Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

  • Κλικάρετε εδώ για να γραφτείτε συνδρομητές και να έχετε ενημέρωση για νέα άρθρα με ηλεμηνύματα (ελληνιστί ημέιλ)

    Προστεθείτε στους 8.778 εγγεγραμμένους.
  • ΟΠΕΚΕΠΕ, η λέξη του 2025!

    Η λέξη της χρονιάς (2025)
  • ΤΟ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟ ΜΟΥ ΒΙΒΛΙΟ (2021)

  • ΤΟ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΒΙΒΛΙΟ (2018)

  • ΤΟ ΠΡΟΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΒΙΒΛΙΟ

  • ΕΝΑ ΑΚΟΜΑ ΒΙΒΛΙΟ

  • ΕΝΑ ΑΛΛΟ ΒΙΒΛΙΟ

  • ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

Τα παίρνω στο κρανίο, εξοργίζομαι, παίρνω ανάποδες: οι 50 αποχρώσεις του θυμού

Posted by sarant στο 18 Φεβρουαρίου, 2026


Στο ιστολόγιο βάζουμε πότε-πότε άρθρα «καταλογογράφησης» όπως τα λέω, όπου βρίσκουμε συνώνυμες (ή περίπου) εκφράσεις με τις οποίες μπορεί να περιγραφτεί μια κατάσταση. Καθώς είμαι επιρρεπής στα κλισέ, τα άρθρα αυτά τα ονομάζω «Οι 50 αποχρώσεις….»

Ήδη έχουμε δημοσιεύσει 20 τέτοια άρθρα καταλογογράφησης, για τις 50 αποχρώσεις του χρήματοςτης μέθης, της αποτυχίας, του θανάτουτης κατάπληξης, της υπερβολικής ταχύτηταςτου ξυλοδαρμού ,της οξείας σωματικής ανάγκης, της παραφροσύνης, της αντρικής αυτοϊκανοποίησης, του υπερβολικού φαγητού, της βλακείας , της  παχυσαρκίας, , του γυμνασμένου άντρατου γήρατοςτης κλοπήςτου μέσουτης κούρασης ,  του χρήστη ναρκωτικών, του ανδρικού μορίου και, τον περασμένο μήνα, της βρισιάς.

Tα πρώτα άρθρα της σειράς τα έγραψα εγώ, αλλά στη συνέχεια ανέλαβε δράση ο φίλος μας ο Κλεάνωρ, που έχει ετοιμάσει 13 από αυτά τα άρθρα. Το άρθρο για το ανδρικό μοριο το έγραψε ο φίλος μας ο Αλέξης και στη συνέχεια ο Κλεάνωρ επανήλθε.

Ο Κλεάνωρ έστειλε 51 λήμματα, ανάμεσά τους και κάποια αρχαία. Πρόσθεσα μερικά κι εγώ, χώρισα κάποια πολύκροκα και φτάσαμε τα 62. Δεν προσπάθησα πολύ, έχει περιθώριο για τα σχόλιά σας.

Τη λέξη «θυμός», η οποία ορίζει το θεματικό μας πεδίο, πρέπει να τη δούμε σαν φάσμα, που ξεκινάει από τον εκνευρισμό και φτάνει στην παραφορά, στη μανία. Στον σημερινό κατάλογο έχουμε ρήματα ή εκφράσεις.

Για το τσαντίζομαι / τσατίζομαι έχουμε άρθρο.

  1. Τα παίρνω στο κρανίο / στην κράνα /στο κράνος
  2. Ταπηροκρανιάζομαι
  3. Τα παίρνω
  4. Φορτώνω
  5. Εκνευρίζομαι
  6. Τρελαίνομαι
  7. Βγαίνω εκτός εαυτού
  8. Μου ανάβουν τα λαμπάκια
  9. Μου σπάνε τα νεύρα / Νευριάζω
  10. Οργίζομαι
  11. Σκυδμαίνω
  12. Τσαντίζομαι
  13. Αρπάζω / Αρπάζομαι
  14. Τσιτώνω / Τσιτώνομαι
  15. Ανάβω
  16. Νταγκαρίζομαι
  17. Παίρνω φόλες
  18. Αγριεύω / Εξαγριώνομαι
  19. Φουντώνω
  20. Χάνω την ψυχραιμία μου
  21. Αφηνιάζω
  22. Εξεγείρομαι
  23. Κακοσυνεύω
  24. Αγανακτώ
  25. Σκυλιάζω
  26. Κακιώνω
  27. Εξάπτομαι
  28. Είμαι ευερέθιστος
  29. Συγχύζομαι
  30. Χολώνομαι
  31. Γίνομαι θηρίο / Αποθηριώνομαι
  32. Μανιάζω
  33. Εξανίσταμαι
  34. Φρενιάζω
  35. Εκρήγνυμαι / Ανατινάζομαι
  36. Φουρκίζομαι
  37. Φρυάζω
  38. Ασχάλλω
  39. Μπαρουτιάζω / Γίνομαι μπαρούτι
  40. Χολομανίζω
  41. Δυσανασχετώ
  42. Δριμώνω
  43. Χολιάζω
  44. Ξεσπάω
  45. Τα κάνω όλα όπα
  46. Βράζω (από το κακό μου)
  47. Δαιμονίζομαι / Διαολίζομαι
  48. Αφρίζω / Αφροκοπώ /Βγάζω αφρούς
  49. Ζοχαδιάζομαι
  50. Παίρνω ανάποδες
  51. Κοχλάζω
  52. Γίνομαι έξαλλος
  53. Μου ανάβουν τα αίματα
  54. Μου ανεβαίνει το αίμα στο κεφάλι
  55. Γίνομαι Τούρκος
  56. Βγαίνω από τα ρούχα μου
  57. Γίνομαι έξω φρενών
  58. Παίρνω φωτιά
  59. Ανάβω και κορώνω
  60. Μαίνομαι/Εκμαίνομαι -κυρίως σε αόριστο: εξεμάνη
  61. Πιάννει με γύρισμαν (κυπριακό)
  62. Γυρίζει μου (κυπριακό)

126 Σχόλια to “Τα παίρνω στο κρανίο, εξοργίζομαι, παίρνω ανάποδες: οι 50 αποχρώσεις του θυμού”

  1. Μου τη δίνει – συνήθως στον αόριστο: Μου την έδωσε

  2. Παναγιώτης Κ.'s avatar

    Παναγιώτης Κ. said

    Τα έχω παίξει (;)
    Είμαι άνω ποταμών.

  3. Costas Papathanasiou's avatar

    Costas Papathanasiou said

    Καλημέρα.
    Θολομαχώ (https://linguapontica.gr/word/?id=2185), φουρκώνω, θερακώνω(Ποντιακά), εξαγριώνομαι, θολώνω ( 5. (μεταβατικό, μεταφορικά) στερώ την πνευματική διαύγεια -αυτό το περιστατικό μου θόλωσε το μυαλό/ 6.(αμετάβατο, μεταφορικά’) χάνω την πνευματική μου διαύγεια από κούραση ή έντονα συναισθήματα -θόλωσε το μυαλό μου από το θυμό και δεν ήξερα τι έκανα https://el.wiktionary.org/wiki/%CE%B8%CE%BF%CE%BB%CF%8E%CE%BD%CF%89 )

  4. Παναγιώτης Κ.'s avatar

    Παναγιώτης Κ. said

    Τα κάνω λίμπα
    Τα κάνω λαμπόγυαλο

  5. Jorge's avatar

    Jorge said

    Κουρντίζω.

  6. Alexis's avatar

    Alexis said

    Μου τη σπάει/ σπάζομαι/ σπάστηκα (80s)

  7. Alexis's avatar

    Alexis said

    Μπριζώνομαι

  8. Alexis's avatar

    Alexis said

    Το «θυμώνω» δεν υπάρχει στη λίστα; Ή κάτι δεν βλέπω καλά;

  9. Alexis's avatar

    Alexis said

    Και το «νευριάζω» επίσης;

  10. Jorge's avatar

    Jorge said

    Συφιλιάζω, αγκρίζω στην Κρήτη.

  11. nikiplos's avatar

    nikiplos said

    Μάνιασα, Μανουριασα

    1@ Το «μου τη δίνει» ήταν κλασσική ατάκα του Γκρινιάρη, από τα Στρουμφάκια των 80ς.

  12. Κατεβάζω καντήλια, ρίχνω χριστοπαναγίες.

  13. sarant's avatar

    sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ τον Κλεάνορα για τη συνεργασία και εσάς για τα πρώτα σχόλια!

    3 Και ποντιακά, ωραίο.

    8 Χαχαχα, το πιο απλό το ξεχάσαμε (σαν το ανέκδοτο του Μπόμπου με τις στάσεις του σεξ)

  14. Ρενέ's avatar

    Ρενέ said

    Πέθανε τις προάλλες η Αρβελέρ. Θα γράψετε άρθρο;

  15. Ρενέ's avatar

    Ρενέ said

    Πέθανε τις προάλλες η Αρβελέρ. Θα γράψετε άρθρο;

  16. sarant's avatar

    sarant said

    15 Δεν γνωρίζω τόσο καλά την πορεία της.

  17. Ωραίο το 60. Μαίνομαι/Εκμαίνομαι -κυρίως σε αόριστο: εξεμάνη. Να το βάλουμε και σε διαγωνισμό εις μνήμην του Μιστριώτη. Πάντως, το ακούμε.

  18. nikiplos's avatar

    nikiplos said

    13@ Νικοκύρη, αν βρεις χρόνο πες το ανέκδοτο σε παρακαλούμε… Δεν το ξέρουμε όλοι!

  19. heroicf5b41716cc's avatar

    heroicf5b41716cc said

    ΒΡΑΖΩ ΑΠΟ ΘΥΜΟ

    πρῖεν χόλον= έβραζε από θυμό (Απολλώνιος ο Ρόδιος) < πρίω= πριονίζω, διά πρίονος κόπτω . τρίζω τους οδόντας, επί οργής ή επί νοσούντων, (παθ.) εξοργίζομαι, «φουσκώνω» από θυμό.

  20. Michaeltz's avatar

    michaeltz said

    Καλημέρα.

    Ωραίο το σημερινό. Ευχαριστούμε τον Κλεάνορα και τον Νικοκύρη.
    Μια ένσταση/απορία: Το «χάνω την ψυχραιμία μου» είναι, κύρια, έκφραση θυμού; Βλέπω το παιδί μου με αίματα στο πρόσωπο και χάνω την ψυχραιμία μου… Θύμωσα;

  21. sarant's avatar

    sarant said

    18 Γινόταν διεθνές συνέδριο Μπόμπων. Θέμα, οι στάσεις στο σεξ. Στο βήμα ο Άγγλος μπόμπος, λέει «ξέρω 36 στάσεις». Ο Ιταλός «50 στάσεις». Ο Γάλλος «69 στάσεις». Ο Έλληνας «99 στάσεις».

    Ανεβαίνει στο βήμα ο αντιπρόσωπος από μια μικρή χώρα, λέει «εγώ μία στάση ξέρω».

    Ποια; ποια; ρωτάνε από κάτω. Αυτός: να, ο άντρας από πάνω κι η γυναίκα από κάτω.

    Οπότε ο Έλλην Μπόμπος: Εκατό, εκατό στάσεις!

  22. @ 18 nikiplos

    Όπως το λες… 🙂

  23. Faltsos's avatar

    Faltsos said

    1, 11

  24. Michaeltz's avatar

    michaeltz said

    Νομίζω πως έχουμε στον κατάλογο όχι μόνο τα σχετικά με τον θυμό, αλλά και, γενικά, εκφράσεις του θυμωμένου, που συμπεριλαμβάνονται καταχρηστικά!
    Επίσης, και προϋποθέσεις για να θυμώσει κάποιος: Είμαι ευερέθιστος π.χ.

    Το συγχυσμένος είναι σωστό; ή πρέπει να αλλάξει σε συγχισμένος;

  25. Η γραμμή 140 (λεωφορείο Γλυφάδα – Πολύγωνο) έχει 89 στάσεις.

    1. Jorge's avatar

      Jorge said

      Φουρεύω, αλλά είναι πια ομπσολίτ στη Κρήτη.

    2. ofakiris's avatar

      ofakiris said

      Παίζει το φλιπάρω;

    3. Michaeltz's avatar

      michaeltz said

      24. δικό μου

      είμαι συγχυσμένος: Στον κατάλογο το «συγχύζομαι»

    4. sarant's avatar

      sarant said

      24 Οι απόψεις διίστανται για την ορθογραφία του συγχ*ζω

      25 Σοβαρά;

    5. ΜΙΚ_ΙΟΣ's avatar

      ΜΙΚ_ΙΟΣ said

      • γίνομαι πυρ και μανία

      Εδώ στην Κρήτη έχουμε και τα:

      • μανίζω
      • διαολίζομαι
      • χαιτζώνω [παλιακό]
      • μάνητα (θυμός)
    6. Πουλ-πουλ's avatar

      Πουλ-πουλ said

      25.
      Εδώ οι στάσεις αναλυτικά (το έχω ξαναβάλει, αλλά αξίζει).

    7. @ 29 sarant

      Ναι, ναι. Βγάζεις μυθιστόρημα…

    8. ΣτοΔγιαλοΧτηνος's avatar

      ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

      Γίνομαι παπόρι.

    9. Faltsos's avatar

      Faltsos said

      Τη λέξη «θυμός», η οποία ορίζει το θεματικό μας πεδίο, πρέπει να τη δούμε σαν φάσμα, που ξεκινάει από τον εκνευρισμό και φτάνει στην παραφορά, στη μανία

      Κυκλοφορεί κι αυτό:

    10. Faltsos's avatar

      Faltsos said

      Ο θυμός στη γλώσσα των κόμικς:

    11. @ 31 Πουλ-πουλ

      Φοβερό, ε… 🙂

    12. @ 33 ΣτοΔγιαλοΧτηνος

      Ναι, ναι, παπόρι, έως και παπόρ…

    13. Faltsos's avatar

      Faltsos said

      Όλες οι εκφράσεις αυτού του είδους εξελίσονται και προσαρμόζονται.

      Μερικές φορές απλοποιούνται ή αντίθετα προστίθενται διευκρινίσεις. Έτσι στην πρώτη «απόχρωση» δεν ξέρω ποιο προηγήθηκε «τα παίρνω στο κρανίο» ή «τα παίρνω».

      Άλλη εξέλιξη έχουμε όταν η φράση χάνει τη δύναμη της, επειδή έχει πολυχρησιμοποιηθεί και πολυακουστεί και κατασκευάζονται παραλλαγές. Έτσι στο προηγούμενο προστέθηκαν: Τα παίρνω στην κράνα /στο κράνος και ταπηροκρανιάζομαι.

      Σε μια ομάδα πιστεύω ότι ανήκουν τα: Βράζω (από το κακό μου)/ Αφρίζω / Αφροκοπώ /Βγάζω αφρούς/ Κοχλάζω (46,48,51). Από αυτά μπορεί να προέκυψε το: γίνομαι βαπόρι ή παπόρι (σχ.33,37) (βαπόρι είναι το ατμόπλοιο)

      Και βέβαια υπάρχουν κι άλλες παρόμοιες ομαδοποιήσεις.

    14. Β.'s avatar

      Β. said

      Βγάζω καπνούς απ’ τα αυτιά

    15. Costas Papathanasiou's avatar

      Costas Papathanasiou said

      [Άλλα, Αρχαιελληνικά και νεότερα]
      πρημονώ(https://lsj.gr/wiki/%CF%80%CF%81%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CE%BD%CE%AC%CF%89), περιημεκτώ(https://lsj.gr/index.php?title=%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%B9%CE%B7%CE%BC%CE%B5%CE%BA%CF%84%CE%AD%CF%89&mobileaction=toggle_view_desktop ),σκύζομαι (https://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/tools/liddell-scott/search.html?lq=%CF%83%CE%BA%CF%8D%CE%B6%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B9 ), ακραχολώ (https://lsj.gr/wiki/%E1%BC%80%CE%BA%CF%81%CE%B1%CF%87%CE%BF%CE%BB%CE%AD%CF%89 ), παροξύνομαι, εκτραχύνομαι, δυσφορώ, εκνευρίζομαι , χολοταράζομαι(https://lexikolefkadas.gr/cholotarazome/), Ρομανί: χολάαβ=θυμώνω, (αμτβ) εκνευρίζομαι, εξοργίζομαι/ χολάβαβ=θυμώνω, (αμτβ) οργίζω ( επίσης: χολί-νταβ = συγχύζω, χολαράβ, χολιαράβ = θυµώνω(µτβ.), χολιναράβ = εκνευρίζω, χολί-πφεράβ = οργίζω, εξοργίζω, χολί-πφερντιάβ =οργή γεμίζω(αμτβ)/ Λεξικό(ελληνορομανο) Ι. Γ. Αλεξίου), παίρνω ψάρι.
      Σχετικό: “Κάπως έτσι, η επιλογή του rage-bait* (με συνθετικά την «οργή» και το «δόλωμα») ως λέξη της χρονιάς από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης δεν εξέπληξε.” : https://www.kathimerini.gr/society/563961232/thymono-ara-klikaro/ .(* που θα μπορούσε να αποδοθεί και ως , “μαλαγρίεμα”< “μαλαγριεύω” < μαλάγρα https://el.wiktionary.org/wiki/%CE%BC%CE%B1%CE%BB%CE%AC%CE%B3%CF%81%CE%B1 , πρβλ “ψαροδόλι” και “παίρνω ψάρι”).

    16. Divolos's avatar

      Divolos said

      Παραδόξως βλέπω ότι δεν υπάρχει το «βουρλίζομαι»

    17. Divolos's avatar

      Divolos said

      και «σα φάκουτ φόκου» στα βλάχικα, που σημαίνει (μάλλον) πήρε φωτιά

    18. ΓιώργοςΜ's avatar

      ΓιώργοςΜ said

      Παραλλαγή των 1&2, παθαίνω ταπηροκρανίωση.

    19. Faltsos's avatar

      Faltsos said

      Φουρτουνιάζω

    20. Alexis's avatar

      Alexis said

      #39: Αυτό μπορείς να το πάθεις και άμα φας καμιά πολύ καυτερή πιπεριά! 😅

    21. Alexis's avatar

      Alexis said

      #41: Στο Ξηρόμερο λένε και «κουρλαίνομαι» (=τρελαίνομαι) αλλά δεν ξέρω αν το λένε μεταφορικά και για τον μεγάλο θυμό.

    22. Faltsos's avatar

      Faltsos said

      Μαζί με το ανάβω πάει και το πυρώνω: άναψε και πύρωσε

    23. @ 47 Faltsos

      Ή, άναψε και κόρωσε.

    24. Βράζω, Μου φούντωσε το αίμα, μου ’φυγε η μπάλα, μου κόπηκε η ανάσα από τα νεύρα, μανίζω, στριτζώνομαι, γινατιάζουμι/μαι.

    25. Faltsos's avatar

      Faltsos said

      49

      μου ’φυγε η μπάλα, νομίζω το λέμε όταν χάνουμε τον έλεγχο της κατάστασης.

      μου κόπηκε η ανάσα από τα νεύρα. Η ανάσα συνήθως μας κόβεται από το φόβο, αλλά δεν επιμένω.

    26. Michaeltz's avatar

      michaeltz said

      38. Faltsos

      Στο σχολείο μπορούμε να παρακολουθήσουμε την εξέλιξη της γλώσσας καλύτερα. Είμαι βέβαιος πως το «τα παίρνω στο κρανίο» ήρθε πρώτο. Μετά, όταν καθιερώθηκε σαν έκφραση, μπορούσες να παραλείψεις μια λέξη χωρίς να ρισκάρεις ότι θα καταλάβουν τι λες.

    27. Alexis's avatar

      Alexis said

      #51: Έτσι πρέπει να έγινε. Την έκφραση (στην πλήρη μορφή) την πρωτοάκουσα κάπου γύρω στο 2000. Στην αρχή λεγόταν ολόκληρη. Μετά άρχισαν οι… παραλλαγές.

    28. Prince's avatar

      Prince said

      51-52. Σε σχετική συζήτηση εδώ πριν 2 χρόνια είχα αναφέρει τη δική μου εμπειρία (σχόλιο 104) :

      Το ’91 όντας αλφάς στη σχολή ΥΕΑ τής Λαμίας (ΚΕΥΠ), συχνά πυκνά όταν μας την έπεφταν για ψάρωμα με ουρλιαχτά οι βητάδες, ένας ήταν πάντα ο πιο φωνακλάς. Οι υπόλοιποι άρχισαν να λένε λοιπόν «Ω, τα πήρε ο βητάς!». Όταν δε τύχαινε και φορούσε κράνος, η φράση είχε αναπτυχθεί σε «τα πήρε στο κράνος». Η επόμενη εξέλιξη της φράσης ήταν όταν ο φωνακλότερος βητάς δεν φορούσε κράνος, οπότε και η φράση γινόταν «τα πήρε στο κρανίο». Όλα αυτά σε διάστημα 2 μηνών, όσο κρατούσε τότε το αλφαλίκι. Και φυσικά οι φράσεις υιοθετήθηκαν και από τη σειρά μου όταν έγινε βήτα.
      Συνολικά τις φράσεις αυτές τις πρωτάκουσα εκεί. Και θα ορκιζόμουν ότι εκεί και τότε φτιάχτηκαν. Και όταν καναδυό χρόνια αργότερα άκουγα κοριτσάκια στο δρόμο να λένε «τα πήρα στο κρανίο», είχα μείνει μαλάκας με το πώς έφτασε από στρατόπεδο στη Λαμία να περάσει αργκό έκφραση 2 χρόνια μετά στο Χαλάνδρι (που έμενα τότε).
      Πάντα λοιπόν πίστευα ότι ήμουν στα γεννητούρια της, θα σέβεστε! (Εδώ μέσα μού βάλατε αμφιβολίες.)

      Ως ή σαν; Όταν η λογική κοντράρει τη φιλολογία (του Γιάννη Αγγελόπουλου) « Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

    29. Costas Papathanasiou's avatar

      Costas Papathanasiou said

      Άλλα ιδιωματικά:
      ανταρλιάζομαι/αντραλίζομαι=αναστατώνομαι, σαλαουρίζω= τρελαίνομαι, τσακατίζω=χάνω τα λογικά μου, ταραχεύ-ω/ -ομαι, φουλτακιάζω= ανάβω(μτφ) (Θεσσαλία)
      γαρμπαδιάζω/ (παίρνω) γαρμπάδα (Αμαλιάδα, https://www.pardalilexi.gr/words/10715 )
      καϊκιώνω (<κακιώνω), κατσιρντάω/κατσουρντάω, κατσουρνίζω=μου φεύγει κάτι από το χέρι /(μτφ) χάνω τον έλεγχο, εξαγριώνομαι (Θρακιώτικα)
      αγκρίζω =ερεθίζω, εξαγριώνω / αγκρίζομαι (Κυπριακά)
      μυγιάζομαι=φρενιάζω, ξεχαλικώ= τα χάνω, ζουρλαίνομαι (Χίος https://www.facebook.com/chiosdance/posts/%CE%BC%CE%B5%CE%B3%CE%AC%CE%BB%CE%BF%CF%82-%CE%BF-%CF%80%CE%BB%CE%BF%CF%8D%CF%84%CE%BF%CF%82-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AE%CF%82-%CE%B3%CE%BB%CF%8E%CF%83%CF%83%CE%B1%CF%82-%CE%B1%CE%BD-%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%B5%CE%AF-%CE%BA%CE%B1%CE%BD%CE%B5%CE%AF%CF%82-%CF%8C%CF%84%CE%B9-%CE%BA%CE%AC%CE%B8%CE%B5-%CF%84%CF%8C%CF%80%CE%BF%CF%82-%CE%B5%CF%87%CE%B5/4644162048946083/).

    30. Jorge's avatar

      Jorge said

      Το «παίρνω στο κρανίο», το πρωτάκουσα στο στρατό το 1987. Συνοδευόμενο από ρίψη κράνους στο έδαφος.

    31. Costas Papathanasiou's avatar

      Costas Papathanasiou said

      54: κατσουρντίζω

    32. Μαρία's avatar

      Μαρία said

      49 Το μανίζω σε μάς είναι το άλλο θυμώνω και συνήθως στον αόριστο π.χ. μάντσι κι δε μας μιλάει. Και το γινάτι είναι το πείσμα.

    33. ΓΤ's avatar

      ΓΤ said

      50 Faltsos

      έχασα την μπάλα

    34. Faltsos's avatar

      Faltsos said

      51 Σωστά, μοιάζει με το παλιότερο: «Μου ανεβαίνει το αίμα στο κεφάλι» (54 στη λίστα)

    35. Faltsos's avatar

      Faltsos said

      58

      Έχει διαφορά;

      «Άστα, την χάσαμε την μπάλα.» -«Άστα, μας έφυγε η μπάλα» Δεν λέγονται και τα δυο για να δείξουν ότι χάσαμε τον έλεγχο;

    36. xar's avatar

      xar said

      μ’ έχουν φέρει ως εδώ / έχω φτάσει ως εδώ

      βιδώθηκα (άσχημα) / μου τη βιδώνει

      και ο αγγλισμός: τα βλέπω κόκκινα (see red)

    37. Jorge's avatar

      Jorge said

      Ηφαίστειο με έκανε, έγινα Βεζούβιος.

    38. ΣτοΔγιαλοΧτηνος's avatar

      ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

      Χιτλεριάζω / χιτλεριάζομαι.

    39. Costas Papathanasiou's avatar

      Costas Papathanasiou said

      Βατσινιάζω(<βατσινιά)=αγριεύω, δυσανασχετώ(Αδάμ Θεσσαλονίκης https://www.pardalilexi.gr/words/858), χάνω τα γράδα μ’, κόβω άλυσο, ξεπερτσικώνω, ξεσβουράρω, λυσσάω/αλτσιάω, γκουβρίζω (Τρικαλα), φουργκαλιάζω=φουντώνω, παραθυμώνω, εξερεθίζ-ω/-ομαι.

    40. Λάμπας's avatar

      Λάμπας said

      Αυτή η διάκριση μ’ αρέσει και την ακολουθώ: σύγχυση = μπέρδεμα, σύγχιση = θυμός.

      Το συφιλιάζω, που γράφτηκε πιο πάνω εγώ το ξέρω συφιλιάζομαι.

    41. ΓΤ's avatar

      ΓΤ said

      60 Faltsos

      Ακούγεται συχνότερα με το «χάνω».

    42. «Μου σπάσατε τα κέρατα» και «τα πήρα στο θρανίο» έλεγε η κόρη τριών-τεσσάρων χρονών.

    43. Πέπε's avatar

      Πέπε said

      51, 52

      Μήπως προηγήθηκε και κανένα προπαρασκευαστικό στάδιο της έκφρασης, με κεφάλι αντί για κρανίο; Σαν κάπως να θυμάμαι ότι όταν πρωτοάρχισα ν’ ακούω το «τα πήρα στο κρανίο» σκεφτόμουν «αυτό δε θα το καταλάβαινα αν δεν…» αν δεν τι;

      Υπάρχουν εκφράσεις που δεν έχουν την παραμικρή σύνδεση με αυτό που σημαίνουν, αν δε λάβεις υπόψη σου ενδιάμεσα στάδια. Χαρακτηριστικό το φανταρίστικο «απολύομαι > απολελέ > λελέ». Τι λελέ; Να βλέπεις τον νταβραντισμένο 19χρονο να φωνάζει θριαμβευτικά «λελέ» περιμένοντας (εκείνος) ότι θα καταλάβεις τι εννοεί, κι εσύ… όντως να καταλαβαίνεις!

    44. ΓΤ's avatar

      ΓΤ said

      Αιγύπτιος κρατούμενος έφυγε χαλαρός και ωραίος από την Ευελπίδων. Χρυσοχοΐδη, γελάνε και τα πεύκα! 😂😂😂

    45. aerosol's avatar

      aerosol said

      Φρικάρω, σαλτάρω, τουρμπίζω/γίνομαι τούρμπο, ξεφεύγω.

      #25
      Πολύγωνο από πάνω, Γλυφάδα από κάτω;

    46. Θυμοσοφικό σήμερα – και με ευάριθμα εύθυμα σχόλια

    47. ΕΦΗ - ΕΦΗ's avatar

      ΕΦΗ - ΕΦΗ said

      Άναψε ο Θεός του Θεού μου ή

      Ανάψανε οι θεοί μου,
      έκφραση του πατέρα μου

      Πήρανε φωτιά τα τόπια,
      για γενικευμένη οργή, αλλά λέγεται και για προσωπικό φούντωμα θυμού.

    48. ΕΦΗ - ΕΦΗ's avatar

      ΕΦΗ - ΕΦΗ said

      69 ΓΤ
      Πευκοχοχοϊδης 🙂

    49. 21,

      Δεν το
      θυμόμουνα

    50. ΓΤ's avatar

      ΓΤ said

      Πέθανε ο Αντώνης Μανιτάκης.

    51. ΕΦΗ - ΕΦΗ's avatar

      ΕΦΗ - ΕΦΗ said

      25 >>Η γραμμή 140 (λεωφορείο Γλυφάδα – Πολύγωνο) έχει 89 στάσεις.
      (Χωρίς ρ και με -ει για την περίσταση :))

      Έγινε και τραγούδι αλλά και σταντ απ κόμεντι

    52. Spiridione's avatar

      Spiridione said

      Από το Λεξικό Κάτου: τα πήρα στο κρανίο, (στη νεοαργκό) θύμωσα πάρα πολύ, εξοργίστηκα, εξαγριώθηκα και αντέδρασα βίαια: «μόλις μου ’βρισε τη μάνα, τα πήρα στο κρανίο και τον πλάκωσα στις μπουνιές». Συνών. άναψαν τα λαμπάκια μου / βάρεσα βαλβίδα / τα πήρα στην κράνα / τα πήρα στο εθνόσημο / τα πήρα στο κεφάλι / τα πήρα στο φάρο / τα πήρα στον εγκέφαλο / την έκανα κρίση / την έκανα λάμπα / την έκανα λαχείο (α) / την έκανα λώλα (α) / την έκανα τζαζ (α) / την έκανα τζαζ μπαντ / άναψαν οι γλόμποι μου.

      68. Εδώ παλιότερη συζήτηση για την ταπηροκρανίαση, με διάφορες απόψεις, όπως το Χτήνους για τον στίχο του Ρακιντζή ‘τα παίρνω στο κεφάλι’ (1992) κτλ. Πάντως η φράση: τα πήρε στο κρανίο = πήρε ανάποδες, υπάρχει στον Ταχυδρόμο, 1991.

    53. Και ο θυμός του μερακλή Οδυσσέα, στον α4 στίχο της Οδύσσειας:

      πολλὰ δ᾽ ὅ γ᾽ ἐν πόντῳ πάθεν ἄλγεα ὃν κατὰ θυμόν,

      Για 9+ μεταφράσεις του πρωτότυπου, έχει φροντίσει ο Πέπε

    54. ΕΦΗ - ΕΦΗ's avatar

      ΕΦΗ - ΕΦΗ said

      Σβουρίστηκα ή βροντίχτηκα .

    55. 69, … Αιγύπτιος κρατούμενος
      έφυγε χαλαρός και ωραίος
      από την Ευελπίδων
      . …

      … ακούων εις το όνομα
      Γιουσέφ Ελ Πήδων,
      την έκανε με ελαφρά

    56. Costas Papathanasiou's avatar

      Costas Papathanasiou said

      γίνομαι τούρμπο

    57. Και ο θυμός σε φράσεις από το Grok

      Εδώ είναι μερικές όμορφες και σοφές φράσεις / αποφθέγματα / παροιμίες για τον θυμό (κυρίως από αρχαίους, φιλοσόφους, Βούδα και ελληνική παράδοση):

      1.  «Το να κρατάς θυμό είναι σαν να αρπάζεις ένα αναμμένο κάρβουνο για να το πετάξεις σε κάποιον. Αυτός που καίγεται είσαι εσύ.»
      — Βούδας

      2.  «Κατάκτησε τον θυμό με τη μη-θυμό. Κατάκτησε το κακό με το καλό.»
      — Βούδας

      3.  «Ο θυμός είναι πολύ πιο γλυκός κι από το αρωματισμένο μέλι. Ανεβαίνει, καθώς ο καπνός από τα στήθη των ανθρώπων.»
      — Όμηρος

      4.  «Ο θυμός τυφλώνει τον άνθρωπο.»
      (λαϊκή παροιμία)

      5.  «Ο θυμωμένος έχει πάντα άδικο.»
      (παραδοσιακή ελληνική παροιμία)

      6.  «Όποιος αρχίζει με θυμό, τελειώνει με ντροπή.»
      (παροιμία)

      7.  «Θυμού κράτει.»
      (αρχαίο ελληνικό γνωμικό – Κράτα τον θυμό σου)

      8.  «Χόλος νόον οιδάνει.»
      (αρχαίο – Ο θυμός φουσκώνει το μυαλό / θολώνει τη σκέψη)

      9.  «Ο θυμός που ξεσπά, συχνά οδηγείται στη συγχώρεση. Ο θυμός που κρύβεται, συχνά σκληραίνει και γίνεται εκδίκηση.»
      — Edward Bulwer-Lytton

      10.  «Ο θυμός είναι αμάρτημα, αλλά πού μπορώ να βρω τον άνθρωπο που δεν θύμωσε ποτέ;»
      — Σοφοκλής

      11.  «Όπου σπέρνει η οργή θερίζει η μετάνοια.»
      (παροιμία)

      12.  «Τον βραδινό σου τον θυμό, να τον φυλάς για το πρωί.»
      (παροιμία – δηλαδή μην τον ξεσπάς αμέσως, περίμενε να ηρεμήσεις)

      13.  «Ο θυμός είναι καλύτερος από τη λύπη. Όταν είσαι θυμωμένος, γίνονται αλλαγές.»
      — Malcolm X

      14.  «Όταν είσαι θυμωμένος, μέτρα μέχρι το 10 προτού μιλήσεις. Όταν είσαι πολύ θυμωμένος, μέτρα μέχρι το 100.»
      (λαϊκή σοφία – συχνά αποδίδεται σε διάφορους)

    58. Μαρία's avatar

      Μαρία said

      75 Κι η Λεϊλά Σαχίντ.

    59. leonicos's avatar

      leonicos said

      Η μάνα μου, προφανώς από τη γιαγιά μου, δηλαδή ίσως είναι αιγυπτιώτικο, όταν θύμωνε έλεγε «άι στα κομμάτια και τα παρτσάδια» το οποίο parça είναι γνωστή τούρκικη λέξη. το έχει ακούσει κανένας άλλο;ς

    60. ΕΦΗ - ΕΦΗ's avatar

      ΕΦΗ - ΕΦΗ said

      10, Ναι
      -Συφιλιάζομαι / συφιλιάστηκα
      -Χιλιονευριάζω/νευριάστηκα
      -είναι ολοδαιμόνιστος
      -Βγάνει καπνούς από τ΄αυτιά/τη μύτη/το στόμα
      -Τον έπιασε ο διάολός του

      Ο θυμός/μήνις του Αχιλλέα

      η μάνητα

      Μανιτάκης (75ΓΤ, ας είναι ελαφρύ, κάτι διέσωσε τότε, με την παραίτησή του, στη μανία των Σαμαροβενιζέλων)

    61. Costas Papathanasiou's avatar

      Costas Papathanasiou said

      84: Εξ ου και ‘παρτσακλός’ : https://el.wiktionary.org/wiki/%CF%80%CE%B1%CF%81%CF%84%CF%83%CE%B1%CE%BA%CE%BB%CF%8C%CF%82 .

    62. ΕΦΗ - ΕΦΗ's avatar

      ΕΦΗ - ΕΦΗ said

      82, Χαρούλα, ωραία!

      και
      «Εν οργή, μήτε τι λέγειν μήτε τι πράττειν»
      το αναπτύξαμε στο φροντιστήριο ως πιθανό τίτλο Έκθεσης στις εισαγωγικές

      Με την οργή τση θάλασσας
      τη μάνητα τ’ ανέμου
      και με ματιά μελαχρινής
      δεν τα `βαλα ποτέ μου

    63. ΕΦΗ - ΕΦΗ's avatar

      ΕΦΗ - ΕΦΗ said

      85, Βγάνει καπνούς από τ΄αρθούνια , (ρουθούνια) ακριβέστερα

    64. ΓΤ's avatar

      ΓΤ said

      Γκέουλας σε προπάδικο δυνατά:

      «Μου αρέσει πάρα πολύ η ροδέλα, γι’ αυτό παίζω PowerSpin»…

    65. Costas Papathanasiou's avatar

      Costas Papathanasiou said

      πνέω (τα) μένεα, παραφέρομαι

    66. konlondos's avatar

      konlondos said

      να τα έκανα πουτά (διαβάζεται σε λούπα)

    67. sarant's avatar

      sarant said

      Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα! Επιστρέφω από Χαλκίδα, ειχα παει να αποχαιρετησουμε τον Τάσο, τον Ταμίστα.

    68. 25, 29γ σχετικά με το 140: Και πολλές με το ίδιο όνομα (Άγιος Νικόλαος, Σχολείο, Γέφυρα κι άλλα τέτοια πρωτότυπα).

      34 Το χρησιμοποιούν για διαχείριση θυμού και εκρήξεων σε μικρά παιδιά (δείξε μου πόσο θυμωμένος είσαι, οπότε αρχίζει η συζήτηση).

      57 Μαρία Μανίζω, στα μέρη μου το λέμε και πάντα σημαίνει πως κόβω σχέσεις, δεν μιλιέμαι με κάποιον.

      84 Λεώ Το «άει στα κομμάτια» είναι γνωστή έκφραση. Παρτσάδια = κομμάτια (και στα μέρη μου χρησιμοποιείται η λέξη). Άρα «άι στα κομμάτια και τα παρτσάδια» λέει το ίδιο πράγμα δυο φορές που δείχνει επίταση. Δεν τόχω ακούσει μεν αλλά το καταλαβαίνω.

    69. Costas X's avatar

      Costas X said

      Καλησπέρα !

      «Χολεύομαι» στην Κέρκυρα το αμετάβατο (θυμώνω/νευριάζω εγώ), και «χολεύω» το μεταβατικό «(θυμώνω/νευριάζω κάποιον).

    70. dryhammer's avatar

      dryhammer said

      Είμαι στραβωμένος / στραβώνω [πιθ. από το στραβομουτσούνιασμα κι όχι από την τύφλωση]

    71. sarant's avatar

      sarant said

      84-93

      Παρτσάδια, μυτιληνιό.

      Το 1941, ένας ελληνομαθής Γερμανός στη Μυτιλήνη, που ήταν από πριν τον πόλεμο στο νησί, κόμπαζε ότι όπου νάναι πέφτει η Μόσχα.

      -Θαρρώ πως πίσω απ’ τη Μόσχα είναι ένα παρτσάδ Ρωσία, του λέει ο Στρατής ο Παπανικόλας.

      -Τι είναι παρτσάδ; ρώτησε ο Γερμανός, που δεν έφταναν ως εκεί οι γνώσεις του.

      -Άμα την πάρετε, έλα να σου πω.

    72. Costas Papathanasiou's avatar

      Costas Papathanasiou said

      νταριλντίζω/ταριλτώ , κιζτώ, ορκελντώ, μαυρώνω, φουμίζω ( Ιστορικό Λεξικό των Ιδιωμάτων της Καππαδοκίας (ΙΛΙΚ) https://ilik.academyofathens.gr/lemma/74757/show )

    73. dryhammer's avatar

      dryhammer said

      Μπουρουρίζω, τόπαμε;

    74. Costas Papathanasiou's avatar

      Costas Papathanasiou said

      καραμουτσιάζω, καραμουτσώννω, μουτσώννω (Κυπριακά: https://www.polignosi.com/cgibin/hweb?-A=26251&-V=cylang )

    75. Costas Papathanasiou's avatar

      Costas Papathanasiou said

      οξυθυμώ, οξυχολώ , χτυπάω κόκκινα, βαράει κόφτες(slang.gr), βαράω τίλτ(https://lexislang.neurolingo.gr/show_lemma.php?id=743&sd=2)/μπιέλα, σαλτάρω, γίνομαι πυρ και μανία.

    76. sarant's avatar

      sarant said

      Ωραία, πιάσαμε τα 100 σχόλια και σίγουρα και τα 100 λήμματα.

    77. @ 70 aerosol Αφετηρία – Τέρμα (και τανάπαλιν 🙂 ).

      @ 76 ΕΦΗ – ΕΦΗ Ναι, ναι.

    78. Για τις ρήσεις του Θουκυδίδη σχετική (με την οργή) είναι και η πινακίδα στο σταθμό μετρό του Άλιμου, από πέρυσι 15/2/2025.

    79. ΓΤ's avatar

      ΓΤ said

      ΟΣΦΠ-Λεβερκούζεν 0-2

    80. Πέπε's avatar

      Πέπε said

      103

      Το πρώτο είναι βέβαιο ότι το είπε ο Θουκυδίδης, ακριβώς έτσι;

      Πιστεύω ότι η ευβουλία θέλει μια υπογεγραμμένη (εναντιότατα στην ευβουλία), και ότι όλη η φράση είναι κομμένη από μια πρόταση που θα έλεγε «Ο τάδε είπε» ή «υποστηρίζω» ή κάτι τέτοιο. Δεν απομονώνεις όμως έτσι μια απαρεμφατική φράση. Δε στέκει, είναι κουτσή: η αρχαία λέξη «είναι» σημαίνει «ότι είναι», άρα όλο το απόφθεγμα σημαίνει «Ότι δύο πράγματα είναι αντίθετα… κλπ.», που προφανώς δε στέκει ως αυτοτελές απόφθεγμα.*

      Υποψιάζομαι ότι κάποιος μπέρδεψε το απαρέμφατο «είναι» με το νεοελληνικό «είναι».

      Επίσης, οι παραπομπές έχουν καταργηθεί; Το είπε λέει ο Θουκυδίδης. Οκέι, πού ακριβώς το είπε; Θα πρέπει δηλαδή να το γκουγλάρω; Γιατί μου απαγορεύεις να ανοίξω έναν έντυπο Θουκυδίδη για να λύσω την απορία μου; Θα μπορούσε κανείς να πει «πολλά ζητάς, δεν είσαι στο πανεπιστήμιο, σε μια ταμπέλα στον δρόμο είσαι», αλλά θαρρώ, όσο μου επιτρέπει η χαμηλή ανάλυση της φωτογραφίας, πως αποκάτω έχει τρεις παραγράφους εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες για τον Θουκυδίδη στα ελληνικά και στ’ αγγλικά, ου μην αλλά και έναν χάρτη του Πελοποννησιακού πολέμου! Αϊ μιν, ναι, λείπει πολύ ηχηρά η παραπομπή σε συγκεκριμένο χωρίο, πόσο μάλλον αν υποψιαζόμαστε και όλα αυτά τα λάθη.

      _____________________________________________________________________________

      (*) Στέκει μια χαρά όμως, αν κάνεις ακριβώς το αντίστροφο: να δώσεις το απόφθεγμα μεταφρασμένο στα νέα ελληνικά, αφαιρώντας φυσικά το «ότι», και σε μια παρένθεση ή υποσημείωση ή εν πάση περιπτώσει οπουδήποτε δευτερευόντως να παραθέσεις και το πρωτότυπο απόσπασμα. Ενδεχομένως το πρωτότυπο να πρέπει να ξεκινάει με αποσιωπητικά και μικρό το πρώτο γράμμα.

    81. ΓΤ's avatar

      ΓΤ said

      Πω τι ζούμε… Να μάθουμε γράμματα απ’ τις αποβάθρες. Γελάνε και τα πλακάκια…

    82. Alexis's avatar

      Alexis said

      Για την έκφραση «τα παίρνω στο κρανίο»:

      -Έχω ξαναγράψει ότι μου κάνει εντύπωση η τόσο πρώιμη ανεύρεσή της, και μάλιστα σε γραπτό λόγο το 1991 (σχ. 77). Θεωρούσα ότι είναι τέλος 90ς, όμως φαίνεται τελικά ότι θα πρέπει να (επανα)τοποθετήσουμε την αρχή της περίπου μία δεκαετία νωρίτερα.

      -Δεν θεωρώ ότι έχει σχέση με το κράνος και πιθανότατα δεν έχει φανταρίστικη προέλευση. Οι φαντάροι μάλλον χρησιμοποιούσαν μια έκφραση που ήδη γνώριζαν και κυκλοφορούσε στην πιάτσα, και κάποιες φορές μπορεί να έκαναν παραλλαγές με το «κράνος».

      -Σχεδόν με σιγουριά μπορούμε να πούμε ότι δεν είναι πρωϊμότερη από τέλος 80ς, γιατί διαφορετικά θα την είχαν «ξεσκίσει» οι καλτ (βιντεο)ταινίες των 80ς που έκαναν όχι απλώς χρήση, αλλά κατάχρηση της νεολαιίστικης αργκό της εποχής στους διαλόγους τους.

    83. ΣτοΔγιαλοΧτηνος's avatar

      ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

      106# Τη μοναδική φορά (εφόσον μιλάμε για μέσο σταθερής τροχιάς) που επιτέλους θα γελούσαν δικαίως τα Πευκάκια, πήγες κι έριξες τσιμεντοκονία. Απογοήτεφσις 😜

    84. sarant's avatar

      sarant said

      105 Ο Διόδοτος το είπε στη συζήτηση για την τιμωρία των Μυτιληναίων (3.42)

    85. Α. Σέρτης's avatar

      Α. Σέρτης said

      105

      Βαριέσαι να γκουγκλάρεις, ε;

      «νομίζω δε δύο τα εναντιώτατα κλπ»

      Και το «ευβουλία’ δοτική βέβαια

    86. ΓιώργοςΜ's avatar

      ΓιώργοςΜ said

      106 Γιατί ρε μάστορα, αν είναι να μάθεις κάτι έχει σημασία πώς ή αν είναι σωστό; Έτι δε περαιτέρω, τι σε πειράζει η ευθυμία των πλακιδίων;

    87. ΓιώργοςΜ's avatar

      ΓιώργοςΜ said

      110 Έχει λογαριασμό ο Θουκυδίδης στο Scopus να τσεκάρουμε αυθεντικότητα; 🙂 Ο γούγλης μπορεί να έχει πηγή την ίδια την πινακίδα του Αλίμου, ή ακόμη χειρότερα τα εγχειρίδια των θεμουσχώραμε διαφόρων σχολών που διδάσκουν αρχαία ελληνικά (και) σε σκύλους…

    88. Costas Papathanasiou's avatar

      Costas Papathanasiou said

      105,106,110: Άρα το ρητό του μετρό, επί το ορθότερον ως εξής:
      “δύο τὰ ἐναντιώτατα εὐβουλίᾳ εἶναι, τάχος τε καὶ ὀργήν, ὧν τὸ μὲν μετὰ ἀνοίας φιλεῖ γίγνεσθαι, τὸ δὲ μετὰ ἀπαιδευσίας καὶ βραχύτητος γνώμης”( Διόδοτος ὁ Εὐκράτους)/ ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ Ἱστορίαι 3.42.1
      ‘δύο στοιχεία είναι βλαβερά όταν πρέπει να λάβει κανείς μια ορθή απόφαση: η βιασύνη κι ο θυμός. Η πρώτη έχει, συνήθως, σύντροφο την ανοησία, ο δεύτερος την αμορφωσιά και την στενοκεφαλιά.’ (μτφρ. Άγγελος Σ. Βλάχος 2008 https://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/library/browse.html?text_id=73&page=92 )
      Άλλα γνωμικά περί θυμού και οργής: “Ουδείς μετ’ οργής ασφαλώς βουλεύεται”,Πόλλέστιν οργής εξ απαιδεύτου κακά” κ.λπ. (σ. 109,176,184 https://archive.org/details/poetaegraecigno01unkngoog ).

    89. @ 105 Πέπε

      Ναι, ναι. Κι εμένα μου «έλειψε» η υπογεγραμμένη και είχα κάνει πέρσι μια μικρή έρευνα, χωρίς αποτέλεσμα.

    90. Costas Papathanasiou's avatar

      Costas Papathanasiou said

      113: 105,106,109,110

    91. geobat's avatar

      geobat said

      το τα κάνω/έκανα όλα όπα, μάλλον δε σημαίνει νευρίασα αλλά είναι το αποτελέσμα των νεύρων, το ξέσπασμα, το αποτέλεσμα

    92. Spiridione's avatar

      Spiridione said

      107. Στον Ταχυδρόμο πρόκειται για ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο του Ν. Γ. Ξυδάκη που μιλά για τη νεοελληνική γλώσσα, την αργκό κτλ. και έχει και ένα μικρό γλωσσάρι, με χιουμοριστικές πινελιές, αλλά και δείχνοντας άνθρωπο που έχει γνώση της αργκό. Δυστυχώς στο ψαχτήρι της Βουλής δεν το βρήκα το συγκεκριμένο τεύχος – πρόκειται μάλλον για το τεύχος 44 της 29-10-1991, σελ. 154 επ., 158-159. Δεν ξέρω αν μπορεί ο Στάζι κάπως να το βρει. Από τα γουγλοβιβλία κατάφερα να ανασυστήσω ένα μέρος του γλωσσαριού:

      Παίρνω. Τους τα πήρε χοντρά. Τα πήρε στο κρανίο = πήρε ανάποδες. Δεν σε παίρνει. Επί ερωτικών σχέσεων: παρθήκανε, πήρε την γκόμενα, τον πήρε. Υβριστικά: Τον παίρνεις! Στα αγγλολεβαντίνικα: Θα σε πάρω πίσω (= θα σου ξανατηλεφωνήσω ).

      Πακέτο. Συνήθως εννοούνται μέτρα: πακέτο μέτρων. Και πάντα εξαγγέλλεται, ποτέ δεν εφαρμόζεται. Προσφάτως λέγεται και για προγράμματα υπολογιστών. Στην καλιαρντή σημαίνει το σύνολο των ανδρικών μορίων.

      Πέφτω. Την πέφτω: προσεγγίζω, κάνω επιδρομή, επιτίθεμαι, φλερτάρω. Έχω πέσει: είμαι ντάουν, είμαι χάλια. Έχει πέσει: η μετοχή.

      Πιάνω. Το ‘πιασες; (= το κατάλαβες; ). Τα ‘πιασε (= δωροδοκήθηκε, τα πήρε). Τον έπιασε (= του μίλησε από πριν, για να ενεργήσει ευνοϊκά σε κάποια υπόθεση). Πιάστηκα: μούδιασα.

      Πόρτα. Το μαγαζί έχει πόρτα. Φέις – κοντρόλ. Όλα τα μαγαζιά έχουν πόρτα, αλλά μερικά έχουν και θυρωρούς που ξεσκαρτάρουν τους πελάτες που τη διαβαίνουν.

      Πραγματικά. «Πραγματικά συγκινημένος»: έκφραση προσφιλής στον Ανδρέα Παπανδρέου. Δηλώνει ακριβώς το αντίθετο.

      Πράιμ τάιμ. Ώρες τηλεοπτικής αιχμής. Από τις 8 το βράδυ ως τις 12. Το πρόγραμμα: διαφημίσεις. Στα διαλείμματα: παιχνίδια, ειδήσεις, σήριαλ και κάνα ελληνικό.

      Προ: Εκ του προφέσιοναλ. Ο επαγγελματίας. Ανώτατο στάδιο: ο ρήαλ προ, ο πραγματικός επαγγελματίας, ο γνήσιος, στα αγλλοσαξωνικά πρότυπα, όχι ο εγχώριος γάτος.

      Προφάιλ. Δημόσιο, δύο ειδών: χάι ή λόου. Οι λόου προφάιλ κρύβονται από το κακό μάτι των πληβείων· οι χάι προφάιλ σκορπάνε λίγη από την αίγλη τους στην πλέμπα. Όπως θα έγινε αντιληπτό, το προφάιλ το έχουν διάφοροι πλούσιοι και διάσημοι.

      Προχωρημένος. Αβανσέ. Το αντίθετο: πασσέ.

      Πυροβολημένος. Ή ντουφεκισμένος. Αποσβολωμένος, παρανοημένος, δοσμένος. Lost in space.

      Σέρβις. Όλοι το υπόσχονται, ελάχιστοι το παρέχουν. Λέγεται και υποστήριξη. Επί πιτσαρίας: κατ’ οίκον παράδοσις, τρεις στην τιμή των δύο.

      Σπόνσορ. Και σπόνσορας. Ο χορηγός. βάζει λεφτά για μια εκπομπή, έκθεση κ.λπ., με αντάλλαγμα την προβολή του ονόματος ή του προϊόντος του. Συνήθως είναι εφοπλιστές, νεοβιομήχανοι, μπίρες, τσιγάρα και ξυραφάκια.

      Σταμπιλάρω. Σταθεροποιώ. Ήπια δυο γουάιλντ τέρκυ και σταμπιλάρισα.

      Στανιάρω. Έρχομαι στα συγκαλά μου, καρδαμώνω, ύστερα από χαρμάνα ή υπογλυκαιμία, το συνηθίζουν χασισοπότες και πρεζάκια.

      Σταντ – μπάι. Σε κατάσταση αναμονής και ετοιμότητας. Λέγεται και σταμπάι.

      Στεγνός. Από χρήμα, ποτό, ναρκωτικά. Στεγνώνουν και από αγάπη.

      Σφήνα. Μπαίνω σφήνα: μπαίνω ανάμεσα, παρείσακτος. Πίνω σφηνάκια: τεκίλα, βότκα (από την κατάψυξη), μπέρμπον. Έπεσε η σφήνα σύννεφο: επί τηλεοπτικής σφαγής ταινίας.

      Τάιμινγκ. Συγχρονισμός, επιλογή του κατάλληλου χρόνου για δράση. Οι πολιτικοί συνήθως δεν έχουν αίσθηση του τάιμινγκ συχνά ούτε οι ψηφοφόροι. Bad timing: ταινία του Νίκολας Ρεγκ.

      Τάργκετ γκρουπ. Ο στόχος. Ομάδα καταναλωτών εναντίον της οποίας επιτίθενται η Νουνού, η Αντίντας, η Τζένεραλ Μότορς, η Χόντα, οι διαφημιστές και τα μήντια μαζί με χιλιάδες άλλους. Όλοι ανήκουμε σε κάποια τάργκετ γκρουπ κι ας μην το ξέρουμε. The world is a target groups ghetto.

      Τζαζ. Είδος μουσικής. Τζαζεμένος: ο τρελαμένος. Και: τζαζ, τζαζλός. Προέρχεται από τα καλιαρντά ή λουμπινίστικα, το ιδίωμα των ομοφυλοφίλων. Έτζασε: έφυγε. Τους έτζασε: τους έδιωξε.

      Τρέιλερ. Σκηνές από ταινία προσεχώς. Αλλά και σκηνές από τις ειδήσεις, από το αποψινό σήριαλ, από τη διαφήμιση που θα κόψει το έργο.

      Τριπ. Ταξίδι. Με αεροπλάνο ή παραισθησιογόνο. Μπαντ τριπ: κακιά φάση. Και Ego Trip.

      Φαν. Το κέφι (fun). Η φανατίλα (fan). Οι γάβροι δεν είναι φαν, είναι άρρωστοι (= μεγαλειώδεις).

      Φανταστικό. Τόσο καλό, που δεν υπάρχει παρά μόνο στη φαντασία μας.

      Φαξάρω.  Μετά το μπρίφινγκ φαξάρισέ μου τα πόιντς.

      Φάση. Πολλή φάση. Κακιά φάση η γκόμενα. Και γαμώ τις φάσεις. Την είδα τη φάση. Έγινε φάση. Συγγενεύει, αλλά δεν ταυτίζεται με: Αφασία και Αφάσιος.

      Φάσιον – βίκτιμ. Θύμα της μόδας, θύμα των καιρών, των τάσεων, των ντηζάινερ και των περιοδικών. Δεν είναι φυλή, είναι αποικία μυκήτων.

      Φεύγω. Έφυγα: την έχω κάνει γι ̓ αλλού, αναστάτωση για καλό ή κακό.

      Φευγάτος: ο σούπερ κουλ· επίσης ο ονειροπόλος ή ο σαλεμένος.

      Φήλινγκ. Η αίσθηση. Το αίσθημα. Τραγουδάει με φήλινγκ. Μ’ έπιασε ένα φήλινγκ. Η χαλκομανία του αισθήματος.

      Φιξάρω. Φιξάρω ραντεβού: ορίζω συνάντηση. Φιξάρω μαλλιά, φωτογραφίες κ.α.: σταθεροποιώ, μονιμοποιώ, στερεώνω.

      Φιξάκι: εν χρήσει στους κύκλους της πρέζας.

      Φτιάχνω. Φτιάχτηκα: έγινα, μέθυσα, αγρίεψα, τη βρήκα, ερεθίστηκα (ποικιλοτρόπως).

      Φυλές. Παλιότερα, τη λέξη τη χρησιμοποιούσαν οι εθνοανθρωπολόγοι. Σήμερα, οι δημοσιογράφοι. Χούλιγκαν, σκίνχεντς, μεταλλάδες κ.α. Οι γάβροι δεν ανήκουν σε φυλή, είναι η μεγαλύτερη θρησκεία της επικράτειας.

      Χανγκ – όβερ. Κεφάλι καζάνι, στόμα τσαρούχι, στομάχι ανάκατο, μάτι πρησμένο και μισόκλειστο, φωτοφοβία και μίσος για ανθρώπους και μπάρμαν. Η κατάσταση την επόμενη μέρα – ύστερα από ένα ξεγυρισμένο μεθύσι.

       Ψόφια. Τα πράγματα. Ψόφιες οι γκόμενες. Επίσης: ψοφίμια, ρούγκλες, ντουφεκισμένες, λάσπες. Καθόλου μισογυνικά.

    93. Πάνος με πεζά's avatar

      Πάνος με πεζά said

      Ο Χάρρυ Κλυνν έβαλε σε δίσκο του «Τρελλάθηκα…βγήκα αφίσα, δικέ μου !«

    94. ΓΤ's avatar

      ΓΤ said

      117 Spiridi

      Μιλάμε ο Ξυδάκης δεν ξέρει ούτε να γράφει γαύρος. Τι ζούμε…

    95. Spiridione's avatar

      Spiridione said

      119. Η επιμέλεια όμως;

    96. sarant's avatar

      sarant said

      117 Διαβολική ατυχία. Έχω τα τεύχη 40-43 του Οκτ. 1991 αλλά όχι το 44. Και δεν είναι στα 40-43.

    97. Spiridione's avatar

      Spiridione said

      Ναι, και στη Βουλή το ίδιο. Μόνο ίσως στο αρχείο του Λαμπράκη.

      Κατάφερα να βρω και την εισαγωγή του άρθρου:

      Ούτε η καθιέρωση της δημοτικής ούτε η εφαρμογή του μονοτονικού σκότωσαν τη γλώσσα μας. Αλλάζει η κοινωνία, αλλάζει ο τόπος, αλλάζει και η γλώσσα. Οι τελευταίοι κωμικοτραγικοί σπασμοί της επισήμου έλαβαν χώραν στις διαλέξεις του συνταγματάρχη Παπαδόπουλου. Μετά τη μεταπολίτευση στην Ελλάδα άρχισαν να ακούγονται και άλλα ελληνικά. Η ξύλινη μαλλιαρή της Αριστεράς, η ημιεπίσημος της εκσυγχρονιστικής Δεξιάς, η ορμητική, ασυνάρτητη του ΠΑΣΟΚ. Επικράτησε η τελευταία. Η γλώσσα των μη προνομιούχων, των μικρομεσαίων, των υπερήφανων γηρατειών, των συνδικαλιστών, των διορισμένων με δεύτερη δουλειά, των νέων βιομηχάνων. Των νέων στρωμάτων. Των νέων Ελλήνων. Η γλώσσα του μικρομεσαίου σοσιαλισμού διαδόθηκε ταχύτατα: φρόντισαν γι’ αυτό η τηλεόραση, οι εφημερίδες, οι μαζικές συγκεντρώσεις, η νέα νομενκλατούρα. Όλα γράφονται με κεφαλαία: ο Λαός, το Κίνημα, η Υγεία. Τα ρήματα καταργούνται· η παράθεση ουσιαστικών δίνει στον λόγο αποφαντική χροιά, εδώ δεν χωρούν αντιρρήσεις, ερωτήσεις· όλα εδράζονται σε τεράστια αυτονόητα. Η γλώσσα της οκταετίας ’81 -’89 είναι πλέον η γλώσσα όλων των πολιτικών, όλων των κομμάτων. Η πολιτική ζωή δεν ήταν βέβαια η μόνη δεξαμενή. Οι περιθωριακές και συντεχνιακές αργκό είχαν τη δική τους συνεισφορά. Τα αγγλικά, τη μεγαλύτερη. Οι νεολογισμοί της νεολαίας συνέβαλαν και αυτοί. Απαριθμούμε:

    98. sarant's avatar

      sarant said

      122 Ο ΔΟΛ, τουλάχιστον παλιότερα, δεν διέθετε ψηφιοποιημένο το αρχείο του Ταχυδρόμου. Μόνο του Οικονομικού Ταχυδρόμου

    99. ΓΤ's avatar

      ΓΤ said

      120 Spiri

      Μιλάμε για αναπληρωτή υπουργό Πολιτισμού…

    100. Πέπε's avatar

      Πέπε said

      117

      Ώστε το «τα πήρα στο κρανίο» πιθανότατα το 1991 λεγόταν ήδη αρκετόν καιρό ώστε να μπει στη λίστα. Γιά φαντάσου, θα το έλεγα πιο πρόσφατο. Κι όμως, τώρα που το καλοσκέφτομαι, θυμάμαι τύπο που δε νομίζω να τον έβλεπα μετά το 1990 να λέει «τα πήρα στο κράνος» και να μου κακοφαίνεται: και καλά «στο κρανίο» το λέγαμε πάντα, πού κολλάει το κράνος;

      Από τα υπόλοιπα, ελάχιστα μου φαίνονται παρωχημένα ή άγνωστα, και τα πιο πολλά οικεία και σήμερα και ενδεχομένως χωρίς, πλέον, αργκοτική απόχρωση.

      Το «σέρβις» για το ντελίβερι δεν το έχω ακούσει. Το «πακέτο» με την έννοια της στραβής (φάγαμε πακέτο = την πατήσαμε, μας εξαπάτησαν ή μας απογοήτευσαν) φαίνεται δεν το λέγαμε τότε. Το «φεύγω»δεν καταλαβαίνω καν πώς το εννοεί. Το «στεγνός» από χρήμα, τσιγάρα κλπ. νόμιζα πως είναι αρχαίο.

    101. Jorge's avatar

      Jorge said

      125. Το «πακέτο» το άκουσα πρωτοετής το 1985.

    Σχολιάστε

     
    Σχεδίασε έναν Ιστότοπο όπως αυτός με το WordPress.com
    Ξεκινήστε