Αντίπαλο δέος, πύρρεια νίκη και άλλα ιστορικά και μυθικά σύμπλοκα (μια συνεργασία του ΚΑΒ)

Το σημερινό  άρθρο είναι συνεργασία και το οφείλουμε  στον φίλο μας τον  ΚΑΒ. Ο ΚΑΒ, που είναι  φιλόλογος, μας είχε δώσει λίγο πριν  από τα Χριστούγεννα ένα άρθρο για τις γιορταστικές παρετυμολογίες, ενώ στις αρχές Δεκεμβρίου μια συνεργασία  για το απαρέμφατο.

Το σημερινό άρθρο αφορά σύμπλοκα, δηλαδή δίλεκτα όπως «πύρρεια/ος νίκη», που προέρχονται από την ιστορία και τη μυθολογία. Ο ΚΑΒ αποδελτιώνει 25 τέτοια δίλεκτα αλλά ο κατάλογος μπορεί να  συμπληρωθεί και περιμένει τα σχόλιά σας. 

Επειδή η παράθεση δεν είναι αλφαβητική αλλά θεματική, έβαλα αρίθμηση για να διευκολύνεται η ανεύρεση.

 

                                            ΙΣΤΟΡΙΚΑ και ΜΥΘΙΚΑ  ΣΥΜΠΛΟΚΑ

Η αφορμή που εξαιτίας της γράφτηκε το κείμενο που ακολουθεί θα αναφερθεί παρακάτω. Έτσι σκέφτηκα να συγκεντρώσω όσα σύμπλοκα  ήξερα  από την αρχαία ελληνική ιστορία και μυθολογία  και να τα καταγράψω. Όμως, επειδή τελικά αυτά ήταν πολλά, έθεσα  τους ακόλουθους  περιορισμούς:

1. μόνο δίλεκτα
2. μόνο επίθετο και ουσιαστικό
3. μόνο σε ονομαστική πτώση
4. μόνο αν έχουν και μεταφορική χρήση

Σε κάθε σύμπλοκο δίνεται  αρχικά η  μεταφορική χρήση του και στη συνέχεια το ιστορικό ή μυθικό γεγονός που δημιούργησε τη φράση.

1. ομηρικό γέλιο  δυνατό, τρανταχτό. Ο Όμηρος χρησιμοποιεί τη φράση ἄσβεστος γέλως. Σε δυο περιπτώσεις  βάζει ο ΄Ομηρος τους  θεούς  στον ΄Ολυμπο  να σκάνε από τα γέλια: ἄσβεστος δ’ ἄρ’ ἐνῶρτο (σηκώθηκε) γέλως μακάρεσσι θεοῖσιν (Ιλ. Α 599 και Οδ. θ 326). Στην πρώτη βλέποντας τον κουτσό Ήφαιστο να τους κερνά το γλυκό νέκταρ, αφού προηγουμένως τους είχε αναφέρει  που όταν πήγε να συμπαρασταθεί στη μητέρα του Ήρα σ’ έναν καβγά της με τον Δία, εκείνος τον  άρπαξε  από το πόδι και τον πέταξε από το κατώφλι του Ολύμπου, και όλη μέρα γκρεμιζόταν ώσπου να σωριαστεί  στη Λήμνο με την ψυχή στο στόμα (Ιλ. Α, 584-594). Στη δεύτερη,  όταν είδαν  τα τεχνάσματα του δολοπλόκου ΄Ηφαιστου που με μετάλλινα δίχτυα λεπτά σαν τον ιστό της αράχνης είχε ζώσει  μ’ αυτά το ένοχο κρεβάτι όπου γυμνοί αγκαλιασμένοι κείτονταν η Αφροδίτη, η γυναίκα του ΄Ηφαιστου, και ο Άρης ( Οδ. θ 266-360).

2. αιάντειος γέλως   μανιακό γέλιο, γέλιο παράφρονος, παρανοϊκού, όπως εκείνο του Αίαντος του Τελαμώνιου,   Αἰάντειος γέλως Μένανδρος  fragm.400.1

Ενώ γνώριζα τα γεγονότα, αγνοούσα το σύμπλοκο.  Απ’  αυτό αφορμώμενος ξεκίνησα να γράφω το κείμενο αυτό.

Ο  Αίαντας ο Τελαμώνιος, ο ήρωας του Τρωικού πολέμου,  θύμωσε εναντίον των Ατρειδών,  επειδή έδωσαν τα όπλα του  νεκρού Αχιλλέα στον Οδυσσέα, και κυριευμένος από  κρίση μανίας και   συντιθείς γέλων πολύν  (Σοφοκλής, Αίας  303), γελώντας σαν τρελός, άρχισε να  σφάζει όποιο ζώο εύρισκε μπροστά του νομίζοντας ότι σκότωνε τους Αχαιούς που τον αδίκησαν.
Αυτό το γέλιο ονομάστηκε Αιάντειο.

3. σαρδόνειος γέλως  Εκφράζει μια διάθεση χλευαστική και χαιρέκακη. Αγνώστου ετύμου. Σύμφωνα με μια άποψη (όχι την επικρατούσα) η λ. συνδέεται με τον τύπο  που παραδίδει ο Ησύχιος  σαρδανάφαλλος: γελωτοποιός, και προέρχεται από το όνομα  ενός  Αιγαιακού λαού  Sardana. Πλούταρχος  περί δεισιδαιμονίας 169 D,8:  τὸν ἄθεον γελῶντα μὲν μανικὸν καὶ σαρδάνιον γέλωτα  ο άθεος γελά   παράφορα και σαρκαστικά και  Ελληνική ανθολογία V,179:  τί μάταια γελᾷς; τάχα που σαρδάνιον γελάσεις. Τι γελάς χωρίς λόγο; ίσως γρήγορα το γέλιο σου ξινό θα σού βγει.

4. ομηρικός καβγάς    πολύ έντονος και μεγάλης διάρκειας.  Από τους καβγάδες   που με λεπτομέρειες ανάμεσα στους ήρωες του Τρωικού πολέμου παρουσιάζει ο Όμηρος και κυρίως αυτόν του Αγαμέμνονα και του Αχιλλέα.

5. ομηρικό ζήτημα,  αναφέρεται σε οποιαδήποτε δυσεπίλυτη διαμάχη γύρω από ένα ζήτημα. Η φράση ξεκίνησε από το σύνολο των φιλολογικών προβλημάτων που ανέκυψαν ήδη από την αρχαιότητα  σχετικά με  τη ζωή του Ομήρου και τη δημιουργία των ομηρικών επών.

6. ἄδακρυς πόλεμος (Διόδωρος 15,72) ή άδακρυς μάχη νίκη χωρίς  απώλειες.  Πλούταρχος, Αγησίλαος 33: Οι Λακεδαιμόνιοι μετά την ήττα στα Λεύκτρα νίκησαν  με τον Αρχίδαμο  το 268 π.Χ. τούς Ἀρκάδας τὴν  λεγομένην ἄδακρυν μάχην· οὐδεὶς γάρ  ἔπεσε τῶν μετ’ αὐτοῦ, συχνοὺς δὲ τῶν ἐναντίων ἀνεῖλεν (σκότωσε).

7. πύρρειος νίκη  αντίθετο με το προηγούμενο.  Νίκη   με βαρύτατες απώλειες, νίκη  χωρίς αντίκρισμα. Ο Πύρρος, βασιλιάς της Ηπείρου, το 279 π.Χ. νίκησε τους  Ρωμαίους στο Άσκλο, αλλά οι απώλειές του ήταν τεράστιες και, όπως αναφέρει ο Πλούταρχος (Πύρρος 21,9),  ο Πύρρος είπε σε κάποιον φίλο του : ἂν ἔτι μίαν μάχην Ῥωμαίους νικήσωμεν, ἀπολούμεθα παντελῶς.

8. καδμεία νίκη όμοια με την πύρρεια νίκη. Νίκη  που συνεπάγεται τέτοιες επιπτώσεις που καταλήγει να ισοδυναμεί με ήττα.  Καρχηδόνιοι εναντίον Φωκα(ι)έων:  Συμμισγόντων δὲ τῇ ναυμαχίῃ Καδμείη τις νίκη τοῖσι Φωκαιεῦσι ἐγένετο· αἱ μὲν γὰρ τεσσεράκοντά σφι νέες διεφθάρησαν, αἱ δὲ εἴκοσι αἱ περιεοῦσαι ἦσαν ἄχρηστοι· Ηρόδοτος I,166. Ο Πλάτωνας (Νόμοι 641c)  διαχωρίζοντας την καδμεία νίκη από την ανύπαρκτη καδμεία παιδεία αναφέρει: Η παιδεία, λοιπόν, φέρνει βεβαίως και τη νίκη, ενώ η νίκη κάποτε την απαιδευσία. Πολλοί, πράγματι, που έγιναν αλαζονικότεροι λόγω των νικών στους πολέμους, γέμισαν από μύρια άλλα κακά λόγω της αλαζονείας, και βέβαια ουδέποτε μέχρι τώρα υπήρξε Καδμεία παιδεία, ενώ αυτού του είδους νίκες μεταξύ των ανθρώπων υπήρξαν στο παρελθόν και θα υπάρξουν στο μέλλον πολλές.

Πιθανόν η ονομασία καδμεία νίκη   να οφείλεται στη σύγκρουση ανάμεσα στα αδέλφια Πολυνείκη και Ετεοκλή, παιδιά του Οιδίποδα, που διεκδικούσαν τη βασιλεία της Θήβας. Ο Άδραστος, βασιλιάς του Άργους και πεθερός του Πολυνείκη, εκστρατεύει εναντίον  του Ετεοκλή και  των Καδμείων (Θηβαίων) οι οποίοι νικούν αλλά με βαρύτατες απώλειες. Στη συνέχεια τα δυο αδέλφια μονομαχούν και (μιᾷ θανόντοιν ἡμέρᾳ διπλῇ χερί  Σοφοκλής, Αντιγόνη 14)  αλληλοσκοτώνονται.

9. αντίπαλο δέος   Φόβος που προέρχεται από την επίγνωση ότι ο αντίπαλος είναι το ίδιο ισχυρός. Η φράση  από τον  Θουκυδίδη III,11,2  τὸ δὲ ἀντίπαλον δέος μόνον πιστὸν ἐς ξυμμαχίαν: Ο αμοιβαίος φόβος είναι η μόνη ασφαλής  βάση μιας συμμαχίας.

10. ηροστράτεια δόξα Η φήμη που κατακτά κάποιος από καταστροφική του πράξη. Ο Ηρόστρατος, για να μείνει το όνομά του στην ιστορία, πυρπόλησε το 356 π.Χ. τον ναό  της Αρτέμιδας στην Έφεσο, ένα από τα 7 θαύματα της αρχαιότητας,.   Τὸν δὲ νεὼν τῆς Ἀρτέμιδος πρῶτος μὲν Χερσίφρων ἠρχιτεκτόνησεν, εἶτ’ ἄλλος ἐποίησε μείζω· τοῦτον Ἡρόστρατός τις ἐνέπρησεν, Στράβων Γεωγραφικά 14,1,22

11. ηράκλειος άθλος  πολύ μεγάλο κατόρθωμα, Ἡράκλειος ἆθλος.   Από τους άθλους του Ηρακλή.

12. σισύφειο έργο  κοπιαστική, ατέλειωτη και μάταιη προσπάθεια. Ο Σίσυφος, κέρδιστος γένετ᾽ ἀνδρῶν, Ιλ. Ζ  153, ο πιο πανούργος απ’ όλους τους ανθρώπους, τιμωρήθηκε για τις απάτες του  στον Δία να σηκώνει  στον Άδη στους ώμους έναν βράχο ως την κορυφή ενός βουνού, κατόπιν ο βράχος να πέφτει και ο Σίσυφος  να επαναλαμβάνει αιώνια τη σκληρή δοκιμασία Οδ. λ 593-600.

13. Ραδαμάνθυος κρίση  Ῥαδαμάνθυος κρίσις: ἡ δικαιοτάτη.   Όλοι οι αρχαίοι συγγραφείς αναφέρονται στη δίκαιη κρίση του Ραδάμανθυ, ενός από τους 3 κριτές των ψυχών  στον κάτω κόσμο.

14. αχίλλειος πτέρνα   Το αδύνατο, το τρωτό σημείο  στο οποίο είναι  κανείς ευάλωτος.  Ο Ρωμαίος ποιητής  Παπίνιος  Στάτιος του 1ου αιώνα μ.Χ., στο έργο του «Achilleis» αναφέρει ότι η  Θέτιδα, η μητέρα του Αχιλλέα, για να κάνει άτρωτο τον γιο της τον βάφτισε  στα νερά της Στύγας, όμως η φτέρνα  από όπου αυτή κρατούσε  το παιδί παρέμεινε τρωτή κι έτσι (Απολλόδωρος, Βιβλιοθήκης επιτομή V,8):  (ο Αχιλλέας) πρός ταῖς Σκαιαῖς πύλαις τοξεύεται υπό Ἀλεξάνδρου (Πάρη) καί Ἀπόλλωνος εἰς τό σφυρόν και πεθαίνει.

Σκηνές από τα παιδικά χρόνια του Αχιλλέα. Αριστερά η Θέτιδα βαφτίζει τον γιο της στη Στύγα. Αργυρό πινάκιο (λεπτομέρεια) γύρω στο 350 μ.Χ. Kaiseraugst, Augst Museum. Ελληνική Μυθολογία τ.1 σ.220, Εκδοτική Αθηνών.

15. γόρδιος δεσμός: δυσεπίλυτο, περίπλοκο πρόβλημα, μπερδεμένη κατάσταση.  Πλούταρχος, Αλέξανδρος 18, 2-3:  Και αφού κυρίευσε την πόλη Γόρδιο, που λέγεται ότι ήταν η πατρίδα τού αρχαίου Μίδα, είδε την ξακουστή άμαξα, που ήταν δεμένη με φλοιό κρανιάς, και άκουσε γι᾽ αυτήν κάτι που πίστευαν οι βάρβαροι, πως, όποιος θα έλυνε τον κόμπο, ήταν γραφτό να γίνει βασιλιάς της οικουμένης. Οι περισσότεροι λοιπόν λένε ότι, επειδή οι κόμποι είχαν κρυμμένη την αρχή τους και ήταν μπερδεμένοι στο βάθος πολλές φορές μεταξύ τους με δύσκολες θηλιές, ο Αλέξανδρος, αδυνατώντας να τους λύσει, τους έκοψε με το μαχαίρι· έτσι με το κόψιμο αποκαλύφτηκαν πολλές άκρες του.

16. δαμόκλειος σπάθη    για συνεχή  επαπειλούμενο κίνδυνο.  Σύμφωνα με ένα ανέκδοτο ο Δαμοκλής, αυλικός του Διονυσίου του πρεσβυτέρου, τυράννου των Συρακουσών (405-367 π.Χ.),  συνήθιζε να μιλά με υπερβολές για την ευδαιμονία του κυρίου του. Ο Διονύσιος προσφέρθηκε να ανταλλάξει  τη θέση του με τον Δαμοκλή για μια μέρα, ώστε ο Δαμοκλής να γνωρίσει αυτήν την ευτυχία  από πρώτο χέρι,  και τον κάλεσε  σε γεύμα. Αλλά ενώ κόντευε να τελειώσει το γεύμα  έντρομος  ο Δαμοκλής διαπίστωσε ότι  πάνω από το κεφάλι του κρεμόταν από μια αλογίσια τρίχα ένα σπαθί. Στην απορία του ο Διονύσιος του απάντησε ότι το σπαθί  τού θυμίζει πόσο επικίνδυνη είναι για διάφορους λόγους η ζωή του καθημερινά.  Ο Δαμοκλής πανικοβλήθηκε και ζήτησε να επιστρέψει  στην παλιά του ζωή αδιαφορώντας για τα μεγαλεία και τις τιμές.  Κικέρων,Tusculanae disputationes V 21 Δαμοκλής (αγγλική μετάφραση).

17. δούρειος ίππος  Οτιδήποτε  χρησιμοποιείται για να παγιδεύσει και να παραπλανήσει,     μέσο και προκάλυμμα για εξαπάτηση. Από    το γνωστό ξύλινο άλογο που χρησιμοποιήθηκε για την άλωση της Τροίας.  Ευριπίδης,  Τρωάδες 10-14:  ὁ γὰρ Παρνάσιος

 Φωκεὺς Ἐπειὸς μηχαναῖσι Παλλάδος

 ἐγκύμον’ ἵππον τευχέων συναρμόσας

 πύργων ἔπεμψεν ἐντός, ὀλέθριον βάρος.

 ὅθεν πρὸς ἀνδρῶν ὑστέρων δούρειος

 ἵππος, κρυπτὸν ἀμπισχὼν δόρυ. Ο Επειός με συμβουλές της Αθηνάς φτιάχνει ένα  άλογο γεμάτο όπλα και το στέλνει μέσα στο κάστρο, μεγάλη συμφορά. Αυτό οι   κατοπινοί θα το πουν δούρειο ίππο, αφού  είχε   στην κοιλιά του κρυμμένα δόρατα.               

18. δρακόντεια μέτρα, δρακόντειος  νόμος   υπερβολικά  αυστηρός νόμος. Ο Αθηναίος νομοθέτης Δράκων (γύρω στο 620 π.Χ.)  θέσπισε ιδιαίτερα αυστηρούς και σκληρούς νόμους ώστε έλεγαν (Πλούταρχος, Σόλων 17,3): Δημάδης ὕστερον εὐδοκίμησεν (απέκτησε φήμη) εἰπών, ὅτι δι᾽ αἵματος, οὐ διὰ μέλανος, τοὺς νόμους ὁ Δράκων ἔγραψεν, και ο Αριστοτέλης, Πολιτικά 1274b: «Οι νόμοι του Δράκοντα τίποτε το αξιομνημόνευτο δεν παρουσιάζουν, παρά μόνο για την αυστηρότητα των ποινών». Αυτό που έγραψε ο Κικέρωνας: summum ius, summa iniuria  η υπερβολικά αυστηρή εφαρμογή του νόμου συχνά καταντά αδικία.

19. πάρθιο βέλος:  ξαφνικό, απροσδόκητο χτύπημα. Ύπουλος προσβλητικός υπαινιγμός, μπηχτή συνήθως της τελευταίας στιγμής.  Οι Πάρθοι  στις μάχες οπισθοχωρούσαν δίνοντας την εντύπωση  ότι εγκαταλείπουν τη μάχη και  ξαφνικά γυρνώντας το σώμα τους τόξευαν από τα άλογά τους με εξαιρετική ακρίβεια  τους αντιπάλους τους.

Από το  διήγημα «Θεοπόντι» του Παπαδιαμάντη. Ο Καλούμπας τραγουδώντας όλη νύχτα ενοχλούσε τους γείτονές του.

―Ὣς πότε θὰ γκαρίζῃς ὅλη νύχτα; Δὲν μᾶς ἄφησες νὰ κλείσουμε μάτι.
―Ἐγὼ δὲν ἐννοῶ νὰ σᾶς χαλάσω τὴν ἡσυχία, ἀπήντα εὐγενῶς ὁ Καλούμπας.
― Τράβα τώρα. Κι ἂν τρομοκοτήσῃς* νὰ ξαναρθῇς, νὰ τὸ ξέρῃς, θὰ σὲ λούσω.
― Τί περιμένει κανεὶς ἀπὸ τέτοια τέρατα! ἔφευγε ρίπτων τὸ Πάρθιον βέλος του ὁ νυκτόβιος  τραγουδιστής.

*τρομοκοτώ: τολμώ  

20. πολιορκητικός κριός  Οτιδήποτε χρησιμεύει ως μέσο κατάλυσης, κυρίως των θεσμών. Είδος αρχαίας πολιορκητικής μηχανής για το γκρέμισμα πυλών και τειχών.   Ιώσηππος, Ιουδαϊκός πόλεμος 3,216: O κριός ήταν μια  πελώρια  δοκός σχεδόν όμοια  με το κατάρτι ενός πλοίου. Η σιδερένια άκρη της είχε σχήμα κριού από τον  οποίο  πήρε την ονομασία.   Είναι κρεμασμένη από τη μέση με σχοινιά   από  άλλη δοκό που στηρίζεται και από τις 2 πλευρές με σταθερά σταυροειδή ξύλα. Τον κρατούσαν πολλοί πολεμιστές που έκαναν όπισθεν και στη συνέχεια ορμούσαν   και κτυπούσαν το τείχος με την προεξέχουσα σιδερένια άκρη. Δεν υπήρχε τόσο γερός πύργος ή πλατύ τείχος που ακόμη κι αν άντεχε αρχικά τις πρώτες εφορμήσεις  τελικά να μην     γκρεμιζόταν από τα συνεχή χτυπήματα.

Mορφές πολιορκητικών κριών

21. προκρούστεια κλίνη   Η ενέργεια  με βίαιο και αυθαίρετο τρόπο να προσαρμόσει κανείς  πρόσωπα ή καταστάσεις στα μέτρα, στις απαιτήσεις του. (Θησεύς)  μετὰ δὲ ταῦτα τὸν ὀνομαζόμενον  Προκρούστην ἀπέκτεινε, τὸν οἰκοῦντα  ἐν τῷ λεγομένῳ Κορυδαλλῷ τῆς Ἀττικῆς· οὗτος δὲ τούς παριόντας ὁδοιπόρους  ἠνάγκαζεν ἐπί τινος κλίνης ἀναπίπτειν, καί τῶν μέν μακροτέρων τά ὑπερέχοντα μέρη τοῦ σώματος  ἀπέκοπτε, τῶν δέ ἐλαττόνων τούς πόδας προέκρουεν (τέντωνε χτυπώντας τα), ἀφ’ οὗπερ  Προκρούστης ὠνομάσθη. Διόδωρος 4,59

22. χρυσός  αιώνας  Περίοδος που χαρακτηρίζεται από μία ιστορική προσωπικότητα ή από σπουδαία γεγονότα παγκόσμιας  ακτινοβολίας.  Η εποχή (5^ος αιώνας  π. Χ.) στην οποία η Αθήνα  υπό την ηγεσία του Περικλή  παρουσίασε αξιοθαύμαστη  οικονομική, κοινωνική και κυρίως πολιτιστική ακμή  δικαιολογημένα  χαρακτηρίστηκε ως ο χρυσούς αιών του Περικλέους.

23. καυδιανά δίκρανα   Περνώ από ~ : αναγκάζομαι να δεχτώ ταπεινωτικούς όρους   Το 321 π.Χ. κατά τον Δεύτερο Σαμνιτικό Πόλεμο στην πόλη Καύδιο ο ρωμαϊκός στρατός ηττήθηκε κατά  κράτος από τους Σαμνίτες,  και οι νικημένοι  Ρωμαίοι υποχρεώθηκαν να  περάσουν κάτω από έναν ταπεινωτικό ζυγό από τρία δόρατα  που σχημάτιζαν ένα  Π.  Tίτος Λίβιος IX, 6: Primi consules prope seminudi sub iugum missi; tum ut quisque gradu proximus erat, ita ignominiae obiectus; tum deinceps singulae legiones. Αρχικά κάτω από τον ζυγό στάλθηκαν σχεδόν μισόγυμνοι οι ύπατοι. Στη συνέχεια κάθε αξιωματικός ανάλογα με τον βαθμό του εκτέθηκε στην ταπείνωση και μετά  οι λεγεώνες  διαδοχικά. Προσοχή: Καυδιανά δίκρανα  (fauces Caudinae) είναι η στενή δίοδος ανάμεσα σε δυο βουνά στο Καύδιο όπου ηττήθηκαν οι Ρωμαίοι και όχι ο ταπεινωτικός ζυγός.

24. λουκούλλειο γεύμα/δείπνο  εξαιρετικά πλούσιο γεύμα. Ο Ρωμαίος στρατηγός Λούκουλλος (117-58/56 π. Χ.)    ήταν   περιώνυμος για τα πλουσιοπάροχα γεύματά του. Πλούταρχος, Λούκουλλος 40,41:  Άξια ήσαν προ πάντων τα καθημερινά δείπνα του Λούκουλλου […] διά τα παντοία φαγητά και διά τους επιτηδείως κατεσκευασμένους πλακούντας. […] Όταν δε κάποτε εδείπνει μόνος και διά  τούτο ετέθη μία τράπεζα, και παρεσκευάσθη δείπνον μέτριον, ηγανάκτησε και εκάλεσε τον επί τούτω τεταγμένον υπηρέτην.  Και εκείνος απεκρίθη ότι δεν ενόμιζεν, αφού κανείς δεν ήτον προσκεκλημένος, ότι εχρειάζετο  τράπεζα πολυτελής. Αλλ’ ο Λούκουλλος, «τι λέγεις;» τω είπε. «Δεν ηξεύρεις ότι σήμερον εις του Λουκούλλου δειπνεί ο Λούκουλλος;» (μετάφραση Αλ. Ραγκαβής)]

Επειδή ίσως κούρασα κάποιους με τα φιλολογικά, ας δοθεί η σκυτάλη  και στους μαθηματικούς  με το τελευταίο σύμπλοκο:

25. δήλιον πρόβλημα  δισεπίλυτο πρόβλημα,  κατάσταση χωρίς διέξοδο. Πού οφείλεται η ονομασία;  Οι Δήλιοι, λέγεται, ότι  στη διάρκεια λοιμού το 430 π.Χ. ζήτησαν χρησμό από το μαντείο των Δελφών. Εκείνο απάντησε ότι έπρεπε να διπλασιάσουν τον όγκο του κυβικού σχήματος ναού του Απόλλωνα χωρίς να αλλάξουν το σχήμα του.

Λένε ακόμη  ότι ο Μίνωας διέταξε ο τάφος    που είχε κατασκευαστεί για τον γιο του Γλαύκο  με ίσες διαστάσεις σε όλες τις πλευρές,  επειδή του φάνηκε μικρός, να διπλασιαστεί.

Και στις δυο περιπτώσεις οι κατασκευαστές βρέθηκαν σε αδιέξοδο, αφού   δεν είναι δυνατός διπλασιασμός του κύβου μόνο με κανόνα και διαβήτη.

Παρουσίασα 23 (+2 από τη ρωμαϊκή ιστορία, αφού  για αιώνες συμπλέαμε)  σύμπλοκα από την αρχαία ελληνική  ιστορία και μυθολογία.  Εσείς μπορείτε με τα απαιτούμενα που τέθηκαν στην αρχή    να συμπληρώσετε τον κατάλογο.