Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Λέξεις από τον Κάλαμο

Posted by sarant στο 4 Νοεμβρίου, 2022


Στο σημερινό άρθρο λεξιλογικής περιήγησης θα δούμε λέξεις από τον Κάλαμο -ποιον Κάλαμο όμως; Οι περισσότεροι ξέρουμε το χωριό της βορειοανατολικής Αττικής με τις πολλές εξοχικές κατοικίες, πλάι στον Ωρωπό, ενώ βέβαια υπάρχουν σ’ ολη την Ελλάδα πολλά ακόμα χωριά με το όνομα αυτό, αλλά σήμερα θα μιλήσουμε για το νησί Κάλαμος. Αλλωστε, τα νησιά είναι τα κατ’ εξοχήν γλωσσικά οικοσυστήματα στη χώρα μας, και δεν είναι τυχαίο που τα περισσότερα άρθρα λεξιλογικής περιήγησης στο ιστολόγιο από νησιά προέρχονται.

Ο Κάλαμος λοιπόν είναι ένα από τα μικρά νησιά των Επτανήσων, πέρα από τα εφτά που έδωσαν το όνομα στο νησιωτικό σύμπλεγμα. Βρίσκεται πολύ κοντά στην ηπειρωτική Ελλάδα, στον Μύτικα της Αιτωλοακαρνανίας, ανάμεσα στο γνωστότερο Μεγανήσι και στον μικρότερο Καστό. Στην απογραφή του 2011 είχε 529 κατοίκους αλλά τον χειμώνα δεν μένουν περισσότεροι από 100. Γυμνάσιο δεν υπάρχει στο νησί κι έτσι οι λιγοστοί μαθητές πηγαινόρχονται με το καΐκι, που δεν είναι βεβαίως πια καΐκι, αλλά οι Καλαμισάνοι επιμένουν να το λένε έτσι. Ο Κάλαμος ξεχωρίζει από μακριά επειδή έχει τρεις ψηλές, για το μέγεθός του, κορυφές -η πιο ψηλή πλησιάζει τα 750 μέτρα.

Τα στοιχεία αυτά τα παίρνω από την εισαγωγή του Γιώργου Καραγιάννη στο βιβλίο Κάλαμος. Αναμνηστικό λέξεων, της Γιώτας Καραγιάννη και του Γιώργου Καραγιάννη (είναι αδέλφια) που κυκλοφόρησε πρόπερσι από τις εκδόσεις Άπαρσις. Σημειώνω επίσης ότι, καθώς ανήκε στα Επτάνησα αλλά ήταν πολύ κοντά στην τουρκοκρατούμενη Ελλάδα, ο Κάλαμος ήταν κατά το Εικοσιένα καταφύγιο αμάχων -ξέρουμε ότι ο Καραϊσκάκης είχε στείλει εκεί την οικογένειά του.

Όπως λέει στον δικό της πρόλογο η Γιώτα Καραγιάννη, που είναι φιλόλογος, η ιδέα για το βιβλιαράκι αυτό ξεκίνησε όταν ρώτησε μια φίλη της αν ξέχασε «το τακουίνο της», και βέβαια προκάλεσε θυμηδία στην παρέα της. Κι έτσι άρχισε να συγκεντρώνει καλαμισάνικες λέξεις που, όταν μαζεύτηκαν πολλές, έδωσαν το βιβλιαράκι από το οποίο αντλώ υλικό σήμερα. Μια προσπάθεια ομολογημένα ερασιτεχνική, αλλά αξιέπαινη. Το βιβλίο έχει κάπου 400 λέξεις, όπως προσεγγιστικά εκτίμησα, καθώς και καμιά εικοσαριά εκφράσεις. Οι λέξεις δίνονται χωρίς ετυμολογία, αλλά σε κάποιες περιπτώσεις τα λήμματα περιέχουν επίσης παραδειγματικές φράσεις ή άλλες επεξηγήσεις πέρα από τον ορισμό. Σε ενδεχόμενη επανέκδοση θα συνιστούσα να υπάρχουν περισσότερες παραδειγματικές φράσεις.

Από το πολύ συμπαθητικό αυτό βιβλιαράκι θα διαλέξω μερικές λέξεις που μου φάνηκαν αξιοσχολίαστες. Φυσικά, λιγοστές είναι οι λέξεις που είναι αποκλειστικά καλαμισάνικες. Οι περισσότερες ανήκουν στο ευρύτερο λεξιλόγιο των Επτανήσων, αν και λόγω της εγγύτητας υπάρχουν κοινά στοιχεία και με την απέναντι στεριά. Σχολιάζω κι εγώ, με πλάγια.

  1. άγιατρος: Ο πολύ λερωμένος. Η πρώτη λέξη της συλλογής.
  2. αποδιαλεούρι : Ό,τι απομένει στο τέλος, αφού έχουμε διαλέξει τα καλύτερα. Τη λέξη αυτή την έχω κι εγώ στη μητρική μου, ας πούμε, γλωσσική ποικιλία, φαντάζομαι ότι ανήκει στην κοινή με κάποια παραλλαγή της. Το ΛΚΝ έχει «αποδιαλεγούδι»
  3. αποχυμένο. Ο όρος για τα χταπόδια. Αποχυμένο λέγεται το χταπόδι που μόλις έχει γεννήσει και φαίνεται αλλοιωμένο, σαν ετοιμοθάνατο.
  4. γόμπιρας. Ο γρουσούζης.
  5. δριμόκολο. Μπουρίνι, συνήθως ΒΔ κατεύθυνσης. Σύντομης διάρκειας αλλά επίφοβο.
  6. ζόρκος. Ολόγυμνος. Η λέξη είναι σλάβικης προέλευσης και απαντά ως ζάρκος στην Ήπειρο και ζόρκος στα Επτάνησα.
  7. καβαγιάδα. Αντρικό χτένισμα με χωρίστρα, ακόμα λίγο υγρό.
  8. καμωτήρες. Απάντηση στο «τι κάνεις». «Τι κάνεις εδέκει; Τι να κάμω; Καμωτήρες!»
  9. κατίβο. Δεύτερο, κακής ποιότητας. Από το ιταλ. cattivo. 
  10. λαορέντης. Βοηθός εργάτη, συνήθως οικοδομών.
  11. λιγκόνι. Το μυρμήγκι. «Άφησε το φαΐ ξήσκεπο και μας φάγαν τα λιγκόνια στην κουζίνα». Αλλού λέγονται «μελιγκόνια» ή μελιγκούνια, και αναρωτιέμαι μήπως ο τύπος «λιγκόνια» προήλθε από επανανάλυση (μελιγκόνια > με λιγκόνια).
  12. μαλιγκονία. Αδιαθεσία, μελαγχολία. Αντιδάνειο, απο τα ιταλικά.
  13. μαντραούρες. Τα μανιτάρια. Αναρωτιέμαι μήπως στην ετυμολογία κρύβεται ο μανδραγόρας.
  14. μπομπιλία. Τα συμπράγκαλα, τα ρούχα κάποιου πακεταρισμένα ή κουβάρι προς αναχώρηση. «Πήρε την μπομπιλία του κι έφυγε τρεχάτος». Ίσως από το ιταλ. mobilia = η επίπλωση σπιτιού, με αφομοίωση.
  15. ξέλεξη. Έντονη λεκτική διαφωνία, λογομαχία. «Αλλάξτε κανάλι, ολο ξελέγονται αυτοί»
  16. παρ(ου)σιασμός. Παρουσία, εμφάνιση. «Μ’ αυτά τα ρούχα δεν έχεις παρσιασμό για πουθενά, δεν εισαι για να πας».
  17. πηδολόα. Στριφογυριστή πετσέτα για το κεφάλι, πάνω στην οποία μετέφεραν οι γυναίκες διάφορα πράγματα.
  18. ρεμαντσίνα. Κατσάδιασμα. Είναι προφανώς η ρομπατσίνα της κοινής, που προέρχεται από το ιταλ. romanzina. Εδώ η συνάφεια με το ιταλικό είναι πιο φανερή.
  19. ρομποβίλα. Κρασί με άσχημη γεύση.
  20. σαβόρος. Τοπικός τρόπος μαγειρέματος ψαριών. Τηγανητά, βυθισμένα στο ξίδι, με σκόρδο, δεντρολίβανο και σταφίδες.
  21. συγκάρτσελοι. Όλοι μαζί σαν οικογένεια. Στην εισαγωγή η συγγραφέας αναφέρει εν παρόδω, με επιφύλαξη, την πιθανότητα να προέρχεται από το «συν γυναιξί και τέκνοις. Προσωπικά αποκλείω τέτοια συναρπαγή.
  22. τακουίνο. Πορτοφολάκι. Προφανώς από το ιταλ. taccuino, λέξη αραβικής αρχής, που όμως σημαίνει «μπλοκάκι, τεφτεράκι».
  23. τουβαέλι. Καλής ποιότητας πετσέτα για οικιακή χρήση. Προφανώς από το ιταλ.  tovagliuolo, που σημαίνει πετσέτα ή μαντίλι. Από εκεί και το βαγιόλι της κοινής, από τον πληθυντικό της ιταλικής λέξης, tovagliuoli, που θεωρήθηκε ενικός. Είπαμε λοιπόν τοβαγιόλι, αλλά η πρώτη συλλαβή νομίστηκε άρθρο, κι έτσι έγινε το βαγιόλι!
  24. φαστίδιο. Ενόχληση, δυσφορία. «Μο’ρχεται φαστίδιο». Δάνειο από ιταλ. fastidio.
  25. φιλτιστόκα. Έγγραφη ειδοποίηση για κάτι κακό. Ήξερα το κεφαλονίτικο φιλιστόκα, εκτενές έγγραφο, κατάλογος, που υπήρξε και τίτλος σατιρικού εντύπου. Ως «φιλτιστόκα» το βρίσκω σε διήγηση από τους Παξούς, με σημασία «κατάλογος». Εικάζω ότι προέρχεται από το ιταλ. filastrocca = παιδικό τραγούδι.

Κλείνω το άρθρο με μιαν αναφορά όλων των προηγούμενων άρθρων του ιστολογίου με ανάλογο περιεχόμενο, δηλ. με λέξεις από έναν τόπο -λεξιλογικές περιηγήσεις που είπα στην αρχή. Σε χρονολογική σειρά, λοιπόν:

Παλιές λιμνιώτικες λέξεις και φράσεις, 3/2012

Λέξεις που (δεν) χάνονται από την Αμοργό (συνεργασία του Αρκεσινέα), 4/2012

Λέξεις από το Ρουμλούκι, 5/2012

Από τον αγκίνιο στο κούσουλο, και άλλες αμοργιανές λέξεις (συνεργασία του Αρκεσινέα), 5/2012

Αμοργιανές λέξεις, μέρος δεύτερο (συνεργασία του Αρκεσινέα), 3/2013

Λέξεις τουρκικής προέλευσης στο κρητικό ιδίωμα (το βιβλίο του Βασίλη Ορφανού), 11/2014

Είκοσι λεσβιακές λέξεις -που όμως ακούγονται κι αλλού, 1/2015

Τα παράξενα κρητικά επιρρήματα, 2/2015

Η θερμιώτικη ντοπιολαλιά (μια συνεργασία του Δημήτρη Μαρτίνου), 7/2017

Η σιφνέικη ντοπιολαλιά (συνεργασία από το Κουτρούφι), 8/2017

30 λέξεις που τις λένε στο Ξηρόμερο (μια συνεργασία του Αλέξη), 10/2017

Πλωμαρίτικα (μια συνεργασία του Γιάννη Μαλλιαρού), 10/2017

Λέξεις της Νικαριάς (μια συνεργασία του Ροβιθέ), 10/2017

40 λέξεις από τη Ρόδο (συνεργασία του Αλέξανδρου Κατσαρά), 10/2017

Λέξεις από το ιδίωμα των Κυθήρων (και το βιβλίο της Γεωργίας Κατσούδα), 11/2017

21 πατινιώτικες λέξεις (μια συνεργασία του Raf), 5/2018

Λέξεις του Τυρνάβου από το Μαράν Αθά του Θωμά Ψύρρα, 9/2018

Το παλαιοαθηναϊκό ιδίωμα (μια συνεργασία του Νίκου Παντελίδη), 2/2019

20 λέξεις της Κυπριακής, 07/2019

Το γλωσσικό ιδίωμα της Αίγινας (συνεργασία του Νίκου Παντελίδη), 12/2019

Δυο ή τρία πράγματα που ξέρω γι’ αυτήν… (συνεργασία του Γιάννη Ρέντζου για τα βόρεια ιδιώματα), 10/2020

Γαλαξιδιώτικες λέξεις και μια ιστορία (μια συνεργασία του gpointofview), 1/2021

Η Λευκάδα και το Εικοσιένα μέσα από τις λέξεις (μια συνεργασία του Βασίλη Φίλιππα), 4/2021

Λοζετσινές λέξεις (μια συνεργασία του Λοζετσινού), 10/2021

Ο καταλογος περιλαμβάνει αφενός άρθρα που έχω γράψει εγώ, συνήθως αντλώντας υλικό από κάποιο βιβλίο, όπως είναι και το σημερινό άρθρο δηλαδή, και αφετέρου δικές σας συνεργασίες, που οι περισσότερες ήταν δική σας πρωτοβουλία, αν και κάποιες αποτέλεσαν απάντηση σε κάποιο άρθρο του ιστολογίου ή βιβλίο δικό μου.

Βλέπουμε ότι τα νησιά υπεραντιπροσωπεύονται στον κατάλογο, αν και κάθε άλλο παρά τα έχουμε εξαντλήσει -δεν έχουμε τίποτε από Κέρκυρα, ας πούμε, ούτε από Χίο (ρίχνω άδεια για να πιάσω γεμάτα) ενώ βέβαια απουσιάζουν και πολλές περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας, οι Σέρρες ας πούμε ή η Θράκη. Η Κρήτη και η Κύπρος, επίσης, δεν εξαντλούνται με τα άρθρα που έχουν ήδη δημοσιευτεί.

Πολύ θα χαρώ, αν ο κατάλογος σάς παρακινήσει να γράψετε κι εσείς για τη ντοπιολαλιά της ιδιαίτερης πατρίδας σας!

 

 

Advertisement

115 Σχόλια προς “Λέξεις από τον Κάλαμο”

  1. nikiplos said

    Καλημέρα. Ενδιαφέρον. Όλες οι λέξεις άγνωστες. Στον Κάλαμο πήγαν φέτος το καλοκαίρι οι φίλοι μας. Μας είπαν πως είναι υπέροχα ιδίως για παιδιά, αφού δεν υπάρχουν αυτοκίνητα κλπ.

  2. Α τι ωραία, ούτε το μέρος ήξερα, ούτε τις λέξεις! 🙂

    Καλημέρα Νικοκύρη, καλημέρα σε όλους!

  3. Α. Σέρτης said

    Το «σαβόρο» πολύ γνωστό και πανελληνίαως (σαβούραι:sapor:sapore =γεύση)

  4. Πολύ ενδιαφέρον. «Καλαμισάνοι», ωραία λέξη.

  5. Faltsos said

    Καλημέρα.
    Είναι οι τελευταίες ευκαιρίες να σωθούν τέτοιοι θησαυροί. Δύσκολα θα περάσουν στις επόμενες γενιές, αν δεν καταγραφουν.
    Χρειάζεται ώρα για μελέτη του καταλόγου αλλά με μια πρώτη ματιά ξεχωρίζω τρεις κατηγορίες: τις τελείως άγνωστες (γόμπιρας), αυτές που αν και δεν τις έχω ξανακουσει εύκολα μαντεύω τί σημαίνουν (αποδιαλεούρι) και αυτές που θα νόμιζα ότι τις καταλαβαίνω, κάνοντας λάθος (ζόρκος). Αυτό το τελευταίο μοιάζει με το ζόρικος, αλλά δεν έχει καμία σχέση.

  6. Αιμ said

    Σαβόρα, μάρκα εξαιρετικής πορτογάλικης μουστάρδας. Τυχαίο ; Δεν νομίζω

    Καλημέρα σας

  7. Λεύκιππος said

    1 Φαίνεται πανέμορφο απέναντι το νησί. Η διαμονή εκεί θα πρέπει να είναι όνειρο…

  8. ΓΤ said

    https://www.kalamosisland.gr/gr/community/

  9. Alexis said

    Καλημέρα.
    Ωραίο λεξιλογικό άρθρο!

    Λέξεις που έχω ακούσει να λέγονται ίδιες ή ελαφρώς παραλλαγμένες και στην έναντι στεριά του Ξηρομέρου:
    -Ζόρκος
    -Πηδολό(γ)α
    -Σαβόρο
    -Ξέλεξη (στον πληθυντικό «ξελέξεις»)
    -Φελιστόκα

    Την τελευταία όμως την έλεγαν και οι γονείς μου που δεν είχαν καμία σχέση με την περιοχή.

  10. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Καλαμισάνοι, πολύ όμορφο. Άραγε του αττικού Καλάμου πώς να λένε τους κατοίκους;
    Καλαμιώτες λέμε κάτω τους κατοίκους του χωριού Καλάμι.

    >>Τι να κάμω; Καμωτήρες!
    Αντίστοιχα εμείς:
    ίντα να κάνω; Αποκαώματα

  11. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    1 Πανεμορφη φωτογραφία!

    3 Ναι, είναι πανελλήνιο (όπως και άλλες λέξεις του βιβλίου). Το διάλεξα για το αρσενικό γένος.

  12. Alexis said

    #7: Είναι πανέμορφο. Αξίζει μια επίσκεψη.

  13. sarant said

    9 Ωραία, περίμενα να σχολιάσεις

  14. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>Αλλού λέγονται «μελιγκόνια» ή μελιγκούνια
    Μελιτάκοι στην Κρήτη τα μυρμήγκια
    και
    Σαβόρι, το σαβόρο, αλλού σαβόρε

    Ούτε στου ενός χεριού τα δάχτυλα οι λέξεις του ήξερα ή κάπως ανίχνευα.
    Ωραία! 🙂
    Κοίτα όμως ένα μικρό νησί , λεκτικό πλούτο! Καλά καλά ούτε το νησί δεν ήξερα, αλλά μην το πείτε 😦

  15. Λοζετσινός said

    Καλημέρα σας
    άγνωστες όλες οι λέξεις του Καλάμου
    σαβόρος. Τοπικός τρόπος μαγειρέματος ψαριών. Τηγανητά, βυθισμένα στο ξίδι, με σκόρδο, δεντρολίβανο και σταφίδες.
    Πολύ ενδιαφέρον πρέπει να είναι αλλά να συνοδεύεται με καλό κρασί, όχι ρομποβίλα.
    Τους Καλαμιώτες που έχουν καβαλήσει το καλάμι (αν υπάρχουν τέτοιοι!) πώς τους λένε;
    Καλαμοκαβαλοκαλάμηδες 🙂

  16. Pedis said

    Ενδιαφέροντα!

    —-

    λαορέντης. Βοηθός εργάτη, συνήθως οικοδομών.

    από το lavorante που σήμαινε ακριβώς τον βοηθό σε όλες τις δουλειές, αγροτικές, κατασκευές, στο μαγαζί κλπ.

    ρεμαντσίνα. Κατσάδιασμα. Είναι προφανώς η ρομπατσίνα της κοινής, που προέρχεται από το ιταλ. romanzina. Εδώ η συνάφεια με το ιταλικό είναι πιο φανερή.

    πιο κοινό σήμερα, ramanzina ~ ψάλσιμο, κατσάδιασμα … εκ του ρομάντζου~romanzo (μακριά και βαρετά μπλα-μπλά)

  17. leonicos said

    Η κα Βασούλα, που μας μαγείρευε και μας συγυριζε επί δέκα χρόνια είναι από τον Κάλαμο.

    Τώρα εχει επιστρέψει κι εγκαταστάθηκε στο ανακαινισμένο πατρικό της.

    Δεν μας μιλούσε Καλαμιανά βέβαια.

    την πήρα τηλέφωνο και της διάβασα τις λέξεις.

    Γέλασε πάρα πολύ

    Εγώ ποτέ δεν σου μίλησα Καλαμινα, και συ μου μιλάς τώρα;

    είπε.

    Πολύ συμπαθητική γυναίκα. ποτέ της δεν ενόχλησε, μολονότι απείχαμε παρασάγγες θρησκευτικά, και ήταν ενεργό μέλος του δικού της πιστεύω.

  18. Τι; Καλαμιώτες; Όχι Καλαμισάνοι;

  19. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    ΓΤ, παρέλειψες να μας ανακοινώσεις το θάνατο του Αντώνη Σκυλλάκου. Ή στο ΣΕΗ έχεις διαπίστευση;

  20. leonicos said

    2 Α τι ωραία, ούτε το μέρος ήξερα, ούτε τις λέξεις!

    Ούτ’ εγώ πριν μας μιλήσει η κα Βασουλα γι το νησί της.

    Τις λέξεις σήμερα.

  21. Reblogged στις anastasiakalantzi59.

  22. Παναγιώτης Κ. said

    Γνωστές, όχι ως μητρικές, οι:
    αποδιαλεγούδι, ζάρκος, σαβόρο (τρόπος μαγειρέματος ψαριών για να μπορούμε να τα φάμε και πέρα από τη μέρα που τα μαγειρέψαμε) φελιστόκα.

  23. ΓΤ said

    Παρακαλούνται οι κάτοικοι της Περιφέρειας να διαβάσουν το ΦΕΚ Β’ 5646/03.11.2022, σελ. 57.526-57.596, των επιλέξιμων οικισμών για καυσόξυλα και βιομάζα και τις βαθμοημέρες ψύχους, με τις 15.000 αλφαβητικά αταξινόμητες τοποθεσίες, ώστε να μπορούν να υποβάλουν αίτηση στις 09.12.2022, με το άνοιγμα της πλατφόρμας MyΘέρμανση, και να έχουν έτοιμα τα σεντούκια για να εισπράξουν το βοήθημα στις 21.12.2022.

  24. Πολύ ωραίο άρθρο…

    το αποχυμένο το λέμε και για τα ψάρια που μόλις έχουν γενήσει και είναι λιγότερο νόστιμα από τα αυγομένα. Για τα χταπόδια λέγεται και το μελιδόνα κυρίως όταν είναι αυγομένο.

    Το Γαλαξίδι μέχρι σχδόν το 70 ήταν σαν νησί αφού η επαφή μετον άλλο κόσμο γινότανε με τις βενζίνες (καΐκια) από την Ιτέα

  25. Είναι ενδιαφέρον ότι όλες οι λέξεις έχουν αθηναϊκό ΚΝΕΐτικο φωνηεντισμό, δηλαδή πέντε φωνήεντα παντού.
    Θα τις μετέγραφα, με βάση την πρεβεζάνικη φωνολογία έτσι (παραδείγματα):

    άγιατρους:
    αποδιαλιούρ
    αποχχμένου (Διπλό -χχ- για την απόδοση του ουρανικού)
    γόμπρας
    ζόρκους
    καβαγιάδα (sicάτη! λόγω των αμετάβλητων -α-)
    κατίβου
    λλγκόνν (Διπλά -λλ- και -νν- για την απόδοση του ουρανικού)
    ξέλιξ
    παρσιασμός! Ναι, γουστάρω.
    ριματζίνα
    ρουμπουβίλα
    σαβόρους
    κ.λπ.

    Αν ευκολυνθούν οι συγγραφείς, ας κάνουν τις σχετικές παρατηρήσεις.

  26. Παραδρομή: απουδιαλιούρ, απουχχμένου (Διπλό -χχ- για την απόδοση του ουρανικού).

  27. @ 22 Παναγιώτης Κ.

    Σαβόρο, ουδέτερο. Έτσι και στην Πρέβεζα.

  28. «…ποιον Κάλαμο όμως;»
    Πάντως, όχι τον John Kalamos, τον Ελληνοαμερικανό επιχειρηματία.

  29. Από τις πολλές φορές που πήρα το καράβι Κέρκυρα-Πάτρα μεταξύ 1999 και 2005, μία ήταν με ημερήσιο και θυμάμαι αυτά τα νησιά, που θυμίζουν Ινδοκίνα όπως περνάς δίπλα τους.
    Αυτό έχω να πω για τον Κάλαμο.

  30. LandS said

    29
    Μπράβο Ινδοκίνα. Αυτό είδα και γω στη φωτογραφία του σχ. 1

  31. 30 Κι εγώ απ’ τη φωτογραφία το θυμήθηκα!

  32. LandS said

    σαβόρος. Τοπικός τρόπος μαγειρέματος ψαριών. Τηγανητά, βυθισμένα στο ξίδι, με σκόρδο, δεντρολίβανο και σταφίδες.

    Όχι και τόσο τοπικός τρόπος.
    Μπαρμπούνια αλά σαβόρ έκαναν οι θείτσες μου στη Πάτρα. Την είχε μάθει τη συνταγή η μάνα μου και είχα σα πιάτο μέτρο νοστιμιάς για όλα τα ψάρια.
    Πριν 47 χρόνια, όταν έβγαζα το χαρτζιλίκι μου δουλεύοντας ταμίας σε (πολύ καλό) Ιταλικό Εστιατόριο στο Λονδίνο είχα πολύ καλή φιλία με τον Σεφ τον Ανακλέτο (ήταν μέλος του PCI, σύντροφος). Έτσι μια φορά είχε φτιάξει για τον ίδιο και κέρασε και μένα, σκουμπριά «όπως το κάνουν στη πατρίδα μου το Αμάλφι». Όταν ήρθε να με ρωτήσει πως μου φάνηκαν του είπα ότι έτσι φτιάχνουμε τα μπαρμπούνια στη Πάτρα και είναι το αγαπημένο μου. Με σκουμπρί. Ο άτιμος τα είχε κάνει καλύτερα και από μπαρμπούνια.

  33. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >>αποδιαλεούρι : Ό,τι απομένει στο τέλος, αφού έχουμε διαλέξει τα καλύτερα.
    Αποδιαλέγουρα (πάντα στον πληθυντικό) » »

    >>πηδολόα. Στριφογυριστή πετσέτα για το κεφάλι, πάνω στην οποία μετέφεραν οι γυναίκες διάφορα πράγματα.
    (Το κάτα των αφρικανών)
    Οι αλατάρισσες της Λευκάδας


    http://www.kolivas.de/archives/455668

  34. Capybara said

    Στην Πάργα λέμε «μαλκονία», που είναι λογικά από την ίδια ρίζα με τη «μαλιγκονία».

  35. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Το σαβόρ (ακόμη κι όπου δεν το λένε/γανε έτσι) ήταν γνωστός τρόπος μαγειρέματος που εκτός από νοστιμιά βοηθούσε για να κρατάνε 2-3 μέρες, ώστε να μπορούν να μεταφερθούν κλπ, δίχως να χαλάσουν ή και να ξεραθούν τα τηγανισμένα ψάρια. Χοντρικά, αφού τηγανιστούν, σε άλλο σκεύος τα περιλούζουμε με το καυτό λάδι όπου έχουμε κάψει δεντρολίβανο ή κ άλλα μυρωδικά και σβήσει με δυνατό ξίδι. Κρατιούνται μαλακά και νόστιμα. (Άντε να φας τηγανισμένα μπαρμπούνια μετά από μερικές ώρες ή και μέρα).
    Στην Κρήτη κάνουμε σαβόρ και τσι χοχλιούς (τους χοντρούς κυρίως) και τ΄ς αμανίτες.
    Η μάνα μου έκανε και τις τηγανητές πατάτες, σε ροδέλες, τις περιέλουζε με τηγανισμένο αρισμαρί και ξίδι (άρεσαν στον πατέρα μου) . Σε περίοδο νηστείας ξεγελούσαν κάπως, τάχα γιορτινό φαϊ, με τη μυρωδιά και την ξινάδα.

  36. Φωνάζατε (μερικοί) για ποδοσφαιρικά σχόλια και να που βγαίνει τώρα πως το Μαξίμου παρακολουθούσε τον Μαρινάκη μέσω…Καρυπίδη ( και να γιατί ΟΣΦΠ κάτω και ΠΑΟ επάνω)

    https://www.sdna.gr/politiko-deltio/ellada/1020628_maximoy-parakoloythoyse-ton-baggeli-marinaki-meso-toy-thodoroy

  37. Πολύ ενδιαφέρον!
    Τον τρόπο μαγειρέματος σαβόρο τον ξέρω από το μικρασιάτικο σόι μου. Οι θείες μου, φερμένες από την Παλιά Αρτάκη, έτσι φτιάχναν τα ψάρια που είχαν μείνει από την προηγούμενη μέρα. Τότε που τίποτα δεν πετιόνταν! Μάλιστα οι σταφίδες και το κουκουνάρι έμπαινε σε πολλά ακόμα. Σε όλα τα ρύζια (σε γεμιστά, σε ντολμάδες, σε γέμιση για αρνί…) και έτσι τα φτιάχνω κι εγώ.
    Από τις άλλες λέξεις του καταλόγου, ξέρω το αποχυμένο για τα χταπόδια και μερικές ακόμα που φαίνονται πχ αποδιαλεούρι ή καμωτήρες (να σου καμωθεί, έλεγε η μάνα μου).

  38. # 32

    Μάλλον δεν έχεις φάει μπαρμπούνια αλευρωμένα με χοντρό σιμιγδάλι.

  39. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    Σχόλιο του Γιώργου Αλεξάτου από το Φέισμπουκ:

    Πολύ καλό! Οι λέξεις που παρατίθενται είναι συνηθισμένες στην Κεφαλονιά και στην Ιθάκη, και οι πιο πολλές και στο γειτονικό Ξηρόμερο. Αν και εκεί με κάποια αλλαγή στην προφορά: απουδιαλιούρ’, ζόρκους, φαστίδιου κ.λπ. Το λαουρέντης, από το ιταλικό λαβορατόρε. Δεν ξέρω αν ήταν λαουρέντι στα βενετσιάνικα.

    Και του Κώστα Πετρόπουλου:

    Γομπίρης, πεδελογα, ζόρκος,καβαϊάδα, τις λέμε και στο Ξηρόμερο, τβαέλι λένε στο κάτω Ξηρόμερο την πετσέτα οικιακής χρήσης στο πάνω την λένε μπόλια.

  40. Αθηναίοι, να σας κάνω μια διαφήμιση; Την έχω δει την παράσταση στο Ρέθυμνο και ήταν πολύ καλή!

  41. sarant said

    24 Τζι, περίμενα επιβεβαίωση για το χταπόδι 🙂

    33 Ωραια φωτογραφία!

  42. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Πεδελόγα ή πιδηλόγα
    https://www.facebook.com/groups/Katochi.News/posts/5557091950983998/
    Γυναίκες νεροκουβαλήτρες: Οι «Καρυάτιδες» του Ξηρομέρου! https://iaitoloakarnania.gr/wp-content/uploads/2022/07/image5-1.jpg

  43. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    24>> Για τα χταπόδια λέγεται και το μελιδόνα κυρίως όταν είναι αυγομένο.

    Τζη, η μελιδόνα δεν είναι εκείνο το παρόμοιο με χταπόδι αλλά που έχει μονή σειρά βεντούζες σε κάθε πλοκάμι?
    ____________________

    Από λέξεις, πλην των ευκόλως μαντεύσιμων ιταλικής προέλευσης, μόνο τον ζόρκο ήξερα.

  44. 43 Το μοσχοχτάποδο δεν είναι αυτό;

  45. Costas Papathanasiou said

    Καλημέρα.
    Ωραία παρουσίαση , ενδιαφέρουσες όλες οι ντοπιολαλιές, αναμενόμενη η επίδραση της ιταλικής στα συγκεκριμένα δείγματα π.χ.:γόμπιρας(< gobbo=ραχιτικός), λαορέντης(<laureando=σπουδαστής< laureare<laurea< laurus =δάφνη– οπότε, να πώς αλλιώς μπορεί να υπάρχουν και «δαφνοστεφείς οικοδόμοι»), λιγκόνι(<leccone=αδηφάγος/λαίμαργος,οπότε τα μελιγκόνια,ίσως, από συναρπαγή του «με» ή επίδραση του μελιού στο οποίο -όπως και στη ζάχαρη- συχνά εφορμούν οι εν λόγω επιδρομείς), συγκάρτσελοι (<carcere=φυλακίζω,μαντρώνω– άρα: «μέσα μαζεμένοι»)
    [Επίσης, πράγματι, μαντραούρες<μανδραγόρες, βλ.σχετικά στο αξιόλογο https://lexikolefkadas.gr/mandragores/%5D

  46. sarant said

    45 Ο λαορέντης δεν πρέπει να είναι από τον λαουρεάντο αλλά από τον λαβοράντε.

    42 και πριν Αλλά την πεδελόγα/πηδολόα δεν την έχω ετυμολογήσει ακόμα

  47. Costas X said

    Αποδιαλεούρι, ζόρκος, λαουρέντης, σαβούρο(ς), τακουίν(ο), τουβαέλι, φιλτιστόκα λέγονται και στην Κέρκυρα. Η πηδολόα λέγεται ποδολόγος.
    Δεν τολμάω να γράψω κερκυραϊκές λέξεις, η φιλιστόκα θα βγει τεράστια.
    Εδώ ένα PDF με 5.000 λέξεις, υπάρχουν κάποιες ελλείψεις και λάθη, αλλά γενικά είναι καλό.
    https://docplayer.gr/63302784-Kerkyraiko-lexiko-5000-lexeon.html

  48. aerosol said

    Έμαθα, λοιπόν, την έννοια μιας αιτωλοακαρνανικής λέξης που είχα ακούσει στην έκφραση «κακούργα και γομπίρα!». Ή μάλλον, για να το αποδώσω πιο ρεαλιστικά και να το εκτιμήσει και ο Dimosioshoros: κακούργα κι γουμπίρα.

  49. # 43,44

    όπως τα ξέρω στα μέρη μου, μόσχος, μοσκιός ή καλαμαροχτάποδο είναι με μια σειρά βενούζες και μελιδόνα το χταπόδι που όταν το κτυπάς μακραίνουν τα πλοκάμια του απίστευτα και δεν μαζεύονται ούτε στο γούλιασμα. Αυτό συμβαίνει όταν το χταπόδι έχει φωλιάσει αυγομένο, δεν βγαίνει να κυνηγήσει , να φάει, περιμένει να γενήσει και να ψοφήσει μετά και το βγάλει από την τρύπα του ο ψαράς με κάποιον τρόπο

  50. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    44# Ναι.

  51. eran said

    Όταν ένας Λευκαδίτης ακούει Καλαμισάνος, μάλλον το μυαλό του πάει στον κάτοικο του χωριού Καλαμίτσι και όχι του νησιού Κάλαμος. Αλλά και Βονιτσάνος, Καρσάνος (από την Καρυά) κ.ά.
    Τ(ου)βαέλι η πετσέτα και τουβάγια το τραπεζομάντιλο.
    Η πεδιλόγα έχει και συνυποδηλωτική χρήση, ελαφρώς πιο δύσοσμη.
    Τη γομπίρα την πρωτοάκουσα στο Ξηρόμερο, χωρίς να είναι ούτε εκεί ιδιαίτερα γνωστή και με τη σημασία της ανεπρόκοπης, ακαμάτρας. Έτσι αποκαλούσε μια γιαγιά την εγγονή της.

  52. ΣτοΔγιαλοΧτηνος said

    45# Αφού λαορέντης= Βοηθός εργάτη, συνήθως οικοδομών, ας το πάμε κι αλλιώς 🙂

    Α, ρε Λαυρέντη, εγώ που μόνο το ‘ξερα τι κάθαρμα ήσουν
    Τριάντα έξι στέφανα σε συνοδέψανε, τρεις λόγοι αντιπροέδρων,
    εφτά ψηφίσματα για τις υπέροχες υπηρεσίες που προσέφερες.
    Ε ρε μυστρί και σκαλωσιά και πηλοφόρι που σου έπρεπε.

  53. Pedis said

    # 39 – Το λαουρέντης, από το ιταλικό λαβορατόρε. Δεν ξέρω αν ήταν λαουρέντι στα βενετσιάνικα.

    Από το lavorante, λέμε -> # 16.
    Βοηθός στις δουλειές.

  54. Πέπε said

    Γεια χαρά σας.

    Πολύ ευχάριστη έκπληξη το σημερινό: άκου κει, νησί που να μην ξέρω καν ότι υπάρχει, και να έχει και δική του ντοπιολαλιά!

    Όμως, γιατί τόσα άρθρα για τοπικές λέξεις από Εδώ ή από Εκεί, και όχι για ιδιάζουσες γραμματικές, συντακτικές ή φωνολογικές δομές αντίστοιχων τόπων; Και γιατί τόση έμφαση στις δάνειες λέξεις; Σίγουρα η γλώσσα μας δεν είναι «μία» και μονοκόμματη, αυτή που ξέρει ο καθένας από μας έτσι ακριβώς όπως την ξέρει – έχει τεράστια ποικιλία. Αλλά ενώ με τέτοια άρθρα αυτή η ποικιλία γνωστοποιείται και προβάλλεται, ωστόσο η εικόνα της είναι αποσπασματική.

    (Μάνι μάνι: τρεις φορές μέσα στο σύντομο κείμενο του άρθρου εμφανίζονται οι λέξεις Καλαμισάνος, καλαμισάνικος. Έτσι στο ντούκου θα το περάσουμε; Καμία αναφορά στο αν πρόκειται για τοπική ή πανεπτανησιωτική (ή άλλη) ιδιαιτερότητα, αν αφορά μόνο τον Κάλαμο ή και άλλα πατριδωνυμικά, παραβολή προς τα αντίστοιχα χιώτικα, ή άλλα περίεργα άλλων περιοχών, για το αν το -σάνος απηχεί κάποιον τύπο -σιάνος με φωνολογικές εξελίξεις ή είναι εξαρχής με σκέτο -α-, κλπ.; )

  55. Costas Papathanasiou said

    46α: Αυτή είναι σαφώς και η πιθανότερη εκδοχή ( βλ.https://lexikolefkadas.gr/laoyrentes/ ). Αλλά η -έστω, παρετυμολογική μεν, ενδοξοτέρα δε- αναγωγή σε π.χ. λουστράκο που σπουδάζει ιατρική, έχει πιο πολλή “πλάκα”- και όχι μόνον οικοδομής (βλ.και σχ. 52)
    [ Άλλο ιταλογενές του δείγματος: “Καβαγιάδα /ἡ/<Ιτ,. Cava-chioda, βλ.https://lexikolefkadas.gr/kavagiada-i/ ]

  56. Χαίρετε,
    Σχεδόν τίποτα δεν ξέρω απ’ τις λέξεις αυτές. Μόνο τ’ «αποδιαλεούρι» θα καταλάβαινα (τ’ απουδιαλόγιου λέμε εμείς, και συνήθως στον πληθυντικό, τ’ απουδιαλόγια)
    Το ζόρκος παρόλο που έχει ξανασυζητηθεί δεν το θυμόμουν, ενώ για τους καμωτήρες, εμείς ως απάντηση στο τι κάνεις έχουμε το καμώνουμε (να μη σκάσω, για συμπλήρωμα αν η κατάσταση είναι δύσκολη).

  57. Δημήτρης Μαρτῖνος said

    Γειά σας.

    Μοῦ ἄρεσε τὸ σημερινό.

    Πρῶτα, ἐπειδὴ μοῦ θύμισε τὶς ὑπέροχες καλοκαιρινὲς διακοπὲς τοῦ 2010. Ὁ καλὸς φίλος μου, ὁ Θανάσης, ἔστησε δυὸ σκηνὲς σὲ μιὰ μικρὴ παραλία καὶ μᾶς κουβάλησε μὲ τὸ φουσκωτό του ἀπὸ τὸν Μύτικα. Μᾶς πῆγε καὶ στὰ γύρω νησιά: Καστό, Μεγανήσι καὶ Σκορπιό.
    Ὄνειρο!

    Ὕστερα, ἐπειδὴ εἶναι γνωστὴ ἡ ἀδυναμία μου στὶς ντοπιολαλιές.

    Οἱ περισσότερες λέξεις μοῦ ἦταν ἄγνωστες.
    Γιὰ λίγες ὑπάρχουν παραπλήσιες στὴ θερμιώτικη ντοπιολαλιά, ὅπως τὸ σαβόρι καὶ τὰ ἀποδιαλοΐδια. Τὸ (ἀ)ποχυμένο* λέγεται γιὰ τὸ χταπόδι ἀφοῦ γεννήσει, ἀλλὰ καὶ γιὰ ψάρια, ὅπως οἱ μένουλες, ποὺ χάνουν τη νοστιμιά τους μετὰ τὴ γέννα.

    *Ἡ ἔκθλιψη τοῦ ἀρχικοῦ ἄλφα εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ συνήθηφωνηεντικὰ πάθη τῆς θερμιώτικης ντοπιολαλιᾶς μὲ ἐνίοτε «ἀσεβῆ» ἀποτελέσματα.

    Ἔτσι ἔγινε πορνιαστὴς ὁ Ἅγιος Γιάννης ὁ ἀπορνιαστής (Κλήδονας), ποὺ γιορτάζει στὶς 25 Ἰουνίου, ὅταν τελειώνει τὸ ὄρνιασμα στὶς συκιές, ἐνῶ ὁ Ἅγιος Ἀκίνδυνος, ποὺ γιόρταζε προχτές (στὰ γενέθλια τοῦ Νικοκύρη) ἔγινε Κιντύνης.

    Τέλος, τὸ πῶς «μουρλάθηκε» ὁ Ἅγιος Ἑρμόλαος κι ἔγινε Μουρλᾶς εἶναι ἄλλης ἐτυμολογίας εὐαγγέλιο. 😉

  58. sarant said

    57 Οπότε και το επίθετο Κινδύνης έτσι θα προέκυψε

    54 Τα εντός παρενθέσεως είναι δουλειά των σχολιαστών 🙂

    47 Μα, σκοπός είναι να διαλέξεις 20-25-30 λέξεις που να έχουν γούστο ή που εσύ να έχεις κάτι να γράψεις γι’ αυτές!

  59. Spiridione said

    συγκάρτσελοι: αλλού λέγεται και συγκούρταλος (με όλους τους δικούς του, με όλες τις αποσκευές του, Αθήνα) και συγκάρταλοι (το έχει και ο Καζαντζάκης).
    Ο Τριανταφυλλίδης έχει κάπου φράση παλαιοαθηναική » μας κουβαλήθητσε, γιε μου, σούξουλος σουγκούρταλος» μας ήρθε με όλους τους δικούς του ή με τις αποσκευές του (σύξυλος συγκάρταλος, με ξύλα και καλάθια, η μεταφορά από γαϊδούρι)
    https://books.google.gr/books?id=TGc0AQAAIAAJ&q=%22%CF%83%CF%85%CE%B3%CE%BA%CE%AC%CF%81%CF%84%CE%B1%CE%BB%CE%BF%CF%82%22&dq=%22%CF%83%CF%85%CE%B3%CE%BA%CE%AC%CF%81%CF%84%CE%B1%CE%BB%CE%BF%CF%82%22&hl=el&sa=X&ved=2ahUKEwiU55jm6pT7AhUpgf0HHQbgDOMQ6AF6BAgFEAI
    κάρταλος το καλάθι

  60. Spiridione said

    Για το αποδιαλεούρι από το ΙΛΝΕ

    Click to access 146300.pdf

  61. xar said

    «Τι κάνεις εδέκει;»
    Ο κεφαλονίτης παππούς μου το εκεί το έλεγε έδεκει (με τον τόνο στην πρώτη συλλαβή. Το εδώ το έλεγε εδεπά.

  62. Ναταλία said

    Έκανα τη διπλωματική μου για τη χλωρίδα του Καστού και το άρθρο με ταξίδεψε! Στον Κάλαμο δεν έχω πάει ακόμα… Θέλω ομως να πω οτι και ο Καστός είναι πολύ ωραίος με απόμερες παραλίες. Ο πατέρας μου ήταν από την ήπειρο και αναγνώρισα δυο λέξεις που έλεγε: λιγκόνια (για τα μικρά κόκκινα μυρμήγκια) και ζάρκος.

  63. Georgios Bartzoudis said

    «8. καμωτήρες. Απάντηση στο «τι κάνεις». «Τι κάνεις εδέκει; Τι να κάμω; Καμωτήρες!»
    #
    – Τί κάν΄ς δουπέρα; (=τί κάνεις εδώ;)
    – Καμώνουμι! (=καμώνομαι) (τουτέστιν δεν είμαι καθόλου καλά!)
    [Γεμάτη καλάμια, και …καλαμολέξεις, η Μακεδονία, αλλά μόνο την παραπάνω βρήκα στον Κάλαμο! Βάζω σαν κουϊζ τη λέξη «καλαμάγρα»: Τί σημαίνει (αν σημαίνει κάτι), κάτωθεν του αύλακος;]

  64. sarant said

    59 Α μπράβο, έτσι εξηγείται.

    62 Φυσικά και θα είναι ωραίος και ο Καστός!

    63 Δεν την ξέρω την καλαμάγρα

  65. @ 48 Aerosol

    Σωστό. 🙂

  66. Spiridione said

    το δριμόκολο είναι δριμόχολο (και ανεμόχολο), υπάρχει στον Βαλαωρίτη κ.α.

  67. Καστός με Τριλιβαίους που έζησαν στο Cleveland, Ohio.

  68. # 57

    Δημήτρη, η μένουλα…απλά δεν υπάρχει, είναι η ίδια η τσέρουλα πουτον καιρό της ωοτοκίας τα γαλάζια χρώματά της γίνονται πιο έντονα ενώ όταν είναι ακόμα τσέρουλα τα γαλάζια στίγματα αχνοφαίνονται μόλις την βγάλεις από το νερό και χάνονται μόλις στεγνώσει (όπως τα γαλάζια στίγματα στα λιθρίνια, τα κίτρινα στους ροφούς κ.λ.π..
    Η πλάκα είναι πως τσέρουλα σημαίνει γαλάζιος προφανώς από κάποιο ενετικό-εγώ ξέρω το occuli cerulei (occni cerulei) και αποδίδεται στην μένουλα ενώ η τσέρουλα είναι γκρίζα
    (έχω εσωτερική πληροφόρηση σ’ αυτό τι θέμα !! )

  69. Πέπε said

    #61:
    > «Τι κάνεις εδέκει;» Ο κεφαλονίτης παππούς μου το εκεί το έλεγε έδεκει (με τον τόνο στην πρώτη συλλαβή. Το εδώ το έλεγε εδεπά.

    Αυτά τα τοπικά επιρρήματα ανά διαλέκτους και ιδιώματα έχουν τρομερό ψωμί.

    Το «εδώ» στην Κρήτη, ως γνωστόν, λέγεται επαέ / επαδέ / έπαε / επά. Από αυτά, ειδικά το επά λέγεται και στη Νάξο. Στην Κάρπαθο λέγεται ωγιά, που αποδίδεται στο «ωδεδά» (αρχαίο ώδε + ν/ελλ δα).

    Στην Κύπρο λένε τα διάφορα ωραία δαχαμαί, τζ(ε)ιαχαμαί κλπ.

    Οι Πόντιοι έχουν μια εντυπωσιακή ποικιλία τοπικών επιρρημάτων με διάφορες εξειδικευμένες έννοιες όπως κίνηση από, κίνηση προς, κίνηση περί κλπ.

    Αρκετά ιδιώματα, όχι όμως όλα και ούτε η ΚΝΕ, έχουν και λέξη για το «εκεί του ομιλητή = εδώ του ακροατή»: αυτού, ετού, ετά, ατά…

  70. Να βάλω κι εγώ φωτογραφίες (σσ 68-75) — to Remember the Kalamo!

  71. # 70

    εγώ χωρις k …

  72. Costas Papathanasiou said

    59,64α::“Κάρταλος” όμως είναι κυρίως το όρνιο(< τουρκ. Cartal.), και το “συγκούρταλος”, πιθανότερο να προέρχεται από τα κούρταλα=μουσικά όργανα, σημαίνοντας έτσι λιγότερο το “όλοι μαζί” και περισσότερο το “ένας με όλα του τα συμπράγκαλα-κλαπατσίμπαλα”/ ”συμπούρμπουλος”(το οποίο μάλλον ηχοποίητο, και όχι εκ του “πούπουλα”) βλ. και https://eranistis.net/wordpress/2017/01/15/%CE%BB%CE%B5%CE%BE%CE%B9%CE%BA%CE%BF-%CE%BB%CE%B1%CF%8A%CE%BA%CF%8E%CE%BD-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B9%CE%B4%CE%B9%CF%89%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8E%CE%BD-%CE%BB%CE%AD%CE%BE%CE%B5%CF%89%CE%BD-6/

  73. eran said

    61,69
    Λευκαδίτικο: ε-δεδώ και ε-δεκεί. Στο Ξηρόμερο: εδω γιάς.

  74. Χαρούλα said

    Ούτε που το είχα ξανακούσει το νησί. Όμορφο!
    ΓΤ (#8) πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία για το σήμερα του νησιού. και
    Από την wiki για το παρελθόν του
    Το νησί έγινε γνωστό στα Ορλωφικά από τις επιδρομές που εξαπέλυσε από τις ακτές του ο Λάμπρος Κατσώνης το 1791. Στα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 το νησί ήταν έρημο. Μετά τη Μάχη του Πέτα (4 Ιουλ. 1822) όσοι δεν μπόρεσαν να καταφύγουν στο Μεσολόγγι αποβιβάστηκαν στον Κάλαμο, που τότε τελούσε υπό αγγλική κυριαρχία. Ο τότε αρμοστής Τόμας Μαίτλαντ θεώρησε ανεπιθύμητους τους επαναστάτες και τους έδιωξε.
    https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%AC%CE%BB%CE%B1%CE%BC%CE%BF%CF%82_%CE%9B%CE%B5%CF%85%CE%BA%CE%AC%CE%B4%CE%B1%CF%82

    Αποδιαλόγια τα λέμε εμείς και
    Τι κάνεις; Καμώνομαι!

  75. ΧριστιανoΜπoλσεβίκoς said

    Θυμάμαι τους παλιότερους στην περιοχή του Βάλτου Αιτωλοακαρνανίας να λένε «αδεκεί», μάλλον το ίδιο με το «εδεκεί». Νομίζω ότι χρησιμοποιούνταν ακριβώς όπως το «εκεί»

  76. sarant said

    66 Μπράβο, έτσι εξηγείται

    69 Και υποκοριστικά τοπικών επιρρημάτων έχουν οι Ηπειρώτες (πχ παραπανούλια)

    74 Ότι ήταν έρημο το 1821 δεν το ήξερα

  77. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    «ο Κάλαμος έχει και νερό γλυκύ»

    Διωγμένοι από τον Κάλαμο με την ψυχή στο στόμα
    χιλιάδες γυναικόπαιδα δε βρίσκουν χούφτα χώμα
    να μείνουν ακυνήγητα και ο Χάρο δεκατίζει*

    Click to access 88-12.pdf

    *Αριστοτέλης Βαλαωρίτης
    Το σχοινὶ τοῦ Πατριάρχη
    http://users.uoa.gr/~nektar/arts/poetry/aristotelhs_balawriths_poems.htm

  78. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    https://lh3.googleusercontent.com/jbB6fyXyM-f6jg7irG6KE6tDCtgLbfMH4Yafvm6Ht4v2A0CzE0DGIVLLEK35SApXeTFU4IFCPZnrt4lGnSqxknSa-vvnRkhdYsLBPJI5pa5UZsg6LXTiELwJAUxVyddi0GdcExw74xLKjCKY7w

  79. sarant said

    78 Φοβερή φωτογραφία!

  80. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Κι εδώ μερικά ακόμη για τον Κάλαμο.
    https://www.mixanitouxronou.gr/to-mikroskopiko-nisi-opou-drousan-i-perifimi-pirates-tilevoes-eki-vrikan-katafigio-chiliades-kinigimeni-ellines-stin-epanastasi-tou-1821-ke-i-ikogenia-tou-kara-skaki/

  81. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    79 Από δω την πήρα. λΕχει κι άλλες,μα δεν μπορώ να τις αντιγράψω να φαίνονται.
    Η άλλη έχει τη σαρμανίτσα(κούνια) με το παιδί στο κεφάλι και μια άλλη ένα μπόγο, δυο φορές σαν αυτήν! Μια τρίτη ένα δεμάτι ευκαλύπτους και στην κορφή καλάθι! Οσο για κείνην με τον ταβά με τα ψωμιά, κουβεντιάζει του καλού καιρού!
    (Τί να κάνω , τις περιγράφω αφού δε μπορώ να τις βάλω φάτσα κάρτα. Μ΄άρεσαν τόσο! Τρομερές οι Λευκαδίτισσες! Ιδέτε τες!
    https://aromalefkadas.gr/%CE%B1%CE%BB%CF%89%CE%BD%CE%AC%CF%81%CE%B7%CF%82-%CE%BF-%CE%BA%CF%8D%CE%BA%CE%BB%CE%BF%CF%82-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%88%CF%89%CE%BC%CE%B9%CE%BF%CF%8D/

  82. geobartz said

    64: Καλαμάγρα λέμε εν Μακεδονία τον χαμουτζιστί λεγόμενον βέλιουρα. Λατινιστί Sorghum halepensis.

  83. eran said

    Είναι πραγματικά εκπληκτικό τι φορτία μπορούσαν να κουβαλήσουν στο κεφάλι τους οι γυναίκες και σε πόσο μεγάλη απόσταση, με απόλυτη ισορροπία. Αφού δεν μπορούσαν να το σηκώσουν μόνες τους και έπρεπε κάποιος να τις (α)βοηθήσει. Θυμάμαι τη μάνα μου να κουβαλά μια πινιάτα με νερό, ανεβαίνοντας ένα κακοτράχαλο μονοπάτι από τα βαρκά στο χωριό.
    Βέβαια όλο το αυχενικό διαλυόταν.

  84. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    81. Ξέχασα εκείνην με την πέτρα για το χτίσιμο του σπιτιού, κορώνα στο κεφάλι της!
    (ρολάρετε ως κάτω)

  85. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    >> 69 Και υποκοριστικά τοπικών επιρρημάτων έχουν οι Ηπειρώτες (πχ παραπανούλια)
    παρακατίτσα (λίγο παρακάτω,λίγο πιο κει) λέει μια φίλη μου από Αρκαδία όμως.

  86. Πέπε said

    84 κλπ.

    Επίσης: παρέα άντρες πίνουν καφέ, παρέα άντρες πίνουν κρασί, παρέα άντρες χορεύουν.

    Και βέβαια δε λέω, όλο και θα έβαζαν κι αυτοί κάνα χεράκι στις ατελείωτες δουλειές του ψωμιού, δε θέλω να τους αδικήσω. Αλλά τις εικόνες με τις βαρυφορτωμένες γυναίκες τις έχω δει από ένα σωρό μέρη (ακόμη και με τα μάτια μου, όπου οι συνθήκες παραμένουν ακόμη παλαιινές), και είναι πάντα με γυναίκες. Φαίνεται πως το κουβάλημα θεωρούνταν παραδοσιακά γυναικεία ειδικότητα.

  87. spyridos said

    86
    Οι βαριές δουλειές ήταν ειδικότητα των γυναικών σε όλη την αγροτική Ελλάδα.
    Οι άντρες τους απλώς έπιναν όταν αυτές πέθαιναν στη δουλειά.
    Σε πόλη γεννήθηκα και μεγάλωσα, με αγρότες παππούδες αλλά δεν είχα ποτέ συνειδητοποιήσει πόσο ανισομερής ήταν η κατανομή της δουλειάς.
    Τον περασμένο αιώνα έκανα κάποια μαθήματα ειδικότητας με μια καταπληκτική καθηγήτρια.
    https://www.nsv-sociologie.nl/?page_id=969
    Εξειδικευμένη στην κοινωνιολογία της εργασίας και τις διαφορές στον καταμερισμό και στη συμμετοχή στην εργασία ανάμεσα στα φύλα. Στην Ολλανδία αλλά και σε ολόκληρη την Ευρώπη.
    Είχε γυρίσει πολλές περιοχές της Ελλάδας κάνει καταγραφή των αγροτικών εργασιών.
    Ειδικότερα είχε περιγράψει τις αγροτικές εργασίες, ποιοτικά και ποσοτικά στο νομό Έβρο. Είχε δουλέψει με έδρα τις Φέρες.
    Έτυχε τότε να έχω έναν συμφοιτητή από τις Φέρες που δεν ήξερε, το συγκεκριμένο πεδίο των εργασιών της, ούτε εγώ το ήξερα και δεν ήταν και μέρος του μαθήματος.
    Ο τύπος αυτός ήταν σεξιστής μέχρι αηδίας και μια από τις αγαπημένες του ασχολίες ήταν να προσπαθεί να υποβιβάσει λεκτικά τις γυναίκες. Της παρέας, τις συμφοιτήτριες, τις σερβιτόρες στα καφενεία και φυσικά τις καθηγήτριες, γιατί που ακούστηκε γυναίκα και να διδάσκει.
    Ηταν τόσο προκλητικός που η καθηγήτρια τον τιμώρησε ταιριαστά.
    Μας παρουσίασε σαν παράδειγμα και άσκηση ένα άρθρο με καταγραφή των διαφόρων εργασιών που έκαναν οι γυναίκες στις Φέρες, με ακριβείς ώρες κάθε βδομάδα κτλ και παράλληλα τις ώρες που δούλευαν οι άντρες και τις ώρες που περνούσαν στα καφενεία. Φτιάξαμε και πίνακες με καταμερισμό ωρών.
    Οι ώρες δουλειάς τους ήταν πάντα πολλαπλάσιες των ανδρών.

  88. Μαρία said

    81
    Φωτογραφία 4η απ’ το τέλος. Μπορούμε να τη χρονολογήσουμε στα τέλη της δεκαετίας του ’60 με αρχές ’70: η τραγουδίστρια με καυτό μίνι, φοβερό κοντράστ με τις χορεύτριες.

    87
    Φέρες ή τα Φέραι: Αρβανίτες

  89. Πέπε said

    87
    Επίσης, μια φορά ετοιμαζόμουν για ένα πανηγύρι σε ξωμονάστηρο. Ρώτησα στο χωριό για τον δρόμο. Μου λέει ο ντόπιος:
    -Δύσκολο, θα τα καταφέρεις; Από κει που μπορείς να φτάσεις με το αυτοκίνητο έχει μπόλικο και ζόρικο ποδαρόδρομο.
    -Μα τόσες γιαγιάδες ετοιμάζονται να πάνε.
    -Ε, άλλο οι δικές μας οι γιαγιάδες!

    > γιατί που ακούστηκε γυναίκα και να διδάσκει.
    Ακόμα και στην Ολλανδία; Ή απλώς αυτός δεν είχε συνηθίσει από τα Φέραι να βλέπει γυναίκες καθηγήτριες παν/μίου;

    88
    Δεν ξέρω αν οι Αρβανίτες διαπρέπουν επί σεξισμώ, σε σχέση με τους άλλους Έλληνες, αλλά στην κατανομή των εργασιών έτσι όπως τα λέει ο Σπυρίδος αμφιβάλλω αν είναι χειρότεροι από οποιονδήποτε.

  90. 76, … 69 Και υποκοριστικά τοπικών επιρρημάτων έχουν οι Ηπειρώτες (πχ παραπανούλια) …

    Εδεπάλια το έλεγαν και οι δικοί μου (Αχαΐα)

  91. Πέπε said

    76
    > παραπανούλια
    85
    > παρακατίτσα
    90
    > εδεπάλια

    Και έχουν όντως υποκοριστική σημασία;

    Πάντως θυμήθηκα και το σιγούλια σιγούλια από το θρυλικό «Σαραντατρίο».

  92. Πέπε said

    Για τα τοπικά επιρρήματα, να πούμε επίσης ότι οι λέξεις πάνω και κάτω, ίσως και άλλες -δεν είμαι σίγουρος-, σε πολλά μέρη τρέπουν το -ω σε -ου ανεξαρτήτως ΒΙ φωνηεντισμού. Αν επιπλέον υπάρχει και ΒΙ φωνηεντισμός καταλήγουν σκέτο παν – κατ (καπ καπ κατ κατ καν γκαπ γκαπ), αλλιώς παραμένουν με -ου.

  93. @ 92 Πέπε

    Σωστό.

  94. ΝΕΣΤΑΝΑΙΟΣ said

    Δυστυχώς λίγες λέξεις είναι μέρη λόγου. Σε πολλές περιπτώσεις και σε πολλά μέρη ούτε καν μία.

  95. Τι «μέρη λόγου»; Από τα δέκα; Ή εν χρήσει στις ημέρες μας;

  96. sarant said

    Καλημέρα από εδώ!

    83 Τα βαρκά, εννοείς τα χωράφια που βγάζουν νερό, τα βαρικά;

    87-89 Μάλιστα….!

  97. spyridos said

    89
    β
    Δεν ήξερα ότι στις Φέρες είναι Αρβανίτες.
    Νόμιζα Σαρακατσάνοι αλλά δεν παίρνω κι όρκο.
    Έτυχε να το συζητήσω αναλυτικά με τον πατέρα μου.
    Ήταν σίγουρος ότι στην Κρήτη ήταν ακόμα χειρότερα τα πράγματα για τις γυναίκες.
    Και για να μην γενικεύω, η προσωπική του αναφορά ήταν για τα ορεινά χωριά του Σελίνου.

    α
    Η Ολλανδία ήταν χώρα αναφοράς σε κοινωνιολογικές αναλύσεις για τη θέση της γυναίκας.
    Χώρα της Δ. Ευρώπης που δεν πέρασε βιομηχανική επανάσταση.
    Τέλη της δεκαετίας του 80 η συμμετοχή της γυναίκας σε πληρωμένη εργασία ήταν λίγο χαμηλότερη από της Πορτογαλίας και της Ελλάδας. Και οι τρεις μαζί οι χαμηλότερες με διαφορά στην τότε ΕΟΚ.
    Το 1992 θυμάμαι 7% των δικηγόρων γυναίκες.
    1988, η πρώτη γυναίκα οδηγός λεωφορείου στην Ουτρέχτη και ρεπορτάζ της τηλεόρασης με επιβάτες στο κέντρο που δεν έμπαιναν μόλις την έβλεπαν. Στον Πειραιά ήμουν συνηθισμένος σε σοφερίνες και μάλιστα στα Πράσινα που πήγαιναν στις λαϊκές συνοικίες.
    Αξέχαστη εικόνα. Ολυμπιακοί αγώνες της Σεούλ (1988), το στούντιο της Ολλανδικής τηλεόρασης διαμορφωμένο σαν ένα σαλόνι σπιτιού με τους άντρες (δημοσιογράφοι, καλεσμένοι ειδικοί κτλ) να σχολιάζουν και τις γυναίκες στην κουζίνα στο βάθος να έρχονται να τους σερβίρουν. Αν αυτό γινόταν τότε Ελλάδα, οι ΕΓΕς και οι ΟΓΕς θα το είχαν σπάσει το μαγαζί.
    Τέλη δεκαετίας 80 επίσης. Σουηδία 50% γυναίκες στις Φυσικομαθηματικές σχολές, Ελλάδα 40+%, Ολλανδία κάτω από το 10% και εκεί έχει μείνει και σήμερα.
    Τους νόμους που πέρασε το ΠΑΣΟΚ για ισότητα, οικογενειακό δίκαιο κτλ το 1984, πέρασαν 92-94 στην Ολλανδία.
    Τώρα πια η κατάσταση στα περισσότερα έχει αλλάξει ριζικά.

  98. Χαρούλα said

    #97α
    http://arvanitesthrace.blogspot.com/2012/10/blog-post.html

  99. spyridos said

    98
    Ευχαριστώ.
    Δεν το ήξερα. Τώρα εξηγούνται και πολλές αντιμαχίες Σουφλιωτών και Φερέων (???).
    90% του Ελληνικού πληθυσμού της Ουτρέχτης ήταν Εβρίτες ως τη δεκαετία του 90.

  100. jesus said

    σήμερα έμαθα λοιπόν ότι το «άγιατρος» είναι λευκαδίτικο. δε σημαίνει μόνο πολύ βρώμικος όμως, μάλλον χάλια με την γενική του έννοια. μπορείς εύκολα να πεις ότι «τονε ξεφτίλισε μπροστά σ’ όλον τον κόσμο, άγιατρο τον έκαμε».

    απ’ τις υπόλοιπες λέξεις, ως λευκαδίτης που μεγάλωσα στην πόλη, με καταγωγή από τα πίσω χωριά χωριό κ σε περίοδο που όπως σε όλη την ελλάδα οι τοπικές διάλεκτοι έφθιναν, αναγνωρίζω μόνο: άγιατρος, ζόρκος, λιγκόνι, μαλγκονία*, λιγκόνι κ σαβόρος απ’ αυτήν την λίστα.

    ο σαβόρος είναι βενετσιάνικο, sarde in saor το αντίστοιχο, κ οι αποκοπές έγιναν ανεξάρτητα υποθέτω.

    η σλάβικη λέξη απ’ την οποία ετυμολογείται το ζόρκος ποια είναι; στο ίντερνετ βρίσκω μόνο ετυμολόγηση απ’ το ζαρκάδι που μυρίζει παραετυμολογία απ’ το χιλιόμετρο. κ επειδή η διαφορά στο ρ είναι πολύ λεπτή, δεν έχω καταλάβει ποτέ αν η σωστή προφορά η χωριάτικη είναι ζόρъκος ή ζόρьκος, βλ κ αστερίσκο.

    4: είναι συχνή λευκαδίτικη κατάληξη για καταγωγή. πχ Εγκλουβή δίνει Γκλουβ’σάνος, η Καρυά δίνει Καρ’σάνος.

    *η μαλιγκονία με την προφορά της πόλης προφέρεται μαλγκονία, με σκληρό (για τους ρωσσομαθείς ъ) λάμβδα, ενώ με την χωριάτικη προφορά μαλ’γκονία, με λάμβδα γιωτισμένο (ή μαλακό, ь). αυτό είναι γενικός κανόνας, ι που δεν τονίζεται απαλείφεται κ στα χωριάτικα μαλακώνει το προηγούμενο σύμφωνο.

  101. sarant said

    100
    Μεταφέρω σχόλιο του φίλου μας του Γρηγόρη από παλιότερο άρθρο. Ωστόσο, δεν είναι τόσο βέβαιη η προέλευση, αναγνωρίζω.

    Για το ζάρκο συνοψίζω όσα γράφει ο Οικονόμου, Τοπωνυμικό Ζαγορίου, σελ. 510. Πιθανότατα προέρχεται από σλαβική ρίζα. Υπάρχει το βουλγαρικό επίθετο žarъk, -rka, -rko που σημαίνει ‘φλογερός, ζεστός’. Η φωτιά είναι žar ενώ υπάρχει και επίρρημα žarko (=θερμά). Η αρχική σημασία εξελίχτηκε σημασιολογικά ως εξής: ζεστός>καμμένος>γυμνός. Δίνει και παραδείγματα για το πώς το ž αποδόθηκε z στα ελληνικά. Παραθέτει διάφορα ομόρριζα τοπωνύμια καθώς και τα προσωπωνύμια Žarko στα σερβικά (νάτος ο Πάσπαλι), Žurko στα βουλγαρικά.

  102. ΝΕΣΤΑΝΑΙΟΣ said

    100. δεν υπάρχει ετυμολογία μιας λέξης από μια άλλη λέξη. Μόνο παρετυμολογία υπάρχει σε αυτή τη περίπτωση. Η ετυμολογία διαιρεί τις λέξεις σε συλλαβές (μικρές έννοιες) και τις συλλαβές σε γλωσσικά στοιχεία. Τα γλωσσικά στοιχεία καταγράφονται με γράμματα και τα γράμματα διαφέρουν από τόπο σε τόπο και χρόνο σε χρόνο. Τα γράμματα ονομάζονται και χαρακτήρες επειδή χαρακτηρίζουν γλωσσικά στοιχεία.

  103. Χαρούλα said

    #99 Φερριώτης-ισσα. Τώρα πληθυντικός… Φερριώτες, αλλά την γενική σαν να μην την χρησιμοποιούμε!☺️

    Ναι όλοι ήταν συγκεντρωμένοι τότε στην Ουτρέχτη. Δυο καλοκαίρια είχαν μπει και πτήσεις απευθείας. Και ενώ από την δεύτερη γενιά, είχαμε αρκετές επιστροφές, την τελευταία 10ετία προέκυψε κύμα νέων μορφωμένων προς Άμστερνταμ.

  104. eran said

    96. Σε γενικές γραμμές τα βαρκά είναι μέρη που λιμνάζουν τα νερά, συνήθως στο κάτω μέρος του κάμπου. Έφτιαχναν χαντάκια, τις σούδες, για να τα απομακρύνουν και να μπορούν να σπείρουν. Στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι τοπωνύμιο για ένα μέρος που είχε πηγάδια.
    Στο Βάλτο λένε την ωραία έκφραση, κοιμάται στο βαρκό, για τον ανυποψίαστο, αυτόν που δεν παίρνει χαμπάρι κάτι που τον αφορά.

  105. sarant said

    99-103 Κοίτα τι μαθαίνει κανείς!

    104 Ναι, έτσι ξέρω κι εγώ τη λέξη

  106. Πέπε said

    100
    > δεν έχω καταλάβει ποτέ αν η σωστή προφορά η χωριάτικη είναι ζόρъκος ή ζόρьκος

    Μα υπάρχει στα ελληνικά, σε οποιοδήποτε ιδίωμα, ουρανωμένο («μαλακό») ρ; Το ρ προφέρεται παντού ίδια, ό,τι κι αν ακολουθεί, ό,τι κι αν έχει φύγει ή αλλάξει.

  107. 91,
    Μάλλον προσπάθεια για δημιουργία ευχάριστης ατμόσφαιρας, αντί για το πιο ξερό «εδεπά».

  108. Georgios Bartzoudis said

    88, Μαρία said: «Φέρες ή τα Φέραι: Αρβανίτες». Επίσης 97, spyridos….

    # Κόψτε κάτι. Ένας μαχαλάς, «τα Αρβανίτικα», λιγότερο από το 1/3 του χωριού. Οι υπόλοιποι Θρακιώτες (ντόπιοι και πρόσφυγες), Πόντιοι κλπ. Να πω ότι …ευτύχησα να τους γνωρίσω έναν προς έναν (και μία προς μία!!). Και επειδή τους γνώριζα όχι μόνο να τρώνε και να πίνουν κάθε Δευτέρα (στο παζάρι) αλλά και εν τοις αγροίς και εν ταις οικίαις, θα πω ότι είναι ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΑ τα λεγόμενα περί εργασίας ανδρών-γυναικών! Ίσως μάλιστα να πρόκειται και για …αερολογία.

  109. jesus said

    101. ευχαριστώ, φαίνεται απείρως πιο λογικό απ’ το ζαρκάδι. νομίζω η ομολογία ž με ζ είναι λογική, όπως κ για το παχύ σ σε απλό, αφού στα νέα δεν έχουμε τέτοιους φθόγγους

    105. κι όμως υπάρχει. ο ήχος ρ στην συλλαβή -ρα- κ στην συλλαβή -ρι- δεν σχηματίζονται με την ίδια τοποθέτηση της γλώσσα. η διαφορά στον ήχο είναι ελάχιστη αλλά υπαρκτή. δοκίμασε τις λέξεις μακριά κ μακρά. ή το όνομα του Κοέλιο της ανθρωπολογίας, Χαράρι.

    στις λέξεις άρδην, αρκεί, άρτος, στις οποίες το ρ είναι πριν από σύμφωνο νομίζω ότι το ρ σχηματίζεται όπως στην συλλαβή ρα. αλλά στην χωριάτικη λευκαδίτικη προφορά όταν ήχος -ι- αποκόπτεται, μαλακώνει το προηγούμενο σύμφωνο ενώ στα μπρανελίτικα (η προφορά της πόλης) όχι. αν αληθεύει η ετυμολογία απ’ το žarъk, η «σωστή» προφορά είναι με σκληρό ρ κ για τους δύο.

  110. Πέπε said

    109
    Έκανα μερικές πρόβες. Ίδια βρίσκω τόσο την τοποθέτηση της γλώσσας όσο και το άκουσμα. Τα χείλη βέβαια ήδη από το -ρ- ετοιμάζονται να πάρουν θέση για τον σχηματισμό του επόμενου φωνήεντος, αλλά αυτό δε βρίσκω να αλλάζει την προφορά του -ρ-. Ούτε και σε θεωρητικά φωνολογικά κείμενα ή σε φωνητικές μεταγραφές έχω δει να γίνεται δεκτή τέτοια διάκριση.

    Μπορεί παρά ταύτα να υπάρχει, για να επιμένεις, αλλά εφόσον δεν την αντιλαμβάνομαι …δεν μπορώ να κάνω κάτι!

  111. Αιμ said

    Ζαρ, είναι η χόβολη, τα αναμμένα κάρβουνα, η κάυτή στάχτη. Υπάρχει κ στο Πόζαρ – πυρκαγιά . Η φωτιά συνήθως είναι αλλιώς.

  112. Μαρία said

  113. GeoKar said

    FYI με καθυστέρηση: https://www.lifo.gr/culture/vivlio/apo-gkiak-sto-opa-opa-mplatimoi-i-logotehnia-tis-ntopiolalias

  114. sarant said

    113 Μπράβο, χρήσιμο λινκ, δίνει ιδέες. Βέβαια, κάποια λείπουν.

  115. […] αρχές του μήνα είχα δημοσιεύσει ένα άρθρο με λέξεις από τον Κάλαμο (το νησί του Ιονίου), και σας είχα προτρέψει να γράψετε […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: