Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Γκρέιπ-φρουτ, φράπες και τα υπόλοιπα εσπεριδοειδή

Posted by sarant στο 5 Νοέμβριος, 2014


Kαθώς χτες το απόγευμα είχα την παρουσίαση του βιβλίου μου Οπωροφόρες λέξεις στην Κηφισιά, δεν προλάβαινα να γράψω φρέσκο άρθρο, οπότε αναδημοσιεύω σήμερα ένα κεφάλαιο από το βιβλίο αυτό, ένα κεφάλαιο που δεν έχει παρουσιαστεί στο ιστολόγιο.

250px-Citrus_grandis_-_Honey_White

Φράπα, pomelo αγγλιστί

Πρόκειται για το κεφάλαιο που αφορά τα «υπόλοιπα» εσπεριδοειδή. Σε προηγούμενα κεφάλαια του βιβλίου (και αντίστοιχα άρθρα του ιστολογίου) παρουσιάστηκαν τα πορτοκάλια, τα λεμόνια και οι φτωχοί συγγενείς τους, νεράντζια και κίτρα· σε άλλο άρθρο είπαμε και για το μανταρίνι. Όμως υπάρχουν και άλλα εσπεριδοειδή, που θα μας απασχολήσουν λιγότερο, μια και δεν κατέχουν κεντρική θέση στη ζωή μας ή στην κουλτούρα μας.

Για παράδειγμα, το γκρέιπ-φρουτ, παρόλο που τις τελευταίες δεκαετίες έχει μπει ορμητικά στη ζωή μας, ούτε ντόπιο όνομα δεν αξιώθηκε να αποκτήσει – είναι το πιο διαδεδομένο στην Ελλάδα φρούτο που έχει διατηρήσει ασυμμόρφωτο και άκλιτο το ξένο του όνομα (οι ανανάδες και οι μπανάνες κλίνονται, βλέπετε, ενώ το μάνγκο είναι πολύ λιγότερο διαδεδομένο). Λοιπόν, στα ελληνικά είναι δάνειο από το αγγλικό grape-fruit, που το είπαν έτσι επειδή οι καρποί του φυτρώνουν σε τσαμπιά στις άκρες των κλαδιών.

Αν δεν βρίσκετε πολύ εύστοχη την αγγλική ονομασία, δεν είστε ο μόνος· μάλιστα διαβάζω ότι έχουν γίνει επανειλημμένες προσπάθειες να καθιερωθεί άλλο όνομα, αλλά απέτυχαν, γιατί έχει πια ριζώσει.

Στις Αντίλλες, που είναι η πατρίδα του, και συγκεκριμένα στα νησιά Μπαρμπάντος, το είπαν αρχικά «απαγορευμένο καρπό», πράγμα που αντανακλάται και στο βοτανικό του όνομα, Citrus paradisi. Ωστόσο, το γκρέιπ-φρουτ προέκυψε από διασταύρωση ανάμεσα στο πορτοκάλι και στη φράπα, που είναι καρπός ιθαγενής της Νοτιοανατολικής Ασίας. Κάπως τα μπλέξαμε τα πράγματα, οπότε ας τα πάρουμε με τη σειρά, όσο κι αν είναι μπερδεμένα.

Το δέντρο της φράπας είναι το μεγαλύτερο εσπεριδοειδές: φτάνει τα 15 μέτρα ύψος, κι αυτό αντανακλάται στο βοτανικό του όνομα, Citrus maxima. Οι πρώτοι Ευρωπαίοι που το γνώρισαν ήταν οι Ολλανδοί, στην Ιάβα της σημερινής Ινδονησίας, και ονόμασαν τον καρπό pompelmoes, που μάλλον δεν προέρχεται από κάποια ντόπια γλώσσα, της Ιάβας ή της Κίνας, αλλά προέκυψε από την ολλανδική λέξη «pompoen», κολοκύθι, και την πορτογαλική «limoes», λεμόνι. Κολοκυθολέμονο δηλαδή. Η φράπα έχει λιγοστόν χυμό και όχι ιδιαίτερα εύγευστο· χρησιμοποιείται κυρίως στη ζαχαροπλαστική. Επειδή όμως είναι καρπός μεγάλος και εξαιρετικά λείος, μας χάρισε τη φράση «μάγουλο σαν φράπα», δηλαδή αφράτο, λείο, χωρίς ρυτίδες, για κάποιον που σφύζει από υγεία και ιδίως για κάποιον που κοιμήθηκε καλά και πολύ.

Από την ολλανδική λέξη «pompelmoes» προέκυψε η γαλλική pamplemousse και πιθανώς η αγγλική pomelo ή pummelo, όπως λέγεται η φράπα στις γλώσσες αυτές. Η φράπα λοιπόν μεταφέρθηκε από τον πλοίαρχο Shaddock στις Αντίλλες, γι’ αυτό και αρχικά οι αντιλέζικες ποικιλίες ονομάζονταν shaddock στα αγγλικά, αν και σήμερα η ονομασία αυτή έχει υποχωρήσει. Από διασταύρωση της φράπας με πορτοκάλι γεννήθηκε το γκρέιπ-φρουτ, που είχε πολύ μεγαλύτερη διάδοση από τη φράπα, κι έτσι στα γαλλικά σφετερίστηκε και το όνομα της φράπας και πολλές φορές θα δείτε να το λένε pamplemousse.

Το άρθρο της Βικιπαίδειας επιμένει ότι η φράπα δεν τρώγεται ωμή, αλλά αυτό δεν ισχύει για όλες τις σημερινές ποικιλίες. Στα σουπερμάρκετ της… Εσπερίας βρίσκω κάτι θηριώδεις σε μέγεθος κινέζικες φράπες, που τρώγονται κανονικότατα -έστω κι αν η γεύση τους δεν ξετρελαίνει.

Η καθαρευουσιάνικη ονομασία της φράπας είναι κιτρίον η πομπελμοσία, ενώ του γκρέιπ-φρουτ είναι πομπελμοσία η βοτρυόκαρπος (βότρυς είναι το τσαμπί, που λέγαμε). Οι κηπουροί που το καλλιέργησαν πρώτη φορά στην Αθήνα το είπαν «αγριόφραπα» (διότι τις φράπες τις ήξεραν ήδη), αλλά επειδή δεν κυκλοφόρησε τότε ο καρπός στο εμπόριο, δεν έπιασε αυτή η ονομασία.

Από πού προήλθε όμως η ονομασία «φράπα» (με την παλιά ορθογραφία φράππα); Αυτό είναι μυστήριο. Φαίνεται ιταλική η λέξη, αλλά στα ιταλικά η φράπα λέγεται pomelo ή pampaleone (παραφθορά του pamplemousse), ενώ η ιταλική λέξη «frappa» σημαίνει «κομμάτι από σκισμένο ρούχο». Μήπως επειδή η φράπα κομματιάζεται για να γίνει γλυκό, όπως προτείνει, με επιφυλάξεις, το Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής; Ας πούμε ότι είναι άγνωστης ετυμολογίας, να ξεμπερδεύουμε.

Όχι άγνωστη αλλά πάντως περίεργη ετυμολογία έχει κι ένα άλλο από τα μικρά εσπεριδοειδή, το ευωδιαστό περγαμόντο. Είναι δάνειο από το ιταλικό bergamotto, μια και ο καρπός ευδοκιμεί στην Ιταλία, ιδίως στην Καλαβρία, στα παράλια του Ιονίου πελάγους, απ’ όπου προέρχεται το 80% της παγκόσμιας παραγωγής. Όμως, όσο κι αν φαίνεται περίεργο, είναι τουρκικό δάνειο, παραφθορά του beg armudi, δηλαδή «αχλάδι του μπέη, του άρχοντα», στην ονομασία πρέπει να έπαιξε ρόλο και το τοπωνύμιο Bergama, η Πέργαμος δηλαδή (και όχι η ιταλική πόλη Bergamo, που βρίσκεται στον βορρά). Το περγαμόντο δεν τρώγεται, οπότε φαντάζομαι ότι η «αρχοντική» ονομασία οφείλεται όχι στη νοστιμιά αλλά στο θαυμάσιο άρωμά του. Βοτανικά, πρόκειται για διασταύρωση νεραντζιού με λεμόνι.

Πράγματι, το αιθέριο έλαιο του περγαμόντου είναι η βασική εμπορική χρήση του καρπού. Το αγγλικό τσάι Earl Grey είναι αρωματισμένο με περγαμόντο. Σύμφωνα με την ευρύτερα διαδεδομένη θεωρία, ο κόμης Τσαρλς Γκρέυ (Earl Grey), που διετέλεσε πρωθυπουργός της Μεγάλης Βρετανίας από το 1830 έως το 1834, έλαβε ως διπλωματικό δώρο από έναν Κινέζο ανώτατο αξιωματούχο μια ποσότητα τσαγιού αρωματισμένη με περγαμόντο. Εδώ που τα λέμε, δεν είναι πολύ πιθανό να συνέβησαν έτσι ακριβώς τα πράγματα, διότι το περγαμόντο δεν ευδοκιμεί στην Κίνα· πάντως, η συνταγή του τσαγιού, την οποία η οικογένεια Γκρέυ έχει πουλήσει στην εταιρεία Twinings, φυλάγεται μυστική.

Από την Κίνα και το επόμενο εσπεριδοειδές, το μικρότερο της συντροφιάς. Εννοώ το κουμκουάτ, έναν θάμνο με καρπούς σε μέγεθος μεγάλης ελιάς, που μοιάζουν με πορτοκάλι στη γεύση, αλλά τρώγονται ολόκληροι, με το φλούδι, ή γίνονται φρουί γκλασέ ή γλυκό. Το κουμκουάτ ως λέξη ανάγεται (μέσω του αγγλικού kumquat) στο κινέζικο kam kwat, κατά λέξη «χρυσό πορτοκάλι». Το έφερε στην Ευρώπη ο Ρόμπερτ Φόρτσουν (Robert Fortune) της αγγλικής Βασιλικής Κηπουρικής Εταιρείας. Ο Σίδνεϋ Μέρλιν, για τον οποίο μιλήσαμε σε προηγούμενο κεφάλαιο, καλλιέργησε πειραματικά στο κτήμα του στην Κέρκυρα τον νεόφερτο καρπό. Το πείραμα έπιασε και σήμερα το κουμκουάτ αποτελεί ένα από τα παραδοσιακά προϊόντα της Κέρκυρας. Δεν χρειάζονται χιλιετίες για να δημιουργηθεί παράδοση. Κάποτε, ένας αιώνας αρκεί.

Advertisements

104 Σχόλια to “Γκρέιπ-φρουτ, φράπες και τα υπόλοιπα εσπεριδοειδή”

  1. Μολονότι κι εγώ ξενύχτησα χτες φαίνεται ξύπνησα πριν τους συνήθεις ύποπτους που χωνεύουν το χταποδάκι 🙂
    Είναι σίγουρη η ετυμολογία του ιταλικού περγαμόντου; Και πότε χρονολογείται; Μου φαίνεται λίγο δύσκολο να βγήκε από το beg armudi για φωνητικούς λόγους (το beg πρέπει να τράπηκε νωρίς σε beğ και bey).

  2. Νέο Kid Στο Block said

    «Πόμελο/α» στην Κύπρο οι φράπες.

  3. spiral architect said

    Καλημέρα. 🙂
    «Μαγουλάκι (σα) φράπα» για το φρεσκοξυρισμένο ή για το μωρουδίσιο φουσκωτό μάγουλο

    (ο ΓουΣού που είναι, ως πλέον αρμόδιος για τη σημερινή ανάρτηση;)

  4. spiral architect said

    … έπεσε βαρύς ο οκτάπους! 🙄

  5. Άκυρη η ερώτησή μου στο 1. Έριξα μια ματιά στο λεξικό του Μενίνσκι (1680, σχετικά κοντά δηλαδή στη θρυλούμενη πρώτη εμφάνιση της λέξης στις ευρωπαϊκές γλώσσες, δλδ. 1610-1640) και είδα τόσο τον όρο beg armudı όσο και την απόδοση Bergamotte (ιταλικά, και παραπλήσιοι όροι στα γερμανικά και γαλλικά, το λεξικό είναι πολύγλωσσο).

  6. Πάνος με πεζά said

    Καλημέρες ! Η ίδια η λέξη «εσπεριδοειδή», με τις μυθικές Εσπερίδες, ποια σχέση έχει; Όχι τίποτα δηλαδή, αλλά αυτές είχαν φυτέψει μήλα, όχι;

  7. nearxos said


    Φραπα λεγεται ενιοτε κι ο φραπες

  8. Πάνος με πεζά said

    Κι επειδή δεν βλέπω ακόμα τον Γς, του βγάζω σέντρα να κάνει κεφαλιά-ψαράκι :

    Σήμερα γιορτάζει η Επιστήμη. Το όνομα «Επιστήμη».
    Είχα μια φίλη Επιστήμη.
    Μόνο που αντί να σηκώνει ψηλά τα χέρια, σήκωνε ψηλα τα πόδια ! 🙂

  9. spiral architect said

    … τον πλάκωσε το χταπόδι! 😆

  10. Γς said

    3:

    3:
    Παλικάρια μην με μπλέκετε. Δεν είμαι γεωπόνος.
    Δεν έχουμε γεωπόνο υπηρεσίας στο ιστολόγιο; [Αλέξης π.χ.].
    Γεωπόνος είναι η κυρα μου. Αλλά είναι στην υπηρεσία της, στο γραφείο της τώρα. Και είναι και λίγο ειδική σε δαύτα. Τα εξωτικά φρούτα. Και λόγο καταγωγής, αμέσως πάει το μάτι της σ αυτά. Στα σούπερ μάρκετ με εθνικ φρούτα και τέτοια.

    Εγώ ο φουκαρας, απλώς δίδασκα στο Πανεπιστήμιό της, ως γενετιστής [+ εξελικτικος περικαλώ].
    Και πάντα όλοι με ρωτούσαν για τις ελιές τους, τις ντομάτες τους, τα ραπανάκια τους, τις γαρδένιες τους.
    Τι να κάνω κι εγώ ρωτούσα τους γεωπόνους συναδέλφους μου και τους μεταβίβαζα τις οδηγίες.
    Ενίοτε μου έδιναν και δωράκια, ουϊσκάκια και τέτοια για να ευχαριστήσουν τον κύριο καθηγητή.
    Δεν τους τα πήγαινα απαραίτητα.
    Τους ενημέρωνα όμως!

  11. Γς said

    >μας χάρισε τη φράση «μάγουλο σαν φράπα», δηλαδή αφράτο, λείο, χωρίς ρυτίδες

    Και σιγά μην το αφήσω να πέσει κάτω:
    Μόλις έχει ξυρίσει τα γένια του που χρόνια είχε ο Νώντας. Και σκύβει στο παραθυράκι του περιπτερά για τσιγάρα.
    Σκύβω κι εγώ τσικ του τσικ δίπλα του:

    -Μπάμπη, καπότες έχουμε;
    -Τι καπότες;
    Και πιάνοντας το φρεσκοξυρισμένο μαγουλάκι του Νώντα:
    -Του κώλου 😉

  12. Νέο Κid said

    Ερώτηση:πώς λέγεται (αν λέγεται..) στα ελληνικά αυτό το αηδιαστικό passiοn fruit? Το τσακίζουν οι γεροπαραλυμένοι Ρώσοι στην Κύπρο γιατί είναι και καλά αφροδισιακό ,με αποτέλεσμα να το πουλάνε πανάκριβα.

  13. atheofobos said

    Στην Κρήτη έχω ένα δέντρο με κιτροπεργαμόντο .
    Φτιάχνεις με αυτό πολύ ωραίο γλυκό. Φωτογραφίες του και συνταγή για το γλυκό υπάρχουν εδώ:
    http://www.tofu.gr/pergamonto/

  14. marulaki said

    #12 Φρούτα του πάθους τα λέμε κανονικότατα.

    Τα κουμκουάτ και τα κίτρα τα βάζουν και στη ρακή για άρωμα. Ερλ γκρέυ, σούπερ τσάι για φάιβ ο κλοκ τηηηηηη 🙂

  15. Πάνος με πεζά said

    Το κουμκουάτ υπάρχει και αυτοτελές σε λικέρ.

  16. Κι εγώ το περγαμότο από την Πέργαμο το φανταζόμουν.

    το καλύτερο το έφαγα στην Αρτοτίνα, στο καφενείο (αγορασμένο από την Πάτρα). Καλύτερο δεν βρήκα πουθενά, ούτε σπιτικό, ούτε τίποτα.

    επιστήμη έλεγαν τη σπιτονοικοκυρά μου στην Αρτοτινα. Αυτή η φουκαριάρα δεν είχε σηκώσει τα πόδια ψηλά ούτε μια φορά. Άφθορος απήλθε του ματαίου τούτου κόσμου.

    Νόμιζα ότι και το κίουι είναι εσπεριδοειδές όσο κι αν δεν μοιάζει.

    Γρέιπ-φρουτ πρωτόπια σε μια δεξίωση σε μια πρεσβεία, όπου γιόρταζαν την ανεξαρτησία / ίδρυσή τους. Πρέπει να ήμουν γύρω στα 19. Αλλά είχα ωραιότατη συνοδό, δέκα χρόνια μεγαλύτερή μου, και τι να κάνω; Μου είπε πως είναι ωραίο και συμφώνησα.

    Με τη φράπα δεν έχω γνωριστεί προσωπικώς. (Αλλά λένε μοιάζει του Γς, οπότε δεν σπεύδω)

    Μου χάρισαν κι ένα εκπληκτικό βιβλίο: Λέξεις τουρκικής προέλευσης στο κρητικό ιδίωμα.

    Πρέπει να είναι κάποιος πολύ σπουδαίος εδώ μέσα, καταπληκτικός άνθρωπος, αλλά δεν μου είπε ποιος. Ίσως να μη θέλει να δείχνει το όνομά του. καταπληκτικό έργο από πολλές απόψεις.

  17. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύγια τα πρώτα σχόλια. Γράφω από κινητό οπότε δεν θα πω πολλά. Βλέπω όμως ότι κανείς από τους χτεσινούς χταποδοφάγους δεν έχει ακόμα σχολιάσει.

  18. Γς said

    17:
    Το χταπόδι

  19. spiral architect said

    !2: Όπως ακριβώς τα διαβάζεις: Φρούτα του πάθους.
    Κι εδώ ακριβά είναι, άσε που μαζί με τα εξωτικά φρέσκα, μας έχουν κατακλύσει τα κάθε λογής αποξηραμένα superfruits τύπου γκοτζιμπέρι, κράνμπερι κλπ. Βγάζουν πια για συνοδεία στο ουίσκι, αντί για σταφίδες και φυστίκια τα κράνμπερι και τα πεκάν που’ ναι τίγκα στις θερμίδες!
    Μόδες … 😐

  20. Πάνος με πεζά said

    @17 : Μήπως αφού τελείωσε ο οκτάπους, ακολούθησε και επιχείρηση οκτώ pussy; 🙂

  21. spiral architect said

    @18: Ορφανό ήντανε; Παρέα δεν είχε; 🙂

  22. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Πάντως, pomelo στα ισπανικά είναι το γκρέιπφρουτ και όχι η φράπα. Παρόμοιο, νομίζω, και στα ιταλικά (με ένα m, ίσως, πάνω-κάτω…).

    Μου αρέσει πολύ η διακριτική ειρωνία, κιτρική θα έλεγα, σε πολλά σημεία του άρθρου: «δεν προλάβαινα να γράψω φρέσκο άρθρο», «αγγλική ονομασία… που έχει πια ριζώσει» ή ότι «δεν χρειάζονται χιλιετίες. Κάποτε κι ένας αιώνας αρκεί» (για την δημιουργία παράδοσης, μπορεί και γι’ άλλα)!

  23. Οχι, Πάνο. Πέντε ήμασταν και διαλυθήκαμε ησύχως στις 12:40 προς τρεις διαφορετικές κατευθύνσεις — ο Νικοκύρης προς το Φάληρο, ο G κι εγώ προς Κυψέλη, ο Λάμπρος με τον Γς προς τα Μεσόγεια. O G κατέβηκε στο σπίτι του –τι κάναν οι άλλιο δύο δεν ξέρω…

  24. Γς said

    21:

    https://sarantakos.wordpress.com/2014/11/04/axtos-28/#comment-250971

  25. skolarikis said

    Όχι και μικρό το περγαμόντο

    http://bergamot.corfumail.gr

  26. «Kαθώς χτες το απόγευμα είχα την παρουσίαση του βιβλίου μου Οπωροφόρες λέξεις στην Κηφισιά, δεν προλάβαινα να γράψω φρέσκο άρθρο»
    Ναι. Αυτό έφταιγε. Έλειψε το παραγωγικό δίωρο – τρίωρο 6 – 9. Γιατί μετά και σπίτι νάσουνα, τι θάκανες; Θα χάζευες τα υπέροχα σήριαλ στην τιβί. Δεν θα έγραφες. Έτσι και που το ρίξατε στα ούζα δεν σούφαγε χρόνο 🙂 🙂 🙂

  27. marulaki said

    Νικοκύρη για το σαγκουΐνι τίποτα;

  28. (κακίες από κάποιον που απείχε – συνειδητά 🙂 )

  29. Πάνος με πεζά said

    @ 23 : Καλά ντε, για πλάκα το είπα !

    Πέντε άτομα, οκτώ πλοκάμια, μας βγάζει ρυθμό (φαγώματος) 5/8 (τον λεγόμενο και «Τσακώνικο», έναν ρυθμό που, κατά δήλωση της μαέστρου κ.Ευγενίας Μανωλίδου, στην Κίνα οι μουσικοί της Συμφωνικής δεν τον καταλάβαιναν !)
    Εκτός από «Τζαμάικα», «Περιμπανού», «Πυκνή ομίχλη στο λιμάνι», «Χαρταετούς» του Μίκη (που τουλάχιστον αυτό,οι σχιστομάτηδες όφειλαν να γνωρίζουν), να κι ένα σόλο του Τσιτσάνη :

  30. Γς said

    28:
    Κάτι μας έλεγε για σένα ο Νικοκύρης στο τραπέζι.
    Δεν θυμάμαι. είχα πιει.
    Καλα όμως πρέπει να ήταν. 😉

  31. Geobartz said

    «Η καθαρευουσιάνικη ονομασία της φράπας είναι κιτρίον η πομπελμοσία, ενώ του γκρέιπ-φρουτ είναι πομπελμοσία η βοτρυόκαρπος (βότρυς είναι το τσαμπί, που λέγαμε)». Από το 1962, ο αείμνηστος καθηγητής Θρασύβουλος Ραφτόπουλος, ονομάτιζε «βοτρυόκαρπο» το γκρέιπ-φρουτ (προφανώς μεταφράζοντας κατά λέξη από τα αγγλικά).

  32. Γς said

    29:
    Θείο!

  33. Πάνος με πεζά said

    @ 32 : Ανηψιέ ! 🙂

  34. Γς said

    33:

    θείος του Καραγκιόζη

  35. nikosr said

    Στην Ανδρο καλλιεργείται σε παλιούς κήπους μια ποικιλία φράπας που τοπικά την ονομάζουν ‘μπαμπιλόνι’ και δίνει ωραίο γλυκο του κουταλιού.

  36. VaD said

    Κατω στο Σουδάν,στο Χαρτούμ,όπου εζησα για χρόνια,τη φράπα την έλεγαν φαμέλο,ισως παραφθορά απ’το πόμελο;Σημειώνω οτι διέφερε στη γευση απ’το γκρέιπ φρουτ,ήταν γλυκύτατη…

  37. aerosol said

    Το γκρέιπ φρουτ ήταν πολύ διαδεδομένο στα ’90 που μπήκε γερά στην αγορά, με επιτυχία που βασίστηκε και στη φήμη πως βοηθούσε να χάσεις βάρος. Όμως πια η χρήση του είναι περιορισμένη. Πέρα από τις μόδες, πιστεύω πως βασική αιτία είναι πως έχει κάποιες πολύ δυσάρεστες ιδιότητες: μειώνει πολύ το ένζυμο CYP3A4 που βοηθά στην κανονική απορρόφηση πολλών φαρμάκων, προκαλώντας έτσι φαινόμενα υπερβολικής δόσης!
    Ο αριθμός των φαρμάκων που αλληλεπιδρούν με το γκρέιπ φρουτ αυξάνεται όσο προχωρούν οι μελέτες και είναι σημαντικό όποιος παίρνει φάρμακα να ρωτά τον γιατρό του πριν καταναλώσει το φρούτο σε οποιαδήποτε μορφή. Μπορεί να γίνει επικίνδυνο.

  38. Πάνος με πεζά said

    Το γκρέιπ φρουτ έχει γίνει πλέον (και) πορτοκαλί, λεπτόφλουδο…
    Τα καρπούζια χωρίς κουκούτσια, ήδη εφευρέθηκαν…

    Ενδιαφέρον αυτό με την αλληλεπίδραση με τα φάρμακα, αλλά μετά από τέτοιες μαϊμουδιές, όλα τα άλλα είναι ΟΚ; Εδώ κάποτε το πήγαιναν για μαύρες ντομάτες !

  39. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Έχεις δίκιο Aerosol (37): οι οδηγίες του φαρμάκου Lipitor 20mg., που παίρνω ημερησίως κατά της αύξησης των τριγλυκεριδίων, λένε σαφώς ότι επιτρέπεται μόνο η κατανάλωση ενός γκρέιπφρουτ την ημέρα.

  40. Πέπε said

    Αν η πρώτη ευρωπαϊκή ονομασία ήταν pοmpelmoes από το pompeon + limoes, και από αυτήν αργότερα προέκυψε το γαλλικό pamplemousse, και αργότερα το ιταλικό pampaleone, μήπως είναι πιο πιθανό το τελευταίο (pampaleone) να ανάγεται στην αρχική ετυμολογία του πρώτου, δηλαδή κατευθείαν στα pomp[ΧΧΧ] + limoes παρά στο pamplemousse, με το οποίο δε μοιάζει πλέον καθόλου στο δεύτερο μισό;

  41. nikosr said

    Τα εσπεριδοειδή, εκ φύσεως, παρουσιάζουν μεγάλη τάση για φυσικές διασταυρώσεις αλλά και φυσικές γενετικές μεταλάξεις, εξ’ ου και η πληθώρα υβριδίων και ποικιλιών. Το σκούρο χρώμα στις τομάτες να μην εντυπωσιάζει, είναι σύνηθες σε ποικιλίες που δεν είναι γνωστές στην Ελλάδα. Μας εντυπωσιάζει το σκούρο χρώμα στην εξαδέλφη της την μελιτζάνα (που βγάινει και σε λευκό μονέλο που ούτε αυτό μας ξενίζει…)? Δεν είναι όλα ‘γενετικώς ύποπτα’ απλώς επειδή μας είναι ξένα.

  42. Πέπε said

    @0:
    > > πάντως, η συνταγή του τσαγιού, την οποία η οικογένεια Γκρέυ έχει πουλήσει στην εταιρεία Twinings, φυλάγεται μυστική.

    Ωστόσο το Ερλ Γκρέι δεν είναι αποκλειστικότητα του Twinings. Όποια εταιρεία βγάζει τσάι περγαμόντο, Ερλ Γκρέι το ονομάζει. Ακόμη και το πράσινο τσάι με περγαμόντο, που είναι τελείως άλλο πράγμα, συνήθως ονομάζεται Erl Grey green ή κάπως παρόμοια -κάπου το έχω δει και ως Earl Green- ενώ κάποια άλλη παραλλαγή, δε θυμάμαι ποιας εταιρείας και με τι άρωμα, ονομάζεται Lady Grey. Άρα δε μοιάζει να είναι πατενταρισμένο το όνομα.

  43. # 38

    έχουν εφευρεθεί και καρπούζια τετράγωνα για να φορτώνονται καλύτερα…εκείνα όμως με τους μεγάλους σπόρους που τους τρώγαμε σαν πασσατέμπους δεν τα ξανάδα.
    Από πορτοκαλιές πάντως έχω δυο παλιές (από το 60 ) ρίζες μέρλιν και θυμάμαι πως είναι τα πορτοκάλια ακόμα

  44. Πάνος με πεζά said

    @ 43 : Το πέρασα για πλάκα, αλλά είναι αληθινό ! Τετράγωνα («κυβικά») καρπούζια ! Εμπρός λοιπόν τώρα για τα μεταλλικά αβγά !

  45. Βασίλης Ορφανός said

    Έχουμε στον κήπο δυο διαφορετικά περγαμόντα. Το ένα κάνει καρπούς σε μέγεθος συνηθισμένου λεμονιού, που όταν ωριμάσουν γίνονται πορτοκαλί χρώμα. Το άλλο κάνει καρπούς σαν μεγάλα κίτρα (μπορεί να γίνουν κοντά ένα κιλό ο ένας). Αυτοί έχουν πιο έντονο άρωμα και πιο παχιά φλούδα. Και τα δυο τα κάνω γλυκό κουταλιού. Αύριο-μεθαύριο λέω να βάλω αρχή, γιατί οι καρποί του μεγάλου άρχισαν κιόλας να κιτρινίζουν. Οπότε, αν περάσετε από τη γειτονιά μου, κερνώ περγαμόντο και καφέ (ή τσάι αρωματισμένο με το ξύσμα του περγαμόντου).

  46. Πέπε said

    @44: Μεταλλικά; Τα χρυσά είναι που μας ενδιαφέρουν.

  47. sarant said

    Eυχαριστώ πολύ για τα νεότερα σχόλια!

    16: Λεώνικε, το βιβλίο που λες είναι πράγματι πολύ ωραίο και θα το παρουσιάσουμε κι από εδώ κάποτε. Και έχει αρκετές αναφορές στο ιστολόγιο διότι ο συγγραφέας του είναι (τιμή μας) αναγνώστης και σχολιαστής εδώ.

    19: Ναι, κράνμπερι 8.80 το κιλό στη Βαρβάκειο, κάτι παραπάνω στις λαϊκές, και πολύ παραπάνω αλλού.

    25: Η διατύπωση «μικρά εσπεριδοειδή» είναι ατυχής, εννοεί μικρά σε διάδοση -ή σε έκταση στο κεφάλαιο. Φυσικά, το περγαμόντο, ιδίως αυτά που έχετε εκεί στσου Κορφού, φτάνει και πάνω από κιλό το ένα.

    27: Ποικιλία του πορτοκαλιού, οπότε σε παραπέμπω στο σχετικό άρθρο (αν έχω γράψει κάτι, δεν θυμάμαι)

    36: Έχουν κι ένα θέμα με το αρχικό πι σ’ εκείνα τα μέρη, θαρρώ.

    37: Τι μαθαίνει κανείς! (Για τις φράπες καμιά αντένδειξη; )

  48. atheofobos said

    Η ανάμιξη του γκρέιπφρουτ με 85 φάρμακα είναι επικίνδυνη για την υγεία και μπορεί να προκαλέσει απειλητικές για τη ζωή παρενέργειες.
    Αλληλεπίδραση μπορεί να εμφανιστεί ακόμα και αν ο ασθενής κατανάλωσε το γκρέιπφρουτ πολλές ώρες πριν πάρει το φάρμακο.
    Στην πραγματικότητα, μία μέτρια ποσότητα γκρέιπφρουτ (λ.χ. ένα ποτήρι) μπορεί να επηρεάσει ακόμα και φάρμακα που λαμβάνονται μία φορά την ημέρα, εάν καταναλωθεί οποιαδήποτε στιγμή στο μεσοδιάστημα μεταξύ δύο δόσεων!
    Το ίδιο πρόβλημα ενδέχεται να παρατηρηθεί και με άλλα εσπεριδοειδή, όπως τα πορτοκάλια Σεβίλλης που συχνά χρησιμοποιούνται σε μαρμελάδες, καθώς και τα λάιμ και ένα είδος ασιατικού φρούτου που λέγεται pomelo, διότι και αυτά περιέχουν φουρανοκουμαρίνες.
    Σύμφωνα με την ιατρική ιστοσελίδα του βρετανικού υπουργείου Υγείας, έως πρότινος ήταν γνωστό πως μπορεί να επηρεαστούν από το γκρέιπφρουτ τα εξής φάρμακα:

    * Στατίνες. Είναι τα φάρμακα της χοληστερόλης. Το γκρέιπφρουτ αντενδείκνυται εντελώς σε όσους παίρνουν σιμβαστατίνη, ενώ σε μεγάλες δόσεις μπορεί να επηρεάσει όσους παίρνουν ατορβαστατίνη.

    * Αναστολείς διαύλων ασβεστίου. Χορηγούνται για την υπέρταση και την στεφανιαία νόσο. Το γκρέιπφρουτ μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα ορισμένων από αυτά, εάν καταναλωθεί σε μεγάλες ποσότητες. Ο κίνδυνος αυτός έχει παρατηρηθεί με την αμλοδιπίνη, την φελοδιπίνη, την ισραδιπίνη, την λασιδιπίνη, λερκανιδιπίνη, νιρκαρδιπίνη, την νιφεδιπίνη, την νιμοδιπίνη και την βεραπαμίλη.

    * Ανοσοκατασταλτικά. Χορηγούνται κυρίως σε ασθενείς που έχουν κάνει μεταμόσχευση. Η κυκλοσπορίνη, το sirolimus και το tacrolimus μπορεί να επηρεαστούν από το γκρέιπφρουτ.

    * Κυτταροστατικά. Είναι φάρμακα που χορηγούνται για την θεραπεία του καρκίνου.

    * Αντιυπερτασικά. Το φάρμακο αλισκιρένη είναι γνωστό ότι δεν πρέπει να λαμβάνεται μαζί με γκρέιπφρουτ.

    * Για τη νόσο του Crohn. Όποιος παίρνει το φάρμακο βουδεσονίδη δεν πρέπει να πίνει ή να τρώει γκρέιπφρουτ.

    Για τους ειδικούς, το πιο σωστό για τους ασθενείς είναι να συμβουλεύονται τον γιατρό και τον φαρμακοποιό τους πριν καταναλώσουν γκρέιπφρουτ – ειδάλλως, καλύτερα να το αποφύγουν.
    http://ygeia.tanea.gr/default.asp?pid=8&ct=4&articleID=16099&la=1
    http://www.nhs.uk/chq/Pages/2474.aspx?CategoryID=73&SubCategoryID=103

  49. Γς said

    47 α:

    Ο σχολιαστής του #45.

    Διαβάζω κι εδω ότι την περασμένη εβδομάδα:

    «Ο κ. Γραμματικάκης ευχήθηκε στο Δήμαρχο καλή επιτυχία στο έργο του, ενώ ο κ. Λαμπρινός του πρόσφερε την νέα έκδοση της Βικελαίας Δημοτικής Βιβλιοθήκης «Λέξεις τουρκικής προέλευσης στο Κρητικό ιδίωμα» του Βασίλη Ορφανού».

  50. Γς said

    49:
    >Διαβάζω κι εδω ότι την περασμένη εβδομάδα

    http://flashnews.gr/page.ashx?pid=3&aid=197367&cid=312

  51. Alexis said

    18: Μπράβο, ωραίες οι φωτογραφίες Γς!

    41: Δεν είναι όλα ‘γενετικώς ύποπτα’ απλώς επειδή μας είναι ξένα
    Συμφωνώ απόλυτα. Ένα από τα αγαπημένα «μότο» των συνωμοσιολόγων τύπου «Ζειάς» είναι πως ό,τι καλλιεργείται σήμερα μαζικά είναι προϊόν μετάλλαξης και ατέλειωτων δόσεων με χημικά, ορμόνες κλπ.
    Σε κάποιο σάιτ είχα δει τη μπαρούφα ότι οι πατάτες της αγοράς είναι μεταλλαγμένες γιατί αν τις φυτέψεις, λέει, το φυτό που θα προκύψει θα κάνει ντοματάκια (!!!). Φυσικά το φυτό της πατάτας, που βοτανικά ανήκει στην ίδια οικογένεια με τη ντομάτα (Σολανώδη), αν το αφήσεις να αναπτυχθεί και να ωριμάσει φυσιολογικά, θα βγάλει καρπούς που μοιάζουν με μικρές ντομάτες.

    #43: Δεν πρόκειται για καμία σπουδαία εφεύρεση Τζι, απλά όταν είναι μικρά τα καρπουζάκια, τα κλείνουν σε ένα είδος τετράγωνο καλούπι και μεγαλώνοντας παίρνουν το σχήμα του καλουπιού.

  52. Γς said

    51:
    Να τον ακούτε τον γεωπόνο!

    Οχι και φωτογραφίες. Αίσχος. Δεν πάνε καλά ούτε οι φωτ. μηχανές ούτε κι όλα τα άλλα παρελκόμενά μου. Λίγα τα ψωμιά μου

  53. Ηλεφούφουτος said

    1, 5 Κι εμένα μου χτύπησε αυτό αλλά εδώ http://en.wiktionary.org/wiki/bey
    βλέπω ότι ο παλαιοτουρ??ικός τύπος για τον αφέντη ήταν beg.

    Ωστόσο, το λεξικό που αναφέρεις τηρεί τη διάκριση μεταξύ g και ğ ή τα κάνει όλα g;

  54. Την τηρεί, το ğ το κάνει gh. Το ξέρω για τον παλαιοτουρκικό τύπο, είχα την εντύπωση ότι το μαλάκωμα του γκ γίνεται νωρίτερα –εν πάση περιπτώσει αυτό για το οποίο αμφέβαλλα και μου φαινόταν μύθος ήταν η ύπαρξη κάποιου αμάρτυρου bey/beg armudu για το περγαμότο. Από τη στιγμή που καταγράφεται (και με αυτή τη σημασία) στον Μενίνσκι, ε, δεν έχω αντίρρηση.
    Α, τώρα κοίταξα στον Ρεντχάουζ: και σήμερα bey armudu το λένε, οπότε πάσο (ξανά).

  55. Γς said

    Κι ήταν ένα ζαχαροπλαστείο [το Διεθνές στην Σπύρου Μερκούρη] που συχνάζαμε. Πολύ κυριλέ. Μέχρι που άρχισαν να πλακώνουν κάτι τύποι για τα γλυκά του και το κάνανε στέκι τους κι αυτοί. Κι ήταν και πολύ φωνακλάδες.

    Αλλαξαν τα γλυκά τους [ένε συμπαθέστατο ζευγάρι Κωνσταντινουπολιτών]. Οτι το πιο άγνωστο, εξωτικό και τέτοια. Μέχρι και Mango Pomelo Sago

    Χωρίς κανένα αποτέλεσμα. Οι τύποι εκεί. Απ τις σοκολατίνες, τα προφιτερόλ και τις μιλφέιγ κατευθείαν στα νέα ντιζέρτια.

    Μέχρι που ξαφνικά διπλασιάστηκαν και τυριπλασιάσηκαν οι τιμές.
    Γίνανε καπνός.

  56. nikosr said

    Εξ’ όσων γνωρίζω, φανατικός ερασιτέχνης εσπεριδοκαλλιεργητής, εσπεριδοδιαβάζων και εσπεριδολογών γαρ, τα ιταλικά περγαμότα (χρώματος μετρίου έως εντόνου πορτοκαλί και πορτοκαλόσχημα) είναι τα μόνα πραγματικά περγαμότα (προτιμώ το ‘περγαμότο’ χωρίς -ν-). Το χαρακτηριστικό αιθέριο έλαιο υπάρχει σε μεγαλύτερες η μικρότερες δόσεις σε πολλά εσπεριδοειδή του γένους limetta. Τέτοια είναι το 100% ίσως των ‘περγαμόντων’ που βρίσκουμε στην Ελλάδα. Λιγότερο ή περισσότερο λεμονόσχημα, μεγαλύτερα ή μικρότερα, με χρώμα πιο ανοικτό πορτοκαλί έως λεμονί. Τα ‘αυθεντικά’ δημιουργήθηκαν στην Καλαβρία πιθανώς από υβριδισμό κάποιας λιμέττας με νεράντζι και είναι αυτά που ο ανθός τους χρησιμοποιείται στην αρωματοποιία. Το άρωμα της φλούδας είναι αρκετά ισχυρό.

  57. nikosr said

    Να διορθώσω το παραπάνω κατά το ότι το αιθέριο έλαιο των περγαμότων χρησιμοποιείται στην αρωματτοποιία και όχι ο ανθός. Ο ανθός από επιλεγμένες ποικιλίες νεραντζιάς χρησιμοποιείται όμως για αρώματα.

    Apropos αμα φάτε ή διαβάσετε συνταγή για καταπληκτική εγγλέζικη μαρμελάδα ‘πορτοκάλι’, το φρούτο που χρησιμοποιείται είναι βέβαια το νεράντζι (Seville Οrange) και όχι το πορτοκάλι. Συνήθης η παρερμηνεία στην Ελλάδα.

  58. Πάνος με πεζά said

    «Διεθνές» στη Σπύρου Μερκούρη; Αυτό είναι εδωνανά, και μου φαίνεται τόσο παλιακό (έχει κι από κείνες τις τεράστιες κούκλες), που 10 χρόνια δουλεύοντας στο δίπλα τετράγωνο, δεν έχω μπει ούτε μια φορά. Και δε μου φαίνεται να είχε και ποτέ τραπέζια. (Στην αρχή, στο δεύτερο τετράγωνο αριστερά δε λες;)

    (τα λεφτά όλα, από γλυκά τουλάχιστον,είναι το ΤΠ «Pastry Family», από κάτω στη Ριζάρη. Συνομίλικό μου, του 1969. Ρωτάω μια φορά «Είναι φρέσκια η τούρτα;» και μου απαντάει ο ιδιοκτήτης ψιλο-προσβεβλημένος, «ΑΣΤΕΙΕΥΕΣΤΕ; Ωρών !»

    Πράγματι…Θα μπορούσα να είχα μπει και με δυο ορούς στο νοσοκομείο από κρίση ζαχάρου…Αφρός… 🙂

  59. Γς said

    58:
    Μιλαμε για 40 χρόνια πίσω,
    Ηταν το καλύτερο της περιοχής. Ρώτα κανέναν μεγάλο της περιοχής να σου πει.
    Αυτό που λες μπορεί να είναι κάποιο κομμάτι του ή και να εχει μεταφερθεί σε μικρότερο χώρο.
    Σε πρώτη ευκαιρία θα κάνω αυτοψία και θα σου ανακοινώσω το πόρισμα 😉

  60. sarant said

    Eυχαριστώ πολύ για τα νεότερα! Πολύ ωραία σχόλια, πεντανόστιμα.

  61. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    Μια και σήμερα λόγο ανειλημμένων υποχρεώσεων άργησα να μπώ, καλησπέρα σε όλους.
    Επειδή απ΄ό,τι είδα η χθεσινή σύναξη σχολιάστηκε ελάχιστα, αλλα ειδικά η γαστριμαργική οχταποδική πανδαισία που μας πρόσφερε ο ΜΕΓΑΣ ΟΧΤΑΠΟΔΟΣΕΦ Gee, που έκανε τους μεζέδες του μαγαζιού, να μοιάζουν με τα «βρώμικα» των γηπέδων, δεν σχολιάστηκε καθόλου, θέλω να δώσω δημόσια τα θερμά μου ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ στον Gee για την μαγειρική του, του αξίζει να πάρει ο ΠΑΟΚ φέτος το πρωτάθλημα. Ειδικά ο ζωμός ήταν ο πειρασμός της κολάσεως (ευτυχώς για τον χορτοφάγο Λεώνικο που δεν ήρθε, αμφιβάλλω αν θα μπορούσε να αντισταθεί) τα μακροβούτια και η κάθετες καταδύσεις (χωρίς μπουκάλες οξυγόνου) είχαν τη τιμητική τους.
    Για μένα ήταν μια όμορφη βραδιά, και χάρηκα πολύ που σας γνώρισα κι απο κοντά. Ο Νίκος ο Gee και ο Γς, ήταν όπως τους φανταζόμουν, (κυριολεκτικά) μια και γνωριζόμαστε κάποια χρόνια εδώ μέσα, και έχω δεί φωτογραφίες τους, για τον Άγγελο που δεν τον είχα δεί, και έχουμε ανταλάξει ελάχιστα σχόλια, έχω να δηλώσω πως είναι ένας γλυκύτατος άνθρωπος, κι ας μη μπορέσαμε να τελειώσουμε την συζήτησή μας. Την επόμενη σύναξη, θα την αναλάβω εγώ, γιατι το μαγαζί ήταν επιεικώς απαράδεκτο για συνάντηση και συζήτηση.
    Εις το επανειδείν λοιπόν, με περισσότερους θαμώνες του Σαραντακότοπου την άλλη φορά. Να είστε όλοι καλά.

    Υ.Γ – Gee την συνταγή και γρήγορα, πάρε το mαil απο το Nίκο και στείλτην, αλλιώς θα στείλω μήνυμα στην παναγιά, και ξέρεις τι θα πάρει μετά ο ΠΑΟΚ.

  62. # 61

    Λάμπρο, ευχαριστώ για τα κοπλιμέντα (κοκκινίζω μαγειρικά ) και για τις ευχές περί Ανάστασης στα ποδοσφαιρικά…
    Να προσθέσω και γω πως είδα σε σένα ένα άξιο μέλος της παλιοπαρέας, πνευματικά και σωματικά περίπου όχι όπως σε φανταζόμουνα αλλά όπως έπρεπε νάσαι. Ημουνα σίγουρος πως δεν έπρεπε να ανησυχώ για την επιστροφή του Γς και σ’ ευχαριστώ και εγώ για όσα έκανες για την παρέα.
    Το μαγαζί δεν είναι τόσο απαράδεκτο όταν δεν έχει ματς αλλά δεν είναι και τίποτε το εξαιρετικό, απλά με βόλευε σαν κοντινό, Αν κανονίσεις στα μέρη σου θα αναλάβω εγώ το ταξιτζηλίκι στα ξενάκια μας Αγγελο και Νίκο.
    Στο «αυτί » από το μπροστινό εξώφυλλο κάτω-κάτω υπάρχει το μέηλ μου αν και θα παρακαλούσα τον Νικοκύρη να μου στείλει το δικό σου μήπως πετάξει στα σπαμ το πρώτο σου μέηλ

  63. # 59

    Σαράντα χρόνια πριν έτρωγα τάρτες στου Μικέ, στην πλατεία Μαβίλη και εξακολουθεί να υπάρχει το ζαχαροπλαστείο αλλά γλυκά πλέον εγώ…γιοκ. Μάλιστα απέναντι έχει ανοίξει και σουβλατζίδικο-ντελίβερυ με εξαιρετικής ποιότητας σαλάτες και άλλα

  64. Πάνος με πεζά said

    @ 63 : Να σου πώ και την ιστορία του Μικέ. Έφτιανε το καλύτερο λέμον-πάι (μια που μιλάμε για εσπεριδοειδή) της Αθήνας. Στην απέναντι γωνία, ο υιός άνοιξε άλλο ζαχαροπλαστείο, «διαβητικό», όταν επιτέλους καταλάβαμε ότι τα γλυκά είναι η πιο άχρηστη τροφή, και τα ζάχαρα άρχισαν να κόβουν πόδια…

    Ο κόσμος αντέδρασε (πώς λέει στον περιπτερά «Δεν θέλω αυτό με τα προβλήματα στύσης, δε μου δίνεις το άλλο πακέτο, με τον καρκίνο;») «καταπόντισε» το υγιεινό ζαχαροπλαστείο, στήριξε το παλιό, (προτίμησης και Καραμανλή junior, για την τυρόπιτά του), κι ο γιος λογικά πήγε στο άλλο άκρο του δρόμου, το «γύρισε» σε σουβλατζήδικο…O tempora, o mores…

    Αν αρχίσουμε με τα ζαχαροπλαστεία, θα φτάσουμε μέχρι τα «Ηνωμένα Βουστάσια» και το «Πέτρογκραντ»… Είναι παρήγορο όμως που αρκετά από τα ζαχαροπλαστεία-σύμβολα υπάρχουν ακόμα (φυσικά με τις ίδιες γεύσεις, αλλιώς τι να τα κάνουμε;)

  65. Alexis said

    #56:Το χαρακτηριστικό αιθέριο έλαιο υπάρχει σε μεγαλύτερες η μικρότερες δόσεις σε πολλά εσπεριδοειδή του γένους limetta

    Όλα τα εσπεριδοειδή ανήκουν στο γένος Citrus.
    Το Citrus limetta είναι το είδος που αποκαλούμε sweet lime ή γλυκολέμονο.

  66. Παναγιώτης Κ. said

    @29 Πάνος,32 Γς. Μα πόσο ωραίος είναι ο Τσιτσάνης!!!

    -Πατέρα, εσύ που ακούς φανατικά ρεμπέτικο και λαϊκό τραγούδι ποιος κατά τη γνώμη σου είναι ο καλύτερος Έλληνας λαϊκός συνθέτης;
    -Ο Τσιτσάνης παιδί μου!
    -Και ο δεύτερος;
    -Μα φυσικά ο …Τσιτσάνης!
    Διάλογος ανάμεσα σε μένα και τις κόρες μου πριν από 15 χρόνια.

    Ο Νικοκύρης, δεν ξέρω αν είναι…Τσιτσανολόγος.Πάντως, έγραψε κορυφαίο άρθρο για τον Τσιτσάνη.

    Όσοι είναι μαθηματικοί και έχουν δοκιμάσει να συνθέσουν μια πρωτότυπη άσκηση γνωρίζουν πόσο δύσκολο είναι.Υπογραμμίζω το πρωτότυπη.
    Ο άνθρωπος λοιπόν αυτός συνέθεσε περίπου τριακόσια υπέροχα τραγούδια αν θυμάμαι καλά το νούμερο που είχα διαβάσει σε μια κριτική αποτίμηση του έργου του.Συγχωρέστε με που προσεγγίζω με το δικό μου τρόπο το ταλέντο του.

    Ποιος το είπε, ο Τσαρούχης ή ο Θεοδωράκης;
    «Ο Τσιτσάνης μας θυμίζει ότι έχουμε πολιτισμό σε αυτή τη χώρα».

  67. sarant said

    66: Όχι Τσιτσανολόγος, πάει πολύ. Αλλά μου αρέσει τρομερά.

  68. Παναγιώτης Κ. said

    @69. Έχω κάμποσα χρόνια να φτάσω μέχρι την Αθήνα. Σταματώ στον Ωρωπό.
    Στην πλατεία Μαβίλη υπήρχε το FLOWER στο οποίο δούλευα στα φοιτητικά μου χρόνια. Υπάρχει λοιπόν ακόμα αυτό το μαγαζί;

  69. Πάνος με πεζά said

    Το «μισό» κομμάτι στο σόλο του Τσιτσάνη είναι το «μπασοκίθαρο», που έχουμε ξαναπεί. Από κάτι τέτοια καταλαβαίνω ένα παλιό ρεμπέτη φίλο, που μου έλεγε «Δυο σκέτα μπουζούκια, τι να πάμε να παίξουμε; Με ένα μπουζούκι και μια κιθάρα όμως, παίζουμε μια χαρά, φτάνουν και περισσεύουν».

  70. Παναγιώτης Κ. said

    @67. Σου αρέσει τρομερά, έχεις και το χάρισμα του γράφειν άρα…

  71. Παναγιώτης Κ. said

    @55 Γς. «Μέχρι που ξαφνικά διπλασιάστηκαν και τριπλασιάστηκαν οι τιμές. Γίναμε καπνός».
    Το ερώτημα: Άραγε γνωρίζουν οι έμποροι από…Γραμμικό προγραμματισμό;

  72. # 69

    Πάνε μπουζούκι με ιολί είναι ακόμα πιο φονικός συνδυασμός (ειδικά από αυτοδίδακτους )

    # 68

    Το ήξερα σαν το μαγαζί με την πιο φτηνή μπύρα την δεκαετία του 90

    # 66, 67

    Μάρκος Βαμβακάρης (και για τους στίχους του )

  73. "ετεροδημότισσα" said

    @68
    το Φλάουερ υπάρχει μου φαίνεται όμως ότι έχει αλλάξει πολύ, ή εγώ έχω αλλάξει πολύ. Δεν ξέρω αν ξενυχτάει καθημερινά όπως κάποτε

  74. Ελπίζω να μη με βάλουν ποτέ με το μαχαίρι στο λαιμό να διαλέξω μεταξύ Μάρκου και Τσιτσάνη. Υπάρχουν οι μέρες Τσιτσάνη και οι μέρες Μάρκου, ας πούμε, για μένα τουλάχιστον. (Μα πώς έφτασε εκεί πάλι η κουβέντα;)

  75. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Άλλοι με τους χταποδοφάγους άλλοι με τους Λωτοφάγους, βλέπω χθες.
    Ωραίο όλοι σας.
    Γς, μην κακομελετάς βρε! Καλός είσαι 🙂
    19.>>μας έχουν κατακλύσει τα κάθε λογής αποξηραμένα superfruits τύπου γκοτζιμπέρι,
    Είδα σε κρητικό σουπερ μάρκετ »ντόπια» πλέον γκότζι μπέρι, φρέσκα κι αποξηραμένα (σε φακελάκι για εξαγωγή- ως και στα ρώσικα ήταν τα στοιχεία απέξω!-).Το έψαξα τώρα με αφορμή την αναφορά στα μοδάτα τρόφιμα και:
    μαϊμούδες γκότζι μπέρι

  76. Πάνος με πεζά said

    Μια βόλτα από την πλατεία Μαβίλη.
    http://www.instantstreetview.com/2fa0vez3urc3kz2ybzq3z2u
    http://www.instantstreetview.com/2fa0n4z3urbm2z2uozofz2u
    http://www.instantstreetview.com/2fa0vbz3urbouz2p2zo1z2u

    Όσο για την τράπεζα έναντι Μικέ, δεν παίρνω όρκο, αλλά, μιας που η φωτογραφία είναι του 2011, θα επιμείνω ότι σήμερα είναι σουβλακερί, γιατί περνάω συχνά περπατώντας.

  77. Παναγιώτης Κ. said

    @72. …Μαρκομανής;
    (Σκαμπαρδώνειος χαρακτηρισμός. Ο Σκάμπα έγραψε και για τον καθένα ξεχωριστό βιβλίο).

    @74. Σήμερα ο διάλογος στο ιστολόγιο είναι χαλαρός και μου αρέσει.
    Είναι αλήθεια πως άλλοτε έχουμε Τσιτσανική διάθεση και άλλοτε Βαμβακαρική.

  78. Πάνος με πεζά said

    Mνημόνευση Σαραντάκου στο γνωστό «σχίσμα» των Ορθοπeδικών.
    http://www.iatropedia.gr/articles/read/7569

  79. Πάνο με πεζά

    όντως σουβλακερί είναι κι έχει ένα γελοίο όνομα, My Kalamaki…

  80. ΚΑΒ said

    http://postimg.org/image/uvjjxd33z/

    Σαγκουίνια από το κτήμα περσινά.

  81. Πάνος με πεζά said

    @79 : Tη σήμερον ημέρα, το σουβλάκι πιο επικερδές από την τράπεζα… 🙂

  82. Πέπε said

    @55, 58 (Ζαχαροπλαστεία Παγκρατίου)

    Το Διεθνές είναι όπως το λέει ο Πάνος. Αμφιβάλλω αν τα τελευταία 10 χρόνια έχει μπει οποιοσδήποτε μέσα. Δείχνει παρηκμασμένο (όπως, στην ίδια γειτονιά, ο υπερενενηκοντούτης κινηματογράφος Παλλάς), αλλά από αφηγήσεις ηλικιωμένων αυτοχθόνων έχω ακούσει κι εγώ ότι ήταν κάποτε ένα από τα σπουδαία ζαχαροπλαστεία της Αθήνας.

    Τώρα, το ότι δεν έχει τραπέζια δεν έχει να κάνει με την ακμή/παρακμή. Απλώς, πλέον είναι πολύ λίγα τα ζαχαροπλαστεία με τραπεζάκια.

    Το Φάμιλι είναι επίσης όπως τα λέει ο Πάνος. Αδιαμφισβήτητη κορυφή, τουλάχιστον στα «ευρωπαϊκά» γλυκά (για μπακλαβάδες και τέτοια δεν υπάρχει λόγος να το προτιμήσει κανείς).

    Και στο Φάμιλι παλιά κάθονταν, είχε τραπεζάκια στο απέναντι πεζοδρόμιο -έξω από το Ίδρυμα Ερευνών- που ήταν πιο φαρδύ παλιά, αλλά είναι πάνω από 20 χρόνια που τα έχουν καταργήσει.

    Άλλη κορυφή της γειτονιάς ήταν μέχρι προ τριετίας περίπου το Άλσος με το ραβανί. Ειδικά το ραβανί -τα υπόλοιπα τα έφτιαχνε απλώς καλά, όχι κορυφαία. Ατυχώς έκλεισε.

    Και τέλος άλλο καύχημα της γειτονιάς είναι τα παγωτά της Τούλας. Ειδικά αυτή διατηρεί ακόμη τα τραπεζάκια. Εμφάνιση μαγζιού εξίσου παρακμαία με το πρώτο, αλλά τα παγωτά παραμένουν από τα καλύτερα που έχω φάει οπουδήποτε.

  83. emma said

    Το εκχύλισμα των σπόρων του γκρέιπ-φρουτ (GSE) είναι ισχυρότερο απολυμαντικό και απο τη χλωρίνη.
    Χρησιμοποιείται για αποστείρωση και σε νοσοκομεία
    H παλιά ποικιλία περγαμόντο που φτιάχναμε γλυκό κουταλιού είχε χρώμα πορτοκαλί και σχήμα λεμονιού λίγο μεγαλύτερα σε μέγεθος
    αυτά που κυκλοφορούν τα τελευταία χρόνια (του Κουρή) είναι τεράστια με ανώμαλη επιφάνεια και το άρωμα διαφέρει.

  84. Πάνος με πεζά said

    @ 82 : Tι παίζει με την «Τούλα»; Αυτό στην Πλατεία Μεσολλογίου, που έκανε και το παγωτό «μουστάρδα» έχει αλλάξει σε … εκλεκΤούλα (!!!), με ξεκόλλημα και μετάθεση/συμπλήρωμα των γραμμάτων της επιγραφής, ενώ ο κανονικός τίτλος υπάρχει σε νεώτερο,της οδού Ευτυχίδου. Τελικά το καλό παγωτό πού υπάρχει;

  85. # 76, 79

    το όνομα μπορεί να ακούγεται γελοίο, τα προϊόντα του όμως εξαιρετικά. Είναι παρακλάδι του Μικέ όπως γράφτηκε πιο πάνω.

  86. Περί ζαχαροπλαστείων συνέχεια

    Κορυφή υπήρξε σε πάστες και τούρτες (μενελίκ, μους ανανά και άλλα) το Corfou στην Επτανήσου και Σύρου. Είχα ακούσει πως το άνοιξε ο βασικός τεχνίτης των τριών (κάποτε) Σελέκτ, ένα τετράγωνο δίπλα, στην Φωκίονος. Δεν είχε τραπεζάκια και έχει κλείσει εδώ και πολλά χρόνια.
    Αμυδρά θυμάμαι (λόγω ονόματος) ένα ζαχαροπλαστείο της δεκαετίας του 50, το Loubier, μάλλον στην Γ’ Σεπτεμβρίου

  87. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα σχόλια!

    77: Κάπως έτσι. Αλλά και ο Χατζηχρήστος μας αρέσει, και ο Χιώτης, κι άλλοι…

  88. Ηλεφούφουτος said

    84 (για να το μπερδέψω κι άλλο) Η Τούλα δεν είναι αυτή με τα ταβούκ-γκιοξού και τα καζάν-ντιμπιά που φημίζονται στην περιοχή, μέχρι Βύρωνα και Καισαριανή;

  89. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Γκρέιπ-φρουτ,περγαμόντο,κουμ κουάτ,τον μυστηριώδη νέο κίτρο με τα μίνι πορτοκαλάκια(καλλωπιστικό, πιο πολύ), μανταρινιά και νεραντζιές (πρώην λεμονιες που τις έκαψε ο παγετός), έχω. Όταν ανθίζουν με τη σειρά και επικαλύπτοντας σταδιακά η μια ανθοφορία την άλλη, είναι πραγματικά παράδεισος. Φέτος η περγαμοντιά έχει πολύ λίγα.Πεντέξι αλλά είναι πολύ άγουρα ακόμη όπως και τα γρέιπ φρουτ που τα προσφέρω δόσεις δόσεις σε μια γιαγιά που τα λιμπίζεται από πάνω, ενώ εμείς μόνο να τα βλέπουμε θέμε.Πέρυσι κάναμε καντηλάκια αδειάζοντας δυο τρία μεγάλα στο γιορτινό τραπέζι. Αντί για κόκκινο είχαμε το κίτρινο να υπερτερεί και ήταν όμορφα. Α το κουμ κουάτ που το έχω σε γλάστρα και πάντα είναι φορτωμένο με τα χρυσά του αυγουλωτά φρουτάκια, του έβαλαν τα παιδιά κάτι ψείρες φωτάκια κι έπαιζε το χριστουγεννιάτικο δέντρο απόξω απ το τζάμι.

  90. Την ιστορία ότι το Περγαμόντο σχετίζεται με την Πέργαμο μου την είπαν περήφανοι για την καταγωγή τους Γρεκάνοι στο Pentedattilo (Πενταδάκτυλο) της Καλαβρίας. Εκεί γίνεται κανονικότατα γλυκό του κουταλιού και πωλείται συσκευασμένο ως παραδοσιακό. Βέβαια, το γλυκό το ήξερα απ’ την Κρήτη, αλλά δεν θυμάμαι να το ‘χω δει συσκευασμένο (μπορεί, βέβαια, επειδή πάντα κάποια θεία, γιαγιά, γιαγιά-θεία, συγγένισσα, γειτόνισσα στο χωριό, κ.τ.λ. θα φρόντιζε να προμηθεύση το σπίτι μας 🙂 ).

    Εννοείται ότι χρησιμοποιείται για να αρωματίσει τσικουδιά, αν και το κίτρο χρησιμοποιείται πολύ περισσότερο, ενώ η κιτρόρακη θεωρείται καλλίτερο χωνευτικό απ’ ότι η σκέτη ρακή (προσωπικά δεν βρίσκω διαφορά, αλλά, έτσι κι αλλιώς, δεν είμαι μεγάλος πότης).

    Τη φράπα την ήξερα έτσι απ’ την Κρήτη. Ένας αδελφός της μητέρας μου, μοναχός, είχε ένα δέντρο στον κήπο του στο μοναστήρι, μαζί με λεμονιές, νερατζιές και πορτοκαλιές, που το είχε φυτέψει ένας Μικρασιάτης μοναχός που έμενε στο κελί αυτό πριν απ’ το θείο μου. Δεν θυμάμαι να ‘χω φάει ποτέ (ήμουν σε ηλικία πριν το δημοτικό, όταν ο θείος μου έφυγε να πάη σε άλλο μοναστήρι). Τη δοκίμασα πρώτη φορά στην Κύπρο, ως πόμελο. Οι γονείς μου, πάντως, μου έχουν πει ότι είναι διαφορετική ποικιλία.

    ΥΓ: Το βιβλίο για τσι τούρκικες λέξεις στα Κρητικά θέλω το ίδια δα!!!

  91. Πέπε said

    @84, 88: Η Τούλα με τα παγωτά είναι η παλιά, δηλαδή η Εκλεκτούλα της πλατείας Μεσολογγίου.

    Για το άλλο ερώτημα δεν ξέρω. Δεν είχα αντιληφθεί ότι κάποια από τις Τούλες είναι διάσημη μέχρι τις εσχατιές του Παγκρατίου και τα όρια της ξενιτιάς! Της μεν πλατείας σίγουρα κάνει ανατολίτικα γλυκά, η άλλη δεν ξέρω αλλά νομίζω κι αυτή το ίδιο, άρα η διάσημη μπορεί να είναι οποιαδήποτε.

  92. ...!? said

    παίζει και το ορομπλάνκο http://en.wikipedia.org/wiki/Oroblanco

  93. Γς said

    82:

    >στην ίδια γειτονιά, ο υπερενενηκοντούτης κινηματογράφος Παλλάς

    Ε, όχι στην ίδια γειτονιά το Διεθνές που λέμε με το Πάλλας.
    Είναι πολύ πιο κοντά στο Προεδρικό μέγαρο π.χ. παρά το Πάλλας

  94. Πέπε said

    Άμα ο κρίνων είναι στη μέση της απόστασης μεταξύ των δύο, γειτονιά είναι!

  95. Γς said

    58, 59:

    Διεθνές.

    Αυτοψία έγινε. Μόλις γύρισα από Αθήνα. Πετάω κάτι ώρες στο φροντιστήριο της κόρης μου. [Βάζω πλάτη δλδ] Ιδού το πόρισμα:

    Το μαγαζί όντως είναι αυτό:

    https://www.google.gr/maps/@37.9741573,23.7479954,3a,75y,88.73h,85.52t/data=!3m4!1e1!3m2!1s8_UkE4vAe8jPmQWRmmedQw!2e0

    Είχε κάποτε τραπεζάκια αλλά δεν άντεξε τις μηνύσεις το αφεντικό όπως μου είπε.

    Ο Πεθερός του το είχε πάρει από το ζευγάρι των Κωνσταντινοπολιτών και το έκανε αγνώριστο.
    Να σκεφτείς ότι είχε και τραπέζια μέσα, που τώρα είναι γεμάτο με ψυγεία και βιτρίνες γεμάτες κάργα με σοκολατίνες, αμυγδάλου, προφιτερόλ και μιλφέιγ. Πισογύρισμα γενικώς στο σάμαλι και τέτοια. Δεν βλέπεται.
    Κι ήταν τόσο όμορφο

  96. Πέπε said

    Το ίδιο λέμε. Βλέπεις, όχι μόνο δεν μπαίνει κανείς αλλά κι ο ιδιοκτήτης βγαίνει έξω!

  97. Αλέξης ΙΙ said

    Κι ένα παλιό τραγουδάκι με εσπεριδοειδή (και όχι μόνο):

    «Στην Αμοργό, στην Κίμωλο, στη Νιό, στη Σαντορίνη
    Μου στέλνεις κιτρολέμονο, σου στέλνω μανταρίνι»

    Μάνος Χατζιδάκις / Νίκος Γκάτσος / Μανώλης Μητσιάς, «Κυκλαδίτικο» (1971).

  98. spiral architect said

    @95, 96: Πολύ ρουφιανιά ρε παιδί μου αυτό το street view! 😛

  99. sarant said

    98: Και νάτανε το μόνο…

  100. Πάνος με πεζά said

    @ 95 : Αυτές τις σπανακόπιτες και λουκανικόπιτες που έχει στη βιτρίνα (αριστερά του φούρνου μικροκυμάτων,πάνω απ’ το μπλε αυτοκίνητο) πάντα απορούσα περνώντας,ποιοί μπορεί να τις παίρνουν…Τέλος πάντων, κατά μια παλιά λογική, για να είναι ένα μαγαζί ανοιχτό, μέσα δε θα μπαίνει…

  101. nikosr said

    #65

    ναι βεβαίως ένα είναι (πια) το γένος, είδη (στη περίπτωση αυτή βέβαια υβρίδιο Citrus × limon εννοούσα).

    Δεν κατηγοριοποιούνται όλα τα γλυκολέμονα στις λιμέττες Citrus × limon ‘Limetta’ (π.χ. Citrus × limon Osbeck ‘Indian Lime’) ούτε όλες οι λιμέττες είναι ‘γλυκές’ (δηλ. με μικρή η ελάχιστη οξύτητα και αυξημένα σάκχαρα). Γενικώς υπάρχουν διάφορα θεωρούμενα υβρίδια κίτρου και λεμονιού με διαφορετικά χαρακτηριστικά. Με τις βοτανικές ονομασίες των εσπεριδοειδών δεν βγάζεις εύκολα άκρη, πόσο μάλλον αν μπλέξεις και με τις κοινές. Αυτό δεν αλλάζει το γεγονός πως το αιθέριο έλαιο του περγαμότου υπάρχει σε αρκετά απ’ αυτά.

  102. nikosr said

    #101 Οταν προσπαθείς να σχολιάσεις σε φόρουμε την ώρα που χτυπάνε τα τηλέφωνα στη δουλειά, αυτά παθαίνεις. Μετά πρέπει να διορθώνεις τον εαυτό σου. Στο παραπάνω αντί υβρίδια κίτρου και λεμονιού, το σωστό είναι υβρίδια κίτρου και νεραντζιού (και το λεμόνι άλλο, διαφορετικό, υβρίδιο κίτρου και νεραντζιού θεωρείται). Γενετικές έρευνες έχουν δείξει πως το ιταλικό περγαμότο πρέπει να είναι υβρίδιο νεραντζιού και λιμέττας δηλ. νεραντζι x (νεραντζι x κίτρο).

  103. #57, #102 Nikosr

    Πως είναι δυνατόν να λέτε » τα ιταλικά περγαμότα (χρώματος μετρίου έως εντόνου πορτοκαλί και πορτοκαλόσχημα) είναι τα μόνα πραγματικά περγαμότα» όταν:

    1. Ολοι συμφωνούν οτι υπάρχει σχέση του Τουρκικού Bergamut με το όνομα Bergamotto
    2. Ακόμη καλλιεργούνται τα Bergamut στην Μ.Ασία
    3. Αυτά τα Bergamut της Μ.Ασίας δεν έχουν καμία μορφολογική σχέση με το Ιταλικό bergamotto

    4. Τα πρώτα bergamotti στην Καλαβρία τα φύτεψε to 1750 o Nicola Parisi (οικογένεια Γαλλικής καταγωγής) προερχόμενος από το Γέρακα. [«he term bergamote, having its first attestation in French in 1536»]

    Τεκμηρίωση:

    1.) “Falernum pyrum Bergamote Birn.Bergamotte. Poire bergamote” as stated by Meninski (I: 419) – 1680

    2,3) http://www.google.gr/imgres?imgurl=http://mcdn01.gittigidiyor.net/9564/tn70/95644251_tn70_0.jpg&imgrefurl=http://urun.gittigidiyor.com/ev-bahce/bergamut-fidani-tuplu-asili-orj-bergamot-95644251&h=700&w=700&tbnid=ncLAvHbZgN6qeM:&zoom=1&docid=1VxFsXZ1kLF3KM&ei=w_7BVL_1C4PkasOxgIAK&tbm=isch&ved=0CCIQMygaMBo4yAE

    4α) http://www.bergamotto.eu/bergamotto/storia/

    4b) http://www.paginebianche.it/cognome/parisi.htm

    4c) http://www.academia.edu/1640220/_TURKISH_armut_pear_Remarks_on_the_Etymology_and_Geo-Linguistic_Distribution_of_an_Oriental_Fruit_Name_T%C3%BCrk_Dilleri_Ara%C5%9Ft%C4%B1rmalar%C4%B1_15_5-18_%C4%B0stanbul_2005

  104. Ελένη said

    Μπορεί κανείς να μου απαντήσει που πωλούν φραπες πράσινες στην Ελλάδα γιατί είμαι έγκυος και θέλω οπωσδήποτε να φτιάξω γλυκό κουταλιου φραπα (πράσινη) και δεν κάνει να ζηλευω ως έγκυος.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: