Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Λεξιλογώντας για τον Αστερίξ στην Κορσική

Posted by sarant στο 13 Οκτώβριος, 2015


Το σημερινό άρθρο είναι το έκτο της «λεξιλογικής» παρουσίασης που κάνω στις περιπέτειες του Αστερίξ.

corse-coverΌπως έχω πει, με μια δόση υπερβολής βέβαια, οι 24 τόμοι του Αστερίξ (εννοώ την κοινή δημιουργία του Ρενέ Γκοσινί και του Αλμπέρ Ουντερζό) είναι μια από τις σημαντικότερες προσφορές της Γαλλίας στον παγκόσμιο πολιτισμό μεταπολεμικά. Τουλάχιστον η γενιά μου, που γνώρισε τον Αστερίξ στα φοιτητικά της χρόνια, τον αγάπησε σχεδόν ομόθυμα -και η ανταπόκρισή σας σε αυτές τις δημοσιεύσεις ήταν πολύ θετική, οπότε είχα πει ότι θα αρχίσω να παρουσιάζω στο ιστολόγιο, έναν προς έναν, τους 24 τόμους του Αστερίξ, κάτι που, με μια συχνότητα έναν τόμο κάθε δίμηνο (και εφόσον δεν κάνω παρασπονδίες, όπως τον Αύγουστο), θα μας πάρει τέσσερα χρόνια.

Ξεκινήσαμε πέρσι τέτοιον καιρό, τον Οκτώβριο του 2014, με μια παρουσίαση της περιπέτειας Αστερίξ στους Βρετανούς και μετά με μια γενική παρουσίαση των πρωταγωνιστών του κόμικς. Τον Δεκέμβριο είχαμε τη δεύτερη περιπέτεια, την Κατοικία των θεών, τον Φλεβάρη είδαμε τον Μάγο (ή Μάντη) ενώ στα τέλη Απριλίου παρουσίασα τον «Αστερίξ στη χώρα των Ελβετών». Τέλη Ιουνίου παρουσιάστηκε Ο αγώνας των αρχηγών, η πέμπτη περιπέτεια της σειράς, αλλά στα τέλη Αυγούστου δεν είχαμε περιπέτεια για τεχνικούς λόγους. Οπότε, ο κύκλος ξαναπιάνει με τη σημερινή, έκτη δημοσίευση.

Θυμίζω ότι οι περιπέτειες του Αστερίξ κυκλοφόρησαν στα ελληνικά πρώτη φορά στα τέλη της δεκαετίας του 1970 από τις εκδόσεις Ψαρόπουλου (σε μετάφραση αρχικά του Κώστα Ταχτσή και μετά του Αργύρη Χιόνη) ενώ αργότερα κυκλοφόρησαν σε νέα μετάφραση (της Ειρήνης Μαραντέι) από τις εκδόσεις Μαμούθ, που είναι και η έκδοση που (νομίζω πως) βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο εμπόριο.

Εγώ έχω γαλουχηθεί με τις μεταφράσεις του Ψαρόπουλου, και ομολογώ πως τις βρίσκω καλύτερες, αλλά αυτό μπορεί να οφείλεται στο ότι τις έχω συνηθίσει. Από την άλλη, ο δεύτερος μεταφραστής βρίσκεται σε δύσκολη θέση, διότι ίσως αισθάνεται αναγκασμένος να αποφύγει τα λογοπαικτικά ευρήματα του πρώτου. Ένα σταθερό χαρακτηριστικό των παρουσιάσεων που κάνω εδώ είναι η σύγκριση των δύο ελληνικών μεταφράσεων, Ψαρόπουλου και Μαμούθ. Η κυρία Ιρένε Μαραντέι, που έχει κάνει τις μεταφράσεις της σειράς Μαμούθ, μάς έκανε την τιμή να σχολιάσει εδώ.

Όπως λέει και ο τίτλος, «Ο Αστερίξ στην Κορσική» είναι μια από τις ταξιδιωτικές περιπέτειες, δηλαδή οι δυο ήρωες ταξιδεύουν σε μια κοντινή ή μακρινή χώρα και το γέλιο σε μεγάλο ποσοστό βγαίνει από ευρήματα που έχουν να κάνουν με τις ιδιομορφίες του άλλου λαού. Εδωπέρα υπάρχει μια κόντρα-ιδιομορφία, ότι το ταξίδι γίνεται στην Κορσική, που ανήκει στη Γαλλία, αλλά που έχει μακρά ιστορία εθνικιστικών (κατά τη γαλλική ορολογία) κινημάτων. Πάντως, είναι από τις πιο πλούσιες σε χιούμορ και πρόσωπα περιπέτειες του Αστερίξ -υποθέτω πως αν κάναμε δημοψήφισμα, αρκετοί θα την κατέτασσαν στην πρώτη τριάδα.

corse-mapΟ συγκεκριμένος τόμος έχει και άλλες δυο ιδιομορφίες. Η πρώτη είναι ότι στη δεύτερη σελίδα, αντί για τον καθιερωμένο χάρτη του γαλατικού χωριού που είναι περικυκλωμένο από τα τέσσερα ρωμαϊκά στρατόπεδα, βρίσκουμε χάρτη της Κορσικής, με δεκάδες ρωμαϊκά στρατόπεδα στην παραλία (πιο μέσα δεν τολμάνε να προχωρήσουν οι Ρωμαίοι, λέει ο Κορσικανός αρχηγός).

Φυσικά τα ονόματα των στρατοπέδων είναι λογοπαίγνια, είτε με λατινικές λέξεις που έχουν περάσει στη γαλλική γλώσσα (ultimatum, auditorium, maximum) είτε με γαλλικές λατινοφανείς (tartopum αντί για tarte aux pommes, μηλόπιτα).

Η δεύτερη ιδιομορφία είναι ότι στην τρίτη σελίδα υπάρχει πρόλογος του Γκοσινί και του Ουντερζό, όπου λένε πολλά καλά λόγια για τους Κορσικανούς και την Κορσική. «Και γιατί τα λέμε όλα αυτά;» καταλήγουν με ρητορική ερώτηση. «Επειδή», συνεχίζουν, «οι Κορσικανοί εκτός από ατομιστές, φιλόξενοι, τίμιοι, πιστοί φίλοι, θαρραλέοι και δεμένοι με την πατρίδα τους, είναι και κάτι ακόμα: Είναι ευερέθιστοι». Παναπεί, για να μην ενοχληθούν οι Κορσικανοί από τη σάτιρα του Γκοσινί στα στερεότυπα σχετικά με τον εθνικό τους χαρακτήρα (όσο νερό κι αν σηκώνει αυτός ο όρος – παραδείγματα θα δούμε πιο κάτω). Τέτοια προειδοποίηση σε πρόλογο μόνο άλλη μια φορά είχαν κρίνει σκόπιμο να βάλουν οι Γκοσινί και Ουντερζό: στην περιπέτεια με τους Βρετανούς, αλλά και πάλι μόνο στην αγγλική έκδοση.

Να σταθούμε εδωπέρα στη λέξη «ευερέθιστοι», όπως αποδίδει ο Χιόνης τον γαλλικό όρο susceptibles. Η Μαραντέι, στο Μαμούθ, προτιμάει την απόδοση «ευέξαπτοι». Ο άγγλος μεταφραστής, touchy. Βέβαια, αν δεν κάνω λάθος, ο susceptible είναι ευερέθιστος αλλά με κάτι που λες γι’ αυτόν, δηλαδή παραξηγιάρης ή ίσως μυγιάγγιχτος. Κι επειδή η περιπέτεια αυτή έχει και μια τρίτη ιδιομορφία, δηλαδή είναι μια από τις λίγες αστεριξοπεριπέτειες που έχουν μεταφραστεί σε ελληνική διάλεκτο, και συγκεκριμένα στα κρητικά από τον Μιχάλη Πατεράκη, με τίτλο Ο Αστερικάκης στην Κορσική, να πούμε ότι η κρητική λέξη είναι «ρεφουλιάρηδες».

Ο φίλος μας ο Cyrus Monk προσφέρθηκε να σκανάρει την περιπέτεια αυτή και καναδυό ακόμα (και με απάλλαξε από τον κόπο). Την έχω ανεβάσει σε έναν ιστότοπο και μπορείτε να την κατεβάσετε ή να την διαβάσετε ονλάιν. Να πω με την ευκαιρία πως ένα πρόβλημα που υπήρχε με την προηγούμενη περιπέτεια (Ο Αγώνας των αρχηγών) και ίσως σας είχε εμποδίσει να την κατεβάσετε λύθηκε, κι έτσι κι αυτήν μπορείτε να την διαβάσετε εδώ ή να την κατεβάσετε από εδώ .

Σύνοψη: Η υπόθεση της περιπέτειας είναι η εξής: Πλησιάζει η επέτειος της μάχης της Ζεργκόβιας (νίκη των Γαλατών επί των Ρωμαίων) και οι Γαλάτες έχουν έθιμο να γιορτάζουν κάνοντας επιθέσεις στα γειτονικά ρωμαϊκά στρατόπεδα. Τούτη τη φορά, έχουν καλέσει φίλους και συμπολεμιστές από άλλες χώρες (που τους έχουμε γνωρίσει σε προηγούμενες περιπέτειες, π.χ. Βρετανούς, Ελβετούς, Ισπανούς ή Γαλάτες από άλλα μέρη). Οι Ρωμαίοι ενός γειτονικού στρατόπεδου το ξέρουν αυτό και ετοιμάζονται να πάνε για ασκήσεις ώστε να αποφύγουν τις σφαλιάρες. Για κακή τύχη όμως του εκατόνταρχου, την τελευταία στιγμή καταφθάνει απεσταλμένος του Καίσαρα με έναν πολύ σημαντικό Κορσικανό κρατούμενο, που του τον εμπιστεύεται για τη νύχτα. Φτάνουν οι Γαλάτες, πέφτουν οι φάπες, απελευθερώνουν τον κρατούμενο και αναλαμβάνουν να τον συνοδέψουν στην Κορσική -κατά σύμπτωση με το καράβι των πειρατών. Ο διεφθαρμένος Ρωμαίος έπαρχος της Κορσικής ετοιμάζεται να αναχωρήσει για τη Ρώμη με τους θησαυρούς που έχει συγκεντρώσει από τη φορολογία, αλλά οι Κορσικανοί (μαζί με τους δυο Γαλάτες) κάνουν επίθεση και κατατροπώνουν τους Ρωμαίους, ενώ στο τέλος ο Αστερίξ συμφιλιώνει δυο αρχηγούς που τα σόγια τους έχουν προαιώνια βεντέτα.

Ονόματα ηρώων: Τα ονόματα είναι πολλά και θα περιοριστώ στα πιο σημαντικά πρόσωπα. Οι Κορσικανοί έχουν ονόματα γαλατοπρεπή, που τελειώνουν σε -ιξ, παρόλο που δεν είναι γαλατικός (κέλτικος) λαός.

* Ο Κορσικανός αρχηγός λέγεται… Ωκαταρινεταμπελατσιτσίξ. Αυτό είναι υπαινιγμός για ένα πασίγνωστο προπολεμικό τραγούδι του Κορσικανού Τίνο Ρόσι, που έλεγε στο ρεφρέν «Ω Καταρινέτα μπέλα» κι έκανε τσι-τσι με τη γλώσσα (κι ο τίτλος άλλωστε του τραγουδιού είναι Tshi, tshi:

Φυσικά, το όνομα αυτό το κάνουν λάθος συνεχώς οι άλλοι -ας πούμε, ο Αστερίξ, μόλις το ακούει, το λέει Ωμαρινέλλα, που είναι άλλο τραγούδι του Τίνο Ρόσσι. Στην ίδια σκηνή παραλίγο να γίνει καβγάς με τον Οβελίξ:

corse-susceptible

Ο διάλογος στα Κρητικά:
– Ειντά’ναι η Κορσική;
– Ο βραχνάς τω Ρωμαίω μαθές είναι η Κορσική. Κατάλαβες ντουλούφουνα;
– Δεν είμαι ντουλούφουνας κι είμαι κι εγώ βραχνάς τω Ρωμαίω. – Είσαι ασίκης, μπεγεντίζω σε.

* Άλλοι Κορσικανοί είναι:
ο Caféolix, ταβερνιάρης στη Μασσαλία (λογοπαίγνιο με το café au lait, καφές με γάλα), Καφεγαλατίξ στην απόδοση του Χιόνη και Καφεολίξ στη Μαραντέι

ο Carferrix, ζηλιάρης αδερφός (car-ferry το φεριμπότ), που αποδόθηκε Καραγωγίξ από τον Χιόνη και Φεριμποτίξ από τη Μαραντέι

0 Figatellix (τα figatelli είναι κορσικάνικα λουκάνικα με συκώτι) που ο Χιόνης τον είπε Φιλαληθίξ και η Μαραντέι το κράτησε.

corse-chernya* Ο Ρωμαίος εκατόνταρχος του Μπαμπαόρουμ λέγεται Gazpachoandalous, δηλαδή ανδαλουσιανό γκαθπάτσο. Ο Χιόνης τον είπε Καλοπερασόπουλους, η δε Μαραντέι Ανδαλουσιανόσουπους. Αξίζει να πούμε ότι πρόκειται για καρικατούρα του γνωστού τότε (και τώρα) τηλεορασάνθρωπου Πιέρ Τσερνιά, και όπως βλέπετε εδώ του μοιάζει. Ο εκατόνταρχος έχει μια αγαπημένη γάτα, και κατά την επίθεση των Γαλατών στο στρατόπεδο ο Ιντεφίξ την παίρνει στο κυνήγι.

* Ο άπληστος πραίτορας της Κορσικής λέγεται στα γαλλικά Suelburnus, λογοπαίγνιο από τη φράση «suer le burnous», κατά λέξη «ιδρώνω το μπουρνούζι», δηλαδή δουλεύω σκληρά (λέμε κι εμείς ‘ιδρώνω τη φανέλα’, κυρίως για αθλητές). Στα ελληνικά αποδόθηκε Λυκόρνεους από τον Χιόνη (αλλά Σουελμπουρνούς από τη Μαραντέι την πρώτη φορά που εμφανίζεται το όνομα!) και Χνουδωτόμπουρνους από τη Μαραντέι.

Στερεότυπα:

Ο Γκοσινί ειρωνεύεται διάφορα στερεότυπα για τους Κορσικάνους: την αγάπη για τον τόπο τους και τις μυρωδιές του (ακόμα και οταν είναι πολύ δυνατές, όπως στο εκρηκτικό κορσικάνικο τυρί), την απαράβατη συνήθειά τους να κάνουνε σιέστα, τις βεντέτες και τη χαλαρή στάση τους απέναντι στο ωράριο και την εργατικότητα (ο Έλληνας αναγνώστης θα σκεφτεί αφενός Κρητικούς και αφετέρου Καριώτες). Για παράδειγμα, ο δρυίδης μαζευει γκι ξαπλώνοντας κάτω από το δέντρο (και περιμένει να πέσει).

corse-renegat2Ο μοναδικός Κορσικανός που κατατάχτηκε λεγεωνάριος εκατόνταρχος (επειδή έπεσε από μια καστανιά και χτύπησε στο κεφάλι), ο Σαλαμίξ, θέλει να πάρει για μια αγγαρεία τους καταδίκους που φτιάχνουν (εδώ και χρόνια) τη ρωμαϊκή οδό.

– Έι, σας έχω μια δουλειά.

– Δεν είσαι μόνο αποστάτης, αλλά λες και μεγάλα λόγια από πάνω!

Αυτό μεταφραστικά θαρρώ πως δεν είναι ακριβές, αλλά ταιριάζει πολύ. Στα γαλλικά gros mots είναι τα κακά λόγια, οι χυδαιότητες και ο τεμπέλης θεωρεί χυδαιότητα τη δουλειά, αλλά νομίζω ότι ο Χιόνης εσκεμμένα το απέδωσε «μεγάλα λόγια» δίνοντας μιαν άλλη, επίσης βάσιμη, διάσταση.

Το ίδιο έκανε και η Μαραντέι (Όχι μόνο είσαι προδότης, αλλά λες και μεγάλες κουβέντες). Ο Πατεράκης που έκανε τη μετάφραση στα κρητικά έμεινε πιστός στο γαλλικό: δεν είσαι μόνο μουζεβίρης, μα κακολογάς κι απο πάνω.

Όμως το αποκορύφωμα των αστείων μοτίβων είναι οι τέσσερις γέροι που κάθονται σε έναν κορμό δέντρου και σχολιάζουν ό,τι αξιοπερίεργο βλέπουν.

corse-neoifrΣτη μετάφραση του Χιόνη:
– Για δες! Έμειναν περισσότερο απ’ όσο περίμενα.
– Ηταν τυχεροί. Όσοι ήρθαν τόσοι φεύγουνε.
– Πολύ τρέξιμο, πολλή κίνηση.- Κι ύστερα παραξενεύονται που πεθαίνουν νέοι.

Περιττό να πω ότι η τελευταία ατάκα είχε γίνει παροιμιώδης στα φοιτητικά μου χρόνια.

Επίσης οι Κορσικανοί παρουσιάζονται παθολογικά ζηλιάρηδες με τις αδελφές τους και απαθείς, με βλέμμα ατσαλένιο, που δεν αφήνει να φαίνονται τα συναισθήματά τους.

Εδώ ο Καραγωγίξ τα βάζει με έναν Ρωμαίο λεγεωνάριο που μίλησε στην αδερφή του.

corse-adelfi

Στην Κορσική δεν υπάρχουν αγριογούρουνα, αλλά άγρια γουρούνια. Οι αρχηγοί των οικογενειών, καθώς πλησιάζουν στο λημέρι των ηρώων μας, προαναγγέλλουν τον ερχομό τους βγάζοντας ήχους που μοιάζουν με τις φωνές των γουρουνιών, το γκρόινκ. Ο Οκαταρινετακτλ. ξεχωρίζει από το κάθε γκρόινκ ποιος αρχηγός έρχεται. – Κι αυτός ποιος είναι; ρωτάει ο Οβελίξ ακούγοντας ένα τελευταίο γκρόινκ. – Αυτό είναι γουρούνι, απαντάει ο Οκαταρινετακτλ. Κι επειδή οι Κορσικανοί είναι παραξηγιάρηδες:

corse-soi

Από τη χλωρίδα της Κορσικής ρόλο στην περιπέτεια παίζουν τα κάστανα, που χρησιμοποιούνται σε μερικές φράσεις -ας πούμε στο αμετάφραστο λογοπαίγνιο ενός γέρου, που βλέποντας τους νεότερους να ετοιμάζονται για την επίθεση στην πρωτεύουσα, λένε:

 

– Je crois que les Romains vont faire une cueillette de châtaignes.

Αυτό κατά λέξη σημαίνει «οι Ρωμαίοι θα μαζέψουνε κάστανα», αλλά το châtaigne σημαίνει επίσης «μπουνιά». Ο Χιόνης μεταφράζει «Θαρρώ πως οι Ρωμαίοι θα φάνε κάστανα καυτά», ενώ η Μαραντέι «Νομίζω πως οι Ρωμαίοι θα βγάλουν πάλι τα κάστανα απο τη φωτιά». Ο Πατεράκης αποδίδει το νόημα και παραιτείται από το λογοπαίγνιο: Θαρρώ πως δα τσ’ αρπάξουνε οι Ρωμαίοι.

corse-osterlixΤέλος, υπάρχουν πολλές αναφορές στον (Κορσικανό, βέβαια) Ναπολέοντα. Για παράδειγμα, σε κάποιο σημείο ο Οκαταρινετακτλ. λέει ότι οι Κορσικανοί δεν θα παραδεχτούν κανέναν αυτοκράτορα αν δεν είναι Κορσικανός. Ο ίδιος βλέποντας τον στρατό του λέει ότι είναι une grande armée (όπως του Ναπολέοντα), και επειδή οι πολεμιστές έχουν ως ιαχή τη φωνή του γουρουνιού, το Γκρόινκ, τους αποκαλεί grognards, γκρινιάρηδες, όπως δηλαδή τους φαντάρους του Ναπολέοντα.

Κι έπειτα, ένας από τους πολέμαρχους είναι ο Οστερλίξ, λογοπαίγνιο με το Αούστερλιτς, τη μεγάλη νίκη του Ναπολέοντα (που προφέρεται Οστερλίτς στα γαλλικά). Ο Οστερλίξ αργεί να σηκωθεί το πρωί, και ο Οκαταρινέτακτλ. λέει ότι είναι ονομαστός ο ύπνος του Οστερλίξ (le sommeil d’Osterlix), λογοπαίγνιο με τη φράση le soleil d’Austerlitz (Ο ήλιος του Αούστερλιτς) επειδή η μάχη του Αούστερλιτς είχε ξεκινήσει με την ανατολή του ηλίου κι επειδή ο ήλιος του Αούστερλιτς έχει μείνει παροιμιώδης -όπως δείχνει και η εικόνα).  Στα κρητικά: Είντα νάμι έχει επαέ τ’ αργοξύπνημα του Οστερλικάκη;

Κι άλλα πολλά θα μπορούσα να γράψω για τη θαυμάσια αυτή περιπέτεια, αλλά φοβάμαι πως σας κούρασα -υπάρχουν άλλωστε και τα σχόλια.

Και σε δυο μήνες, ελπίζω να προχωρήσω στην επόμενη ιστορία.

 

Advertisements

206 Σχόλια to “Λεξιλογώντας για τον Αστερίξ στην Κορσική”

  1. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    H αγαπημένη μου περιπέτεια! (one point statistic …)

  2. Γς said

    Καλημέρα

    >οι 24 τόμοι του Αστερίξ […] είναι μια από τις σημαντικότερες προσφορές της Γαλλίας στον παγκόσμιο πολιτισμό μεταπολεμικά

    Εμ, αγάπες είναι αυτές

    [La Marseillaise εδώ]

  3. Καλημέρα από την θέση 3 που ξεκίνησε 1, πριν διαβάσω το άρθρο, γιατί είναι από αυτά που θέλω να απολαύσω με την ησυχία μου μετά την δουλειά.

    Το «Ω Καταρινέτα μπέλα» είναι από τις πρώτες ανακαλύψεις που είχα κάνει, και είχα ενθουσιαστεί.

  4. Ο μοναδικός Κορσικανός που κατατάχτηκε εκατόνταρχος
    ——————————————-
    Όχι κι εκατόνταρχος! Λεγεωνάριος.
    «Πολύ τρέξιμο, πολλή κίνηση» ήταν και δικό μας σλόγκαν 🙂

  5. Γς said

    2:
    Δεν την βρίσκω [την Marseillaise] με την Νανά Μούσχουρη]

  6. Earion said

    Η μάχη της Γεργοβίας

  7. Γς said

    Χάρτης της Κορσικής.

    Και δεν έχει το Καργκέζε.

    Οι μανιάτες απ το χωριό της γιαγιάς μου, το Οίτυλο, δίπλα στο Γέρμα του παππού του Νικοκύρη δεν ειχαν ξεκινήσει ακόμη

  8. sarant said

    Kαλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    4: Ναι, λεγεωνάριος βέβαια!

  9. Αυτό το βάλαμε; (Το έχει σκοτώσει και ο Νταλάρας).

  10. Corto Maltese said

    Χαίρετε! Θυμήθηκα το γνωστό αστειάκι:

    Teacher: Can you tell me Napoleon’s nationality?
    Student: ‘course I can.

  11. Πάνος με πεζά said

    Υπάρχει και το μυθιστόρημα του Δουμά «Οι κορσικανοί αδερφοί», που μάλιστα πολλοί το έγραφαν κατά «Αστερίξ στη χώρα των Βρεττανών», «Οι αρερφοί Κορσικανοί».

  12. cronopiusa said

    Καλή σας μέρα, Τι όμορφο, τι όμορφο, ευχαριστούμε!

  13. Avonidas said

    Ο άπληστος πραίτορας της Κορσικής […] αποδόθηκε Λυκόρνιους από τον Χιόνη
    αλλά Σουελμπουρνούς από τη Μαραντέι.

    Ασφαλώς όχι! Δεν εχω πρόχειρο το τεύχος, αλλά τέτοιο όνομα δεν υπάρχει στη μετάφραση της Μαραντέι.

    Υπάρχει ενας Χνουδωτομπουρνους, ίσως να είναι αυτός.

  14. Υπάρχουν κι αυτοί οι Κορσικανοί αδελφοί:

  15. sarant said

    13 Εχεις δίκιο, έκανα τη διόρθωση. Το Σουελμπουρνους το έχει ο Χιόνης την πρώτη φορά που αναφέρει το όνομα. Μετά το αλλάζει σε Λυκόρνεους αλλά ξεχνάει να διορθώσει την πρώτη εμφάνιση! Η Μαραντέι, όπως λες, έχει Χνουδωτο-

  16. Avonidas said

    Νομίζω ότι εκεί που έχει έρθει ο Ρωμαίος για έρευνα, δεν είναι τόσο ότι οι Κορσικανοί είναι ζηλιαρηδες με τις αδερφές τους όσο ότι του κάνουνε καψωνι και προσπαθούν να τον τρομάξουν. Είναι κλασική φάση «οτι και να απαντήσεις χάνεις»

    Φαίνεται ότι το διασκεδάζουν μετά που φεύγει τρέχοντας.

  17. Πάνος με πεζά said

    Το άσχετο σχόλιο της μέρας : το περιοδικό Playboy αποφασίζει να καταργήσει τις γυμνές φωτογραφίες !
    Playboy χωρίς γυμνά;

    Σαν κρητικό μεζεδοπωλείο, χωρίς φωτογραφία του Ξυλούρη ! 🙂

  18. Κουνελόγατος said

    Δεν είμαι και ο καλύτερος Αστεριξολόγος -αν και μου αρέσει αρκετά- βρήκα αυτό και σας το παραδίδω γι αξιολόγηση 🙂 http://www.inewsgr.com/25/asterix-kai-ovelix-se-neo-komik.htm
    Καλημέρα σας.

  19. Avonidas said

    @Πανος με πεζα

    Το θυμάμαι αμυδρά το Playboy… Ήταν τότε που έπρεπε να ντυθουμε και να βγούμε απο το σπίτι για να πάμε να αγοράσουμε γυμνές φωτογραφίες.

    Ώστε υπαρχει ακόμα, ε; 😉

  20. Κουνελόγατος said

    17. Κάπου το πήρε το μάτι μου. Και τι θα έχει, διαφημίσεις ρούχων; :mrgreen:

  21. Avonidas said

    @Κουνελογατος

    Σε μερικά χρόνια, οι φωτό ντυμενων γυναικών θα είναι πολύ σκανδαλιστικες, αφού δε θα έχεις την ευκαιρία να τις δεις στο δρομο 😛

  22. Κουνελόγατος said

    21. Τώρα που θα πουλάνε μπούργκες στο Μοναστηράκι… 👿

  23. giorgos said

    Ηδη ή αισθητική τού Ισλάμ υπάρχει στά φαρδιά παντελόνια τών γυναικών , όπου νάναι θάρθουν καί οί μπούργκες .

  24. Γς said

    17:
    >Σαν κρητικό μεζεδοπωλείο, χωρίς φωτογραφία του Ξυλούρη !

    Κι ήταν ένα ηλεκτρολογείο αυτοκινήτων στην Μαραθώνος, κοντα στο Καρφούρ του Γέρακα που το έχει [αν υπάρχει ακόμα ο [φτυστός] ξάδελφός του.

    [Στείλε μου στο caktos papaki gmail.com, να δουμε τι θα κάνουμε με την παρουσίαση στο βιβλιοπολείο της Αρετής, που είσαι κ τελετάρχης]

  25. Γς said

    23:
    Αμήν και πότε

  26. Γς said

    21:

    Και ήτν και μια μαμά στην πλάζ που έλεγε στην κορούλα της που άλλαζε μαγιό πίσω από μια πετσέτα.

    -Σιγά, πρόσεξε μην σε δουν οι άντρες.

    Κι ο Γς:

    -Περίμενε να μεγαλώσεις και γδύνεσαι μοροστά στους άνδρες

  27. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    24 Σου είπα, πες στην Αρετή να επικοινωνήσει μαζί μου 😉

  28. Πάνος με πεζά said

    @ 24, 27 : Ε ναι, εγώ τι δουλειά έχω;

  29. Γς said

    Μήνυμα του Gpoint πσαρά, μόλις τώρα, με αυτήν την φωτό και μου λέει:

    «Κάπου θα σου χρησιμεύσει»

    Του απάντησα:

    «Α, ρε που έχεις μπλέξει [G-point]»

  30. Γς said

    πσαρά=Πσαρά

  31. Νατάσσα said

    Από εδώ η αγγλική μετάφραση του χάρτη, με λίγο χάλια τη μορφοποίηση

    Geranium A flower
    Postscriptum Postscript: p.s. at the end of a letter
    Delphinium Small member of the buttercup family
    Ultimatum A final demand
    Auditorium
    Podium A speaking stand
    Pandemonium Confusion
    Bunkum B.S., garbage
    Welcum Welcome
    Album
    Tedium Something boring
    Addendum An addition
    Vademecum Something carried around for constant use
    Memorandum
    Potassium An element
    Aluminum An element
    Desideratum Something needed and wanted
    Quoderatdemonstrandum (east) Quod erat demonstrandum = which was the thing to be proved (Euclid). Used in proofs as QED.
    Sodium An element
    Saeculasaeculorum Saecula saeculorum: world without end (from Catholic Latin Mass). (alt.) forever (lit. An age of ages)
    Strontium An element
    Referendum A meeting on a subject
    Adinfinitum Ad infinitum: so on to infinity
    Sternum The flat bone your ribs attach to in front
    Quoderatdemonstrandum (west) See QED (east)
    Chrysanthemum A flower
    Minimum
    Maximum
    Opossum
    Humdrum Boring, commonplace
    Indecorum Lack of good conduct
    Modicum A little bit
    Calcium An element
    Crematorium Where they burn corpses
    Chewingum Chewing gum
    Euphonium A brass wind instrument
    Opium A drug
    Harmonium Small reed organ
    Premium Extra charge for something in demand
    Mausoleum Above ground burial house for dead people
    Vanitasvanitatum Vanitas vanitatum: vanity of vanities (Ecclesiastes 1:2, Vulgate)
    Radium An element
    Hum
    Axium Axiom: something universally accepted as true
    Pendulum
    Factotum A handyman

  32. Πάνος με πεζά said

    Ναι ρε συ, εγώ έχω gmail μόνο για το κινητό. Και φυσικά, πρέπει να μπαίνεις από Η/Υ (πάλι από την ίδια σελίδα) να «καθαρίζεις» τους φακέλους (γιατί γίνεται πιο γρήγορα).

  33. Γς said

    Ντάξει αλλά να μην ξεχνιόμαστε για το θέμα αυτό. Θα είμστε εμεις, η Αρετή κι ο κούκος

  34. andreas said

    Επίσης ωραίο σημείο είναι το σύνθημα και το παρασύνθημα για την επιβίβαση των ηρώων στο πειρατικό πλοίο που θα τους πάει από τη Μασσαλία στην Κορσική:

    – Κουκουρούκουκου
    – Παλόμα

    Στη Μαμουθκόμιξ, τουλάχιστον.

    Για να μην πούμε για την ξεκαρδιστική συνάντηση του Καφεολίξ με τον Οκατερινεταμπελατσοϊντσοϊν!

  35. Νατάσσα said

    Και, επίσης στα αγγλικά, ο Ωκατεριναμπελλατσιτσίξ λέγεται Boneywasawarriorwayayix, από τούτο το αγγλικό παραδοσιακό τραγούδι για τον Ναπολέοντα…

  36. andreas said

    Δηλαδή, τώρα που το σκέφτομαι, όλη η Κορσική είναι αριστούργημα απ’ την αρχή μέχρι το τέλος …

  37. Γς said

    31:

    >Geranium. Α flower

    Το Γεράνι (Pelargonium)

  38. sarant said

    31 A, ευχαριστούμε, δεν το ήξερα το σάιτ!

    34-36: Είπαμε, είναι από τις πολύ καλές περιπέτειες.

    35 Ναι, ακριβώς!

    33 Θα πρέπει να το διαφημίσει λίγο εκεί στην περιοχή -από Αθήνα δεν θα έρθει κανείς (εκτός από μένα)

  39. Corto Maltese said

    «τα figatelli είναι κορσικάνικα λουκάνικα με συκώτι»

    Το δικό μας το φρυγαδέλι έχει καμιά σχέση;

  40. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    >>λατινικές λέξεις που έχουν περάσει στη γαλλική γλώσσα (ultimatum, auditorium, maximum) είτε με γαλλικές λατινοφανείς (tartopum αντί για tarte aux pommes, μηλόπιτα).
    Το διάβασα πρόσφατα και το «κολλάω» κι ας πάει καλύτερα ίσως σε άλλο νήμα.Πού να ψάχνω τώρα… 🙂
    Tuer latin et grec pour enterrer la France
    http://www.lefigaro.fr/vox/societe/2015/10/09/31003-20151009ARTFIG00358-natacha-polony-tuer-latin-et-grec-pour-enterrer-la-france.php

  41. Γς said

    31:

    >Pandemonium Confusion

    Pandæmonium: the capital of Hell in John Milton’s epic poem Paradise Lost.

  42. sarant said

    39 Όχι, άλλη ρίζα έχει αυτό, λατινική πάλι

  43. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    http://www.nooz.gr/entertainment/asteriks-kai-oveliks-sto-pleuro-tou-tzoilian-asanz
    χμμ…

  44. Γς said

    38 δ:

    Να φωνάξω τη φιλόλογο της Ραφήνας;

    [τον Ψινάκι του Μαραθώνα; Τον Αγιο Μεσογαίας;]

  45. cronopiusa said

  46. Κουνελόγατος said

    43. Σε πρόλαβα (στο 18), όχι και να μας φας το μεροκάματο…

  47. Corto Maltese said

    42: Ευχαριστώ!
    (Το φρυγαδέλι επίσης γίνεται με βάση το συκώτι, γιαυτό αναρωτήθηκα).

  48. cronopiusa said

  49. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    39,Ως προς τα υλικά,σα να έχουν αρκετή σχέση:»Τυλιχτό» συκώτι με μπαχαρικά και στα δυο.
    Φιγαδέλι
    https://fr.wikipedia.org/wiki/Figatellu
    Φρυγαδέλια
    http://www.lefkada-ionio.gr/island.php?info=244

  50. sarant said

    45-47-49
    Ναι, είναι παρόμοια τα υλικά, ενώ το frikadelle είναι κεφτεδοειδές, τι να πω. Αν δεν τα δοκιμάσω, δεν αποφαίνομαι 🙂

  51. Ω Νικοδεσποταμπελατσιτσίξ ο ιερός λίκνος με το πεντέφιον βγάζει 500 error μέχρι στιγμής και δεν μπορώ να το κατεβάσω.

  52. sarant said

    Και σε μένα δεν λειτουργεί αυτή τη στιγμή. Πριν όμως δούλευε και το είχαν κατεβάσει κάμποσοι. Τι να πω…

  53. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    46. Έλα βρε, τί το θες εσύ το μεροκάματο; Με λίγα μαρουλοψαράκια είσαι εντάξει! (κουνελόγατος γαρ… 🙂 )

  54. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    Στο παρακάτω κεφάτο ταξιδιωτικό άρθρο για την Κορσική διαβάζουμε πως ο Βοναπάρτης μάλλον είχε μανιάτικο αίμα. Τυχαίο; 🙂
    http://zyrinis.gr/en/node/3357

    i fratelli figatelli
    chanson corse : a canzona di u pastore

  55. Γς said

    54, 7:

    και το φοβόμουν …

  56. Πέπε said

    Δεν είχε πάει ποτέ ο νους μου στους Καριώτες. Αντίθετα, το τεύχος είναι τίγκα στα κρητικά στερεότυπα: μαυροπουκαμισάδες, αυστηροί στην ηθική με τις γυναίκες τους (αδερφές, συζύγους κλπ.), κυκλοφορούν παντού με το μαχαίρι που ξεδιπλώνει, σκληροί και τρομαχτικοί άντρες, κάνουν βεντέτες, οι γέροι φοράνα κεφαλομάντιλο μαύρο, όλα, όλα. Αν έχετε δει τη διαφήμιση με τον κρητίκαρο που ένας ξένος τού κλέβει πορτοκάλια, δε διαφέρει σε τίποτε από τους Κορσικάνους του Αστερίξ. Δεν είναι τυχαίο που επέλεξαν αυτό το τεύχος για μετάφραση στα κρητικά (με την οποία όμως έχω σοβαρές ενστάσεις).

    Βέβαια δεν έχουμε κανένα στερεότυπο ότι στην Κρήτη είναι εξόχως χαλαροί (αν και είναι, εν συγκρίσει με την Αθήνα – όπως όλη η επαρχία υποθέτω). Ούτε για βρωμερά τυριά. (Αν και απορώ με ποιο θράσος ένας Γάλλος κοροϊδεύει οποιονδήποτε για τα βρωμερά του τυριά.) Αντίθετα, αν κανείς έγραφε αυτή την περιπέτεια έχοντας στο νου του την Κρήτη, σίγουρα θα έβαζε κάτι με λύρες ή μαντινάδες. Αλλά αυτές οι διαφορές είναι ελάχιστες μπροστά στις ομοιότητες.

  57. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    56. Μα οι Κορσικανοί είναι Γάλλοι! (για τα βρωμερά τυριά δηλαδή, που δεν είναι βρωμερά αλλά απλώς πικάντικα… 🙂 )

  58. Γς said

    56:

    Δεν το έχω διαβάσει, αλλά αν υπάρχουν τέτοια στερεότυπα προηγούνται κατά πολύ οι μανιάτες των Κρητών. Οι μανιάτες είναι που επηρέασαν τόσο πολύ το νησί

  59. Πέπε said

    Ναι, οκέι. Γάλλοι είναι, αλλά εδώ αποτελούν τους Άλλους. Εννοούσα ένας «στάνταρ» Γάλλος.

  60. sarant said

    56 Καριώτες μόνο για το αραλίκι

  61. cyrusmonk said

    Δὲν θὰ σχολιάσω τὸ νέο ἄλμπουμ, ἀλλὰ τὸ ρεπορτὰζ γι’ αὐτό. Εἶναι δυνατὸν νὰ μὴν ξέρει ὁ συντάκτης ὅτι οἱ περιπέτειες τοῦ Ἀστερίξ, ἀκόμα καὶ αὐτὲς τῶν νέων δημιουργῶν, εἶναι γαλλόφωνες; Ποὺ πάει καὶ μεταφράζει τὴν εἴδηση ἀπὸ τὰ ἀγγλικά (Asterix and the Missing Scroll καὶ Confoundtheirpolitix, ἔλεος δηλαδή);
    Ὁρίστε καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ψαξίματος τριῶν λεπτῶν:

    http://www.rtl.fr/culture/arts-spectacles/asterix-et-obelix-decouvrez-la-couverture-du-36eme-album-de-la-serie-le-papyrus-de-cesar-7780055684

  62. cyrusmonk said

    Καὶ ἔχουμε κι αὐτό:

    Ainsi, Jules César tente toujours de conquérir ce petit bout de Gaule qui lui résiste mais ne pouvant toujours pas réussir par la force, il va tenter une autre approche : la communication. César s’adjoint ainsi les services de Bonus Promoplus, inspiré de Jacques Séguéla et qui sera le méchant de cette histoire. Il sera un conseiller en communication à la sauce Astérix, qui aiguillera César vers l’écriture de ses mémoires (La Guerre des Gaules, en réalité), donnant ainsi une version romancée de la réalité, dans laquelle la Gaule aura été conquise en totalité.

  63. sarant said

    61 Ωραίο θέμα πάντως. Οι Πίκτοι δεν μου είχαν αρέσει.

  64. Ιάκωβος said

    Είναι περίεργο, τα στερεότυπα είναι λίγο πολύ ίδια για τους (παλιούς) Κορσικανούς, τους Κρητικούς, τους Μανιάτες, τους βόρειους Αλβανούς. Βεντέτες, τιμή της αδερφής και ίρτζι. Στη Σερβία, μου έλεγαν, ότι έτσι είναι οι Μαυροβούνιοι ακόμα. Και είδα στη Βίκη, οτι στη σερβική μετάφραση του Αστερίξ, οι Κορσικανοί μιλάνε με ιδιωματισμούς από το Μοντενέγκρο.
    Ποιος ξέρει, ίσως πρόκειται για συμπεριφορές κάποιου παλιότερου κοινού εθνοτικού υποστρώματος της περιοχής, που επέζησαν σε τόπους που έμειναν πίσω στην πολιτιστική εξέλιξη.
    Μπορεί πάλι κάποιο κομμάτι αυτών των συμπεριφορών να είναι παγκόσμιο, όπως πχ η βεντέτα και το δίκαιο του αίματος.
    Το θέμα της Ορέστειας δεν είναι το πέρασμα από το δίκαιο του αίματος στο θετό δίκαιο της πόλης;

  65. Πάνος με πεζά said

    Το συγκεκριμένο Αστερίξ δεν το πολυθυμάμαι, για να σχολιάσω (σίγουρα το έχω διαβάσει, αλλά «το πάλαι ποτέ»).
    Αλλά, από μουσικής πλευράς, έχουμε και τη Μπαστιά στην Κορσική…

  66. Πάνος με πεζά said

    Θα ξέρετε, φυσικά, και την ιστορία του…

  67. gpoint said

    # 64

    Οσον αφορά την εκδίκηση ξεχνάς τους Παλαιστίνιους και τους Εβραίους που έχουν όπως και οι προαναφερθέντες το όνομα γιατί την χάρη την έχουν σχεδόν όλοι αλλά δεν την βροντοφωνάζουν σαν τους άλλους. Οσο για την τιμή της αδερφής κ.λ.π.κλασσικά εξαρτάται από το στάτους του προσεγγίσαντος

  68. Πέπε said

    61:
    Αυτός ο αρθρογράφος λέει «Αστερίξ και Οβελίξ». Και στα σημερινά παιδιά, έτσι είναι γνωστό. Ο Οβελίξ ανέκαθεν ήταν συμπρωταγωνιστής, αλλά φαίνεται ότι τώρα τελευταία έχει ανέβει κι άλλο στη συνείδηση του αναγνωστικού κοινού.

    Βέβαια, για πολύ κόσμο (το ‘χω δει και σε ανοιχτές ηλεκτρονικές συζητήσεις) ο Οβελίξ είναι πιο αγαπητός ήρωας, πιο συμπαθής. Ο Αστερίξ είναι λίγο ξερόλας (σαν τον Μίλυ Μάους, αλλά τουλάχιστον ο Αστερίξ είναι και λίγο αψίθυμος, λίγο πεισματάρης, έχει έτσι κάποιες ανθρώπινες αδυναμίες).

    Αλλά όπως και να ‘χει, οι περιπέτειες είναι του Αστερίξ! (Και όχι του Μοναρχίξ, όπως είχε εγκαίρως προβλεφθεί.)

  69. Πέπε said

    68:

    *Μίκυ*

  70. sarant said

    64 Ενδιαφέρον με το Μαυροβούνιο

    66 Ποια ιστορία;

  71. Γλωσσολάγνος said

    Συγχαρητήρια για το άρθρο! Πάντα απολαυστικά τα λεξιλογικά των ιστοριών του Αστερίξ!

    Εδώ μου δίνεται η ευκαιρία να κάνω μια ερώτηση για ένα σημείο της ιστορίας που αδυνατώ μέχρι σήμερα να το καταλάβω, πιθανόν επειδή κάνει αναφορά σε κάποιο γεγονός που είχε κάνει ντόρο στη Γαλλία την εποχή που γραφόταν ο «Αστερίξ στην Κορσική». Πρόκειται για το τελευταίο καρέ της προτελευταίας σελίδας, όπου εικονίζεται ένα μοτέλ της σύγχρονης εποχής, και αναφέρεται ότι πίσω απ’ αυτό κρυβόταν κάποιος απόγονος της οικογένειας των Φιλαληθίξ (μετάφραση Μαραντέι).

    Γνωρίζει κανείς τί στο καλό υπονοείται σ’ αυτό το καρέ;;; Από μικρό παιδί την έχω την απορία…

  72. Γς said

    69:

    Πέσ’ το ρε παιδί μου. Και έλεγα ποιον εννοεί. Τον Ντόναλντ Ντάκ; Τον Πλύτο. Το Γκούφη, Τον Σιλβέστερ;

  73. Γς said

    70:
    Είπα να βάλω τους μανιάτες αντί των κρητικών και τελικά προσθέσατε ένα σωρό. Μέχρι και Μοντενεγκριώτες

  74. Ιάκωβος said

    Gpoint,
    δεν νομίζω, ότι είναι έτσι. Το στερεότυπο για τον Εβραίο είναι ακριβώς το αντίθετο. Ένας φοβισμένος άνθρωπος, που συνήθως δεν έλυνε τις διαφορές του με τα όπλα και σίγουρα ποτέ, όταν μπλεκόταν με άτομο άλλου έθνους.* Οι οπλαρχηγοί το 21, όταν ήθελαν να πούνε ότι νικούσαν τους Τούρκους εύκολα, έλεγαν «τους είχαμε για Εβραίους».

    Οι συμπεριφορές αυτές οι ζόρικες (από όπου εν μέρει έλκει την καταγωγή και ο κουτσαβακισμός) είναι ο τρόπος να ζει κάποιος μέσα σε συνθήκες γενικευμένης αυτοδικίας.

    Οι Άραβες πάλι και το Ισλάμ δεν παραδεχόντουσαν την αυτοδικία, έιχαν νόμους, ολοκληρωμένο δίκαιο και κάμποσες σχολές ερμηνείας, δηλαδή πολιτισμό.

    Η εκδίκηση ανάμεσα στα έθνη και οι ρεβανσισμοί πάλι, είναι άλλο, σχετικά καινούριο φαινόμενο και μάλιστα στους συγκεκριμένους λαούς που αναφέρεις εντελώς σύγχρονο.
    ________

    Αν και η «φάρα», ο υπόκοσμος των πόλεων, δεχόταν στις τάξεις της Εβραίους.Κρητικούς δε δεχόταν.

  75. sarant said

    71 Kαλή ερώτηση…. αλλά δεν έχω βρει απάντηση. Οι Κορσικάνοι κρύβονται μήνες και χρόνια όταν τους κυνηγάει η αστυνομία, αλλά εδώ πρέπει να είναι υπαινιγμός σε συγκεκριμένο συμβάν

  76. cronopiusa said

  77. Γς said

    Και ένα μικρό διάλλειμα: 60 τόσα χρόνια πίσω.

    Στην Οδό Ονείρων.

    “Στο δρόμο που γεννιούνται και πεθαίνουν τα όνειρα των παιδιών μέχρι να ενωθούν με το ανοιξιάτικο αεράκι του επιταφίου”

  78. Reblogged στις anastasiakalantzi50.

  79. Πάνος με πεζά said

    @ 70 (66) : Το ποίημα αρχικά ο Αλκαίος το αφιέρωσε σε φίλη του που «έφυγε» από την επάρατο. Αργότερα, με τη συγκατάθεσή του, αφιερώθηκε μέσω Μικρούτσικου στον αυτόχειρα διανοούμενο Νίκο Πουλαντζά (+1979).

  80. sarant said

    79 Eυχαριστώ, δεν το ήξερα το πρώτο

  81. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    https://books.google.com.bh/books?id=fzO-7pbhMvsC&pg=PA164&lpg=PA164&dq=which+corsican+was+hiding+years+for+vendetta?&source=bl&ots=4s09SyDXOt&sig=0W_07x0IsKSetgBtllWkyTjj280&hl=en&sa=X&ved=0CCwQ6AEwBWoVChMI1N-1jNe_yAIVQbwUCh12MwOU#v=onepage&q=which%20corsican%20was%20hiding%20years%20for%20vendetta%3F&f=false

  82. Jimakos said

    Κάποια περισσότερα για αυτό, που είναι πράγματ από τις αγαπημένες μου περιπέτειες:

    Στο πρώτο καρέ, με το που φτάνουν Μασσαλία, φαίνονται κάποιοι ντόπιοι να παίζουν το παιχνίδι με τη μπάλα, το πετάνκ. Κάνα-δυο φάτσες είναι ίδιες από το Γύρο της Γαλατίας (όπου επισκέπτονται οι δύο ήρωες ξανά την Μασσαλία) και οι φάτσες αυτές -που στον Γύρο έχουν και διάλογο- είναι καρικατούρες ηθοποιών της εποχής αλλά συνάμα η σκηνή παραπέμπει στο Μαριούς του Μαρσέλ Πανιόλ.

    Επίσης κάποιοι εικάζουν οτι οι 4 γέροι που σχολιάζουν τα γεγονότα, παραπέμπουν στους αδερφούς Ντάλτον. Ο Τσερνιά , φίλος των δημιουργών, έχει «παίξει» σαν καρικατούρα σε διάφορα τεύχη, σε διαφορετικό ρόλο, Ρωμαίου συνήθως.
    O Oκαταρινεταμπελατσιτσίξ λέγεται οτι είναι καρικατούρα ένος δημοσιγράφου του Pilote, του Paul Giannoli.

  83. Μαρία said

    64
    Το κοινό μεταξύ Μαυροβούνιων και Κορσικανών είναι το λαθρεμπόριο. 🙂
    Στη μέθοδο Mauger τη λέξη contrebandier (ελληνοτουρικά κοντραμπατζής) τη μαθαίναμε στο κεφάλαιο για την Κορσική.

  84. Alexis said

    Τρίτη και 13 σήμερα, μην ξεχνιόμαστε…
    Γιορτάζουν οι απανταχού γκαντέμηδες

  85. sarant said

    82 Σωστά για τον Τζανολί. Και ένας ταβερνιάρης ή ξενοδόχος στην Κορσική είχε ισχυριστεί ότι είναι εκείνος, αλλά τον διαψεύσανε.

  86. EΦH² (54), το έχουμε ξαναναφέρει αυτό. Είναι ίσως ο μόνος στίχος του Αλ. Σούτσου που έχει μείνει:
    Δύο μ’ έφερε μοχθούσα Γίγαντας της γης η σφαίρα
    και των δύο οι αιώνες σε κηρύττουσι μητέρα:
    Στρατηλάτης των Ελλήνων εκδικών τον Μαραθώνα
    ο Αλέξανδρος εισήλθε νικητής εις Βαβυλώνα.
    Διετήρει αίματός σου εις τας φλέβας του ρανίδα
    ο Κορσικανός ο έχων τον Ταΰγετον πατρίδα
    και εις μίαν μόνην ώραν
    την γην παίξας την γην χάσας εις του Βατερλώ την χώραν.

  87. Μαρία said

    76
    Τα χαρακτηριστικά κορσικάνικα είναι τα πολυφωνικά.
    π.χ. https://www.youtube.com/watch?v=4k3dlhkxYdY Αξίζει όλο το σιντί.

  88. physicist said

    Για την χαλαρότητα των Μαυροβούνιων κυκλοφορούσε στην Γιουγκοσλαβία το εξής ανέκδοτο.

    Ένα νεαρό ζευγάρι Μαυροβούνιων είχε αποκτήσει ένα υγιές αγοράκι που μεγάλωνε φυσιολογικά, με την εξαίρεση ότι δεν μιλούσε. Οι γιατροί δεν μπορούσαν να βρουν το παραμικρό πρόβλημα, ούτε νευρολογικό ούτε ανατομικό ούτε ορμονικό ούτε τίποτε. Όμως το παιδί δεν έβγαζε μιλιά.

    Μια μέρα –είχε πλέον πατήσει τα δέκα– κι ενώ γευμάτιζε η οικογένεια στο τραπέζι, ο μικρός λέει ξαφνικά στη μητέρα του:

    — Μπορείς σε παρακαλώ να μου δώσεις το αλατοπίπερο; Θέλω να βάλω λίγο στο φαγητό, είναι άνοστο.

    Οι γονείς του πετάχτηκαν πάνω από έκπληξη και χαρά.

    — Ώστε μιλάς … μια χαρά, κανονικά, φυσιολογικά … μιλάς! Αλλά γιατί τόσα χρόνια δεν είχες πει ούτε λέξη; Ρωτάνε ξαναμμένοι οι γονείς.
    — Δεν είχε προκύψει λόγος για κάτι τέτοιο, απαντά ο μικρός και συνεχίζει το φαγητό του.

  89. sarant said

    86 Τον αδικείς. Εγώ θα έλεγα και το:
    είν’ ελεύθερος ο Τύπος, φθάνει μόνον να μη γράψεις.

    και ίσως και άλλους στίχους

  90. gpoint said

    # 74

    Οταν οι Εβραίοι ζούσαν περιθωριοποιημένοι στις γειτονιές των πόλεων υποχρεωτικά είχαν άλλη συμπεριφορά από αυτήν που παρουσιάζουν σαν πολίτες του Ισραήλ πλέον. Εσύ το παίρνεις χρονικά κι εγώ ανάλογα με τις συνθήκες. Π.χ, οι Γερμανοί που δεν πολυφημίζονται για κάτι τέτοια στην κατοχή εκτελούσαν καμμιά πενηνταριά για κάθε νεκρό στρατιώτη τους. Ρεβανσισμούς είχαμε και επί ΑΗΠ, μην το ξεχνάμε. Σε γειτονιές όπου μπορεί σε ελάχιστο χρόνο κάποιος να έχει ενισχύσεις από φίλους και συγγενείς το παίζει δεν σηκώνω μύγα στο σπαθί μου. Ο ίδιος έξω από τα νερά του κλάνει μπαρμπούνι κατά το κοινώς λεγόμενο

  91. …Να σταθούμε εδωπέρα στη λέξη «ευερέθιστοι», όπως αποδίδει ο Χιόνης τον γαλλικό όρο susceptibles. Η Μαραντέι, στο Μαμούθ, προτιμάει την απόδοση «ευέξαπτοι». Ο άγγλος μεταφραστής, touchy. Βέβαια, αν δεν κάνω λάθος, ο susceptible είναι ευερέθιστος αλλά με κάτι που λες γι’ αυτόν, δηλαδή παραξηγιάρης ή ίσως μυγιάγγιχτος….

    «Εύθικτος» θα το έλεγα το susceptible, με βάση όσο πιο κυριολεκτική απόδοση της αγγλικής σημασίας της λέξης – με επιφύλαξη αν το susceptible έχει διαφορετική χροιά στα γαλλικά.
    (Το touchy του άγγλου μεταφραστή είναι με την ίδια έννοια και μού φαίνεται πετυχημένο.)

  92. Neo Kid phone home said

    88 Fysike,kai gelousane m ayto to anekdoto;; :mrgreen:

  93. Νίκος Κ. said

    Από τον Τζούλιαν Ασάνζ (Wikileaks) εμπνευσμένη η νέα περιπέτεια του Αστερίξ

    Ένας δημοσιογράφος εμπνευσμένος από τον… Τζούλιαν Ασάνζ ενώνει τις δυνάμεις του με τον Αστερίξ και τον Οβελίξ για να πολεμήσει την προπαγάνδα που έχουν κηρύξει στους Γαλάτες οι Ρωμαίοι εχθροί τους, στο νέο κόμικ της σειράς, που θα κυκλοφορήσει στις 22 Οκτωβρίου.

    Η 36η έκδοση της επιτυχημένης σειρά κόμικς θα έχει τίτλο «Asterix and the Missing Scroll» και σε αυτή το διάσημο ντουέτο συνεργάζεται με έναν δημοσιογράφο φτιαγμένο στα πρότυπα του ιδρυτή του WikiLeaks, ο οποίος ανήκει στο στρατόπεδο των καλών, ονομάζεται «Confoundtheirpolitix» και εργάζεται στην εφημερίδα «Condatum Echo».

    http://www.naftemporiki.gr/story/1015581/apo-ton-tzoulian-asanz-empneusmeni-i-nea-peripeteia-tou-asteriks#null

  94. …– Έι, σας έχω μια δουλειά.
    – Δεν είσαι μόνο αποστάτης, αλλά λες και μεγάλα λόγια από πάνω!…

    Μια πιο ελεύθερη μετάφραση:

    – Δεν σού φτάνει αποστάτης, θες να γίνεις κι επιστάτης, βρωμόστομε!

  95. leonicos said

    (Το έχει σκοτώσει και ο Νταλάρας).

    Η αλήθεια να λέγεται. Αξίζει πολλά σαν προσωπικότητα, έχει κάνει καταπληκτικές δουλειές, ξέφυγε από το νυκτοκάματο, αλλά… έχει κάνει και πράγματα που δεν τα έφτανε η φωνή του. Εκτέλεση ‘Αξιον Εστί, ασ’ πούμε… πραγματικό σκότωμα, και με μέτρο σύγκρισης ακόμα να βουίζει στ’ αφτιά μας.

    @21 Σε μερικά χρόνια, οι φωτό ντυμενων γυναικών θα είναι πολύ σκανδαλιστικες, αφού δε θα έχεις την ευκαιρία να τις δεις στο δρόμο

    Αβονίδα, άλλη μια φορά σε βρίσκω πολύ πετυχημένο

    @22 Τώρα που θα πουλάνε μπούργκες στο Μοναστηράκι…

    Κι αυτό καλό!

  96. physicist said

    #92. — Είναι γλώσσα-κολλημένη-στο-μάγουλο, για ιντελλέκτσουαλ Γιουγκοζλάβους λέμε.

  97. Εκει που ο αποστάτης-επιστάτης θέλει να αυξήσει την παραγωγικότητα των ντόπιων πρέπει να παίζει κάποιο καλαμπούρι εποχής σχετικά με τα έργα ανάπτυξης της νησιωτικής περιφέρειας.
    Σαν το γνωστό δικό μας με τους Λέσβιους, που τους επιστρατεύσανε για να φτιαχτεί το αεροδρόμιο του νησιού κι εμφανίστηκαν όλοι με γκασμάδες, επειδή είναι πιο εύκολοι: μόνο σύρσιμο, όχι σκάψιμο.

  98. Αυτός ο Paul Giannoli, Γιαννούλης πρέπει να λεγόταν παλιά. Και, ναι, ψιλομοιάζει στον αρχηγό, κυρίως ως προς την επική μυτόγκα!

  99. 92

    Kido, giati francolevantinika kai greeklish prosfatws? Xalase to laptop kai ksepeses sto telephono? Welcome to the Club, boy!

  100. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    94 Πολύ καλό!

    91 Ναι ρε συ, εύθικτος!

  101. 14, Καταπληκτική σκηνή από σπαρταριστή ταινία!

    Αν θυμάμαι καλά, την είχαν προβάλει οι τελειόφοιτοι, νομίζω, στο ΕΜΠ (στο Μεγάλο Αμφιθέατρο Χημικών) φθινόπωρο του ’78 (ό,τι είχα πρωτομπεί) κι από τότε την έχω δει ουκ ολίγες φορές.

    Έχει επίσης ενδιαφέρον ότι στις ΗΠΑ, τουλάχιστον σε γνωστούς μου, δεν είναι από τις ταινίες καλτ ή έστω μεγάλη επιτυχία – ίσως επειδή ευρωπαϊκές ιδιομορφίες και η όλη γαλλική επανάσταση δεν είναι τόσο γνωστά.

  102. Τα κατέφερα και το κατέβασα το πεντέφι.

    71 & 75 Πίστευα ότι δεν είναι τόσο δύσκολο να καταλάβετε πως λόγω της βεντέτας αλλά και των διώξεων, πολιτικών ή και δικαστικών, πολλοί κατέφευγαν στα βουνά. Ένας ακόμα λόγος που ταιριάζει τέλεια το κόμικ με την κρητική ιδιοσυγκρασία, αρκεί να θυμηθείτε τους ελασίτες Μπλαζάκη και Τσομπανάκη που έζησαν απομονωμένοι πάνω από 30 χρόνια στον Ψηλορείτη μαζί με άλλους συντρόφους που πέθαναν σ’ εκείνο το διάστημα της αυτοεξορίας τους.

    http://www.kolivas.de/archives/224453

    Συνεπώς εκείνο το καρεδάκι με το ξενοδοχείο δεν πρέπει να σας πολυπαραξενεύει αφού ακόμα και κείνη την εποχή που σχεδιαζόταν το κόμικ, στην Ευρώπη υπήρχαν σίγουρα αρκετές περιπτώσεις απομονωμένων ατόμων σε εξιαρετικά δύσβατες περιοχές που είτε ήταν διωκόμενα είτε αγνοούσαν την έκβαση του τελευταίου πολέμου. Είναι σχετικά πρόσφατη και η είδηση κάποιων γιανωνέζων, νομίζω, στην τελευταία περίπτωση.

    Απορία έχω από που κρατάει το ευφυολόγημα με τις γεμάτες κάλπες που τις πετάνε μετά.

  103. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    99. Το λάπτοπ ζεί και βασιλεύει ζουλιάρη! :mrgreen:
    (αλλά δεν το κουβαλάω μαζί μου στα φαγάδικα… 🙂 )

  104. Μαρία said

    91
    touchy ο μή μου άπτου 🙂

  105. 104, Ναι!

  106. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    Ή μυγιάγγιχτος! 🙂
    https://translate.google.com/#el/en/%CE%BC%CF%85%CE%B3%CE%B9%CE%AC%CE%B3%CE%B3%CE%B9%CF%87%CF%84%CE%BF%CF%82

  107. sarant said

    102 Στα αστεριξοσάιτ λένε ότι είναι υπαινιγμός στις καταγγελίες για εκλογική νοθεία που είναι συχνές στην Κορσικη.

  108. Spiridione said

    102. 107. Και εγώ αναρωτιόμουν. Είμαι τυχερός γιατί βρήκα αυτό, κυριολεκτικά κάλπες στη θάλασσα (το 1967)
    https://news.google.com/newspapers?nid=1955&dat=19680624&id=viIrAAAAIBAJ&sjid=NqAFAAAAIBAJ&pg=5900,5741642&hl=en

  109. 108 Λύθηκε κι αυτή η απορία! Σα να λέγαμε εμείς:
    – Βάλτε τα δέντρα να ψηφίσουν!
    – Σας βρίκεται εύκαιρο κάνα δασάκι εδώ κοντά να εκλέξουμε τον νέο πρόεδρο;

  110. Να προσθέσω μια που αναφέρθηκε η μετάφραση του Πατεράκη πως συμμερίζομαι το σκεπτικισμό του Πέπε πιο πάνω αν και δεν μας είπε ακριβώς γιατί. Το κρητικό τεύχος είναι λίγο υπερβολικό στο να χρησιμοποιεί εξεζητημένα ιδιώματα για να καλύψει όλες τις περιοχές της Κρήτης και το αποτέλεσμα βγαίνει λίγο τουρλού αν δεν συμβουλευτείς το λεξικό στο τέλος. Σε κάποιες περιπτώσεις θα ήταν προτιμότερο να χρησιμοποιηθούν ομαλότεροι τύποι, πχ ο μουζεβίρης που αναφέρεται στο ποστ δεν αποδίδει ακριβώς το νόημα του αποστάτη όσο ο μπουρμάς που είναι πιο συχνός τύπος και ταιριάζει πιο καλά στην περίπτωση του Σαλαμίξ.

    Να δω την επόμενη φορά τον Νικοδεσποταμπελατσιτσίξ πως θα βγάλει άκρη στο τεύχος με τους Βέλγους καθώς ο Γκοσινί ξεπατώνει τον Ουγκώ.

  111. Να θυμίσω παλιότερη αναφορά στη «ναβάχα της πριγκιπέσας». Τυπική ναβάχα είναι ο εντυπωσιακός σουγιάς που συχνά χρησιμοποιεί ο Ωκαταρινέτακλπ (για να κόψει τυρί, σαλάμι κλπ). Λέτε ο Γκοσινύ να διάβαζε Τερζάκη;

  112. sarant said

    108 Mπράβο Σπύρο -το βρήκες εσύ και δεν το έχουν βρει οι Γάλλοι αστεριξολόγοι!

    110 Ναι, δεν έχεις άδικο (και φαντάζομαι και ο Πέπε αυτό θα εννοεί) -μου φαίνεται πως επίτηδες διαλέγει ιδιωματικές λέξεις ακόμα και εκεί όπου σπανίως χρησιμοποιούνται. Πες ότι έτσι θα ήταν η μετάφραση σε ένα ανεξάρτητο κρητικό κράτος, που θα ήθελαν οι γλωσσολόγοι του να τονίσουν τη διαφορά από τα ελληνικά της Ελλάδας 🙂

    111 Μπράβο που το θυμήθηκες!
    https://sarantakos.wordpress.com/2014/02/05/navaja/

  113. Μαρία said

    108
    Μεγάλη φαμίλια κάτι σαν τους Κεφαλογιάννηδες https://fr.wikipedia.org/wiki/Famille_Zuccarelli
    Ο συνονόματός του εγγονός https://twitter.com/jeanzuccarelli

  114. Spiridione said

    Και εδώ το δημοσίευμα για τις υποβρύχιες κάλπες. Ήταν κρίσιμη η έδρα της Κορσικής, γιατί κέρδισε λέει ο Ντε Γκολ την πλειοψηφία στη Βουλή με διαφορά μίας έδρας το 1967. Γι’ αυτό το αναφέρει φαίνεται και ο Γκοσινύ. Μπορείτε να διαβάσετε και για ψηφοδέλτια κονφετί. Είναι θεοί οι Κορσικανοί 🙂
    113. Ο Ζουκαρέλι εδώ ήταν αδικημένος, το 68 βγήκε δήμαρχος και παρέμεινε μέχρι τι 1989.
    https://news.google.com/newspapers?nid=1928&dat=19670314&id=CWggAAAAIBAJ&sjid=y2YFAAAAIBAJ&pg=992,1376518&hl=el

  115. Πω-πω τι μαθαίνει κανείς! Το ’73 βγήκε ο Αστερίξ στην Κορσική. Σα να λέμε ελληνικό κόμικ του ’90 με τον Καλογιάννη να αρπάζει την κάλπη.

  116. Μαρία said

    114
    Εδώ πού εδώ; Η βίκη αναφέρει καταλεπτώς όλα τα κατα καιρούς αξιώματά του. Μακροημέρευσε και σαν περιφερειακός σύμβουλος απ’ το 1932 μέχρι το ’96, οπότε και πέθανε.

  117. Spiridione said

    116. Το εδώ είναι το δημοσίευμα για τις βουλευτικές εκλογές του 1967, που δεν εκλέχτηκε ο Ζαν Ζουκαρελι. Στο δικό σου λίκνο αναφέρεται ότι έγινε δήμαρχος από το 1968 μέχρι το 1989, κανένα άλλο αξίωμα (και μετά το 1989 ο γιος του). Το λινκ του σχ. 108 λέει ότι επαναλήφθηκαν οι βουλευτικές εκλογές του 1967 για την Κορσική το 1968. Δεν αναφέρει ποιος εκλέχτηκε βουλευτής, ο Ζουκ. ήταν πάλι υποψήφιος,αλλά προφανώς δεν εκλέχτηκε, αφού έγινε δήμαρχος. Αυτά κατάλαβα εγώ.

  118. Πέπε said

    @110:

    Δεν κατέχω τα κρητικά ώστε να ξέρω αν είναι από διάφορες περιοχές, ωστόσο ότι είναι υπερβολικό είναι και η δική μου γνώμη. Μοιάζει σαν να έχουν ψάξει με το φανάρι ποιον ακατανόητο τρόπο έχουν βρει κάπου, κάποτε, κάποιοι Κρητικοί να λένε το καθετί. Αμφιβάλλω λ.χ. αν όλα εκείνα τα τούρκικα δάνεια είναι εν χρήσει, μπορεί να ήταν κάποτε κάπου. Διαβάζω πολύ πιο εύκολα τον Ερωτόκριτο, που γράφτηκε πριν από αιώνες, ή τον Αστερίξ στα ποντιακά που επιτέλους είναι μια πραγματικά απόμακρη διάλεκτος, παρά αυτό. Και ασφαλώς δεν άκουσα ποτέ μου Κρητικό που το λεξιλόγιό του να έχει τόσο απελπιστικά λίγες κοινές λέξεις με το δικό μου.

  119. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    71.
    Il se cachait dans le maquis derrière un hôtel » (p.47, v.7). Le maquis, et c’est notre hypothèse dans une
    perspective analogique, correspond au désert chez les Hébreux : de même que, selon le
    Lévitique déjà cité, le bouc est conduit dans le désert, de même les bannis et auto-bannis
    corses sont conduits dans le maquis labyrinthique. Cette dernier épisode semble montrer que
    si rien n’est réglé chez les Corses en ce qui concerne la stabilisation du bouc émissaire en tant
    que figure, il n’en est pas de même du lieu de bannissement, le maquis participant de
    l’aboutissement symbolique du processus par sa ritualisation spatiale

  120. Spiridione said

    116. 1117. Τώρα το είδα, είχε εκλεγεί και βουλευτής, και το 1968 αυτός βγήκε.

  121. 118. Λογικά κι εύλογα όσα λες, συμφωνούμε.

  122. sarant said

    117 O Ζουκαρελί ήταν μεν δήμαρχος του Μπαστιά από το 1968 ως το 1989, αλλά και βουλευτής το 1968 και από το 1973 ως το 1978 και μετά από το 1981 ως το 1986. Μπορούσε να είναι βουλευτής και δήμαρχος μαζί. Αλλά πράγματι το 1968 έχασε την έδρα ως το 1973.

  123. sarant said

    (Δεν είχα δει το 120)

  124. Μαρία said

    117
    ok
    Αλλά δεν κλίκαρες το ντεταγιέ https://fr.wikipedia.org/wiki/Jean_Zuccarelli_%28homme_politique,_1907-1996%29

    Άσχετο αλλά κερκυραϊκού ενδιαφέροντος. Στο κορσικάνικο χωριό απ’ όπου κατάγεται μια γνωστή μου υπάρχει ορθόδοξη εκκλησία του Αγίου (ένας είναι) απέναντι ακριβώς απ’ την καθολική. Τις λειτουργίες μάλιστα τελούσε ο ίδιος παπάς τουλάχιστον παλιά. Τώρα δεν ξέρω τι γίνεται.

  125. Μαρία said

    122
    Εδώ ο άλλος ήταν πρωθυπουργός και δήμαρχος μαζί.

  126. Spiridione said

    Αυτό που δεν κατάλαβα είναι ότι ήταν βουλευτής το 1968 και μετά το 73-78, και γιατί έγιναν εκλογές δύο συνεχόμενες χρονιές, το 67-68. Κόλπα του Ντε Γκολ;
    124. Ποιο χωριο; (άμα πάω να το δω)

  127. Μαρία said

    126
    Λόγω του Μάη, τη διέλυσε και ξαναπροκήρυξε εκλογές.

    Θα κάνεις και μπανάκια https://en.wikipedia.org/wiki/Carg%C3%A8se Στη φωτογραφία διακρίνονται οι δυο εκκλησιές βιζαβί κι απεναντίας.

  128. cronopiusa said

    Au cul du loup – film complet en francais

  129. 126 Τα παρεπόμενα του Μάη.

  130. Ριβαλντίνιο said

    Τους αρχαίους Κορσικανούς τους αναφέρει και ο Παυσανίας :

    ἔστι δὲ νῆσος οὐ πολὺ ἀπέχουσα τῆς Σαρδοῦς, Κύρνος ὑπὸ Ἑλλήνων, ὑπὸ δὲ Λιβύων(1) τῶν ἐνοικούντων καλουμένη Κορσική. ἐκ ταύτης μοῖρα οὐκ ἐλαχίστη στάσει πιεσθεῖσα ἀφίκετο ἐς τὴν Σαρδώ, καὶ ᾤκησαν τῆς χώρας ἀποτεμόμενοι τῆς ἐν τοῖς ὄρεσιν: ὑπὸ μέντοι τῶν ἐν τῇ Σαρδοῖ τῷ ὀνόματι ὀνομάζονται τῷ οἴκοθεν Κορσοί.
    http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0159%3Abook%3D10%3Achapter%3D17%3Asection%3D8

    και ζούσαν και στην Βόρεια Σαρδηνία.

    (1) Στην πραγματικότητα μάλλον Λίγυες.
    https://en.wikipedia.org/wiki/History_of_Corsica#Name

    ———————————————————————————

    Οι Μανιάτες είχαν πλακωθεί γερά με τους Κορσικανούς.

    1729: Οι Κορσικανοί επαναστάτησαν εναντίον της Γένοβας. Οι Έλληνες αρνήθηκαν να πάρουν τα όπλα εναντίον των Γενοβέζων ευεργετών τους. Έτσι, οι Κορσικανοί λεηλάτησαν και κατέστρεψαν την περιουσία της Παόμιας επειδή οι Μανιάτες ήταν σύμμαχοι των Γενοβέζων. Τον επόμενο χρόνο οι Έλληνες δέχτηκαν επίθεση από τους Κορσικανούς όμως αντιστάθηκαν ηρωικά και νίκησαν. Εντούτοις, λόγω έλλειψης βοήθειας τους συνέστησαν να κατευθυνθούν στο Αιάκειο, μέσω της θάλασσας, αφήνοντας 90 άντρες πίσω για να προστατεύουν την Παόμια. Όμως, οι εναπομείναντες υπερασπιστές αναγκάσθηκαν να υποχωρήσουν στον πύργο της Ominia στο άκρο της χερσονήσου. Εξαιτίας της έλλειψης αγαθών και προμηθειών υποχρεώθηκαν την νύχτα να φύγουν κάνοντας ηρωϊκή έξοδο για το Αιάκειο (Ajaccio) όπου έφτασαν στα τέλη του Απρίλη 1731.

    http://www.mani.org.gr/apodimoi/mankors/maniates_korsikis.htm

    Μετά την Παόμια (1676-1731) και το Αιάκειον (1731-1775) οι απόγονοι των Μανιατών αποίκων απέκτησαν την έδρα τους, έως σήμερα, το μεγάλο τους χωριό, το πανέμορφο Καργκέζε. Οι Γενοβέζοι βλέποντας το αδιέξοδο των επαναστάσεων των ντοπίων, στα 1768 πωλούν την Κορσική στη Γαλλία. Πρώτος Γάλλος Κυβερνήτης στο νησί διορίζεται ο κόμης Ρενέ Μαρμπέφ. Για καλή τύχη των Μανιατών ο άνθρωπος αυτός είναι Φιλλέλην και δείχνει εξαιρετικό ενδιαφέρον για «τους απόγονους των Σπαρτιατών».
    Είναι εντυπωσιασμένος από το βίο τους, την ιστορία τους, τις μάχες, τα βάσανα, την αξιοπρέπεια, τα αυστηρά έθιμα, την αλληλεγγύη τους και κυριολεκτικά τους θέτει υπό την προστασία του. Με τη φροντίδα αυτού του Κυβερνήτη χτίζεται κοντά στην Παόμια, πλησίον της θαλάσσης, το νέο τους χωριό. Το Καργκέζε είναι το μόνο χωριό της Κορσικής που έχει κτιστεί βάσει σχεδίου και σε κάθε οικογένεια δίδεται από ένα σπίτι. Μάλιστα και ο ίδιος ο Μαρμπέφ χτίζει έπαυλη εδώ για να βρίσκεται τακτικά κοντά στους Έλληνες φίλους.
    Το 1775 εγκαθίστανται στο Καργκέζε κάπου εκατό οικογένειες, κάποιες άλλες μένουν στο Αιάκειο. Κανείς δεν τολμά να ενοχλήσει το νέο χωριό των Μανιατών ως τα χρόνια που ακολουθούν την Γαλλική Επανάσταση (1789), όταν άτακτα σώματα Κορσικανών βρίσκουν ευκαιρία κι επιτίθενται! 👿 Οι Μανιάτες καταφεύγουν πάλι στο Αιάκειον το 1795 ,για να επιστρέψουν τον επόμενο χρόνο – οι ντόπιοι καταστρέφουν τότε την έπαυλη του Κυβερνήτη Μαρμπέφ! Τα επόμενα χρόνια του Μεγάλου Ναπολέοντος είναι ήσυχα, ενώ το διάστημα 1814-1830 γίνονται οι τελευταίες επιθέσεις Κορσικανών, οι οποίες όμως αποκρούονται αποτελεσματικά.Από το 1830 έχουμε τους πρώτους μεικτούς γάμους Ελλήνων αποίκων και ντόπιων Κορσικανών που εγκαθίστανται κι αυτοί στο Καργκέζε. Οι αντιθέσεις δεν εξαλείφθησαν βέβαια ποτέ, αλλά δεν γενούν πια ένοπλες συγκρούσεις.
    Το 1874 πολλές οικογένειες Καργκεζιανών Μανιατών μεταναστεύουν στο Σίδι Μερουάν της Αλγερίας (η οποία έχει καταληφθεί από την Γαλλία), ευημερούν εκεί, αλλά αναγκάζονται να επιστρέψουν σε Κορσική και Γαλλία κατά την Αλγερινή επανάσταση, πριν λίγες δεκαετίες. Άλλοι απόγονοι Μανιατών ζουν στο Παρίσι, τη Μασσαλία, τη Νίκαια, κ.ά. γαλλικές πόλεις εκτός της Κορσικής. Στο Καργκέζε σήμερα κατοικούν μονίμως περί τους 2000 απογόνους Μανιατών, αριθμός που κάθε καλοκαίρι πολλαπλασιάζεται.

    (…)Και είναι εκπληκτικό το γεγονός της Ελληνικής ονομασίας στα Ξενοδοχεία και τις επιχειρήσεις τους: RESIDENCE ELLADA, MOTEL TA KLADIA, RESIDENCE D’ ITYLON, HOTEL – MOTEL HELIOS, RESIDENCE MAINA, HOTEL – RESTAURANT THALASSA κ.π.ά.!
    Είναι εξαιρετικά συγκινητικό για τον Έλληνα επισκέπτη, σ’ έναν τόπο μακρινό – και ξεχασμένο!- απ’ την πατρίδα μας τόπο, εφτακόσιοι άνθρωποι και οι απόγονοι τους ως σήμερα – σ’ ένα εχθρικό περιβάλλον, να έχουν επιβάλλει την Ελληνική τους παρουσία και να έχουν θέσει τη σφραγίδα τους στην καθημερινή ζωή. Βαδίζει κανείς σήμερα, στο Ελληνικό Καργκέζε στην ….οδό Ελλάδος ( Rue de Greece ), στην οδό Μάνης( Rue de Magne ) στην οδό Οιτύλου ( Rue de Vitylon)!
    Οι σημερινοί απόγονοι των Ελλήνων έχουν κρατήσει τα παλαιά Μανιάτικα επώνυμά τους: Στεφανόπουλος, Φριμιγόκης, Τζαννετάκης, Δρακάκης, Βολιμάκης, Κορίτης, Βλαχοδημάκης, Κορώνας, Κοτσυφάκης, Παπαδάκης, Μαυροειδάκης κ.ά.
    Αρκετοί γνωρίζουν, και μαθαίνουν, νέα Ελληνικά, μόνο μια – δυο γερόντισσες όμως, γνωρίζουν το Μανιάτικο ιδίωμα όπως το έμαθαν πάππου – προπάππου. Όσο πάμε προς τα πίσω, οι γνωρίζοντες τα Μανιάτικα ήταν περισσότεροι – δυστυχώς δεν διατηρήθηκε η Μανιάτικη λαλιά στο Καργκέζε (δεν ήταν εξάλλου και εύκολο, χωρίς συνδρομή απ’ την Μάνη και την Ελλάδα).
    Εκείνο όμως που ποτέ δεν εγκατέλειψε τους απογόνους των τσακισμένων Μανιάτικων αποίκων του 1675, ως σήμερα, είναι η συνείδηση του Ελληνικού τους αίματος, η συνείδηση της καταγωγής τους, η Ελληνική ψυχή τους (τα όσα ακολουθούν στις επόμενες σελίδες ελπίζω να αποδεικνύουν του λόγου το αληθές).
    Κορωνίδα βέβαια των Ελληνικών επιβιώσεων στο Καργκέζε είναι αναμφισβήτητα το γεγονός να ακούει κανείς την θεία λειτουργία, στην εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνος, στην Ελληνική γλώσσα. Οι Θρησκευτικές γιορτές τους γίνονται κατά το Ορθόδοξο – Βυζαντινό τυπικό όπως και οι ακολουθίες που «χαρακτηρίζουν» τη ζωή του καθενός: βάπτιση, γάμος, κηδεία ……

    http://www.mani.org.gr/apodimoi/elkargk/elliniko_kargkeze.htm

  131. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    πόσα ωραία πράματα σήμερα! Νικοκύρη και συνεργάτες, εύγε σας.
    Εδώ ηύρα κάτι σχετικό νομίζω με της Μαρίας το 124 β
    http://egypte06.over-blog.com/article-latine-orthodoxe-les-deux-eglises-de-cargese-s-observent-107829121.html

  132. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    126,127 άργησα,αλλά χαλάλι.Τα καλύτερα μανταρίνια που έτρωγα στη Γαλλία ήταν Κορσικής. 🙂

  133. sarant said

    Παναπεί πρέπει να πάμε στο Καργκέζε.
    Πριν από καμιά κατοστή χρόνια είχε γίνει κάποια καταγραφή του ιδιώματος -ή κάνω λάθος;

  134. Ριβαλντίνιο said

    Κάποια στιγμή το σενάριο μανιάτικης καταγωγής του Ναπολέοντα πρέπει να ήταν πολύ διαδεδομένο στο παρελθόν. Όπως είχαμε πει και πριν κανά χρόνο :

    H καταγωγή απ’την Μάνη του Βοναπάρτη έχει παίξει και στην σύγκρουση Μεταξά-Βενιζέλου μέσω εφημερίδων. Ο Βενιζέλος διατείνεται ότι το Μακεδονικό Μέτωπο και η συμμετοχή της Ελλάδας στην μάχη του Σκρα ήταν σημαντικά για την λήξη του πολέμου. Ο Μεταξάς τον αντικρούει ότι το σημαντικότερο μέτωπο ήταν στην Γαλλία και αν αυτό κατέρρεε πάπαλα ο πόλεμος για τους Συμμάχους, χωρίς βέβαια αυτό να μειώνει την αξία της ελληνικής συμμετοχής. Και αναφέρει παραδείγματα ότι οι Άγγλοι πίστευαν ότι την νίκη του Α.Π.Π. εξασφάλισε ο στόλος τους ,οι ΗΠΑ ότι τη νίκη πέτυχε η δική τους συμμετοχή κ.λπ. Φαίνεται πως κάποιοι βενιζελικοί δημοσιογράφοι κατηγόρησαν τον Μετ για αντιπατριωτική στάση , ότι μειώνει δηλ. τις ελληνικές επιτυχίες στο μακεδονικό μέτωπο. Και ο Μετ γράφει

    Τι να κάμωμεν ! Θα το υποστώμεν και αυτό ! Ίσως μεθαύριον, αν ισχυρισθώμεν ότι ο Βοναπάρτης ήτο Κορσικανός και όχι Μανιάτης , κατά τον ποιητήν Σούτσον , θα μας είπουν ότι είμεθα μισέλληνες ! Ομολογούμεν ότι τοιαύτην αντίληψιν της ιδέας της πατρίδος δεν έχομεν.

    https://docs.google.com/file/d/0B4ja4zDdc5CfNDZjMTY2MTAtOWRjMC00Njc2LWE2ZGQtNDY5OTc0OWYyMDJl/edit?hl=en&pli=1

    σελ.480-481

    https://sarantakos.wordpress.com/2014/11/15/meze-142/#comment-253000

  135. Ριβαλντίνιο said

    Στα γρήγορα βρίσκω ότι ένας Ολλανδός Blanken (Οι Έλληνες του Καργκέζε, 1951) μελέτησε τους Μανιατοκορσούς. Βασίστηκε και σε ένα γαλλάκι Mirambel (1929) που’χε κάνει γενικά για τους Μανιάτες. Μερικές λέξεις :

    Καργέζε/Λάγια/κοινή

    μάστακο/μάστακας/ακρίδα
    χρεία/χρεία/ανάγκη
    σφαραγκοφωλέα/σφαραγκοφουλιά/αραχνιά
    επά/επά/εδώ
    λάβρα/λάβρα/ζέστη
    κούρος/κούρος/πετεινός
    τίλογο/τίλογου/πως
    ζυγώνω/ζυγώνου/σιμώνω
    μεινέσκω/μεινέσκου/σταματώ
    πύκνωμα/πύκνωμα/συνάχι
    δανά/εδανά/τώρα

    κ.α.

    (Από εδώ τα σούφρωσα http://www.politeianet.gr/books/koutsilieris-g-anarguros-papadimas-istoria-tis-manis-archaia-mesaioniki-neoteri-29890 σελ.211-212 ).

  136. sarant said

    Eυχαριστούμε!

  137. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    118.Πέπε,όπως τα λες.Δεν ξέρω ουτ΄ εγώ αρκετές λέξεις κι επίσης μου έρχονται κάποιες άλλες για πιο ταιριαστές.Αν είναι για να φανεί (και)η γλωσσική αυτονομία τάχα, όπως είπε ο Νικοκύρης στο 112β, πάσο, αλλά πάλι όμως αν ξινίζει σ΄εμένα που είμαι από κει, τότε πως να αγαπηθεί από τους αποδέλοιπους αναγνώστες και περισσότερο από τα νεαρά άτομα αν δυσκολεύονται να καταλάβουν;

  138. Spiridione said

    Ωραία, μπαίνει στα υπόψη το Καργκέζε.
    122. Στα κορσικάνικα όμως δεν θα είναι Ζουκαρέλι;

  139. sarant said

    138 Πιθανώς, αλλά το επώνυμο είναι γαλλικό, ειδικά αυτός που ήταν και βουλευτής άνθρωπος.

  140. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    Νικόλαος Φαρδύς 1853-1901
    Έργα του,μεταξύ των άλλων
    -Ύλη και σκαρίφημα της εν Κορσικής Ελληνικής Αποικίας μετά συλλογής Καρυατικών Τραγουδιών και συλλογής Καρυατικών λέξεων, Αθήναι, 1888
    -Περί του κλήρου της εν Κορσικής Ελληνικής Αποικίας, Αθήναι: Παρνασσός, 1886, τ.10, 192-7
    -Η εν Κορσική Ελληνική Αποικία, Εστία, τ.25, Αθήνα, Ιαν 1888

    «Του Χατζηγιαννάκ’ η κόρη» (Hatzigiannakis’ daughter) https ://www. youtube.com/watch?v=aXxt0VAzT3U
    [Σκοπός καταγραμμένος στη Σαμοθράκη στα τέλη του 19ου αιώνα από τον Νικόλαο Φαρδύ.]
    Ο Νικόλαος Φαρδύς γεννήθηκε και πέθανε στη Σαμοθράκη, 1853-1901. Σπούδασε σε αρρεναγωγείο και στην Ευαγγελική σχολή της Σμύρνης. Ιατρική σπούδασε στη Μασσαλία. Δίδαξε ελληνικά στους ελληνόφωνους του χωριού Καργκέζε της Κορσικής.

  141. Ύλη και σκαρίφημα της εν Κορσικής Ελληνικής Αποικίας… http://anemi.lib.uoc.gr/metadata/c/5/c/metadata-454-0000006.tkl

  142. cronopiusa said

    Mediterranea (Mesogeios) : Corsica / Corse

  143. Μαρία said

    138
    Τσ(ζ)ουκαρέλι. Κολοκυθόπουλος 🙂

  144. Μαρία said

    141
    Ρε το Φαρδύ! Μέχρι εκεί έφτασε η χάρη του. Τρέχοντάς το σταμάτησα στη σ. 209 όπου αναφέρεται στον Άγιο.

  145. Μαρία said

    141
    Σημαντική η μαρτυρία του γιατρού: το 1885 μιλούσαν ελληνικά μόνο οι γέροι κι οι γριές.

  146. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    141,Ευχαριστώ γιατί δεν θα ήξερα να το βρω. Κουτουλάω απ τη νύστα και δε θέλω να το σταματήσω.Το λεξιλόγιο στο τέλος έχει διαμαντάκια. Η κουκουβάγια,αρετούλα!

  147. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    Nικοκύρη, γιατί «το Μπαστιά» κι όχι «η Μπαστιά» ;(που είναι και ομαδάρα στη μπαλα, κι έχει παίξει κι ο Τζιμπρίλαρος!)
    Δηλαδή απέναντι είναι το Μαρσέιγ και το Τζένοα; 🙂

    (και δεν καταλαβαίνω τι το ελκυστικό θα έχει ο τουρισμός σ’αυτό το Καργκοτέτοιο… Μανιάτες ανακατεμένοι με Κορσικανούς… Να πας να μιλήσεις σε κανα κορίτσι και να θέλεις αλεξιμέταλλο γιλέκο…)

  148. Κουνελόγατος said

    147. Στην Πέργαμο και στη Μπαστιά, που λέει και το τραγούδι, κάποιος το θυμήθηκε χθες θαρρώ.

    Τυχεροί είμαστε, πόσα πράγματα μάθαμε πάλι, σας ευχαριστώ ΟΛΟΥΣ.

  149. Κουνελόγατος said

    147. Τζιμπρίλαρος; Τι σχέση έχει με έναν άνθρωπο του υπόκοσμου, έναν εκβιαστή; :mrgreen:

  150. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    149. Aηδίες! Πάνε να τον σπιλώσουν επειδή είναι παλικάρι κι ασυμβίβαστος! Τα ίδια δεν κάνανε και με το ΘΕΟ Μαραδόνα;

  151. cronopiusa said

    ΕΛΛΗΝΕΣ ΣΤΗΝ ΚΟΡΣΙΚΗ

  152. sarant said

    147 Εντάξει, η Μπαστιά. Και η Μασσαλία πάντως, εκτός αν λεμε την ομάδα.

    144-146 Εχει και ριμίτσες (δίστιχα)

  153. sarant said

    Α, ένα σχόλιο που με έβριζε κόπηκε -δεν διέκρινα διάθεση εποικοδομητική.

  154. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    Καλημέρα.
    151, Θάμα στο θάμα ! Μπράβο! (η γιαγιά τα θρούλαγε τα ελληνικά μα ο δημοσιογράφος γιοκ γαλλικά να συνεννοηθούν στα κενά της και σε μια στιγμή αποφάνθηκε ότι είναι κουφή 🙂 ), Τηλεεποχές των αδελφών Ρίζου.
    -Πόσο χρονώ είσαι γιαγιά;
    -Ογδοήντα οχτώ (ογδοήντα λένε οι γερόντοι μας και τώρα)

    152β. Είχα ξεδιαλέξει και πληκτρολογήσει και το καρδερός,εύτολμος και τις ριμίτσες,στιχάκια για καληνύχτα αλλά με νίκησε η κούραση και πήγα τρέχοντας για ύπνο αφήνοντάς τα μεσαχάκελα :).
    Ιστολόγιό-ντέρτι λέμε!

  155. cronopiusa said

    154

    αλλά συγκινητικά τα «φωνητικά αποτυπώµατα», η ψαροπούλα και η άσπρη μέρα απ τα πιο ωραία που έχω ακούσει

  156. Πάντως και οι Μανιάτες είναι εύθιχτοι όπως οι Κορσικανοί. Είχαν ξεσηκωθεί οι Μανιλάτες και ειδικότερα οι κάτοικοι του Οιτύλου για το μυθιστόρημα του Ιουλίου Βερν Το Αρχιπέλαγος στις Φλόγες ( http://www.gutenberg.org/ebooks/17660 ) γιατί τους δείχνει πειρατές (λες και δεν ήταν) παρόλο που μια από τις ηρωίδες η Ανδρονίκη είναι από το Οίτυλο και παρουσιάζεται θετικά στο βιβλίο.

  157. sarant said

    156 Καλά λες. Ισως βρω κάτι.

  158. 156 https://sarantakos.wordpress.com/2012/09/28/yassiada/#comment-135443 (μετά τα πρώτα τέσσερα-πέντε σχόλια, που έχουν να κάνουν με το θέμα μας, μπορείτε να προσπεράσετε μια μακριά ανταλλαγή φιλοφρονήσεων από παλιούς Θεσσαλονικείς και να πάτε σε ένα χρήσιμο τίτλο στο τέλος — χρήσιμο αν το βρει κανείς δηλαδή)

  159. Βλέπω ότι δεν σχολιάστηκαν καθόλου τα «γαλλικά» του Μεϊμαρίξ προς τον Παπαμιμίξ, ο οποίος ενόψει της εκλογής νεοφίλαρχου στη ΝουΔου, ήθελε να βάλει δική του εταιρία να προμηθεύσει τις γεμάτες κάλπες και ακολούθως να της ρίξει στη θάλασσα.
    Δεν το βλέπω και θλίβομαι.

  160. cronopiusa said

  161. sarant said

    159 Όπως γράφτηκε σε κάποιο κουλουροσάιτ, ο Ολάντ παρασημοφόρησε τον Μεϊμαράκη για τη συμβολή του στη διάδοση της γαλλικής γλώσσας!

  162. Γς said

    130:

    >Και είναι εκπληκτικό το γεγονός της Ελληνικής ονομασίας στα Ξενοδοχεία και τις επιχειρήσεις τους: […] RESIDENCE D’ ITYLON,

    7:
    >Οι μανιάτες απ το χωριό της γιαγιάς μου, το Οίτυλο

  163. Γς said

    -Ξέρεις ότι έχουμε μακρινούς συγγενείς εδώ, σε ένα χωριό το Καργκέζε;

  164. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    155. Σκεφτόμουν πως αν πάει τελικά κανένας μας εκεί, και δείξει το γιουτουμπάκι με την εκπομπή θα βρεί το κορίτσι που τραγούδησε γύρω στα 1975 τόσο όμορφα την Ψαροπούλα και λογικά και την κοπέλα της οπερετικής άσπρης μέρας.
    Διαβάζοντας το ηλεβιβλίο του Νικ.Φαρδή χάρη στο Δύτη (σχ.141) είδα πόσο όμοιοι με τους κρητικούς περιγράφονται πράγματι οι Κορσικάνοι. Μεσόγειος των ανθρώπων…

  165. Γς said

    164:
    Μεσόγειος της ροής γονιδίων

  166. Ριβαλντίνιο said

    Ο Ιούλιος στους Κουρσάρους του Αιγαίου του δεν αναφέρει μόνο τις πειρατικές δραστηριότητες των Οιτυλιωτών , αλλά λέει πως οι Μεσαμανιάτες (Κακαβούληδες) δεν διακρίθηκαν στην Επανάσταση όπως οι Εξωμανιάτες ούτε και ενδιαφέρθηκαν γι’αυτήν . Φυσικά αυτό δεν είναι αλήθεια. Π.χ.

    Εις τας 23 Μαρτίου επιάσαμε τους Τούρκους εις την Καλαμάτα, τον Αρναούτογλην σημαντικόν Τούρκον της Τριπολιτζάς. Είμεθα 2000 Μανιάτες, ο Πετρόμπεης, ο Μούρτζινος, Κυβέλος· Δυτική Σπάρτη – 100 ήταν οι Τούρκοι μεινεμένοι, ως 10000 η φήμη τους μεγάλοι.- Η Ανατολική Σπάρτη εκινήθη την ίδιαν ώρα. Ο Τζανετάκης με την Κακαβουλιά εκινήθη δια τον Μιστρά.

    http://ebooks4greeks.blogspot.gr/2011/03/apomnimoneymata-kolokotroni-free-ebook.html

    Βέβαια υπάρχουν και πληροφορίες που δικαιώνουν τον Τζούλιους

    Πολλοὶ ἐκ τῶν Μανιατῶν ἐξεστράτευσαν καὶ ἐκτὸς
    τῆς Πελοποννήσου εἰς διαφόρους τόπους ὑπὲρ τῆς
    ἐλευθερίας τοῦ Ἔθνους, ἀλλὰ μὴ ἔχοντες τὰ μέσα καὶ τὴν
    ἀνάλογον δύναμιν ἐχάθηκαν 😦 , ὡς ὁ Ἠλίας
    Μαυρομιχάλης εἰς τὴν Κάρυστον, καὶ ὁ Κυριακούλης εἰς τὴν
    Σπλάντσαν μετὰ τῶν πλοίων τοῦ Γρηγορίου Καντσουλέρη
    καὶ Παναγ. Μπεζουνερὰ ἢ Μαυρομμάτη Μανιατῶν,
    καταβαλόντων τὰ περισσότερα ἔξοδα. Οὗτοι προθυμίαν
    μὲν πολλὴν ἔδειξαν, ἀλλ᾿ ὄφελος ὀλίγον, διότι δὲν τοὺς
    παρηκολούθησαν οἱ συμπατριῶταί των Μανιᾶται
    , καὶ
    ἔμειναν μὲ ὀλίγους, οἱ δὲ Ἕλληνες τῶν τόπων εἰς τοὺς
    ὁποίους ὑπῆγον καὶ ἐπολέμησαν δὲν τοὺς ἔδωκαν τὴν
    ἀπαιτουμένην βοήθειαν.

    http://users.uoa.gr/~nektar/history/3contemporary/fwtakos_bioi_peloponnhsiwn_andrwn.htm

    Ακόμη αναφερόμενος στην ιστορία του ελλαδικού χώρου λέει χονδράδες π.χ. βάζει την «μακεδονική κατάκτηση» της Ελλάδας δίπλα στην ρωμαϊκή κατάκτηση σαν να ήταν το ίδιο ξένες κατακτήσεις, επηρεαζόμενος απ’το κλίμα του 19ου αι. και ταυτίζοντας τη νεότερη Ελλάδα μόνο με την αρχαία κλασσική. Λέει κι άλλα από τις θεωρίες που κυριαρχούσαν τότε. Π.χ. ότι οι Πελασγοί ήταν φύλα ασιατικά. Σήμερα γνωρίζουμε ότι μάλλον ήταν Προέλληνες Ινδοευρωπαίοι.

    Πάντως η πειρατεία των Μανιατών είχε γίνει περιβόητη σε μια εποχή που οι πολιτισμένοι της Δύσης είχαν αρχίσει να ξεχνούν τους δικούς τους κουρσάρους, πειρατές, φλιμπουστιέρους, Ντρέηκ, Συρκούφ κ.λπ.
    —————————————————————————————————-

    Περιστατικά μανιάτικης πειρατείας
    http://www.topontiki.gr/article/8989/peristatika-maniatikis-peirateias

    Στη Μάνη η Θεία Λειτουργία διε­ξαγόταν με αντικείμενα που προ­έρχονταν από την πειρατεία – ιερά σκεύη, δισκοπότηρα κ.τ.λ. – ενώ οι ορθόδοξοι παπάδες συμμετεί­χαν μόνιμα στις διαδικασίες αρ­παγής και διανομής του πειρατι­κού πλούτου. 🙂

    Περίφημο υπήρξε το περιστα­τικό με πρωταγωνιστή τον λόρδο Βύρωνα: κατά τη διάρκεια μιας εκδρομής στο Σούνιο, εντόπισε στις σπηλιές κάτω από τον Ναό του Ποσειδώνα είκοσι Μανιάτες πειρατές που είχαν αιχμαλωτίσει μερικούς Έλληνες. Όταν οι πειρα­τές συνειδητοποίησαν ότι ένας λόρδος βρισκόταν στον λόφο, ετοιμάστηκαν να επιτεθούν για να τον αρπάξουν, με σκοπό να ζη­τήσουν λύτρα. Τελικά όμως η πά­νοπλη συνοδεία του ποιητή τούς αποθάρρυνε.

    Αν όμως αυτή ήταν η αρπακτική όψη της μανιάτικης πειρατείας, υ­πήρχε πάντα και η άλλη πλευρά. Ο Κωνσταντίνος Ράδιος στο διήγημά του «Κακαβούλια» αναφέρεται σε ένα περιστατικό που έλαβε χώρα στο Πόρτο Κάγιο. Όπως γράφει, οι κάτοικοι της Μέσα Μάνης υπέφε­ραν από λοιμό που είχε προκληθεί από την ανομβρία και την έλλειψη γονιμότητας της γης. Οι γέροι και τα παιδιά είχαν αρχίσει να πεθαί­νουν από την πείνα· οι κάτοικοι εί­χαν φτάσει στα όρια της απόγνω­σης. Η μόνη τους ελπίδα ήταν να εμφανιστεί ένα καράβι στα νερά της Μάνης για να το κουρσέψουν. Πράγματι, κάποια στιγμή ένα ξέ­νο πλοίο παρουσιάστηκε και οι Μανιάτες πανηγύρισαν. Χωρίς να χάσουν καιρό, το κατέλαβαν με γιουρούσι – μέσα όμως βρή­καν ανθρώπους πολύ πιο εξαθλι­ωμένους από τους ίδιους. Ήταν πρόσφυγες από έναν πόλεμο της δυτικής Ευρώπης. Λαβωμένοι, άρρωστοι, ταλαιπωρημένοι απ’ τις κακουχίες και την πείνα, είχαν αρχίσει να αργοπεθαίνουν. Οι Μα­νιάτες αποφάσισαν να τους περι­θάλψουν. Ρυμούλκησαν το πλοίο τους στη στεριά και τους πρόσφε­ραν άσυλο και τροφή, παρόλη την πείνα και τη φτώχεια τους.
    —————————————————————————————————

  167. Ριβαλντίνιο said

    Χένελλας (πειρατικό τραγούδι)

    (ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΕ ΠΑΛΑΙΟΜΑΝΙΑΤΙΚΗ ΔΙΑΛΕΚΤΟ)

    Χη σάλασ’ αντουρεύζεταϊ / Χένελλα, Χένελλας

    Κάι παλεύεϊ με του βράχους /Χούσιουτα, Χούσιουτας

    Έτσ’ αντουρεύγουμαϊ τσάι `γου /Χένελλα, Χένελλας

    Κάι παλεύου με του Βλάχους / Χούσιουτα, Χούσιουτας

    Κάι τα βουνά αντουρεύγοντάϊ /Χένελλα, Χένελλας

    Κάι παλεύου με τα ισόινια / Χούσιουτα, Χούσιουτας

    Έτσα τσάι `γου με τους εχτρούς / Χένελλα, Χένελλας

    Σ’ αντουρεύγουμάϊ αϊούϊνα / Χούσιουτα, Χούσιουτας

    Κάι η Τουϊρτσά έμ’ πάτηζε /Χένελλα, Χένελλας

    Σ’ ούλη τη Μάνης τα χουϊρά /Χούσιουτα, Χούσιουτας

    Τι άλλο καλό ε μάσαμε /Χένελλα, Χένελλας

    Πεϊό κάλ’ απ’ τη λευτεϊρά /Χούσιουτα, Χούσιουτας.

    (ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΕ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΛΕΚΤΟ ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ ΚΥΡΙΑΚΟ ΚΑΣΣΗ)

    Η θάλασσα αντρειεύεται

    κι όλο παλεύει με τους βράχους

    έτσ’ αντρειεύομαι κι εγώ

    κι όλο παλεύω με τους Βλάχους

    και τα βουνά αντρειεύονται

    κι όλο παλεύουν με τα χιόνια

    ετσά κι εγώ με τους οχτρούς

    θα αντρειεύομαι αιώνια

    και η Τουρκιά δεν πάτησε

    σ’ ούλη της Μάνης τα χωριά

    τί άλλο καλό δε μάθαμε

    πιο κάλιο από την λευτεριά.

    Όπως είναι γνωστό η πειρατεία αποτελούσε επάγγελμα τα χρόνια της τουρκοκρατίας και η περιοχή της Μάνης ήταν λόγω της γεωγραφικής της θέσης αλλά και λόγω του ελεύθερου πνεύματος των κατοίκων της κατάλληλη στο να ευδοκιμήσουν τέτοιες πρακτικές. Το παραπάνω τραγούδι είναι πειρατικό- ναυτικό τραγούδι της Μάνης κα περιγράφει με μεγάλη ένταση και ζωντάνια την περηφάνια που διακατείχε τους ανθρώπους αυτούς για την «Ελευθερία» που είχαν κερδίσει με τα όπλα τους και την αναγωγή της σε απόλυτο μάθημα ζωής.
    ◾Χένελλας σημαίνει Ελλάς
    ◾Χούσιουτας σημαίνει τιμή μας
    ◾Βλάχοι σημαίνει οι ξένοι. Οι εκτός μανιάτικης νοοτροπίας. (οι Βλάχοι ήταν κυρίως κτηνοτροφικός πληθυσμός, νομαδικού τύπου. Τελείως αντίθετος με τον πολεμικό πολιτισμό των Μανιατών).

    οι Ολλανδοί περιηγητές Van Egmont και John Heyman αναφέρουν

    « […] οι Μανιάτες αρνούνται να πληρώσουν φόρο στο Σουλτάνο. Πολλές φορές έστειλαν ο Τούρκοι δυνάμεις να τους υποτάξουν. Έτσι είναι οι μόνοι Έλληνες που μπόρεσαν να διατηρήσουν την ανεξαρτησία τους. Οι Έλληνες των γειτονικών περιοχών αποκαλούν τη Μάνη «Μεγάλο Αλγέρι». Είναι όλοι πειρατές εξ επαγγέλματος. Ακόμη και οι παπάδες τους ακολουθούν στις επιδρομές κι παίρνουν το ένα δέκατο από τις λείες ως δικαίωμα της εκκλησίας».

    https://maniatika.wordpress.com/2013/04/13/%cf%87%ce%ad%ce%bd%ce%b5%ce%bb%ce%bb%ce%b1%cf%82-%cf%80%ce%b5%ce%b9%cf%81%ce%b1%cf%84%ce%b9%ce%ba%cf%8c-%cf%84%cf%81%ce%b1%ce%b3%ce%bf%cf%8d%ce%b4%ce%b9/

    ——————————————————————-
    Γνωστοί Μανιάτες πειρατές :

    Διάσημοι Μανιάτες πειρατές της εποχής ήταν ο Νικολός Σάσσαρης(1) από τους Σασσαριάνους του Μεζάπου, ο Δημήτριος Καλκαντζής από το Γύθειο, ο Σαμπάτης Λέκκας(3), ο Αντώνης και Γιάννης Μανιάτης, ο Αντώνης Κοσμάς από τη Βάθεια, ο Πηλόκωτσος από τον Κυπριανό, η οικογένεια των Κουτσουλιεριάνων, οι Αραπάκηδες, οι Ρίτσοι(2), οι Ρόζοι, οι Χαραμιάνοι από την Κοίτα, οι Τρουπάκηδες, οι Μαντουβαλιάνοι από τους Μπουλαριούς, οι Μαυρομιχάληδες κ.α.

    https://maniatika.wordpress.com/2012/08/18/%cf%84%ce%bf-%ce%bc%ce%b5%ce%b3%ce%ac%ce%bb%ce%bf-%ce%b1%ce%bb%ce%b3%ce%ad%cf%81%ce%b9-%cf%80%ce%b5%ce%b9%cf%81%ce%b1%cf%84%ce%b5%ce%af%ce%b1-%cf%83%cf%84%ce%b7-%ce%bc%ce%ac%ce%bd%ce%b7/

    (1) Κατά μια άποψη συνδέεται (καταγωγικά ή αποικιακά ) με το Σάσσαρι της Σαρδηνίας.
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A3%CE%AC%CF%83%CF%83%CE%B1%CF%81%CE%B9

    (2)Απ’τους Ρίτσους της Λάγιας είχε μακρινή καταγωγή ο Ρίτσος.

    (3)Αυτός ήταν Εβραιοαρβανίτης ! 🙂 🙂 🙂

  168. sarant said

    Ετσι είναι. Από τις διηγήσεις που έχω ακούσει, θυμάμαι να λένε για μιαν επιδρομή στην Αμοργό (αν θυμάμαι καλά) όπου είχαν κλέψει ακόμα και τα παντζούρια. Και να σημειωθεί ότι δεν ηξεραν κολύμπι, αλλά χρησιμοποιούσαν φούσκες γουρουνιών για σωσίβια.

  169. Ριβαλντίνιο said

    Της Αμοργού τα βασανα πολλά να λυπηθήτε
    Όπου ποτε δεν έλπιζε για να τηνε πατήσουν
    Μανιάτες το’ όνομα σκυλιά και να την αφανίσουν

  170. Ριβαλντίνιο said

    Να πιο ολοκληρωμένα :

    Πειρατικές Ιστορίες – Μανιάτες στην Αμοργό

    Είναι γνωστό πως οι Μανιάτες αποτελούσαν τους πιο γνωστούς Έλληνες πειρατές κατά την διάρκεια της Τουρκοκρατίας. Η παρουσία τους ήταν γνωστή σε όλη την Μεσόγειο και το σκλαβοπάζαρο του Οιτύλου λεγόταν Μεγάλο Αλγέρι. Οι πειρατές δεν ήταν άνθρωποι των γραμμάτων ή της θεωρίας. Άνθρωποι της δράσης ήταν που μην μπορώντας να ζήσουν στην ανέχεια έβγαιναν πειρατές, κατά τον ίδιο τρόπο που έβγαιναν κλέφτες οι στεριανοί.

    Συνήθως στόχος των Μανιάτικων πειρατικών πλοίων ήταν τα πλούσια εμπορικά των Ενετών, Γενοβέζων ή των Τούρκων. Στόχοι τους επίσης ήταν μουσουλμανικοί ή καθολικοί οικισμοί με πλούτο. Το στενό μεταξύ Μάνης και Κυθήρων ήταν τα διόδια των Μανιατών οι οποίοι ζητούσαν τον λεγόμενο Λακωνικό φόρο.

    Πολλές φορές όμως όταν υπήρχαν προβλήματα χρηματοδότησης, περιορισμένη λεία, λίγα εμπορικά πλοία, ισχυρή φρουρά συνοδείας, οι Μανιάτες στοχοποιούσαν και άλλους Έλληνες. Τρανταχτά είναι τα παραδείγματα πειρατείας στην Αμοργό και την Σχοινούσα.

    Το 1797 Μανιάτες πειρατές επιτέθηκαν στην Αμοργό με στόχο την λαφυραγωγία. Χαρακτηριστικά αναφέρεται πως εκγύμνωσαν τον τόπο. Οι κάτοικοι του νησιού είχαν κρυφτεί στα βουνά για να μην πέσουν στα χέρια τους. Οι πειρατές άδειασαν τα σπίτια, έσπασαν τα σεντούκια, τα γράμματά τους όλα χάθηκαν και δεν τους άφησαν ούτε ένα ρούχο. ( παρατηρούμε το οικονομικό επίπεδο των πειρατών). Χαρακτηριστικό είναι το κάτωθι τραγούδι της Αμοργού…

    Της Αμοργού τα βάσανα πολλά να λυπηθείτε
    Όπου ποτέ δεν έλπιζε για να τηνε πατήσουν
    Μανιάτες το’ όνομα σκυλιά και να την αφανίσουν

    Κατά την αποχώρησή τους οι Μανιάτες δέχτηκαν επίθεση από κάποιους ψυχωμένους Αμοργιανούς οι οποίοι δεν άντεξαν στην εκγύμνωση της περιουσίας τους.

    « να βγάλουν τότες όνομα’ ς Ανατολή και Δύσι,

    ‘ςτην Αμοργόν άλλην φοράν κλέπτης να μη πατήση».

    οι Αμοργιανοί λόγω της λεηλασίας από τους πειρατές ζήτησαν από τους Τούρκους να μην πληρώσουν φόρους για τρία χρόνια, αλλά οι Τούρκοι δεν συμφώνησαν και τους είπαν ότι θα τους τιμωρήσουν αν δεν καταβάλουν τον επιβεβλημένο φόρο. Οι Τούρκοι λόγω χαμηλής αγροτική παραγωγής δεν ενδιαφέρονταν για τα νησιά. Είναι αξιοσημείωτο ότι πέραν από κάποιες μικρές φρουρές δεν είχαν έντονη παρουσία πλην της Κρήτης. Ο φόρος ήταν η μοναδική πρόσοδος την οποία ανέμεναν.

    Η Αμοργός πρέπει να σημειώσουμε πως είχε πέσει θύμα πειρατείας αλλεπάλληλες φορές από πολλούς λαούς λόγω της θέσης της. Χαρακτηριστικό το κάτωθι δημοτικό της…..

    – Σκλάβε πεινάς, σκλάβε διψάς, σκλάβε γδυμνόν σ’ αφήκαν;

    -Μηδέ πεινώ, μήτε διψώ, μηδέ γδυμνιό μ’ αφήκες,

    της νιότης μου θυμήθηκα, της δόλιας μου γυναίκας,

    που’ μουν τριών μερών γαμπρός, δώδεκα χρόνους σκλάβος,

    εχτές πουλούν τα ρούχα μου, σήμερον τα’ άρματά μου,

    αύριον την γυναίκα μου την ευλογούνε μ’ άλλον.

    https://maniatika.wordpress.com/2013/02/20/%CF%80%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%B1%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AD%CF%82-%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B5%CF%82-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CE%AC%CF%84%CE%B5%CF%82-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%B1%CE%BC/

  171. Ριβαλντίνιο said

    Αποσπάσματα από το «Ξένοι ταξιδιώτες στην Ελλάδα» (τόμος 1) του Σιμόπουλου.

    …………………………………………………

    Άγγλος κληρικός και διπλωμάτης Covel που έπεσε σε ενέδρα Μανιατών το 1670

    …Αυτοί που ζουν στα βράχια και στις πλαγιές των βουνών που υψώνονται πάνω από τη θάλασσα αποτελούν ένα είδος ανθρώπων εκτός νόμου. Ακόμη και οι Τούρκοι δεν μπορούν να τους υποτάξουν ή να τους επαναφέρουν σε ειρηνική ζωή.
    Αγναντεύουν συνεχώς από τους βράχους και τα βουνά τους κατά τη θάλασσα, όχι για να εξασφαλισθούν από τις επιδρομές των πειρατών όσο για να ληστέψουν οι ίδιοι όποιον πέσει στα χέρια τους. Τους χριστιανούς ταξιδιώτες που αιχμαλωτίζουν στις ακτές, τους πουλάνε στους Τούρκους για να δουλέψουν στις γαλέρες ή αλλού σαν σκλάβοι. Κι όπως βεβαιώθηκα όταν πιάνουν τούρκους, τους μεταχειρίζονται με τον ίδιο τρόπο: μόνο που τους πουλάνε στον πρώτο χριστιανό δουλέμπορο.
    Είναι πανούργοι και πολυμήχανοι. Υπόσχονται στους ξένους ότι θα τους εφοδιάσουν με κάθε λογής προμήθειες-όπως εμάς εκείνος ο κακούργος γέροντας- και ύστερα στήνουν παγίδα για να τους σκλαβώσουν. Πιστέψτε με, οι Έλληνες είναι πάντοτε Έλληνες: δόλιοι και ύπουλοι…

    Ο Covel επηρεασμένος από την προσωπική του εμπειρία του λησμονεί ότι η πειρατεία αποτελούσε μάστιγα της εποχής και μέσο επιβίωσης, επάγγελμα και συνήθεια των πολεμικών λαών (όπως οι Μανιάτες), ότι οι συμπατριώτες του οι Άγγλοι είχαν αναδειχθεί σε επικίνδυνους κουρσάρους της μεσογείου κι ότι τα χριστιανικά έθνη πρωτοστατούσαν στην πειρατεία. Ο Ελληνισμός, άλλωστε, των νησιών και των παράκτιων ηπειρωτικών περιοχών είχε υποστεί τις μεγαλύτερες δοκιμασίες από την πειρατεία. Ο Covel τέλος αγνοεί το ρόλο των Μανιατών στον τουρκοβενετικό πόλεμο…

    …………………………………………………

    Πληροφοριες για τη ζωη και τη δράση των μανιατών συγκέντρωσαν και οι Ολλανδοί περιηγητές Van Egmont και John Heyman

    …Οι κάτοικοι της περιοχής, οι Μανιάτες, είναι λαός με απάνθρωπες συνήθειες έτσι που είναι επικίνδυνο να ξεμπαρκάρει κανείς σ’ αυτόν τον τόπο. Αν πέσει ξένος στα χέρια τους πρέπει να περάσει τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής του σκλάβος ή να καταβάλει τεράστια λύτρα. Αρνούνται επίσης να πληρώσουν φόρο στον σουλτάνο. Πολλές φορές έστειλαν οι Τούρκοι δυνάμεις επί τόπου αλλά δεν μπόρεσαν να τους υποτάξουν. Έτσι είναι οι μόνοι Έλληνες που κατόρθωσαν να διατηρήσουν την ανεξαρτησία τους. Οι Έλληνες των γειτονικών περιοχών αποκαλούν τη Μάνη «Μεγάλο Αλγέρι». Είναι όλοι πειρατές εξ επαγγέλματος. Ακόμα και οι παππάδες τους ακολουθούν στις επιδρομές και παίρνουν το ένα δέκατο από τις λείες ως δικαίωμα της εκκλησίας. …

    http://www.phorum.gr/viewtopic.php?f=51&t=129518&start=90#p1354905

  172. Πέπε said

    @167:

    Δηλαδή συγγνώμη, στη μανιάτικη προφορά αναλύονται τα δίψηφα αι και ει σε πραγματικές διφθόγγους; Μέχρι πότε μιλιούνταν έτσι; Τέτοιο πράγμα δεν έχω δει ούτε σε συλλογές δημοτικών τραγουδιών ή δείγματα νεοελληνικών διαλέκτων. Ούτε υπάρχει τίποτε τόσο αρχαίο σε καμία διάλεκτο της οποίας να έχω υπόψη μου έστω και μια σύντομη περιγραφή.

    @156:

    Πάντως οι Κάρπαθιοι δεν είναι τόσο εύθικτοι. Στο «Αιγαίο ανάστατο», όπως το είχα μάθει εγώ, κεντρικό σκλαβοπάζαρο είναι η Αρκάσα της Καρπάθου. Τα χρόνια που ζούσα στην Κάρπαθο έγινε μια νέα έκδοση του βιβλίου, έγινε πολύς ντόρος στην Κάρπαθο για το γεγονός ότι το νησί αναφέρεται στις σελίδες του, και ή σε άρθρο τοπικής εφημερίδας ή σε ανακοίνωση εκδήλωσης, κάτι τέτοιο, είδα να εκφράζεται η ευγνωμοσύνη και η υπερηφάνεια των Καρπαθίων που ένας τόσο διακεκριμένος συγγραφέας διάλεξε να υμνήσει το νησί τους.

    Δε θα το είχαν διαβάσει…

  173. Ριβαλντίνιο said

    @ 172a Πέπε

    (Μπορεί να γράφουν βλακείες).
    ¨
    «δείγματα νεοελληνικών διαλέκτων»

    Έχεις κοιτάξει και τα τσακώνικα ?

  174. Ριβαλντίνιο said

    Πέπε ξέρεις τι υποψιάζομαι ? Μπας και είναι εντελώς κατασκευασμένο το άσμα ? Θα έλεγαν πριν 400 χρόνια «Ελλάς» οι Μανιάτες αναρωτιέμαι ? Στο γιουτιουμπάκι λέει πιθανότατα τραγουδιόταν από Μανιάτες πειρατές και δεν δίνει ούτε πηγή, ούτε ποιος το κατέγραψε, ούτε τίποτα.
    Αν πραγματικά είναι μούφα sorry που μετέφερα εδώ βλακείες. 😦

  175. Μαρία said

    159, 161

  176. sarant said

    169-170: Δεν ήξερα πως ήταν τόσο ονομαστή η επιδρομη΄στην Αμοργό! Ευχαριστώ!

  177. Ριβαλντίνιο said

    @ 176 sarant
    Δεν ξέρω αν ήταν ονομαστή. Εγώ όμως δεν την ήξερα καθόλου. Πρώτη φορά την διάβασα στο σχόλιο 168(sarant) και μετά έψαξα και βρήκα τις σχετικές πληροφορίες. Οπότε εγώ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ θερμά !!!

  178. Ριβαλντίνιο said

    Πέπε ή όποιος άλλος φίλος ενδιαφέρεται ρώτησα και την άποψη του αγαπητού Σμερδαλέου , ο οποίος συμφωνεί με τον Πέπε και λέει για το τι μπορεί να συμβαίνει με το τραγούδι :

    Λοιπόν Ριβαλντίνιο, ρώτα και τον Νίκο που ξέρει από μανιάτικα, αλλά νομίζω πως ο Πέπε έχει δίκαιο.

    Δεν ξέρω την μανιάτικη διάλεκτο, αλλά νομίζω πως όλες οι ελληνικές διάλεκτοι κατά την ύστερη Ελληνιστική Περίοδο είχαν μονοφθογγοποιήσει το αι σε /ε/. Οι Βοιωτοί ήδη από τον 4ο π.Χ. αι, γράφουν το αι με «η» (λ.χ. βάνᾱ/βανῆκες = γυνή/γυναῖκες) και υπάρχουν και μερικά παραδείγματα μονοφθογγοποίησης αι>α εδώ και εκεί.

    Υποθέτω ότι η πηγή σου μπέρδεψε την δευτερογενή μανιάτικη διφθογγοποίηση που συνέβη στο τονισμένο /à/ πριν από έρρινο «μ,ν» (λ.χ. Μάνη > Μάινη , κλάμα > κλάιμα κλπ, όπως το ρουμανικό pâine) με την αρχαία διφθόγγο /αι/.

    Αλλά, επαναλαμβάνω, ρώτα και τον Νίκο, γιατί εγώ δεν ξέρω καθόλου τα μανιάτικα.

    Δες το 2.7 εδώ Ριβαλντίνιο.

    (7) Σε μερικές λέξεις το φωνήεν μεταβαλλόταν σε δίφθογγο: λεϊμόνι = λεμόνι, χαϊμός = χαμός, χαϊμένος = χαμένος, κλάιμα =κλάμα κ.λπ.

    Μάλλον κάποιος μπέρδεψε αυτήν την μεταγενέστερη δίφθογγο με τις αρχαίες.

    https://smerdaleos.wordpress.com/2015/10/14/%ce%b1%cf%80%cf%8c-%cf%84%ce%bf%ce%bd-%ce%b9%ce%bf%cf%85%ce%bb%ce%b9%ce%b1%ce%bd%cf%8c-%ce%bc%ce%ad%cf%87%cf%81%ce%b9-%cf%84%ce%bf%ce%bd-%ce%b8%ce%b5%ce%bf%ce%b4%cf%8c%cf%83%ce%b9%ce%bf-1-%ce%bf/comment-page-1/#comment-3738

    https://smerdaleos.wordpress.com/2015/10/14/%ce%b1%cf%80%cf%8c-%cf%84%ce%bf%ce%bd-%ce%b9%ce%bf%cf%85%ce%bb%ce%b9%ce%b1%ce%bd%cf%8c-%ce%bc%ce%ad%cf%87%cf%81%ce%b9-%cf%84%ce%bf%ce%bd-%ce%b8%ce%b5%ce%bf%ce%b4%cf%8c%cf%83%ce%b9%ce%bf-1-%ce%bf/comment-page-1/#comment-3740

    https://smerdaleos.wordpress.com/2015/10/14/%ce%b1%cf%80%cf%8c-%cf%84%ce%bf%ce%bd-%ce%b9%ce%bf%cf%85%ce%bb%ce%b9%ce%b1%ce%bd%cf%8c-%ce%bc%ce%ad%cf%87%cf%81%ce%b9-%cf%84%ce%bf%ce%bd-%ce%b8%ce%b5%ce%bf%ce%b4%cf%8c%cf%83%ce%b9%ce%bf-1-%ce%bf/comment-page-1/#comment-3742

    Y.Γ. Χαιρετίσματα από τον Σμερδαλέο στον Νίκο και σε όλους !

  179. sarant said

    Επιβεβαιώνω τη μεταγενέστερη διφθογγοποίηση, ο παππούς μου έλεγε «λεϊμόνι».

    Γεια σου Σμερδαλέε, πέρνα και από εδώ καμιά φορά!

  180. Μαρία said

    179
    Έτσι κι αλλιώς το ει στα κλασσικά αρχαία ελλην. είναι μονόφθογγος.
    Το λεϊμόνι κλπ είναι γενικότερα μοραΐτικο. Τους κάτω απ’ τ’ αυλάκι τους αρέσει να προσθέτουν φωνήντα, όχι σαν εμάς που τρώμε τα μισά 🙂

  181. Ό,τι τους καπινήσει! 🙂

  182. Μαρία said

    181
    Και άντε πινίξ(ου) :μαμά φίλου απο Κορώνη.

  183. sarant said

    181-2: Ε, αυτό δεν το έχουν οι μανιάτες.
    Υπάρχει και σχετικό σατιρικό του Παλαμά, ίσως το δούμε καμιά φορά.

  184. Κουνελόγατος said

    180-181-182-183: Πάντως στην Αχαϊα (όπου γεννήθηκε η μητέρα μου από πρόσφυγες γονείς), έχω -σχεδόν- τη βεβαιότητα πως το λένε έτσι: πινίξου. Αλλά το κάνουν και σ’ άλλες λέξεις, θα θυμηθώ (ελπίζω) και θα τα ξαναπούμε.

  185. smerdaleos said

    @179, Νίκο: Γεια σου Σμερδαλέε, πέρνα και από εδώ καμιά φορά!
    ——

    Γειά σου Νίκο!

    Χαιρετώ και αυτοπροσώπως όλη την παλιοπαρέα!

    Μη φοβάσαι … εδώ είμαι!

  186. ΕΦΗ-ΕΦΗ said

    Βεβαιώνω όβερ 🙂 :
    Καπινίσω στην Πελ/νησο, αλλά κλάιματα και χαϊμός στην Αν. Κρήτη καθώς και δραχουμή!
    Στο λέω γω η Λεϊμονιά
    που ΄κανα χίλια προξενιά 🙂

  187. smerdaleos said

    Η προσθήκη φωνήεντος που διαλύει ένα συμφωνικό σύμπλεγμα ονομάζεται «ανάπτυξη» (anaptyxis) και το προστηθέν φωνήεν «αναπτυκτικό» (anaptyctic). Η ανάπτυξη είναι περισσότερο πιθανή όταν το δεύτερο σύμφωνο του συμπλέγματος είναι ένηχο (ν,μ,λ,ρ)

    https://en.wikipedia.org/wiki/Epenthesis#Epenthesis_of_a_vowel.2C_or_anaptyxis

    Έτσι στην αρχαία Πελασγιώτιδα και Περραιβία (~ ΒΑ Θεσσαλία: Λάρισα, Άτραξ, Γοννοί) η Ἄρτεμις είχε το επίθετο Χαλακῖτις (= Χαλκῖτις) και τα ονόματα Χαλκίᾱς και Χαλκίων απαντούν ως Χαλακίᾱς και Χαλακίουν αντίστοιχα.

    http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dxalki%3Dtis

    Από τα παραπάνω προκύπτει το συμπέρασμα πως μάλλον οι αρχαίοι BA Θεσσαλοί και οι Περραιβοί έλεγαν «χαλακός» αντί για «χαλκός».

    Οι Κρήτες, από την άλλη έλεγαν καυχός ( autre.

    https://en.wiktionary.org/wiki/autre
    http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dxalko%2Fs

    Άλλο παράδειγμα αναπτύξεως βρίσκουμε στο ορωνύμιο Σινιάτσικο (Άσκιο): γιακαβικό (ě>ya) σλαβικό Snyažĭko = «χιονισμένο» > Σινιάτσικο.

    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%86%CF%83%CE%BA%CE%B9%CE%BF
    https://bg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B8%D0%BD%D1%8F%D0%BA
    https://en.wikipedia.org/wiki/Sn%C4%9B%C5%BEka

  188. (Ναι, ζω ακόμα.)

    Περί Καργκέζε έχω γράψει κάποια άρθρα, και πιο σχετικά αυτό: https://www.academia.edu/1278378/Negotiating_a_Greco-Corsican_Identity και αυτό: https://www.academia.edu/1278392/A_history_of_the_Greek_colony_of_Corsica . Η τελευταία ομιλήτρια της ελληνικής πέθανε το ’76, αν και έχω ακούσει από ιταλό γλωσσολόγο πως βρήκαν άλλον ομιλητή που ζει ακόμα. Ο ιταλοαλβανός παπάς που λειτουργούσε τη ρωμαιόρυθμη και την ελληνόρυθμη εκκλησία πήρε σύνταξη πριν λίγα χρόνια, και η ελληνική εκκλησία ανοίγει τώρα μόνο το Πάσχα.

    147 «Μανιάτες ανακατεμένοι με Κορσικανούς… Να πας να μιλήσεις σε κανα κορίτσι και να θέλεις αλεξιμέταλλο γιλέκο…)»

    Όταν μαθεύτηκε η αποικία το 1675, κάποιος La Guilletière έγραψε:

    Et les Gennois disent qu’il faudroit que la Barbarie des Magnottes fust bien grande, si celle des Corses n’estoit capable d’y mettre un contr-poids. Il est certain que si par le cours des affaires ce dernier Traitté vient à réüssir, jamais aucune alliance de Nation n’a esté mieux assortie. Leurs Marriages communs doivent produire des enfans, qui seront autant de Chefs-d’œuvres de ferocité.

    (Και οι Γενοβέζοι λένε πως η βαρβαρότητα των Μανιατών θα ήταν αρκετά μεγάλη, αν δεν την αντιστάθμιζε αυτή των Κορσικανών. Σίγουρα αν πετύχει η συνθήκη, καμμία συμμαχία εθνών δεν θα έχει βγει πιο ταιριαστή. Οι γάμοι τους θα βγάλουν παιδιά που θα είναι αριστουργήματα αγριάδας.)

  189. sarant said

    Πάει, γκρεμίστηκαν όλοι οι φούρνοι από εδώ ίσαμε το Καργκέζε!

    Πολύ χαίρομαι που βλέπω σχόλιό σου, Νικ Νικ!

  190. π2 said

  191. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    188. 🙂 Οι γάμοι τους θα βγάλουν παιδιά που θα είναι αριστουργήματα αγριάδας 🙂
    Ας μην το δένουμε και κόμπο πάντως…έχω δει εγώ προϊόντα διασταύρωσης αγρίων γονέων, να βγαίνουν αρνάκια. 🙂

  192. Στη Λέσβο, χτες.
    Ντόπιες γριές ταχταρίζουν το μωρό προσφυγοπούλας.
    Υπέροχη φωτογραφία, υπέροχοι άνθρωποι.

  193. 182, 184, Ναι, με τα μπάνια και τις βουτιές στο χωριό το καλοκαίρι, το «Τήρα μην πιgnιγείς» ήταν σχεδόν καθημερινό.

  194. Μην κάθεσαι στον ήglιο! Θα βγάλεις εglιές!

  195. sarant said

    Το κοροϊδεύετε, αλλά αυτή ήταν η αυθεντική ελληνική προφορά 🙂

  196. 195, Για πιστότητα παρά για κοροϊδία το γράφω έτσι.
    Είχε γούστο το διαφορετικό απ’ αυτό που ακούγαμε στην Αθήνα, όταν ήμαστε πιτσιρίκια.
    Εξάλλου, τώρα γίνεται και λίγο καλτ, όπως στην «λουλουδιασμέgn(η)», τους «Glιglιπούτειους καρναβαglιστές», κα.
    Να πω επίσης ότι, ως ειρωνεία, υπάρχει και το αντίθετο, από τους ομιλητές του gli και gni για τους νεωτερίζοντες:
    «Έμαθε το λου και νου στο σκαλλλί της Ομονννοίας».

  197. Το έχουμε ξανασυζητήσει κάπου, πώς όλοι οι ζεν-πρεμιέ του ελληνικού σινεμά μιλούσαν με το gli και το gni. Δεν θυμάμαι όμως αν βγάλαμε άκρη, πότε επικράτησε η τωρινή «αθηναϊκή» προφορά.

  198. π.χ. https://sarantakos.wordpress.com/2012/03/12/vienna/#comment-105894 (χοντρικά αρ. 26-54, 174, 180)

  199. Γς said

    Με μια τούρτα «εμπνευσμένη» από το θρυλικό κόμικ Asterix ευχήθηκαν στον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη τα εγγόνια του για τα 97α γενέθλια του.

    Στην τούρτα υπάρχει μια…γλυκιά απεικόνιση του Πανοραμίξ και το μήνυμα: Πανοραμίξ Μητσοτακίξ, χρόνια πολλά παπίξ
    Ο δε επίτιμος πρόεδρος της ΝΔ ανέβασε φωτό με την τούρτα στην σελίδα του στο facebook.

    http://www.huffingtonpost.gr/2015/10/18/turta-eggonia-mhtsotaki-asterix_n_8324860.html

  200. Γς said

    Φτου:
    Δεν σε είχα δει Π2 [#190]

    Συγγνώμη

  201. Πέπε said

    @178 κλπ.:

    α) Να πω την αλήθεια, δε θυμάμαι τι έχω δει για τα τσακώνικα. Με το να μου είναι παντάπασιν ακατανόητα -καμία σύγκριση με ποντιακά, καππαδόκικα, κατωιταλικά και άλλες κατανοητές διαλέκτους- δε συγκρατώ εύκολα τι περίεργα μπορεί να έχω δει. Και ζω εδώ και λίγους μήνες μακριά από τη ββθήκη μου.

    β) Θα σκεφτόμουν κι εγώ το ίδιο με τον Σμερδαλέο, αλλά ποιος αποκλείει να υπήρξε μία διάλεκτος που δεν ακολούθησε τις υπόλοιπες στον μονοφθογγισμό των διφθόγγων, κι εγώ να μην το ξέρω; Οπότε το ερώτημα είναι αν αυτό για τα μανιάτικα αϊ, εϊ διασταυρώνεται κι από κάνα άλλο τεκμήριο.

    γ) Η ανάπτυξη είναι άλλη περίπτωση. Επίσης, το λευτεϊρά αντί λευτεριά. Όσο για το Χένελλας, αντί «θα έλεγαν άραγε προ 400 ετών Ελλάδα;», η δική μου απορία είναι μάλλον «σημαίνει όντως Ελλάδα ή απλώς κάποιος το είκασε αυτό αυθαίρετα;».

  202. Πέπε said

    (συνέχεια του 201):

    Εεεεϊ! Είχα δει μόνο το γραπτό κείμενο, τώρα ακούω την ηχογράφηση. Ο τραγουδιστής ουδόλως αναλύει τις διφθόγγους!

  203. Ριβαλντίνιο said

    «βαρβαρότητα των Μανιατών»

    Μέχρι και οι Βάνδαλοι βρήκαν πιο άγριους από αυτούς ! 🙂

    Γιζέριχος γάρ επισκήψας ποτέ τοις έν Πελοποννήσω χωρίοις, Ταινάρω προσβαλείν ενεχείρησεν, ένθένδε τε κατά τάχος αποκρουσθείς καί πολλούς τών οι επομένων άποβαλών ανεχώρησεν οϋδενί κόσμω. 😆 διό δή τώ θυμώ έτι έχόμενος Ζακύνθω προσέσχε, και πολλούς μέν τών έν ποσί κτείνας, 👿 τών δε δοκίμων ές πεντακοσίους άνδραποδισας δι ολίγου απέπλευσεν. επειδή τε γέγονεν εν μέσω τώ Αδριατικώ καλουμένω πελάγει ένταύθα κρεουργήσας 👿 τών πεντακοσίων τα σώματα, πανταχή τής θαλάσσης ουδέν υπολογισάμενος έρριψεν .
    https://books.google.gr/books?id=7KgVAQAAMAAJ&pg=PA401&lpg=PA401&dq=%CE%A4%CE%B1%CE%B9%CE%BD%CE%B1%CF%81%CF%89+%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%83%CE%B2%CE%B1%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CE%BD&source=bl&ots=kfBTSl5gGC&sig=dOdmDdyg1BuQFhIzMSeET6SlFcs&hl=el&sa=X&ved=0CB0Q6AEwAGoVChMIn_-ugfjOyAIVCe0UCh1eaw1V#v=onepage&q=%CE%A4%CE%B1%CE%B9%CE%BD%CE%B1%CF%81%CF%89%20%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%83%CE%B2%CE%B1%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CE%BD&f=false

  204. cronopiusa said

    O νέος Αστερίξ κυκλοφορεί… κατασκοπικός και πάντα επίκαιρος

    «Ο πάπυρος του Καίσαρα»

  205. sarant said

    Σήμερα ή αύριο νομίζω; Θα το πάρω

  206. Βάγια said

    Αυτό με την Κορσική είναι απ’ τα αγαπημένα μου Αστερίξ!
    Με το έθιμο της (Μανιάτικης παραλίγο να γράψω) κορσικανικής βεντέτας και ευθιξίας ασχολείται και ο Προσπέρ Μεριμέ, ο συγγραφέας της Κάρμεν, σε ένα διήγημα που τιτλοφορείται Κολόμπα (το όνομα της πρωταγωνίστριας). Για την ευθιξία των Μανιάτων, τις πειρατικές επιδρομές και τους Μανιάτες του Καργκέζε μιλάει, με ένα στοργικά πειραχτικό τρόπο αλλά και με θαυμασμό, που, κατά κάποιο τρόπο θυμίζει λίγο τα Αστερίξ, και ο συγγραφέας Πατρικ Λη Φέρμορ στο βιβλίο «Μάνη».

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: