Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Οι γκαζές της γκαζόζας γκαζώνουν αγκαζέ στο γκαζόν

Posted by sarant στο 7 Φεβρουαρίου, 2019


Το σημερινό άρθρο το ζητήσατε εσείς. Το περασμένο Σάββατο είχαμε τα Μεζεδάκια της γκαζόζας, με αφορμή τη διάσημη πια ατάκα του βουλευτή Αριστείδη Φωκά, που, όπως δικαιολογήθηκε, έχασε την ονομαστική ψηφοφορία επειδή είχε πιει μια γκαζόζα και αισθάνθηκε την ανάγκη να πάει εκεί που και οι βουλευτές πηγαίνουν μόνοι τους. Στα σχόλια εκείνου του άρθρου αρκετοί γκαζοζολογήσατε και ζητήσατε «μετ’ επιτάσεως» που λέει και το κλισέ να αφιερωθεί άρθρο στη γκαζόζα.

Αμ’ έπος αμ’ έργον λοιπόν.

Το άρθρο περιέχει τοποθέτηση προϊόντος, επειδή μου χρειαζόταν μια εικόνα και δεν έβρισκα καμία χωρίς μάρκα επάνω.

Η γκαζόζα, σύμφωνα με το ΛΚΝ, είναι «εμφιαλωμένο αεριούχο αναψυκτικό». Νομίζω πως ο ορισμός πάσχει, αν δεχτούμε ότι η γκαζόζα πρέπει να έχει γεύση λεμονιού (όχι να περιέχει λεμόνι). Το Χρηστικό Λεξικό της Ακαδημίας προσδιορίζει «που περιέχει κιτρικό οξύ».

Πράγματι, η γκαζόζα της εικόνας έχει τα εξής συστατικά: Νερό, Ζάχαρη, Διοξείδιο Άνθρακα, Μέσο Οξίνισης: Κιτρικό Οξύ, Αντιοξειδωτικό: Ασκορβικό Οξύ, Συντηρητικό: Σορβικό Κάλιο, Ρυθμιστής Οξύτητας: Κιτρικό Νάτριο, Φυσικές Αρωματικές Ύλες, ενώ η λεμονάδα περιέχει και χυμό λεμονιού.

Μ’ άλλα λόγια, η γκαζόζα δεν είναι λεμονάδα.

Η γκαζόζα είναι λαϊκό αναψυκτικό. Όπως είχα γράψει στο προηγούμενο άρθρο, σε μια παλιά ερωτική ταινία (σοφτ) που είχε γυρίσει προδικτατορικά, ο Κώστας Γκουσγκούνης αποδίδει την επιτυχία του στις γυναικες στο γεγονός ότι είναι χουβαρντάς. Και αμέσως μετά εμφανίζεται να πηγαίνει με μια κοπέλα στο ζαχαροπλαστείο και να τη ρωτάει «Να σε κεράσω μια γκαζόζα;». Ο Φρέντι Γερμανός είχε ειρωνευτεί την τόση γαλαντομία (στο «Γράψτο όπως το λέω»).

Ο Μπαμπινιώτης, αλλά και το Χρηστικό Λεξικό, υποστηρίζουν ότι η γκαζόζα ετυμολογείται από το ιταλικό gassosa, θηλυκό του gassoso, αεριώδης ή αεριούχος. H θεωρία αυτή προσκρούει στο ότι στα ιταλικά λέγεται gazzosa, που προφέρεται γκατσόζα.

Νομίζω πως δίκιο έχει το ΛΚΝ, που θεωρεί ότι τη γκαζόζα την πήραμε από το τουρκικό gazoz, το οποίο βέβαια έχει μάλλον γαλλική αρχή (από το eau gazeuse).

Tο απόκομμα που βλέπετε αριστερά, από εφημερίδα του 1901, που μιλάει για «φιάλες γκαζόζ» μάλλον δικαιώνει οριστικά το ΛΚΝ.

Δεν ξέρω αν θα το περιμένατε, όμως βρίσκω τη γκαζόζα 16 φορές σε ποιήματα του Γιάννη Ρίτσου, που του αρέσει να τη χρησιμοποιεί σε εικόνες με λαϊκούς ανθρώπους, π.χ. Στο καφενείο η γκουβερνάντα πίνει τη γκαζόζα της, το μωρό είναι ήσυχο μέσα στο καροτσάκι του. Υπάρχει μια φορά και στον Σεφέρη, στο Γράμμα του Μαθιού Πασκάλη: Κάνει ζέστη βαθιά ώς τη νύχτα, τ’ άστρα πετάνε σκνίπες, πίνω άγουρες γκαζόζες και διψώ.

Ωστόσο, δεν ετυμολογήσαμε τη γκαζόζα ως το τέλος, κι επειδή θα αναφερθούμε και σε άλλες λέξεις της ίδιας ετυμολογικής οικογένειας χρήσιμο είναι να το κάνουμε τώρα.

Στην αρχή της γκαζόζας, το βλέπουμε καθαρά, είναι το gaz, γκάζι. Στην αρχή αρχή όμως είναι… το Χάος.

Όπως γράφω σ’ ενα παλιό μου άρθρο:

Πατέρας της λέξης γκάζι είναι ο φλαμανδός γιατρός Γιαν βαν Χέλμοντ (1570-1644), που πιο σωστά θα τον λέγαμε ιατροχημικό και έκανε σπουδαιότατες παρατηρήσεις για τα αέρια και τους ατμούς. Ο βαν Χέλμοντ ήταν μπροστά από την εποχή του: πνεύμα ανήσυχο, πέρασε πολλά χρόνια στις φυλακές της Ιεράς Εξέτασης. Σε ένα έργο του που δημοσιεύτηκε μετά τον θάνατό του, γράφει για ένα αέριο που έβγαινε από την καύση των ξύλων (το διοξείδιο του άνθρακα, που φυσικά δεν το ονόμαζε έτσι): «Αυτό το πνεύμα, το μέχρι στιγμής άγνωστο, το ονομάζω με ένα νέο όνομα, Gas. Ελλείψει άλλου ονόματος, αυτή την αναθυμίαση την ονόμασα Gas, που δεν διαφέρει και πολύ από το χάος των αρχαίων». Να θυμίσουμε ότι ήταν Φλαμανδός, οπότε το G το αρχικό το πρόφερνε χ. Πράγματι, δεν διέφερε και πολύ.

Το κείμενο του βαν Χέλμοντ ήταν γραμμένο στα λατινικά (Hunc spiritum, incognitum hactenus, novo nomine gas voco… in nominis egestate, halitum illud gas vocavi, non longe a chao veterum και αν κανείς λατινιστής βρει κανένα λάθος στη μετάφραση που έδωσα πιο πάνω, παρακαλείται να το επισημάνει). Όμως η λέξη gas περνάει σε όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες, κι έτσι ονομάζεται το αέριο γενικώς και ειδικότερα τον 19ο αιώνα το αέριο μίγμα με το οποίο ανάβει ο δημοτικός φωτισμός σε όλες τις πόλεις, κι έτσι από το γαλλικό gaz, είπαμε κι εμείς γκάζι το φωταέριο, αλλά και τη γειτονιά της Αθήνας που σφύζει από ζωή τα βράδια, γκάζι και τον μηχανισμό που ρυθμίζει την ταχύτητα του αυτοκινήτου και κατ’ επέκταση γκάζια τη μεγάλη ταχύτητα. Παιδιά του Χάους, είναι κι αυτά, από μια άποψη.

Από το χάος λοιπόν και το γκάζι έχουμε επίσης τις γκαζόλαμπες και το πετρογκάζ, το γκαζάκι, εννοώ το καμινέτο, αλλά και το γκαζάδικο, τη γκαζιέρα και το κατοχικό γκαζοζέν (από το γαλλ. gazogène) το λεωφορείο που λειτουργούσε με αέριο -πώς ακριβώς δεν ξέρω, ούτε αν έχουμε την ίδια γενική αρχή όπως στα σημερινά ταξιά που κινούνται με υγραέριο.

Το γκάζι του αυτοκινήτου βέβαια έχει και δική του οικογένεια παραγώγων, τη γκαζιά, το ρήμα «γκαζώνω» που το βάλαμε και στον τίτλο, καθώς και τον γκαζοφονιά, τον οδηγό που τρέχει πολύ. Και βέβαια το ‘γκαζώνω’, πέρα από την αρχική σημασία, «πατάω το γκάζι, τρέχω γρήγορα», έχει πάρει μεταφορικές αργκοτικές σημασίες, όπως στον στρατό όπου γκαζώνω κάποιον δηλ. τον ζορίζω με υπηρεσίες, κοινώς «τον τρέχω».

Όσο για τις γκαζές, τις μπίλιες δηλαδή, που τις λέμε και γκαζάκια χωρίς να εννοούμε το καμινέτο, αυτές πιθανώς να προέρχονται από τη μπίλια που είχαν ορισμένα μπουκάλια γκαζόζας στο κάτω μέρος του πώματος. Όπως είχαν γράψει στο προηγούμενο άρθρο δυο φίλοι κρητικοί (στην Κρήτη λένε ή λέγανε γαζόζα): Τη γ(κ)αζόζα σε επιστρεφόμενο (επαναχρησιμοποιούμενο) μπουκάλι τη θυμάμαι να κυκλοφορεί και μέχρι αρχές της δεκαετίας του 60 στην Κρήτη, ειδικά στα χωριά. Και ήταν βέβαια το γ(κ)αζομπούκαλο αυτό με την ιδιότυπη κωνοειδή μπίλια από πάνω, που έκλεινε αεροστεγώς το στόμιο με ένα ελαστικό δακτύλιο (φλάντζα).

Το ΛΚΝ υποθέτει ότι από τη γκαζόζα ονομάστηκε γκαζοζιά η μπίλια αυτή και στη συνέχεια με απλολογία ίσως έγινε γκαζιά, γκαζά. Η εξήγηση αυτή φαίνεται πιθανή, αν και έχω μια επιφύλαξη. Από την άλλη, το Ετυμολογικό του Μπαμπινιώτη έχει μια άλλη εξήγηση, ότι αρχικός τύπος είναι το γκαζάκι, που είναι δάνειο από το τουρκικό kesek «βώλος, μπίλια», και το δάνειο γκαζάκ θα θεωρήθηκε υποκοριστικό. Αυτό με πείθει πολύ λιγότερο. Η επιφύλαξή μου για την (λογικότερη) εξήγηση του ΛΚΝ είναι ότι προϋποθέτει μετάβαση από το μερικό (κάποιες μπίλιες που προέρχονταν από μπουκάλια γκαζόζας) στο γενικό.

Οπότε, ως τώρα ετυμολογήσαμε τις τρεις από τις πέντε λέξεις του τίτλου. Η τέταρτη λέξη, το αγκαζέ, έχει επίσης τους φθόγγους «γκαζ-» αλλά δεν έχει καμιά ετυμολογική σχέση με το γκάζι -είναι από το γαλλικό engagé, που θα πει «δεσμευμένος, κλεισμένος» και ανάγεται στο gage (ενέχυρο), λατινικής αρχής. Τη σημασία αυτή τη βλέπουμε ζωντανή σε εκφράσεις όπως «το ταξί είναι αγκαζέ» ή «το θέατρο είναι αγκαζέ για όλη τη σεζόν». Στα γαλλικά, ο στρατευμένος καλλιτέχνης λέγεται artiste engagé.

Αλλά και το γκαζόν είναι επίσης ετυμολογικά άσχετο, καθώς προέρχεται από το γαλλικό gazon, φρανκονικής αρχής. Κι αυτό το βάλαμε για να πληθύνει η παρήχηση του γκαζ-. Θα μπορούσαμε να βάλουμε και τον γκαζμά!

Ίσως δούμε τη γκαζόζα στις Λέξεις του 2019 αν και δεν είναι σίγουρο -βρισκόμαστε ακόμα στην αρχή του χρόνου και η επικαιρότητα γρήγορα αλλάζει. Αλλά μπορεί και να καθιερωθεί στην παραπολιτική αργκό -ίδωμεν.

Advertisements

318 Σχόλια to “Οι γκαζές της γκαζόζας γκαζώνουν αγκαζέ στο γκαζόν”

  1. Άλλωστε, για μια γκαζόζα έχασαν και τα ελληνικά τότε στο Κογκρέσο….

    Και, όχι, δεν θα ξαναπώ για τις γκάζες.

  2. Αὐγουστῖνος said

    Τὴν (ἀεριοῦχο) καλημέρα ἀπὸ τὴ Ρόδο, ποὺ ἔπαθε ζημιὲς ἀπὸ τοὺς προχθεσινοβραδινοὺς ἀέρηδες (10άρια καὶ βάλε!). Ὑπάρχει καὶ τὸ γκάζι ἢ καὶ γκαζάδικο, τὸ καραβάκι.
    Καὶ ὑπάρχει καὶ τὸ ἄζμα:

  3. Αιμ.Παν. said

    Καλημέρα,

    τα γκαζοζέν (λεωφορεία κλπ) λειτουργούν με αυτό το σύστημα :

    https://en.wikipedia.org/wiki/Wood_gas_generator

    που έχει και περιβαλλοντολογικά οφέλη…

  4. Πάνος με πεζά said

    Καλημέρα !
    Υπήρχε και ο γκαζοντενεκές, που μάλιστα έγινε και βρισιά. Τώρα βέβαια, πώς μέσα σε ένα ντενεκέ βάζεις αέριο, δεν ξέρω, αλλά κάποια ετυμολογική εξήγηση θα υπάρχει.
    Επίσης είναι και η γκαζοτανάλια, κοινώς παπαγαλάκι. Κι αυτή είναι περίεργης ετυμολογίας. Θα υπέθετα ότι με αυτήν ξέσφιγγαν τη φιάλη από τη γκαζιέρα, αλλά δεν αληθεύει, χρησιμοποιούσε ακόμα και ο τελευταίος μπακάλης (ναι, αυτός ήταν ο διανομέας) κλειδί, για να μη λιώσουν τα ρακόρ.

  5. Alexis said

    Καλημέρα.

    Στα ’80ς «γκάζι» λέγαμε το γρήγορο (και συνήθως μικρό) αυτοκίνητο.
    Κλασικά «γκάζια» της εποχής το Renault 5 GT Turbo και η Lancia Delta Integrale.
    Και «βρωμόγκαζο» για περισσότερη έμφαση.
    Το «βρωμόγκαζο» ήταν κανόνα «φτιαγμένο», «πειραγμένο», «τουμπανιασμένο» και λοιπά αργκοτικά επίθετα που το χαρακτήριζαν και μου διαφεύγουν τώρα.
    Δεν ξέρω αν επιβιώνει αυτή η σημασία μέχρι σήμερα…

  6. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Ἄχ τί θυμήθηκα τώρα; Μικρὸς ἐγὼ κι ὁ ἀδελφός μου παίζαμε μὲ γκαζὲς κι εἴχαμε ἕνα μεγάλο πλαστικὸ δοχεῖο μὲ ὡραῖες πολύχρωμες γκαζὲς διαφόρων χρωμάτων καὶ μεγεθῶν. Μᾶς εἶχε μυήσει ὁ παππούς μου σ’αὐτὴ τὴν τρέλα ποὺ μᾶς πέρασε κάποια στιγμή. Στὴν ἕκτη δημοτικοῦ, ὅταν κάναμε στὴ γεωμετρία γιὰ τὴ σφαίρα, ρώτησε ὁ δάσκαλος νὰ τοῦ ἀναφέρουμε σφαιρικὰ ἀντικείμενα. Εἶπε κάποιος «ἡ μπάλα , εἶπε κάποιος ἄλλος «ἡ ὑδρόγειος σφαίρα», σήκωσα κι ἐγὼ τὸ χέρι μου καὶ εἶπα «οἱ γκαζές». Ἔγινες χαμὸς στὴν τάξη ἀπὸ τὰ γέλια τῶν συμμαθητῶν μου καὶ τοὺ δασκάλου. «Τί εἶναι βρὲ Ἀρχιμήδη οἱ γκαζές;» ρώτησε ὁ δάσκαλος. «Οἱ μπίλιες, οἱ βῶλοι», ἀπάντησα ἐγώ, ἔτσι τὶς λέμε συνήθως. Τότε κάποιοι συμμαθητὲς μὲ διόρθωσαν, ἄλλος τὶς ἔλεγε γκαζάκια ἕνας ἄλλος εἶπε «δὲ λέγονται γκαζές, λέγονται γκάζες» καὶ γενικὰ προέκυψαν πολλὲς διαφορετικὲς λέξεις ἀνάλογα μὲ τὸ ἀπὸ ποῦ καταγόταν κάποιος

  7. Alexis said

    #4: Υπήρχε και η έκφραση «θα σου βαράν γκαζοντενεκέδες» δηλαδή θα σε πάρουν στο ψιλό, θα γίνεις ρεζίλι…

  8. Πάνος με πεζά said

    Και δυο χρόνια χωρίς τα γκάζια του Λουκιανού…

  9. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>Μ’ άλλα λόγια, η γκαζόζα δεν είναι λεμονάδα.
    *Λεμονάδα, πορτοκαλάδα, γκαζόζα*- ξεκάθαρα, στον κατάλογο για διαγωσμό το 2017, προμήθειας στα κυλικεία παραλιών της Κεφαλλονιάς
    http://www.kefallonia.gov.gr/media/pdf/apofas-oikonom/17%CE%B7%20%CF%83%CF%85%CE%BD%CE%B5%CE%B4%CF%81%CE%AF%CE%B1%CF%83%CE%B7%201-06-2017%20%CE%A0%CE%A1%CE%91%CE%9A%CE%A4%CE%99%CE%9A%CE%9F.pdf
    {Βέβαια στα πάτρια τη λέ(γα)με και λεμονάδα τη γαζόζα-αλλά τί τα θες ακόμη λέμε λεμόνι το πορτακάλι αφού λέμε ξινολέμονο το λεμόνι σας-υπάρχει,εν αφανισμώ και γλυκολέμονο, όχι το λάιμ,αλλά κατάγλυκο,ντόλτσε- ! } 🙂

  10. Ανδρεας Τ said

    @6. Εμείς τις «γκαζές» τις λέγαμε γιαλένια σε αντίθεση με τις χωμάτινες που τις λέγαμε σβώ(ο)λους.

  11. spiral architect 🇰🇵 said

    Γκαζοζέν: Μηχανή παραγωγής καύσιμου αερίου μέσω πυρόλυσης (γερού ζεστάματος) τεμαχίων ξύλου για καύση του σε κοινή ΜΕΚ ή καυστήρα αερίου..

    Για όσους ενδιαφέρονται δείτε το Βuild A Gasifier – Build a gasifier – power for homes and business.
    (γιατί τα πράματα δεν πάνε, καταπώς φαίνονται)

  12. Παναγιώτης Κ. said

    ΓαΖόζα την λένε και στα Γιάννενα.

    Τη λέξη γκαζιά (μπίλια) πότε την πρωτοσυναντούμε;
    Πριν από την εμφάνιση της γκαζόζας ή μετά;
    Έτσι θα βεβαιωθούμε ποια εξήγηση είναι πιο ισχυρή ως προς την προέλευση της λέξης γκαζιά. Προσωπικώς, μέχρι τα δώδεκά μου δεν γνώριζα αυτό το όνομα για τις μπίλιες.
    Στη μεγάλη πόλη άκουσα αυτή τη λέξη.

    Και ένα ακόμη ερώτημα:Το ταξί από εδώ και στο εξής 🙂 θα κλίνεται όπως το παιδί;

  13. Avonidas said

    Καλημέρα.

    Στην αρχή της γκαζόζας, το βλέπουμε καθαρά, είναι το gaz, γκάζι. Στην αρχή αρχή όμως είναι… το Χάος.

    Προτείνω να τη μετονομάσουμε σε χαόζα ad majorem gloriam της τρισχιλιετούς 😉

  14. Avonidas said

    Πατέρας της λέξης γκάζι είναι ο φλαμανδός γιατρός Γιαν βαν Χέλμοντ (1570-1644), που πιο σωστά θα τον λέγαμε ιατροχημικό

    Ακόμα πιο σωστά θα τον λέγαμε μάγο, γιατί φοβάστε τόσο τη λέξη μαγεία; 😉

  15. Παναγιώτης Κ. said

    12. Γκαζιές και όχι γκαζές την άκουγα.
    Μπορεί όμως και να είχα παρακούσει.

  16. Πάνος με πεζά said

    Το κυριλλέ «Γκάζι» βεβαίως, ως περιοχή, όλοι ξέρουμε ότι παλιότερα λεγόταν «Γκαζοχώρι»…

  17. Alexis said

    #12, τέλος: Ετοιμαζόμουν κι εγώ να το ρωτήσω αυτό.

    Ως μικρό παιδί που πρωτομαθαίνει τη γλώσσα είχα την τάση να κλίνω ελληνοπρεπώς διάφορα τέτοιες, θεωρούμενες άκλιτες, λέξεις κι έτσι έλεγα πολύ φυσικά «τα ταξιά» και «οι στυλοί».
    Και θυμάμαι πολύ καλά τη μάνα μου να με διορθώνει «το ταξί-τα ταξί» και «το στυλό-τα στυλό».
    Το ότι ο τύπος «ταξιά» ήταν εντελώς αδόκιμος παλιότερα φαίνεται ξεκάθαρα και από το εξής: Στην ελληνική ταινία «Οι κυρίες της αυλής» (1966) ο Ηλιόπουλος λέει κάποια στιγμή «Τα ταξιά! Ήρθαν τα ταξιά!» προφανώς ως μαργαριτάρι για να βγάλει γέλιο.

  18. atheofobos said

    Τη γ(κ)αζόζα σε επιστρεφόμενο (επαναχρησιμοποιούμενο) μπουκάλι τη θυμάμαι να κυκλοφορεί και μέχρι αρχές της δεκαετίας του 60 στην Κρήτη, ειδικά στα χωριά.

    Αρχικά σε τέτοιο μπουκάλι κυκλοφορεί και σήμερα μια από τις καλύτερες, για μένα, μπύρες που φτιάχνονται στην Ελλάδα η Ρεθυμνιακή.

    Για το προσωπικό μου πάθημα από ένα τέτοιο μπουκάλι, όταν ήμουνα παιδί, μπορεί να διαβάσει κανείς σε ένα αρχικά αυτοβιογραφικό ποστ που είχα γράψει πριν 10 χρόνια.
    http://atheofobos2.blogspot.com/2009/12/blog-post_12.html

  19. Πάνος με πεζά said

    Αν και τα πρώτα οχήματα που μας μετέδωσαν εκείνη τη χαρακτηριστικά άσχημη μυρωδιά από μηχανή που καίει αέριο ήταν τα ταξί, στη δεκαετία του ΄70, σήμερα βεβαίως δεν κινούνται μόνο τα ταξί με υγραέριο (ίσως να είναι και σπάνιο πια), αλλά πολλά ΙΧ κι ένα μεγάλο μέρος των λεωφορείων μας.

  20. nikiplos said

    4@ γκαζοτανάλια, γιατί πρώτα ήρθε το αέριο και τα πρώτα υδραυλικά εργαλεία ήταν για τις εγκαταστάσεις σωληνώσεων αερίου… Τα σπίτια τότε είχαν νερό σε στάμνες από τις τρόμπες…

    Να πούμε και το διασκεδαστικό που προκύπτει από το άρθρο και είχε πάρει διαστάσεις κάποτε αντίστοιχες με τα καλαμάκια και το σουβλάκι των Αθηναίων. Τη διάσημη Λεμονίτα που βλέπουμε και στη φωτογραφία. Στην περιφέρεια, Λεμονίτα είναι η αεριούχος λεμονάδα… Στις αθηναϊκές καφετέρειες όμως των 80ς (που ήταν τότε μόδα να πίνει κανείς λεμονίτες) αν παράγγελνες Λεμονίτα σου έφερναν γκαζόζα… Ίσως το γκαζόζα να φάνταζε λαϊκό στην γκλαμουριά των 80ς…

    Ευτυχώς με την επέλαση της κοκακόλας όλα αυτά έγιναν στίγμα στον ορίζοντα…

  21. Jimakos said

    Όπως έχει πει κι ο Νικόλας ο Αλέφαντος:
    «Ο Μπάγεβιτς παίρνει τους γρήγορους κι εγώ δουλεύω με ντακότες, γκαζοζέν και σκατοδοχεία με ποδαράκια»

    Όσο για στίχους, σκέφτομαι γρήγορα δυο αγαπημένα τραγούδια, την Νταλίκα (Μπέλου, Μούτση / Τριπολίτη) και την Κάντιλακ (Βασ. Παπακων/νου, Μικρούτσικος / Τριπολίτης):

    Η ζωή σου ντούμπλε φας, μέσα κι έξω τη φοράς,
    η καρδούλα σου γκαζιέρα δίχως γκάζι και αγέρα.

    και

    Με θέλεις με κακό χορτάρι κι άγρια γκάζια
    μα είμαι κόκκινος κι εσύ χορεύεις στα γρανάζια.

  22. venios said

    17 Ποτέ δεν κατάλαβα γιατί το ταξί είναι άκλιτο ενώ το ταψί κλίνεται. Όπως και το στυλό προς το ωιλό ή το παλτό. Και γιατί κλίνεται η πόρτα, η κουρτίνα κι ο μπερντές ή ο καφές; Δεν θάπρεπε να κλίνονται όλες οι ξένες λέξεις που προσαρμόζονται στη μορφολογία της γλώσσας (το στικάκι, το φλασάκι) και να μένουν άκλιτες αυτές που δεν προσαρμόζονται (το τρμ, το ρεκόρ);

  23. venios said

    22: ψιλό

  24. Αιμ.Παν. said

    @19 Μόνο για την τεχνική ακρίβεια… άλλο το υγραέριο (μείγμα κυρίως προπανίου και βουτανίου, βαρύτερο του αέρα) άλλο το φυσικό αέριο (κυρίως μεθάνιο, ελαφρύτερο του αέρα και δύσκολο στην υγροποίηση,μεταφορά και αποθήκευση) και άλλο το αέριο του γκαζοζέν που περιγράφεται σε δύο αναρτήσεις παραπάνω που είναι μείγμα μονοξειδίου του άνθρακα, αζώτου, υδρογόνου, μεθανίου κ.ά. αερίων και χρησιμοποιείται απ’ ευθείας από την μονάδα παραγωγής όπως δείχνουν οι σύνδεσμοι των αναρτήσεων.

  25. 16 (και) Γκάζι λεγόταν και παλιότερα, όχι μόνο Γκαζοχώρι.
    Στο Παλαμήδι ο γιος του Μάζη / κι η κόρη του Γιαβή, στο Γκάζι http://www.greek-language.gr/digitalResources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=4&text_id=497

  26. sarant said

    Kαλημέρα, αν και κάπως αργά. Ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια. Λύσαμε την απορία για το γκαζοζέν αν και όχι για τον γκαζοτενεκέ.

  27. Κάουτ said

    Λέμε σήμερα «το ταξί είναι αγκαζέ»; Δεν το έχω ακούσει ποτέ. Και γενικά νομίζω πολλές γαλλικές λέξεις που μπήκανε παλιότερα στα ελληνικά έχουν σβήσει σήμερα. Αυτό παρατήρησα διαβάζοντας λογοτεχνικό του 60.

  28. Avonidas said

    το αγκαζέ, έχει επίσης τους φθόγγους «γκαζ-» αλλά δεν έχει καμιά ετυμολογική σχέση με το γκάζι -είναι από το γαλλικό engagé, που θα πει «δεσμευμένος, κλεισμένος»

    Engagez-vous, rengagez-vous, qu’ils disaient… — κάνα Αστερίξ θα ξαναδούμε, μάστορα; 😀

  29. Πάνος με πεζά said

    @ 20 : Προφανώς με το εργαλείο αυτό κρατούσες σφιγμένο το σωλήνα.
    @ 24 : Σημαντικός ο διαχωρισμός. Το δολοφονικά εκρηκτικό βουτανο-προπάνιο (βλ. και περιστατικό τις προάλλες), διανέμεται και χρησιμοποιείται ευρέως σε εστιατόρια, αλλά και για κεντρική θέρμανση, με αποθήκευση σε οικιακές δεξαμενές – δεν ξέρω με τί είδους κανονισμούς ασφαλείας…
    @ 25 : Α ναι, τον ξέχασα το Βάρναλη.

    Υπάρχει λοιπόν κι ένα ωραίο θεατρικό έργο του Πάτρικ Χάμιλτον «Το φως του γκαζιού» (1938). Είχα προλάβει να το δω παιγμένο στο θέατρο Αναλυτή, με το ζευγάρι Αναλυτή-Ρηγόπουλο και τον Πέτρο Φυσσούν. Εδώ, μπορείτε να το δείτε σε ένα παλιό «Θέατρο της Δευτέρας».

  30. NIKOS NIKOS said

    Καλημέρα και από Αλωπεκή!
    Ο γκασμάς, το γκάζι(ηταχύτης) και το γκαζόν εντούτοις(indeed) είναι παράγωγα του χάους. Και τα γράμματα άλφα, βήτα, γάμμα παράγωγα του χάους είναι που υποτίθεται ότι δεν σημαίνουν τίποτα στην ελληνική γλώσσα.
    Και τα τοπωνύμια Αίγυπτος, Αιγαίο, Κόζιακας, Κοζάνη και χιλιάδες άλλες λέξεις από το χάος προέρχονται.
    Κάντε χάζι για την ώρα την χατζάρα του Ertogan και τα ξαναλέμε!

  31. Triant said

    Καλημέρα.

    Κανένα βίντεο με την Ντόρα να λέει αγκαζέ, υπάρχει;

  32. Πουλ-πουλ said

    Για τη λεμονίτα
    Φαίνεται ότι ήταν άγνωστη στη Θεσσαλονίκη το 70-75. Όταν οι Θεσσαλονικείς άκουγαν κανένα Αθηναίο να παραγγέλνει λεμονίτα, κορόιδευαν και παράγγελναν…… κοκακολίτες.
    Για τις γκαζές
    Εκτός από τις γυάλινες υπήρχαν και κάτι μεγάλες γαλακτερού χρώματος, μάλλον ξύλινες, που τις λέγαμε γαλατάδες. Παίζαμε και ένα παιχνίδι με γκαζές που το λέγαμε καπιτόλα. Ανοίγαμε λακουβάκια το χώμα, αλλά πως παιζόταν δεν θυμάμαι πια. Θυμάται κανείς παλιός;

  33. Τέρμα τα γκάζια…

    Γκαζοτενεκέδες λέγανε τους τενεκέδες από πετρέλαιο, το λάδι το βάζανε σε κιούπια και στάμνες

  34. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    4-8-26.

    Διηγόταν ὁ παππούς μου πὼς ὅταν ἦταν μικρός, εἶχαν λάμπες ἀσετυλίνης. Ὅταν ἡ ἀσετυλίνη τελείωνε, ἔπαιρναν τὸ ἄδειο ντενεκεδάκι τὸ ἔχωναν στὸ χῶμα, ἔφτιαχνα ἕνα αὐτοσχέδιο φυτίλι καὶ τὸ ἄναβαν κι ἡ ἐλάχιστη ἀσετυλίνη ποὺ εἶχε ἀπομείνει ἔκανε μιὰ μικρὴ ἔκρηξη καὶ τὸ ντενεκεδάκι πεταγόταν ψηλά. Μήπως οἱ γκαζοντενεκέδες ἦταν κάτι παρόμοιο μὲ γκάζι; Αυτοσχέδια βαρελότα ἀπὸ τελειωμένα ντενεκεδάκια γκαζιοῦ; Ὴ μήπως γκαζοντενεκέδες εἶναι αὐτὰ ποὺ λέμε σήμερα γκαζάκια δηλαδὴ ὸ δοχεῖο μὲ τὸ γκάζι ποὺ μπορεῖς νὰ τὸ βάλεις σὲ διάφορες συσκευές, εἴτε λάμπες, εἴτε μικρὲς συσκευὲς γιὰ ψήσιμο (κι αὐτὲς γκαζάκια τὶς λέμε)

  35. Γς said

    >το γκαζάκι, εννοώ το καμινέτο

    Κι είχαμε κι ενα καμινέτο που φτιάχναμε καφέ στο νησί κι όταν πήγα στο Μίνιμάρκετ του χωριού είπα να μου βάλει και μερικά γκαζάκια.

    -Πόσα;

    Σκέφτομαι. Με κόβει, τον κόβω που περιμένει απάντηση, που βαριέται…

    -Για δυο γραφεία!

    -Ε!

  36. Πάνος με πεζά said

    @ 32 : Και υπήρχαν και οι «σιδερίνες», που ήταν μεταλλικές βγαλμένες από ρουλμάν… Μια φορά έστισα ένα γυάλινο «μονάκι» (σα φουντούκι δηλαδή), και ο άλλος θα μου έκανε «ματάκι» με σιδερίνα κοντά μισόκιλη, σαν αυγό… Αποτέλεσμα, το «μονάκι» έγινε σκόνη πάνω στην άσφαλτο…

    @ 33 : Λογικό, άλλωστε στα αγγλικά υπάρχει πάντα κι αυτό το μπέρδεμα με gas και petrol. O ντενεκές, ακόμα κι αν είχες βαρέλι με βρυσάκι στην αποθήκη, σίγουρα υπήρχε, γιατί γέμιζε εύκολα τη σόμπα (έστω και με χωνί, όταν ήταν γεμάτος).

  37. Πάνος με πεζά said

    Κι ας βάλω κι ένα κουϊζάκι : χαρακτηριστική διασταύρωση της Αθήνας, με ανοιχτό οικόπεδο, όπου για χρόνια ήταν στοιβαγμένα βαρέλια πετρελαίου…(δεκαετίες 70-80)

  38. spiral architect 🇰🇵 said

    @26: Περί γκαζοντενεκέ εικάζω ότι, ονομάστηκε έτσι ο γνωστός δεκαεφτάλιτρος γαλβανιζέ ντενεκές του λαδιού, καθότι μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και για πετρέλαιο για τις σόμπες. Άλλωστε, όπως είπε και ο Νικοκύρης όλα τούτα παιδιά του Χάους, είναι, από μια άποψη.

  39. nikiplos said

    29@, οι κανονισμοί ασφαλείας είναι αρκετά σαφείς: Οι μπουκάλες πρέπει να είναι σε εξωτερικό χώρο, και όχι απλώς σε δωμάτιο διαφορετικό από τις εστίες των ματιών. Στα χρόνια που ήμαν τεχνικός σύμβουλος σε διάφορα μαγαζιά, καλύτερα να μην περιγράψω τι ειχαν δει τα ματάκια μου… Οι μπουκάλες των εστιατορίων-ταβερνείων-χρυσοχοείων είναι συνήθως καθαρό προπάνιο. Είναι πολύ επικίνδυνο να είναι σε κλειστούς χώρους. Στα περισσότερα μαγαζιά που έχω επισκεφθεί ως πελάτης συνήθως βάζουν τις μπουκάλες προπανίου ΚΑΤΩ από τις εστίες για οικονομία χώρου. Μάλιστα βάζουν εκεί ΚΑΤΩ από τις εστίες και τις εφεδρικές…

    Τώρα τι να λέμε στην Ελλάδα πορευόμαστε… υπερβολική εμπιστοσύνη απο την ιδιοκτήτρια, οι παραγγελίες να τρέχουν, όλα τα μάτια ανοιχτά με πόσα φαγητά πάνω! Κανονικά έπρεπε να τα σβήσει όλα και να κάνει την αλλαγή της μπουκάλας. Νομίζω ότι όλοι στη θέση της, θα την είχαμε πατήσει… Φυσικά αν ήταν η μπουκάλα έξω από την κουζίνα, κανείς δεν θα είχε πάθει τίποτε, αλλά που να βρεθεί χώρος, πόσο μάλλον εξωτερικός… Οι κανονισμοί πάντως υπάρχουν και είναι αυστηροί μάλιστα…

  40. Πάνος με πεζά said

    @ 39 : Eγώ έχω δει και οριζόντιες δεξαμενές («πούρα») σε βάσεις, έξω στον κήπο. Απλά, μου έκανε εντύπωση που δεν ήταν θαμμένες.

  41. Jimakos said

    Να αναφέρουμε και το «γκαζέ μερσεριζέ», που αφορά την ποιότητα / είδος βαμβακερών υφασμάτων, τα οποία κατόπιν επεξεργασίας αποκτούν αυτή τη γυαλιστερή υφή.

  42. nikiplos said

    37@ στο κουίζ: Θηβών και Καβάλας?

  43. sarant said

    27 Ισχύει η παρατήρηση για τις γαλλικές λέξεις αλλά νομίζω πως αυτό το αγκαζέ λέγεται ακόμα.

    28 Τον Μάρτη πια.

    33-38 Εύλογο.

  44. Πάνος με πεζά said

    @ 42 : Κοντά, αλλά όχι εκεί.

  45. Ανδρεας Τ said

    Αν θυμάμαι καλά Χάος ήταν και μία τάση της ανανεωτικής αριστεράς την εποχή της Χούντας. Αν κάνω λάθος και δεν θυμάμαι καλά δέχομαι ευχαρίστως κάθε συμπληρωματική η επεξηγητική πληροφορία.

  46. Κώστας said

    43α: Αγκαζαρισμένο το γνωρίζω εγώ.

  47. Τους γκαζοντενεκέδες τους γεμίζανε με νίτρο οι μπουρλοτιέρηδες ψαράδες όταν τους έριχναν σε αποχές στα βαθιά σε τόπους με συναγρίδια

  48. Πάνος με πεζά said

    Ε, για ό,τι έχει να κάνει με καθίσματα το απλοποιήσαμε, «πιασμένο» λέμε.

  49. Σχετικά με το αγκαζέ κάθε φορά που με πιάνει έτσι μια γυναίκα θυμάμαι τους στίχους του Ντύλαν…

    …She took me by the arm
    I knew that very instant
    She meant to do me harm…

    και πόσο σοφούς τους βρίσκω !

  50. ΓΤ said

    @18 Απέναντι σε αυτό το μπουκάλι, που τώρα πρωτοβλέπω, στέκομαι στο κάλλος, κι όπως γυναίκας στήθος, καταθέτω ιμερική ευλάβεια. Η διδυμία των φιαλών παραπομπή ευθεία σε κόρφους ατρύγητους. Τρανή των χεριών η δίψα.

  51. Πάνος με πεζά said

    Απάντηση κουϊζ (@37) : Πέτρου Ράλλη και Κηφισού – έχω λάθος;
    https://www.google.com/maps/@37.9764468,23.6778286,3a,76.2y,5.63h,86.46t/data=!3m6!1e1!3m4!1sAblYZqJuugkupm0oQc54Pw!2e0!7i13312!8i6656

  52. Γς said

    Γκαζόζα, αλλά μπρος σ εκείνο το άκουα μινεράλε…

    https://sarantakos.wordpress.com/2012/11/05/nero/#comment-142103

  53. sarant said

    27-43α Στο Φέισμπουκ βρέθηκε ένας νεότερος που λέει «το ταξί είναι αγκαζέ» 🙂

  54. Divolos said

    Η γκαζόζα ΕΨΑ της φωτογραφίας μέχρι τουλάχιστον τέλη 90 δεν είχε καθόλου γεύση λεμονιού. Προστέθηκε κάποια στιγμή μετά, μάλλον για λόγους ανταγωνισμού (πρέπει να είχαν βάλει πρώτα στην Sprite γεύση λεμονιού). Το άρθρο μου έφερε όμορφες αναμνήσεις:
    1. Όταν ήμουν μικρός (στο δημοτικό) ο συγχωρεμένος ο πατέρας μου συνήθιζε να πίνει ένα μείγμα από ένα μπουκάλι κρασί «Δήμητρα» (500ml), που είναι λευκός ξηρός της περιοχής και μία γκαζόζα ΕΨΑ, χωρίς γεύση λεμόνι ακόμη. Γύριζε σε ένα μεγάλο ποτήρι κρασί και πρόσθετε γκαζόζα, κρατώντας μια συγκεκριμένη αναλογία. Μετά συμπλήρωνε το μπουκάλι έως πάνω με γκαζόζα έχοντας και αυτό την ίδια αναλογία. Πάντα περίσσευε ένα φλιτζανάκι γκαζόζα την οποία δικαιωματικά απολάμβανα εγώ. Λέω δικαιωματικά γιατί έμενα έστελνε με τα άδεια μπουκάλια της προηγούμενης στο ζαχαροπλαστείο της γειτονιάς για τα πάρω. Τι κι αν πολλές φορές παρακαλούσα να μου αφήσει λίγο παραπάνω. Η αναλογία ήταν συγκεκριμένη και δεν γινόταν εκπτώσεις. Το μερίδιό μου ήταν πάντα ίδιο, σαν να ζυγιζόταν σε ζυγαριά ακριβείας.
    2. Είχα περάσει στο πολυτεχνείο της Πάτρας και κατεβαίναμε με την μητέρα μου για την εγγραφή. Το λεωφορείο κάνει στάση στην Γραβιά. Η μητέρα μου παραγγέλνει μία λεμονάδα. Της φέρνουν μια Γκαζόζα. Θεωρεί ότι παράκουσαν γιατί είχε και κόσμο από το λεωφορείο και δεν λέει κάτι εκείνη την ώρα, αλλά πληρώνοντας για να φύγουμε διαμαρτύρεται ευγενικά στον σερβιτόρο. Αυτός της απαντάει «μα κυρία μου λεμονάδα σας έφερα». «Μα τι λες δεν βλέπεις το μπουκάλι; Να λεμονάδα είναι αυτή» λέει αυτή δείχνοντας ένα άδειο μπουκάλι λεμονάδας στο δίπλα τραπέζι. Τότε ο σερβιτόρος φέρνοντας το μπουκάλι κοντά της λέει «κυρία μου, αυτή είναι λεμονίτα, να δείτε το γράφει εδώ» και μας δείχνει το μπουκάλι της ΗΒΗ που όντως έγραφε λεμονίτα. Είχαμε βγει από την επικράτεια της ΕΨΑ κι έπρεπε να προσαρμοστούμε στην νέα ονοματολογία.

  55. loukretia50 said

    50. ΓΤ
    Η δίψα σου έγινε φωτιά
    καίγεσαι στη θωριά της
    Στα χείλη σου σταλαγματιά
    Η γκαζόζα – στην υγειά της!

  56. ΓΤ said

    @55
    Τεχνίτρα είσαι πρωινή
    λιώνω για το «μπουκάλι»
    λειψά είναι τα χέρια μου
    ας ήμουν θεά Κάλι

  57. nikiplos said

    54@ έλυσες ένα παζλ χρόνων με τη λεμονίτα… Η ΗΒΗ λοιπόν ήταν η αιτία των παρεξηγήσεων που συνέβαιναν κυρίως στην πρωτεύουσα… Και ναι δίκιο έχεις Λεμονίτες έλεγαν τις λεμονάδες και λεμονάδες τις γκαζόζες…

  58. Πάνος με πεζά said

    Τη γκαζόζα μόνο εγώ θυμάμαι να την έλεγαν και σόδα; (μπλέξαμεεεε….)

  59. loukretia50 said

    ΓΤ
    Από τον ύπνο το βαθύ
    δύσκολο να με βγάλει
    ο λόγος , όσο αν προσπαθεί
    Μείνε με το μπουκάλι

  60. Αὐγουστῖνος said

    13: Μὲ τὴν ἴδια λογική, νὰ ποῦμε καὶ τὶς γκαζὲς χαζὲς.

  61. Alexis said

    Το «ταξί αγκαζέ» λέγεται αρκετά από εμάς τους επαρχιώτες 😛
    Υπάρχουν κάποια ταξά (sic ρε) που κάνουν δρομολόγια για Αθήνα. Αυτά εξυπηρετούν 3-4 άτομα, ο καθένας δίνει ένα πενηντάρικο και είναι όλοι ευχαριστημένοι (κι ο ταρίφας βεβαίως)
    Κλείνω ταξί αγκαζέ σημαίνει το κλείνω μόνο για πάρτη μου, χωρίς άλλον μέσα, και πληρώνω βέβαια και το ανάλογο αντίτιμο.
    Το είχα κάνει κάποτε που είχα φτάσει από Κρήτη στον Πειραιά και δεν προλάβαινα λεωφορείο για Πρέβεζα και βέβαια μου είχε στοιχίσει ο κούκος αηδόνι. 😊

  62. Avonidas said

    #60. Κι έτσι θα έχουμε Χαότη και πλέρια ανομοιότητα

    https://encrypted-tbn0.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcTs8PNQ2wA6dHS1NhooOmO7mSMCzbsDUQzjX9X5ohJmjHN7PgJs

  63. loukretia50 said

    ΓΤ
    Μην τάχα και σε τρόμαξα?
    Δε θέλω να μου φύγεις
    γκαζόζα σε κερνάω διπλή
    Μην πας να μ΄αποφύγεις

  64. ΓιώργοςΜ said

    Καλημέρα!
    «Το κορίτσι μου στο πλάι/και η κούρσα αγκαζέ» δεν θυμήθηκε κανείς.

    Για τα αναψυκτικά, η λεμονίτα περιείχε χυμό και η λεμονάδα ζαχαρονερο με άρωμα, μέχρι κάποια στιγμή που άρχισε η χρήση της εμπορικής ονομασίας (σεβεναπ, σπράιτ). Αυτά στα ογδονταζ περίπου.

    Για τις μπίλιες διαφορετικών ειδών, οι γαλατάδες πρέπει να ήταν κάποιο κεραμικό υλικό που το χρησιμοποιούσαν σε κάποια βιομηχανική διεργασία ανάμιξης ή ομογενοποίησης.

  65. sarant said

    54 Ωραίες ιστορίες.

    63
    Μην κάνεις κόπο άδικο
    μην με κερνάς γκαζόζα
    με έκανες κατάδικο
    και μου κρατάς και πόζα;

  66. Alexis said

    …και αντίστοιχα κλείνω μαγαζί αγκαζέ σημαίνει κλείνω το μαγαζί μόνο για μένα, κάνω π.χ. ένα τραπέζι (γάμο, βάφτιση κλπ.) και κλείνω όλο το μαγαζί για μένα και την παρέα μου.

  67. Γς said

    Γκαζοζέν

    Και έχει πολλές επισκέψεις τώρα το Γκαζοζέν του Κάκτου, μάλλον από γκουγκλίσματα εδώ μέσα.

    Και δεν λέει και κάτι για το γκαζοζέν….

  68. ΓΤ said

    @59
    Πώς γίνεται και απαντάς
    μέσα στη ληθαργία;
    Πώς γίνεται η ρίμα σου
    να μη γνωρίζει αργία;

  69. spiral architect 🇰🇵 said

    @54, 57: Εμείς τα παιδιά της πόλης, λεμονίτα λέγαμε τη λεμονάδα με ανθρακικό και γκαζόζα τη γκαζόζα (σπράιτ κλπ). Αλλά, όπως είπε και ο Δίβολος στο Λεκανοπέδιο τότε κυκλοφορούσαν αποκλειστικά τα προϊόντα της ΗΒΗ, που στις μέρες μας ανήκει στην Pepsico.

  70. spiral architect 🇰🇵 said

    Η Ήβη είναι Ήβη! 😛

  71. voulagx said

    Για όλα φταίει το γκαζόν

  72. loukretia50 said

    65. ένας ένας παιδιά!!!

    Όσες σταγόνες δροσερές
    Κρύβει κάθε φιάλη
    Τόσες στιγμές μοναδικές
    Κοντά μου θάχεις πάλι

    Ο λόγος το λέει, ε?

  73. Γς said

    60:

    άντε και … ξανθές!

  74. loukretia50 said

    ΓΤ
    Στα μονοπάτια του μυαλού
    Πάντα κλωθογυρίζουν
    Τραγουδιστά οι ρίμες μου
    Κι αργίες δε γνωρίζουν

  75. Leda Filippopoulou said

    Η τοποθέτηση προϊόντος επιβάλλεται, όταν μιλάμε για την καλύτερη γκαζόζα της αγοράς!! Και γενικότερα η ΈΨΑ είχε ανέκαθεν τα πιό γευστικά αναψυκτικά – και δεν το λέω μόνο επειδή το εργοστάσιο βρίσκεται στο διπλανό χωριό 🙂
    @54 Divolos, εγώ νομίζω ότι η γκαζόζα ανέκαθεν είχε μια υποψία λεμονιού. Απλώς δεν ήταν τόσο γλυκιά όσο η λεμονάδα.

  76. Divolos said

    #64 «Για τα αναψυκτικά, η λεμονίτα περιείχε χυμό και η λεμονάδα ζαχαρονερο με άρωμα»
    Προφανώς μιλάς για Αθήνα. Στον Βόλο, που είχαμε την τοπική ΕΨΑ που έλεγα παραπάνω, πάντα λεμονάδα λέγαμε αυτή με τον χυμό λεμονιού, και το ζαχαρόνερο με ανθρακικό το λέγαμε γκαζόζα. Η Σόδα που ανέφερε ο Πάνος με πεζά δεν έχει/είχε ζάχαρη. Αλλά και στην βόρειο Ελλάδα νομίζω το ίδιο ίσχυε/ισχύει. Το πρόβλημα με λεμονίτες κλπ νομίζω εντοπίζεται κόντα στην Αθήνα.

  77. ΓΤ said

    @59
    Εμπρός στον τοίχο μ’ έστησες με της οργής μπουκάλι
    στο δόξα πατρί με πέτυχες μ’ εκείνη τη φιάλη
    Η παραζάλη έμεινε ‘π’ το τσίπουρο της Πλάκας
    δίχτυα στο στίχο σου έριξα, και έμεινα *λάκας!

  78. loukretia50 said

    ΓΤ
    Δεν είν΄φιάλη της οργής, κεφάτη είναι πλάκα
    Τα δίχτυα μου εγώ ποτέ δε ρίχνω σε *λάκα!!!

  79. Κατά φωνή https://xkcd.com/2108/

  80. sarant said

    79 !!!

    66 Ακριβώς, χρήσιμη η διάκριση το «μόνο για μένα».

  81. Χαρούλα said

    Την λέξη αγκαζέ εκτός από ταξί την βλέπουμε και σε λεωφορεία εκδρομών-επισκέψεων. (Συνήθως ολιγοωρες σχολικές.)
    Ακόμη πολύχρησιμοποιείται ακόμη για τον τρόπο κρατήματος απο το μπράτσο( αλαμπρατσέτα αλλωσπώς😊)

  82. ΓΤ said

    78
    Τον αστερίσκο έβαλα στης συλλαβής το γράμμα
    για μην όλοι ζήσουμε βωμολοχίας δράμα
    στο αφρόδιχτό μου αίσθημα ξεφεύγεις σαν σαρδέλα
    μες στην αλμύρα απόκαμα για να σου πω το «έλα»

  83. Aghapi D said

    … «τον γκαζοντενεκέ τού γάτου…» στην Ερόικα, που αναφέρει μια παλια και βάρβαρη συνήθεια
    https://books.google.gr/books?id=C6uVBQAAQBAJ&pg=PT59&lpg=PT59&dq=%CE%B3%CE%BA%CE%B1%CE%B6%CE%BF%CF%84%CE%B5%CE%BD%CE%B5%CE%BA%CE%AD%CF%82&source=bl&ots=ee3LUVMcuG&sig=ACfU3U39qaKpvSv4AGV85fybjL_M2nLmeQ&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiSrs2IuKngAhVR6KQKHYSWBfgQ6AEwDXoECAgQAQ#v=onepage&q=%CE%B3%CE%AC%CF%84%CE%BF%CF%85%20&f=false

  84. Aghapi D said

    Πώς φτιάχνεται ένας γκαζοτενεκές;

  85. Χαρούλα said

    Και αυτή η ευρωπαϊκή συνήθεια του νερού με ανθρακικό!!!
    Πρέπει να προλάβω πριν γεμίσουν το ποτήρι! Να πω εκείνο το: νόου(σανς-γουδάουτ) γκαζ πληζ!
    Εσείς δεν το έχετε ζήσει;🙀

  86. antonislaw said

    Περί βόλων:
    Τη δεκαετία του 1980 στην Κρήτη ήταν πολύ δημοφιλές το παιχνίδι παντού, στα σχολεία και στις γειτονιές. Η ορολογία ήταν βώλοι ή μπίλιες ή γυαλένια. Δεν είχα ακούσει τη λέξη «γκαζές».
    Μεγάλη αξία είχαν οι «γαζοζέλες», δηλαδή οι μπίλες που ήταν εντελώς διάφανες εσωτερικά και σύμφωνα με τη μαρτυρία του παππού μου (1912-2010) οι αυθεντικές γαζοζέλες προερχόταν από τα πρώτα μπουκάλια γαζόζας, που χρησιμοποιούσαν τη μπίλια για να κλείνουν. Τα μπουκάλια ήταν επαναχρησιμοποιούμενα και τα παιδιά της εποχής του παππού μου έσπαγαν το στόμιο του γαζοζομπούκαλου, το καθιστούσαν άχρηστο και μετά οι μπακάληδες το πέταγαν, το έπαιρναν τα παιδιά και το έσπαγαν τελείως και έπαιρναν τη γαζοζέλα.
    Η γαζοζέλα στην εποχή μου είχε αξία εκατό μονά, δηλαδή εκατό γυαλένιες μπίλιες, Οι απλές γυάλινες μπίλιες, τα μονά ή μονάκια, είχαν μέσα διάφορα χρώματα, συνήθως κίτρινο, μπλε και πράσινο. Αν δεν είχε κανένα χρώμα μέσα το γυαλένιο, δηλαδή γαζοζέλα, είχε τη μεγαλύτερη αξία, 100 μονά. Αν η μπίλια είχε μέσα ένα μόνο χρώμα νομίζω έκανε πενήντα ή είκοσι μονά. Από δύο χρώματα και πάνω είχε μόνο την αξία της μονάδας.
    Επίσης θυμάμαι τις αραχνέλες, που ήταν γυάλινες διαφανείς μπίλιες με ένα σχέδιο στο εσωτερικό τους, σαν την αράχνη που βάζαμε στα χριστουγεννιάτικα δέντρα ( τραβηγμένες τουλούπες από βαμβάκι). Και οι αραχνέλες είχαν μεγάλη αξία, νομίζω πενήντα μονών.
    Μετά ήταν οι αμερικάνες, που ήταν αδιαφανείς, σαν να ήταν φτιαγμένες από μάρμαρο, αν και ήταν γυάλινες, και αν ήταν μονόχρωμες απέξω είχαν αξία δέκα μονών και αν είχαν δύο χρώματα και πάνω πέντε μονών (ελπίζω να θυμάμαι καλά τις ισοτιμίες).
    Ακόμα υπήρχαν οι σιδερένιες, από τα ρουλεμάν που τις βγάζαμε.
    Υπήρχαν και κάτι τεράστιες γυάλινες, που τις λέγαμε γορίλες ή γοριλάκια. Θυμάμαι αξέχαστα μία μονομαχία ανάμεσα σε γοριλάκι και σιδερένια, που είχε βγει από ρουλεμάν τρακτέρ, και είχε αξία εκατό μονά. Το γυαλένιο γοριλάκι μετά τη σύγκρουση με τη σιδερένια άνοιξε στα δύο σαν καρπούζι.
    Το παιχνίδιο που παίζαμε ήταν απλό: κάναμε ένα κύκλο στο χώμα και ο κάθε παίκτης έβαζε τόσα μονά όσα και ο άλλος ή της ίδια αξίας (πχ ο ένας έβαζε πέντε μονά και ο άλλος μία αμερικάνα αξίας πέντε μονών). Μετά ο κάθε παίχτης έπαιρνε μία μεγαλύτερη μπίλια, που τη λέγαμε βούζα, και παραβγαίνανε στο ποιος θα πλησιάσει πιο κοντά με τη βούζα του σε μια γραμμή στο χώμα. Όποιος την έφερνε πιο κοντά έπαιζε πρώτος. Προσπαθούσες με τη βούζα να βγάλεις από τον κύκλο τις μπίλιες και να μην μείνει μέσα στον κύκλο και η βούζα σου. Όσες έβγαζες ήταν δικές σου. Αν έβγαζες έστω και μία και η βούζα σου έβγαινε από τον κύκλο μπορούσες να συνεχίσεις να ρίχνεις τη βούζα μέχρι να τις βγάλεις όλες ή να μη βγάλεις καμία από τον κύκλο ή να μείνει η βούζα σου μέσα στο κυκλάκι. Τότε έπαιζε ο άλλος. Κοκ.

  87. loukretia50 said

    ΓΤ
    Μα απάντηση δεν έδωσες σε νήμα περασμένο
    Κι απόμεινα με τον παππού εκεί να περιμένω
    Η ιστορία είναι λειψή και ο παππούς θυμώνει
    (Που όλο κέφια γύριζε απ΄το ερωτομπαλκόνι)

  88. Χαρούλα said

    Και ως να εμφανιστούν οι ποδοσφαιρόφιλοι, εγώ η άσχετη επι του θέματος, ας αναφέρω την ρουμάνικη Γκαζ Μετάν Μεντιάς!
    https://el.m.wikipedia.org/wiki/%CE%93%CE%BA%CE%B1%CE%B6_%CE%9C%CE%B5%CF%84%CE%AC%CE%BD_%CE%9C%CE%B5%CE%BD%CF%84%CE%B9%CE%AC%CF%82

  89. Avonidas said

    #85. Πρέπει να προλάβω πριν γεμίσουν το ποτήρι! Να πω εκείνο το: νόου(σανς-γουδάουτ) γκαζ πληζ!
    Εσείς δεν το έχετε ζήσει;

    Prosze niegazowana, μη σου !@#%^ τίποτα… :-/

    (το δεύτερο μέρος στα ελληνικά, και κατά προτίμηση μέσα απ’ τα δόντια 😀 )

  90. Πάνος με πεζά said

    Εμένα γιατί μου φαίνεται ότι το αγκαζέ ξεκίνησε από «το κορίτσι» (όπως είναι και η κυριολεξία δηλαδή, ακόμα κα αρραβωνιασμένο θα μπορούσε να σημαίνει), και μετά πήγε στα ταξί;
    Με τα κορίτσια όμως μην ξεχνάμε ότι παλιότερα είχε και ψιλοπαραποιηθεί : «την είδα αγκαζέ με τον τάδε» σήμαινε αγκαλίτσα, χέρι-χέρι, και όχι προφανώς δεσμευμένη (αν και τότε, δεν ήθελε και πολύ…)

  91. Πάνος με πεζά said

    Α, ναι. Να και το λάθος : τους είδα αγκαζέ, δηλ. … αλληλοδεσμευμένους ! 🙂

  92. loukretia50 said

    ΓΤ
    Πολλά είναι τα κοσμητικά, μα τούτη η σαρδέλα
    Για γάτα είναι πρόκληση, στη γλώσσα μου είναι «έλα!»

    (Αναφερόμουν στο μηνολόγιο)

  93. Πάνος με πεζά said

    Το είπε και η Χαρούλα στο @81.

  94. Avonidas said

    #89. Κι έπειτα έχουμε τα αρωματισμένα νερά, με λεμόνια, με φράουλες, με, με, με…

    Νεράκι θέλω ο άνθρωπος, νε-ρα-κι του θεού…

  95. Πάνος με πεζά said

    Και μια από τις χειρότερα τραβηγμένες ομοιοκαταληξίες από τον Πασχάλη, στο ομώνυμο τραγούδι του «Αγκαζέ», όπου κόλλησε τον «ρυθμό τζαζέ»…

  96. ΓΤ said

    @87

    Είναι τότε που μ’ έβαλες να πέσω από τη σέλα;
    Δίπλα στο δώμα που έγινε αργά η κουτσουκέλα;
    Έφτασα και τσακίστηκα απάνω σε κασόνι
    Χάχανα ασταμάτητα άκουγες στο μπαλκόνι
    Τα δόντια μου εσπάσανε, νωδός απ’ τα πενήντα
    τούμπες πικρά πληρώνονται σαν φτάνουν τα πρώτα -ήντα
    Η Λουκρητία ήταν μακριά, στον πίθο του Διογένους
    στου αλκοόλ τον γλυκασμό, στας αμαρτίας του Γένους,
    μα εγώ δε σε εξέχασα, γύρισα με μιμόζα @}———
    σήμερα που ο Νίκος άνοιξε θέμα για την γκαζόζα

  97. loukretia50 said

    95. Έλα ντε! ξέχασε το λόφο του Σκουζέ!

  98. Χαρούλα said

  99. sarant said

    96 !

    86 Πολύ καλή αυτή η ανάλυση!

  100. Γς said

    Μαζί με τις γκαζές [και τουςσ βόλους] είχαμε και τις μεταλλικές γκαζές. Τα κουρσούμια. Μπίλιες από ρουλεμάν

  101. loukretia50 said

    ΓΤ
    Μεγάλο είναι μπέρδεμα ν΄αναζητώ ένα νήμα
    Οι ρίμες μας ν΄ακολουθούν στρεκλάτο ένα βήμα
    Είναι πολλά τα θαυμαστά που συνεχώς ποστάρουν
    Και στις Μαλδίβες τελικά τα λόγια μας φουντάρουν

  102. Χαρούλα said

  103. ΓΤ said

    @101
    Λουκρητογατούλα μου, ήρθε η ώρα να χώσω στοιχήματα και να παρακμάσω 🙂

  104. loukretia50 said

    ΓΤ
    Ας είναι με το μέρος σου η τύχη μια φορά
    Ολόψυχα σου εύχομαι κουνώντας την ουρά
    Σ΄ευχαριστώ που μου γελάς μέσα στη φασαρία
    Θα περιμένω να βρεθεί μια άλλη ευκαιρία

  105. Γς said

    Και μια όαση αθωότητας με βόλους γκαζές και τέτοια

    https://caktos.blogspot.com/2013/05/blog-post_4229.html

  106. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Τέρμα τα γκάζια! Αμάν σας βρήκα περασμένα τα εκατό σχόλια!

    22 >> το ταξί είναι άκλιτο ενώ το ταψί κλίνεται.
    -Γράμματα για φούρνο
    τα ψι
    -Γράμματα αγκαζέ
    τα ξι 🙂

  107. ΓΤ said

    @104
    Είναι η ευδία της ψυχής
    σ’ αρμούς σου που με δένει
    η αλητεία της γραφής
    λίγο ας περιμένει
    ρίσκο σε ΟΠΑΠ ενήδονο
    είναι που χρεία παράδων
    «Έλα» να συγουβιάσουμε
    μονιά ζεστή αράδων

  108. tsak007 said

    Οι μεγάλοι την έλεγαν γκαζόζα, εμείς οι μικροί λεμονάδα. Μεγαλώνοντας μάθαμε ότι είναι από τον χυμό του πράσινου μοσχολέμονου, του lime, που δεν είδαμε ποτέ «ζωντανά». Το ανθρακικό που λέγαμε ήταν το διαλυμένο στο νερό διοξείδιο του άνθρακα, απ’ όπου το «γκαζ» της γκαζόζας, κάποτε κάτι σαν το αμερικάνικο «σόντα», που δεν είναι η σόδα αλλά κάθε ανθρακούχο αναψυκτικό. Από το κίτρινο λεμόνι ήταν παλιά η λεμονίτα, που τώρα τη (συ)ζητάμε άνετα ως λεμονάδα. Τη γκαζόζα του Φωκά τη λέγαμε μέχρι πριν από λίγα χρόνια «σπράιτ» ή «σέβεν απ», μέχρι που βγήκε και με τ’ όνομά της φίρμα.

  109. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    84. Aghapi D >>Πώς φτιάχνεται ένας γκαζοτενεκές;
    Παίρνω πάσα για κάτι που σκεφτόμουν να γράψω
    Γαζοντενεκέ τον λέμε κάτω και στο μυαλό μου τον άκουγα ως γαζωμένο. Ότι με «γαζωμένα» μεταλλικά φύλλα κάνανε το δοχείο αυτό. Από τον τρόπο κατασκευής δηλαδή, όχι από το περιεχόμενο

  110. loukretia50 said

    107. ΓΤ
    Αράδα – αράδα γίνεται
    κουβάρι η ρίμα – μέλι
    Είν΄αλητάκι χαρωπό
    Στο χωνευτήρι του ΠΡΟ-ΠΟ
    θέση δεν έχει – α προπό
    για ρίσκο δε με μέλει!

    ΕΦΗ -ΕΦΗ
    Βρε καλώστην τη σκερτσόζα!
    Θ΄αρνηθείς και συ γκαζόζα?
    Δε θα μου κρατήσεις πόζα
    Η παρέα είναι γουστόζα

    Εδώ έχει γκαζοζέν :
    Η Μπαλάντα Των Σκουπιδιών
    – Θανάσης Βέγγος https://youtu.be/99mQgtMvnWI

  111. Pedis said

    Η γκαζόζα θα έπρεπε να αναφέρεται μόνο στη σόδα. Διότι όλα τα άλλα σχετικά προιόντα-αναψυκτικά είναι μεν γκαζάτα, περιέχουν δε κι άλλα συστατικά και γι αυτό, δικαίως, το καθένα έχει και το δικό του όνομα.

    Σχετικόν:

    https://en.wikipedia.org/wiki/Solvay_process

  112. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Μια παράκλησιν
    με ναζ
    κάμνω υπέρ
    γκαζονάζ :

    Λου καλή μου και ΓουΤού
    ένα παραπάνω ατού
    δώστε στα στιχοκολάζ
    με *γκαζόν* ή και με *γκαζ* 🙂

    υ.γ και ουρές και στίχους πάρτε
    κι αγκαζέ για το Γκαζάρτε

  113. Αφροδίτη Μάνου και καλό μεσημέρι…

    Πατάω γκάζι και γελάς πίσω απ’ το τζάμι
    δυόμισι η ώρα κι η νύχτα φωτεινή.
    Μ’ έχει τυλίξει ένα τεράστιο πλοκάμι
    και το Φολκσβάγκεν μου δεμένο με σκοινί

  114. loukretia50 said

    ΕΦΗ ΕΦΗ
    στα στιχάκια είναι μπαράζ
    των σχολίων το κολάζ
    Αν μου πείτε «δεν πειραζ’»
    κάτι ο νους θα κατεβάζ’!

  115. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    110β.
    Αχ μικρή μου μαριπόζα
    ποιος να σου κρατήξει πόζα!
    (όποιος το κάμει τ΄άδικο
    να φύγει σε γκαζάδικο)

  116. sarant said

    110 Α μπράβο!

  117. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Χαιρετῶ τὴν ἐκλεκτήν ὁμήγυρη.

    Γκαζώσαμε σήμερα, βλέπω. Τὰ κατοστήσαμε πρίν τὸ τετράωρο καὶ μάλιστα ἐντὸς θέματος. Χωρὶς Κολοκοτρωναίους καὶ λοιπές δημοκρατικὲς δυνάμεις. 🙂

    Πάντως μοὶ προξενεῖ ἀλγεινήν ἐντύπωσιν ὅτι μετὰ παρέλευσιν τετραώρου οὐδεὶς ἔχει ἀσχοληθεῖ μὲ τὴν γκαζιέρα. Τὸ ἐνδιάμεσο στάδιο ἀνάμεσα στὰ ξύλα καὶ στὸ πετρογκάζ. Νομίζω πὼς τὸ τελευταῖο, ἂν καὶ ἐμπορικὴ ὀνομασία, ἦταν γιὰ δεκαετίες συνώνυμο τῆς ἑστίας ὑγραερίου· κάτι σὰν Κολυνός.

    Οἱ γκαζιέρες δούλευαν μὲ φωτιστικὸ πετρέλαιο. Τότε (50-60) τὸ ἔλεγαν καθαρό. Τὸ ντῆζελ τὸ ἔλεγαν ἀκάθαρτο καὶ κάποιοι τὸ χρησιμοποιοῦσαν γιὰ ἐντριβές στὰ κρυολογήματα· ποῦ λεφτὰ γιὰ οἰνόπνευμα κι ἂς βρωμοκοποῦσε ὁ τόπος.

    Τὸ φωτιστικὸ πετρέλαιο τὸ χρησιμοποιοῦσαν κυρίως γιὰ φωτισμό, στὶς λάμπες μὲ τὸ φυτίλι καὶ ἦταν εἶδος τοῦ Ἑλληνικοῦ Μονοπωλίου, ὅπως καὶ τὰ σπίρτα· γιὰ τὴν ἀποπληρωμὴ τῶν παλιῶν δανείων. Παλιά μας τέχνη κόσκινο.

    Τὸ φωτιστικὸ πετρέλαιο ἦταν συσκευασμένο στοὺς γνωστοὺς τενεκέδες. Πιστεύω πὼς ἀπὸ ᾿κεῖ προῆλθε καὶ ἡ ὀνομασία γκαζοτενεκές. Παραπέμπω στὴν ὀνομασία gasoline γιὰ τὴν βενζίνη στὶς ΗΠΑ.

  118. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Λεξιλογικά το γκαζ
    μ΄έφερε στο πετρογκάζ,
    συσκευή και φίρμα σ΄ένα,
    τα ‘χουμε συζητημένα 🙂
    https://sarantakos.wordpress.com/2012/01/27/names/#comment-97802

  119. Καλημέρα,
    Από πού να ξεκινήσω. Ας πιάσω πρώτα τον γκαζοντενεκέ. Για τα μέρη μου τέτοια απορία δεν υπάρχει. Γκάζι παίρναμε απ’ τον μπακάλη είτε για τη λάμπα είτε για τη γκαζιέρα (δεν την πήρε το μάτι μου στα παραπάνω) με το μπουκάλι. Ήταν αυτό που λέμε καθαρό πετρέλαιο. Άμα όμως ήθελες γκάζι για τη μηχανή (π.χ. στο πηγάδι όταν άρχισε να φεύγει το μαγκάνι) ε, έπαιρνες με τον ντενεκέ. Αυτόν τον 17λιτρο. Που είχε κι άλλες χρήσεις όταν δεν έκανα για τέτοιες δουλειές. Του έβγαζες το πάνω μέρος, του έχωνες ένα ξύλο και γινόταν ανοιχτό δοχείο μεταφοράς είτε νερού, αν το χερούλι ήταν στη μέση, είτε, αν ήταν στο πλάι, μπετού (το κλίναμε κανονικά το μπετό, στα μπετά κλπ). Το γκάζι στην περίπτωση αυτή ήταν το ακάθαρτο πετρέλαιο, το ντίζελ που λέμε στα ελληνικά 🙂 Και τ’ αυτοκίνητα γκάζι καίγανε. Μετά έβαλαν πετρέλαιο 🙂 και τελευταία το πράγμα μπέρδεψε γιατί ήρθε ένα άλλο γκάζι γι’ αυτά, που είναι αέριο.
    Οι μπουκάλες για το μαγείρεμα ήταν πάντα μπουκάλες (ή φιάλες) πετρογκάζ, άσχετα απ’ τη μάρκα (οι «γνήσιες» ήταν μπλε αλλά υπήρχαν και άσπρες και πράσινες και πορτοκαλί που είχαν άλλο τρόπο σύνδεσης).

  120. Κώστας said

    85, 91, 94: Χαχα, όντως! Καινούργιος ακόμα στη στη Γερμανία, ζητάω στο μπαρ μιας βερολινέζικης ντίσκο ένα ποτήρι Wasser, ελληνιστί νερό. Πάω, λοιπόν, να το πιω μονορούφι και κόντεψα να πνιγώ από την αηδία.

    – «Συγγνώμη, νερό ζήτησα.»

    – «Ναι. Και νερό σάς έδωσα!»

    – «Μα αυτό έχει ανθρακικό!»

    – «Έπρεπε να ζητούσατε Leitungswasser.»

    Leitungswasser, λοιπόν. Δηλαδή νερό της βρύσης. Χρήσιμη λέξη για την επιβίωση ενός Έλληνα σε ένα… άγευστο, ανθρακούχο περιβάλλον! 🙂

  121. Και συνεχίζω με τη γκαζόζα.
    Στο νησί τα παλιά χρόνια κυκλοφορούσαν αναψυκτικά «Τσίγκου» (απ’ την ομώνυμη πηγή κοντά στην Αγιάσο). Πορτοκαλάδα (που είχε χρώμα – μυρωδιά πορτοκαλιού) λεμονάδα (με χρώμα – μυρωδιά λεμονιού) και γκαζόζα (ζαχαρόνερο με αέριο, χωρίς κάποια άλλη γεύση). Κάποια στιγμή άρχισαν τα μπλεξίματα όταν άρχισαν οι μετακινήσεις κι οι «Αθηναίοι» (όποιος ερχόταν από άλλο μέρος) ζήταγαν λεμονάδα κι εννοούσαν γκαζόζα. Κι εκεί πρωτομάθαμε και για την λεμονίτα (που δεν έπιασε σαν όρος). Αργότερα οι σπράιτ και σεβενάπ έμοιαζαν γκαζόζες, αλλά γκαζόζες δεν ήταν (πολύ ζάχαρη ρε παιδάκι μου).

    Μερικές φορές μπλεκόταν το πράγμα με τις σόδες (αεριούχο νερό ή κάτι άλλο ή ακόμα και γκαζόζα – βασικά ακόμα δεν τα έχω ξεχωρίσει πλήρως).

  122. Και να τελειώσω με τα γκαζομένα νερά. Συνήθως γκάζι βάζουν σε νερά που έχουν κακή γεύση, για να βελτιωθεί κάπως. Από κει πέρα γίνεται συνήθεια. Πρώτη φορά το είδα στη Ρουμανία, το μακρινό ’98!!! Άπα πλάτα (σκέτο) και άπα μινεράλε (γκαζομένο). Κι έβλεπα κόσμο να κουβαλάει πεντάλιτρες ή 15λιτρες μπουκάλες σε μαγαζί για να τους γκαζώσει το νερό του σπιτιού. Κάτι που δεν ξαναείδα σε άλλο μέρος, παρόλο που στα εξωτερικά όταν βρίσκομαι πρέπει να προσέχω πολύ το νερό που θα πάρω να μην είναι με κολοσαύρες ( 🙂 kohlensäure το ανθρακικό οξύ στα γερμανικά).

  123. loukretia50 said

    Πολυαναρτημένο, αλλά εδώ έχει θέση
    Gasoline – Cat people- David Bowie

    Διάλειμμα, γιατί χαρτιά
    να διεκπεραιώσω
    έχω για το κτηματολόγιο
    και πρέπει να γκαζώσω!

  124. Α! ναι. Και, ΠμΠ (στο 19) για υγραέριο γράφεις και φυσικό αέριο βάζεις φωτογραφία. Το γράψαν κι άλλοι, αλλά να το γράψω κι εγώ: άλλο το ένα, άλλο το άλλο. Τα περισσότερα αυτοκίνητα που βάζουν γκάζι σήμερα, είναι με υγραέριο. Το φυσικό αέριο δεν έχει (ακόμα;) μεγάλο δίκτυο διανομής (και πελατεία).

  125. Triant said

    85: Τα πρώτα μου Ιταλικά: Ουν μπικιέρε ντι άκουα μινεράλε νατουράλε νον γκαζάτα, περ φαβόρε.

    Εμείς, του ’60 οι εκδρομείς, τα λέγαμε γκαζάκια. Τα βασικά παιχνίδια ήταν
    μπαζ -> τα γκαζάκια σχηματίζανε γραμμή από το μπάζ (το μεγαλύτερο) ως το κωλόμπαζο (το μικρότερο) και το παιχνίδι ήταν σαν τις αμάδες
    κυνηγητό, -> προφανές το παίξιμο
    καπιτώλιο -> πέντε τρύπες στο σχήμα του 5 στο ζάρι, δεν μπορώ να θυμηθώ πως το παίζαμε 😦

  126. Alexis said

    Λουκρητία:

    Ιππότη μ’ είπες κάποτε, όπως καλά γνωρίζεις
    τώρα -οϊμέ- σε άλλονε τις ρίμες σου χαρίζεις! 😂

  127. 117 Δημήτρη με πρόλαβες σε όλα, ευτυχώς κάτι άφησες από γκαζόζα…

  128. Κάουτ said

    Αν θεωρείτε μεγάλο μπέρδεμα το τι είναι η γκαζόζα, δείτε αυτό:
    https://xkcd.com/2108/

  129. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    85 Χαρούλα>>Και αυτή η ευρωπαϊκή συνήθεια του νερού με ανθρακικό!!! ,
    κοριτσόπουλο στα ένδοξα Παρίσια, κόντεψα να πχιω νερό από το σιντιβάνι, μη σου πω κι από τη λίμνη στους κήπους του Λουξεμπούργκ διότι μόνο ο γκαζέ με κέρμα προέκυπτε. (Να ξέρναγα μου ΄ρχότανε). Τα ο μινεράλ, ο νατουρέλ τα εμάθαμε συντωχρόνως(χαχα!)

  130. Πάνος με πεζά said

    Η γκαζιέρα πραγματικά είχε το δικό της ντεπόζιτο, καθώς και ένα ειδικό εργαλείο με βελόνα, για να ανοίγεις τη δίοδο του αερίου όταν «στόμωνε».

    Ακολούθησαν οι εστίες πετρογκαζ, απλές-διπλές-τριπλές.
    Από μια τέτοια, σε συνδυασμό και με αλουμινένιο (?) παλιό μαλακό τηγάνι, έτρωγα για δεκαετίες, τις καλύτερες τηγανιτές πατάτες…
    55 ευρώ κάνει ακριβώς το ίδιο πράγμα σήμερα, (λίγο πιο ψεύτικο δείχνει…). Η φιάλη δεν ξέρω πόσο κάνει.

    Να θυμίσω και το κλασικό «τσεκ» που έκανε ο μπακάλης για τη σωστή σύνδεση της φιάλης, με το αναμμένο σπίρτο που περιέφερε γύρω από τη βαλβίδα…

  131. ΣΠ said

    Αν θυμάμαι καλά, γκαζιές (έτσι με ι) λέγαμε τις μεγάλες μπίλιες. Οι μικρές ήταν απλώς μπίλιες.

  132. janetweiss said

    Μόνη ένσταση στο άρθρο είναι ότι, για τους Κρητικούς τουλάχιστον, η σωστή γκαζόζα είναι αυτή:

    ή έστω αυτή:

  133. Πάνος με πεζά said

    Μη μου πεις ότι πτώχευσε το «Θαύμα»; Τα «Βοτόμου»;

  134. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    131ΣΠ >>γκαζιές (έτσι με ι) λέγαμε τις μεγάλες μπίλιες.
    Μάνες θυμάμαι τις χοντρές μπίλιες. Ο Αντώνης, Antonislaw, στο 86, τα έκανε …μπίλιες(χαμόγελο) .Αναλυτική αναφορά προς τα δυτικά μας. Ούτ΄εγώ ήξερα «γκαζές» πριν έλθω Αθήνα.
    Βώλους, από το σχολικό βιβλίο κατάλαβα ότι λέγανε κι έτσι τις μπίλιες.

    Η Γκαζέτα (Gazzetta), πόθεν;

  135. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @127. Δὲν πειράζει, Γιάννη μου. Ἐπιβεβαίωσες τὰ γραφόμενά μου. Ὡς χωριατόπαιδα ἔχουμε τὶς ἴδιες ἐμπειρίες.

    Μέχρι τώρα δὲν πῆρε τὸ μάτι μου τὴ ρήση τοῦ Μίκη:

    «Αἰσθάνομαι σὰν τάνκερ* στὴ λίμνη τῶν Ἰωαννίνων. Πάω νὰ κάνω μπρός, χτυπάω τὸν Ἀλήπασα· πάω νὰ κάνω πίσω, χτυπάω τὴν κυρα-Φροσύνη»

    *γκαζάδικο, δηλαδή.

    Ἐκτὸς κι ἂν εἶναι ψεύτικο κι αὐτό.

    Μὲ τόσα ποὺ ἔχουμε δεῖ…

  136. 130. Ναι, ήταν κι αυτή η γκαζιέρα αλλά εγώ είχα άλλη στο νου μου:

    http://palia-chalkis.gr/wp-content/uploads/2018/10/100_1249.jpg

  137. ΣΠ said

    117 ἂν καὶ ἐμπορικὴ ὀνομασία, ἦταν γιὰ δεκαετίες συνώνυμο τῆς ἑστίας ὑγραερίου

    Έγινε λήμμα και στα λεξικά:
    http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/search.html?lq=%CF%80%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%BF%CE%B3%CE%BA%CE%AC%CE%B6&dq=

  138. Χαρούλα said

    120 …και μετά ερχόταν οι Γερμανοί στην Ελλάδα και ζητούσαν Τσόντα βάσερ!!! Πιτςιρίκα τότε… Έκπληξη! Ντροπή! Τι να θέλει τούτος εδω;;;😅😂

  139. Για μικροδουλειές ήταν τα καμινέτα (εγώ τα θυμάμαι στο ιερό που έβραζε ο παπάς το νερό, το ζέον ντε 🙂 ).

    http://gascorner.gr/wp-content/uploads/2016/06/%CE%BA%CE%B1%CE%BC%CE%B9%CE%BD%CE%B5%CF%84%CE%BF_%CE%BF%CE%B9%CE%BD%CE%BF%CF%80%CE%BD%CE%B5%CF%85%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%BF%CF%82.-1.png

  140. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Νομίζω ὅτι τὸ ἔχω ξαναγράψει, ἀλλὰ νομίζω πὼς χρειάζεται νὰ τὸ ξαναβάλω καὶ σ᾿ αὐτὸ τὸ νῆμα· λόγῳ θέματος.

    Μικρὸς ἄκουγα γιὰ κάποιους ποὺ μπαρκάρισαν σὲ γκαζάδικο καὶ φανταζόμουν πὼς αὐτὰ τὰ καράβια κουβαλοῦσαν γκαζές!

    Ἴσως ἐπειδὴ κάποιοι ναυτικοί μᾶς ἔφερναν μπίλιες, προφανῶς ἀπὸ διαλυμένα ρουλεμὰν τῶν μηχανῶν.

  141. Πάνος με πεζά said

    Κι φυσικά έγινε και στίχος, «Το που… μου φλόγες βγάζει, λες να είναι πετρογκάζι;»

  142. Χαρούλα said

    Και ο εφιάλτης της …δικαιολογίας στο δημοτικό!
    Είχαμε διακοπή ρεύματος, δεν διάβασα! Και… ΛΑΜΠΑ ΔΕΝ ΕΊΧΑΤΕ;;;
    https://api.europeana.eu/api/v2/thumbnail-by-url.json?uri=http%3A%2F%2Fpiopcollections.piraeusbank.gr%2FgetImage.php%3Fimage%3DGR%2520PIOP%2520M02_91f_popup.jpg&type=IMAGE

  143. loukretia50 said

    …για εκρηκτικό πάει το νήμα!!

    Αλέξη.
    Eίναι πολλές οι ρίμες μου, αγαπητέ μου ιππότη
    Και δε μετράει σε ποιόν εγώ αφιερώνω πρώτη
    (την καρδιά μου φύλλο φύλλο –αγκινάρα!).Σου οφείλω
    ένα μεγάλο ευχαριστώ, που πάντοτε με ζήλο
    τις απαντήσεις έδινες στις πρώτες μου αναρτήσεις
    και με υπερασπίστηκες σε κάποιες επικρίσεις.
    ΛΟΥ
    Ιππότη σ΄είπα μια βραδιά, κι όχι χωρίς αιτία,
    γιατί μαζί αρχίσαμε μια θρίλερ – ιστορία!
    (τον μάγο που απήγαγαν μαζί με το μανδύα…)

    Πολύτιμη η φιλία σου. Κι εσύ, ευκαιρίας δοθείσης,
    τις ρίμες μου σ΄ένα ρυθμό θέλω να συναντήσεις

  144. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    132. Το μπυράλ Τεμένια, το παίρναμε ένα καιρό. 🙂
    Τα Λουξ θεωρώ ότι είναι επίσης πολύ νόστιμα(βασικά βυσσινάδες παίρνουμε κυρίως), αλλά τελευταία έβγαλε η ΕΨΑ τη βυσσινάδα της σε πλαστικό με βιδωτό καπάκι και μας έχει ξελογιάσει 🙂 . Στα γυάλινα που ήταν πριν, δεν ήσαν πολύ ματζόβολα στη μεταφορά -και θέλανε ανοιχτήρι 🙂 .
    Δε νομίζω πως πειράζει οι «τοποθέτησεις» ελληνικών προϊόντων. Μικρές οικοτεχνίες που επέζησαν ή και εξαπλώθηκαν, μπράβο!
    Στην Αρκαδία/’Αστρος είναι η ΕΛΠΑ-Αγριόγιαννης. Πραγματικά νόστιμα προϊόντα.΄Εχω καταχαρεί που πέρυσι στο Χαλάνδρι Πλ. Δούρου, άνοιξε ένα μπακάλικο με παραδοσιακά προϊόντα από κει (Δολιανά, Αγ.Πέτρο και πέριξ), λάδι, τυριά, κρασιά, ζυμαρικά-εξαιρετικά, κλπ και αυτά τα αναψυκτικά.

  145. loukretia50 said

    141. Πάνε με πεζά, νυν απογειωμένος!

    Κι αν τελείωσε το γκάζι
    Το κορμί σου πάντα βράζει / ά – τσα!
    Κι αν εκείνη δε νυστάζει
    Θα γκαζώνετε μαζί!

  146. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Γκαζόλαμπα

  147. Γιάννης Ιατρού said

    130a Έχει και προθερμαντήρα (το από κάτω από το μπεκ στρογγυλό «ταψάκι» που δούλευε με φωτιστικό οινόπνευμα) για να ζεσταίνει το μπεκ/κεφαλή και να μπορεί μετά το αεροσόλ (σταγονίδια καθαρού πετρελαίου) που δημιουργούσε το μπεκ (τρομπάροντας) ν’ αναφλεγεί και πάρει ΄μπρός η καύση (πρώτα ανάβεις αυτό το ταψάκι και μετά από λίγο τρομπάρεις για να βγει το πετρέλαιο…). Για να μαθαίνουν οι νεώτεροι 🙂

  148. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @137. Ὑπάρχει καὶ σχετικὸ δίστιχο ποὺ περιγράφει φλογερὸ πάθος καὶ ἀναφέρεται σὲ διάφορα ὄργανα τοῦ σώματος, ὅπως (τὸ εὐπρεπέστερο):

    ἡ καρδιά μου φλόγες βγάζει
    λὲς καὶ εἶναι πετρογκάζι
    .

    Γιὰ ἀπρεπέστερα στὸ σλανγκρ.

  149. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Το Νοέμβριο του 2014 ο Νουδίτης βουλευτής Ταμήλος είχε πει ότι το ρεύμα δεν είναι κοινωνικό αγαθό
    https://encrypted-tbn0.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcQjWAfaNDQkoibBwrkdgzCGMKXmcnL8N1U8G1cKXmjpMKh8w73HIg

  150. Χαρούλα said

    144 ΕΦΗ, το μπυράλ δεν το θυμάμαι, αλλά το ταμ-ταμ λατρεία!
    Για τους νεώτερους

  151. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @147. Μὲ πρόκανε ὁ Πάνος (#141)

  152. sarant said

    Και μια ρίμα του Δαεμάνου από το ΦΒ:

    Σου ‘χω τραπέζι ρεζερβέ
    με καρέκλα φερ φορζέ
    Κι αν μου δώσεις και μπεζέ
    θα κεράσω και μεζέ
    κι αγκαζέ ταξί, μαμζέ
    λλλλλ
    να μην μπεις στο γκαζοζέ
    ννννν

  153. ΣΠ said

    Ένα από τα προϊόντα του πετρελαίου είναι το αεριέλαιο. Κανένας όμως δεν το λέει έτσι. Όλοι το ξέρουν ως γκαζόιλ.

  154. Πάνος με πεζά said

    @ 145 : Περασμένα μεγαλεία, και διηγώντας τα να κλαις… 🙂

  155. loukretia50 said

    152. Πήραμε ταξί τογιότα
    όμορφή μου Παναγιώτα
    Ροβολάμε αγκαζέ
    για τραπέζι ρεζερβέ- με καρέκλες φερ φορζέ.

    Η σακαράκα η χαμέν΄
    Τσινάει, δεν καταλαβαίν΄
    Ξεφυσάει σα γκαζοζέν
    Και μας κόβει το ντουζέν’
    Ώπα ρε! – μωρό εσύ σώπα!-

    Αν δε βγει απ΄τη ρότα
    Θα αράξουμε σαν πρώτα
    Σε φαγείο κυριλέ
    Με χλιδάτο ναργιλέ
    -και για τη μανδάμ καλέ!-
    Με γκαζόζα και μεζέ
    Δεν αξίζω ένα μπαιζέ?

  156. # 131

    Γκαζές λέγαμε τις γυάλινες. όπως αυτές που έβαλε ο Γς στο # 105. Τι; άλλες τις λ΄’εγαμε μπίλιες εκτός από την πολύ μεγάλη α[‘π σ΄΄ισερο ήτσιμεντοειδές που ήταν η μάνα και μ’ αυτήμ προσπαθούσαμε να κτυπήσουμε τις μπίλιες στην γραμμή , απ’ο υα μπαζ και το παράμπαζο μέχρι το κολόμπαζο (κατά σειρά μεγέθους )

  157. Πάνος με πεζά said

    Για τις γκαζιέρες και τα πετρογκαζ λοιπόν, τότε που δεν είχαν όλοι σπίρτα ή αναπτήρες,υπήρχε ένα εργαλείο, το «τσακμάκι». Το θυμάμαι σαν παιδί, έφαγα το ίντερνετ, αλλά δεν το βρήκα. Είχε λοιπόν μια ξύλινη λαβή, που την έπιανες μέσα στη φούχτα, κι από πάνω ήταν ένα μεταλλικό γλωσσίδι σαν σφήνα, που το πάταγες με τον αντίχειρα. Στην άκρη μπροστά περιστρεφόταν έτσι ένας «γδάρτης» που έκανε την ενσωματωμένη τσακμακόπετρα να πετάξει σπίθες, και να ανάψει το μπεκ, όπου το πλησίαζες. Το θυμάται κανείς σας;
    Σήμερα φυσικα, είναι αυτό, που ανάβει φλόγα, (ή και κάποια πιεζοηλεκτρικά) αλλά καμία σχέση με το παλιο…

    Και μια ειλικρινής απορία προς Γιάννη Ιατρού : γιατί όλες αυτές οι πιεζοηλεκτρικές εναύσεις, που έχουν π.χ. τα καμινέτα «Θεόφιλος» ή παλιά κάποιοι αναπτήρες, κάποια στιγμή σταματάνε να σπινθιρίζουν; Λειτουργούν με κάποια μπαταρία;
    Θυμάμαι παιδί, κράταγα μια βελόνα, την πλησίαζα, σε τέτοιους αναπτήρες, εκεί που έβγαινε η σπίθα, και να το ηλεκτροσοκ…(αλλά δεν ξέρω γιατί, μου άρεσε…)

  158. Και φυσικά υπήρχε και ο γκαζιέρης μια εποχή…

    …ξαναβλέπω τις κυρίες με ομπρελλίνες
    τον γκαζιέρη που μας άναβε το φως

    και θυμάμαι τις κυρίες του Γιαννάκη
    και τον έρωτα που έμενε κρυφός…

  159. ΕΦΗ - ΕΦΗ said


    O Ηλίας Κέφαλος, ο πατέρας του Κοσμά, καταγόταν από τον Κουντουμά. Είχε παγοποιείο και ζαχαροπλαστείο από το 1945. Μάλιστα κάποιοι υποστηρίζουν ότι τα είχε ακόμα και πριν τον Πόλεμο. Στο ζαχαροπλαστείο αυτό λοιπόν, έφτιαχνε λικέρ, κομπόστες, καραμέλες, πάστες και αναψυκτικά, τα οποία και πουλούσε λιανική στο μαγαζί αλλά και χονδρική σε όλο το νησί.
    Ο Κοσμάς το παγοποιείο δεν το θυμάται. Θυμάται όμως τον εαυτό του να δουλεύει στο «λεμονάδικο». Χειροκίνητα όλα στην αρχή και πολύ αργότερα ημιαυτόματα. Και τι δεν έχει βγάλει δεκαετίες τώρα αυτό το «λεμονάδικο»: Πορτοκαλάδα, λεμονίτα, γκαζόζα και μετά βυσσινάδα, μπυράλ, σόδα με… αθάνατο νερό (από την ομώνυμη πηγή) και πρόσφατα χυμό φράουλα και ροδάκινο!
    http://www.ikariamag.gr/node/12248

    Ανθρακευτής δεκαετίας ΄50 – πορτοκαλάδα σε μπουκάλι δεκαετίας ΄60 – Γεμιστικό – κλειστικό δεκαετίας ΄60

    Τρεις γενιές στο λεμονάδικο
    http://www.avgi.gr/article/10811/5526063/-paradose-70-chronon-oramatizetai-ten-epibiose-#

  160. θανάσης60 said

    #32 «άγνωστη {η λέξη λεμονίτα} στην Θεσσαλονίκη το 70-75». Εξίσου άγνωστη τότε και στην Αθήνα, εξ όσων αχνοθυμάμαι. Στην συζήτηση των #54, 57, #69, πολλοί παρελθοντικοί χρόνοι πετιούνται στο τραπέζι χωρίς συγκεκριμένη χρονική αναφορά. Πότε, ρε καλοπαίδια; Η ίδια ερώτηση και προς το #108. Συμφωνώ απολύτως με το #121. Νομίζω πως ο όρος «λεμονίτα» γεννήθηκε στην αρχή (/μέσα;) της δεκαετίας τού ΄80 ως παρακολούθημα νέου προϊόντος, της ΗΒΗ ή της Φάντας/Κόκα-Κόλας. Από ΄κει και πέρα, η γνωστή επικράτηση της πλειοψηφίας. «Es un monstruo grande y pisa fuerte toda la pobre inocencia de la gente (https://www.youtube.com/watch?v=Gvyl_zdji2k). Κι όχι μόνο «(ποδο)πατά δυνατά», παρά ειρωνεύεται, η αδαής, ακριβώς όπως με το σουβλάκι και άλλα πολλά. Τι θέλω να πω: ότι, απλώς, δεν λεγόταν από παλιότερους. Ας μην ψάχνουμε για τη λεμονίτα σε παλιά λεξικά. Και προς τον οικοδεσπότη: πότε και σε ποιο λεξικό καταγράφεται η «λεμονίτα»;

  161. θανάσης60 said

    το θυμάται κανείς; https://www.athensmagazine.gr/article/retromania/306195-to-ellhniko-anapsyktiko-poy-exase-thn-laquo-maxh-raquo-apenanti-stoys-kolossoys

  162. Πάνος με πεζά said

    Βρήκα κάτι πιο κυριλλέ αλλά ίδιας φιλοσοφίας με το παλιό τσακμάκι που θυμόμουν εγώ.

  163. sarant said

    160 Σε λεξικό δεν ξέρω αν καταγράφεται αλλά τη θυμάμαι νωρίτερα από τη δεκ 80

  164. Faltsos said

    144 και150
    https://www.stistoa.gr/wp-content/uploads/2014/10/Manousos.Mpiral.Temenia.1200×1200.jpg. https://www.thanopoulos.gr/68798-large_default/anapsuktiko-mpural-250ml-gerani.jpg. http://www.psiloreitis.net/wp-content/uploads/2015/09/biral.jpg. http://www.kritis.gr/geuseis_files/images/products/83270.jpg
    Γνώρισα το μπυράλ όταν σε ταξίδι στην Κρήτη τα παιδιά ζήτησαν κοκακόλα. Ο ταβερνιάρης τους είπε «θα σας φέρω μια δική μας κοκακόλα» κι έφερε μπυράλ, δεν θυμάμαι ποιο από τα παραπάνω

  165. loukretia50 said

    162. Ένα τέτοιο τσακμάκι – έτσι το λέγαμε- υπήρχε στο πατρικό μου. Για το πετρογκάζ, σε εποχή που δεν κυκλοφορούσαν ηλεκτρικές κουζίνες. – Ω! πολύ ρετρό!

    Όσο για το :»…κεί που έβγαινε η σπίθα, και να το ηλεκτροσοκ…(αλλά δεν ξέρω γιατί, μου άρεσε…)»

    Επόμενο ήταν Πάνε μου!… από μικρός φαινόσουν
    τον κίνδυνο πως αψηφάς κι απ΄τη φωτιά κρατιόσουν
    Μα κι οι αναστενάρηδες είναι προπονημένοι
    τι κι αν πατούν στα κάρβουνα, δε βγαίνουνε ψημένοι

  166. (119) Ώστε λέγατε γκάζι το πετρέλαιο! Αυτό μου λύνει πολλές ετυμολογικές απορίες: το «πατώ γκάζι», τον «γκαζοτενεκέ» (που αφελώς πίστευα πως είναι το δοχείο του πετρογκάζ!), το «γκαζάδικο» και τη «γκαζιέρα».
    Στην Αθήνα δεν έλεγε κανείς, νομίζω, γκάζι το πετρέλαιο, διότι είχαμε άλλο γκάζι — το φωταέριο. Φωταέριο είχε και το σπίτι όπου γεννήθηκα, αλλά όταν ανοικοδομήθηκε (1962) κανείς δεν φρόντισε να βάλει γκάζι στο νέο κτίριο και όταν, λίγο αργότερα (1967), επιβλήθηκαν κάποιοι περιορισμοί στο ρεύμα, καταφύγαμε στο πετρογκάζ — πολύ πιο βολικό από το ηλεκτρικό για μικροπράματα, καφέδες, ομελέτες κλπ.

    (153) Ποιος λέει στα ελληνικά «γκαζόιλ»; Εγώ μόνο ως γαλλική ονομασία του πετρελαίου ντίζελ το ήξερα!

  167. Faltsos said

    Επανάληψη για τις εικόνες



  168. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    a href=https://www.youtube.com/watch?v=fbu07pK6u8E>Το γκάζι είναι κομμένο
    το φως επίσης<
    με λαχανίδα σκέτη
    άιντε να ζήσεις
    Κι η Παναγιά στα τζάμια χαμογελάει
    Κι η Παναγιά στα τζάμια μας ευλογάει
    Το θάμα το μεγάλο μας φέρνει γούρι
    Μπομπότα και πληγούρι
    με το δελτίο
    Κι η Παναγιά στα τζάμια δεν μας κοιτάει
    φαίνεται δακρυσμένη παραμιλάει

  169. Λεμονίτα σαφώς υπήρχε ως εμπορική ονομασία, στην Αθήνα τουλάχιστον, ήδη πριν από τη δικτατορία. Θυμάμαι διαφήμιση στο ραδιόφωνο που απαριθμούσε διάφορα αναψυκτικά: «πορτοκαλάδα, μήλο, ρίκο… φραουλίτα, λεμονίτα». Είχε γκρίζο ημιδιαφανές μπουκάλι. Νόμιζα πως ήταν μάρκα της Φιξ, αλλά τώρα μου λέτε πως ήταν της ΗΒΗ.

  170. Πάνος με πεζά said

    @ 165 : Xα χα χα !

  171. sarant said

    168 Παναγιά στα τζάμια εμφανιζόταν στη δεκ 1950

    169 Α, να κι άλλος που το θυμάται.

  172. Γιάννης Ιατρού said

    157: Πάνο έθιξες θέμα διδακτορικής διατριβής 🙂 Το αποδίδω σε φθορά του μηχανισμού που πατάμε για να ασκηθεί στιγμιαία πίεση στον κρύσταλλο για να δημιουργηθεί η τάση που κατόπιν προκαλεί τον σπινθήρα. Κατ΄αυτόν τον τρόπο ο σπινθήρας δημιουργείται πριν να βγει το αέριο κι όταν αυτό βγαίνει, είναι πολύ αργά για να αναφλεγεί …
    Το ίδιο θα γινόταν, αν παραμορφωνόταν λίγο το έλασμα που σηκώνει την βαλβιδούλα που απελευθερώνει το αέριο από το ντεποζιτάκι. Δεν αποκλείεται να είναι και συνδυασμός κι από τα δύο αυτά, πάντως η αιτία είναι ο μη συγχρονισμός (για να υπάρκει ανάφλεξη, το αέριο πρέπει να βγαίνει ήδη όταν δημιουργείται ο σπινθήρας).

  173. Χαρούλα said

    157 …το σωτήριο «τσακμάκι» για εμάς που έχουμε επιλέξει κουζίνες με μάτια υγραερίου. Συνηθίζονται αρκετά την τελευταία 15ετία.
    Όσο για τις επαγγελματικές ειναι όλες οι κουζίνες υγραερίου. Οικονομία, αλλά και αποτελεςματικότερο μαγείρεμα.
    Στα ξενοδοχεία επειδή γίνονται αρκετοί έλεγχοι και υπάρχει συνήθως εξωτερικός χώρος, τηρούνται κανόνες ασφαλείας. Στις ταβέρνες όμως, δυστυχώς σπάνια, όπως και στα σπίτια.

  174. sarant said

    169 Λοιπόν, στην Ελευθερία του Αυγούστου 1959 εμφανίζεται, στη δεύτερη σελίδα, για αρκετές μέρες στη σειρά, μια διαφήμιση που λέει απλώς, σε μαύρο φόντο με άσπρα γράμματα: ΛΕΜΟΝΙΤΑ;

    Ισχυρή ένδειξη ότι τότε λανσαρίστηκε το αναψυκτικό.

  175. Πάνος με πεζά said

    Μα μετά από λίγο καιρό, δε δημιουργείται καν σπινθήρας, δεν είναι θέμα κακού συγχρονισμού. Κάποια φορά που άνοιξα αναπτήρα, είχε κάτι σαν πηνίο μέσα…

  176. Πάνος με πεζά said

    Αυτός εδώ ο κύριος, ισχυρίζεται ότι οι πιεζοηλεκτρικοί αναπτήρες δεν τελειώνουν ποτέ !

  177. Aghapi D said

    157, 162
    Αυτό εδώ εννοείτε; http://www.emarket.gr/item-39713296-%CF%80%CE%B1%CE%BB%CE%B9%CE%BF-%CF%84%CF%83%CE%B1%CE%BA%CE%BC%CE%B1%CE%BA%CE%B9
    Εδώ το αποκαλούν, αν είναι δυνατόν, τιριτόμπα

  178. Faltsos said

    176 Μα φυσικά δεν τελειώνουν, απλά όπως όλες οι συσκευές κάποτε χαλάνε κι αχρηστεύονται…

  179. Πάνος με πεζά said

    @ 177 : Όχι, αυτό μοιάζει φυτίλι. Κάτι σαν αυτό του @162, αλλά με ξύλινη λαβή, και «κοντόκαννο».

  180. loukretia50 said

    177. Είμαι και πολύ ρετρό… τιριτόμπα αυτή ήξερα!
    Τιριτόμπα – Πέτρος Επιτροπάκης https://youtu.be/cIRReKAZxOY

  181. ΣΠ said

    174
    Στην ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ της 8/8/1959 και 9/8/1959 γράφει απλώς «ΛΕΜΟΝΙΤΑ;». Στις 11/8/1959 και 14/8/1959 γράφει «ΔΟΚΙΜΑΣΕΣ ΛΕΜΟΝΙΤΑ ΦΙΞ;».

  182. loukretia50 said

    Και το αυθεντικό ναπολιτάνικο

    Tiritomba https://youtu.be/lFWumwcnHVA

  183. sarant said

    181 Είδα μόνο τις δύο πρώτες επειδή αργούν πολύ να ανοίξουν οι σελίδες εδώ και υπέθεσα ότι και οι επόμενες είναι ίδιες.

  184. Pedis said

    Fanta:

    Fanta is for many the definitive orange soda. Popular worldwide, the brand has always been owned by Coca-Cola. But the drink was actually created in Germany, and owes its existence to ingredient shortages during the Second World War.
    https://www.thelocal.de/20170523/fanta-how-the-nazi-era-drink-became-the-world-famous-brand

    (είχα διαβάσει ότι οι ναζί την λανσάρισαν για προπαγανδιστικούς λόγους, αποσύροντας την κοκακόλα, κι όχι από έλλειψη μαυροζουμιού με ζάχαρη … )

  185. Aghapi D said

    180 Και το τραγούδι, όμως, πολύ χαριτωμένο 🙂
    177 Πόσες «λεπτομέρειες» χάνονται στον χρόνο και με τα χρόνια

  186. ΣΠ said

    166
    Έπρεπε να διευκρινίσω ότι η διάκριση ανάμεσα σε γκαζόιλ και ντίζελ αφορά την βιομηχανία πετρελαίου. Η διαφορά τους είναι η περιεκτικότητα σε θείο. Ο πολύς κόσμος βέβαια λέει ντίζελ χωρίς διάκριση. Το γκαζόιλ είναι τεχνικός όρος.

  187. Faltsos said

    Η λεμονίτα – λεμονάδα ήταν ακόμη ένα πρόβλημα για τους Θεσσαλονικείς που κατέβαιναν Αθήνα, μαζί με το σουβλάκι – καλαμάκι κι άλλα παρόμοια. Και μην αρχίσουμε συζήτηση του τύπου «να ΣΕ κάνω κεφτεδάκια» – «να ΣΟΥ πάρω τηλέφωνο».
    Στα αναψυκτικά το πράγμα είναι ξεκάθαρο. Αφού το ποτό που περιέχει πορτοκάλι το λέμε πορτοκαλάδα (και όχι πορτοκαλίτα) γιατί το ποτό που περιέχει λεμόνι το λέτε λεμονίτα; Και γιατί όταν εγώ ο επαρχιώτης ζητάω λεμονάδα μου φέρνετε κάτι που δεν έχει ίχνος λεμονιού;
    (Από τις αρχές της δεκαετίας του ’70 οι εμπειρίες…)

  188. loukretia50 said

    «Εν πρώτοις να μην καπνίζει να πίνει μόνο νεράκι…»
    και ουχί γκαζόζα??
    Θέλω μαμά ένα αντρούλη – Ελένη Παπαδάκη https://youtu.be/W-gAmXLGgJU

  189. Γιάννης Κουβάτσος said

    Από την ποιητική συλλογή του Νίκου Λάζαρη «Στον βυθό μιας γκαζόζας», έκδοση του 1975:

    Ο ΤΟΠΟΣ ΜΟΥ
    «Τούτος ο τόπος
    είναι άνισος.
    Τα δάχτυλα δεν φτάνουν
    να μετρήσεις τους ήρωες·
    μετράς όμως χιλιάδες
    κάθε στιγμή
    να πνίγονται
    στο βυθό
    μιας γκαζόζας.»

    Στον βυθό της γκαζόζας κάποιων ασήμαντων και γραφικών που η ανεξερεύνητη βουλή των ψηφοφόρων τούς έστειλε στη Βουλή.

  190. venios said

    Λεμονίτα και σινάλκο (και σάμαλι) πουλάγανε στους θερινούς σινεμάδες της Αθήνας τη δεκαετία του 50.

  191. sarant said

    182-188 Έβαλες δυο τραγούδια που τα έλεγε ο πατέρας μου 🙂

  192. ΣΠ said

    Δοκιμάστε το κουίζ. Δεν είναι εύκολο. Εγώ έπιασα 7/11.
    Το έγραψε ο Μπογδάνος ή η Ελεύθερη Ώρα;

  193. loukretia50 said

    191. Μήπως κι εγώ τυχαία τα θυμάμαι?
    Δίκιο έχει η κόρη μου όταν λέει : » της εποχής σου…»
    και συνεχίζει : «φοράγατε και κορσέδες?»

  194. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @188. …ἕναντρούλη, ντρούλη, ντρούλη χοντρούλη

  195. Γιάννης Κουβάτσος said

    192:8/11. Η εντρύφηση στην ποίηση του Μπογδάνου με βοήθησε να αναγνωρίσω το ύφος και τις λέξεις του (αμφίαιμος) σ’ ένα πανδύσκολο κουίζ που κινείται στην κόψη του 50-50.

  196. 179 Τι μου θύμισες… Κι αυτόν που λες αλλά κι έναν άλλον, λίγο αργότερα, σκέτο μεταλλικό, σαν τσιμπίδα που στην άκρη είχε μια άγρια επιφάνεια κι από πάνω έμπαινε η τσακμακόπετρα.
    Χώρια αυτόν με το φιτίλι (που έχω κρατήσει έναν σ’ ένα συρτάρι).
    Σιγά σιγά θα βρούμε και κανέναν με ίσκα!

  197. cronopiusa said

    La Polla Records – Gaseosa la Clashera

    ΝΤΕΝΕΚΕΔΟΥΠΟΛΗ

    Παιχνίδια καμωμένα από το λαό

    Canción de ‘Ya llegó el gas’

    Canción del Fracking-Mi Agua estará en llamas esta noche

  198. loukretia50 said

    194.
    Μα η κοιλίτσα είναι αρχοντιά γλυκύτατε μας Δον!
    Κι όποιος χοντρούλη θα σε πει, βάρα τον – ω! μπαρδόν!
    Εσύ είσαι ευγενικός,δεν κάνεις χρήση βίας
    Από ψηλά μόνο θωρείς, ζαρώνων τας οφρύας!

  199. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @193. Ἐσεῖς φοράγατε κορσέδες
    κι ἐμεῖς, τ᾿ ἀγόρια, κασκορσέδες
    μοσχοβολοῦσαν οἱ πανσέδες
    καὶ οἱ ἀνθισμένοι μενεξέδες.

    Λοῦ, μᾶς κόλλησες ριμίτιδα
    καὶ βαριὰ στιχοπλοκίτιδα.

  200. cronopiusa said

    ντενεκεδένια παιχνίδια

  201. Αιμ.Παν. said

    Ημίχρονο και η γιγαντοθόνη στο γήπεδο της ΑΕΛ παίζει διαφήμιση αναψυκτικού όπου ο κάθιδρος αθλητής πίνει από το παγωμένο μπουκάλι και αναστενάζει με ηδονή :

    ΑΑΑΧ !!! ΕΨΑ !!!

    Κι από κάτω οι φίλαθλοι εν χορώ αναφωνούν :

    ΧΤΥΠΣΕΣ ;;

    Μη βαράτε, οι βολιώτες μου το ‘παν… :-))

  202. loukretia50 said

    198. Δυο στιχάκια μες΄στη βράση
    Και αμέσως θα περάσει
    Με οίνον, γέλιο, μεζεδάκια
    πάνε κάτω τα φαρμάκια
    Μα αν προτιμάς την πρόζα
    Σου αρκεί μία γκαζόζα
    ΛΟΥ
    (η οβερντόζ, περικολόζα!)

  203. dryhammer said

    117-119 . Με το να έχω μόνο τέτοια ώρα ευχέρεια να γράψω, έπρεπε να φτάσει 2 το μεσημέρι για να ξεκαθαρίσει (στους άλλους) πως το πετρέλαιο (καθαρό ή/και ακάθαρτο ) λέγεται γκάζι. Γι αυτό δεν καταλάβαινα την απορία για τους γκαζοτενεκέδες κλπ. Έτσι το μόνο που μου έμεινε να συμπληρώσω είναι πως τα γκαζάδικα μεταφέρουν υγρά καύσιμα [γιατί υπάρχουν και μη πετρελαιοφόρα τάνκερ (=δεξαμενόπλοια) μικρότερα συνήθως, που κουβαλάνε από πόσιμο νερό μέχρι μούστο, λάδι κλπ υγρά] ενώ εκείνα που μεταφέρουν αέρια καύσιμα (LPG και LNG) λέγονται αεράδικα.

    πχ

  204. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @197.
    Ἐμμέτρως πάντοτε ὀφρῦς
    οὐδέποτε τὰ φρύδια
    ρίμα σεμνὴ ἂν θὲς νὰ βρεῖς
    μὴν πέσουμε στὰ ἴδια.

  205. dryhammer said

    συμπλήρωση στο 203. Τα μη πετρελαιοφόρα δεξαμενόπλοια τα λένε χημικά (εξαιρούνται οι νερουλάδες).

  206. Χαρούλα said

    Καθόλου δεν αναφερθήκαμε στο γκαζόν του τίτλου.
    Κι ας …φταίει για όλα! 😄😅😂

  207. cronopiusa said

  208. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    @206. Χαρούλα, τὸ ἀνέφερε ὁ voulagx (#71).
    Ὡραία ταινία.

  209. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    199, Δημήτρη Μ. (με την άδειά σας συνεχίζω)
    και ετρίζαν οι σουμιέδες
    κι επαράγοντο μπεμπέδες
    κι ετρατέρναν κουραπιέδες
    με τσι γαζοντενεκέδες 🙂

  210. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    κουραμπιέδες

  211. Alexis said

    #143: Λουκρητία:

    Ευχαριστώ!
    Σου αφιερώνω κι εγώ αυτό:

    Στου Σαραντάκου εισέβαλες σαν ταύρος στο σαλόνι
    κι όλα τα μεταμόρφωσε η μαγική σου «σκόνη»

    Θέμε δε θέμε παίζουμε με τους δικούς σου όρους
    ποιητάρηδες μας έκανες όλους και ριμαδόρους.

  212. loukretia50 said

    Δον Μαρτίνεζ και Χαρούλα:

    Δε φταίει μόνο το γκαζόν
    Φταίει και ο κορέκτωρ
    Που μας αλλάζει τη γραφή:
    Τι «λέκτωρ» τι «αλέκτωρ»

    Ο άθλιος μας λοιδορεί
    και κάνει το παγώνι
    Όταν με λέξεις πονηρές
    Ρίμες μεταμορφώνει

    Άλλοθι τώρα έχω βρει
    Γιατί ζω ένα δράμα
    Όταν σε λέξεις σοβαρές
    Αλλάζει ένα γράμμα!
    ΛΟΥ
    (Και γλιτώνω επιπλήξεις
    αν αλλάζουν καταλήξεις!)

  213. Ιάκωβος ο Αδελφόθεος said

    Καλησπέρα σας από Ιλλινόϊ,

    1) Γράφει ο κ. Σαραντάκος: «Tο απόκομμα που βλέπετε αριστερά, από εφημερίδα του 1901, που μιλάει για «φιάλες γκαζόζ» μάλλον δικαιώνει οριστικά το ΛΚΝ.»

    Αλλά, κ. Σαραντάκο, γιατί ντρέπεστε να πείτε ότι η εν λόγω διαφήμισις της 8ης Μαρτίου 1901 είναι από την σατιρική εφημερίδα «Σκρίπ»; Μήπως γιατί το «Σκρίπ» ήτο κάργα φιλοβασιλική και αντιβενιζελική εφημερίς; Μήπως γιατί, παρά τον αντιβενιζελισμό του, το «Σκρίπ» υποστήριξε φανατικά το 1928 το Ιδιώνυμο του Βενιζέλου εναντίον των κομμουνιστών;

    2) Γράφει ο κ. Σαραντάκος: «Ο Μπαμπινιώτης, αλλά και το Χρηστικό Λεξικό, υποστηρίζουν ότι η γκαζόζα ετυμολογείται από το ιταλικό gassosa, θηλυκό του gassoso, αεριώδης ή αεριούχος. H θεωρία αυτή προσκρούει στο ότι στα ιταλικά λέγεται gazzosa, που προφέρεται γκατσόζα.
    Νομίζω πως δίκιο έχει το ΛΚΝ, που θεωρεί ότι τη γκαζόζα την πήραμε από το τουρκικό gazoz, το οποίο βέβαια έχει μάλλον γαλλική αρχή (από το eau gazeuse).»

    Πολύ σωστά, κ. Νίκο μου… Αλλ’ εν τοιαύτη περιπτώσει, γιατί δεν λέτε φόρα – παρτίδα ότι τόσον ο Μπαμπινιώτης, όσον και ο χριστιανούλης φίλος σας ο Χαραλαμπάκης υπέπεσαν σε ασυγχώρητη γκάφα, ετυμολογώντας την γκαζόζα εκ του ιταλικού gassosa; Και γιατί βαρεθήκατε να ψάξετε στο Τούρκικο Ετυμολογικό του Nisanyan, προκειμένου να βεβαιωθείτε για την γαλλική προέλευση του τούρκικου «gazoz», το οποίο χρονολογείται από το 1892, δηλαδή μόλις 9 χρόνια πρίν την διαφήμιση του «Σκρίπ»;

    ΕΠΙΣΗΣ: Γιατί κρύβετε ότι η πρώτη γνωστή καταγραφή της γαλλικής φράσεως «limonade gazeuse» (από την οποία προέκυψε το τούρκικο «gazoz limonata» και το ρωμέικο «λεμονάδα γκαζόζ») χρονολογείται από το σωτήριον έτος 1838 στην «Ιατρική εφημερίδα του Λονδίνου», όπου και δίδεται συνταγή κατασκευής της;

    ΤΕΛΙΚΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Η ελληνική λέξις «γκαζόζα» ήτο εξ αρχής ταυτισμένη με την λεμονάδα και προέρχεται από τα γαλλικά (μέσω των τούρκικων) και ουχί από τα ιταλικά, όπως γράφουν ο επιπόλαιος Μπάμπι και ο χριστιανούλης Χαραλαμπάκης στο Χρηστικό της Ακαδημίας

    ΥΓ: Η αρχική ιατρική χρήσις της λεμονάδας γκαζόζας ΚΑΙ στο Ρωμέικο, επιβεβαιώνεται από το κατωτέρω χρονογράφημα του Μαΐου 1929 στην επίσης φιλοβασιλική εφημερίδα «Εμπρός»

  214. Χαρούλα said

    208 κ.Μαρτίνε, ευχαριστώ για την επισήμανση.
    Voulagx(71), συγγνώμη για την αβλεψία.

  215. loukretia50 said

    Αλέξη,
    Μια αφορμή περίμεναν οι τόσοι ταλαντούχοι
    Γιαυτό τόσοι τσιμπήσανε και είναι συνδικαιούχοι
    στων λέξεων το μαγικό, πολύπλοκο παιχνίδι !!!
    ( ώ! νάτα μας ! τι λέγαμε πριν?)
    Πριν, κάθε αξιόλογος κλεινότανε σαν στρείδι
    (δεν το’σωσα!
    Ε, αφού όλοι θα το σκεφτείτε, το γράφω κι εγώ!)

    που γράφεις κάτι σοβαρό και καταλήγει…

  216. Theo said

    Τις γκαζές στην Έδεσσα τις λέγαμε μπίλιες, ενώ τις σιδερένιες, κουρσούμια.
    Ο Νικοκύρης έχει αναρτήσει ένα κείμενο του Μέσκου για το παιχνίδι με τις μπίλιες (κουρσιούμια, τις λέει αυτός) τη δεκαετία του ’40 (https://sarantakos.wordpress.com/2014/11/09/meskos/)
    όπου γράφω κι ένα σχόλιο για αυτό(και για το άλλο, με τα καπάκια των αναψυκτικών) στην εποχή μου: https://sarantakos.wordpress.com/2014/11/09/meskos/#comment-251487

  217. ΣΠ said

  218. sarant said

    195 Όχι να το παινευτώ, αλλά έπιασα 9/11 Ωστόσο τον ψιλοπαρακολουθώ και μερικά τα ήξερα.

  219. Theo said

    Όσο για τις γκαζόζες, έτσι λέγαμε τα αναψυκτικά με ζαχαρωμένο νερό κι αναψυκτικό.
    Τις σόδες τις λέγαμε «Σουρωτή», γιατί είχαμε σόδες μόνο αυτής της εταιρίας.
    Πορτοκαλάδες (ανθρακούχο νερό από την πηγή του χωριού «Ξινό Νερό» με λίγο χυμό πορτοκάλι) και λεμονάδες (ανθρακούχο νερό από την πηγή του χωριού «Ξινό Νερό» με λίγο χυμό λεμόνι) κυκλοφορούσαν κυρίως της εταιρίας «Φλώρινα».

    Θυμάμαι και το Ταμ Ταμ, που το αγοράζαμε κυρίως στο γήπεδο τη δεκαετία του ’60. Τη γεύση του δεν μπορώ να τη θυμηθώ (κάτι σαν Κόκα Κόλα; )

  220. Αιμ.Παν. said

    Θυμάστε κι αυτά που είχαμε στα σπίτια μας κάποτε ;

    https://en.wikipedia.org/wiki/Soda_syphon

    με τα φιαλίδια CO2 ; για τα ποτά με σόδα

  221. Theo said

    @192:
    Έπιασα 6/11.

  222. Χαρούλα said

    22
    έχει επανέλθει ως μόδα. Και σε bars(κυρίως ως ένδειξη ποιοτικών υπηρεσιών), αλλά κσι σε σπίτια. Βάζουν φυσικό χυμό και φτιάχνουν «υγιεινό» αναψυκτικό για τα παιδιά!

    Τελικά το tam-tam, τρίτωσε σήμερα! Γειά σου Theo!

  223. cronopiusa said

    Η ιστορία της κανελάδας στην Κρήτη

    : 13.2.2019 Διεπιστημονικό Συνέδριο «Θρησκείες και Ανθρώπινα Δικαιώματα»

  224. loukretia50 said

    Υπήρχε και ταινία «Τζο ο Λεμονάδας»

  225. Theo said

    @222:
    Γεια σου, Χαρούλα!

  226. Αντιγράφω από 2 σχόλια του 2011:

    Τα χελετζίκια δίνανε και παίρνανε όταν παίζαμε μικροί στο στενό. Είτε ήταν τζαμί ή στάκαμαν, είτε γκάζες, οι χελετζήδες ήταν έτοιμοι για δράση. Στις γκάζες, είτε ήταν το παιχνίδι με την τρούπκα, είτε το μπαζ, ο χελετζής μπορεί να έκλεβε όταν έλεγε «τσόρτσοπ» για να καθαρίσει το χώμα και μετά κουνούσε την γκάζα του μια πιθαμή πιο μπροστά, ή όταν πετύχαινε «γκάγκαλο» έχοντας κάνει απαρατήρητος ένα βήμα από τη γραμμή. Στο μπαζ θα χρησιμοποιούσε κουρσούμια μεγαλύτερα από τα επιτρεπτά, σπάζοντας τις μικρές μπίλιες μας. Στο τζαμί και στο στάκαμαν θάκανε ένα παραπάνω βήμα πριν μείνει ακίνητος ως όφειλε…

    χελετζίκι = παραβίαση των κανόνων στη ζούλα, η απατεωνιά
    στενό = ο δρόμος, το αδιέξοδο
    τζαμί = παιδικό παιχνίδι με μπάλα, κυνηγητό, και κομμάτια κεραμίδια· επί το πολιτικώς ορθότερον, ή επί το νοτιότερον, πύργος
    στάκαμαν = μείνε ακίνητος!, freeze, παιδικό παιχνίδι
    γκάζα = μπίλια (οι γκαζές του Τράγκα)
    χελετζής = ο υποπίπτων σε χελετζίκια
    τρούπκα = η τρύπα· γινόταν σε χωμάτινο δρόμο με επίμονη περιστροφή γύρω από το τακούνι ενός εκ των παικτών. Σημείο στόχος στο παιχνίδι. Η γκάζα έπρεπε να μπει στην τρούπκα
    μπαζ = έτερο παιχνίδι με γκάζες διαφόρων μεγεθών που στήνονταν σε οριζόντια σειρά. Σε αντίθεση με την τρούπκα, εδώ μπορούσες να χάσεις και τις γκάζες σου μαζί με το παιχνίδι.
    τσόρτσοπ = όρος που εκφωνούσε ο παίκτης προκειμένου να ασκήσει το δικαίωμα να καθαρίσει την περιοχή μπροστά στη γκάζα του, ως την αντίπαλη γκάζα, ώστε να στοχεύσει χωρίς ενδιάμεσα εμπόδια.
    γκάγκαλος = η επίτευξη του στόχου, η γκάζα στην τρούπκα, από τη γραμμή, με την έναρξη του παιχνιδιού.
    κουρσούμι = μολύβι, μόλυβδος. Συνεκδοχικά, μολυβένιες μπίλιες από ρουλεμάν. Δεν επιτρέπονταν παρά μόνο μετά από συνεννόηση, γιατί μπορούσαν να σπάσουν τις γυάλινες.

    Κι ο Μέσκος εδώ: https://sarantakos.wordpress.com/2014/11/09/meskos/

  227. cronopiusa said

    De postre fruta del tiempo.
    Pan, gaseosa y vino peleón

    Πρώτο πιάτο σούπα από…
    Δεύτερο πατάτες με …
    και για επιδόρπιο φρούτα εποχής
    Ψωμί, γκαζόζα και κρασί που βαράει

  228. Αρτι εγερθείς εκ της μεσημβρινής οκαποδομαχίας μετά οίνου έπιασα 8/11 στο μπογδανοτεστ μάλιστα μου έγραψε «πως μας μιλάς ακόμα ;» θεωρώντας πως κατέχω τα των εθνικοπαραφρόνων γραφίδων…αγνοούσε πως επέλεξα την μέθοδον της οσφράνσεως των ονύχων…

    Ανεφέρθησαν το Ξυνό Νερό, η Σουρωτή (πάμε ΠΑΟΚάρα), το νερό Λουτρακίου και νομίζω όχι το δημοφιλέστερον το 50- 60, Σάριζα

    Με το Τζο τον Λεμονάδα είχα γελάσει πολύ, εποχής Μπρανκαλεόνε και Τσίτσο, το λιμάνι φεύγει

  229. Τόσες εικόνες (έλεος!), θα βάλω λοιπόν και μια τσιπρομακεδονική

  230. Jane said

    Ωραίο άρθρο. Με απ’ όλα τα γκάζια μέσα 🙂
    Πάντως απ’ όσο θυμάμαι, «γκαζιές» αποκαλούσαν τους μεταλλικούς βόλους ενώ τους γυάλινους τους λέγανε μπίλιες ή γυαλένιες.
    ……………………………………………………….
    Και κάποιες διαφημίσεις της παλιάς εποχής. Ποίηση σκέτη!

  231. voulagx said

    #218: Σαραντ, 9/11; Πως φαινεται ο μπογδανιστης! Ενώ εγώ:

    «5 / 11

    ΚΑΝΟΝΙΚΟΣ. ΝΟΡΜΑΛ. ΕΝΑΣ ΚΥΡΙΟΣ.

    Πραγματικά οι πιθανότητες ήταν 50-50. Είσαι στις πιθανότητες. Από το ίδιο βαρέλι είναι.Στην Κασσάνδρα κατουράτε, στη Βόλβη την πετάτε!» 🙂

  232. Μαρία said

    192
    Κι εγώ.

    7 / 11
    ΚΑΝΟΝΙΚΟΣ. ΝΟΡΜΑΛ. ΕΝΑΣ ΚΥΡΙΟΣ.
    Πραγματικά οι πιθανότητες ήταν 50-50. Είσαι στις πιθανότητες. Από το ίδιο βαρέλι είναι.Στην Κασσάνδρα κατουράτε, στη Βόλβη την πετάτε!

  233. Jane said

    cronopiusa Δεν είδα ότι τις έβαλες 🙂
    Φοβερές διαφημίσεις, όμως

  234. loukretia50 said

    229. Τα βάρη αυτού του νήματος μάλλον σηκώνει ο Stazy!
    Κι άρχισε να βαρυγκομάει – μπορεί και να νυστάζει!
    Το ξέρω, είναι δύσκολο, ειδικά από ταμπλέτα
    Μα αν ήταν όλα μόνο λινκ, δε θάταν πολύ σκέτα?

  235. Χαρούλα said

    Ναι Τζι! Η Σαριζα μαζί με την Σουρωτή υπήρξαν δύο κορυφαία Ευρωπαϊκά ανθρακούχα νερά. Η Σουρωτή έμεινε στην εμφιάλωση μόνο του νερού της(λογική της Perrier), ενώ η Σαριζα μπήκε και στην παραγωγή σόδας κλπ αναψυκτικών, με αποτέλεσμα να υποτιμήσει το brandname της.

  236. Dinos said

    186 και προηγούμενα

    Από την πετρελαϊκή βιομηχανία 😊

    Gasoil = πετρέλαιο θέρμανσης, max περιεκτικότητα σε θειάφι 0.1%
    Diesel = πετρέλαιο κίνησης, max περιεκτικότητα σε θειάφι 10 ppm (parts per million)

    ———

    Από τη δεκαετία του 70 στη Nέα Φιλαδέλφεια

    Γκαζές = ανύπαρκτη λέξη – αντ’ αυτής γκαζάκια

    Γκαζάκια

    – γυάλινα = μπίλιες, γκαζάκια
    – σιδερένια, μολύβδινα = κουρσουμια
    – πήλινα άσπρα (αγαπημένα μου για μπαζ, αφού τα κουρσουμια δεν ήταν πάντα αποδεκτά) = γαλατάδες

  237. Ιάκωβος ο Αδελφόθεος said

    Καλησπέρα σας και πάλι από Ιλλινόϊ,

    Είναι πολύ περίεργη (για να μή πώ ύποπτη) η 48ωρη σιωπή παλαιάς Αρσακειάδος που έχει πέσει στο Ιστολόγιο από απαξάπαντες τους λαλίστατους σχολιαστές, σχετικά με την περίφημη δήλωση του Σταμάτη Κραουνάκη για τις λούγκρες και τον Πολάκη. Το Επιτελείο μας αναρτά το σχετικό ντοκουμέντο (από την προχτεσινή εκπομπή του μουσικοσυνθέτη στο Κομματικό Ραδιόφωνο του Σύριζα («Στο Κόκκινο 105,5 Fm») για να μήν έχει την παραμικρή δικαιολογία ο κ. Σαραντάκος, αν τυχόν θάψει το γεγονός στα μεζεδάκια του Σαββάτου, επειδής ο Σταμάτης Κραουνάκης είναι δεδηλωμένος θαυμαστής του…

    Απομαγνητοφωνώ επί λέξει απο το 00:07 έως το 1:00 του βίντεο…

    ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΚΡΑΟΥΝΑΚΗΣ: «Και πάμε στο «Βρέχει φωτιά στη στράτα μου». Με ένα νεύμα δικό του «Ν’ ανέβω;» και με ένα νεύμα δικό μου «Έλα», αυτό το βουνό (σ.σ.: ο Πολάκης), ήρθε πάνω και χόρεψε μπροστά στα μάτια μου – ενώ του έλεγα Στράτο Διονυσίου – ένα από τα καλύτερα ζεϊμπέκικα πούχω δει στη ζωή μου. Και απ’ ό,τι με πληροφορεί κι ο Καραγιώργος που παρακολούθησε όλη αυτή τη λαίλαπα των viral […], ακόμα και οι εχθρές παραδέχτηκαν ότι είναι ναι, βεβαίως, διότι όλοι τονε θέλετε, κατάλαβες; ΛΟΥΓΚΡΕΣ!.. Τον θέλετε, τον ψηλό τον Κρητίκαρο»!

    ΕΡΩΤΩ τον έντιμο κ. Σαραντάκο: Είναι αισχρή λέξις το «Λούγκρες», κύριε Νίκο μου; Θα την επιτρέπατε στους σχολιαστές του Ιστολογίου σας; Επιτρέπετε την δημοσίευση της διευκρινιστικής απαντήσεως που έδωσε σήμερα Πέμπτη στον φίλο σας τον κ. Κραουνάκη η συνταξιούχος ιερόδουλος Τζένη Χειλουδάκη;

    ΚΑΙ ΤΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΟ: Γνωρίζετε, κύριε Σαραντάκο, την ετυμολογία της λέξεως «Λούγκρα»; Διότι ο αλησμόνητος Ηλίας Πετρόπουλος που πρώτος εισήγαγε την λέξη στην Θεία Ελληνική Γλώσσα (εν μέσω Χούντας στα περίφημα «Καλλιαρντά») ομολογεί στην σελίδα 80 των «Καλλιαρντών» πως αγνοεί την ετυμολογία της. Κι ότι δεν σημαίνει «κίναιδος», όπως όλοι νομίζουν, αλλά «πολύ κακιά – μοχθηρή»!..

    ΣΑΣ ΡΩΤΑΜΕ, κ. Σαραντάκο: Θα βγείτε το Σαββάτο να υποστηρίξετε τον θαυμαστή σας τον Σταμάτη Κραουνάκη, που χρησιμοποίησε μιά αθώα λέξη («λούγκρα»= μοχθηρή, πολύ κακιά) και όλο το αγράμματο Ρωμέικο έπεσε πάνω του να τον κατασπαράξει, νομίζοντας πως «λούγκρα» σημαίνει «π@ύστης»; (Αλήθεια, γιατί δεν έχει βγεί ακόμη να υποστηρίξει τον Κραουνάκη η φανατική ακροάτρια των εκπομπών του, κ. Έφη – Έφη; Οι φίλοι στην φουρτούνα φαίνονται…)

    Εννοείται ότι ο Μπαμπινιώτης ΔΕΝ ΓΝΩΡΙΖΕΙ την λέξη. ενώ ο χριστιανούλης Χαραλαμπάκης την καταχωρεί ως ΥΒΡΙΣΤΙΚΗ στο Χρηστικό της Ακαδημίας!.. Παραδεχόμενος, συγχρόνως, ότι αγνοει κι αυτός την ετυμολογία της. Αναρτώ το σχετικό λήμμα:

    ΚΟΝΤΟΛΟΓΙΣ: Όλο το Πανελλήνιο Κοινό, αγαπητέ κ. Νίκο, περιμένει να μάθει από εσάς τον ειδήμονα αν «λούγκρα» σημαίνει «κίναιδος», όπως νομίζει το Twitter + το Facebook + ο χριστιανούλης Χαραλαμπάκης. Αν κι εσείς (σ.σ.: πάρτε βοήθεια από τον φίλο σας τον κ. Γιάννη Η. Χάρη) δεν γνωρίζετε την ετυμολογία της «λούγκρας», πείτε μας τουλάχιστον από πότε το «λούγκρα» (= πολύ κακιά – μοχθηρή) του Ηλία Πετρόπουλου άρχισε να σημαίνει τον ομοφυλόφιλο στα ρωμέικα…

    Εννοείται ότι το Επιτελείο μας γνωρίζει την ετυμολογία της «λούγκρας», αλλά θα την αποκαλύψουμε τα μεσάνυχτα του Σαββάτου, γιατί θέλουμε να δώσουμε μία ευκαιρία στον κ. Σαραντάκο να υπερασπιστεί τον αγαπημένο του φίλο, Σταμάτη Κραουνάκη

  238. Ας θυμηθούμε και τις γκαζόλαμπες ή λάμπες Λουξ, που λειτουργούσαν με φωτιστικό πετρέλαιο (αν και έχω δει και με υγραέριο) και μπεκ Auer και φώτιζαν άπλετα, αντίθετα με τις παραδοσιακές λάμπες πετρελαίου με το φυτίλι.

  239. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    α) Γκαζές: Τα είπαν σχεδόν όλα προλαλήσαντες.
    Στο Ηράκλειο (δεκαετίες 50/60) λέγαμε γενικά μπίλιες, ποτέ γκαζές. Είχαμε τα γυαλένια (διαφανή ή με εντυπωσιακά σχέδια εσωτερικά), βώλους (χωμάτινους, εξωτερικά βαμμένους) και σιδερένιες από ρουλεμάν. Τη λ. γκαζές είχα συναντήσει – αν θυμάμαι καλά – μόνο σε κάποιο(α;) τεύχος(η;) ΜΙΚΡΟΥ ΗΡΩΑ.
    Θεωρώ απίθανο η ετυμολογία της να ανάγεται σε τούρκικη λέξη. Αν ίσχυε κάτι τέτοιο οι ’’γκαζές’’ θα ήταν σε χρήση κ υ ρ ί ω ς στην Κρήτη, για προφανείς λόγους (καθυστέρηση ενσωμάτωσης στην Ελλάδα, διατήρηση του τούρκικου στοιχείου μέχρι τη δεκαετία του 1920, χιλιάδες άλλες τουρκικές λέξεις στο κρητικό ιδίωμα κ.ά). Συνεπώς, ισχυροποιείται – εμμέσως – η άποψη για γέννηση της λ. σύμφωνα με το ΛΚΝ, που σχετίζεται ίσως με τις «γαζοζέλες» που αναφέρει ο Antonislaw (σχ.86).

    β) γκαζοτανάλια, γκαζο(ν)τενεκές: Για τη γκαζοτανάλια, κτγμ είναι αρκετά πιθανή η εξήγηση που δίνει ο Nikiplos (σχ. 20+σχ. 29).
    Για τον γκαζο(ν)τενεκέ αναφέρθηκαν αρκετά ενημερωτικά (π.χ. από 33, 38, 43γ, 119 κ.ά), αλλά λεξιλογικά συμφωνώ πλήρως με την άποψη του Δημ. Μαρτίνου:
    ’’Οἱ γκαζιέρες δούλευαν μὲ φωτιστικὸ πετρέλαιο. Τότε (50-60) τὸ ἔλεγαν καθαρό……..
    Τὸ φωτιστικὸ πετρέλαιο ἦταν συσκευασμένο στοὺς γνωστοὺς τενεκέδες. Πιστεύω πὼς ἀπὸ ᾿κεῖ προῆλθε καὶ ἡ ὀνομασία γκαζοτενεκές. Παραπέμπω στὴν ὀνομασία gasoline γιὰ τὴν βενζίνη στὶς ΗΠΑ.

    Μόνο να συμπληρώσω ότι το φωτιστικό (καθαρό) πετρέλαιο είναι ακριβώς το gas oil. Πιθανότατα η εμπορία-διακίνηση γινόταν και με τέτοιους 17λιτρους τενεκέδες. [Για τη διευκρίνιση με πρόλαβε στο τσακ ο Dinos – Καταιγισμός σήμερα…)
    ΥΓ: Περί κατασκευής των γκαζοτενεκέδων, ίσως επανέλθω…

  240. 234:
    Ενώ είναι περίτεχνο
    να κάνουμε τον ξύπνιο
    στο στιχοι-ινφο
    κάνοντας σερτς
    και στο γιουτιούμπ το ίδιο

  241. Η λεμονάδα ήταν πάντα λεμονάδα, κίτρινο χρώμα, γεύση λεμόνι, «αεριούχο αναψυκτικό».
    Και η γκαζόζα ήταν πάντα γκαζόζα, διαφανής, «αεριούχο αναψυκτικό», με ζάχαρη ή άλλα γλυκαντικά, δίχως ίχνος γεύσης λεμονιού.
    Η σόδα ήταν σόδα, διαφανής, «αεριούχο αναψυκτικό», άγευστη.
    Λεμονίτα δεν υπήρχε ούτε ως ορολογία.

    Βεβαιότητες, που μαζί με άλλες -π.χ., τυρί/κασέρι- κλονίστηκαν όταν περάσαμε τα Τέμπη για μεγάλο διάστημα, στις αρχές του 80.

  242. loukretia50 said

    240. Εξαρτάται τι θα βρεις*
    να σερβίρεις κι αν μπορείς
    νάναι ιδίας παραγωγής!
    ΛΟΥ
    *Το youtube είναι χαώδες
    Και παρέρχονται οι μόδες
    Ψάχνεις κάτι πιο στομφώδες
    πέρα απ΄το υποτυπώδες – αντιλαβού?

    και
    Δεν έχουμε στίχους προκάτ
    Αν δε σ΄αρέσει, παρακάτ’ !
    (με τον προσήκοντα σεβασμό)

  243. sarant said

    224 Θυμήθηκα τα νιάτα μου με αυτή την ταινία 🙂

  244. Spiridione said

    Να θυμίσω ότι γκαζ έλεγαν οι μάγκες στα 1865 το τραμπούκο, δηλαδή το μπαχτσίσι.
    https://sarantakos.wordpress.com/2016/12/19/trabuco-2/

  245. sarant said

    244 Καλά λες!

  246. Μαρία said

    241
    Χα, χα, οι κάτωθεν του Ολύμπου που έλεγε ένας θειος μου.
    Εμείς αντί για σουρωτές πίναμε μεταλλικό νερό.

  247. 242: Γράψε όσο κείμενο θες, πεζό ή έμμετρο. Θα το διαβάζω με ενδιαφέρον και απόλαυση

    Δυστυχώς, μια εικόνα είναι όχι μόνο χίλιες λέξεις, αλλά πολύ περισσότερο, εδώ.

    Και δεν είναι το βάρος τους, είναι η σκοπιμότητά τους. Δηλαδή, για ποιο λόγο να δω 15-20 μπουκάλια αναψυκτικά στο σεντόνι αυτό; Τι εξυπηρετούν;

    Άμα ρε, φίλε, κρίνεις ότι πρέπει να τις δω, βάλε λινκ και πείσε με με λόγια να πάω να τις δω. Άμα είσαι μάγκας, κι είναι τόσο αναγκαίο πια, φτιάξε μικρογραφίες, ανέβασε τες κάπου και βάλε πάνω τους συνδέσμους για τα μεγάλα τους μεγέθη.

    Αλλά πού, ξεχάσαμε να μιλάμε,μας νίκησε η εικόνα κι η τηλεόραση. Αυτά που χλευάζουμε και δήθεν απαξιώνουμε, τα λουζόμαστε και τα εφαρμόζουμε πρώτοι. Νομίζουμε ότι σχολιασμός και διάλογος είναι σχεδόν μουγκοί, να ποστάρουμε ίσα-ίσα δυο τρία λόγια και να κοπανάμε εικόνες τεράστιες και βίντεα.

    Καταραμένη ενσωμάτωση… Όλα σχεδιασμένα, όλα για τη χειραγώγησή μας.

  248. Γιάννης Ιατρού said

    214: Λεμονίτα δεν υπήρχε ούτε ως ορολογία
    Σαν αναψυκτικό σαφώς υπήρξε. Είχε ένα πολύ ανοιχτό πρασινωπό κάπως χρώμα και ήταν «θολή» σε σχέση με τη λεμονάδα και πιό έντονη σε γεύση/άρωμα λεμονιού (ίσως έβαζαν λάιμ), αν θυμάμαι καλά χωρίς ανθρακικό (ή με πολύ λίγο;). Ίσως, όντας νεότερος, δεν την συνάντησες.

  249. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    228, κι εγώ 8/11 χωρίς να έχω ιδέα, μα ιδέα, τί λογιώ σκατογραφή είναι της Ε.Ω. Και για τον Μπ. ό,τι έχει γραφτεί/μεταγραφεί εδώ ξέρω κι απ το τουϊτερ ό,τι αναπαράγεται και τύχει να το δω.

  250. Μαρία said

    247
    Τι κατάλαβα κι εγώ που έβαλα διαφήμιση για το Βισύ της Ελλάδος και δεν θα τη δει κανένας; Ούτε καν ο εγγειοβελτιωτής 🙂

    248
    Υπήρχε, λέει, μόλις περνούσες τα Τέμπη.

  251. Γιάννης Ιατρού said

    250β Εγώ τις θυμάμαι πολύ πριν το ’80 όμως, το ΄80 (-12/+30) δεν ήμουν καν Ελλάδα

  252. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    247.
    Εκατό χρόνια μοναξιάς.
    Στο εξής θα βάνω μόνο λινκους 😦

  253. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Ξύλινο κιβώτιο αναψυκτικών ΠΑΛΙΡΡΟΙΑ, δεκαετία 50

  254. loukretia50 said

    247. Καταλαβαίνω τι εννοείς.

    Συγνώμη που πετάχτηκα
    – το χούι, κακιά είναι προίκα-
    Μα στίχοι ινφο έγραψες
    και άδικο το βρήκα
    Δεν πίστευα οι ρίμες μου
    πως βάραιναν το νήμα
    Δεν έχουν βάρος ειδικό
    «Στιχάκια- λάιτ»! Κρίμα!
    ΛΟΥ
    Όμως στο γενικότερο το πνεύμα έχεις δίκιο
    Θα τόχω υπόψη όταν το νέο ποστάρω…α-πολιτίκιο!

  255. Γιάννης Ιατρού said

    Πού ‘ναι ρε ΕΦΗ; 🙂

  256. sarant said

    250-251 Δεν ειπαμε πιο πριν ότι η λεμονίτα άρχισε να κυκλοφορεί το 1959;

  257. Κ. Καραποτόσογλου said

    «Γ κ α ζ ο τ α ν ά λ ι α: Είναι και αυτή μια παραλλαγή του κλειδιού που μεταβάλλει το άνοιγμα των σιαγόνων του, μόνον που εδώ η μετακίνησή τους δεν γίνεται με κοχλίωση, αλλά με τη μετάθεση του άξονα της κινητής σιαγόνας σε δύο ή τρεις στάσεις. Αυτή η μετάθεση επιτρέπει στη γκαζοτανάλια να μεγαλώνει το άνοιγμα των σιαγόνων της, ανάλογα με το πάχος του αντικειμένου που πρέπει να σφίξει. Η γκαζοτανάλια χρησιμοποιείται συνήθως από τους υδραυλικούς για διάφορες χρήσεις, όπως σφίξιμο παξιμαδιών, συγκράτηση σωλήνων κ.λπ. Το όνομα γκαζοτανάλια έχει παραμείνει από την παλιά εποχή κατά την οποία ήταν σε χρήση το φωταέριο (γκάζι] στο φωτισμό και στο μαγείρεμα. Τότε η παροχή του αερίου γινόταν με μολυβένιους σωλήνες. Έτσι, βασικό εργαλείο για τη διαμόρφωση και ειδικά για την αναστόμωση (φράξιμο) των μολυβοσωλήνων του γκαζιού ήταν η γκαζοτανάλια».

    Γλωσσάρι της Μαστοράντζας, σ. 75.

    Ας σημειωθεί ότι η γαλλική λ. gazon – νεοελλ. γκαζόν, προέρχεται από το αρχαίο κάτω φραγκικό (Altniederfränkische) *waso = Erdscholle (= β ώ λ ο ς χώματος), από το οποίο έχουμε δεκάδες τύπους στη γαλλική και τα ιδιώματά της, καθώς και στα ιταλικά ιδιώματα: vasón: zolla VII 1420 P . 156 ; v. GAZON, gasón ecc.: zolla (= β ώ λ ο ς χώματος) VII 1420.

    FEW, λήμμα *waso, τ. 17, σ. 543–546. Γλωσσικός Άτλας Ιταλίας

  258. 256: Αυτό δεν σημαίνει ότι ήταν γνωστή παραέξω απ΄την παλιά Ελλάδα…

  259. 254: στίχοι-ινφο = http://www.stixoi.info/
    Οι στίχοι σου δεν βαρύνουν το νήμα, ίσα-ίσα, που το ελαφρύνουν -ευχάριστα.

  260. Πάντως τις γκάζες, misket τις λένε οι Τούρκοι.

  261. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    253 Μπαα!! Αυτονομήθηκε! Λινκ μόνο νόμισα θα μπει. 😦
    Έψαχνα μη βρώ του Πάνου το γκαζοαναφτηράκι, (σπινθηριστής είναι το επίσημό του, να ξέτε 🙂 ) και προσπαθώ να το θυμηθώ κι όλο το χάνω. Μήπως το έδινε μαζί η πετρογκάζ ή η ατζίπ γκαζ μετά.
    Από το δημοτικό σύνδεα φιάλες στους ηλικιωμένους. Την πήγαινε ο παππούς στο σπίτι κι εγώ από πίσω με το πετρογκαζόκλειδο.

    238 Άγγελος >>γκαζόλαμπες ή λάμπες Λουξ, που λειτουργούσαν με φωτιστικό πετρέλαιο (αν και έχω δει και με υγραέριο)
    Λουξ τα λέγαμε και τα δυο. Λάμπα, μόνο αυτή με το λαμπογυάλι. Πρόλαβα και το λουξ με πετρέλαιο και το λουξ με φιάλη πετρογκαζ.Είχε αμίαντο εκεί που άναβε. Το καπέλο της έγινε μετά φωτιστικό οροφής. Είχαμε και στη βάρκα μια μικρότερη τέτοια λάμπα(με φιάλη).Σαν όνειρο, να κουνιέται όλο το σύστημα πάνω από το σκαλάκι.
    Τη λάμπα θυέλλης ,πρώτα με πετρέλαιο και μετά με φιάλη γκαζιού, τη λέγαμε λουξάκι.

  262. Γιάννης Ιατρού said

    256: Ναι, ο SH (στο 241α) συνδέει την ύπαρξη προφανώς με την άνω των Τεμπών χώρα, πήρα τα σχόλια στο κατόπι προς τα πάνω και έτσι εξηγείται. 🙂

  263. Πάνος με πεζά said

    @ 203 : Aυτά τα πλοία στην ουσία μεταφέρουν υγροποιημένο φυσικό αέριο (εξ ου και το «L» μπροστά), σε θερμοκρασία -152 βαθμούς. Έχουν ειδικές διαδικασίες φόρτωσης-ξεφόρτωσης, αφού και μια σταγονίτσα να πέσει από αυτό πάνω σε άνθρωπο, του ανοίγει τρύπα…
    Τα πλοία πηγαίνουν στη Ρεβυθούσα, όπου πρόσφατα ολοκληρώθηκε και η τρίτη δεξαμενή αποθήκευσης τέτοιου αερίου… Μιλάμε για τερατώρεις κατασκευές, διπλά μπετονένια τοιχώματα, κρυογενικά μπετά και δε συμαζεύεται…
    Το buffer αυτό μεγαλώνει τη δυνατότητα της Ελλάδας να συμμετέχει στο διεθνές χρηματιστήριο του αερίου. («Αρπάζεις» ένα πλοίο που κινείται στη Μεσόγειο στην Α τιμή, αποθηκεύεις το προϊόν, και κάποια στιγμή εκεί κοντά που η τιμή ανεβάινει, το εκφορτώνεις σε ένα άλλο διερχόμενο πλοίο Β). Ναι, γι αυτή τη δουλειά έχουν γίνει αυτές οι δεξαμενές, αφού ωςκάλυψη της χώρας, σε περίπτωση διακοπής της υπόγειας τροφοδότησης, τα απουθέματά τους επαρκούν, σε σύνολο χώρας, για κανα δεκαήμερο, αν θυμάμαι καλά…

  264. # 248

    Πέστα ρε Γιάννη. Στην Στερεά Ελλάδα έτσι και παράγγελνες λεμονάδα σου φέρνανε γκαζόζα, ακόμα και η καθαρτική (# 223) λεμονάδα έγραφε και γκαζόζα ήταν !! Αντίστοιχο της μπλε πορτοκαλάδας (κόκκινη αεριούχα και μπλε χωρίς ανθρακικό) ήταν η λεμονίτα.
    Μετά ήρθε η Κόκακόλα κι η φγκαζόζα έγινε σπράιτ και η πορτοκαλάδα φάντα και ψάχναμε στα χωριά τις τοπικές πούχαν καλύτερη γε’υση. . Η Παρνάσσους (σικ) με νερό από την Κασταλία πηγή ήτανε το ττοπικό νέκταρ

  265. Γιάννης Ιατρού said

    261β Το οποίο αμίαντο, όπως είχε καεί μάλιστα, μόλις το άγγιζες γινόταν σκόνη….

  266. Γιάννης Ιατρού said

    263: Πάνο, και που να δεις τι γίνεται με το υγροποιημένο σιλάνιο …

  267. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    «…ποια εταιρεία παραγωγής μπύρας έφτιαχνε και λεμονίτες, ποιο εργοστάσιο έψηνε μπισκότα και μαζί κεραμίδια, …»
    https://www.eleftheria.gr/%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%AC%CE%B4%CE%B1/item/188984.html

    255. Αμέσως να με μαλώσεις! 🙂
    265. Αμ ήθελε επιδεξιότητα! Και του πετρελαίου η μεγάλη κρεμαστή λάμπα του καφενείου είχε αμίαντο αλλά και μια τρομπίτσα ,φλουτς φλουτς την ενίσχυε ο παππούς. Στην κολοβή φωτό σου δε φαίνεται η τρομπς 🙂

  268. Μια και σήμερα μιλάτε για γκαζές, μπίλιες ή όπως αλλιώς (κάπου φυλάμε ένα βάζο με μια τέτοια συλλογή) τα παιδιά αντίστοιχα παίζουν σήμερα στο σχολείο με τάπες. Μεταλλικές εικόνες μεγέθους περίπου 2Χ2,5 εκ. με ό, τι μπορείτε να φανταστείτε πάνω τους. Από τις φάτσες ποδοσφαιριστών και άλλων διασήμων μέχρι τις φάτσες των παιχτών του Survivor.

  269. leonicos said

    Γκαζιέρης υπάρχει ακόμα

    Στη Χαϊλδεβέργη, ψηλά προς το Πανεπιστήμιο, έχουν κρατήσει μερικές, νομίζω πέντε, τέτοιες συσκευές, που τις ανάβει γκαζιέρης για λόγους παράδοσης. Έχω δει να τις ανάβουν.

  270. # 261, 265

    Στα τρελλά νυχτερινά ψαρέματα πουκάναμε νέοι τις ν΄χτες με καύσωνα χρησιμοποιούσαμε μικρές λάμπες λουξ που προσαρμοζότουσαν σε γκαζάκι. Το πρόβλημα δεν ήταν τόσο σο διχτάκι, αυτό καιγότανε αμέσως όταν έσπαγε το προστατευτικό τζαμάκι από τις πιτσίλες των ψαριών που πιάαναμε !

    https://www.toysclub.gr/%CE%BB%CE%B1%CE%BC%CF%80%CE%B1-%CE%BB%CE%BF%CF%85%CE%BE-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CE%B3%CE%BA%CE%B1%CE%B6%CE%B1%CE%BA%CE%B9-%CE%BD-134-%CF%83%CE%B5-%CE%BA%CE%BF%CF%85%CF%84%CE%B9-26×11-5cm

  271. Γιάννης Ιατρού said

    268: Τέτοια χαρτάκια είχαμαν κι εμείς, με ποδοσφαιριστές ή άλλα θέματα, παλιά εννοώ (Μέση Παλαιολιθική 🙂 )

    267β: Να θές να βοηθήσεις και να τ΄ακούς κιόλας, ε; 🙂
    γ: Εδώ ολόκληρη η λάμπα, με επεξηγήσεις, παραπονιάρα 🙂

  272. Pedis said

    # 192 – γιατί έχει καμιά διαφορά; Κανονικά το αποτέλεσμα θα πρέπει να βγει στην τύχη 50-50.

  273. Γιάννης Ιατρού said

    272: https://twitter.com/bogdanosk/status/1092832957675569152 για επαλήθευση

  274. loukretia50 said

    Κι εγώ έχω κάπου συλλογή με γυάλινες μπίλιες! Ίσως το μόνο σπορ που είχα διαπρέψει!
    Διατήρησα κάπως τη συνήθεια, σε άλλη πίστα πλέον, αλλά δεν κερδίζω πια.

    264. Ο Τζι έχει δίκιο (έχω ξαναπεί κάτι τέτοιο? Ίσως, σε μη ποδοσφαιρικό σχόλιο!), κάποια μακρινή εποχή έτσι ήταν στη Στερεά.
    Κι εγώ ένα μπέρδεμα θυμάμαι, να σερβίρουν αντί για λεμονάδα κάτι χωρίς γεύση, αλλά με ανθρακικό.

    Και όντως πολλοί – και κυρίως πολλές – τη γκαζόζα τη θεωρούσαν μπανάλ, ίσως νάφταιγε αυτό το » γκα-» στην αρχή, αλλά αυτό που έπιναν δεν ήταν λεμονάδα.
    Χρόνια αργότερα, φιλοξενούμενη στην Ιταλία, έκανα μια φορά φραπέ με νερό που αποδείχτηκε πολύ γκαζάτο. Έκανε ωραίο αφρό πάντως!

    Στο μικρό πρίγκηπα έχουμε τον τυπάκο που ανάβει και σβήνει συνεχώς ένα φανάρι.
    Και στη Μαίρη Πόππινς- εδώ η νέα βερσιόν
    Trip a Little Light Fantastic https://youtu.be/oZ9WKQmcX2k

    (Αν πήρε αέρα το λινκ και σκάσει μύτη ολόκληρο, δεν τόκανα επίτηδες, σας βεβαιώνω)

  275. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

  276. Χρήστος Π. said

    271 Τι ηλίθιος! Κάποτε μας εξηγούσε από ραδιοφώνου πως υποχρεώθηκε να δώσει σύνταγμα ο… Γεώργιος Α με το κινημα της 3ης Σεπτεμβρίου. Είχε πάρει και το γνωστό ξερόλικο ύφος, μεχρι που ένας ακροατής τον διόρθωσε και ο άπαιχτος, πήρε το άνετο υφάκι και έκανε διόρθωση χασκογελώντας. Αμφιβάλλω αν καταλαβαίνει και τι λέει ότι πιστεύει. Παντελώς άσχετος, ίσως πρέπει να απαλλαγεί λόγω βλακείας. Αναρωτιέμαι αν κατάλαβε σε τι ακριβώς απαντούσε. Σε μια φυσιολογική χώρα θα έκανε πάρτυ η αριστερά με τέτοιους αντιπάλους, αλλά εδώ που βασιλεύει παντού το χάος και η ανικανότητα, είναι να τους κλαις κι αυτούς. Λες να δούμε υπουργό μια μέρα το Μπογδάνο;

    275 Εσύ κοίτα να βελτιωθείς. Μου φαινεσαι, επιεικώς… κόσμιος

  277. Γιάννης Ιατρού said

    Μνημείο ο κινηματογράφος «Αλκυονίς» Αναμενόμενο, αφού μίλησε κι ο Νίκος εκεί 🙂

    276α: Πρόσεχε τουλάχιστον λίγο την αρίθμηση

  278. Χρήστος Π. said

    277 ουψ! Σόρρυ, για να μιλάμε και τη … γλώσσα μας. Για τον επόμενο πήγαινε αλλά γίνεται χαμός στο Επιτελείο 🙂

  279. Για πιο ρομαντικό

    «…αγκαζέ στο γκαζέμπο (ή γκαζίμπο) του γκαζόν»

  280. Μαρία said

    273
    Για επαλήθευση https://twitter.com/bogdanosk/status/1093234653408960518

  281. loukretia50 said

    Μιχ. Νικολάου
    Χιονίζει εκεί?
    ή κάθεσαι κάτω απ΄το κιόσκι
    με τα άπαντα Μπουκόφσκυ?

  282. Γιάννης Ιατρού said

    280: Ε, ναι 🙂

  283. Pedis said

    # 273,280 – εχει, όμως, σβηστεί το σχόλιο του χαβγά; (δεν το βλέπω)

  284. Χρήστος Π. said

    283 Αυτό λες εσύ; Το ότι παρακολουθεί τόσος κόσμος το τουϊτερ του Μπογδάνου δεν σου κάνει εντύπωση; Δεν εννοώ τους οπαδούς και θαυμαστές. Ως και η Μαρία… Μεγάλη η χάρη σου ρε Μπογδάνε. Τελικά ναι, θα γίνει υπουργός. Αν όχι, σημαίνει ότι πηγαίνει για Πρόεδρος.
    Το Επιτελείο μου το ψυχανεμίζεται.

  285. Μαρία said

  286. Γιάννης Ιατρού said

    283: αόματος είσαι;

  287. Μαρία said

    283
    Πρέπει να το έσβησε ο χρυσαύγουλος που όμως εμφανίζεται παρακάτω.

  288. Γιάννης Ιατρού said

    εγώ το βλέπω (273)

  289. Pedis said

    με σερτς δεν το βρήκα. Δεν ήθελα να μείνω για πολύ στο βόθρο.

  290. Χρήστος Π. said

    Σκηνές από Τιτανομαχία: Μακελειός vs Μπογδάνος. Η ελληνική διανόηση παρακολουθεί διχασμένη. Καλείται επειγόντως γυναικολόγος.

  291. 281, 🙂

    Μπα, είναι νότια εδώ (γεωγραφικό πλάτος Καΐρου) και τον χειμώνα έχει απλώς δροσιά.

  292. Καλημέρα !

    Για την Κρόνη με ισπανικούς υπότιτλους…

    Everybody’s wearing a disguise
    To hide what they’ve got left behind their eyes
    But me, I can’t cover what I am
    Wherever the children go I’ll follow them

  293. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Το γκαζέπι ,η ασθένεια, η νόσηση, ξεχάσαμε από γκαζ…
    (Η γριπική έξαρση μου το θύμισε)

    277. Ήθελα να το πω μόλις τ΄άκουσα κ το ξέχασα. Πόσο χάρηκα! Εχω δει ταινία μέχρι και μόνη μου εκεί. Ακόμη και θέατρο

    Λεμονίτα φιξαριστή 🙂
    https://d.facebook.com/vintagegreekadvertisments/photos/a.700162086727583.1073741829.659112747499184/1601428733267576/?type=3&__tn__=EH-R

  294. cronopiusa said

    272

    Es usted muy intuitivo

    gracias por el viaje…

    Καλή σας μέρα!

  295. cronopiusa said

    Λαθος το 272, 292 ήθελα να γράψω

    Ευχαριστώ Τζι….

  296. sarant said

    293 To έχετε κι εσείς το γαζέπι; Στην Ήπειρο είναι καταιγίδα νομίζω.

  297. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    Καλημέρα!
    (Συνέχεια εκ του προηγουμένου)
    – Κατασκευή γκαζοτενεκέδων: Σήμερα βέβαια κατασκευάζονται, όπως και πολλά άλλα μεταλλικά κουτιά συσκευασιών, σε ειδικά εργοστάσια λευκοσιδηρουργίας. Λευκοσίδηρος = μαλακός χάλυβας με λεπτή προστατευτική επικάλυψη κασσιτέρου, κυρίως σε μορφή ελασμάτων (όχι ανοξείδωτος).
    Παλιότερα, τα κουτιά αυτά και άλλα σκεύη καθημερινής χρήσης (και γκαζοτενεκέδες) ήταν δουλειά του «τενεκετζή» ή «καλαϊτζή». Η πρώτη ύλη (φύλλα λευκοσιδήρου, αλλά πολλές φορές απλή γαλβανισμένη λαμαρίνα) απλωνόταν στο μπάγκο, ο μάστορας χάρασσε (με γεωμετρικά όργανα, παρακαλώ) το περίγραμμα ή/και τα κομμάτια του αντικειμένου, τα έκοβε, τα διαμόρφωνε και τέλος τα κολλούσε κατά μήκος μεταξύ τους. [Κανονική χειροτεχνία, δηλαδή! Αλλά καμία σχέση με γάζωμα…]. Την κόλληση την έκανε με καλάι αναμειγμένο με μολύβι, αφού είχε προηγουμένως καθαρίσει καλά τις επιφάνειες, με λιμάρισμα και υδροχλωρικό οξύ. Τη συγκόλληση την έκανε με ένα ζεσταμένο ειδικό χάλκινο κολλητήρι (χαβιά). Απαραίτητο τού ήταν το νισαντήρι (χλωριούχο αμμώνιο) για να καθαρίζει τα κολλητήρια.

    – Το γκαζοαναφτηράκι (ΕΦΗ-ΕΦΗ – πρέπει να προσμετρηθεί ως νέα λέξη!), που ψάχνει ο Πάνος Με Πεζά, είναι αυτό που φαίνεται στη φωτό, πάνω δεξιά (είναι χαμηλής ανάλυσης δυστυχώς)

    Και με την ευκαιρία, να και ένα άλλο κομψότατο αναπτηράκι, με βενζίνη αυτό. Πιστεύω κάποιοι (ονόματα δε λέμε…!) θα το θυμηθούν.
    https://ypati.files.wordpress.com/2012/02/cf80cf81ceb9cebf.jpg?w=450&h=343

    @293, 296: Τώρα είδα το γ(κ)αζέπι. Στην Κρήτη κυριολεκτικά μεν σημαίνει ’’θεομηνία’’, μεταφορικά δε ’’οργή, συμφορά, ασθένεια’’. Μια συνηθισμένη «φιλική» κατάρα είναι: ’’Εε, να σού΄ρθει γαζέπι!’’. (< τουρκ. gazep/gazap)

  298. Γς said

    Στο μεταξύ

    Τρεις επιθέσεις με γκαζάκια σημειώθηκαν σήμερα τα ξημερώματα Παρασκευής, σε υποκατάστημα τράπεζας, σε υποκατάστημα ΕΛΤΑ και στα γραφεία ασφαλιστικής εταιρείας, στην Καισαριανή και το Γαλάτσι.

  299. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    296 >>To έχετε κι εσείς το γαζέπι
    Βέεεβαια! Από την ορεινή γιαγιά μου το θυμούμαι καλά,ειδικά με τα πουντιάσματα* του χειμώνα. Προς στιγμήν κλονίστηκα μην ήταν γαζέπι, μπορεί και τα δυο ανάμεσα στους παλιούς. Βρήκα εκφορά σε σύγχρονη μαντιναδοποίηση (2011) από έναν Ηρακλειώτη. όπου επιβεβαιώνεται το γΚαζέπι.

    Ο Μουμπάρακ πήγε βόλτα.
    Εις τον Νείλο κόβει χόρτα.
    Δίπλα ο Μπερλοσκουόνη
    το τσαντίρι του σηκώνει.
    Και ο Παπανδρέου τώρα
    (εμνημόνευσε) την χώρα.
    Κι έχει και Πεταλωτή
    με γαρύφαλο στ` αυτί.
    Και μας πεταλώνει όλους
    όπως κάνει και στους πώλους
    Βάζει μας και κάτι τάπες
    σαν χαστούκια και σαν φάπες

    Όλοι τους να ξέρουν πρέπει
    συμφορά `ναι και γκαζέπι.
    Κι υποφέρει όλη η χώρα
    από τη δική τους ψώρα

    http://steliospyridakis.blogspot.com/2011/02/blog-post_9772.html

    297. Ω πατριδα, θαμάσματα! 🙂 Προσωπικά μ΄ενδιαφέρουν όλα αυτά πολύ.
    Το αναφτήρι της μνήμης μου είναι το πιο παχουλό στη μικρή φωτό και νομίζω αυτό λέει κι ο Πάνος.
    Πολύ ευχαριστώ!

    *ποντιάζω -επόντιασα το πουντιάζω

    .

  300. ΜΙΚ_ΙΟΣ said

    (Για να 300ρίσουμε)
    – Ακριβώς, ΕΦΗ, το χοντρουλό είναι το γκαζοαναφτήρι!

  301. nikiplos said

    Όσοι υπηρέτησαν κάποια χρονάκια από τη θητεία τους σε μέρος που έπιαναν την τηλεόραση των γειτόνων, θα θυμούνται αναμφισβήτητα το σποτάκι της
    http://www.ankaragazozu.com/
    «Άνκαρα γκαζόζ!»

    Δεν θυμάμαι τώρα τι έλεγε…
    «είναι καλή»
    «μπουζ κιμπίπ (πίνεται κρύα ή κάτι τέτοιο)»
    «και κάνει όταν πέφτει στο ποτήρι, λάκα ρλάκα ρλάκα»
    (αυτό ήταν το κλου που τελείωνε το σποτάκι….)

    Δυό καλοκαίρια χαρήκαμε το σποτ αυτό.. με χαρά είδα πως η βιομηχανία τους δεν έκλεισε σαν την δική μας Ηβη και να καταλήξει στάση στο Μαρούσι και σημείο αντιδικίας Πατούλη-Παππά, αλλά ανθεί και φέρει κι άλλο!

  302. antonislaw said

    144, 167 κρητικό μπυράλ:
    το αυθεντικό κρητικό μπυράλ έχει μέσα εκχύλισμα χαρουπιού. Δυστυχώς μόνο μία εταιρία έχω εντοπίσει που το τηρεί ακόμα, το «Αρκάδι» των αφών Σαββάκη στο Ρέθυμνο. Οι υπόλοιποι απλώς βάζουν κάποιο άρωμα αλλά τίποτα από χαρούπι…

    Επίσης χαρακτηριστική στην παιδική μου ηλικία ήταν η χανιώτικη γαζόζα με γεύση σαν τσιχλόφουσκα, τουλάχιστον έτσι την έχω στη μνήμη μου… Νομίζω το «Γεράνι» ή το «γερανάκι» που λένε το μικρό μπουκάλι της στα Χανιά κρατάει κάπως τη γεύση…

    Οι μικρές βιοτεχνίες αναψυκτικών που υπήρχαν σχεδόν μέχρι και σε κάθε κεφαλοχώρι στην Κρήτη, και υποθέτω και στην υπόλοιπη Ελλάδα έπεσαν θύματα της επέλασης κυριολεκτικά των δύο μεγάλων πολυεθνικών των αναψυκτικών, της πέψη και της κόκα κόλα.
    Μάλιστα στην Κρήτη η τελευταία επιστράτευσε μέχρι και την τοπική μουσική και είχε κυκλοφορήσει και δισκάκι σαρανταπεντάρι που το έδιναν δωρεάν στα καφενεία- που είχαν πάρει και ψυγεία δωρεάν… πώς να αντέξουν οι τοπικοί μικροβιοτέχνες…
    Ακόμα έχω στα αυτιά μου και στη μύτη μου τη μυρωδιά από την εμφυάλωση της γαζόζας «Αίγλη» σε στενάκι δίπλα στη Μητρόπολη στην παλιά πόλη στο Ρέθυμνο…
    Ακούστε αν θέλετε και τα δύο κρητικά τραγούδια για την επέλαση του νέου αναψυκτικού, νομίζω ο στίχος κάπου γίνεται σουρεαλιστικός όταν ο ντεληκανής λέει στη φιλενάδα του ότι θα ήθελε να ήταν κόκα κόλα ο ίδιος, και δέστε παρακάτω το γιατί:

    Στίχοι-μουσική: Γιώργης Καλομοίρης (1969)
    1η Πλευρά:
    Η κόκα κόλα τα γιαίνει όλα (κοντυλιές)

    «Μικρή μου στην αγάπη μας τά’ παιξα όλα για όλα
    και φάρμακο να γιατρευτώ βρήκα την κόκα κόλα.

    Η κόκα κόλα τα γιαίνει όλα (δις) (ρεφραίν)

    Την πίνω και δροσίζουμαι και θέτω και κοιμούμαι
    και κείνη που με πλήγωσε μπλιο δεν τη συλλογούμαι.

    Για ‘σένα αγάπη μου γλυκιά η συμβουλή μου είναι
    αν θέλεις ν’αγαπιόμαστε την κόκα κόλα πίνε.»

    2η Πλευρά: Πίνε κόκα κόλα (συρτός)

    «Και στο μικρότερο χωριό έφταασ’ η κόκα κόλα
    μικροί μεγάλοι πίνουνε και τα ξεχνούνε όλα.

    Ήθελα νά ‘μουνε κι εγώ μικρή μου κόκα κόλα
    να μ’ έπινες να τά ‘παιρνα -ι-τα φιλιά σου όλα.»

    https://rethemnos.gr/i-diafimisi-tis-coca-cola-apo-ton-giorgi-kalomiri/

  303. antonislaw said

    «296 >>To έχετε κι εσείς το γαζέπι
    Βέεεβαια! Από την ορεινή γιαγιά μου το θυμούμαι καλά,ειδικά με τα πουντιάσματα* του χειμώνα. Προς στιγμήν κλονίστηκα μην ήταν γαζέπι, μπορεί και τα δυο ανάμεσα στους παλιούς. Βρήκα εκφορά σε σύγχρονη μαντιναδοποίηση (2011) από έναν Ηρακλειώτη. όπου επιβεβαιώνεται το γΚαζέπι.»

    Πάντως στο Ρέθυμνο ακούγεται (ακουγόταν) γαζέπι, και όχι με γκ. Μάλιστα υπήρχε και ρακάδικο με το όνομα αυτό «Γαζέπι» στην πλατεία στον Πλάτανο στην παλιά πόλη, απέναντι ακριβώς από την στενή πλευρά (το ιερό;) του τζαμιού της Νερατζές. Η γιαγιά με αποκαλούσε συχνότατα «γαζέεεεπι και τύραννοοοοοο» (με πολλά ε και ο) όταν με τις σκανταλιές μου δεν με άντεχε «μπλιό». Ήμουν αστρόλογο κοπέλι.

  304. Πάνος με πεζά said

    @ 297 : Mπράααααβο ! Αυτό ήταν το αναπτηράκι !

  305. Αιμ said

    Το Γκαζί Αντέπ στο τουρκικό Κουρδιστάν που ‘χα περάσει και κάποτε λέτε να έχει καμία σχέση ; Χλωμό …

  306. 305 Όχι, είναι το παλιό Αϊντάμπ που ονομάστηκε Γκαζί (γαζής, πολεμιστής του ιερού πολέμου) από δεν ξέρω ποια νίκη στον Α΄ΠΠ ή στις συγκρούσεις που ακολούθησαν (κατά το «Ιερή πόλις Μεσολογγίου»). Παρομοίως η Ούρφα (η αρχαία Έδεσσα) έγινε Σανλίουρφα, «ένδοξη».

  307. ΣΠ said

    305
    https://en.wikipedia.org/wiki/Gaziantep#Name

  308. Αιμ said

    305+306 Ευχαριστώ
    Δύτη, λίγο πιο πάνω προς Μαλάτια υπάρχει μια Ούρφα αλλά Ούρφα τη λέγανε σκέτο

  309. Πέπε said

    @302:
    > > νομίζω ο στίχος κάπου γίνεται σουρεαλιστικός όταν ο ντεληκανής λέει στη φιλενάδα του ότι θα ήθελε να ήταν κόκα κόλα ο ίδιος

    Υποθέτω ότι, παρά την απόλυτη αρτιότητα της μουσικής εκτέλεσης, το όλο έργο προοριζόταν να εκληφθεί χιουμοριστικά, όπως γίνεται σήμερα με τραγούδια διαφημίσεων (που μπορεί να το δείχνουν πιο έκδηλα αυτό).

    Οπότε, γιατί όχι; Μέσα σ’ όλο το πλήθος μαντινάδων με «τολμηρές» μεταφορές, να ‘σουν λεμονιά κι εγώ χιόνι να λιώνω να σε ποτίζω, τράβα σκέψη μου να τη βρεις κλπ., μια χαρά είναι κι αυτό.

  310. Η ίδια Ούρφα είναι, απλά το Σανλίουρφα δεν έπιασε όσο το Γκαζίαντεπ. https://en.wikipedia.org/wiki/Urfa#Name

  311. Αιμ said

    310. Εκπληκτικό το τι μπορεί να βρει και να μάθει κανείς !

  312. Απολαυστικός, όπως πάντα, Ράνταλ

  313. Στάζυ, από το πολύ πλονκ βλέπω δεν πρόσεξες ούτε το #79 ούτε το #128 😉

  314. Πράγματι ::red::

  315. Παναγιώτης said

    Μια΄εξήξηση για γκαζοντενεκέδες, γκαζόκλειδα κ.λπ. βλέποω σε τευχος της Ναυτικής Επιθεώρησης του 1922 που λέει για μηχανμές γκαζολίνης κια τις πσοδιορίζει γκαζομηχανάς (sic) δείχνοντας πως τις ηξεραν στην τεχνική γλώσσα.
    http://www.yin.mil.gr/wp-content/uploads/2016/10/23.pdf#page=5

    Οπότε οι γκαζοντενεκέδες μάλλον ήταν μπιτόνια βενζίνης.

  316. Κ. Καραποτόσογλου said

    Η τουρκική χρησιμοποιεί τη λ.: gazoz 1. kohlensäurehaltiges Wasser (= ανθρακούχο νερό); Brauselimonade (= αναβράζουσα λεμονάδα), α λ λ ά κ α ι: 2. Glas-murmel (= γυάλινος βώλος), Glas-kugel (= γυάλινη μπίλια)/ (als Verschluß von Brauselimonadeflaschen oder als Kinderspielzeug (= ως πώμα σε αναβράζουσες φιάλες λεμονάδας ή ως παιδικό παιχνίδι), από την οποία προήλθαν οι λέξεις: 1. γκαζόζα, 2.*γ κ α ζ ο ζ ι ά, και με απλολογία:« γ κ α ζ ι ά ή, (II) Aθήν. γ κ α ζ ά Aθήν. κ.α. = σφαίρα μικρά από ύαλον: η οποία παλαιότερον είχε θέσιν πώματος εις τας φιάλας γκαζόζας και λοιπών ποτών, νυν δέ χρησιμοποιημένη από τα παιδιά εις την ομώνυμον παιδιάν: Παίζαμε γκαζές. Συνών. γ υ α λ έ ν ι α, μ π ά λ α, μ π ί λ ι α».

    ΙΛ, τ. 5(1), σ. 193. Karl Steuerwald, Türkisch–Deutsches Wörterbuch, σ. 317.

    Κ. Καραποτόσογλου

  317. sarant said

    316 Αυτό μάλλον διαλύει τις αμφιβολίες.

  318. Κ. Καραποτόσογλου said

    Peter Behnstedt – Manfred Woidich, Wortatlas der arabischen Dialekte, τ. 2, χάρτης 258, Cola, Pepsi, Fanta etc., σ. 286-287, όπου παρατίθεται πλουσιότατο γλωσσικό υλικό.

    Κ. Καραποτόσογλου

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: