλή μας τυχη, αρέσει και στους ισπανούς και στους Γάλλους ως συνοδευτικό για τυρί, οπότε βρίσκεις στο σούπερμάρκετ στο τμήμα με τα «εκλεκτα εισαγόμενα» (που δεν προορίζεται για να ψωνίζουν οι αλλοδαποί).

    Το οποίο μου θυμίζει ότι παρόλο το θόρυβο που κάνουν για τη σοκολάτα και τα σοκολατογλυκά, αμά είχα να διαλεξω από τη μια σοκολατα κι από την άλλη κυδώνόπαστο, μαρόν γλασέ και αμυγδαλόψυχα η αντίδραση θα ήταν ποιός τη %#@$% τη σοκολάτα.

    ΥΓ Τώρα θέλω να πάω μεχρι σουπερμάρκετ…

  13. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα σχόλια.

    Το φραγκόσυκο το έχω ήδη υποσχεθεί ότι θα το γράψω -ανανεώνω την υπόσχεση.

    6: Φρέσκο το είχε γράψει ο ΚαπετάνΈνας, που ανακάλυψε το θέμα, σέρβικα δεν ξέρω, καθόλου δεν αποκλείω να έχεις δίκιο.

    7: Οι γεωπονικές συμβουλές είναι από το TLG, δηλαδή:
    H. Beckh, Geoponica. Leipzig: Teubner, 1895: 1-529.

    8: Τα κούμαρα παλιά τα χαρακτήριζαν ‘ελληνικές φράουλες’ (πριν αρχίσουν να καλλιεργούνται εδώ φράουλες). Τα μάζευαν και τα πουλούσαν στην Αθήνα.

    Ιμόρ, πολύ καλό αυτό με τον χουρμά και τον μπουρμά!
    Για το σχήμα και το κυδωνάτο, πολύ ενδιαφέρον.

  14. πάω νὰ ἐπιδρἀμω στὸ ψυγεῖο, ἔχει μείνει λίγο ψητὸ κυδώνι.

  15. george said

    Το μοσχάρι με κυδώνια παραμένει εκλεκτό φαγητό – αν και φτιάχνεται μάλλον σπάνια πια. Έχω μαγειρέψει κανα-δυο φορές, αυτά που συγκράτησα (πέρα από τη νοστιμιά) : 1)πολύ σκληρό 2)μαυρίζει αμέσως 3)θέλει κάτι ώρες να βράσει!
    Στα μαγειρικά, μη ξεχνάμε και τις «κυδωνάτες» πατάτες. Είναι το κόψιμο τις πατάτας, περίπου όπως είναι οι πατάτες φούρνου. Το έχω δει σε εκπομπές μαγειρικής αλλά και σε σχετικά βιβλία.

    Για το ρόδι, συμφωνώ με το σχόλιο #12! Ακόμα και η τοπική μάρκα ΕΨΑ του νομού Μαγνησίας έχει βγάλει αναψυκτικό με ρόδι!

  16. Κορνήλιε, καλή όρεξη με το κυδώνι
    και όταν γράψει ο Νικοκύρης για το φραγκόσυκο, θύμησέ μου να αναφέρω πώς ακριβώς μαζεύουν τα φραγκόσυκα με κονσερβοκούτι. Αυτά κοντά στον Μελιγαλά…

  17. ΣοφίαΟικ said

    15: Μια πολύ σύντομη ματιά σε σχετικές βα΄σεις δεδομένων μου εδειξε ότι όνως, εκεί γύρω σοτ 2000 γεωργικοί σύλλογοι και υπουργεία γεωργίας σε χώρες που δεν φύεται η ροδιά αλλά έχουν τις σωστές κλιματλογικές συνθήκες (Αυστραλία, Καλιφόρνια κλπ) προωθούσαν την καλλιεργεια Έτσι εξηγέιται το ότι έχουμε πνιγεί στο ρόδι.
    Παρόμοια η καλλιέργεια ακτινιδίου είχε προωθηθεί και επιδοτηθεί στην ελλάδα και αλλού τη δεκαετία του ’80- τέλη ’70.

  18. Alfred E. Newman said

    Αν έχετε τζάκι ή έστω ψηστιέρα με χόβολη δοκιμάστε να ψήσετε ένα κυδώνι όπως είναι με τη φλούδα του η οποία αφαιρείται ευκολότατα μετά.
    Εναλλακτικά μπορείτε να τυλίξτε το κυδώνι σε αλουμινόχαρτο ώσε να μη χρειάζεται καθάρισμα από τις στάχτες.
    Δοκιμάστε -αν δε το έχετε ήδη δοκιμάσει- και πείτε μου.

  19. Μισιρλού... said

    Κυδώνι γλυκό, χοντροκομμένο μόνο, καλά καραμελωμένο και με μπόλικο αμύγδαλο! Κι ένα χοντροπότηρο σκαλιστό με δροσερό νεράκι (απ’ την πηγή, απέξω…)
    Θα μας τρατάριζε η -φευγάτη πλέον- γιαγιάκα…
    Εις μνήμην…

    @13… Νίκο, μόλις αποφασίσεις για τα φραγκόσυκα, θύμισέ μου να σου στείλω ΤΙΣ φωτογραφίες, που έβγαλα φέτος το καλοκαιράκι, στον διάσημο μοναδικό φραγκοσυκοπερίπατο, στο γύρο τής Αρβανιτιάς, στο Ναύπλιο.
    Βεβαίως, δεν θα σου επισυνάψω, μια φωτογραφία που έχω -με αεροπλανική λήψη- την ώρα που πατάω ένα φραγκόσυκο!!! [μα, καλά… συμβούλευα 1,5 ώρα συνεχώς τους άλλους να προσέχουν, και το πάτησα εγώ;! Και να βγει και φωτογραφία;!]
    Όποιος δεν έχτισε σπίτι, όποιος δεν πάντρεψε κόρη κι όπως δεν πάτησε φραγκόσυκο…
    😆

    @15…george…Το μοσχάρι με κυδώνια παραμένει εκλεκτό φαγητό – αν και φτιάχνεται μάλλον σπάνια πια.

    Λαθεύεις Γεώργιε! Στα «κανονικά» μαγέρικα, ακόμα και σήμερα σερβίρεται το σπέσιαλ αυτό παραδοσιακό φαγητό. πχ. Πέρνα μια βόλτα απ’ την περιβόητη ταβέρνα τού Οικονόμου στα Πετράλωνα (Τρώων) και θα με θυμηθείς… Στην επαρχία το φαγητό, είναι ακόμα πιο συχνό!

    @16 …… πώς ακριβώς μαζεύουν τα φραγκόσυκα με κονσερβοκούτι. Αυτά κοντά στον Μελιγαλά…

    Σκύλε…Καλά!!! Δεν χρειάζεται μετάφραση! Εξαιρετικό…

    @18…Alf, μα σε τα μας; Ολόκληρα παιδιά είμαστε! Λες να μην το’χουμε κάνει κι αυτό;
    :mrgreen:

    Σας αποχαιρετώ !
    Να χαίρεσθε για χτες τις Σβετλάνες σας και για σήμερα τα Γιαννάκια σας!!!
    [τρέχω κι εγώ για ένα Γιαννακό-πουλόπουλο…]
    8)

    ΥΓ:
    Νίκο, με τα στρουθία / κοδύμαλα / κυδώνια μήλα κλπ… κάτι συμβαίνει με τους συγγραφείς… Αλληλοαναιρούνται, μου φάνηκε, με μια πρόχειρη ματιά που έριξα. Σα να βρήκα και κάτι άλλο ενδιαφέρον, που θα το ποστάρω τη νύχτα (αν προκάμω να το…αποδελτιώσω)

  20. gbaloglou said

    #3

    Πρώτο φραγκόσυκο: Ιούλιος 1987, σε τουριστική περιοχή της Γιάφα (Τελ Αβίβ), από μικρό Άραβα που δήλωσε Εβραίος — επειδή μου το πούλησε σε τιμή οκταπλάσια (αν θυμάμαι σωστά) της Αραβικής, υποθέτω 🙂 🙂

    [Ήταν γευστικότατα όπλα κατά της δίψας, αχώριστοι σύντροφοι στις ατέλειωτες βόλτες στην Ιερουσαλήμ. Αν θυμάμαι καλά οι υπαίθριοι πωλητές μου τα πουλούσαν καθαρισμένα.]

  21. Μισιρλού, σ’ απάντησα στου αλουφάνη αμέσως μόλις έσκασε μύτη το μήνυμά σου, μα μήτε φωνή, μήτε ακρόαση…

  22. Nicolas said

    Αγριογουρουνόπουλο (γεμάτο όμικρα) με κυδώνια γύρω-γύρω, ολονυχτίς μέσα σε φούρνο ψωμιού και την άλλη μέρα dolce vita*.

    * όχι του δικού σας του ουγγροσαλονικιού, η πραγματική!

  23. george said

    #19
    Από τις φορές που χαίρομαι που κάνω λάθος!
    Αν και έχω πάει πολλές φορές στην Τρώων, δεν ήξερα την ταβέρνα του Οικονόμου! Θα φροντίσω να επανορθώσω σύντομα!

  24. Θρασύμαχος said

    Όταν με το καλό ετυμολογήσετε το φραγκόσυκο, λύστε μου την απορία γιατί στη Νιό (και μάλλον μόνον εκεί!)το λένε «φαραώσυκο»: http://www.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathglobal_1_03/08/2003_1285442

  25. Μαρία said

    23 Συνεχίζοντας την παράδοση της γιαγιάς μου, μαγειρεύω κοκκινιστό κοτόπουλο με κυδώνια. Αν τα ζεματίσεις πιο μπροστά, και κόβονται εύκολα και φυσικά δεν καθυστερούν στο βράσιμο.

    Χρόνια πολλά και στους τουλάχιστον 2 συσχολιαστές.

  26. sarant said

    23: Μα, στην οδό Τρώων είναι επόμενο να… τρώνε καλά!

    Το φαραώσυκο το λένε κι αλλού, θαρρώ’ επιφυλάσσομαι.

  27. Immortalité said

    @ 26 😀 😀

    Έχει δίκιο η Μαρία, εντελώς τους ξεχάσαμε τους Γιάννηδες σήμερα. Χρόνια πολλά κι από μένα.

    Επί του θέματος τώρα, νομίζω ότι το κρέας με τα κυδώνια δεν ήταν ποτέ κανένα γκουρμέ φαΐ, με την έννοια του ακριβού και του σπάνιου. Χρησιμοποιούσαν τα κυδώνια αντί για πατάτες που δεν είχαν πάντα. Μετά νομίζω έγινε κάπως εξωτικό.

  28. Μαρία said

    26 Στη Μήλο σίγουρα λέει ο Γιάννης (αυτός φανερός):
    https://sarantakos.wordpress.com/2009/12/07/sukaskaphe/#comment-18783

  29. Mιχαλιός said

    #24, 26 Από το «Λεξικό των ιδιωμάτων και εγγράφων της Πάρου» του Ν.Αλιπράντη (2001): «Φαρόσ’κα» = φραγκόσυκα. Η φραγκοσυκιά επίσης «φαραοσ(υ)κιά» στη Νάξο, τη Νίσυρο και τη Σαντορίνη, «μπαρμπαροσυκιά» στη Σύρο, «χλαποσυκιά» στη Σίκινο, «μωροσυκιά» στον Τσεσμέ της Μικράς Ασίας. Ο Αλιπράντης παραπέμπει για την ετυμολογία στα «Γλωσσικά εκ Κύθνου» του Κουκουλέ, που μοιάζει να δέχεται ενδιάμεσο τύπο «φρα(γ)όσυκα».

  30. Mιχαλιός said

    29# Παρντόν, «φαραόσ’κα» γράφει ο άνθρωπος και όχι «φαρόσ’κα».

  31. Μπουκανιέρος said

    Αφού δεν το γράφει κάνας άλλος, να το ξαναγράψω εγώ: παυλόσυκα.

  32. gbaloglou said

    φαυλόσυκα;

  33. Λευτέρης said

    και παπουτσόσυκα

  34. Μπουκανιέρος said

    32 Όχι, καβλόσυκα! 🙂

  35. YOSEF22ADAR said

    #20

    http://en.wikipedia.org/wiki/Sabra_(person)

  36. YOSEF22ADAR said

    http://en.wikipedia.org/wiki/Quince

    «…The modern name originated in the 14th century as a plural of quoyn, via Old French cooin from Latin cotoneum malum / cydonium malum, ultimately from Greek κυδώνιον μῆλον, kydonion melon «Kydonian apple»…»

    «…Among the ancient Greeks, the quince was a ritual offering at weddings, for it had come from the Levant with Aphrodite and remained sacred to her. Plutarch reports that a Greek bride would nibble a quince to perfume her kiss before entering the bridal chamber, «in order that the first greeting may not be disagreeable nor unpleasant» (Roman Questions 3.65). It was a quince that Paris awarded Aphrodite. It was for a golden quince that Atalanta paused in her race…»

  37. YOSEF22ADAR said

    http://en.wikipedia.org/wiki/Marmalade

  38. gbaloglou said

    #36

    Όπως είχα γράψει παλαιότερα εδώ, στο Άσμα Ασμάτων ο Ελιγιά μεταφράζει από τα Εβραϊκά αυτό που έγινε «μηλέα» στους Εβδομήκοντα ως «μηλοκυδωνιά» — ίσως θα έπρεπε να το απλοποιήσουμε σε «κυδωνιά»; [Άλλοι ερευνητές θεωρούν ότι η μηλιά δεν υπήρχε ‘τότε’ στην Ιερή Γη και προτείνουν την βερυκοκιά.]

  39. YOSEF22ADAR said

    #38

    Και αν θυμαμαι καλα υπαρχουν αναφορες στην τελετουργικη χρηση του κυδωνιου απο τον
    Robert Graves (1895 – 1985) :

    «The Greek Myths»
    ( London: Penguin, 1955; Baltimore: Penguin, 1955 )

    «The White Goddess»
    ( London: Faber & Faber, 1948; New York: Creative Age Press, 1948; rev.,
    London: Faber & Faber, 1952, 1961; New York: Alfred. A. Knopf, 1958 )

    (στα οποια βιβλια δεν εχω αμεση προσβαση λογω μετακομισης –
    – σας το χρωσταω 🙂

    http://en.wikipedia.org/wiki/Robert_Graves

  40. Ελένη said

    Παραμονή Πρωτοχρονιάς το δείπνο περιλάμβανε ταζίν με αρνί, κυδώνια και ρεβύθια. Νοστιμότατο.

    Στο Μεξικό τα κυδώνια χρησιμοποιούνται πολύ για κυδωνόπαστο (εδώ το λένε ate), και συνοδεύεται με τυρί. Φτιάχνουν επίσης *παστο κι από άλλα φρούτα, κατά προτίμηση γκουαγιάβας, άλλο εξωτικό κι ελαφρώς άγνωστο φρούτο στην Ευρώπη (νομίζω) που επίσης δύσκολα τρώγεται ωμό.

    Κι επειδή ζω στην πρωτεύουσσα του φραγκόσυκου σας ενημερώνω (σοβαρά η περιοχή που μένω έχει ως κύριο προοιόν τα φραγκόσυκα):

    τα κόβουν κατευθείαν με μαχαίρι μεγάλο κι από κάτω κουτί.
    φοράνε πάντα γάντια κηπουρικής.
    για το καθάρισμα, τα πιάνουμε με πιρούνι, τα βάζουμε πάνω σε ξύλο ή πιάτο, κόμουμε τις άκρες με το μαχαίρι, τα χαράζουμε και τα… ξετυλίγουμε. Έτοιμο, χωρίς φλούδα. Το τρώμε. Νοστιμότατο.
    Υπάρχουν τρεις ποικιλίες: τα πράσινο/κίτρινα, ελαφρώς ξινά, τα πορτοκαλί ή κόκκινα που είναι τα πιο γλυκά και ζουμερά και τα μωβ που είναι πιο μικρά και με περισσοτερες ίνες.
    Όταν είναι η εποχή τους (Αυγουστο-Σεπτέμβρη), τα πουλάνε καθαρισμένα στη λαϊκή, περίπου 80 λεπτά (€) τα δέκα/δώδεκα κομμάτια.

    Επίσης, τρώγονται και τα φύλλα της φραγκοσυκιάς. Σε μεγάλα κομμάτια και αφού τους ξύσουν τα αγκάθια ψητά στα κάρβουνα, ή κομμένα κομματάκια (σα γλυκό κυδώνι…), σωταρισμένα με φρέσκο κρεμμύδι, ντομάτα και κόλιαντρο για σαλάτα. Όπως και να τα ετοιμάζουν εμένα δε μ’αρέσουν, επίπλέον έχουν πολλά σάλια, τρεις φορές όσα οι μπάμιες.

    και οι ονομασίες..

    κυδώνι=membrillo
    φραγκόσυκο=tuna
    φραγκοσυκιά=nopal.

    Το τελευταίο είναι και στο θυρεό της σημαίας, με τον αετό που σκοτώνει το φίδι.

    Καλή σας όρεξη…

  41. sarant said

    Ελένη, σ’ ευχαριστώ πολύ -δεν είχα προσέξει καν ότι στον θυρεό της Μεξικάνικης σημαίας έχει φραγκοσυκιά, αλλά λογικό είναι 🙂

    Το tuna είναι τοπική ονομασία ή η γενική ισπανική;

  42. gbaloglou said

    #40-#41

    Αυτές είναι πληροφορίες! 🙂

    [Πριν λίγες μέρες είχε φραγκόσυκα Ιταλίας στου Μασούτη προς οκτώμισυ ευρώ το κιλό. Πριν 23 χρόνια στην Ιερουσαλήμ η Αραβική τιμή της ‘σάμπρας’ ήταν γύρω στα 15 σεντς/λεπτά το κομμάτι.]

  43. Μπουκανιέρος said

    40-41 (Μπράβο Ελένη).
    Αν δεν κάνω λάθος, η ονομασία nopal είναι από τα ναχουάτλ.
    Αζτέκικος είναι κι ο θρύλος που εικονίζεται στο θυρεό: ήταν ο οιωνός που τους έδειξε πού να σταματήσουν και να χτίσουν την πόλη του Μεξικού (αν θυμάμαι σωστά).

  44. #39 Ο Γκρέιβς στους Ελληνικούς Μύθους αναφέρει ότι ο Πέλοπας, πριν την αρματοδρομία με τον Οινόμαο για τα μάτια της Ιπποδάμειας, έκανε θυσία στο ναό της Κυδωνίας Αθηνάς στην Ηλεία, δίνοντας τον Παυσανία ως πηγή.

  45. Ελένη said

    #41, 43

    Tunas λέγονται τα φραγκόσυκα στα μεξικάνικα… στα καστιλιάνικα λέγονται higos chumbos και η φραγκοσυκιά chumbera. Το φυτό ονομάζεται opuntia ficus-indico και η προέλευση είναι όντως η κεντρική Αμερική. Το έφεραν στην Ευρώπη οι Ισπανοί και άρχισε να ευδοκιμεί στις ημι-ερημικές περιοχές, ειδικά στη βόρειο Αφρική, γι’αυτό και οι Γάλλοι το ονόμασαν figuier de Barbarie. Οι Έλληνες, υποθέτω πως επειδή το γνώρισαν από τους Φράγκους/Γάλλους ή από τις γαλλικές αποικίες το ονόμασαν φραγκοσυκιά.

    Και φυσικά το έμβλημα της σημαίας αναφέρεται στο μύθο της ίρδυσης της πόλης του Μεξικού από τους Αζτέκους οι οποίοι ονομάζονταν Mexicas (προφέρεται Μεσίκας με παχύ σ). Ανεκδοτολογικά, δίπλα στο παλιό μου σπίτι είχε ένα οικόπεδο που έκαναν βόλτα κάτι κότες που είχε ο γείτονας. Όλη μέρα, ο κόκκορας καθόταν πάνω σε μια τεράστια γραγκοσυκιά που είχε στο κέντρο για να εποπτεύει τις κότες. Αισθητικά ήταν τέλεια παρωδία της σημαίας…

  46. Ηλεφούφουτος said

    Tunas λέγονται οι φραγκοσυκιές και τα φραγκόσυκα και στην Κούβα (από τη γλώσσα των εξολοθρευμένων ιθαγενών) και υπάρχει και ομώνυμη επαρχία Las Tunas.

    Δεν το ήξερα όμως ότι από εκείνα τα μέρη ήρθε στην Ευρώπη. Με μπέρδευε που στα Ιταλικά τα φραγκόσυκα λέγονται fichi d’ India (και το διασκέδαζα μάλιστα που άλλη προέλευση τούς δίνουν τα Ελληνικά, άλλη τα Ιταλικά κι άλλη τα Γαλλικά). Προφανώς η «Ινδία» των Ιταλικών ήταν η «Ινδία» του Κολόμβου και όχι η πραγματική.

  47. Μαρία said

    46 Αυτά παθαίνουμε, όταν κάποιοι δεν ξεχωρίζουν τον Ινδιάνο απ’ τον Ινδό.

    Έχεις πάει στη Λας Τούνας;

  48. YOSEF22ADAR said

    #44 Stazybo Horn

    Περισσοτερα και καταπληκτικα στο “The White Goddess”:

    Εδω:
    http://www.scribd.com/doc/35297966/The-White-Goddess

    η’ κατεβαινει εδω:
    http://www.americanneopaganism.com/the-white-goddess.pdf

    ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ (αδυνατον να αποδοθει το νοημα):
    Η λευκή θεά
    Ιστορική γραμματική του ποιητικού μύθου
    The white goddess: A historical grammar of poetic myth

    Συγγραφέας: Graves Robert
    Μεταφραστής: Φιλολογική Ομάδα Κάκτου
    Εκδότης: Κάκτος
    ISBN: 978-960-352-511-0
    Έτος έκδοσης: 1998
    Αριθμός Σελίδων 749

  49. Ηλεφούφουτος said

    Μαρία, έχω πάει αλλά δεν έχω τίποτε το ιδιαίτερο να πω. Ούτε είδα κακτοειδή. Το τοπίο πρέπει να έχει αλλάξει πολύ με τις καλλιέργειες ζαχαροκάλαμου. Μη νομίζεις, περαστικός ήμουν (για την ακρίβεια πηγαίνοντας από την Μπαρακόα στο Μπαγιάμο).

  50. gbaloglou said

    #47

    yes indeed

  51. gbaloglou said

    40 κλπ

    Πριν λίγες ώρες χάρις στην εκπομπή «Βιβλία στο κουτί» (ΕΡΤ 1), με αποψινό θέμα τις παιδουπόλεις, έμαθα ότι μία, ας πούμε, παραλλαγή του Μεξικανικού μύθου είχε διαδοθεί και στην μετεμφυλιακή Ελλάδα: ο ‘αετός’ (πατρίδα) άρπαξε ένα παγωμένο φίδι (κομμουνισμός), το ζέστανε στις φτερούγες του, και όταν αυτό συνήλθε τον δάγκωσε.

  52. Μαρία said

    51 Τον «θολό βυθό» παρουσίασαν;

  53. gbaloglou said

    52

    Για λίγο την είδα την εκπομπή, αλλά πιστεύω πως αυτό ήταν το θέμα, και σίγουρα ο παρουσιαζόμενος συγγραφέας ήταν ο Ατζακάς.

  54. Μπουκανιέρος said

    Τι Ατζακάς τι Αζτέκος, λοιπόν.

  55. gbaloglou said

    Ελληνικής καταγωγής και οι Αζτέκοι, προφανέστατα!

  56. Μαρία said

    Να τον διαβάσετε το θολό βυθό, τον έχω ξαναδιαφημίσει 🙂

  57. gbaloglou said

    από βυθό σ’ άλλο βυθό

  58. #51 Ολόκληρο το επεισόδιο με τους απολυμένους /παραιτηθέντες της Β της Ε εδώ (μαζί με το μέτριο τρίτο επεισόδιο των Φιλοξενούμενων)

  59. #58 εννοώ τους απολυμένους /παραιτηθέντες της Βιβλιοθήκης, στη νέα τους δουλειά στην κρατική τηλεόραση

  60. Μαρία said

    58 Ευχαριστούμε. Στην επανάληψη πέτυχα μόνο το τέλος.
    59 Δεν είναι νέα τους δουλειά. Την έκαναν και παλιότερα παράλληλα με τη Β. Πρόκειται για νέα σειρά εκπομπών.

  61. […] το ανέβαλλα. Μέχρι που τις προάλλες, στη συζήτηση του άρθρου για το κυδώνι, έγιναν αρκετά ωραία σχόλια για τα φραγκόσυκα, που θα […]

  62. π2 said

    Στον κώδικα Vindobonensis medicus gr. 18 του 14ου αι. που αποδίδεται στον βυζαντινό γιατρό Κάλλιστο, παραδίδεται το ακόλουθο γιατροσόφι, που αποδίδεται στον Αριστοτέλη:

    Ἀντίδοτος Ἀριστοτέλους, ἐνεργοῦσα πρὸς παντοίας φλεγμονὰς τὰς ἐντὸς καὶ ἐμπνευματώσεις καὶ ἀνορεξίας καὶ πρὸς πυρέσσοντας καὶ κοιλιακοὺς καὶ βήσσοντας: ἄμμεως οὐγγίας β΄, μαστίχης σπέρματος, μαράθρου, ἀλόης, ζιγγιβέρεως, μηλοκυδωνίων, ἀμυγδάλων πικρῶν ἀνὰ οὐγγίας γ΄, μέλιτος τὸ ἀρκοῦν. Ἡ δόσις κυάμου τὸ μέγεθος.

    Δεν μεταφράζω γιατί μου φαίνεται εύκολο το κείμενο (μάραθρο είναι το μάραθο, ζιγγγίβερη η πιπερόριζα). Από σχολιασμό στο κείμενο μαθαίνω πως τα κυδώνια στην αρχαιότητα (ιδίως την ύστερη) είχαν ευρύτατη εφαρμογή στην ιατρική, ιδίως ως εὐστόμαχα καὶ οὐρητικά, και πως χρησιμοποιούσαν συχνά αφέψημα από τα άνθη τους και ενός είδους κρασί από αυτά.

  63. Μαρία said

    62
    Έτσι ε; Μεταφράζουμε τα φινόκια και τα τζίντζερ και μας αφήνεις να ψάχνουμε το άμμι. Αφρικανικό φυτό λέει το ΛΣ, ammi copticum, με παραπομπή στο Διοσκουρίδη.

    Αφέψημα απο κυδωνόφυλλα έπινε η μάνα μου.

  64. π2 said

    Ένα μυαλό χειμώνα καλοκαίρι, κάτι άσχετο για ιπποϊάτρους έψαχνα κλπ. κλπ.

    Ἄμμι τὸ κοπτικόν, carum copticum (http://en.wikipedia.org/wiki/Trachyspermum_ammi) λέει ο σχολιαστής, ajowan ή bishop’s weed (ωραίο!) στα αγγλικά, ελληνικά κανείς;

  65. π2 said

    Το λατινικό gingiber που είναι η πηγή της λέξης τζίντζερ στις ευρωπαϊκές γλώσσες είναι μεσαιωνικό, ενώ η ελληνική ζιγγίβερις μαρτυρείται ήδη από τον Γαληνό. Περίεργο.

  66. Μαρία said

    64 To γούγλισα κι εγώ. Αφού δεν ευδοκιμεί στα μέρη μας το φυτό, δεν πρέπει να υπάρχει λαϊκή ονομασία.

  67. Μαρία said

    65 Πού είναι το περίεργο;
    Η λέξη ζιγγ. , αν θυμάμαι καλά, είναι περσικιά.

  68. π2 said

    66: Αμετάφραστο μοιάζει όντως: http://www.valentine.gr/mediterranean_herbs_gr.php

    67: Περίεργο με την έννοια ότι ένα προϊόν που προφανώς εμπορεύονταν οι Ρωμαίοι όταν άρχισαν παρτίδες με ανατολική Αφρική και νότια Ασία θα περίμενε κανείς να μαρτυρείται και στα (αρχαία) λατινικά, όχι μόνο στα ελληνικά.

  69. π2 said

    To ammi maius είναι, λέει, ασπροκέφαλο, κλινοκέρι ή γαριζόνι στα ελληνικά, ενώ το ammi visnaga λέγεται αγριομάραθο ή καραγάνι. Πόσο συγγενεύει με το ammi trachyspermum αγνοώ. Πάντως bishop’s weed λέγονται και τα τρία.

  70. sarant said

    68: Είχαν Έλληνες εμπόρους 🙂 -από εκεί δεν είναι και η τζιτζιμπίρα;

  71. Μαρία said

    68 Τώρα κατάλαβα. Είναι σίγουρο οτι δεν υπάρχει στα κλασικά λατινικά; Μήπως το ονόμαζαν αλλιώς και υιοθέτησαν τη νέα ονομασία, όταν αργότερα μεταφράστηκε ο Γαληνός στα λατινικά. Αν όχι, είναι πράγματι περίεργο.

  72. Μαρία said

    70 Ναι, αλλά με τσ.

  73. Τι έχουμε πάθει με τα βοτανολογικά σήμερα; Κι εγώ έψαχνα το τσουένι/σαπωνάρια.

  74. Άλλο δεν είναι το φινόκιο και άλλο δεν είν’ το μάραθο; Ξαδέρφια μάλλον αλλά διαφορετικά πάντως.

    @72 Κι εγώ με τζ την ήξερα (αλλά δεν την έχω πιει)

  75. π2 said

    71: Στο LS δεν βρίσκω κάτι σχετικό, κι αν πιστέψει κανείς τη wiki (http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_English_words_of_Tamil_origin):
    The English word ginger is derived from the Middle English gingivere, which in turn comes from Old English gingifer and from Old French gingivre, both from Medieval Latin gingiber. The Latin word is derived from Greek ζιγγίβερις zingiberis, of Middle Indic origin (akin to Pali सिन्गिभेरम् singiveram), from Dravidian roots, akin to Tamil இஞ்சி வேர் iñcivēr—இஞ்சி iñci = ginger (of southeast Asian origin) + Tamil வேர் vēr = root.

  76. Μαρία said

    73 Είχαμε στο μπαξέ μας, το λέγαμε σαπούντσιτσι (τούρκικο ακούγεται) και χρησιμοποιούσαμε τα φύλλα που άφριζαν, για να λούσουμε τις κούκλες.

    74 Ξαδερφάκια πρέπει να είναι. Η Ελληνίδα μάνα μιας φίλης στο Παρίσι έλεγε μάραθο και το fenouil. Απ’ αυτήν έμαθα τη συγγένεια.

  77. @76β Ναι το φενούιγ είναι το φινόκιο. Αλλά στη Γαλλία μάραθο δεν έχουνε. Τουλάχιστον στις λαϊκές και τα Σ/Μ.
    Νόμιζα στην αρχή πως το μάραθο είναι το γυρευτό και το φινόκιο το καλλιεργημένο αλλά μετά είδα μάραθα καλλιεργημένα.

  78. Μαρία said

    75 Λοιπόν μ΄έβαλες σε περιέργεια και κοίταξα το Ντάλμπι. Γράφει οτι εξ όσων γνωρίζουμε για πρώτη φορά σε ελληνόγλωσσο πλαίσιο η ζιγγίβερις αναφέρεται απ’ τον Κέλσο και δίνει και παραπομπή. Χάρη στην ωραία βιβλιοθήκη, που μας χρησίμεψε κι άλλοτε, το βρήκα εδώ, στο αντίδοτο του Μιθριδάτη, προτελευταία σειρά: zingiberis. Με τα χρόνια η λέξη εξελίχτηκε.
    http://www2.biusante.parisdescartes.fr/livanc/?cote=00053×02&p=437&do=page

    Ο Ντάλμπι στην επόμενη σελίδα έχει το άμμι. (βασιλικό/αιθιοπικό κύμινο).

  79. Γς said

    Φινόκιο είναι η μαραθόριζα.
    Μαραθώνας από το μάραθο που είναι άφθονο εδώ; Η μάραθος από τον Μαραθώνα;
    Μάλλον το πρώτο.
    Πολλές φορές που δεν βρίσκει άνηθο στα σουπερ μάρκετ η κυρά πάει και γεμίζει καμιά σακούλα μάραθο. Και έπονται ένα σωρό σπεσιαλιτέ της με βάση αυτό το τοπικό φυτό.

    Οσο για το φινόκιο (finocchio) δεν σημαίνει μόνο …φινόκιο.
    Είναι και ο ιταλός gay.

  80. Περίεργη said

    @38 Στο http://www.straightdope.com/columns/read/2682 διαβάζω πως το »μήλο» στο Άσμα Ασμάτων μπορεί να ερμηνευθεί ως σύμβολο του γυναικείου στήθους. Αν το »μήλο» δεν είναι παρά… κυδώνιον μήλο, όπως έχει προταθεί και για το αντίστοιχο της Γενέσεως (βλ το σύνδεσμο στο 36 http://en.wikipedia.org/wiki/Quince)…
    αν στην τελευταία – γεγονός για το οποίο επιφυλάσσομαι, διότι δεν το έχω ψάξει καθόλου – το »Δέντρο της Γνώσης του Καλού και του Κακού» ταυτίζεται με το »Δέντρο της Ζωής»…
    αν ισχύει ότι »Εύα»=»Ζωή», για το οποίο επίσης επιφυλάσσομαι – πού είναι ο Καλαχώρας τώρα που τον χρειαζόμαστε; – τότε τί μπορεί να σημαίνει το »να μην αγγίξεις, ούτε να γευστείς τον καρπό [σσ: κατά Φρόυντ, »Εισαγωγή στην Ψυχανάλυση» (μετάφραση Α. Πάγκαλος) Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη 2010.τ. Α’, σ. 153, στα όνειρα σύμβολο όχι του παιδιού, αλλά του γυναικείου στήθους] του Δένδρου της Ζωής»;;; ΑΝ όλα τα παραπάνω ισχύουν, οι αναλογίες με τον Αριστοφάνη και, έμμεσα, με τα όσα μας παραδίδει ο Πλούταρχος για το Σόλωνα (ΟΚ, η δύσοσμη αναπνοή μπορεί να κάνει το πρώτο φιλί δυσάρεστο, αλλά το επίθετο »δυσχερές», μάλλον δεν αναφέρεται σε φιλί, αλλά σε ό,τι έπεται αυτού, οπότε καθόλου απίθανο και το »κυδώνι» να έχει μεταφορική έννοια και να προτρέπει ο σοφός Σόλων τη νυφούλα να κάνει ό, τι άλλο θα καταστήσει »ευχερέστερη» την πρώτη νύχτα του γάμου…) είναι εντυπωσιακές. Συμπάθάτε με που δεν γνωρίζω πώς να δίνω λίνκια.

  81. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    62.Ως ενκύψασα εσχάτως στα νάματα και τα ανθο’ι΄άματα της παρέας, με αφορμή κάτι τέτοιες συμπληρώσεις πετάγομαι-κι ευφραίνομαι- στα παρελθόντα σας. Σήμερα πετύχατε πάλι κέντρο, άλλη βοτανίστρια απο δω.

    Για το αμμι ,το τραχύσπερμο ή κοπτικό ή Ajwain (μπερδεύονται τα ονόματα ψάχνοντάς το) βρήκα κι αυτό:

    theherbdepot.com/el/uses-of-herbs_bishops-weed-for-health-benefits-of-ajwain-seeds_79.html

    και για το θεραπευτικό ,»ευστόμαχο», ξαρρωστικό κυδώνι:
    παλιά μαντινάδα
    Αγάπη μου ξυνόρογδο
    ξαρρωστικό κυδώνι
    εσένα τρώ η γ έγνοια μου
    κι εμέ οι δικοί σου πόνοι.

    και μια μεταμοντέρνα:
    Ρόδια και μοσχοκύδωνα
    καρπούς του φθινοπώρου
    έκοβα κι εμυρίζουμου
    κι εθάρρου πως σε θώρου

  82. π2 said

    78: Μπράβο Μαρία, Ντάλμπι δεν είχα εκεί που ήμουν. Κέλσος, De medicina 5.23.3, οπότε κακώς δεν το έχει το Lewis-Short.

  83. sarant said

    78: Ποιο βιβλίο του Ντάλμπι;

  84. Μαρία said

    83 Τα σειρήνια δείπνα που έχεις νομίζω στα αγγλικά.

  85. Μαρία said

    καλά, εσύ έχεις τα σειρήνεια 🙂

  86. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    1η Απριλίου, ημέρα γαστρονομικού βιβλίου!
    O Ζαν-Αντέλμ Μπριγιά-Σαβαρέν (Jean-Anthelme Brillat-Savarin) γεννήθηκε την 1η Απριλίου 1755. Σπούδασε νομικά, χημεία και ιατρική,
    Συγγραφέας του περίφημου οκτάτομου βιβλίου περί γαστρονομίας Η φυσιολογία της γεύσης (Physiologie du Goût).
    Από το επώνυμό του πήραν το όνομά τους το τυρί «Μπριγιά-Σαβαρέν» και το κέικ «Γκατό Σαβαρέν» («Μπαμπάς με Ρούμι» ).

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: