Ένα παιδί 17 χρονών

Ποιο παιδί, θα ρωτήσετε, τουλάχιστον όσοι δεν θυμάστε ανάλογους τίτλους από προηγούμενες χρονιές. Παιδί δικό μου, αλλά όχι με την κυριολεκτική έννοια -παιδί πνευματικό.

Παιδί δικό μας, πιο σωστά, επειδή δεν γιορτάζω μόνος μου, γιορτάζουμε. Βλέπετε, σήμερα έχουμε γενέθλια: το ιστολόγιο κλείνει τα δεκαεφτά χρόνια του, μια κι έκανε τα πρώτα του βήματα στις 16 Φεβρουαρίου του 2009: εννιά και δεκαεφτά μας κάνουν είκοσι έξι. Οπότε, παρακαλώ να μου συγχωρήσετε την αυτοαναφορικότητα του σημερινού άρθρου.

Όμως θα συμφωνήσετε μαζί μου, πιστεύω, πως για ένα πλάσμα 17 χρονών η μέρα των γενεθλίων του είναι κάτι το εντελώς ξεχωριστό, που αξίζει να γιορτάζεται. Βέβαια, δεν είναι ίδια όλα τα δέκατα έβδομα γενέθλια. Το δεκαεφτάχρονο παιδί αδημονεί να ενηλικιωθεί, βασανίζεται από τον έρωτα κι από τις σχολικές εξετάσεις, βρίσκεται στο κατώφλι της ενηλικίωσης και μάλιστα ψηφίζει. Από την άλλη, τα δεκαεφτάχρονα ιστολόγια έχουν ήδη περάσει στην τρίτη ηλικία τους -αιωνόβια θα τα λέγαμε με ανθρώπινα μέτρα.

Άλλωστε, είναι μετρημένα στα δάχτυλα τα ιστολόγια που λειτουργούν αδιάλειπτα από το 2009 (ή και παλιότερα) ως τα σήμερα· βέβαια, δύο από αυτά τα αιωνόβια ιστολόγια ανήκουν σε φίλους του ιστολογίου μας, και εννοώ τον Αθεόφοβο (το δικό του είναι αρχαιότερο, κατά τρία χρόνια θαρρώ) και τον Δύτη (νεότερο κατά ένα μήνα). Πάντως, αμφιβάλλω αν υπάρχουν πολλά ιστολόγια σαν το δικό μας, που να δημοσιεύουν καθημερινώς καινούργιο άρθρο.

Στα 17 λοιπόν χρόνια που είμαστε μαζί,  έχουν δημοσιευτεί στο ιστολόγιο συνολικά 6260 άρθρα (με το σημερινό) στις 6210 μέρες ζωής του. Στη δέκατη έβδομη χρονιά του ιστολογίου (από τις 17.2.2025 έως σήμερα) δημοσιέψαμε ένα άρθρο κάθε μέρα, χωρίς ποτέ να διακοπεί το σερί, κάτι που συμβαίνει και τις προηγούμενες 11 χρονιές, αφού το σερί της καθημερινής δημοσίευσης βαστάει αδιάλειπτο από τις 29.1.2014. Μάλιστα, είχαμε και τέσσερις μέρες δίκορκες, με δύο άρθρα, δηλαδή 369 άρθρα.

Συνολικά μέσα στη 16ετία το ιστολόγιο έχει δεχτεί κάπου 35.280.000 επισκέψεις. Κάποτε τα εκατομμύρια (των επισκέψεων, να εξηγούμαστε) τα πρόσεχα και τα επισήμαινα, αλλά μετά σταμάτησα.

Όλα αυτά τα χρόνια, υπάρχουν οι τακτικοί και οι λιγότερο τακτικοί αναγνώστες του ιστολογίου, που πολλοί από αυτούς ήταν ή έχουν γίνει φίλοι, ενώ αρκετοί έχουν γραφτεί και “συνδρομητές”, οπότε ειδοποιούνται με ηλεμήνυμα ή με άλλον τρόπο κάθε φορά που ανεβάζω καινούργιο άρθρο. Άλλοι πάλι ειδοποιούνται για τις δημοσιεύσεις από το Φέισμπουκ, υπάρχουν όμως και οι αναγνώστες που φτάνουν στο ιστολόγιο εντελώς τυχαία μέσω γκουγκλ, έχοντας κάνει αναζήτηση για κάποια λέξη ή φράση. Με όποιο τρόπο και να έρχεστε, η συμμετοχή σας και τα σχόλιά σας αυξάνουν κατακόρυφα την αξία των άρθρων -και σας ευχαριστώ πολύ!

Γενέθλια έχουμε, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να ξεχάσουμε ότι εμείς εδώ λεξιλογούμε, οπότε ας πούμε μερικά πράγματα για τον αριθμό 17, τα χρόνια που συμπληρώνουμε σήμερα. Βέβαια κι εδώ κλέβω, αφού το υλικό θα το πάρω από παλιότερο αριθμολογικό άρθρο μας. (Και εδώ βάζω στον εαυτό μου μια σημείωση, την παραπάνω Πέμπτη, 26.2.26, να βάλουμε το άρθρο για τα 26άρια).

Ο αριθμός δεκαεφτά είναι πρώτος, δηλαδή διαιρείται μόνο από τον εαυτό του και από τη μονάδα.

Διάβασα στη Βικιπαίδεια ότι σύμφωνα με μελέτες, το 17 είναι ο «λιγότερο τυχαίος» αριθμός μεταξύ 1 και 20, με την έννοια ότι αν ζητήσετε από μια ομάδα ανθρώπων να σας ονομάσουν στην τύχη έναν αριθμό μεταξύ 1 και 20, η συχνότερη επιλογή θα είναι το 17.

Όσο για την ετυμολογία της λέξης, φαίνεται πολύ απλή, αφού το δεκαεφτά ή δεκαεπτά  προέρχεται οφθαλμοφανώς από το δέκα και το επτά. Δεν είναι όμως τόσο απλό, διότι οι αρχαίοι δεν έλεγαν από νωρίς το «δεκαεπτά», έλεγαν «επτακαίδεκα». Η λέξη «δεκαεπτά» εμφανίζεται στην ελληνιστική περίοδο -Στράβωνας, Γαληνός, Πλούταρχος.

Στα λατινικά, το 17 είναι ο πρώτος αριθμός που εκφράζεται μη μονολεκτικά: diecem et septem, ενώ ως το 16 έχουμε μονολεκτικά ονόματα των αριθμών και τη μονάδα να προηγείται της δεκάδας, π.χ. quindecim, sedecim. Για τον λόγο αυτό, στις ρωμανικές γλώσσες επίσης ο αριθμός 17 εκφέρεται με τη δεκάδα πρώτη και με σύνθετο όνομα, πχ. dix-sept στα γαλλικά, diecisiete στα ισπανικά κτλ. Στις σαξονικές γλώσσες προηγείται η μονάδα (7-10) και έχουμε seventeen, siebzehn κτλ. Στα τούρκικα το 17 είναι on yedi, όπου on το δέκα και γεντί το εφτά, που το ξέρουμε από το Γεντικουλέ, παναπεί το Επταπύργιο.

Στο ελληνικό αριθμητικό σύστημα το 17 είναι ιζ’, ενώ στο ρωμαϊκό είναι XVΙI. Τους αριθμούς αυτούς τους χρησιμοποιούμε πλέον κυρίως για αιώνες και για εστεμμένους. Βέβαια, να φτάσει κανείς δέκατος έβδομος εστεμμένος με το ίδιο όνομα δεν είναι εύκολο. Οι Λουδοβίκοι της Γαλλίας το καταφέρανε, ο 17ος είναι ο προτελευταίος. Θα υπάρχουν και άλλοι. Από Πάπες με το 17 έχουμε π.χ. τον Ιωάννη τον 17ο ήδη στις αρχές της δεύτερης χιλιετίας (τώρα είμαστε στην τρίτη).

Σε σύγκριση με τις πάμπολλες χρήσεις του 16 στην επιστήμη και στην καθημερινή ζωή, που οφείλονται στο γεγονός πως το 16 είναι δύναμη του 2 και τετράγωνο του 4, το 17 φαντάζει φτωχός συγγενής. Πράγματι, δεν έχουμε ούτε… δεκαεφτάμπιτους επεξεργαστές, ούτε δεκαεφταβάλβιδους κινητήρες ή δεκαεφτασέλιδα τυπογραφικά φύλλα. Έχουμε όμως τις οθόνες των 17 ιντσών στους φορητούς υπολογιστές. Νομίζω ότι παλιά, πολύ παλιά, υπήρχαν και οθόνες τηλεόρασης των 17 ιντσών, οι μικρές μικρές.

Πάντως, το 17 είναι ο ατομικός αριθμός του χλωρίου. Ο γαλλικός νομός υπ’ αρ. 17 με ενδιαφέρει διότι είναι ο Σαράντ Μαριτίμ, που μοιάζει πολύ με την αρχή του επωνύμου μου αν το γράψω ελληνικά, αλλά στα γαλλικά είναι Charente Maritime (ο Σαράντ είναι ποταμός).

Δεκαεφτάμπιτους κτλ. δεν έχουμε, έχουμε όμως δεκαεφτασύλλαβο στίχο, που μάλιστα είναι ο στίχος που επέλεξε ο Καζαντζάκης για την Οδύσσειά του αλλά και για τη μετάφραση των ομηρικών επών. Προσωπικά (το έχω γράψει κιόλας) μου κάθονται στο λαιμό οι δυο παραπανίσιες συλλαβές που μου φαίνεται να χαλάνε τη ροή του δεκαπεντασύλλαβου, υπάρχει όμως και αντίλογος. Αποδίδει άλλωστε ο 17σύλλαβος τον αρχαίο δακτυλικό εξάμετρο.

Μένοντας στη στιχουργική, να πούμε ότι 17 συλλαβές (χωρισμένες 5-7-5) έχει και το χάι κου των γιαπωνέζων.

Στα πολιτισμικά, κάτι πολύ ενδιαφέρον με τον αριθμό 17, που ασφαλώς το έχουμε συζητήσει ξανά αλλά δεν βρίσκω πού και πότε, είναι πως στην Ιταλία ο αριθμός 17 θεωρείται γρουσούζικος, όπως το 13 σε εμάς και σε πολλές άλλες χώρες. Γι’ αυτό τον λόγο, τα αεροπλάνα της Αλιτάλιας (σικ, ρε) δεν έχουν σειρά με αριθμό 17 -όπως άλλες αερογραμμές παραλείπουν την 13η σειρά.

Ο λόγος γι’ αυτή την επτακαιδεκαφοβία ίσως είναι ότι το 17 αποδίδεται όπως είπαμε στο ρωμαϊκό σύστημα ως XVII, που αν το αναγραμματίσεις δίνει VIXI, «έζησα» στα λατινικά, δηλαδή «πεθαίνω».

Τολμώ να προτείνω μιαν άλλη εκδοχή, ίσως συμπληρωματικά. Η ρωμαϊκή λεγεώνα XVII είναι εκείνη που έπαθε την τρομερή καταστροφή στο δάσος του Τευτοβούργου -την αφάνισαν τα γερμανικά φύλα υπό τον Αρμίνιο ύστερα από χωσιά. Μετά τη συμφορά αυτή, οι Ρωμαίοι αποσύρανε τον αριθμό XVII και δεν τον δώσανε ποτέ ξανά σε λεγεώνα. (Για τους αριθμολάτρες, η καταστροφή του Τευτοβούργου έγινε στις 9/9/9, δηλ. στις 9 Σεπτεμβρίου του έτους 9 μ.Χ. -ο μήνας είχε εννιά).

Πάντως στους ιταλικούς αγώνες αυτοκινήτου ο αριθμός 17 έχει αποσυρθεί ύστερα από τον θάνατο δυο πιλότων που είχαν το 17 στα αυτοκίνητά τους, ενώ και στη Φόρμουλα Ι δεν χρησιμοποιείται το 17 ύστερα από ένα άλλο παρόμοιο θανάσιμο ατύχημα. Όλα τούτα αποδεικνύουν θαρρώ ότι ο 17 είναι δυσοίωνος αριθμός (αστειεύομαι).

Αλλά βέβαια, η πιο χαρακτηριστική εμφάνιση του αριθμού 17 στην καθημερινή ζωή είναι η ηλικία των 17 χρονών, μια από τις ωραιότερες ηλικίες που μπορεί να βρίσκεται κανείς, όπως βέβαια και τα 18 και τα 19 (και τα 23, και τα 40, και τα 54, και τα 64 σκέφτονται κάποιοι από το βάθος).

Πολλά είπα όμως. Επιστρέφουμε στα δικά μας δέκατα έβδομα γενέθλια. Συνήθως, σε αυτά τα γενεθλιακά άρθρα παρουσιάζω τον  πίνακα με τα δημοφιλέστερα άρθρα από καταβολής ιστολογίου, αλλά αυτό το έκανα ήδη στο άρθρο της δεύτερης μέρας του 2026.  Προχτές όμως, ο φίλος μας ο Στάζιμπος, μου έκανε ένα ωραιότατο δώρο γενεθλίων -έστειλε ένα εξελάκι με τα σχόλια των 17 χρόνων!

Το εξελάκι έχει πολλά ενδιαφέροντα στοιχεία, γι’αυτό και βάζω εδώ το λινκ για να το μελετήσετε όσοι θέλετε.

Αφού τα σχόλια έχουν, κατά τη  γνώμη μου, σημασία ισάξια με τα άρθρα, αξίζει να δούμε τον πίνακα των συχνότερων σχολιαστών, που είναι ο εξής -αν και θα σας μελαγχολήσει:

1	sarant	83.489
2	Μαρία	35.331
3	ΕΦΗ – ΕΦΗ	34.315
4	γσ	32.042
5	Γιάννης Ιατρού	22.494
6	gpointofview	22.378
7	πέπε	21.909
8	νέο kid στο block	21.312
9	Γιάννης Κουβάτσος	19.385
10	Δύτης των νιπτήρων	19.285
11	Pedis	19.056
12	ΓΤ	15.099
13	spiral architect	13.829
14	leonicos	13.535
15	ΣΠ	13.088
16	Σκύλος (της Βάλια Κάλντα)	13.072
17	Alexis	12.386
18	ΣτοΔγιαλοΧτηνος	12.278
19	Μιχάλης Νικολάου	11.997
20	Πάνος με πεζά	11.984
21	BLOG_OTI_NANAI	10.958
22	Stazybο Hοrn	10.879
23	ΛΑΜΠΡΟΣ	10.783
24	Theo	9.850
25	Αγγελος	9.629
26	Avonidas	8.482
27	Κορνήλιος	8.335
28	LandS	8.251
29	physicist	8.020
30	dimosioshoros	7.925
31	cronopiusa	7.763
32	Loukretia50	7.499
33	Παναγιώτης Κ.	7.463
34	Spiridione	7.443
35	ΓιώργοςΜ	7.417
36	Χαρούλα	6.972
37	jorge	6.792
38	nikiplos	6.380
39	Immortalité	6.113
40	Κωστας	6.057
41	Γιάννης Μαλλιαρός	5.912
42	π2	5.716
43	spyridos	5.667
44	Γιώργος Κατσέας, Θεσσαλονίκη	5.418
45	dryhammer	5.256
46	voulagx	5.196
47	Δημήτρης Μαρτῖνος	5.144
48	Ριβαλντίνιο	4.816
49	Corto	4.398
50	aerosol	4.353
51	atheofobos	4.212
52	Costas Papathanasiou	4.028
53	Κώστας	3.601
54	Λ	3.559
55	Μπουκανιέρος	3.482
56	ππαν	3.317
57	ΜΙΚ_ΙΟΣ	3.129
58	gbaloglou	3.062
59	xar	2.992
60	Κουνελόγατος	2.989

Θα σας μελαγχολήσει, διότι στις θέσεις 4, 5, 6, 8 αλλά και πιο κάτω (13,15,31, 55…), βλέπουμε αγαπημένους φίλους που δεν  βρίσκονται πια μαζί μας -ενώ άλλοι δεν σχολιάζουν πια εδώ.

Να σημειώσω εδώ ότι ο Στάζιμπος έχει ενοποιήσει τα διάφορα χρηστώνυμα, δηλαδή στον πίνακα βλεπουμε τον συνολικό αριθμό σχολίων κάθε φίλου μας. Κάποιοι, όπως ο αξέχαστος Νεοκίντ, χρησιμοποιού(σα)ν κατά καιρούς άλλο χρηστώνυμο.

Κάποιος αετομάτης και ισχυρομνήμων, που κοιτάζει το εξελάκι του Στάζιμπου αλλά θυμάται και το περυσινό γενεθλιακό μας άρθρο, θα έβρισκε ότι κάτι δεν πάει καλά: ενώ πέρυσι είχαμε πάνω από 950.000 σχόλια, φέτος είναι 941.062, πώς γκένεν έτο; Γκένεν διότι πέρυσι είχε ληφθεί υπόψη ο μετρητής  της WordPress,  που μετράει και τα σπαμ, ενώ φέτος ο Στάζιμπος μετράει μόνο τα γνήσια σχόλια (και τα pingback). Τα 941.062 «καθαρά» σχόλια αντιστοιχούν σε 1.028.075 «σχόλια μαζί με σπαμ».

Βλέπουμε επίσης ποια σχόλια έγιναν σε «σημαδιακό» αριθμό, σε χιλιαδοκατοστάρικα:

100.000ο	1.093η	1.093	Δευ 13/2/2012 17:59	Μαρία	https://sarantakos.wordpress.com/2012/02/13/12febr/#comment-101363	101363	Τα όμορφα κτίρια καίγονται, οι απείθαρχοι βουλευτές διαγράφονται
200.000ο	1.816η	723	Πεμ 6/2/2014 8:57	Ανδρέας	https://sarantakos.wordpress.com/2014/02/05/navaja/#comment-203574	203574	Η ναβάχα της πριγκιπέσας
300.000ο	2.427η	611	Σαβ 10/10/2015 19:08	Alexis	https://sarantakos.wordpress.com/2015/10/10/meze-188/#comment-314149	314149	Προγραμματικά μεζεδάκια πάλι
400.000ο	2.944η	517	Παρ 10/3/2017 21:27	Σκύλος	https://sarantakos.wordpress.com/2017/03/09/politic-cliche/#comment-419391	419391	Πολιτικοδημοσιογραφικό κλισεδολόγιο (συνεργασία του Αλέξη)
500.000ο	3.500η	556	Τρι 18/9/2018 18:02	ΓιώργοςΜ	https://sarantakos.wordpress.com/2018/09/18/dekaoxto/#comment-527807	527807	Η μέρα με τα δεκαοχτάρια
600.000ο	4.053η	553	Τετ 25/3/2020 11:57	Georgios Bartzoudis	https://sarantakos.wordpress.com/2020/03/25/1821-12/#comment-640980	640980	Τη γλώσσα μας τη φτιάχνουμε ελληνική (άρθρο του Παντελή Μπουκάλα)
700.000ο	4.572η	519	Πεμ 26/8/2021 13:00	Νέο Kid	https://sarantakos.wordpress.com/2021/08/26/numbers-2/#comment-756050	756050	Από το 1 ώς το 101, μια σκυταλοδρομία με λέξεις
800.000ο	5.215η	643	Τετ 31/5/2023 15:12	Κιγκέρι	https://sarantakos.wordpress.com/2023/05/31/creamy/#comment-879102	879102	Κρεμώδες, φρουτώδες και αλοιφώδες
900.000ο	5.898η	683	Δευ 14/4/2025 9:52	sk	https://sarantakos.wordpress.com/2025/04/14/nikolaou-19/#comment-986717	986717	Από την Παπαλάμπραινα στην κυρία Παπαλάμπρου (μια συνεργασία του Νίκου Νικολάου)

Τέλος, θα δούμε τα 20 άρθρα του ιστολογίου που είχαν τα περισσότερα σχόλια:

Η μαθηματική δομή της ελληνικής γλώσσας και άλλες τέτοιες βλακείες	https://wp.me/prI7N-2uK	Τετ 04/09/13	1.458
Τα τούρκικα καΐκια του Γ. Καρατζαφέρη	https://wp.me/prI7N-3a6	Τετ 12/11/14	1.363
Το Μαουτχάουζεν και το «είμαι αντισημίτης» του Μίκη	https://wp.me/prI7N-18X	Σαβ 07/05/11	1.039
Τελικά, είναι εφτά τα φωνήεντα;	https://wp.me/prI7N-1KU	Παρ 06/07/12	992
Για τη δασκάλα του Μεγαδέρειου	https://wp.me/prI7N-EU	Σαβ 12/06/10	894
Δάμων και Φιντίας και άλλα διάσημα ζευγάρια	https://wp.me/srI7N-pairs	Τετ 27/09/17	832
Η Ιφιγένεια της Αγίας Παρασκευής	https://wp.me/prI7N-2ma	Τετ 12/06/13	831
Να πεθάνει ο Κουφοντίνας;	https://wp.me/prI7N-9A5	Δευ 22/02/21	801
Οι Φοίνικες στον φιλότοπο, η δεοντολογία «στα άκρα»	https://wp.me/prI7N-1A3	Τρι 13/03/12	779
100 ελληνικές λέξεις σλαβικής προέλευσης	https://wp.me/srI7N-100slav	Τετ 11/09/13	771
404 πιατέλες μεζεδάκια	https://wp.me/prI7N-6yY	Σαβ 07/12/19	768
Από την Αβραμία στην Ωραιοφίλη: 1139 ελληνικά γυναικεία ονόματα	https://wp.me/prI7N-i0E	Δευ 22/01/24	740
Δημοψήφισμα, λοιπόν	https://wp.me/prI7N-3uw	Δευ 29/06/15	729
Γενοκτονίες και ποινικοποίηση	https://wp.me/srI7N-genocide	Παρ 05/09/14	725
Κορονομεζεδάκια	https://wp.me/prI7N-7en	Σαβ 21/03/20	723
Όπλα και εργαλεία (άρθρο του Φάνη Κακριδή)	https://wp.me/prI7N-4So	Κυρ 18/03/18	713
Μακεδονία όπως Λουξεμβούργο;	https://wp.me/prI7N-502	Πεμ 14/06/18	710
Προγραμματικά μεζεδάκια	https://wp.me/prI7N-3io	Σαβ 07/02/15	691
Διονύσης Σαββόπουλος (2.12.1944 – 21.10.2025)	https://wp.me/prI7N-n1P	Τετ 22/10/25	648
Αριστεία και αριστερά	https://wp.me/srI7N-aristeia	Πεμ 26/02/15	615

Όπως βλέπετε, στην  προτελευταία θέση  υπάρχει  ένα άρθρο της  περυσινής χρονιάς -φυσικά, για τον Σαββόπουλο 🙂

Όπως έχω ξαναγράψει, σήμερα το ιστολόγιό μας μάλλον φαντάζει από μιαν άποψη σαν δεινόσαυρος, απομεινάρι μιας άλλης εποχής ως προς τη μορφή, αλλά πάντοτε ζωντανό κι ακμαίο, ένας χώρος όπου συζητάμε για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και όλα τ’ άλλα, προσπαθώντας να κρατάμε το γούστο μας, το χιούμορ και την ψυχραιμία μας, μια ηλεκτρονική συντροφιά που κάποτε μετατρέπεται και σε συνάντηση φίλων στην πραγματική ζωή.

Τόσα χρόνια που είμαστε μαζί, έχουμε χάσει για πάντα μερικούς αξέχαστους φίλους, που πολλούς τούς είδαμε στον  πίνακα των σχολιαστών -κι έτσι θα είναι για πάντα μαζί μας. Άλλοι φίλοι απλώς σταμάτησαν να γράφουν εδώ, αν και κάποιοι μας διαβάζουν ακόμα -και ελπίζω ότι κάποτε θα επανέλθουν. Από την άλλη, συνεχώς προστίθενται νέοι φίλοι, κάτι που είναι πολύ παρήγορο.

Σε ένα αντιστοιχο παλαιότερο άρθρο ο αείμνηστος φίλος μας ο Σπάιραλ είχε σχολιάσει «Τιμή και δόξα λοιπον στους δεινόσαυρους του διαδικτύου, σε αυτούς που αντιστέκονται στην επέλαση των σόσιαλ». Λοιπόν, εύχομαι ολόψυχα του χρόνου τέτοιον καιρό να είμαστε πάλι όλοι μαζί.

Και καθώς σήμερα το ιστολόγιο μπαίνει στον δέκατο όγδοο χρόνο της ζωής του, θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους εσάς που συμμετέχετε τακτικά, που σχολιάζετε περιστασιακά ή που απλώς μας διαβάζετε, για την τόσο σημαντική καθημερινή σας συνεισφορά και παρουσία – ευχαριστώ πολύ και συνεχίζουμε!