Άλλο ποστ είχα σκοπό να ανεβάσω, αλλά μου έστειλαν ένα κείμενο του Νίκου Οντουμπιτάν, του φωτογράφου στον οποίο οφείλουμε την ωραία φωτογραφία από τη συγκέντρωση των ανένταχτων εθνικιστών το περασμένο Σάββατο. Παρόλο που έχει εμφανιστεί και σε άλλα ιστολόγια, το αναδημοσιεύω και εδώ γιατί το βρίσκω μεστό και αληθινό και επειδή… το έχει γράψει συνονόματος.
«Γεννήθηκα τον Απρίλιο του 1981. Εδώ στην Αθήνα. Στο Μαιευτήριο «Αλεξάνδρα»… Οι γονείς μου ήρθαν στην Ελλάδα με σπουδαστική βίζα. Ο μπαμπάς μου σπούδασε Νομικά, η μητέρα μου Οικονομικά. Αν και πήραν πτυχίο, έκαναν δουλειές άσχετες. Ήρθαν από το Λάγκος, την πρωτεύουσα της Νιγηρίας. Δεν έχω πάει ποτέ. Οι εικόνες που έχω είναι από φωτογραφίες των γονέων και το Διαδίκτυο. Μεγάλωσα στην Πλ. Αμερικής. Τότε ήμασταν μόνο δύο οικογένειες Αφρικανών σε όλη τη γειτονιά. Μέναμε στο ισόγειο. Ήταν δύσκολα χρόνια. Θυμάμαι ότι οι γονείς μου ήταν επιφυλακτικοί. Δύσκολα με άφηναν να βγω έξω. Σαν να ήθελαν να με προστατέψουν από κάτι. Κάθε τόσο μου έλεγαν: «Νίκο πρόσεχε, δεν είσαι σαν τα άλλα τα παιδιά. Εσύ είσαι ξένος και αν γίνει καμιά στραβή, εσένα θα κοιτάξουν στραβά». Τεσσάρων χρονών πήγα στο νηπιαγωγείο. Πέρασα καλά γιατί ήμασταν μαζί με τον ξάδελφό μου τον Μανώλη. Είχαμε μια κοινή φίλη, τη Μαργαρίτα. Πολύ όμορφη. Ελληνίδα από μητέρα Ρωσίδα. Ήμασταν οι «ξένοι» του νηπιαγωγείου…
Η φωτογραφία έχει δημοσιευτεί σε δεκάδες άλλα ιστολόγια, αλλά μπορεί να μην την έχετε δει. Επειδή κι εγώ δεν την είχα δει και μ’ άρεσε πολύ, την αναδημοσιεύω εδώ (κλικ για να μεγαλώσει). Δεν βγάζω πολιτικά συμπεράσματα, για αστείο τη βάζω.
Η φωτογραφία είναι τραβηγμένη από τη συγκέντρωση των ανένταχτων εθνικιστών στην πλατεία Κολοκοτρώνη, την ίδια συγκέντρωση όπου φωνάχτηκε το σύνθημα για τη μπούρκα και τον παστουρμά που μας χάρισε τόσες στιγμές γέλιου. Στο κέντρο της φωτογραφίας ο ανένταχτος βουλευτής Άδωνης Γεωργιάδης, και δίπλα του με τον κόκκινο μπερέ ο Σπ. Χατζάρας.
Πάνω τους, μεγάλο πανώ με ορθογραφικό λάθος που βγάζει μάτι: ΕΛΛΗΝΑΣ ΓΕΝΙΕΣΑΙ, με ένα νι. Άμα είναι έτσι, παιδιά, καλύτερα να πούμε Έλληνας γίνεσαι, που έχει και πιο εύκολη ορθογραφία!
Έσχατη ειρωνεία, τη φωτογραφία λένε πως την έβγαλε ένας μετανάστης δεύτερης γενιάς, ο Νίκος Ντέτζι Οντουμπιντάν, απ’ αυτούς που Έλληνες γίνονται και ξέρουν να γράφουν και το “γεννιέμαι”.
Σαν σήμερα πριν από 102 χρόνια, στις 9 Φεβρουαρίου 1908, κυκλοφόρησε στην Αθήνα η εφημερίδα “Ριζοσπάστης” από τον Γ. Φιλάρετο. Η σύμπτωση στον τίτλο με τη σημερινή εφημερίδα που είναι όργανο του ΚΚΕ δεν είναι τυχαία. Ο τίτλος είναι ο ίδιος, η εφημερίδα διαφορετική. Για να το πω αλλιώς, ο Ριζοσπάστης του Φιλάρετου ήταν η προϊστορία του σημερινού Ριζοσπάστη. Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.
Ο Γ. Φιλάρετος (1848-1929), γεννημένος στη Χαλκίδα δικηγόρος, γαλλοθρεμμένος, ήταν από τους πρώτους αντιμοναρχικούς πολιτευτές, γι’ αυτό άλλωστε και αποκλήθηκε “πατέρας της δημοκρατίας”. Μεγάλος πια κατοίκησε στην Καλλιθέα γι’ αυτό και ένας κεντρικός δρόμος της έχει το όνομά του. Ένα βιβλίο του, Ξενοκρατία, γνώρισε επιτυχία και επανεκδόσεις και ίσως μας απασχολήσει σε άλλο άρθρο διότι εκεί περιλαμβάνεται η δήλωση που πιθανώς να χρησίμεψε στην χάλκευση της “δήλωσης Κίσινγκερ”.
Στην Ελευθεροτυπία της Δευτέρας δημοσιεύτηκε το εξής άρθρο της κ. Ν.Κοντράρου-Ρασσιά για την παρουσίαση του νέου τόμου νεολογισμών της Ακαδημίας. Τα δικά μου σχόλια στο τέλος.
Μη μου πείτε ότι δεν είναι πιο ωραία η έκφραση «καταιγισμός ιδεών» αντί της αγγλικής brainstorming ή η «ευρωστατιστική» αντί της Eurostat, που μας κάνει κάθε τόσο τη ζωή κόλαση με τα πορίσματά της για την ελληνική οικονομία.
Βεβαίως, δεν ξέρω αν κανείς θα διαλέξει τη λέξη «μεταδημοσκόπηση» από την πιο διαδεδομένη exit poll ή αν θα καταλάβει κάποιος τι του λες κάνοντας λόγο για τον «γραμμοκώδικα» αντί του γνωστού bar code. Και πολύ αμφιβάλλω ότι θα πει κανείς «χιονοσανίδα» το αγαπημένο του snowboard.
Σε μια ηλελίστα που παρακολουθώ, έστειλε κάποιος τις εντυπώσεις του από τη συγκέντρωση ανένταχτων πολιτών που έγινε το Σάββατο (6/2) στην Πλατεία Κολοκοτρώνη, για διαμαρτυρία εναντίον του μεταναστευτικού νομοσχεδίου, όπου συμμετείχαν γνωστές ανένταχτες προσωπικότητες σαν τον Άδωνη Γεωργιάδη.
Σύμφωνα λοιπόν με το ρεπορτάζ αυτό, στη συγκέντρωση συμμετείχαν και ταλ… μοναχοί της (γνησίας) μονής Εσφιγμένου, οι οποίοι, μαζί με εκκλήσεις όπως “Θέλουμε ειρήνη με όλο τον κόσμο, όμως διεκδικούμε την Κωνσταντινούπολη και τη Μικρασία” και με αναφορές στον μαρμαρωμένο βασιλιά, έλεγαν και ευρηματικά συνθήματα όπως το:
Σαν σήμερα πριν από 30 χρόνια πέθαινε, νικημένος από τον καρκίνο στα 44 του χρόνια, ο Νίκος Ξυλούρης. Για να μαθαίνουν οι νεότεροι, ένα χτεσινό άρθρο του Ριζοσπάστη, με αρκετά στοιχεία. Οι παλιότεροι δεν έχουν ανάγκη να μάθουν, τα ξέρουν, ίσως καν ούτε να θυμηθούν. Σε μένα τουλάχιστο θα μείνει αξέχαστο το Μεγάλο μας τσίρκο, που είχα την τύχη να το δω επί χούντας. Βέβαια, δεν ήταν μόνο ο Ξυλούρης που έκανε αξέχαστη αυτή την παράσταση, κι εδώ ακούμε μερικά αποσπάσματα με τη φωνή και της Τζένης Καρέζη.
Το σημείωμα που ακολουθεί, το έγραψε στην ιντερνετική λίστα συζήτησης Hellas, στην οποία συμμετείχαν κυρίως (αλλά όχι αποκλειστικά) Έλληνες φοιτητές και μεταπτυχιακοί σε πανεπιστήμια του εξωτερικού, ο φίλος Τάκης Παπαλεονάρδος, Αιγινήτης, σήμερα καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Οχάιο. Με αυτό αποκαλύπτεται ένα άγνωστο ποίημα του Κώστα Βάρναλη, που το έγραψε ο ποιητής λίγους μήνες πριν πεθάνει.
Το αναδημοσιεύω εδώ, με την άδεια του Τάκη Παπαλεονάρδου. Φυσικά το μεταγράφω σε κανονικά ελληνικά, διότι η λίστα Hellas, τόσο τον καιρό εκείνο (1994) όσο και πιθανότατα σήμερα μένει πιστή στα greeklish, τα ελληνικά που είναι γραμμένα με λατινικό αλφάβητο.
Το άρθρο που ακολουθεί το είχα δημοσιεύσει στα τέλη του 2007 στον ιστότοπό μου, έτσι το ποίημα έχει από τότε αναδημοσιευτεί σε μερικά ποιητικά και άλλα ιστολόγια, οπότε μπορεί να το έχετε δει. Για περαιτέρω αναδημοσιεύσεις, παρακαλώ να γίνεται μνεία της πηγής.
Φρέσκο εύρημα, σημερινό, από την πλουσιότερη ίσως μαργαριτοφόρα φλέβα του ελληνικού τύπου, τη στήλη του Χρήστου Μιχαηλίδη στην Ελευθεροτυπία. Οπότε λέω να σας το σερβίρω έτσι ζεστό, αντί να το αφήσω να μπαγιατέψει ώσπου να μαζευτούν κι άλλα. Άλλωστε, δεν είναι ένα μαργαριτάρι, είναι δύο στη συσκευασία του ενός.
Λοιπόν, διαβάζουμε ότι το περιοδικό Φορμπς ανακήρυξε ως υπ’αριθ. 1 προσωπικότητα του Διαδικτύου τον κ. Πέρεζ Χίλτον, έναν ιστολόγο από το Μαϊάμι (κουβανικής καταγωγής) που έχει ένα δημοφιλέστατο ιστολόγιο στο οποίο βάζει κουτσομπολιά για διάσημους. Γράφει ο Χ.Μ.: Το Forbes τον ξεχώρισε «για το άχρωμο μείγμα χιούμορ, άποψης και ανώριμου χιούμορ που διαθέτει». Αυτά, δυστυχώς, είναι τα στοιχεία που τον καθιστούν πανίσχυρο στο Ιντερνετ, καθ’ ότι στις εποχές τις τωρινές, αυτά είναι και τα στοιχεία που επηρεάζουν τη μάζα και αγοράζονται από αυτήν.
Είπαμε προχτές ότι «πιθανός» στην αρχαιότητα σήμαινε πειστικός, πράγμα που μου δίνει την ευκαιρία να βγάλω από τα συρτάρια μου ένα παλιό μου κείμενο και να το παρουσιάσω εδώ (με καναδυό συμπληρώσεις). Είναι ένα κείμενο που μιλάει για άσπονδους φίλους: όχι στην πραγματική ζωή ή στη μπλογκόσφαιρα, αλλά στη γλώσσα.
Πριν από κάμποσα χρόνια, ο γάλλος ηθοποιός Ζεράρ Ντεπαρντιέ, θέλοντας να δείξει πόσο άγρια παιδικά χρόνια πέρασε, είπε σε συνέντευξή του ότι σε ηλικία οκτώ ετών παραβρέθηκε σε ομαδικό βιασμό. Ίσως να τα παραφούσκωνε τα πράγματα για να κάνει εντύπωση, ίσως το επεισόδιο να ήταν πραγματικό, πάντως μάλλον θα έχει μετανιώσει για την εκμυστήρευσή του αυτή. Καθώς η συνέντευξή του μεταφράστηκε στα αγγλικά, το γαλλικό κείμενο (assister à un viol collectif) αποδόθηκε “assisted to a collective rape”. Μόνο που το αγγλικό ρήμα assist, αν και ίδιας ετυμολογίας και προέλευσης με το γαλλικό assister δεν έχει εντελώς την ίδια σημασία· έτσι, η πουριτανική αμερικανική κοινή γνώμη διάβασε με φρίκη ότι ο οχτάχρονος Ντεπαρντιέ “βοήθησε” σε ομαδικό βιασμό, δηλαδή από απλός παρατηρητής έγινε συνεργός. Την επόμενη μέρα, το μεταφραστικό λάθος διαλευκάνθηκε, αλλά η ζημιά είχε γίνει· λέγεται μάλιστα ότι η ιστορία αυτή στοίχισε ένα Όσκαρ στον καλό ηθοποιό, μια και οι κριτές απέφυγαν να βραβεύσουν έναν ύποπτο για βιασμό, έστω και μεταφραστική αδεία.
Σε πρόσφατο άρθρο της στο protagon.gr, η Αναστασία Λαμπρία (που, αν θυμάμαι καλά, είχαμε γνωριστεί φευγαλέα πριν από πολλά χρόνια) ομολογεί ότι μόλις και μετά βίας συγκρατιέται όταν ακούει να λένε “στο μάτι του κυκλώνα“. Ας την ακούσουμε:
Κρατιέμαι, κρατιέμαι καιρό τώρα και πνίγω την frauΤασσώ Καββαδία που κρύβω (όχι πολύ βαθιά) μέσα μου. Κρατιέμαι να μην εκτοξεύσω λεξικά, να μην σπάσω τηλεοράσεις, να μην ξεκοιλιάσω ραδιόφωνα. Αλλά σήμερα που είδα και τον πρωθυπουργό στη Βουλή και το άκουσα και από στόματός του, εξανέστην και δεν αντέχω, θα το ρίξω το κήρυγμα με τη διχαλωτή μου γλωσσίτσα. (Προς αποφυγήν παρερμηνειών πρέπει να πω ότι τα γραπτά του πρωθυπουργού δεν έχουν ελληνικούρες και λάθη. Τα γραπτά επαναλαμβάνω, αυτά που διάβαζε από βήματος).
Λοιπόν ας ανέβουν όλα τα παιδάκια στον πίνακα, ας αφήσουν τα δημοσιογραφικά γραφεία, τα μικρόφωνα, ραδιοφωνικά και τηλεοπτικά, τα έδρανα του Κοινοβουλίου κλπ κλπ κι ας θυμηθούν αν όχι τα Ελληνικά (θαρρώ της Δ΄Δημοτικού), που θεωρούν ότι κατέχουν και ότι τους είναι περιττή κάθε περαιτέρω ενασχόληση, τότε τη Φυσική (της ίδιας τάξης):
Το μάτι του κυκλώνα, είναι το κέντρο της διατάραξης του κυκλώνα, η περιοχή όπου επικρατεί νηνεμία. Επαναλαμβάνω νη-νε-μί-α. Δηλαδή; δηλαδή ακριβώς το ανάποδο από αυτό που θέλετε να πείτε. Είναι πράγματι αξιομνημόνευτο πώς καταφέρνουμε να λέμε και μάλιστα με δραματικότητα και έμφαση, ακριβώς το αντίθετο από αυτό που έχουμε πρόθεση να πούμε.
Νηνεμία; τι είναι πάλι τούτο;
Η Α. Λαμπρία δεν είναι η μόνη που έχει μάθει να θεωρεί μαργαριτάρι την έκφραση αυτή. Πρώτος διδάξας, νομίζω, δηλαδή πρώτος που έβγαλε τον φετφά ότι και καλά είναι λάθος να λέμε “στο μάτι του κυκλώνα” είναι ο κ. Τζαννετάκος, ο οποίος το 1996 έβγαλε ένα βιβλίο “Λόγος ελληνικός στη δημοσιογραφία”, το οποίο έχει μέσα ένα σωρό μαργαριτάρια και ιδιόρρυθμες απόψεις αλλά περιέργως πολλοί το έχουν ενστερνιστεί (ή χάψει) σαν να ήταν ευαγγέλιο.
Δεν θέλω να το παίξω πολιτίκαλι κορέκτ και δεν αποφεύγω οπωσδήποτε κάποιες καθιερωμένες εκφράσεις, παροιμιακές και άλλες, που μπορούν σήμερα να θεωρηθούν προσβλητικές, αλλά διαβάζοντας σήμερα ένα άρθρο του Α. Πανούτσου στο protagon.gr ενοχλήθηκα από μια “ρατσιστική” (το βάζω σε εισαγωγικά, αλλά θα δούμε αν πρέπει να μείνουν ή να φύγουν) ατάκα του. Να διευκρινίσω ότι, αν και υπάρχουν πολλοί τακτικοί αναγνώστες του αθλητικογράφου, εγώ δεν συγκαταλέγομαι σ’ αυτούς, αλλά με τράβηξε ο τίτλος, διότι συμπαθώ πολύ τον Σαλπιγγίδη του Παναθηναϊκού.
Γράφει λοιπόν, ακριβώς για τον Σαλπιγγίδη, ο Α. Πανούτσος: Παρ’ όλο όμως που το συμβόλαιο του Σαλπιγγίδη λήγει το καλοκαίρι και αρνείται να το ανανεώσει, ο Παναθηναϊκός συνεχίζει να τον χρησιμοποιεί σαν βασικό και αυτός το ανταποδίδει με το καλύτερο που μπορεί. Το οποίο δεν είναι λίγο. Στο ματς με την ΑΕΚ έκανε περισσότερες μπούκες στην περιοχή από ρουμάνο στην Βούλα, είχε ένα δοκάρι και ύψωσε το 1.σκάρτο70 του αναστήματος του για να σκοράρει με κεφαλιά.
Φίλος του ιστολογίου εκφράζει την εξής απορία, στην οποία δεν μπορώ να απαντήσω και κρίνω ότι έχει γενικότερο ενδιαφέρον -επομένως την παραπέμπω στη συλλογική σοφία των επισκεπτών του ιστολογίου.
Σε πρόσφατη φιλική συζήτηση με άτομα γεννημένα τη δεκαετία του ‘30 θυμήθηκα την έκφραση ‘ήρθον, είδον και απήλθον’, για την οποία το google επιστρέφει ελάχιστες χρήσεις. Εγώ τη θυμάμαι στο σχολείο (δεκαετία ογδόντα) ως κάτι που το είχα ακούσει από κάποιους παλιότερους.
Η φράση του Ιούλιου Καίσαρα veni vidi vici σημαίνει στα Λατινικά ‘ήρθα είδα νίκησα/κατέκτησα’. Στη συζήτηση, οι ‘παλιοί’ έπαιρναν όρκο ότι ο Καίσαρας έχει πει και την φράση και με το ‘απήλθον’ αλλά η αναζήτησή μου μέχρι στιγμής δεν έχει βρει καμιά πηγή που να επιβεβαιώνει κάτι τέτοιο.
Να σας προφτάσω, αν δεν το ξέρετε ήδη, ένα νέο που πρόκειται να το βρείτε ενδιαφέρον αν συνηθίζετε να ψαχουλεύετε παλιά έντυπα, στο Διαδίκτυο, σε βιβλιοθήκες ή αλλού. Είχε ανακοινωθεί ότι επίκειται εδώ και πολύ καιρό, δεν είχε όμως γίνει, τόσο που είχα πάψει να το περιμένω. Ποιο;
Η Βιβλιοθήκη της Βουλής διαθέτει πλέον ονλάιν, στο Διαδίκτυο, ένα μεγάλο κομμάτι από τις εφημερίδες και τα περιοδικά της που διατηρεί σε μικροταινίες -όχι όμως τα πρόσφατα, αλλά μέχρι το 1940. Μέχρι τώρα από εφημερίδες υπήρχαν διαθέσιμες κάπου 6 ή 7 στην Εθνική Βιβλιοθήκη, τώρα μιλάμε για εκατοντάδες έντυπα, αν και, ξαναλέω, σταματάνε στο 1940.
