Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Θα πάρετε ακόμα έναν κουραμπιέ;

Posted by sarant στο 24 Δεκέμβριος, 2013


Χριστούγεννα αύριο, σκέφτηκα λοιπόν να βάλω κάτι εορταστικό, και να σας κεράσω έναν κουραμπιέ, μέρες που είναι. Βέβαια, το άρθρο που θα διαβάσετε δεν είναι καινούργιο αλλά μια όχι πολύ αλλαγμένη αναδημοσίευση από ένα παλιότερο άρθρο που είχε δημοσιευτεί στο ιστολόγιο πριν από τρία χρόνια, τέτοιες φυσικά μέρες. Το λογικό θα ήταν αντί να σας σερβίρω… ξαναζεσταμένο κουραμπιέ, να γράψω κάτι για τα μελομακάρονα, όμως τα αφιλότιμα αποδείχτηκαν σκληρά καρύδια και δεν έχω ξεδιαλύνει όλα τα εκκρεμή ζητήματα -οπότε, ξανά κουραμπιές, ας ελπίσουμε να μην έχει χάσει τη νοστιμιά του.

220px-Kourabiedes_platter_2008_01_08Ένα από τα μεγάλα διλήμματα της ζωής, πλάι στο Αθήνα ή Θεσσαλονίκη,  Ολυμπιακός ή Παναθηναϊκός, Καζαντζίδης ή Μπιθικώτσης, Βουγιουκλάκη ή Καρέζη, Βίσση ή Βανδή (έβαλα κι ένα νεότερο για ξεκάρφωμα), είναι και το “κουραμπιέδες ή μελομακάρονα;”  Ομολογώ ότι η δική μου προτίμηση πηγαίνει πιο πολύ στα μελομακάρονα, ή φοινίκια που τα έλεγε η συχωρεμένη η γιαγιά μου η Αιγενήτισσα, αλλά το σημερινό άρθρο θα αφιερωθεί στο άλλο μέλος του χριστουγεννιάτικου δίδυμου, τους κουραμπιέδες.

Η λέξη κουραμπιές είναι δάνειο από το τουρκικό Kurabiye, που προέρχεται από τα αραβικά. Όπως θα περιμεναμε, παρόμοια γλυκίσματα με παρεμφερή ονόματα βρίσκουμε όχι μόνο στα τούρκικα, αλλά και σε άλλες γλώσσες της περιοχής, σαν το αζέρικο ghorabiye.

Σαν χριστουγεννιάτικο έθιμο, ο κουραμπιές είναι πολλά χρόνια μαζί μας -περισσότερα από το χριστουγεννιάτικο δέντρο, και μάλλον περισσότερα από τα μελομακάρονα, αν κρίνω από το γεγονός ότι στις χριστουγεννιάτικες διαφημίσεις που βρίσκω σε παλιές εφημερίδες των αρχών του 20ού αιώνα γίνεται αναφορά μόνο σε κουραμπιέδες και σε βασιλόπιτες, όχι όμως και σε μελομακάρονα.

Kourampiedes skrip 291207

Η παλιότερη μνεία της λέξης κουραμπιές που έχω βρει είναι στο διήγημα του Εμμ. Ροΐδη “Ιστορία μιας γάτας”, όπου ο συγγραφέας αναπολεί την παιδική του ηλικία και λέει ότι Όταν μ’ εκούραζεν η ανάγνωσις ή μάλλον η έντασις της συγκινήσεως, συνεπαίζαμεν με την Σεμίραν ή εμοιράζαμεν αδελφικώς κουραμπιέν, τσουρέκι, χριστόψωμον ή άλλο φιλοδώρημα της καλής μου κηδεμόνος. Αναφορά σε κουραμπιέδες υπάρχει και σε διήγημα του Παπαδιαμάντη, αλλά δεν το έχω πρόχειρο. Απεναντίας, η λέξη δεν υπάρχει στο λεξικό του Βυζάντιου (μέσα 19ου αιώνα) ή σε κάποια παλιότερα που κοίταξα, αλλά αυτό δεν σημαίνει και πολλά πράγματα. (Σε αντιδιαστολή, η παλιότερη ανεύρεση της λέξης «μελομακάρονα» είναι σε πρωτοχρονιάτικο ποίημα του Σουρή, που δεν ξέρω πότε γράφτηκε, όπου υπάρχει ο στίχος: Άη Βασίλη, πες μας πια γιατί να χολοσκάνεις; / πάρε μελομακάρουνα το στόμα να γλυκάνεις).

Ένα χρονογράφημα που βρήκα παρουσιάζει έναν ηλικιωμένο που θρηνεί την κατάργηση του κουραμπιέ, δήθεν επειδή λερώνει, αλλά στην πραγματικότητα επειδή οι (τότε) νεότερες γενιές δεν μπορούν να τον φτιάξουν. Και δεν μπορούν διότι “Το βούτυρο της εποχής σας είναι νοθευμένο όπως η πολιτική σας, οι έρωτές σας, οι ιδέες σας, η ζωή σας. Η ζάχαρή σας είναι αστεία. Και η γυναίκα σας, η γυναίκα της εποχής σας … δεν είναι μέσα στην κουζίνα της. Είναι στο πιάνο και στην οδόν Ερμού”. Επίτηδες εκσυγχρόνισα την απλή καθαρεύουσα του κειμένου, γιατί, αν εξαιρέσουμε την αναφορά στο πιάνο, τέτοιες γεροντογκρίνιες θα μπορούσαμε να τις ακούσουμε και σήμερα, ή, έστω, στη δεκαετία του 1950, αλλά το χρονογράφημα που σας λέω είναι δημοσιευμένο το 1904 στο Σκριπ (το υπογράφει ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου) και ο γέρος που παρουσιάζει θυμάται τους κουραμπιέδες της νεότητάς του, επί Όθωνα, και ανακηρύσσει τον κουραμπιέ σε σύμβολο “σπιτισμού, ελληνισμού, χριστιανισμού”. Πάντως, παρ’ όλα όσα λέει ο νοσταλγός του Όθωνα, οι κουραμπιέδες άντεξαν στο χρόνο.

Και όχι μόνο άντεξαν, αλλά από πολύ παλιά απέκτησαν και μεταφορική σημασία, διότι κουραμπιές δεν είναι μόνο το γνωστό γλύκισμα αλλά και ο απόλεμος στρατιωτικός, που επιδιώκει να μένει στα μετόπισθεν -και, κατ΄επέκταση, ο νωθρός και άβουλος άντρας. Τη σημασία αυτή την έχουν τα λεξικά, την έχει και το σλανγκρ, αλλά πρέπει να έχει παλιώσει αρκετά, ιδίως η στρατιωτική. Από τη δική μου πείρα και από όσες πληροφορίες έχω από νεότερους, στα σημερινά στρατόπεδα δεν πρέπει να λέγεται καθόλου η λέξη ‘κουραμπιές’ με τη μεταφορική μειωτική σημασία και δεν θα με παραξενέψει αν πολλοί σημερινοί 25ρηδες δεν ξέρουν  αυτή τη σημασία της λέξης. (Αν κάνω λάθος, διορθώστε με!) Ο κουραμπιές έχει υποχωρήσει, στη μεν πολιτική ζωή στο βουτυρόπαιδο (που κι αυτό έχει παλιώσει), στη δε στρατιωτική ζωή… αλήθεια, υπάρχει σήμερα ανάλογη φανταρίστικη λέξη;

Γιατί ονομάστηκε κουραμπιές ο απόλεμος φαντάρος ή αξιωματικός; Ίσως επειδή είναι μεν ωραίος στην όψη αλλά εύκολα θρυμματίζεται. Η πιο παλιά ανεύρεση της μεταφορικής σημασίας της λέξης που έχω βρει χρονολογείται από την εποχή των βαλκανικών πολέμων, αλλά περιμένω να είναι αρκετά παλιότερη, πριν από το 1897. Βρίσκω χρονογράφημα του Κονδυλάκη, από τον Μάιο του 1913, όπου λέει ότι άκουσε “κουραμπιέν” να λέει προς άλλον “κουραμπιέν”: — Διάβολε, πάλι βάσανα θα’ χομε! Όπου βάσανα, οι μάχες στο Παγγαίο και οι προσπάθειες των “κουραμπιέδων” να παραμείνουν στα μετόπισθεν. Θα θυμάστε άλλωστε το “ευζωνάκι γοργό” του τραγουδιού που καμαρώνει: «ποιος ντιστεγκές, ποιος κουραμπιές μπορεί να βγει μπροστά σε μένα». Ντιστεγκές, όπως είπαμε παλιότερα, είναι ο κομψευόμενος.

Φτάνουν αυτά για τον κουραμπιέ, θαρρώ -θα παρατηρήσω όμως ότι ως λέξη ο κουραμπιές αποδείχτηκε πανίσχυρος. Παρόλο που έχει τη λαϊκότατη κατάληξη -ές,  αντιστάθηκε σε κάθε προσπάθεια εξευγενισμού και εξελληνισμού (βέβαια ο Γιάκωβος Διζικιρίκης είχε προτείνει να τον πούμε αλευράχνη, αλλά ευτυχώς δεν εισακούστηκε) και μπαίνει τροπαιούχος ακόμα και στα πιο αριστοκρατικά σαλόνια.

Πάνω που έκλεινα το άρθρο, μου μπήκε η σκέψη “υπάρχει τάχα άλλη λέξη που να τελειώνει σε -μπιές”; Και, ω του θαύματος, το αντίστροφο λεξικό (Αναστασιάδη-Συμεωνίδη) δίνει όχι μία αλλά τέσσερις λέξεις: μουσαραμπιές, πομπιές, ρουμπιές και τερμπιές. Το πρώτο δεν γκουγκλίζεται αλλά ίσως είναι ο χορός που λέγεται και “αραμπιές” (υπάρχει ως αραμπιέν στο Καραντουζένι του Βαμβακάρη), το δεύτερο δεν έχω ιδέα τι είναι, ο ρουμπιές είναι ένα οθωμανικό νόμισμα, το ένα τέταρτο της χρυσής λίρας, ενώ ο τερμπιές, αν και δεν υπάρχει σε κανένα συμβατικό λεξικό, έχει κάμποσες γκουγκλιές, τις πιο πολλές από βορειοελλαδίτες σαν τον Χρόνη τον Μίσσιο, αλλά και σε σχετικά πρόσφατο άρθρο της Ρίτσας Μασούρα (που έχει και ιστολόγιο) στην Καθημερινή: Τελικά εμάς τους Ελληνες μας θέλγει ο μικρόκοσμός μας. Μέσα σ’ αυτόν την καταβρίσκουμε, εξαντλούμε τις γνώσεις και τις δυνάμεις μας, μετράμε την ισχύ, την καπατσοσύνη μας και τη μαγκιά μας. Ο χώρος μας, μεγάλη υπόθεση. Μετρήσιμος χώρος, γι’ αυτό και τον κουμαντάρουμε εύκολα, του επιβάλλουμε τα θέλω μας, κάποιες φορές του δείχνουμε ότι έχουμε και «τερμπιέ», που έλεγαν οι Μικρασιάτες πρόσφυγες, ερωτοτροπούμε μαζί του, γιατί μήπως είναι δύσκολο;

Η Ρίτσα Μασούρα δεν θεωρεί σκόπιμο να εξηγήσει τι σημαίνει η λέξη. Και έτσι που το διαβάζετε, εσείς οι μη μικρασιάτες, τι καταλαβαίνετε ότι είναι αυτός ο τερμπιές που δείχνουμε ότι έχουμε; Βρίσκω μια άλλη ανεύρεση σε ηπειρώτικη εφημερίδα, από παλιό κείμενο όμως: Κακόν Τερμπιέ είχε ο πατήρ στα τέκνα του, όσο ήταν μαθητές, ακόμα κι απ’ το δημοτικό!, που μας κατατοπίζει λίγο περισσότερο για τη σημασία, και τελικά, βρίσκω ένα διήγημα του Τάσου Αθανασιάδη, “Η επίσκεψη του δεσπότη”, όπου η δράση εκτυλίσσεται στην Πόλη, και όπου μια Ρωμιά εμφανίζεται να λέει “Έδωσα τερμπιέ στα παιδιά μου κι ας έμεινα αγράμματη” -και ο συγγραφέας, υποχρεωτικότατος, βάζει υποσημείωση και μας πληροφορεί ότι τερμπιές είναι η ανατροφή, οπότε λύνεται η απορία μας.

Λοιπόν, θα πάρετε ακόμα έναν κουραμπιέ;

Ελπίζω του χρόνου να έχω ξεδιαλύνει τα ετυμολογικά των μελομακάρονων ώστε να γράψω και γι’ αυτά ένα άρθρο. Το πολύ πολύ να πορτοκαλίσω και, πιστός στο πνεύμα της εποχής, να ισχυριστώ ότι τα μελομακάρονα έλκουν την καταγωγή από την αρχαία Σπάρτη, όπου κάθε χρόνο διοργανωνόταν μια ειδική γιορτή στην οποία προσφέρονταν στους νέους, που είχαν το μέλημα να γίνουν πολλώ κάρρονες, κάτι γλυκίσματα, πλακούντες ας πούμε. Μέλημα-κάρρονες ονομάστηκαν συνθηματικά αυτά τα γλυκά, αλλά με το πέρασμα των αιώνων και την επιβολή του μονοτονικού από μια δράκα επίορκους βουλευτές χάθηκε η συνέχεια της γλώσσας κι έτσι παραφθάρηκε η λέξη σε «μελομακάρονα». Ή ίσως να είναι δάκτυλος των φοινικιστών, που τα είπαν και φοινίκια. Θα δούμε ως του χρόνου, προς το παρόν καλά Χριστούγεννα!

Advertisements

75 Σχόλια to “Θα πάρετε ακόμα έναν κουραμπιέ;”

  1. alexisphoto said

    «Ένα από τα μεγάλα διλήμματα της ζωής, πλάι στο Αθήνα ή Θεσσαλονίκη,………., Βίσση ή Βανδή»
    πως λέγαμε κάποτε κιθαρίστας ή ντραμερ;….
    καλημέρα,
    χρόνια πολλά και καλά

  2. spiral architect said

    Καλημέρα και χρόνια πολλά. 🙂
    Στενός επίσης συγγενής του κουραμπιέ είναι ο -ακόμα πιο νόστιμος- σερρέικος ακανές.

  3. Ευχαριστούμε για το κέρασμα και τις ευχές και αντευχόμαστε: Καλά Χριστούγεννα!!!!

  4. Γς said

    Κουραμπιες ε;

    Για δοκίμασε να τον φας, χωρίς πιατάκι, στο σαλόνι, μπροστά στην κυρά/μάνα σου.

    Θα σου μείνει αξέχαστος

  5. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Καλημέρα. Νὰ μὴ λησμονοῦμε, γιὰ νὰ εἶναι πλῆρες τὸ ἄρθρο, καὶ τὴν ἔκφραση «τὸν πασπαλίζει τὸν κουραμπιέ», ποὺ εἶναι συνώνυμο τῶν ἐκφράσεων «το μελώνει τὸ γαλακτομπούρεκο, τὴ ματσακωνιάζει τὴ βάρκα, τὸ ρουφάει τὸ κανελλόνι, τὴν κουνάει τὴν ἀχλαδιά», ἀλλὰ δὲν τὸ συνεχίζω γιὰ νὰ μὴ ξεφύγουμε ἀπὸ τὸ θέμα…

  6. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Ἄσχετο. Περιμένουμε ἄρθρο γιὰ τὸν ἐκτσογλανισμό…

  7. sarant said

    Καλημέρα, καλές γιορτές, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    4: Έτσι βέβαια!

    6: Φοβάμαι πως δεν θα το αποφύγουμε το άρθρο, αν και δεν ήθελα να χαλάσω τις άγιες μέρες γράφοντας έστω και έμμεσα για τον Β. Βενιζέλο.

  8. Voulagx said

    «Ένα από τα μεγάλα διλήμματα της ζωής, πλάι στο Αθήνα ή Θεσσαλονίκη, Ολυμπιακός ή Παναθηναϊκός, Καζαντζίδης ή Μπιθικώτσης, Βουγιουκλάκη ή Καρέζη, Βίσση ή Βανδή (έβαλα κι ένα νεότερο για ξεκάρφωμα),…»
    αλλα ξεχασες τα κλασσικα: Μπητλς ή Ρολλινγκ Στόουνς, Δυτης ή Σταζυμπο Χορν!! 🙂
    Καλές Γιορτές!

  9. Καλημέρα, καλά Χριστούγεννα

    Μαζί με τυς κουραμπιέδες κάνανε κάποτε οι νοικκυρές και αμυγδαλωτα όπου η ζύμη ήταν πιο μαλακή σε σχέση με του κουραμπιέ, πλουσιώτερη σε αμύγδαλα, αρωματισμένη με ροδόνερο και φυσικά πασπαλισμένη όμοια με ζάχαρη άχνη.

    Στην δεκαετία του 50 υπήρχε ένα κεντρικό ζαχαροπλαστείο «Loubier», λουμπιέ, οπότε ακουγότανε και ο Λουμπιές.

    Φυσικά ψηφίζω τα παραδοσιακά μελομακάρονα που θα φτιάξω το απόγευμα

  10. 1….Χατζιδάκης ή Θεωδοράκης…
    2. (Κουραμπιές, βουτυρόπαιδο),σοκολατόπαιδο, για να θυμηθούμε μελοποιημένο στίχο του Χριστιανόπουλου από τον Σαββόπουλο:

    3. Και το σχετικό ανέκδοτο με τον Κωστίκα που ξεσκόνιζε τουςκουραμπιέδες…

    Καλά Χριστούγεννα!

  11. Στο 10, σκότωσα τον Θεοδωράκη! (Ίσως επειδή διαβάζω πολύ Μποστ σε αυτό το ιστολόγιο…)

  12. Νέο Kid Στο Block said

    Tιμή και δόξα στους κουραμπιέδες! (να μην θεωρηθώ Βενιζευαγγελικός από την ομήγυρη παρακαλώ!)
    Στο χρυσοπράσινο(μ’ενα γενναίο κλικ προς το γκρι..)φύλλο ,φοινίκια είναι βέβαια οι χουρμάδες και τα μελομακάρονα λέγονται «φοινίκια» όταν έχουν και χουρμά μέσα. Αλλοιώς, τα κλασικά,λέγονται μελομακάρονα. 🙂
    Να προσθέσω στα ιστορικά διλήμματα το «Πελέ ή Μαραντόνα;» (εντάξει, ιεροσυλία να συγκρίνουν τον πεπσάκια με το ΘΕΟ..) «Μάντσεστερ ή Λίβερπουλ;» (Υou ‘ll never walk alone! (μόλις μπήκα στη μαύρη βίβλο του Στάζυ 🙂 ) «Μερσεντέ ή Μπέμπα;»(παλιό νεοπλουτίστικο καρακιτσαριό..) και «Σημίτης ή Τσοχαντζόπουλος;» (παλιό ιδεολογικό δίλημμα.. 😆 )

    YΓ. Προτείνω , το ιστολόγιο να βάλει στο payroll του τον Ευαγγέλα (στο payroll του Συριζα πρέπει νάναι έτσι κι αλλιώς, αλλά σε έναν ακόμη διπλοθεσίτη θα κολλήσουμε; )
    ΥΓ2. Kαλές γιορτές με υγεία σε όλους!

  13. Σχετικό άρθρο και στο in.gr:
    http://news.in.gr/culture/article/?aid=1231283177

  14. Γς said

    11:
    Και τον Χατζιδάκι

  15. Νέο Kid Στο Block said

    Iστορικών διλημμάτων συνέχεια.
    «Ξανθιά ή μελαχρινάκι» , «Σουβλάκι ή Σάντουιτς» (και τα δύο λάθος! το σωστό είναι πίτα!)
    «Μπετόβεν ή Μπαχ» και ένα παλιό που πλέον δεν υφίσταται :»Νόκια ή Έρικσον»

  16. Πέπε said

    Καλημέρα, καλό Δωδεκάμερο.

    Λοιπόν, δεν είχα ιδέα ότι ως χαρακτηρισμός ανθρώπου ο κουραμπιές σημαίνει άκαπνος φαντάρος. Νόμιζα ότι σημαίνει γενικά φλώρος, φλούφλης, βουτυρόπαιδο, πουρές, χαλβάς. Ή ίσως όντως αυτό να σημαίνει πλέον. Έτσι κι αλλιώς μια στρατιωτική εργκό έκφραση που να σημαίνει «απόλεμος» δε θα μπορούσε να επιβιώνει στην εποχή μας, αφού νόημα έχει μόνο όταν υπάρχουν και εμπειροπόλεμοι στρατιώτες προσς σύγκριση, δηλαδή σε εποχές που να έχουν γίνει στα κοντά πόλεμοι. Θα μπορούσε να έχει μεταβεί στη σημασία «βουτυρόπαιδο» παραμένοντας ωστόσο στρατιωτική αργκό, αλλά ούτε έτσι την ήξερα.

    Το Αραμπιέν του Βαμβακάρη δεν είναι χορός, είναι κούρδισμα του μπουζουκιού. Και το καραντουζένι ομοίως. Αυτό δεν αποκλείει να υπάρχει και χορός με το ίδιο όνομα αλλά δεν τον ξέρω. Στην Κύπρο υπάρχει ένας δημοτικός χορός, ο «Αραπιές της καντήλας». Αλλά «αραπιές», από το «αράπης», «Αραπιά» (Β. Αφρική), είναι λογικό για προϊόν του λαϊκού πολιτισμού, ενώ «αραμπιέν» από το γαλλικό arabien εκπλήσσει λίγο. Με τέτοιο όνομα θα περίμενε κανείς κάτι αστικό και ευρωπαϊκόφερτο.

  17. 14:
    Ευτυχώς, δεν ανέφερα τον Μαρκώπουλο…

  18. Γς said

    15:
    Μελαχρινή ή ξανθιά;
    Βυζιά!

  19. Νέο Kid Στο Block said

    Ο κυπριακός «Αράπης»/Αράπικο πάντως, δεν αναφέρεται στον Αφρικανό/Βορειοαφρικανό, αλλά στους Άραβες γενικά.
    Και δεν έχει ρατσιστική χροιά, είναι ουδέτερο. Αράπης κι ο μαύρος Σαουδάραβας, αράπης κι ο ξανθός Λιβανέζος.

  20. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    12: Διάβασα για έναν θεσσαλονικιό κουραμπιέ 300 κιλών που μπήκε στο βιβλίο Γκίνες, και ξέρεις πού πήγε ο νους μου, ε;

  21. Κουγιαγια said

    20: Θεσσαλονικιός κουραμπιές 300 κιλών στο βιβλίο Γκίνες:
    Διαδόσεις αντιφρονούντων….
    Ούτε 130 κιλά δεν είναι και αμέσως να τον κάνετε 300. Κακίες….
    Χρόνια πολλά σε όλους και ..υπομονή.

  22. Νέο Kid Στο Block said

    20. 😆 😆 και καρα:lol:

  23. 8 😳

  24. spyroszer said

    Καλημέρα και χρόνια πολλά. Εγώ πάντως από το δίλημμα κουραμπιέδες ή μελομακάρονα, προτιμώ τις δίπλες !!

    Μια (έμμεση) αναφορά του Καμπούρογλου, του 1885: » Η βασιλόπιττα, μετά των υπασπιστών της μελομακαρούνων και κουραμπιέδων».
    http://books.google.gr/books?id=SzBIAAAAMAAJ&q=%22%CE%BA%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%B1%CE%BC%CF%80%CE%B9%CE%AD%CE%B4%CF%89%CE%BD%22&dq=%22%CE%BA%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%B1%CE%BC%CF%80%CE%B9%CE%AD%CE%B4%CF%89%CE%BD%22&hl=el&sa=X&ei=Ql25UovFDsP60gX25YHIDQ&ved=0CFEQ6AEwCDgU

  25. spyroszer said

    Ένας παλιός μας γνώριμος:
    http://news.in.gr/culture/article/?aid=1231283177
    Μια που ‘ναι και ο Δύτης εδώ να μας διαφωτίσει για αυτά που λέει για το κουραμπιέ. Πάντως το ΛΚΝ λέει ότι το τουρκ. kurabiye προέρχεται από το αραβ. gurāb

  26. Nestanaios said

    Ο κουραμπιές ενδέχεται να μην είναι ελληνικός αλλά το όνομά του ενέχει στοιχεία ελληνικά.

    Ας δούμε την ετυμολογία.
    Κουρ + αν + πιεδ μας κάνει κουραμπιές. Το ν της αν τρέπεται σε μ προ του π. Το δ της πιεδ αποβάλλεται προ του ς της ονομαστικής. Θα μπορούσαμε να έχουμε καραμπιέζ ενσωματώνοντας το δ στο σ αλλά οι προγονοί μας δεν ήθελαν λέξεις να λήγουν σε ζ.

    Δεν θα προχωρήσω στην εννοιολογία αλλά θα σας πω μόνο τούτο. Το υ της κουρ δεν είναι στερητικό μόριο αλλά επιτατικόν ποιότητος. Αν ήταν στερητικό μόριον, στις εορτές θα είχαμε μόνο μελομακάρονα και ας έχουν αυτό το όνομα.

    Από τις 22 του Δεκέμβρη μεγαλώνει η μέρα σιγά, σιγά. Εύχομαι σε όλους τους ανθρώπους του βορείου ημισφαιρίου καλά ηλιούγεννα.

  27. 25 Μπα δεν νομίζω. Και επειδή θυμάμαι κι εγώ τη συζήτηση με τον παλιό γνώριμο…

  28. Αρκεσινεύς said

    Αφού αύριο είναι η μέρα του αήττητου ήλιου (dies natalis solis invicti)!

  29. Στον Νισανιάν, όπως συνήθως (αν και όχι πάντα), η πιο εύλογη ερμηνεία: από το gülābiye (μαρτυρείται στο λεξικό του Μενίνσκι, το 1680), που βγαίνει από το περσικό gulāb, ροδόνερο (gül ή επί το περσικότερον gol το τριαντάφυλλο, ab το νερό). Λέει ότι, αντίθετα, η λέξη ġurābiye/ġuraybiye στα αραβικά της Συρίας πάρθηκε από τα τουρκικά (δεν είναι απίθανο μια και στα αραβικά δεν βγαίνει νόημα, απ’ όσο μπορώ να δω τώρα πρόχειρα και βιαστικά: gurab, βλέπω στο λεξικό του Wehr, είναι το κοράκι).

    Στο περσικό λεξικό του Steingass, πέρα από το gulâb=ροδόνερο, βρίσκω gulâbî: rose-colour; a kind of sweetmeat; a kind of pear.

  30. Γς said

    26:
    >μεγαλώνει η μέρα σιγά, σιγά
    και το άλλο το
    >στερητικό μόριο
    ;

  31. H τούρκικη βίκι λέει, απ’ την άλλη, ότι είναι από το αραβικό ureybiyye που με τη σειρά του έχει ολλανδική καταγωγή: http://tr.wikipedia.org/wiki/Kurabiye

  32. Dimitrios Raptakis said

    Νίκο, σε -μπές (και όχι σε -μπιές) θυμάμαι μόνον τον τζουμπέ και το ανδριώτικο επίθετο Μαλταμπές!

  33. spiral architect said

    @32: Μπας και είδες τη Μικρά Αγγλία; 🙂

  34. Γς said

    31:
    Ε, όχι κι απ τα κούκις οι κουραμπιέδες (έστω ξαδέλφια τους) κατά την Τουρκάλα Βίκι.

    Εντύπωση μου έκανε, στο ίδιο άρθρο, που οι Τούρκοι λένε “Flemenkçe” τα Ολλανδικά.

  35. Προσγολίτης said

    > υπάρχει τάχα άλλη λέξη που να τελειώνει σε -μπιές

    Τσιμπιές (εξόν και δεν έχεις φάει καμιά τσιμπιά μικρός απ’ τους γονιούς σου ας πούμε).

    Καλές γιορτές σε όλους!

  36. Γς said

    35:
    Εγώ να δεις τσιμπιές!
    Ηταν όλες δικές μου

  37. 34 Ναι, από τη Φλαμανδία (που λέγαμε και τις προάλλες για τους Ολλανδούς και τις λέξεις τους). Εγώ όπως είπα και πριν τείνω προς την ετυμολόγηση του Νισανιάν.

  38. vioannis said

    Το δίλημμα για τους κουραμπιέδες ήταν: Μπούσιου – Λαμίας ή Καραντρέα-Υπάτης. Μοσχομύριζαν φρέσκο βούτυρο. Σε σκληρό κουτί από χαρτόνι με το κάστρο της Λαμίας ζωγραφισμένο πάνω τους, τυλιγμένοι ένας-ένας σε διάφανο χαρτάκι, η καλλίτερη επιλογή για δώρο ή για το σπίτι, για όσους περνούσαν από την Πλατεία Λαού στη Λαμία γύρω στην δεκαετία του 60, η κατέβαιναν από το τραίνο στη στάση στο Λιανοκλάδι για σουβλάκι. Πολλά περίπτερα, άνοιγαν τα κουτιά και τους πουλούσαν με το κομμάτι. Ένα πενηνταράκι… Όπως χύμα τσιγάρα. Mε μία δραχμή: «Τρεις άσσους σκέτους και έναν Μπούσιου» , «Καραντρέα έχω» Δεν πειράζει την ίδια γλυκιά ανάμνηση έχουν….Καλά Χριστούγεννα και Καλή Χρονιά σε όλους.

  39. alexisphoto said

    @38
    Περιττή η ερώτηση.
    Κουραμπιές (Νέας) Καρβάλης.
    Με διαφορά.
    Θα παχύνουμε από το σημερινό ποστ.
    Καλές γιορτές.

  40. Makis said

    Ώρα καλή. Πριν μερικά χρόνια ο συνασπισμός είχε καλέσει την Αλέκα να συνεργαστεί με τον Τσίπρα. Τότε η Αλέκα είχε πει ότι: …δεν θα πάρει κουραμπιέ διότι έχει πολύ ζάχαρη απ’ έξω και καθόλου αμύγδαλο…(αν θυμάμαι καλά).

  41. Γιάννης Κουβάτσος said

    Χρόνια πολλά και καλά σε όλους!
    Δαγκωτό μελομακάρονο, εννοείται! Την προτίμηση στον κουραμπιέ, τον Ολυμπιακό και τη Βουγιουκλάκη ποτέ δεν την κατάλαβα και δεν θέλω και να την καταλάβω!
    Κουραμπιές Σαλονικιός 300 κιλά; Όσο πέφτουν τα ποσοστά τόσο ανεβαίνουν τα κιλά; Δεν τον βλέπω να μπαίνει στη Βουλή! Κυριολεκτικά!
    Αυτή την ετυμολόγηση του μελομακάρονου προφανώς την έχετε υπόψη σας. Λέει τίποτα;
    http://www.24grammata.com/?p=6966

  42. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    41: Είναι πιθανή εξήγηση, αλλά δεν έχω καταλήξει.

    35: Στην ονομαστική ενικού λέμε!

    32: Είναι και ο κουμπές (θόλος), ο σκεμπές, ο μπεμπές (και βουτυρο-), καθώς και κάμποσα ουδέτερα επίθετα.

  43. spyroszer said

    Για την πρώτη ανεύρεση του κουραμπιέ: στην Επανάσταση του ’21, από το Ιστορικό Αρχείο του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου.
    «Εκείνο όμως εις το οποίον η Σ. Διοίκησις πρέπει να δώση όλην της την προσοχήν είναι να συστήση τακτικά στρατεύματα το ογληγορώτερον, καθότι ο άτακτος στρατιώτης εξηχρειώθη ολοτελώς και παντάπασιν ολοτελώς, ώστε θεραπείαν άλλην δεν επιδέχεται, είναι απερίγραπτος η εξαχρείωσις του∙ τόσο μόνον σας λέγω ότι κουραμπιέ να τον ταγίσης και χίλια φλωριά να του δίδης τον μήνα, εκείνος μήτε να πολεμήση θέλει, μήτε τας καταχρήσεις του ν’ άφήση.»
    http://books.google.gr/books?id=RrUVAQAAMAAJ&q=%22%CE%BA%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%B1%CE%BC%CF%80%CE%B9%CE%AD%22&dq=%22%CE%BA%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%B1%CE%BC%CF%80%CE%B9%CE%AD%22&hl=el&sa=X&ei=G4-5UrztEZSQ0QWQiIDQDQ&ved=0CEgQ6AEwBjgK

  44. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Καλήν εσπέραν άρχοντες. Χρόνια πολλά σε όλους.
    Πιατέλες μελομακάρονα, κουραμπιέδες, δίπλες. Να πούμε και μια με ξεροτήγανα (όχι δεν είναι ίδια με τις δίπλες-δε βάζουμε αυγά μα πορτοκαλόζουμο και ρακή).
    «Να χεις το νου σου ντερμπιέ», ‘ηταν συμβουλή για εκεί που χρειαζόταν μεγαλύτερη προσοχή. Πολύ οικεία έκφραση από γιαγιά και μάνα. Λέγανε και «έστεσε το νου της ντερμπιέ και τα βγαλε πέρα».Συνοδευόταν κι από χειρονομία σφιχτής φούχτας όπως σφίγγουμε γροθιά να δείξουμε δύναμη.Συγκινήθηκα γιατί μονο από εκείνες το έχω ως μνήμη και εικόνα.Να κρατάς γερά το τιμόνι του νού σου,θεωρούσα ότι σήμαινε,αλλά και να κρατάς το χαρακτήρα σου,την ανατροφή σου, κοντινό είναι.

  45. sarant said

    43: Μπράβο Σπύρο, και έχει ενδιαφέρον και το απόσπασμα. Κάποτε θα το πάρω αυτό το βιβλίο.

  46. Μαρία said

    >αλλά περιμένω να είναι αρκετά παλιότερη, πριν από το 1897

    Αν κρίνω απ’ αυτά που αναφέρει ο Πάγκαλος στα Απομνημονεύματά του, όταν γράφει για τον πόλεμο του ’87, δεν πρέπει να είναι παλιότερη απ’ τους Βαλκανικούς:
    «Η λαϊκή σάτυρα δικαίως τους εδωσε τον ήκιστα τιμητικόν τίιλον ο «Απαλλαγέντας» όπερ ήτο ισότιμον του μεταγενεστέρου «Κουραμπιέ»».

    Ο Φιλ. Δραγούμης αναφέρει τη Θεσσαλονίκη σαν «την πολιτεία τούτη, όπου μαζεύτηκαν όλοι οι κουραμπιέδες».

  47. sarant said

    46: Δίκιο έχεις, να γιατί αξίζει να διαβάζει κανείς απομνημονεύματα 🙂

  48. michm said

    συμβολή μου στο θέμα, από βιτρίνα συνοικιακού ζαχαροπλαστείου (στο Fener)της Istanbul το 2010, κουραμπιές χωρίς ζάχαρη , με την επιγραφή Kurabiyesi και τιμή 1TL (τούρκικη Λίρα = 0,50 ευρώ) Χρόνια πολλά σε όλους.

  49. spiral architect said

    Φήμες λένε ότι, ο εκ Θεσσαλονίκης μεγαλύτερος κουραμπιές του κόσμου άρτι εφαγώθη απ’ το δεύτερο τη τάξει μεγαλύτερο κουραμπιέ.
    Τα υπολείμματα του πρώτου αναζητούνται … 🙄

  50. Κ. Καραποτόσογλου said

    Ἡ τουρκικὴ λ.غرابيه gurabiye قرابيه kurabiye = μικρὸς πλακοῦς ἐξ ἀμυγδάλων, γάλακτος καὶ σακχάρεως, κ. κουραμπι̮έ, προέρχεται ἀπὸ τὸ ἀραβικὸ غرابيه ġurābīya = gâteau composé de farine, de beurre fondu et de sucre, que l’on fait cuire au four; gheribiya, gâteaux de semoule au sucre, au beurre et au citron; espèce de biscuit. Tietze Andr., Tarihi ve Etimolojik Turkiye Turkcesi Lugatı, τ. 2, σ. 194. Dozy R., Supplément aux dictionnaires arabes, τ. 2, σ. 205β.

    Κ. Καραποτόσογλου

  51. 29,
    Με την ίδια έννοια του gulab, το gulab jamun είναι διαδεδομένο ινδικό γλύκισμα.

  52. gryphon said

    Oι κουραμπιέδες αντεξαν στον χρονο παρά τα οσα εγραφε ο ηλικιωμενος το 1904 αλλα αυτο συμβαινει γιατι σημερα υπαρχει μαζικη παραγωγη και τους βρισκει καποιος ετοιμους σέ ζαχαροπλαστεια φουρνους σουπερ μαρκετ κλπ
    Για τήν εποχη του δέν ξερω αλλα για το σημερα ισχυει αυτο που λεει οτι οι νεωτερες γυναικες δεν ξερουν πια να φτιαχνουν.Εμπειρικα μιλωντας πιστευω οτι γυναικα μεχρι και σαραντα χρονων ειναι σχετικα σπανιο να ξερει να φτιαχνει (μια στις δεκα) μεχρι τριαντα εξαιρετικα σπανιο και πιο νεα το θεωρω εντελως απιθανο να ξερει εστω μιαστις χιλιες.Οχι οτι ειναι ειναι κατι κακο αυτο δηλαδη.
    Εμενα δεν με ενθουσιαζαν και πολυ εκτος απο αυτους που ανεφερε και μου θυμησε ο Vioannis στο 38.Ειναι και δικη μου παιδικη αναμνηση αυτοι οι μικροι και ξεχωριστα τυλιγμενοι κουραμπιεδες και ολοι μαζι μεσα σε χαρτινο κουτακι.Με την διαφορα οτι θυμαμαι μαλλον λαθος οτι ηταν απο την Λειβαδια.Λαμια Λειβαδια μαλλον τους ιδιους λεμε και πραγματι δεν ειχαν καμμια σχεση με αυτους που φτιαχνουν σημερα.
    Κουραμπιές το ηξερα σαν χαρακτηρισμο γενικα για το βουτηροπαιδο οπως λεει ο Πεπε και οχι ειδικα για φανταρο.
    Και ατομα της ηλικιας μου παντως 40 με 45 δεν το χρησιμοποιουσαμε.Πολυ πιο κοινο ηταν να χρησιμοποιειται ενα αλλο γλυκο ο χαλβας.
    Σημερα ακουω πολυ πιο συχνα απο νεωτερους μεχρι πιτσιρικαδες οταν θελουν να περιγραψουν τον ιδιο τυπο ανθρωπου τον μαλθακο τον φλωρο το βουτυροπαιδο κλπ να τον λενε κεφτε.Δεν ειμαι σιγουρος γιατι εχει επικρατησει. Μου αρεσει πιο πολυ απο ολα και το εχω υιοθετησει.
    Χρονια Πολλα και Καλα Χριστουγεννα.

  53. PC ή Mac;
    Μερένγκες ή Μπλαουγκράνα;

  54. 50 Σπουδαίος ο Tietze, φιλτάτη όμως η ετυμολογική διαφάνεια. Θα επιμείνω στην ετυμολόγηση από τα περσικά (#29), από τη στιγμή μάλιστα που και ο Μενίνσκι διασώζει και τον τυπο gülābiye.

  55. gmallos said

    #2 Σπάιραλ δεν ξέρω πώς σου ήρθε ο ακανές, αλλά δεν έχει καμιά ομοιότητα. Ο ακανές είναι κάτι σαν λουκούμι (αλλά με βούτυρο). Ο κουραμπιές με ζύμη (έστω και αμύγδαλο). Εκτός αν βάλουμε πως και τα δυο έχουν βούτυρο, και τα δυο είναι τυλιγμένα απέξω με κάτι άσπρο: νισιστέ (ίσως και με λίγη ζάχαρη άχνη) ο ένας, σκέτη άχνη ο άλλος.

  56. gmallos said

    #51 Το gulab jamun που τα βλέπω στη φωτογραφία, εμένα μου θυμίζουν πάντως λουκουμάδες!

  57. sarant said

    Eυχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    50: Κύριε Καραποτόσογλου, καλά Χριστούγεννα!

  58. Νέο Kid Στο Block said

    51.56. Αϊ τινκ δετ Γκουλάμπ τζαμούν ις μορ ριζέμπλινγκ οφ α λουκουμάς δαν α χάνεϋσπαγγέτι ,ιντήντ!
    Ισ λάικ σαμ κάιντ οφ ντάμπλινγκ , γουόντερφουλ αντ βύρυ τέιστη ,ιντήντ! 🙂

    (πώς στην ευχή γράφεται η προφορά Πήτερ Σέλερς στο «Πάρτυ» ρε παιδιά;;) 😆

  59. Γς said

    Κι ο Γεωργίου στο Real FM, το απόγευμα:

    Ρόλιν΄στονς ή Μπίτλς,
    Μαραντόνα ή Πελέ

    Κι άρχισε μια εκπομπή με Μπίτλς.

    -Ποιος ήταν ο Λαμιντού; Ο άλλος.
    -Λαβ μι ντου! Στούρνο.

  60. 8: Πότε έγινα δίλημμα βρε βουλάγξ;

    12: Κιντ, όποιος έχει διλήμματα Γιουνάιτεντ-Σκάουσερς, γάβρος-βάζελος δεν είναι εχθρός, είναι επιφανειακός παναπεί στις προτιμήσεις του… 🙂

    Μελομακάρανα, κι εγώ· άμα οι κουραμπιέδες είναι Νέας Καρβάλης, μέσα κι αυτοί.

  61. 38,
    Τι μού θυμίζεις!

  62. 56 & 58
    Τα φαινόμενα απατούν!
    Το <a href=γκουλάμπ τζαμούν περιέχει ελάχιστο αλεύρι, και είναι αρκετά συμπαγές αντί για φουσκωτό, σε αντίθεση με τον λουκουμά. Επίσης, είναι πηγμένο στο σιρόπι μέχρι μέσα – ποίημα άμα είσαι γλυκατζής! 😉

  63. Με καθυστέρηση. να συνεισφέρω ότι στα έγγραφα του Αλή Πασά ο τερμπιές έχει και τη σημασία του σωφρωνισμού, της τιμωρίας.

  64. νικος said

    Στα συγχρονα στρατοπεδα αντι για κουραμπιεδες υπαρχουνε οι «γιωτάδες» και τα «γιωτόμπαλα» αν ειναι πιο ευτραφεις. Απο την καταταξη των Ι1 Ι2 Ι3 κλπ οπου το Ι3 αντιστοιχει σε περιορισμενης ευθθνης φανταρο και αοπλο

  65. Για το μουσαραμπιέ έχουμε ξαναγράψει

  66. Πάνος με πεζά said

    Κι ας μην ξεχνάμε και το θεατρικό έργο του Χασάπογλου «Κουραμπιέδες», με την καταληκτική φράση, από την κατάκοιτη -σε όλο το έργο- γριά :
    «Ο Θεός μας γλύτωσε από τον κομμουνισμό…»

    Στο φτερό, μεζεδάκι από τη ραδιοφωνική διαφήμιση της UNICEF που ακούω την ώρα που γράφω : «…για να προμηθεύσει τα παιδιά με πόσιμο νερό..» Έλεος, μήπως και «…για να εφοδιάσει στα παιδιά νερό»;

    Από διλήμματα, δεκάδες : βουνό-θάλασσα, τραπεζάκι μέσα-έξω, κρέμα-σοκολάτα, ΠΑΣΟΚ-ΝΔ, Ολυμπιακός-Παναθηναϊκός, Χριστούγεννα-Πάσχα, ποδόσφαιρο-μπάσκετ, Καραμανλής ή τανκς…Αποφασιστηκότητα, λοιπόν, και χρόνια πολλά σε όλους !

  67. Τηλυκράτης Λεξίμαχος said

    Ο Φρανσουά Πουκεβίλ γράφοντας στα 1805 για τα γλυκίσματα που παρασκεύαζαν και κατανάλωναν οι Μοραίτες εκείνα τα χρόνια αναφέρει τα εξής ως πιο συνηθισμένα γλυκά: les beureks, les courabias, le halvaz, le cataif.
    http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k748802/f411.image
    Βέβαια η λέξη γράφεται στα Γαλλικά, αλλά προφανώς αποδίδει γραπτά την ονομασία του γλυκού στα Ελληνικά.

    H Κατερίνα Κορρέ μεταφράζει «από γλυκά, μπουρέκια, κουραμπιέδες, χαλβάδες και καταΐφια». (Ιστορία του Νέου Ελληνισμού, τ. 2ος, σ.390)

  68. sarant said

    67: Ευχαριστώ πολύ, αγαπητέ, τον κατεβάσαμε λοιπόν αρκετά τον κουραμπιέ.

  69. Τηλυκράτης Λεξίμαχος said

    68: Αρκετά. Επειδή μάλιστα δεν είχανε και πολλή ζάχαρη προτιμούσανε το μέλι.
    Χρονιά πολλά.

  70. moraitis said

    Καλά Χριστούγεννα. Να σημειώσω και το σχετικοάσχετο, ότι terbiyeli σημαίνει με τρόπους, καλής ανατροφής και για σούπες αυ(/β)γοκομμένες! (ε, πριν τα γλυκά να φάμε και κάτι). υγ. 1. καλοί οι λαμίας, καρβάλης κλπ, αλλά σαν της μάνας δεν έχει (μην πω για τους λαδοκουραμπιέδες μεσσηνίας/αρκαδίας- ποιήματα!). 2. στην τουρκιά όλα τα μπισκοτοειδή (και κάπως φουσκωτά) λέγονται «κουραμπιέδες» (συνήθως με ξηρούς καρπούς). 3. κιρεμέ (για την άλλη ανάρτηση, του «Αμερικάνου»): γιατί να μη σχετίζεται με το θεωνύμιο kerim, ευγενής αλλά και γενναιόδωρος (οπότε έχει τη σημασία «του πολλού»); κ.δύτα, τι θα λέγατε;

  71. Νίκος said

    Καλησπέρα, καλή χρονιά.
    44,
    Θυμάμαι και εγώ την γιαγιά μου που έλεγε ότι θα φτιάξει (ν)τερμπιέ (το αλευρολέμονο) για να «δέσει»/σφίξει την σάλτσα.
    Ίσως να έχει σχέση με την χειρονομία της σφιχτής χούφτας.

  72. Vassilis said

    Τον χαρακτηρισμό για τους κουραμπιέδες τις βουλής, που τους ξεσκονίζουμε κάθε εκλογές τον έχω ακούσει πρόσφατα, αλλά όχι για τους στρατιωτικούς. Για τους φαντάρους δεν μου έρχεται κάτι στο μυαλό, άν και να μου ερχόταν θα είναι μάλλον παρωχημένο. Εξάλλου, το να είσαι κουραμπιές στον στρατό δεν είναι κακό εάν έχεις μέσον και οι περισσότεροι τότε είχαν …

  73. Στην Κύπρο, όταν λέμε «βάλλω τερπιέν» σε κάποιον η κάτι, εννοούμε τον/το επαναφέρουμε σε τάξη …του επιβάλλουμε πειθαρχία! Το χρησιμοποιούμε δε συχνότατα !

  74. Βαγγέλης από τη Χίο said

    Πομπιές (πληθ Πομπιέδες) : Μήπως είναι ο πυροσβέστης (Γαλλικά pompier), όπως το tramway εξελληνίστηκε σε τραμβάι-τραμ ή το Ιταλικό dogana (τελωνείο) στη Δογάνα του Οθωνικού Πειραιά;

  75. sarant said

    74: Θα μπορούσε. Μάλιστα, pompier λέγονταν και οι ακαδημαϊκοί ζωγράφοι, έτσι τους αποκαλούσαν οι μοντερνιστές, αλλά να έχει περάσει στα ελληνικά είτε το ένα είτε το άλλο; Γιατί όχι, θα μου πεις, το Αντίστροφο αποθησαυρίζει και σπάνιες λέξεις.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: